Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 635/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, art. 154 par. 6, art. 153, art. 190,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy w sprawie ze skargi P. K., J. W. (W.), S. B. na niewykonanie wyroku przez Wójta Gminy M. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 117/16 1) wymierza organowi grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych); 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej solidarnie, tj. na rzecz P. K., J. W., S. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) odmawia przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej.


UZASADNIENIE

Pismem z 6 czerwca 2019 r. P.K., J. W. i S.B. (dalej także strony, skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Wójta Gminy M. (dalej także organ) skargę na niewykonanie przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17, wnosząc o:

1) wymierzenie organowi grzywny;

2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: ppsa)

4) zasądzenie na podstawie art. 200 ppsa, od Wójta Gminy M. na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W jej uzasadnieniu skarżący, przypomnieli stan prawny i dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie z ich wniosku z [...] r. skierowanego do organu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm., dalej: ustawa lub u.d.i.p.), z odniesieniem się do wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17, zapadłym wskutek ich skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej przez nich informacji publicznej. Tym samym, autor skargi, wskazał, że przytoczonym powyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16 Sąd:

1) zobowiązał Wójta Gminy M. do załatwienia wniosku skarżących z dnia [...] r. w terminie 14 dni;

2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności;

3) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

4) oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny oraz

5) zasądził od Wójta Gminy M. na rzecz każdego ze skarżących po 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Auror skargi, w jej motywach, przypomniał także, że wyrok uprawomocnił się wskutek oddalenia skargi kasacyjnej organu wyrokiem NSA z 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 477/17. Zaznaczył przy tym, że – po tym wyroku – organ pismem z 8 maja 2019 r. załatwił częściowo wniosek skarżących, tym niemniej, co podnósł, jednak nie odpowiedział na pytania zawarte we wniosku z dnia [...] r. tj.:

po pierwsze: w zakresie pytania nr 2 wniosku, jak stwierdził, organ podał nieprawdziwą informację publiczną, ponieważ skarżący odrębnie pozyskali całość dokumentacji wydanych organ zezwoleń na sprzedaż piwa w okresie od 2014 r. do 2018 r. i brak jest tam zezwolenia dla P.W. Poza tym, jak zaznaczył, Wójt Gminy M. jako odpowiedzialny za organizację i rozliczenie festynu pod nazwą [...] (co przyznał w pkt 1 pisma z dnia 8 maja 2019 r.), zatem – jak skonstatował – powinien posiadać wiedzę na temat tego, czy sprzedaż była rejestrowana przy użyciu kasy fiskalnej. Nawet, jeżeli Wójt Gminy M. z niewiadomych powodów nie posiadał tej wiedzy, to w celu załatwienia wniosku mógł skierować pytanie do ww. przedsiębiorcy o przedstawienie tej informacji;

po drugie: w zakresie pytania nr 5 wniosku, jak stwierdził, organ nie odpowiedział na pytanie "Kto w czasie trwania festynu prowadził wydawanie w/w produktów dla uczestników festynu", organ odpowiedział, że dysponentem zakupionych produktów był Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji. Jego zdaniem nie stanowi to odpowiedzi na zadane pytanie, ponieważ dysponent niekoniecznie jest osobą wydającą dany produkt. Poza tym co oczywiste wydawanie produktów musiały prowadzić osoby fizyczne;

po trzecie: w zakresie pytania nr 6 wniosku organ w ogóle nie odpowiedział na pytanie: w jaki sposób zostały wykorzystane towary i produkty. Organ, co podkreślił autor skargi, wskazał, jedynie na kserokopię faktur i ich wartość nie wskazując na sposób wykorzystania objętych fakturami towarów i produktów. W jego ocenie organ nie określił, czy są to wszystkie towary i produkty zakupione z funduszy pozyskanych na organizację festynu. Wskazał, że "jedynie domyślać się, że tak jest".

Pismem z dnia 29 maja 2019 r. skarżący wezwali organ do wykonania wyroku. Zdaniem skarżących organ działa celowo i intencjonalnie wskutek czego po upływie prawie trzech lal od złożenia wniosku skarżący nadal nie uzyskali w pełni dostępu do interesującej ich informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie alternatywnie o jej oddalenie.

Argumentując podniósł, że nie pozostał bezczynny, albowiem zajął stanowisko w przedmiocie wniosku Skarżących. Tym samym, jak stwierdził, wykonując prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, pismem z dnia 8 maja 2019 r. załatwił wniosek Skarżących o udostępnienie informacji publicznej, w terminie określonym w art. 286 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pomimo tego, jak zaznaczył, Skarżący pismem z dnia 29 maja 2019 r. wezwali go do wykonania wyroku w nieprzekraczalnym terminie do dnia 3 czerwca 2019 r. Wskazał, że wezwanie to było nieprecyzyjne, dlatego pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. zwrócił się do nich o jego doprecyzowanie poprzez podanie, w jakim zakresie - ich zdaniem - zdaniem wyrok z dnia 11 października 2016 r. nie został wykonany. Jednakże Skarżący nie odpowiedzieli na to wezwanie a skierowali niniejszą skargę. Podniósł także, że skarga jest niedopuszczalna i w związku z tym podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jego zdaniem wezwanie Skarżących z dnia 29 maja 2019 r., nie spełnia wymogu formalnego dopuszczalności wniesienia skargi ze względu na niewykonanie prawomocnego wyroku albowiem wezwanie Skarżących powinno być precyzyjne i jednoznaczne.

Niezależnie od tego, jak wyjaśnił, skarga jest nieuzasadniona albowiem wbrew twierdzeniom w niej zawartym, w piśmie z dnia 8 maja 2019 r. udzielił wszystkich informacji publicznych, o które zwrócili się we wniosku z dnia [...] r.

Ustosunkowując się do zakwestionowanych w skardze braku odpowiedzi na zawarte we wniosku z [...] r. pytania – analogicznie jak strona skarżąca – podał, wskazując na poszczególne pozycje wniosku, że:

po pierwsze: odnośnie pytania nr 2 odpowiedział zgodnie z posiadaną wyłącznie nieudokumentowaną informację przekazaną przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury i Rekreacji w M., który był partnerem w realizacji projektu [...], że handel piwem prowadził przedsiębiorca na podstawie posiadanego zezwolenia. Podkreślił, że handel piwem na terenie Gminy M. mógł odbywać nie tylko i wyłącznie na podstawie zezwolenia wydanego przez Wójta Gminy M., lecz na podstawie tzw. zezwolenia kateringowego, wydanego przez organ właściwy dla siedziby przedsiębiorcy. Tymczasem, na co zwrócił uwagę, Skarżący powołują się na zezwolenia wydane przez Wójta Gminy M. w okresie od 2014 r. do 2018 r. Zaakcentował, że wbrew twierdzeniom Skarżących, nie miał obowiązku posiadania wiedzy czy sprzedaż była prowadzona w oparciu o kasę fiskalną, gdyż nie mieści się to w zakresie jego właściwości rzeczowej;

po drugie: odnośnie pytania nr 5 odpowiedział zgodnie z posiadaną informacją publiczną, że dysponentem produktów był Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M. Zaznaczył, że organ nie posiada w tym przedmiocie bardziej szczegółowej informacji publicznej (w szczególności co do osób fizycznych), skoro dysponentem produktów była jednostka organizacyjna Gminy M., tj. partner projektu – Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M.;

po trzecie: odnośnie pytania nr 6 udzielił informacji publicznej poprzez przedłożenie faktur obejmujących towary i produkty zakupione na organizację festynu, z rozdziałem na podmioty odpowiedzialne za rozdysponowanie i wykorzystanie poszczególnych towarów i produktów. Z treści poszczególnych faktur wynika również sposób wykorzystania poszczególnych towarów i produktów.

Na rozprawie 8 listopada 2019 r. organ wnosił i wywodził jak w odpowiedzi ma skargę, oświadczając także, że wnosi o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była bowiem – jak wskazano na wstępie – skarga na niewykonanie wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17, zapadłym wskutek skargi Skarżących na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej przez nich informacji publicznej.

Tym samym w zakresie spornym należy podnieść, że Skarżący kwestionują brak odpowiedzi organu na pytania nr 2, 5 i 6 sformułowane we wniosku z [...] r., zaś organ podnosi wprost przeciwnie negując nie udzielenie odpowiedzi na te pytania. We wniosku, co istotne, skarżący wnieśli o:

po pierwsze – udostępnienie dokumentów do przeglądania (i ewentualnie kopiowania) w UG M. w uzgodnionym terminie,

po drugie – przesłanie informacji pocztą pod adresy wnioskodawców,

po trzecie – udostępnienie informacji dla mieszkańców Gminy M. w biurze Rady Gminy łącznie ze sprawozdaniem wraz z załącznikami (paragraf 2 pkt 5 i 6 umowy z dnia 2 listopada 2015 r.).

Zatem ad rem, na wstępie odniesienia się do meritum sporu, wskazania i przypomnienia wymaga konstrukcja (zakres) pytań zawartych we wniosku z [...] r., odpowiedzi nie zawarte w piśmie organu z 8 maja 2019 r., wespół z oceną prawną i wskazaniami co do zakresu i treści wymaganej w odpowiedzi zawartej w wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, i wyroku NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17 utrzymującego go w mocy, a także sposobem realizacji czy też wykonania żądania.

I tak, na pytanie nr 2 w brzmieniu: czy w czasie trwania festynu [...] na terenie Parku Aktywnej Rekreacji w M. było dopuszczalne prowadzenie sprzedaży alkoholu?,

a) Kto i na jakiej podstawie prowadził handel piwem w czasie trwania festynu (fakt ten potwierdzają uczestnicy festynu i został utrwalony na zdjęciu)?,

b) Czy handlujący piwem posiadał wymaganą koncesję na sprzedaż alkoholu (piwa) na terenie Parku Aktywnej Rekreacji w M. i czy prowadził handel w oparciu o kasę fiskalną?

— organ odpowiedział: "w czasie trwania festynu [...] na terenie Parku Aktywnej Rekreacji w M. była dopuszczalna sprzedaż piwa. Handel piwem prowadziła firma A. na podstawie posiadanego zezwolenia. Handlujący piwem posiadał wymaganą koncesję na sprzedaż napojów alkoholowych. Gmina M. nie posiada informacji czy sprzedaż piwem prowadzona była w oparciu o kasę fiskalną".

Z kolei na pytanie nr 5 w brzmieniu: Kto w czasie trwania festynu prowadził wydawanie produktów dla uczestników festynu w postaci zakupionej w ilości 163 kg golonki marynowanej przedniej oraz 10,8 kg golonki gotowanej. W pytaniu tym - wobec ujawnionej wątpliwość podyktowanej relacjami mieszkańców, radnych i współorganizatorów, że golonka w ogóle nie były wydawane w czasie trwania festynu - wnieśli o wskazanie: na jaki inny cel zostały one przeznaczone?, jeżeli uznamy, że produkty te zostały zakupione i odebrane?

— organ odpowiedział: "dysponentem zakupionych produktów spożywczych był Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M.. Produkty niewykorzystane na imprezie Mszańskie Smaki Jesieni zostały wykorzystane na innych imprezach organizowanych przez Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M. dla mieszkańców gminy" (dalej GOKiR).

Natomiast na pytanie 6 w brzmieniu: jakie towary i produkty oraz w jakiej ilości zostały zakupione z funduszy pozyskanych na organizację festynu Mszańskie Smaki Jesieni, w jaki sposób zostały wykorzystane i kto był odpowiedzialny za właściwe ich rozdysponowanie i wykorzystanie

— organ odpowiedział "kserokopie faktur w załączeniu: Produkty spożywcze i rękodzieła poz. 1- 16 o wartości łącznej 13921,15 zł - odpowiedzialny za rozdysponowanie i wykorzystanie - GOKiR w M.; Produkty pozostałe poz. 17-32 o wartości łącznej 57298,25 zł - odpowiedzialny za rozdysponowanie i wykorzystanie - Gmina M..

Przy tak skonstruowanych pytaniach i zachowaniu organu Sądy należy przypomnieć, że WSA i NSA orzekając w tej sprawie wskazały, że "udostępniona informacja publiczna powinna być bowiem na tyle dokładna, precyzyjna, wyczerpująca oraz sporządzona w taki sposób, aby nie nasuwała jakichkolwiek wątpliwości i nie zmuszała żądającego do domniemywania bądź do domyślania się jej treści. W przedmiotowej sprawie odpowiedź organu w tym zakresie takim warunkom nie odpowiada" - tak NSA w wyroku z 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 477/17 wydanym na kanwie tej sprawy.

NSA jednoznacznie w przywołanym powyżej wyroku w aspekcie wymogu odpowiedzi na pytanie 2 wyjaśnił, że z odpowiedzi ma wynikać czy podmiot sprzedający piwo posiadał zezwolenie na sprzedaż (alkoholu) piwa na terenie Parku Aktywnej Rekreacji w M.. Jednocześnie orzekł, że fakt, iż koncesję na sprzedaż napojów alkoholowych posiadała firma A "nie stanowiła wyczerpującej odpowiedzi dotyczącej pkt 2 wniosku skarżących, gdyż nie wynikało z niej, że obejmowała teren w/w Parku, w którym w dniu 11 listopada 2015 r. był organizowany przedmiotowy festyn. Natomiast podjęta przez autora na etapie skargi kasacyjnej, próba wyjaśnienia kwestii dotyczącej prowadzenia handlu piwem w oparciu o kasę fiskalną, poprzez stwierdzenie, że organ nie był w posiadaniu tej informacji, czy też że nie stanowiła ona informacji publicznej, była bezskuteczna. Kwestia ta powinna być bowiem rozważona przez organ przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej".

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wymogom tym, czyli dokładnego, precyzyjnego i wyczerpującego odniesienia się do pytania, nie sprostał organ i nie udzielił jasnej, jednoznacznej odpowiedzi: czy A posiadało koncesję czy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, piwa, na terenie Parku, w którym w dniu 11 listopada 2015 r. był organizowany przedmiotowy festyn. Sposób sformułowania odpowiedzi, w ocenie Sądu, enigmatycznej i nieprecyzyjnej, nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie i uznanie czy ww podmiot prowadził de facto legalną sprzedaż alkoholu podczas festynu organizowanego w dniu 11 listopada 2015 r. w Parku Aktywnej Rekreacji w M.. Nie wiadomo na podstawie jakiego zezwolenia handel ten odbywał się, i czy w ogóle zezwolenie takowe było wydane, przez kogo o na jakich warunkach.

Analogicznie Sąd ocenił jako niepełne, niejasne i nie dające odpowiedzi na jasno skonstruowane pytania 5 i 6 stanowisko organu wyrażone w piśmie z 8 maja 2019 r. Przy czym karkołomna zdaniem Sądu próba polemiki z zasadnością zarzutów podjęta w odpowiedzi na skargę i stanowisko organu o nie doprecyzowaniu wątpliwości w wezwaniu do wykonania wyroku nie zasługuje na zaaprobowanie. Organ dysponując środkami publicznymi odpowiadając za ich wydatkowanie posiadając przy tym narzędzia prawne, profesjonalnych urzędników winien tak reagować na pojawiające się pytania i przedstawiać dowody na ich poparcie ażeby uczynić zadość kontroli tegoż obszaru czy to społecznej, czy wyspecjalizowanej. Wszak dostęp do informacji publicznej jest swoistego rodzaju wyrazem kontroli społecznej zatem sprowadza się ona do ustalenia stanu faktycznego i zbadaniu ewentualnych rozbieżności i ich przyczyn. Tymczasem przy tak skonstruowanych odpowiedziach jak na pytanie 5 i 6, po ich lekturze nadal nie wiadomo kto personalnie z ramienia organizatorów, a zarazem władz i podmiotów publicznych, działający bowiem w ich imieniu i na ich rzecz, odpowiedzialny był za dysponowanie danym towarem, a zatem także jego rozliczenie i jak ono nastąpiło czy w ogóle takowe rozliczenie było. Organ odpowiedział lakonicznie: "dysponentem zakupionych produktów spożywczych był Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M.. Produkty niewykorzystane na imprezie [...] zostały wykorzystane na innych imprezach organizowanych przez Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w M. dla mieszkańców gminy" – pytanie 5, a także na pytanie 6 "kserokopie faktur w załączeniu: Produkty spożywcze i rękodzieła poz. 1- 16 o wartości łącznej 13921,15 zł – odpowiedzialny za rozdysponowanie i wykorzystanie - GOKiR w M.; Produkty pozostałe poz. 17- 32 o wartości łącznej 57298,25 zł - odpowiedzialny za rozdysponowanie i wykorzystanie - Gmina M.".

Przy czym na marginesie wskazania wymaga, że organ w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób odpowiedzialność za działania wskazane w pytaniu wnioskodawców realizowała Gmina M. i GOKiR. Kwestię tę poruszył NSA w przytoczonym powyżej wyroku wskazując, co wymaga powtórzenia, że twierdzenie za "realizację zadania" wymaga wskazania "Kto" bezpośrednio był odpowiedzialny zarówno za organizację, jak i rozliczenie.

Jednocześnie zauważając potrzebę jasnych i pełnych odpowiedzi WSA w Gliwicach w wyroku z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16 zwrócił uwagę, że żądane przez skarżących we wniosku z dnia [...] r. informacje, jako bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem, w tym de facto gospodarowaniem mieniem publicznym, są informacjami publicznymi, a zatem organ wykonawczy gminy był zobowiązany do ich udzielenia w terminie i kształcie wskazanym przez prawodawcę w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16 zobowiązującym organ do załatwienia wniosku z [...] r. skierowanego przez skarżących w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i utrzymującym go w mocy wyroku NSA z 22 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 477/17 wskazano, że przedstawione pytanie wymagało szczegółowej, precyzyjnej odpowiedzi, w której należało wyjaśnić chociażby to, kto był dysponentem golonki.

Zatem w ocenie składu orzekającego rację ma strona skarżąca wywodząc nie udzielenie przez organ odpowiedzi na pytanie 2, 5 i 6 jej wniosku z [...] r., do czego został on zobowiązany mocą wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17, zapadłym wskutek ich skargi na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej przez nich informacji publicznej.

Równocześnie mając na uwadze tak zakreślony spór, jak i stanowisko prezentowane przez organ oraz uznając nie wykonanie zobowiązania wynikającego z tych wyroków wyjaśnić należy, że na organach wydających zezwolenie na imprezę masową spoczywa odpowiedzialność za to, aby taka impreza przebiegła w bezpiecznych warunkach. Dlatego wójt, burmistrz i prezydent miasta musi kontrolować, czy impreza masowa przebiega zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu na taką imprezę. Jeśli organizator nie spełnia warunków określonych w zezwoleniu, uprawniony przedstawiciel wójta, burmistrza lub prezydenta miasta może przerwać imprezę. Nierzadko, co potwierdza objęta zapytaniem impreza, jednostki samorządowe także są organizatorami imprez masowych i na nich wówczas spoczywają obowiązki organizatora takiego przedsięwzięcia. Zatem jawi się potrzeba wskazania, że imprezy można klasyfikować przy wykorzystaniu szeregu kryteriów. Z prawnego punktu widzenia najistotniejszy wydaje się podział na imprezy masowe i tzw. niemasowe (zwykłe), a więc nieposiadające cech, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 2129, dalej: u.b.i.m. lub ustawa). Istotność wskazanego podziału wynika m.in. z obowiązku uzyskania w przypadku imprez masowych zezwolenia na ich przeprowadzenie. Kwestie szczegółowe dotyczące wspomnianego zezwolenia zostały uregulowane w Rozdziale V u.b.i.m. Na wyróżnienie zasługuje okoliczność, że wydawane jest ono na wniosek organizatora, nie później niż na 30 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia imprezy (w wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach termin może ulec skróceniu do 14 dni). Zgodnie z art. 24 w związku z art. 3 pkt 18 u.b.i.m. organem wydającym zezwolenie, w drodze decyzji, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia imprezy. W przypadku imprez organizowanych przez gminę na terenach pozostających w jej dyspozycji ustalenie właściwości miejscowej nie będzie wywoływało problemów. W praktyce wątpliwości może wywoływać kwestia, czy organ wykonawczy gminy będącej organizatorem imprezy masowej może rozpoznać sprawę i wydać stosowne zezwolenie. W związku z treścią art. 4 u.b.i.m., poszukując odpowiedzi na tak postawione pytanie, należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a). Katalog przesłanek wyłączających organ został zawarty w art. 25 k.p.a. i ma on charakter zamknięty (wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I OSK 2885/15 zob. także wyrok NSA z 23 lutego 2013 r., II OSK 2345/10).

Analiza przywołanych przepisów prawnych skłania do wniosku, że oprócz uzyskania zezwolenia, organizator obowiązany jest zwrócić się do organów wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.b.i.m. z wnioskiem o wydanie opinii, a niekiedy również do skierowania powiadomień, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 3 u.b.i.m, a także, że to on ponosi odpowiedzialność za jej prawidłowy przebieg a zatem ciąży na nim obowiązek kontroli legalności jej przebiegu, o czym szerzej poniżej.

Prawo dopuszcza, z wyłączeniem imprezy masowej podwyższonego ryzyka, na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających nie więcej niż 3,5% alkoholu. Sprzedaż i podawanie mogą prowadzić jedynie podmioty posiadające zezwolenie zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości. Ważne jest ażeby przed wydaniem zezwolenia osoby odpowiedzialne za jej przebieg zweryfikowany, czy podmiot, który będzie prowadził na imprezie masowej sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, posiadał odpowiednie zezwolenie. I jakkolwiek przepisy ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych nie nakładają wprost na organizatora obowiązku informowania o tym, jaki podmiot będzie podawał lub sprzedawał napoje alkoholowe podczas imprezy, jak i załączania do wniosku o zgodę informacji o posiadanym przez ten podmiot zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych, to obowiązek taki należy wyprowadzić z interesu publicznego i roli i zadań organu oraz związanych z tym bezpieczeństwem i legalności działania. Toteż, czego zdaje się nie dostrzega organ bądź wadliwie interpretuje owe powinności, w zezwoleniu wydanym na przeprowadzenie imprezy masowej ważne jest uwzględnienie czy wydano zgody na sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych zawierających nie więcej niż 3,5% alkoholu, ażeby zapobiec ryzyku nielegalnego ich spożywania.

Z powyższym koreluje to, że do władz samorządowych, a zwłaszcza organów wykonawczych, na terenie których właściwości odbywać taka impreza, należy:

1) zapewnienie rzetelnego wydawania zezwoleń na organizację imprez masowych,

2) egzekwowanie od organizatorów imprez masowych przedkładania kompletu dokumentów wymaganych przepisami ustaw,

3) wydawanie zezwoleń na organizację imprez masowych w terminach przewidzianych przepisami prawa,

4) terminowe przekazywanie kopii zezwoleń na organizację imprez masowych wszystkim uprawnionymi podmiotom, a także

5) kontrolowanie imprez masowych, innych niż podwyższonego ryzyka, organizowanych na terenie miasta czy gminy.

Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy o imprezach masowych za jej bezpieczeństwo w miejscu i w czasie jej trwania odpowiada jej organizator – w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy M., jako jej organ wykonawczy. Przy czym, czego zdaje się on nie dostrzega kreując w piśmie z 8 maja 2019 r. odpowiedzi na pytania 2, 5 i 6 zawarte we wniosku strony skarżącej z [...] r., że stosownie do ust. 2 art. 5 ww ustawy: bezpieczeństwo imprezy masowej obejmuje spełnienie przez organizatora wymogów w zakresie: 1) zapewnienia bezpieczeństwa osobom uczestniczącym w imprezie; 2) ochrony porządku publicznego; 3) zabezpieczenia pod względem medycznym; 4) zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych wraz ze służącymi tym obiektom instalacjami i urządzeniami technicznymi, w szczególności przeciwpożarowymi i sanitarnym, Z kolei mocą jego ust. 3 obowiązek zabezpieczenia imprezy masowej spoczywa na organizatorze, a w zakresie określonym w tej ustawie i innych przepisach także na: wójcie, burmistrzu, prezydencie miasta, wojewodzie, Policji, Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej, służbach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny na obszarach kolejowych, służbie zdrowia, a w razie potrzeby także innych właściwych służbach i organach. W art. 5 ust 4 ustanowiono, że Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania dotyczące zabezpieczenia pod względem medycznym imprezy masowej, mając na uwadze liczbę uczestników imprezy, jej rodzaj, a także zapewnienie bezpieczeństwa jej uczestników.

Tym samym mając powyższe na uwadze w tym zwłaszcza sposób zredagowania tak wniosku i sformułowanego w nim pytania 2 w zakresie wskazania czy osoba sprzedająca alkohol na terenie, na którym odbywał się Festiwal [...], posiadała zezwolenie na sprzedaż alkoholu na tym terenie, jak i odpowiedzi na nie zawartą w piśmie organu z 8 maja 2019 r. jawi się potrzeba wskazania i powtórzenia, z odwołaniem się do regulacji prawnych, że zgodnie z art. 8a) ustawy, dozwolona jest sprzedaż napojów alkoholowych:

po pierwsze: na imprezie masowej, z wyłączeniem imprezy masowej podwyższonego ryzyka, dozwolone są sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych zawierających nie więcej niż 3,5% alkoholu;

po drugie: sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych mogą odbywać się wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych;

po trzecie: sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych mogą być prowadzone wyłącznie przez podmioty posiadające zezwolenie, o którym mowa w art. 181 jednorazowe zezwolenia na sprzedaż alkoholu ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2137 ze zm.);

po czwarte: niedozwolona jest sprzedaż napojów alkoholowych w twardych opakowaniach, w szczególności wykonanych ze szkła, metalu lub tworzyw sztucznych, które wykorzystane niezgodnie z ich przeznaczeniem mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz

po piąte: do wniosku o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie imprezy masowej organizator dołącza informację o rozmieszczeniu miejsc i czasie, w których będą sprzedawane, podawane lub spożywane napoje alkoholowe.

Tym samym niepełna czy niejednoznaczna odpowiedź organu zawarta w powyższym piśmie nie daje odpowiedzi konkretnej i nie pozwala na kategoryczne uznanie: czy osoba sprzedająca alkohol w tym czasie i miejscu posiadała zezwolenie na konkretną sprzedaż alkoholu w danym, skonkretyzowanym, czasie i miejscu. Nie było intencją pytającego, co wynika wprost z klarownego zapytania, na co zresztą zwróciły uwagę Sądy administracyjne obu instancji, uzyskanie odpowiedzi czy osoba ta w ogóle posiadała zezwolenie, ale czy posiadała zezwolenia na sprzedaż alkoholu w opisanych wyżej warunkach. Przy czym jak wynika z przytoczonych powyżej powinności organu wyznaczonych konkretnymi normami prawnymi wiedza ta winna być mu znana jako zarówno jako organizatorowi, jak i przede wszystkim organowi na terenie właściwości którego odbywał się festiwal "[...]". W zakresie rejestracji sprzedaży przy użyciu kasy fiskalnej, NSA orzekł, że "(...)Natomiast podjęta przez autora na etapie skargi kasacyjnej, próba wyjaśnienia kwestii dotyczącej prowadzenia handlu piwem w oparciu o kasę fiskalną, poprzez stwierdzenie, że organ nie był w posiadaniu tej informacji, czy też że nie stanowiła ona informacji publicznej, była bezskuteczna. Kwestia ta powinna być bowiem rozważona przez organ przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej" – wymogi te zrealizował organ wskazując na nie posiadanie w tym przedmiocie wiedzy. Stanowisko to nie wymaga zatem szerszej analizy albowiem kwestia rejestracji sprzedaży, w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest, na obecnym etapie, nie wymagającą dalszego rozwijania, wobec ujawnienia wiedzy organu w tym zakresie i podawanych powyżej i poniżej obowiązkach organu.

W tych okolicznościach Sąd uznał zarzuty i wątpliwości z niego wynikające podnoszone przez stronę skarżąca za zasadne.

Kwestia jednoznacznej odpowiedzi na to i pozostałe zakwestionowane pytanie jest o tyle istotna albowiem zgodnie z art. 58 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych organizacja imprezy masowej bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu albo przeprowadzenie jej wbrew wydanemu zakazowi jest przestępstwem, a jego sprawca podlega grzywnie nie mniejszej niż 240 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Analogicznie zatem, jak odnoszące się do zrealizowania zaleceń Sądów I i II intencji, w zakresie pytania 2 skład orzekający ocenił pozostałe zarzuty, o czym szerszej powyżej.

Tym samym Sąd uznaje, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy stwierdzenia, że organ nie wykonał miało charakter rażący, bowiem pomimo prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie wydał decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącemu za granicą w terminie wskazanym powyżej.

Takie postępowanie organu spowodowało nadmierne odsunięcie w czasie merytoryczne załatwienia wniosku.

Równocześnie Sąd wskazuje, że wobec sformułowania w skardze żądania zasądzenia kwoty pieniężnej od organu, na podstawie art. 149 § 2 Ppsa – w wysokości połowu kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa – należy podnieść, że przepis ten normuje uprawnienie sądu administracyjnego wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ("Sąd może"). Nie pozostawia także wątpliwości, że przepis ten posługuje się spójnikiem "lub", a zatem alternatywą zwykłą. Jak z tego wynika, wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, a powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest zwalczenie bezczynności organów i przewlekłości postępowania oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. Gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu określoną sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16, CBOSA). Trzeba przy tym zauważyć, że wskazana w tym przepisie suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/17, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa sumy pieniężnej, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma również znaczenie kompensacyjne. Stanowi zatem swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu, a której wysokość powinien uzasadnić w skardze (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, z dnia 16 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16). Tymczasem skarga wniesiona w niniejszej sprawie żadnej argumentacji w tej kwestii nie zawiera. W konsekwencji, pomimo uznania, że stwierdzona przewlekłość miała charakter rażącego, Sąd odstąpił od orzeczenia kwoty wskazanej w tym przepisie na rzecz skarżących.

Zgodnie z art. 154 § 2 ppsa Sąd ma bowiem obowiązek orzec czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność niewątpliwie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Przedmiotowa sprawa – zakres zobowiązania organu – był jasny i czytelny. Nie nastręczający żadnych trudności, pytania zostały zredagowane czytelnie, skarżący oczekiwali konkretnych odpowiedzi, na co zwróciły uwagę orzekające w sprawie Sądy obu instancji, co zbagatelizował organ wybiorczo udzielając odpowiedzi i formułując nie kategoryczne bądź niepełne odpowiedzi. Dostarczone zaś do pisma z 8 maja 2019 r. faktury jako że są nieopisane ale i brak jest ich wyjaśnienia należy uznać, jak wywodzą skarżący, że nie stanowią realizacji ich wniosku z [...] r. Podkreślenia wymaga, że nie z wynika z nich ani podmiot dysponujący zakupionym towarem czy usługą, ani kto go wydawał a w końcu jak został rozdysponowany, zwłaszcza, że nie doszło do tego podczas festiwalu. Wskazany jest nabywca i sprzedawca a także rodzaj nabywanego towaru (treść, przedmiot transakcji) ale brak określenia celu jego przeznaczenia, rozdysponowania. W tych okolicznościach Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie wystąpiło niewykonanie wyroku Sądu z 11 października 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 117/16, utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 477Z17 zobowiązującego organ do załatwienia wniosku skarżących z [...] r. we wskazanym zakresie, a w następstwie zaistniała bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszenie prawa. W ocenie Sąd postawa organu wyrażona tak w piśmie z 8 maja 2019 r. jak i odpowiedzi na skargę wskazuje, że trudno uznać ją za nakierowaną na szybkie i pełne udzielenie odpowiedzi na zawarte we wniosku sprzed trzech lat pytania. Dlatego Sąd orzekł również o wymierzeniu organowi grzywny. Uznając, że ten środek i jego wysokość stanowi wystarczającą dolegliwość mająca na celu zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, w przedmiocie objętego nią działania organu i wykonania wyroku tut. Sądu z 11 października 2016 r. zobowiązującego go do załatwienia wniosku skarżących z [...] r. Art. 154 § 7 ppsa stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu, podobnie jak i grzywna, która jest podstawowym środkiem stosowanym w sprawie dotyczącej niewykonania wyroku, pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną - mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Podobnie jak w przypadku grzywny jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Chodzi przy tym również o uświadomienie organowi, że niewykonywanie wyroków sądów administracyjnych jest nieopłacalne. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. Przewidziana w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna nie ma jednakże wyłącznie charakteru dyscyplinująco - represyjnego. Suma ta pełni bowiem również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17). Nie ulega wątpliwości, że ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17, wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16). Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności sprawy zwłaszcza uzasadniające jej nałożenie interesy strony skarżącej.

O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 ppsa.