Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 248/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, ust. 2, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant Starszy asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. J.od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2022 r., nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania B. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty Łęczyńskiego z [...] września 2021 r., nr [...] o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W piśmie z 30 maja 2021 r. B. G. (dalej jako "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika I. G., zwróciła się do Starosty Łęczyńskiego (dalej jako "organ I instancji") o usunięcie z ewidencji gruntów i budynków błędów dotyczących granicy działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], powiat łęczyński, której skarżąca jest właścicielką, z jednoczesnym zaktualizowaniem operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2011 r. poprzez uwzględnienie w operacie wybudowanej przed modernizacją obory, która w wyniku błędu nie została ujęta.

W odpowiedzi na powyższe pismo Starosta Łęczyński w piśmie z 29 czerwca 2021 r. wyjaśnił, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej w 2011 r. zostały wykazane wszystkie budynki posadowione na działce nr [...] w D. (budynek mieszkalny i budynek gospodarczy – obora). Podniósł, że grancie działki nr [...] ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z danymi zawartymi w operacie technicznym powstałym w wyniku scalenia gruntów wsi D., zatwierdzonego decyzją Wojewody Lubelskiego z 27 września 1980 r., nr [...].

Decyzją z 17 września 2021 r. Starosta Łęczyński odmówił skarżącej uwzględnienia wniosku w części dotyczącej aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wyeliminowanie błędnych informacji dotyczących granicy działki ewidencyjnej położonej w D. , oznaczonej nr [...], obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...], powiat łęczyński.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że na wniosek Naczelnika Gminy w Ludwinie decyzją z 6 listopada 1979 r., znak: [...], Wojewoda Lubelski wszczął postępowanie scaleniowe gruntów wsi: L., D., K. D., D. i K. , gm. L. Scaleniem zostały objęte grunty wsi D. o powierzchni 360,58 ha, co stanowiło powierzchnię całego obrębu ewidencyjnego, łącznie z terenami zabudowanymi. Projekt scalenia gruntów wsi: L., D., D., K. i K. , gm. L. został zatwierdzony decyzją Wojewody Lubelskiego z 27 września 1980 r. znak: [...] Operat techniczny stanowiący rezultat prac scaleniowych został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr KERG 1716-1/1980 (IMZ P.0610.1980.61), a nowo powstałe granice działek ewidencyjnych, na podstawie szkiców wyznaczenia projektowanych działek, zostały uwidocznione na mapie ewidencyjnej w skali 1:5000. W 2005 r. w wyniku przetworzenia analogowej mapy ewidencyjnej do postaci cyfrowej w oparciu o wskazaną wyżej dokumentację państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego granice przedmiotowych działek zostały uwidocznione na ewidencyjnej mapie wektorowej.

Odnosząc się do sprawy organ I instancji wskazał, że granice przedmiotowej działki ewidencyjnej zostały wykazane w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] na podstawie operatu technicznego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1980 roku, powstałego w wyniku scalenia gruntów wsi: L., D., D., K. i K. , gm. L. zatwierdzonego wyżej wymienioną decyzją Wojewody Lubelskiego z 27 września 1980 r. W powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w tym w ewidencji gruntów i budynków nie znajdują się żadne dokumenty, z których wynikałoby, że granice działki nr [...] położonej w D. , od chwili powstania tej działki w 1980 roku do chwili obecnej, uległy zmianie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. G..

Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z 22 marca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych, dokumentacji geodezyjnej). Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego.

Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że ostatnimi (najaktualniejszymi) dokumentami będącymi podstawą zmian danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] są dokumenty wchodzące w skład operatu technicznego sporządzonego w ramach scalenia gruntów wsi D. z 1980 roku. oraz dokumenty wchodzące w skład operatu technicznego sporządzonego w ramach utworzenia bazy numerycznej w 2005 roku. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że aktualnie przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] ujawniony jest na podstawie operatu technicznego sporządzonego w ramach scalenia gruntów wsi D. w 1980 roku. Dokonanie zmiany ewidencyjnej co do granic działki nr [...] musi wynikać z nowo sporządzonej dokumentacji geodezyjnej, której, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wnioskodawczyni nie przedstawiła. Organ odwoławczy podniósł, że przywrócenie danych archiwalnych, którego domaga się skarżąca, w oparciu o archiwalny operat geodezyjny pochodzący ze scalenia gruntów wsi D., nie może być zrealizowane, gdyż charakter tego rodzaju zmian w postępowaniu wnioskowym polega wyłącznie na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Organ podkreślił, że skarżąca chcąc dokonać zmian w zapisach ewidencji dotyczących przedmiotowej nieruchomości powinna przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty pochodzące z okresu po dacie ostatniego wpisu, które będą wskazywały na odmienny, niż uwidoczniony w ewidencji, stan faktyczny lub prawny. Organ odwoławczy wskazał, że prace geodezyjne, na które powołuje się skarżąca, dotyczące pomiaru kontrolnego działki ewidencyjnej nr [...], wyznaczenia punktów granicznych działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], wyznaczenia punktów granicznych działek ewidencyjnych nr [...] i [...], nie wpłynęły do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Łęcznej.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie wskazała nowych dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych będących przedmiotem niniejszego postępowania, a zatem rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą okoliczności, że ewidencja gruntów zawiera błąd, organ odwoławczy poddał analizie dokumentację będącą podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie położenia punktów granicznych działki nr [...], będących punktami wspólnymi z działkami nr: 680 i 771 (droga), z uwagi na to, że szerokość działki nr [...] pomiędzy wyżej wymienionymi punktami jest kwestionowana przez skarżącą. Organ zwrócił uwagę, że dane ujawnione aktualnie w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie działki nr [...], wykazane są na podstawie operatu technicznego sporządzonego w ramach utworzenia bazy numerycznej w 2005 r., nr P.0610.2005.300. Wymieniona praca geodezyjna obejmowała jedynie przetworzenie mapy analogowej do postaci numerycznej. Wykonawca prac geodezyjnych, opracowując operat techniczny numer P.0610.2005.300 miał do dyspozycji dokumenty zdeponowane w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym w Łęcznej, w skład którego wchodził m. in. operat ze scalenia gruntów wsi D. z 1980 oku. Organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z uwierzytelnionych kopii dokumentów przesłanych przez Starostę Łęczyńskiego za pismem z 22 lutego 2022 r., wykonawca prac geodezyjnych, sporządzający operat techniczny z utworzenia bazy numerycznej, skorzystał m. in. ze szkicu scaleniowego pochodzącego z operatu scaleniowego z 1980 r., który zawiera miary czołowe przedmiotowej działki (granice działki nr [...] z drogami nr 680 i 771). Analiza powyższego dokumentu wykazała, że dane pochodzące z operatu scaleniowego, tj. miary czołowe przedmiotowej działki (granice działki nr [...] z drogą nr 680 i 771) są następujące: szerokość działki nr [...] pomiędzy punktami nr 1558 a 1588 (numery punktów odnalezione na podstawie zarysu numerycznego) wynosi 31,35 m. Z kolei, szerokość działki nr [...] pomiędzy punktami nr 1709 a 3085 (numery punktów odnalezione na podstawie zarysu numerycznego) wynosi 31,30 m. Natomiast, z wykazu działek, wchodzącego w skład operatu technicznego z utworzenia mapy numerycznej, przesłanego za pismem Starosty Łęczyńskiego z 22 lutego 2022 r., wynika, że, co prawda, czołówka pomiędzy punktami nr 1588 i 1558 wynosi 31,35 m, czyli jest zbieżna z czołówką wschodniej granicy działki nr [...], jednakże czołówka pomiędzy punktami nr 1709 i 1716.03-1551 (potem 3085) nie wynosi, tak jak na szkicu scaleniowym, 31,30 m, a 32,59 m. W ocenie organu odwoławczego powyższa okoliczność może wskazywać na fakt, że wykonawca prac geodezyjnych, sporządzający pracę geodezyjną w ramach utworzenia bazy numerycznej, nie wykorzystał w pełni dokumentów archiwalnych zdeponowanych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym w Łęcznej. Z tego względu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, z uwagi na powyższe rozbieżności dotyczące szerokości zachodniej granicy działki nr [...], a dokładnie położenia punktu granicznego nr 1716.03-1551, powinien rozważyć wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w ramach wykrycia błędnych informacji w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma podstaw do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] z powodu braku nowej dokumentacji geodezyjnej, która mogłaby stanowić podstawę nowego wpisu w ewidencji gruntów i budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. G., reprezentowana przez I. G., zaskarżyła decyzję organu II instancji.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi obszernie zrelacjonowała przebieg postępowania administracyjnego, szczegółowo omawiając poszczególne pisma i decyzje. Skarżąca zarzuciła, że granice jej działki oraz obrys działki uległy zmianie na wydawanych aktualnie mapach, mimo że od czasu scalenia nie było prowadzone żadne postępowanie administracyjne. Podniosła, że organ nie wyjaśnił dokładnie różnicy w szerokości działki nr [...] przy szosie, wynoszącej 1,29 m. Wskazała, że na szkicu ze scalenia szerokość działki wynosiła 31,30 m, a według obecnie ustalonych punktów granicznych wynosi 32,59. Zarzuciła, że organ nie wyjaśnił zmiany punktu 1551 na punkt 3085. Powołała się także na prace geodezyjne z 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli była decyzja dotycząca odmowy dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wyeliminowanie błędnych informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących granicy działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] D. , jednostka ewidencyjna [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), dalej w skrócie jako "p.g.k.".

Przepis art. 2 pkt 8 powołanej ustawy definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 p.g.k.).

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).

Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy.

Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20).

Jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dotyczących ewidencji gruntów i budynków, nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 oraz z 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14). Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą takie postępowania jak rozgraniczenie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Natomiast organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty.

Wymaga jednocześnie podkreślenia, że zgodnie z utrwalonym w tej kwestii stanowiskiem orzecznictwa, na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, gdy zmiany te wynikają z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to z treści powołanego wyżej przepisu art. 22 ust. 2 p.g.k.

Jednocześnie objęte wnioskiem zainteresowanego podmiotu zmiany danych ewidencyjnych, powinny być udokumentowane przez wnioskodawcę, co wynika z art. 24 ust. 2b lit. h p.g.k. W przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony.

W skierowanym do organu wniosku skarżąca żąda usunięcia z ewidencji gruntów i budynków błędnych informacji dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], podnosząc, że przebieg granic wyżej wymienionej działki powinien zostać wykazany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej w ramach scalenia gruntów wsi D., przeprowadzonego w 1980 r.

Z akt sprawy wynika, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że podstawę znajdującego się obecnie w ewidencji wpisu w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] stanowiły dokumenty wchodzące w skład operatu technicznego sporządzonego w ramach scalenia gruntów wsi D. z 1980 r. oraz dokumenty wchodzące w skład operatu technicznego nr P.0601.2005.300, sporządzonego w ramach utworzenia bazy numerycznej w 2005 r.

Odnosząc się do prac geodezyjnych, na które skarżąca powoływała się w skardze oraz w toku postępowania administracyjnego, dotyczących pomiaru kontrolnego działki ewidencyjnej nr [...], stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wprawdzie w dniu 25 listopada 2013 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Łęcznej wpłynęło zgłoszenie pracy geodezyjnej, noszące datę 21 listopada 2013 r. wskazujące jako cel pracy pomiar kontrolny działki nr [...] (k. 66 akt adm.), jednak czynności te nie zostały wykonane, ponieważ w dniu 3 lutego 2014 r. wpłynęło pismo wykonawcy prac geodezyjnych z 30 stycznia 2014 r., informujące o rezygnacji z wykonania dokumentacji geodezyjnej polegającej na pomiarze kontrolnym działki ewidencyjnej nr [...] położonej w D. , jednostka ewidencyjna L. , z powodu rezygnacji właścicielki (k. 67 akt adm.). Jeśli chodzi natomiast o prace geodezyjne zgłoszone 2 października 2020 r., polegające na wyznaczeniu punktów granicznych działki ewidencyjnej nr [...] oraz wyznaczeniu punktów granicznych działek ewidencyjnych nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym D. , jednostka ewidencyjna L. , do których również odwołuje się skarżąca, stwierdzić należy, że jak wynika z pisma Starosty Łęczyńskiego z 20 stycznia 2022 r. (k. 81 akt adm.), wyniki wyżej wymienionych prac geodezyjnych, polegających na wyznaczeniu punktów granicznych działki ewidencyjnej nr [...] oraz działek ewidencyjnych nr [...] i [...] nie wpłynęły do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Łęcznej. Skoro wyniki omawianych prac geodezyjnych nie zostały przyjęte do zasobu, to nie mogą one stanowić podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty i argumenty skarżącej w tym zakresie nie zasługują zatem na uwzględnienie.

Skarżąca kwestionuje szerokość działki nr [...] (według skarżącej szerokość działki między punktami nr 1709-1551 wynosi 29,97 m) oraz powierzchnię tej działki (zdaniem skarżącej zmniejszono powierzchnię działki nr [...] z 0,99 ha na 0,90 ha).

Odnosząc się do powyższego zarzutu przypomnieć należy, że dane dotyczące działki nr [...] ujawnione aktualnie w ewidencji gruntów i budynków, wykazane są na podstawie operatu technicznego sporządzonego w ramach utworzenia bazy numerycznej w 2005 r., nr P.0610.2005.300. Jak podkreślił organ, praca geodezyjna zakończona sporządzeniem wyżej wymienionego operatu obejmowała jedynie przetworzenie mapy analogowej do postaci numerycznej, natomiast przebieg granic przyjęty został na podstawie operatu technicznego sporządzonego w 1980 r. w ramach scalenia gruntów wsi D..

W świetle danych z operatu scaleniowego szerokość działki nr [...] wynosiła z jednej strony 31,30 m, a z drugiej strony 31,35 m (k. 31 akt adm. organu I instancji, k. 80 akt adm. organu II instancji). Takie też szerokości widoczne są na szkicach z roku 1990 i roku 1992 (k. 71 i 72 akt adm. organu II instancji). Natomiast z wydruku z bazy numerycznej (k. 91 akt adm. organu II instancji) wynika, że szerokość działki nr [...] między punktami o numerach 1558 i 1588 wynosi 31,35 m, a między punktami nr 1709 i nr 1716.03-1551 wynosi 32,59 m, jest więc o 1,29 m większa od szerokości dziki nr [...] ustalonej w czasie scalenia. W wydruku z bazy numerycznej, obejmującego fragment mapy, na której widoczna jest m. in działka nr [...] i działki sąsiednie (k. 92) oraz w wykazie działek z bazy numerycznej (k. 91) widnieją punkty graniczne nr 1558, nr 1588 oraz nr 1709 i nr 1716.03-1551, natomiast na mapie na k. 29 akt adm. organu I instancji i k. 70 akt organu II instancji, stanowiącej zarys numeryczny działki nr [...] w miejscu punktu 1716.03-1551 widoczny jest punkt nr 3085. Organ odwoławczy dokonał sprawdzenia danych ewidencyjnych, porównując dane z operatu scaleniowego i współrzędne z operatu technicznego z utworzenia bazy numerycznej i stwierdził, że istnieją rozbieżności dotyczące szerokości granicy działki nr [...] i położenia punktu granicznego nr 1716.03-1551, któremu następnie nadany został numer 3085. Zestawienie wskazanych wyżej danych i współrzędnych potwierdza ustalenia organu odwoławczego. Wskazuje to, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, na istnienie błędu, który wymagałby sprostowania z urzędu. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że błędu mógł dopuścić się wykonawca pracy geodezyjnej, polegającej na przetworzeniu mapy analogowej do postaci numerycznej. Od czasu scalenia nie były bowiem dokonywane żadne czynności, mające wpływ na ustalenie granic i powierzchni działki nr [...], nie został też sporządzony operat techniczny, dający podstawę do dokonania nowych wpisów co do szerokości działki nr [...]. Rację ma zatem organ odwoławczy, że wyjaśnienie tej okoliczności i ewentualne sprostowanie błędu wymaga wszczęcia przez organ I instancji postępowania z urzędu. W postępowaniu tym organ powinien także wyjaśnić kwestię zmiany numeracji punktu 1716.03-1551. Jak już była o tym mowa, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Nie ma natomiast podstaw do zmiany danych w ewidencji na wniosek skarżącej.

Z akt sprawy nie wynika, by zmiana numeracji punktów granicznych miała wpływ na szerokość działki nr [...], w szczególności zaś, by szerokość tej działki uległa zmniejszeniu. Za chybiony należy uznać zarzut skargi, że bezpodstawnie zmieniono granice działki nr [...] i w konsekwencji jej szerokość, która według skarżącej wynosi 29,97 m. Wymiary, które skarżąca wskazuje w skardze oraz na które powoływała się w toku postępowania administracyjnego nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i odzwierciedlenia w żadnym z dokumentów oraz żadnej z map znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Brak jest wśród zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego mapy z grudnia 2020 r., o której skarżąca wspomina w skardze. Skarżąca ani w postępowaniu administracyjnym ani przed sądem administracyjnym nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby prezentowane przez nią stanowisko. Nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącej, że powierzchnia działki nr [...] została zmniejszona z 0,99 ha na 0,90 ha. Skarżąca powołuje się w tym zakresie na mapę wydaną przez Starostę Łęczyńskiego w grudniu 2021 r. W aktach sprawy brak jest takiej mapy. Zgodnie zaś z nadesłanym przez Starostę Łęczyńskiego przy piśmie z dnia 22 lutego 2022 r. wykazem powierzchni działek (k. 98 akt adm.), powierzchnia ewidencyjna działki nr [...] wynosi 0,99 ha. Taka powierzchnia działki wynika również z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z dnia 31 sierpnia 2021 r. (k. 25 akt adm. organu I instancji). Błędne jest stwierdzenie skarżącej, że organ odwoławczy przyjął punkt graniczny 1716.03, który zlokalizowany jest po drugiej stronie drogi i stanowi punkt graniczny działek sąsiednich. Z zaskarżonej decyzji oraz zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z wykazu współrzędnych punktów granicznych (k. 93 akt adm.) oraz wydruku mapy z bazy numerycznej wynika, że punkt graniczny działki skarżącej o nr [...] oznaczony jest dokładnie numerem 1716.03-1551 i taki numer wskazał organ odwoławczy.

Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu nie powołała się na dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest zaś dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na wniosek dokonywanie korekty wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych. Ponownie należy podkreślić, że wpisy w ewidencji dotyczące działki nr [...] wynikają z danych zawartych w operacie scaleniowym, którego skarżąca nie kwestionują, a ewentualne błędy wynikające z nieprawidłowego przetworzenia mapy analogowej do postaci numerycznej podlegają sprostowaniu z urzędu. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej regulacje prawne oraz okoliczności sprawy należało uznać rozstrzygnięcie organu za prawidłowe.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy ustalił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i należycie wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając decyzję ostateczną. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.).

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 z późn. zm.).