Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1736/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1B
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: par. 61
journal: Dz.U. 1947 nr 16 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
article: art. 99
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Przemysłu i Handlu decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r., wydaną na podstawie art. 158 § 2 K.p.a., nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa G. k/G. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] września 1954 r. zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy w/w przedsiębiorstwa.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że podstawą przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa G. k/G. był art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami przejęciu na własność Państwa podlegały przedsiębiorstwa przemysłowe o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. W odniesieniu do cegielni, w których norma produkcji nie przekraczała 2.500 000 sztuk cegły rocznie, dolną granicę zatrudnienia podniesiono do 100 pracowników na jedną zmianę , zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 7).

Minister Przemysłu i Handlu w decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. uznał, że z zabezpieczonego w aktach protokołu zdawczo-odbiorczego wynika, iż zdolność zatrudnienia w przejętym przedsiębiorstwie wynosiła 120 pracowników.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 1993 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA 1233/92, po rozpatrzeniu skargi B. O. , uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1992 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż protokół zdawczo-odbiorczy zawiera stwierdzenie o zdolności zatrudnienia w przejętym zakładzie 120 pracowników nie precyzując, czy liczba ta dotyczy zatrudnienia na jednej zmianie, czy też ogółu zatrudnionych. Okoliczność ta, mająca istotne znaczenie dla zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, nie została w sposób należyty wyjaśniona przy użyciu wszelkich dostępnych dowodów, w tym po ewentualnym zasięgnięciu opinii biegłego.

Minister Przemysłu i Handlu, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] czerwca 1996 r. Nr [...] nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...]Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa G. k/G. .

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż ocena całokształtu dokumentacji dowodowej znajdującej się w sprawie potwierdza, że przedsiębiorstwo G. k/G. spełniało przesłanki upaństwowienia wymienione w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej, bowiem w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 5 lutego 1946 r. posiadało zdolność produkcyjną powyżej 2.500 000 sztuk cegieł rocznie a zdolność zatrudnienia pracowników przy produkcji na jedną zmianę wynosiła powyżej 50 osób.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia [...] czerwca 1996 r. stronom przysługiwała skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą należało złożyć w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Stosownie do powyższego pouczenia B. O. wniosła w dniu 15 lipca 1996 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę żądając jej uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 1998 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV SA 1289/96 odrzucił skargę, w uzasadnieniu stwierdzając, że skarga ta została wniesiona bezpośrednio do Sądu bez wyczerpania trybu określonego w art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

W dniu 28 lutego 2006 r. B. O. i J. W. (poprzednicy prawni Skarżącej) złożyli do Ministra Gospodarki w trybie art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 112 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że dopiero po zasięgnięciu w ostatnich dniach opinii prawnika powzięli wiadomość o błędnym pouczeniu ich w decyzji o przysługującym im prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Gospodarki przywrócił wnioskodawcom termin do wniesienia, na podstawie art. 127 § 3 K.p.a., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki nie znajdując podstaw do zmiany decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r., ostateczną decyzją wydaną w dniu [...] października 2008 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] czerwca 1996 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. wniosła M. Z. (następczyni prawna B. O. i J. W.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 1981/08, stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. oraz postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r.

W ocenie Sądu podjęcie przez stronę stosownych działań prawnych po 10 latach bierności, nie może stanowić skutecznej przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Regulacja art. 112 K.p.a. nie wyłącza bowiem bezwzględnie skutków uchybienia terminu przez stronę pomimo jej błędnego poinformowania, nie może on bowiem obejmować sytuacji, gdy uchybienie terminu wynika z oczywistego zaniedbania strony. Skoro postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2006 r., dotknięte jest wadą nieważności, to i zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r., jako wydana w następstwie przywrócenia przez organ ww. postanowieniem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, również dotknięta jest wadą nieważności.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że orzeczenie z dnia [...] czerwca 2006 r. dotknięte jest wadą nieważności z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), z którego wynika zasada związania organów administracji oceną prawną wyrażoną w prawomocnych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1289/96 wyraził pogląd, iż warunkiem zaskarżenia decyzji z

dnia [...] czerwca 1996 r. jest złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w myśl art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Obecnie, odpowiednikiem tego trybu są regulacje zawarte w art. 52 ust. 3 i 4 P.p.s.a. W ocenie ówcześnie orzekającego Sądu decyzja z dnia [...] czerwca 1996 r. miała charakter orzeczenia ostatecznego, co do którego ustawa nie przewidywała trybu odwoławczego. Nie ma znaczenia w sprawie, iż w doktrynie i judykaturze ostatecznie ugruntowany został inny pogląd, bowiem w przedmiotowej sprawie zarówno organ administracji jak i Sąd orzekający obecnie związani są oceną zawartą w prawomocnym orzeczeniu o sygn. akt IV SA 1289/96. W razie wezwania do usunięcia naruszania prawa brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku w drodze wydania decyzji administracyjnej (sprawa bowiem została już zakończona decyzją ostateczną a jej zmiana jest możliwa wyłącznie w granicach wskazanych w 145 -163 K.p.a.). Z uwagi na związanie oceną prawna zawartą w orzeczeniu Sądu (sygn. akt IV SA 1289/96) niedopuszczalne było przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych, których rozpatrzenie następuje w drodze wydania ponownego orzeczenia. Sąd bowiem wyraził pogląd, iż środek taki nie przysługuje.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1981/08 złożyła M. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. skarżąca cofnęła wniesioną skargę kasacyjną. Wobec cofnięcia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1676/09 umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt IVSA/Wa 1981/08, skarżąca M. Z. pismem z dnia 14 września 2009 r. (data nadania przesyłki) wezwała Ministra Gospodarki do usunięcia naruszenia prawa w sprawie zakończonej decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r.

Ponieważ organ nie udzielił odpowiedzi na wniesione wezwanie, skarżąca w dniu 4 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki wniosła reprezentowana przez pełnomocnika M. Z. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:

a), naruszenie prawa materialnego, poprzez:

- błędną interpretację art. 3 ust. 1 lit b ustawy nacjonalizacyjnej w związku z § 1 lit. A pkt 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. z 1947 r., Nr 2, poz. 7);

- błędną interpretację § 61 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62) oraz

b). prawa procesowego, poprzez niezastosowanie przepisu art. 7, 77 § 1, 81, 107 § 3 oraz 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W związku z powyższym, strona skarżąca wniosła o uwzględnienie wniesionej skargi poprzez uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) zaskarżonych decyzji, tj. ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. i ostatecznej decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie orzekał już dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Z uwagi na treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1233/92 oraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1289/96.

Z kolei na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1981/08.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1289/96 wyraził pogląd, iż warunkiem zaskarżenia decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. jest złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie określonym w art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.). Obecnie, odpowiednikiem tego trybu są regulacje zawarte w art. 52 ust. 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja z dnia [...] czerwca 1996 r. miała charakter orzeczenia ostatecznego, co do którego ustawa nie przewidywała trybu odwoławczego. Nie ma znaczenia w sprawie, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 sierpnia 2009 r., iż w doktrynie i judykaturze ostatecznie ugruntowany został inny pogląd, bowiem w przedmiotowej sprawie zarówno organ administracji jak i Sąd związani są oceną zawartą w prawomocnym orzeczeniu o sygn. akt IV SA 1289/96. W razie wezwania do usunięcia naruszania prawa brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku w drodze wydania decyzji administracyjnej, bowiem sprawa została już zakończona decyzją ostateczną.

Z uwagi na oceną prawną zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 1998 r., skarżąca miała prawo do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa sprawy zakończonej decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. w trybie art. 52 § 4 w związku z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Korzystając z tego prawa, skarżąca w dniu 12 września 2009 r. (data nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym) wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i bez znaczenia jest w tej sytuacji fakt, że w dacie tej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2009 r. nie był prawomocny. Uprawnienie skarżącej wynika z postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 1998 r. a nie z wyroku WSA z dnia 11 sierpnia 2009 r., który jedynie interpretuje to postanowienie.

Stosownie do art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na akty, co do których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania.

W rozpatrywanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone przez skarżącą w dniu 12 września 2009 r., a organ nie ustosunkował się do złożonego wezwania, zatem skarżąca zobowiązana była do wniesienia skargi w nieprzekraczalnym terminie 60 dni liczonym od dnia wniesienia przedmiotowego wezwania. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca złożyła skargę w dniu 4 listopada 2009 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia.

Sąd orzekając w przedmiotowej sprawie, jak już wyżej wskazano, z uwagi na treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest również oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1233/92. W wyroku tym Sąd wskazał, iż podstawę prawną badanego w trybie nadzoru orzeczenia stanowił art. 3 ust. 1B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17, ze zm.). Kluczowym zagadnieniem, wymagającym ustalenia w toku postępowania, była kwestia zdolności zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę w znacjonalizowanym przedsiębiorstwie w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie została w sprawie dostatecznie wyjaśniona, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do jej szczegółowego wyjaśnienia – przy użyciu wszelkich dostępnych dowodów – ewentualnie po zasięgnięciu opinii biegłego.

Powyższe wskazuje, że Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1992 r. z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych wskazujących na zasadność zastosowania przepisów ustawy nacjonalizacyjnej w stosunku do przedmiotowego przedsiębiorstwa. Natomiast Sąd w wyroku tym nie znalazł podstaw do zakwestionowania procedury, w ramach której doszło do przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa G. k/G.

Jak już wspomniano, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem oceny prawnej, o jakiej mowa w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania. Przez ocenę prawną wyrażoną w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Związanie sądu oceną prawną oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach ( por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 90/05 ONSAiWSA 2006/6/155, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt II SA 1221/03 Lex nr 146754, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1545/07 Lex nr 463659).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie uległ zmianie ani stan prawny, ani stan faktyczny sprawy. Tym samym skarżąca nie może skutecznie na obecnym etapie postępowania powoływać się na błędną interpretację § 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62, ze zm.) przez organy w toku postępowania nacjonalizacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 1993 r. nie znalazł podstaw do zakwestionowania procedury przejęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa na własność Państwa. Ocena prawna o braku przesłanek nieważnościowych w samej procedurze przejęcia przedsiębiorstwa jest wiążąca w sprawie.

Sąd zauważa jednocześnie, że kwestia prawnej dopuszczalności ponownego przekazania wniosku właściwego Ministra do Głównej Komisji celem ponownego rozpoznania na posiedzeniu plenarnym, została ustalona w drodze wykładni przez uchwalenie na posiedzeniu plenarnym Głównej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w W. w dniu [...] listopada 1948 r. tezy Nr [...]. Zgodnie z przyjętą tezą Nr [...] "Minister, który wskutek zarządzonej zmiany w przedmiocie właściwości ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa stał się właściwym, może przekazać w trybie § 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., głównej Komisji postanowienie o skreśleniu przedsiębiorstwa z wykazu do ponownego rozpoznania na plenarnym posiedzeniu, mimo że przed nim właściwy Minister korzystał już z uprawnienia, przewidzianego w § 61 cyt. rozporządzenia odnośnie tego samego przedsiębiorstwa. W innych przypadkach należy zachować normalny tryb postępowania, przewidziany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r.".

Należy pamiętać, że przedmiotowe postępowanie administracyjne toczy się w trybie nieważnościowym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.

Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa.

Wykładnia § 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. zaprezentowana w tezie Nr [...] jest dopuszczalna, i nie świadczy o oczywistym i bezspornym naruszeniu przepisu prawnego, a tylko w takim przypadku mielibyśmy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W ocenie Sądu natomiast zgodzić się należy z zarzutem skargi naruszenia w decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Podstawą prawną orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. dotyczącego przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa G. k/G. był art. 3 ust. 1B ustawy nacjonalizacyjnej, zgodnie z którym za odszkodowaniem przejmuje Państwo na własność przedsiębiorstwa przemysłowe nie wymienione pod A, jeżeli zdolne są zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej, niż 50 pracowników. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. Nr 2, poz. 7) dolną granicę zdolności zatrudnienia przewidzianą w art. 3 ust. 1 B ustawy nacjonalizacyjnej podwyższono w cegielniach, których roczna zdolność produkcji nie przekracza 2.500.000 cegieł do 100 pracowników na 1 zmianę - § 1A pkt 15.

Ustalenie rocznej zdolności produkcji cegieł oraz ustalenie liczby pracowników jaką przejęte przedsiębiorstwo zdolne było zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, są to te przesłanki, od których zależało zastosowanie wobec przedmiotowego przedsiębiorstwa ustawy nacjonalizacyjnej. Ustalenie ustawowych przesłanek nacjonalizacyjnych, od spełnienia których zależy ocena zgodności z prawem wydanej decyzji nacjonalizacyjnej, było kluczowym zadaniem które należy wykonać zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 1993 r. Sąd ten wskazał, że tak istotne dla zastosowania art. 3 ust. 1B ustawy nacjonalizacyjnej okoliczności wymagają szczegółowego wyjaśnienia – przy użyciu wszelkich dostępnych dowodów – ewentualnie po zasięgnięciu opinii biegłego.

Z decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1996 r. wynika, że została ona wydana w oparciu o następującą dokumentację: protokół z oględzin C. k/G. sporządzony w dniu [...] sierpnia 1947 r., orzeczenie biegłego J. G. z dnia [...] października 1947 r., orzeczenie sporządzone w dniu [...] października 1948 r. przez rzeczoznawców H. P. i inż. G. Z., orzeczenie rzeczoznawcze sporządzone w dniu [...] czerwca 1994 r. przez inż. Spec. E. P. Organ odniósł się również do orzeczenia sporządzonego w lutym 1992 r. przez inż. H. Z., a które zostało przedłożone przez wnioskodawczynię.

Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 1996 r. miało na celu ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające przejecie na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa na podstawie art. 3 ust. 1B ustawy nacjonalizacyjnej.

W tym celu organ prowadzący postępowanie obowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód należało dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.). Kierując się zaś zasadą określoną w art. 7 K.p.a. organ miał obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Należy stwierdzić, że zasady te nie zostały zachowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się go wszystkich dostępnych mu dowodów. W aktach administracyjnych znajduje się np. ekspertyza z dnia [...] czerwca 1948 r., sporządzona w toku postępowania nacjonalizacyjnego przez inż. R. S. i inż. L. B. na zlecenie Głównej Komisji do sprawa upaństwowienia przedsiębiorstw. Znajduje się również opinia inż. J. H. z dnia [...] grudnia 1946 r.

Dokumentacja ta jest rozbieżna w swej treści z dowodami, na których organ oparł decyzję z dnia [...] czerwca 1996 r., a które jak np. protokół z oględzin C. k/G. z dnia [...] sierpnia 1947 r., orzeczenie z dnia [...] października 1948 r. opracowane przez rzeczoznawców H. P. i inż. G. Z. sporządzone zostały na wniosek Z. w B. i [...] zakładów C., a więc strony zainteresowanej rozstrzygnięciem w sprawie.

W ocenie Sądu, Minister Przemysłu i Handlu jako organ administracji publicznej miał obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich materiałów dowodowych związanych ze sprawą, dokonać oceny ich przydatności dowodowej, aby w ten sposób uzyskać podstawę do oceny trafności zastosowania przepisu prawa.

Należy pamiętać, że sprawa na etapie postępowania nacjonalizacyjnego była kontrowersyjna i w jego toku Wojewódzka Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w B. jak i Główna Komisja wydawały postanowienia o skreśleniu G. w S. z wykazu przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu.

W świetle powyższego, Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwa winna być wyeliminowane z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wyżej przedstawione wywody.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd postanowił stosownie do art. 200 w/w ustawy.