Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1047/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 151, art. 145 paar. 1 pkt 1 i 2, art. 133 par. 1, art. 106 par. 3 i 5, art. 141 par. 4, art. 193, art. 145 par. 1 pkkt 1 lit b i c, art. 1, art. 3 par. 1art. 135,, art. 145 apr. 1 pokt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 3, art. 61a
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 427/15 w sprawie ze skargi R. T. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ogrodzenia działki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Lu 427/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Lublinie oddalił skargę R. T. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ogrodzenia działki. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Sąd wojewódzki ustalił, że w dniu 24 lutego 2013 r. wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] wniosek R. T. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego ogrodzenia działki nr [...], stanowiącej własność A. W., wybudowanego od strony ul. [...] w [...]. Rozpatrując ten wniosek organ I instancji stwierdził, że w sprawie spornego ogrodzenia prowadził już postępowanie, które zakończyło się decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne. Stronami tego postępowania była A. W. oraz Gmina [...]. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., organ ten odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. T.

LWINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko i argumentację prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia, podkreślając że wydanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie dotknięte byłoby wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Skargę do WSA w Lublinie na powyższe postanowienie LWINB złożył R. T., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza:

- art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 145 § 1 pkt 5 i 149 § 1 K.p.a., wskutek nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących m. in. nie legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem przedmiotowego ogrodzenia, a także wskutek nie wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie, co skutkowało uchyleniem się od merytorycznej oceny sprawy;

- art. 8 i 11 K.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania wynikających z tych przepisów;

- art. 28 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie;

- art. 61a § 1 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie;

- art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm., Upzp) w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., uPb), poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa oraz istotnych interesów skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, co z kolei naruszało uprawnienia skarżącego oparte o § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, rozp. MI z 2002);

- art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z § 41 ust. 1 i 2 rozp. MI z 2002 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb, poprzez wydanie orzeczenia prowadzącego do utrzymania stanu sprawy, w jakim skarżący utracił nieograniczony dostęp do drogi publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Lublinie oddalił skargę.

Nie budziło wątpliwości sądu pierwszej instancji, że sprawa dotycząca ogrodzenia działki nr [...] należącej do A. W., a tym samym i bramy ogrodzeniowej będącej częścią tego ogrodzenia rozpatrywana już była przez PINB w [...], a postępowanie w tej sprawie zostało zakończone decyzją ostateczną. Niekwestionowanym było również i to, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powyższego ogrodzenia, a LWINB utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. To ostatnie postanowienie było przedmiotem skargi R. T., którą WSA w Lublinie oddalił wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 540/13. Sąd w motywach kwestionowanego wyroku wskazał, że skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku II SA/Lu 540/13. W dalszych motywach tego wyroku za prawidłowe uznane zostało przeto stanowisko organów obu instancji, które przyjęły, że skoro w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna rozstrzygająca sprawę, to nie jest możliwe podejmowanie kolejnych rozstrzygnięć. W ocenie tegoż sądu oczywistym jest, że wydanie kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie dotknięte byłoby wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W tej sytuacji za całkowicie niezasadne uznano również pozostałe zarzuty skargi. Zdaniem sądu a quo organy administracji wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, a uzasadnienia podjętych przez nie postanowień odpowiadają wymogom prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy nie mogły naruszyć art. 28 K.p.a., albowiem nie odmówiły mu przymiotu strony postępowania w niniejszej sprawie. Wyłuszczono ponadto, że o ile skarżący domaga się wznowienia postępowania, to winien złożyć w tym zakresie stosowny wniosek do organu właściwego. Natomiast kwestia ewentualnej bezczynności organów w zakresie wznowienia postępowania z urzędu nie mogła być oceniana przez sąd wojewódzki w sprawie dotyczącej legalności wydanego przez organ aktu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się nadto w sprawie naruszenia innych przepisów postępowania, w tym zasad postępowania unormowanych w art. 6 (zasada praworządności), art. 8 (zasada budzenia zaufania) i art. 11 (zasada przekonywania) K.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzono się również naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego powołanych w skardze.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżył w/w orzeczenie w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), "w szczególności":

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 1 i 3 § 1 Ppsa przez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania przepisów prawa procesowego tj. art. 6 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 149 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący wskazując nowe dowody w sprawie faktycznie wniósł wniosek o wznowienie postępowania, który bezpodstawnie został potraktowany jako kolejny wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie, chociaż organ dowiedział się z treści korespondencji ze skarżącym, że w sprawie istnieją nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania;

- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm., Pusa) w zw. z art. 3 Ppsa, który w § 2 nakłada na sąd administracyjny obowiązek kontroli działalności administracji publicznej pod względem prawidłowości i zgodności z prawem wydawanych decyzji i postanowień;

art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa poprzez oddalenie skargi na postanowienie, które z uwagi na wadliwość powinno zostać wyeliminowane z obiegu prawnego;

art. 133 § 1 Ppsa oraz art. 106 § 5 Ppsa w zw. z art. 106 § 3 Ppsa przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody co do których należy się wypowiedzieć i istotne okoliczności, które budzą wątpliwości, a wskazujące na potrzebę wznowienia postępowania;

- art. 141 § 4 w zw. z art. 193 Ppsa, z których to przepisów wynika, że sąd nie może ograniczyć się do stwierdzenia tego co ustalił organ, lecz winien wskazać, które ustalenia zostały przez niego przyjęte, a które nie. Przyjęcie przez WSA w Lublinie stanu faktycznego, który LWINB ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny stanowi naruszenie art. 141 § 4 tej ustawy. W przepisie tym bowiem nie chodzi o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem;

- "art. 183 § 1 Ppsa i § 2 pkt 5", gdyż w niniejszej sprawie skarżący był w toku postępowania przed organami administracji pozbawiony możliwości ochrony swoich praw, a tym samym zachodzi nieważność postępowania, a co za tym idzie nie można mówić w tym wypadku o powadze rzeczy osądzonej;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 1 i 3 § 1 Ppsa przez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania przepisów prawa procesowego tj. art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. "poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, oraz przez niewłaściwe uzasadnienie decyzji w szczególności odnośnie bezprawnego uznania za funkcjonującą w przestrzeni prawnej, objętą powagą rzeczy osądzonej decyzję ostateczną z dnia 31 stycznia 2012 r., w sytuacji, gdy strona postępowania (R. T.) była pozbawiona swoich praw, a tym samym należało stwierdzić nieważność decyzji. A także art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 61a K.p.a. przez błędne uznanie, że prawidłowe było postępowanie organów nadzoru odmawiających wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy strona pozbawiona była z winy organu możliwości ochrony swoich praw, a co za tym idzie postępowanie w tej sprawie dotknięte było wadą nieważności, co powinno skłonić WSA do wyeliminowania takiej decyzji w trybie nadzoru";

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 1 i 3 § 1 Ppsa przez "nieuzasadnione oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania przepisów prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 2 pkt 1 Upzp w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb przez ich niezastosowanie - co naruszyło zasady "dobrego sąsiedztwa" i istotne interesy prawne skarżącego, jako właściciela nieruchomości sąsiedniej. Uniemożliwiając mu korzystanie z posiadanej przez niego nieruchomości zgodnie z warunkami jej zagospodarowania. Co narusza również jego uprawnienia właścicielskie przez uniemożliwienie mu swobodnego korzystania z garażu i pozbawienie go czasowego miejsca postojowego przed własną bramą (§ 18 rozp. z 2002). A także art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z "§ 41.1 i 2" rozp. MI z 2002 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb przez jego błędną interpretację, w sytuacji gdy posadowienie ogrodzenia uniemożliwia skarżącemu nieograniczony dostęp do drogi publicznej, czyniąc możliwość korzystania z niej iluzoryczną, co również stanowi sprzeczność z przepisami prawa budowlanego i powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji organu (naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb)";

- art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa przez oddalenie skargi na postanowienie w sytuacji, gdy strona bez własnej winy, a z winy organu, który odmawiał jej uznania tego statusu nie brała udziału w postępowaniu.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 Ppsa skarżący kasacyjnie wnosi o:

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie,

zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

zasądzenia kosztów reprezentacji wg faktury.

Zdaniem R. T. organ całkowicie pomija treść złożonego przez skarżącego oświadczenia, w którym jednoznacznie wskazał, że na posesji A. W. znajdują się dwie bramy, które sąsiedzi użytkują naprzemiennie, co skutecznie uniemożliwia mu korzystanie z wjazdu na własną posesję i do garażu. Tymczasem organy (a potem WSA w Lublinie) w toku całego postępowania odnoszą się jedynie do jednej bramy. Ani organ, ani w postępowaniu sądowym WSA w Lublinie nie powinien pomijać przy ocenie stanu faktycznego tych wszystkich dowodów (choćby z dokumentacji fotograficznej). Żaden organ nie podjął kwestii zgodnego lub niezgodnego z prawem usadowienia drugiej bramy na posesji, która podobnie jak pozostałe działki znajdujące się na tym osiedlu, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego mogła mieć tylko jedną bramę. Takie informacje otrzymywali wszyscy właściciele działek podczas zebrań w latach 70-tych, na których omawiano założenia planu zagospodarowania przestrzennego. W latach osiemdziesiątych aktualny był tamten plan zagospodarowania, nie było więc możliwości, by zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego była druga brama na posesji.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na pytanie Sądu pełnomocnik sprecyzował, że zarzut naruszenia art. 183 § 1 i 2 pkt 5 odnosi się do ustawy Ppsa i dotyczy postępowania przed WSA w Lublinie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba, zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Autor wniesionej skargi kasacyjnej powinien, wskazać na konkretne, naruszone przez ten sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu przy tym do prawa materialnego winien był wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

A. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 1 § 2 Pusa w zw. z art. 3 § 2 Ppsa, art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa, art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, art. 133 § 1 Ppsa w zw. z art. 106 § 3 i 5 Ppsa, art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 Ppsa, art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 61a K.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie uznały organy nadzoru budowlanego, a oceny tej nie zakwestionował sąd pierwszej instancji, że w zakresie wniosku w części dotyczącej wybudowania ogrodzenia zastosowanie będzie miał przepis art. 61a § 1 K.p.a., a nie jak podnosi strona skarżąca w skardze kasacyjnej – art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 149 § 1 K.p.a. Analizując pod tym względem źródłowy wniosek skarżącego z dnia 23 lutego 2015 r. wskazać należy, że R. T. – wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej – nie wnosił o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., ale tylko o "przeprowadzenie postępowania dotyczącego legalności ogrodzenia i doprowadzenia budynku gospodarczego, w którym jest nielegalny garaż, do stanu jaki jest w projekcie technicznym oraz wydanie stosownych decyzji w tym zakresie". Tak sformułowany wniosek należało zatem potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ogrodzenia działki, a nie jako wniosek o wznowienie postępowania, skoro nie wskazano w nim o jakie postępowanie (zakończone jaką decyzją?) chodzi. Organ nie mógł zatem potraktować tego wniosku jako wniosku o wznowienie postępowania, gdyż to strona składając konkretny wniosek domaga się od organu przeprowadzenia określonego postępowania. Domaganie się dopiero w skardze od organu, aby ten potraktował sprawę jako wniosek o wznowienie nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 676/13 (LEX nr 1769332), z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem z art. 61a § 1 K.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Sąd Naczelny w przywołanym wyroku zasadnie wywodził, że takie stanowisko podziela się w doktrynie (m. in. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. BECK, wyd. 12, Warszawa 2012 r. s. 299, gdzie stwierdza się, że "zgodnie z tym przepisem poza przesłankami podmiotowymi i przesłankami przedmiotowymi, które są podstawą do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy wskazać też na inne przyczyny uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich innych przyczyn można zaliczyć żądanie dotyczące sprawy już rozstrzygniętej"). Wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA nr 1, poz. 47: "Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów K.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (res iudicata). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska [w:], M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Kraków 2005 r., s. 968). Dodać należy, że wskazana regulacja stanowi wyraz zasady trwałości decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zachodzą obie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61a § 1 K.p.a. Zaznaczyć należy bowiem, że sprawa dotycząca opisanego wyżej ogrodzenia, a tym samym i bramy ogrodzeniowej będącej częścią tego ogrodzenia rozpatrywana już była przez PINB w [...], a postępowanie w tej sprawie zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], o umorzeniu postępowania administracyjnego. Stronami tego postępowania była A. W. oraz Gmina [...]. Natomiast R. T. nie przyznano w tym postępowaniu statusu strony. Jeśli wolą strony było domaganie się wznowienia postępowania w sprawie zakończoną w/w decyzją, winna to jednoznacznie ujawnić w treści swego żądania.

Niekwestionowanym jest również, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie istniejącego ogrodzenia działki nr [...], stanowiącej własność A. W., wybudowanego od strony ul. J. B. w R. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na to postanowienie, LWINB utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...].

Nadto poza sporem jest, że R. T. złożył skargę do WSA w Lublinie na powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Sąd ten wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 540/13, oddalił tę skargę. Skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wskazanego wyroku. Skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 926/14. Tę okoliczność Sąd orzekający obecnie uwzględnić winien z urzędu.

Sąd wojewódzki wyjaśnił, że przepis art. 61a K.p.a., na który powołał się organ, stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania, gdy sprawa dotyczy już sprawy wcześniej rozstrzygniętej. W przypadku bowiem gdyby organ ponownie prowadził postępowanie w sprawie przedmiotowego ogrodzenia i gdyby wydał kolejną decyzję merytoryczną decyzja ta byłaby nieważna – o czym wprost stanowi przywoływany już wcześniej art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Prowadzenie takiego postępowania w świetle tego przepisu jest niedopuszczalne. Przy ocenie istnienia przesłanek z art. 61a § 1 K.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, a tam samym nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej organ nie był zobowiązany do rozważenia w niniejszej sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przedmiotowego ogrodzenia. O ile zatem skarżący domaga się wznowienia postępowania, to winien złożyć w tym zakresie stosowny wniosek do organu właściwego.

Powyższe wywody uprawniają Naczelny Sąd Administracyjny do uznania za nietrafne zarzutów naruszenia art. 1 § 2 Pusa w zw. z art. 3 § 2 Ppsa, art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa, art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, art. 133 § 1 Ppsa w zw. z art. 106 § 3 i 5 Ppsa, art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 Ppsa, art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 61a K.p.a.

B. Nie można także uznać za usprawiedliwione zarzutów naruszenia przez sąd pierwszej instancji: art. 1 § 2 Pusa w zw. z art. 3 § 2 Ppsa oraz art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. W uzasadnieniu tych zarzutów skarżący wskazuje bowiem na niewłaściwe wykonanie przez sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli legalności wydanych postanowień, czego wyrazem było oddalenie skargi na postanowienie, które – zdaniem skarżącego – powinno zostać wyeliminowane z obiegu prawnego. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić. Wyjaśnić bowiem należy, że na mocy powołanego już art. 16 § 1 K.p.a., ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają z domniemania legalności. Dopóki więc w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organ prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Trafna jest zatem ocena sądu pierwszej instancji, że skoro skarżący domagał się ponownego przeprowadzenia postępowania w trybie zwykłym w sprawie zakończonej już ostateczną decyzja administracyjną, to organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

C. Nie jest uzasadniony wreszcie zarzut naruszenia przepisu przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, poprzez poprzestanie przez sąd pierwszej instancji na ustaleniach stanu faktycznego sprawy dokonanych przez organ bez wskazania, które ustalenia przyjmuje, a które pomija. Niezrozumiałe jest przy tym stawianie sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 193 Ppsa, który dotyczy postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 141 § 4 Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z brzmienia tego przepisu nie wynika zatem, aby sąd miał wskazywać, które ustalenia stanu faktycznego sprawy przyjmuje, a które pomija. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 133 § 1 Ppsa, sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz ze skargą w trybie art. 54 § 1 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan sprawy przedstawiony przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy przekazanych temu sądowi przez LWINB wraz ze skargą.

D. Jako niezrozumiały Sąd ocenia natomiast podnoszony przez skarżącego w skardze kasacyjnej i doprecyzowany na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zarzut nieważności postępowania sądowego, w oparciu o art. 183 § 1 i 2 pkt 5 Ppsa, z uwagi na pozbawienie skarżącego w toku postępowania przed organami administracji ochrony swoich praw. Przywołane przepisy dotyczą nieważności postępowania sądowego, a nie administracyjnego, zresztą na gruncie K.p.a. taki termin jak nieważność postępowania nie funkcjonuje. Co się zaś tyczy odniesienia zarzutu naruszenia tych przepisów w aspekcie postępowania przed sądem pierwszej instancji, byłby on chybiony.

Jak bowiem wynika z akt sądowych przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą kasacyjną, w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji skarżący miał zapewnioną możliwość obrony swoich praw, na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. przed sądem pierwszej instancji skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika – aplikanta adwokackiego P. B., z upoważnienia adw. J. S.-K., działającej z substytucji adw. A. K.-P., ustanowionej w sprawie. Pełnomocnik skarżącego zabierał na niej głos, poprzez składanie wniosków, oświadczeń itd.

E. W konsekwencji powyższej uwagi, zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa w zw. z art. 1 i 3 § 1 Ppsa poprzez oddalenie skargi, pomimo – zarzucania przez skarżącego kasacyjnie – naruszenia przepisów art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane, są chybione. Przedmiotem skargi do sądu pierwszej instancji było postanowienie o charakterze formalnym, w postaci odmowy wszczęcia postępowania. Zaskarżony organ nie stosował wyłuszczonych powyżej przepisów praw amaterialnego, przeto nie mógł ich naruszyć. Nie mógł naruszyć także dalej wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy – Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy.

E. Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.