Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 771/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.302 ust.1,7,9
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm. dalej: k.p.a.) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ/Minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: Wojewoda) z dnia [...] maja 2016r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] października 1977r. znak: [...], którą orzeczono, że zabudowane gospodarstwo rolne o pow. 22,44 ha, oznaczone jako działka nr [...], położone w [...], stanowiące według danych ze zbioru dokumentów ZD nr [...], własność B. W., przeszło z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 23 grudnia 2015r. B. W. (dalej skarżący) wniósł wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] października 1977r. (nr wskazany na wstępie), którą stwierdzono, że zabudowane gospodarstwo rolne o pow. 22,44 ha, oznaczone jako działka nr [...], położone w [...], stanowiące według danych ze zbioru dokumentów ZD nr [...] własność B W., przeszło na własność Skarbu Państwa.

W wyniku rozpoznania ww. wniosku decyzją z dnia [...] maja 2016r. (nr wskazany na wstępie), Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej we wniosku decyzji z 1977r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzja z 1977r. została wydana w trybie przepisów ustawy z 1961r. , które nie przewidywały wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Przejście własności nieruchomości następowało z mocy samego prawa, z dniem wyjazdu z kraju właściciela. W związku z powyższym, w ocenie organu, wskazany akt nie jest decyzją administracyjną a zaświadczeniem wydanym w trybie art. 217 § 2 k.p.a. Potwierdza on bowiem jedynie fakt zaistniały z mocy samego prawa.

Odwołanie od ww. orzeczenia wniósł B. W. zarzucając zaskarżonej decyzji bezpodstawne uznanie, że decyzja z 1977r. jest jedynie zaświadczeniem oraz brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i prawnego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2016r. w szczególności w zakresie niedoręczenia decyzji B. W.

Minister po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2017r.(nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w decyzji z 1977r., o której stwierdzenie nieważności wniósł skarżący, jako podstawę prawną wskazano przepis art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z późn. zm. – dalej jako ustawa). Organ przywołał w uzasadnieniu brzmienie art. 38 ust.3 wskazanej wyżej ustawy oraz podniósł, że ze zgromadzonego sprawie materiału dowodowego wynika, iż omawiane gospodarstwo nie było przejęte w oparciu o wskazany wyżej przepis. Zdaniem organu odwoławczego przejęcie nastąpiło na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm. – dalej: ustawa z 1957r. ) o czym świadczy uzasadnienie decyzji z 1977r., w którym Naczelnik Gminy [...] wskazał, że B. W. wyjechał w październiku 1977r. na pobyt stały do [...] oraz że w celu uregulowania pozostawionego (opuszczonego) gospodarstwa należało stwierdzić przejście tego gospodarstwa na własność Państwa. A zatem zdaniem organu powołanie przez organ administracji niewłaściwego przepisu nie powoduje, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wskazał przy tym że art. 2 ustawy z 1957r. i § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961r., jako przesłankę do przejęcia gospodarstwa wskazują: 1/ nieuprawianie i niepoddawanie właściwym zabiegom agroturystycznym gospodarstwa przez właściciela, użytkownika albo dzierżawcę, 2/ niezamieszkiwanie przez właściciela ani jego małżonka, dzieci lub rodziców w gospodarstwie. Przy czym istnienie tych okoliczności jest istotne na datę wydania decyzji i nie jest uzależnione od okresu opuszczenia gospodarstwa. Organ wskazał również, że B W. wyjechał w październiku 1977r. na stałe do [...] (dalej: [...]) i w dniu 25 października 1977r. wystąpił o zmianę obywatelstwa. Pozostali członkowie jego rodziny również wyjechali na pobyt stały do [...] , z wyjątkiem córki E. W., która w tym czasie mieszkała i uczyła się w [...]. A zatem, zdaniem organu, skoro B. W. i jego rodzina opuścili gospodarstwo, to nie uprawiali go i nie poddawali zabiegom agroturystycznym. Organ zauważył również, że brak jest dokumentów, z których wynikałoby, iż gospodarstwo to było użytkowane lub zostało wydzierżawione - tym samym przesłanka nr 1 wskazanego przepisu została spełniona. Zdaniem organu również 2 przesłanka zawarta w art. 2 ww. ustawy z 1957r. została spełniona, gdyż większość rodziny B. W. wyjechała do [...] a jego córka mieszkała w [...]. Tym samym nie zamieszkiwali oni w gospodarstwie.

Reasumując organ wskazał, że w związku z tym iż nie można stwierdzić, że decyzja z 1977r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Organ wyjaśnił jednocześnie, że zarzut dot. nieotrzymania decyzji z 1977r. przez B. W. nie może być uznany za skuteczny, gdyż postępowanie toczy się w trybie stwierdzenia nieważności, zaś wskazane przez stronę uchybienie sprowadza się do określonej w art. 145 k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania, co oznacza, że nie może być ono brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy w trybie nieważnościowym.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B W. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. nr 39, poz. 174 z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przejęcie nieruchomości w trybie powołanych przepisów;

- § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 198), poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne było niezamieszkiwane przez właściciela ani jego małżonka, dzieci lub rodziców, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje podstaw do takich ustaleń;

- art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i prawnego w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, w szczególności w zakresie niedoręczenia decyzji B. W. oraz w zakresie ustalenia, czy miał on zapewniony udział w toczącym się postępowaniu, czy miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, a także poprzez załatwienie niniejszej sprawy z pominięciem słusznego interesu strony;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] października 1977r. stwierdzającej przejęcie na własność Skarbu Państwa jako mienia opuszczonego zabudowanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 22,44 ha położonego w [...], podczas gdy decyzja ta została wydana zarówno bez podstawy prawnej jak i z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo uzasadnił stawiane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu złożonej skargi wyrokiem z dnia I SA/Wa 643/17 z dnia 3 sierpnia 2017r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał bowiem, że Minister rozpoznał zupełnie inną sprawę a w każdym razie nie sprawę, która była przedmiotem wniosku skarżącego. Tym samym Minister w sposób rażący naruszył określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. W postępowaniu przed organami obu instancji nie została bowiem zachowana tożsamość podmiotowo-przedmiotowa sprawy administracyjnej.

Od ww. wyroku Sądu I instancji wniesiona została przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019r. sygn. I OSK 2673/17 uchylił wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu NSA wskazał, że trafny okazał się zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a., który w motywach skargi kasacyjnej powiązany został także z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji pominął bowiem, iż badane postępowanie toczyło się w skutek wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1977r. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że organy obu instancji rozpoznały sprawę, której przedmiotem było stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 1977r. Zdaniem NSA skoro przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest sprawa procesowa obejmująca rozstrzygniecie o prawidłowości sprawy administracyjnej z punktu widzenia kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to nie można zgodzić się z Sądem I instancji, iż decyzja organu odwoławczego wydana została w innej sprawie niż rozstrzygnął organ I instancji, którą inicjował wniosek z 23 grudnia 2015r. W obu instancjach organy rozpoznały sprawę procesową, której przedmiotem była ocena ważności rozstrzygnięcia sprawy, w której organ administracji- w określonej formie - stwierdził, iż zabudowane gospodarstwo rolne należące do skarżącego stanowi własność Państwa. Tym samym nie może budzić wątpliwości, iż w obu instancjach rozstrzygnięta została sprawa, której przedmiotem była weryfikacja rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z punktu widzenia kwalifikowanych wad prawnych opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. NSA podniósł, że "wskazanie przez organy obu instancji rozbieżnej argumentacji w ramach oceny ważności ww. decyzji z 1977r. nie oznacza - wbrew stanowisku sądu I instancji- utraty tożsamości sprawy prowadzonej w trybie nieważnościowym. Ta bowiem tyczy wyłącznie zbadania czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. , a nie obejmuje argumentacji organu odnoszącej się do wystąpienia, bądź też nie, którejś z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji".

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2018 poz. 1302 z późn. zm.- -dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią prawa oznacza obowiązek podporządkowania się Sądu w trakcie ponownej kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sposobem rozumienia interpretowanego przepisu i nie jest możliwe nadanie odmiennego znaczenia prawnego treści tego przepisu.

Przystępując zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy, będąc związanym wykładnią dokonaną we wskazanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał że, skarga B. W., jest niezasadna.

Sąd na wstępie wskazuje mając na uwadze, że decyzja poddana kontroli Sądu została wydana w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znacznie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada zatem na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne -skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. sygn. akt OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn. akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ). Reasumując z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Z kolei z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej mamy do czynienia gdy w obowiązującym na datę jej wydania porządku prawnym nie obowiązywał żaden przepis prawny pozwalający na jej wydanie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że postępowanie zakończone zakwestionowaną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. a jego przedmiotem była decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] października 1977r. znak: [...] (dalej: decyzja z 1977r.) orzekająca o przejęciu od B. W. (dalej: skarżący) na własność Państwa gruntów o powierzchni 22,44 ha położonych we wsi [...].

W treści kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym przez organy decyzji z 1977r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano regulację zawartą w art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach( Dz.U. z 1969 r. nr 22, poz. 159- dalej ustawa z 1961r.), bez szczegółowego określenia ustępu tego artykułu. Ze względu jednak na brzmienie wskazanego przepisu do przejęcia gospodarstwa rolnego od osoby fizycznej mógł mieć zastosowanie jedynie ust. 3 wskazanego przepisu. Dlatego też należy wskazać, iż w art. 38 ust.3 ww. ustawy ustawodawca określił, że nieruchomości, stanowiące zgodnie z art. 2 ust.1 lit. b) dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U.Nr 13, poz. 87 z późn. zm.) własność osób, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowości polskiej służyło obywatelstwo polskie, przechodzą z samego prawa na własność Państwa, jeżeli osoby te w związku z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą obywatelstwo polskie. Osoby te tracą prawo rozporządzania nieruchomością z dniem, w którym złożyły właściwym organom polski dowód osobisty i otrzymały dokument uprawniający do wyjazdu za granicę.

Z treści uzasadnienia wskazanej decyzji wynika natomiast, że przejęcie na rzecz Państwa przedmiotowego gospodarstwa nastąpiło celem uregulowania jego stanu prawnego w konsekwencji jego opuszczenia przez właściciela i jego wyjazdu w październiku 1977r. do [...] na pobyt stały.

Zdaniem sądu organy obu instancji, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, trafnie wywiodły, iż mimo wskazania w podstawie prawnej decyzji z 1977r. art. 38 ustawy z 1961r. to faktyczną podstawą przejęcia spornego gospodarstwa stanowiły przepisy art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm. – ustawa z 1957r ). Sąd w składzie orzekającym prezentuje stanowisko, że powołanie wadliwej podstawy prawnej przez organ administracji nie stanowi, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W dacie wydania zaskarżonej decyzji z 1977r. obowiązywała bowiem ustawa 1957r., która w art. 2 stanowiła, że gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r., jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli, mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne. A zatem z cytowanego przepisu wprost wynika, że przejęciu jako opuszczone podlegały gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. oraz wszystkie inne gospodarstwa opuszczone przez właścicieli. W dacie wydawania kwestionowanej decyzji istniała zatem podstawa prawna do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa opuszczonego.

Jako bezpodstawne ocenić należy także twierdzenie, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie dawał organom administracji podstawy do ustalenia, że w dacie wydawania kontrolowanej decyzji gospodarstwo skarżącego było opuszczone ani też nie było w całości lub w większej części uprawiane lub poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.

Należy zauważyć bowiem, że ze szczątkowych dokumentów które udało się zgromadzić organowi po ponad czterdziestu latach wynika, że gospodarstwo zostało opuszczone przez skarżącego i jego rodzinę w październiku 1977r. Skarżący będący właścicielem tego gospodarstwa (co wynika ze znajdujących się w aktach kopii aktów notarialnych, oraz kopii postanowień o nabyciu spadku) w październiku 1977r. wyjechał na stałe do [...] (dalej [...]) występując jednocześnie w dniu 25 października 1977r. z wnioskiem o zmianę obywatelstwa (kart 74, 76-80, tom I zeszyt II akt administracyjnych, ) oraz w dniu 31 maja 1977r. o wydanie zezwolenia na wyjazd stały do [...]. Pozostali członkowie rodziny skarżącego również ubiegali się o zezwolenie i je otrzymali o czym świadczy zawiadomienie Komendy Wojewódzkiej MO w [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. (karta 76 i 79, tom I zeszyt II akt administracyjnych). Jedynie córka skarżącego E. W., jak wynika ze znajdującego się w aktach jej pisma z dnia 10 lutego 1981r, oraz informacji samego skarżącego, mimo uzyskania stosownego zezwolenia nie wyjechała z Polski. Jednak jak wynika z pisma ww. z dnia 10 lutego 1981r. nie mieszkała ona od 1974r. w gospodarstwie i nie uprawiała go. Od 1974r. E. W. mieszkała na stancji w [...], gdyż tam uczęszczała do szkoły średniej. A zatem w dacie decyzji z 1977r. tj. [...] października 1977r., przedmiotowe gospodarstwo było opuszczone przez właściciela i jego rodzinę, brak jest też dowodu, że było poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez osoby wymienione w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961r. w sprawie opuszczenia gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 39, poz. 198 – dalej rozporządzenie), tj. właściciela, jego małżonka, dzieci lub rodziców, użytkownika lub dzierżawcę.

Sąd ponownie w tym miejscu podkreśla, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa), z której wynika domniemanie prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej. Aby zatem stwierdzić nieważność ostatecznej decyzji administracyjnej należy wykazać, że jest ona obciążona chociażby jedną z wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Z faktu braku w aktach sprawy dokumentu, z którego wynikałby stan zagospodarowania przedmiotowego gospodarstwa, nie można wyprowadzić wniosku istnienia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji lub chociażby przyjąć domniemania jej nieważności. W sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy nie można jednoznacznie przesądzić tego faktu, to nie możemy też mówić, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak dokumentu lub jego wadliwość nie może z góry przesądzać o rażącym naruszeniu prawa przez organ wydający decyzję podlegającą kontroli w trybie nadzwyczajnym. Stwierdzić w tym miejscu trzeba, że brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1342/98, LEX nr 45699; z dnia 24 sierpnia 2010 roku, sygn. akt I OSK 1415/09 publik. CBOSA ).

Tym samym- zdaniem Sądu- organ nadzoru prawidłowo dokonał oceny legalności decyzji z 1977r., mając na względzie przede wszystkim treść decyzji. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ prowadzący postępowanie oprzeć się powinien na całości materiału dowodowego rozpatrywanego we wzajemnej łączności ze sobą, kierując się wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguły logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nadzoru obowiązkowi temu sprostał, a swoje stanowisko, jak też przesłanki jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie przedstawił w sposób spełniający standardy wynikające, z respektowania uregulowanej w art. 11 k.p.a., zasady przekonywania i zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Z akt sprawy bezspornie wynika, że przejęte gospodarstwo zostało opuszczone przez właściciela, brak jest też dowodów świadczących o poddawaniu go właściwym zabiegom agrotechnicznym.

Tym samym, wydając zaskarżoną decyzję, organ nie dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a zarzut, że decyzja zapadła bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego należy uznać za chybiony. Prowadzące postępowanie organy administracji zgromadziły dostępny materiał dowodowy, w tym zachowane dokumenty z akt archiwalnych, które dotyczą przejęcia gospodarstwa skarżącego na rzecz Skarbu Państwa oraz okoliczności opuszczenia kraju przez większość rodziny W. Z dokumentów tych wynika, że prowadzone było postępowanie zmierzające do ustalenia faktu jego opuszczenia przez właściciela. Potwierdzeniem powyższego są wskazywane powyżej przez Sąd dokumenty.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego nieotrzymania przez skarżącego decyzji z 1977r. należy wskazać, podzielając w tym zakresie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że tego rodzaju zarzut nie może być uwzględniony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności aktu. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi bowiem jedną z przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Przy czym wskazane powyżej tryby nadzorcze mają charakter rozłączny, co oznacza, że przesłanki do wznowienia postępowania nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji i odwrotnie.

Reasumując, skoro w świetle zachowanych dokumentów nie można jednoznacznie stwierdzić, by postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolna i osadnictwem rolnym, to nie można temu rozstrzygnięciu zarzucić naruszenia prawa, tym bardziej naruszenia go w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. A skoro istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie przejęcia gospodarstwa to nie można zarzucać, ze akt ten został wydany bez podstawy prawnej, choć niewątpliwie zgodzić się trzeba ze skarżącym, że podstawy do wydania decyzji nie mógł stanowić przepis art. 38 ustawy z 1961r.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.