Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 436/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], Wójt Gminy D. na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 20 ust. 1-3, art. 23, art. 24 ust. 1 i ust. 4, art. 25, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2016 r. poz. 1518, dalej powoływana jako u.ś.r. lub ustawa), § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2284), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.) odmówił A. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wnioskowane w związku z opieką nad synem D. G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce lub ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

znacznym stopniu niepełnosprawności, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na podstawie decyzji z dnia [...].06.2014 r., nr [...], organ przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku dla opiekuna na syna D. G. na okres od 1.07.2014 r. do bezterminowo. W myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Wobec powyższego organ orzekł jak w sentencji.

Na skutek odwołania wniesionego przez wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt

K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy. Dalej organ wskazał, że z dniem 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443).

Z unormowania zawartego w art. 17 u.ś.r. jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego w tym przepisie poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich ma charakter pozytywny i polega - co do zasady - albo na nie podejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą uprawnioną - stosownie do art. 17 ust 1 ustawy. Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w jej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b). Taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], Wójt Gminy D. przyznał odwołującej zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad synem D., bezterminowo, na jej wniosek z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie ustawy.

W aktach sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z [...].10.2010 r., nr [...], mocą którego D. G. został zaliczony do osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe, co było jedną z pozytywnych przesłanek decyzji organu I instancji z [...] maja 2011 r., nr [...], przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne na okres od 6 maja 2011 r. na stałe. W dniu [...] maja 2014 r. w życie weszła ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Jej przepisy określają, na jakich warunkach możliwe było nabycie uprawnienia do otrzymywania zasiłku dla opiekunów, a także zasady, zgodnie z którymi były one ustalane i wypłacane. Był to nowy rodzaj świadczenia - przysługiwało ono osobom, które w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie uznanego za niekonstytucyjny art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Przesłanką otrzymania uprawnienia do pobierania zasiłku dla opiekunów

była konieczność, aby osoba taka spełniała kryteria do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujące pod koniec 2012 r.

Strona spełniała wymagane kryteria, o jakich mowa wyżej, i zgodnie z powyższym, jak i wnioskiem strony z [...] .05.2014 r., organ I instancji orzekł o przyznaniu wnioskowanego świadczenia.

Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest prośba strony o zmianę przyznanego świadczenia z zasiłku dla opiekuna na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na wyższą kwotę, jaką otrzymują opiekunowie z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi.

SKO podkreśliło, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) W takiej sytuacji tylko zmiana obowiązujących w tej materii przepisów, zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, pozwoli na ewentualną zmianę, pobieranego przez odwołującą świadczenia.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. G. wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ubiega się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem, do którego to świadczenia pielęgnacyjnego posiadała już ustalone prawo (na stałe) decyzją z [...] .05.2011 r. Prawo to utraciła na skutek nowelizacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z

r. poz. 1557). W art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej znalazł się bowiem zapis, zgodnie z którym wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (tj. wygasły z dniem 1 lipca 2013 r.). Dodać też należy, że przepis art. 11 ust. 3 utracił moc z dniem 16 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie K 27/13 jako niezgodny z art. 2 Konstytucji. Konsekwencją ww. wyroku było uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia

r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie czterech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. w okresie czterech miesięcy poczynając od [...] maja 2014 r.

W wyżej opisanych i ukształtowanych okolicznościach skarżąca wystąpiła o zasiłek dla opiekuna, który został jej przyznany w kwocie [...] zł od [...] lipca 2013 r. do

bezterminowo decyzją z [...] .06.2014 r. Ze względu na tę właśnie decyzję skarżąca otrzymała obecnie decyzję odmowną.

Z przedstawionej sytuacji faktycznej wynika, że skarżąca spełniała warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zarówno przed, jak i po nowelizacji u.ś.r. Przed tą nowelizacją posiadała decyzyjnie ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, co jest faktem bezspornym, zaś po wejściu w życie nowelizacji nie wystąpiły negatywne przesłanki, które wykluczałyby ją z kręgu uprawnionych do tego świadczenia, za wyjątkiem wskazanego w zaskarżonej decyzji warunku uzyskiwania zasiłku dla opiekuna. W świetle natomiast poglądu Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku w sprawie K 27/13 (podważającej legalność regulacji wygaszającej poprzednio wydane decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego) oraz spełniania przez skarżącą co do zasady warunków pozytywnych do przyznania tego świadczenia, nie można zgodzić się z literalnym odczytaniem przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. i odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskiwanie przez nią prawa do zasiłku dla opiekuna.

Mając na uwadze wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13, przepisy należy odczytać na potrzeby niniejszego postępowania w ten sposób, że skoro przy zastosowaniu prawidłowej, uwzględniającej stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. skarżąca zachowałaby uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego po dniu 30 czerwca 2013 r., to nie miałaby w takiej sytuacji potrzeby występować po zasiłek dla opiekuna. Innymi słowy, za nadal aktualne należy uznać jej uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, co wyklucza wstecznie możliwość ubiegania się o zasiłek dla opiekuna, a nawet wyklucza możliwość jego przyznania. Ograniczenie w okolicznościach niniejszej sprawy wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. tylko do literalnego jego brzmienia narusza więc zasady demokratycznego państwa prawa określone w art. 2 Konstytucji.

Za niedopuszczalne należy uznać doprowadzenie do sytuacji, w której wadliwa działalność ustawodawcza państwa pozbawiła skarżącą prawa do świadczenia pomocowego dwukrotnie wyższego. W niniejszej sprawie należy w takiej sytuacji zastosować wykładnię celowościową i wskazać, że art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną "przymuszając" do uzyskania świadczenia mniej korzystnego (zasiłku dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwana świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego).

sygn. akt II SA/Bd 436/17

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej przywoływana jako P.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Wychodząc z tych przesłanek Sąd uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 P.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.

Skarżąca ubiega się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem, do którego to świadczenia pielęgnacyjnego posiadała już ustalone prawo (na stałe) decyzją z [...].05.2011 r. Prawo to utraciła na skutek nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych - ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1557 z późn. zm.). W art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej znalazł się bowiem zapis, zgodnie z którym wydane na podstawie

przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 (tj. wygasły z dniem 1 lipca 2013 r.). Dodać też należy, co nie jest bez znaczenia w sprawie niniejszej, że przepis art. 11 ust. 3 ww. ustawy utracił moc z dniem 16 grudnia 2013 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie K 27/13 jako niezgodny z art. 2 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku w ww. sprawie Trybunał wskazał m.in., że wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenie pielęgnacyjne nastąpiło niezależnie od sytuacji faktycznej poszczególnych świadczeniobiorców. Taka sytuacja, będąca wyjątkiem od zasady stabilności decyzji administracyjnych, jest dopuszczalna, ale wyłącznie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny oraz przy zagwarantowaniu mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. Jak wskazał Trybunał, nie mogą być podstawą takiego działania trudności w ustaleniu rzeczywistego sprawowania opieki i pielęgnowania osoby niepełnosprawnej. Nadto, wygaszenie z mocy prawa wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenia pielęgnacyjne nie realizowało żadnych racji konstytucyjnych, które powinny w tym wypadku mieć pierwszeństwo przed ochroną praw słusznie nabytych oraz zasadą lojalności państwa wobec obywatela.

Trybunał negatywnie ocenił także labilność legislacji dotyczącej przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że zaskarżone przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej nie zabezpieczyły w należyty sposób interesów osób, które w związku z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne, i tym samym naruszyły ich bezpieczeństwo prawne (a w sposób pośredni również bezpieczeństwo osób niepełnosprawnych, przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi). Nowelizacja nie uwzględniła sytuacji faktycznej świadczeniobiorców, dokonujących często trudnych wyborów życiowych poprzez rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Świadczeniobiorcy ci, z jednej strony utracili prawo do świadczenia (na skutek nowelizacji), a z drugiej nie są w stanie uzyskać ponownie zatrudnienia. Co więcej, jak podkreślił Trybunał, po utracie mocy z dniem 1 lipca 2013 r. decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej) w obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani nie został wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia. Trybunał wskazał na konieczność zmiany przepisów prawa w tym zakresie.

Konsekwencją wyroku w powyżej wskazanej sprawie K 27/13 było uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie czterech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy tj. w okresie czterech miesięcy poczynając od dnia [...] maja 2014 r.

W wyżej opisanych i ukształtowanych okolicznościach skarżąca wystąpiła o zasiłek dla opiekuna, który został jej przyznany bezterminowo w kwocie [...] zł decyzją z [...] .06.2014 r. Ze względu na tę decyzję otrzymała obecnie zaskarżoną decyzję odmowną co do świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca spełniała warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zarówno przed, jak i po nowelizacji u.ś.r., która to nowelizacja nastąpiła ustawą z grudnia 2012 r. Przed tą nowelizacją posiadała decyzyjnie ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (fakt bezsporny). Zaś po wejściu w życie nowelizacji nie wystąpiły negatywne przesłanki, które wykluczałyby skarżącą z kręgu uprawnionych do tego świadczenia, za wyjątkiem wskazanego w zaskarżonej decyzji warunku uzyskiwania zasiłku dla opiekuna.

Skarżąca, jako matka osoby niepełnosprawnej, spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. oraz nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W świetle powyżej wskazanej wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13 (podważającej legalność regulacji wygaszającej poprzednio wydane decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego) oraz spełniania przez skarżącą co do zasady warunków pozytywnych do przyznania tego świadczenia, nie można zgodzić się z literalnym odczytaniem przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskiwanie przez nią prawa do zasiłku dla opiekuna.

W tej kwestii zauważyć należy, że zarówno w ustawie o świadczeniach rodzinnych (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) jak i w ustawie o zasiłkach dla opiekunów (art. 2 ust. 5 pkt 1) znajdują się przepisy wzajemnie wykluczające z prawa do tych świadczeń, jeśli osoba ubiegająca się ma przyznane prawo do tego ustalonego w innej ustawie. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Z kolei

stosownie do treści art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o zasiłkach dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże mając na uwadze wypowiedź Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13, normy ostatnio cytowane należy odczytać na potrzeby niniejszego postępowania w ten sposób, że skoro przy zastosowaniu prawidłowej, uwzględniającej stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. skarżąca zachowałaby uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego po dniu 30 czerwca 2013 r., to nie miałaby w takiej sytuacji potrzeby występować po zasiłek dla opiekuna. Innymi słowy, za nadal aktualne należy uznać jej uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, co wyklucza wstecznie możliwość ubiegania się o zasiłek dla opiekuna, a nawet wyklucza możliwość jego przyznania. Ograniczenie w okolicznościach niniejszej sprawy wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. tylko do literalnego jego brzmienia narusza zasady demokratycznego państwa prawa określone w art. 2 Konstytucji.

W świetle powyżej powołanej zasady za niedopuszczalne należy uznać doprowadzenie do sytuacji, w której wadliwa działalność ustawodawcza państwa pozbawiła obywatela prawa do świadczenia pomocowego dwukrotnie wyższego. Nie można w demokratycznym państwie prawa akceptować stanowiska, że "przymuszenie" obywatela do wystąpienia o świadczenie mniej korzystne, na skutek wydania przepisów niekonstytucyjnych, których negatywne skutki godzące w stabilność sytuacji prawnej zagwarantowanej ostateczną decyzją administracyjną nie zostały przez prawodawcę należycie wyeliminowane - jest sytuacją nieodwracalną tylko i wyłącznie z powodu zastosowania literalnej wykładni przepisów. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, należy w takiej sytuacji, jak rozpatrywana, zastosować wykładnię celowościową i wskazać, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną "przymuszając" do uzyskania świadczenia mniej korzystnego (zasiłku dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwana świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). Demokratyczne państwo prawa winno służyć swoim obywatelom, celem realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, szczególnie osobom, które w niezawinionych okolicznościach, rezygnując z pracy podjęły się opieki nad niepełnosprawnym członkiem swojej rodziny (taki sam pogląd został zaprezentowany w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach II SA/Łd 422/16 z 23.08.2016 r.; II SA/Sz 1174/15

z 17.03.2016 r., VIII SA/Wa 480/16 z 28.10.2016 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Fakt uzyskiwania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna nie może być zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Doszło więc do błędnego zastosowania (błędnej wykładni) przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy. Nie można zaistniałej, niekorzystnej dla skarżącej sytuacji uznać za nieodwracalną. Wymaga ona wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, a w dalszej kolejności - podjęcia działań mających na celu wygaszenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w tym rozważą możliwość zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) przy wykorzystaniu regulacji art. 100 § 1 K.p.a. z uwagi na konieczność wcześniejszego rozpoznania sprawy dotyczącej wygaszenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. W przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzekną, po ewentualnym rozstrzygnięciu powyższego zagadnienia wstępnego, zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.