Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2281/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4, art. 13 ha ust. 1, art. 40a ust. 5, art. 13k ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) ,po rozpatrzeniu wniosku J. S.p. z o.o., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2015 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 1500 złotych.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2015 r. o godzinie 08:59:01 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej [...], zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rej. [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rej. [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej

Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Odcinek drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]), po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] lutego 2015 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 12 lit. f do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Organ powołał przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Kontrolowany zespół pojazdów poruszał się w ww. dniu po płatnym odcinku drogi publicznej i nie był niewyposażony w urządzenie viabox służące do poboru opłaty elektronicznej. Korzystający nie zawarł umowy z pobierającym opłatę elektroniczną na poddany kontroli pojazd. Zawarcie umowy powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych. Dopełnienie tej czynności po przejeździe nie konwaliduje zarejestrowanego w systemie elektronicznego poboru opłat naruszenia.

Podkreślił, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Skoro zaś strona postępowania takowej umowy nie zawarła, czego następstwem było niewyposażenie pojazdu w wymagane urządzenie viabox, to powyższe w konsekwencji skutkowało nieuiszczeniem opłaty elektronicznej.

Organ wyjaśnił, iż na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w [...]) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. ustalił, że w dniu kontroli na odcinku drogi ekspresowej [...], istniało oznakowanie tabliczkami T-34.

Organ zauważył także, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej.

Argumentował, że nie zostały naruszone przepisy art. 13hc ust. 2 oraz art. 13k ust. 1, ponieważ obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drodze publicznej wymienionej w załączniku nr 1 lub nr 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkowało tym, iż opłata elektroniczna nie została uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany był do wymierzenia kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Strona nie posiadając urządzenia viaBox w pojeździe, nie powinna dopuścić do poruszania się pojazdu po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Dodatkowo organ poinformował stronę o treści art. 55 w zw. z art. 64 oraz art. 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S.p. z o.o., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zrzuty naruszenia:

- art. 13hc ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez niezasadne niezastosowanie i nie pobranie opłaty w inny sposób, niż w formie elektronicznej oraz naruszenie przepisu art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary za rzekome nieuiszczenie opłaty elektronicznej bez umożliwienia uiszczenia jej w sposób inny niż za pośrednictwem systemu elektronicznego,

- art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę argumentacji skarżącej oraz rozpatrzenie wniosku skarżącej w sposób stojący w opozycji z zasadą zaufania obywatela do władzy publicznej;

- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

-art. 2 Konstytucji RP poprzez egzekwowanie kary pieniężnej przy braku należytej informacji o obowiązku ponoszenia opłat, w tym braku oznaczenia wjazdu na odcinku drogi płatnej obciążonej opłatą, co uniemożliwia wybór innej trasy niż obciążona opłatą.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła wskazane zarzuty podnosząc m.in., że z ustaleń poczynionych przez organ wydający decyzję w żaden sposób nie wynika, iż odcinek drogi, po którym poruszał się pojazd, był w dniu kontroli prawidłowo oznakowany, iż jest odcinkiem drogi płatnej, jak też nie wynika z uzasadnienia decyzji, czy kierowca miał rzeczywistą możliwość zauważyć oznakowanie. Informacja otrzymana z Generalnej Inspekcji Dróg Krajowych i Autostrad nie może stanowić potwierdzenia, iż w danym czasie droga rzeczywiście była poprawnie oznakowana. Przedmiotowe pismo sporządzone zostało 11 miesięcy przed datą, w której pojazd skarżącej został zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat. Twierdzenia wynikające z pisma dotyczyć mogły jedynie stanu faktycznego do daty jego sporządzenia i nie mogły żadną miarą potwierdzać stanu na przyszłość. Pismo to zatem nie dowodzi prawidłowości oznakowania drogi krajowej [...] w dniu [...] lutego 2015 r. Na poparcie swojej argumentacji powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2309/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1692/12 .

Stwierdziła, że kierowca nieświadomie, na skutek niedostrzeżenia znaków wjechał na płatny odcinek drogi, wobec czego okoliczność taka uzasadnia przyjęcie, iż kara administracyjna nałożona została niezasadnie. Ponadto przedmiotowy płatny odcinek drogi, po wjechaniu nań, uniemożliwia dokonanie wyboru drogi alternatywnej aż do najbliższego zjazdu, albowiem droga krajowa [...] na tym odcinku jest drogą jednokierunkową bez możliwości zawrócenia.

Zdaniem skarżącej organ administracyjny ma obowiązek brać pod uwagę również inne względy - np. niemożność dokonania przedpłaty przed wjazdem na płatny odcinek drogi z uwagi na niewłaściwe funkcjonowanie systemu czy też nieprawidłowości w funkcjonowaniu samego systemu poboru opłat, który nie pobiera opłaty na skutek tych nieprawidłowości. Nałożenie sankcji w takiej sytuacji może stać w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Podkreśliła, iż wjazd na płatny odcinek drogi nastąpił na skutek skierowania na tę trasę przez nawigację GPS. Po wjechaniu na odcinek drogi krajowej [...] i zorientowaniu się, iż droga jest płatna, nie było żadnej możliwości zawrócenia, albowiem jest to droga jednokierunkowa. Przejazd odbył się jedynie do najbliższego zjazdu i dopiero w tym miejscu istniała alternatywa co do wyboru drogi płatnej lub niepłatnej.

Co więcej tabliczka informacyjna o wjeździe na odcinek drogi płatnej (T-34) ma wymiary 240 na 320 mm. Oznacza to, iż jest ona tylko nieznacznie większa od kartki papieru w formacie A4. Takiej wielkości znak bardzo łatwo przeoczyć.

Skarżąca szeroko wywodziła, iż w przypadku nieuiszczenia opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej w formie elektronicznej, zobowiązany powinien mieć możliwość uiszczenia tej opłaty w inny sposób. W ocenie skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego powinien był umożliwić uiszczenie opłaty za przejazd w inny sposób niż przy użyciu systemu elektronicznego i w tym celu np. mógł wezwać do zapłaty ustalonej wysokości opłaty i dopiero w przypadku nieuiszczenia tej opłaty, byłby władny nałożyć karę finansową przewidzianą w przepisie art. 13k ustawy o drogach publicznych. Wszakże z treści ust. 1 tego przepisu nie wynika bezwzględny obowiązek uiszczenia opłaty za pośrednictwem systemu elektronicznego poboru opłat, a przepisy ustawy dają możliwość uiszczenia jej z pominięciem tego systemu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej.

Natomiast wysokość wskazanej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. nr 91, poz. 524). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Na wstępie podnieść należy, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżąca dokonała przejazdu w dniu [...] lutego 2015 r. o godzinie 08:59:01 po odcinku drogi krajowej objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Nadto przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżąca nie posiadała w samochodzie zainstalowanego urządzenia służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Poza sporem pozostaje bowiem, ze obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaboxu, a co za tym idzie brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.

Tak więc, nie posiadający opłaty elektronicznej nie może korzystać z sieci dróg objętej w/w. rozporządzeniem. W przeciwnym razie, nie uiszczenie opłaty powoduje obowiązek organu administracji publicznej nałożenia na kierującego kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

W powyżej ustalonym stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo uznał, iż istnieje podstawa do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 1500 złotych. W myśl bowiem art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczenia opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viaBOX, które służy do poboru tej opłaty.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany.

Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] z dnia [...] marca 2014 r. wynika, że sporny odcinek drogi w dniu kontroli był oznakowany. Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego przeciw dowodu. Ponadto, stwierdzić należy, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych jest nieuiszczenie opłaty elektronicznej, określonej w przepisach cyt. ustawy, na drogach krajowych lub ich odcinkach, wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o rodzaju drogi.

Kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391), to, mając na względzie prawie trzyletni okres vacatio legis, należy przyjąć, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Podkreślenia wymaga, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06 - stwierdził, iż odpowiedzialność karnoadministracyjna to odpowiedzialność typu represyjno-porządkowego, będąca przejawem interwencjonizmu państwowego w sferach, jakie uznane zostały przez ustawodawcę za szczególnie istotne. Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera postać odpowiedzialności ustawowej. Ma zastosowanie do osób fizycznych, prawnych, oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Trybunał wskazał, iż postępowanie represyjne różni od postępowania nierepresyjnego to, że wiążą się z nim inne cele i funkcje niż ze stosowaniem środków prawnych o charakterze prewencyjno-ochronnym i zabezpieczającym. Trybunał wyraźnie zaznaczył w tym kontekście, iż art. 42 ust. 1-3 Konstytucji RP odnosi się tylko do odpowiedzialności karnej i postępowania karnego i nie powinien być rozciągany na wszelkie inne postępowania, w których stosowane są jakiejkolwiek sankcje i dolegliwości, albowiem prowadziłoby to do zakwestionowania całej filozofii winy i odpowiedzialności na gruncie prawa cywilnego i administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednocześnie, iż w prawie administracyjnym sankcja odgrywa bardzo ważną rolę, gdyż przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zapewnia ich poszanowanie i efektywne urzeczywistnienie. Dzięki temu normy sankcjonujące motywują adresatów norm sankcjonowanych do postaw legalistycznych.

W konsekwencji - kierując się wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w/w orzeczeniu - należy przyjąć iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji.

Z obowiązujących powszechnie unormowań prawa krajowego wynika bezspornie, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa - mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Nie jest także zasadnym zarzut naruszenia 10 § 1 k.p.a.

Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa bowiem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowaniu a wynikiem sprawy (przykładowo m.in. wyroki NSA z 2 lutego 2011 r., sygn. I OSK 575/10, WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. VI SA/Wa 604/13, NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09).

Należy przy tym zauważyć, że pismem z dnia 26 marca 2014 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz poinformowana, iż ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz jak również prawo do zgłaszania żądań.

Sąd nie znajduje podstaw, by zakwestionować czynności organu administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Zapis ewidencyjny utrwalony w systemie elektronicznego poboru opłat oraz zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści zaskarżonej decyzji.

Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu wydanych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organ działał w ramach i na podstawie prawa. Interpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy o transporcie drogowym dotyczących opłaty elektronicznej nie budzi wątpliwości zaś długi okres vacatio legis ustawy nowelizacyjnej pozwalał na zapoznanie się z nowymi uregulowaniami, które jednakowo dotyczą wszystkich korzystających z dróg publicznych.

W tym stanie rzeczy wobec niezasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.