Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 604/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 art. 34 par. 1 par. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec L.M. (zobowiązany) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciel). Dochodzone należności dotyczą opłaty abonamentowej rtv za okres do stycznia 2008 r. do września 2013 r. Odpisy ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu w dniu 22.11.2013 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] o zajęciu świadczenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w Ś.

Pismem z dnia 27 listopada 2013 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, stwierdzając iż na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1b ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. nr 85, poz. 728) jako inwalida, osoba niezdolna do pracy został zwolniony z obowiązku uiszczania dochodzonej w niniejszym postępowaniu opłaty abonamentowej.

Organ egzekucyjny w trybie art. 34 § 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, ze zm.), dalej "u.p.e.a.", wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie podniesionych przez zobowiązanego zarzutów.

Wierzyciel wydał w dniu 14 maja 2015 r. postanowienie, w którym uznał zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, stwierdzając iż należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istnieją i są wymagalne.

Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, po rozpatrzeniu powołanego zażalenia, wydał postanowienie w dniu 23 lutego 2016 r., w którym utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 14 maja 2015 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników rtv, wobec czego jest on nadal zobowiązany do dokonywania opłat abonamentowych, a wszczęta egzekucja jest w pełni uzasadniona.

Organ egzekucyjny po otrzymaniu stanowiskiem wierzyciela, wydał postanowienie z dnia [...] nr [...], w którym uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione.

Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie, w którym stwierdził, że przedmiotowe opłaty abonenckie są nienależne, gdyż na podstawie orzeczenia z dnia 17 czerwca 1997 r., wynikało, iż stan jego zdrowia uległ pogorszeniu i nie zezwala mu na wykonywanie pracy. Zobowiązany stwierdził, że dopełnił wszelkich formalności w tym zakresie, lecz z uwagi na upływ czasu nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt złożenia wniosku w sprawie skorzystania z przysługującej ulgi.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 16 marca 2016 r.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 33 § 1 i art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko zajęte przez wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące i nie może on orzec odmiennie niż to wyraził wierzyciel. Organ odwoławczy podał, że wierzyciel wskazał, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników rtv i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat rtv. Zobowiązany nie wykazał, żeby zgłosił w odpowiedniej placówce pocztowej swoje uprawnienie do niepłacenia ww. opłaty, a skoro tak to był on osobą zobowiązaną do ponoszenia tej opłaty. Wierzyciel podkreślił, że sam fakt ukończenia przez zobowiązanego 75 lat nie skutkuje zwolnieniem go z uiszczania ww. opłaty, również wówczas zobowiązany winien złożyć stosowne oświadczenie (o ukończeniu ww. wieku) w placówce pocztowej. Wierzyciel poinformował zobowiązanego, że w uzasadnionych przypadkach może on wnosić o umorzenie zaległych opłat i w tym celu winien złożyć stosowny wniosek.

Organ odwoławczy podał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miało postanowienie wierzyciela z dnia 23 lutego 2016 r. Skoro wierzyciel ostatecznie uznał, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi istnieje i jest wymagalny, to wykluczona była ponowna merytoryczna ocena tego zarzutu, który był istotą rozważań w postępowaniu dotyczącym stanowiska wierzyciela. Wobec powyższego, organ odwoławczy, będąc związanym stanowiskiem wierzyciela, uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne.

Zobowiązany złożył skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jego uchylenie, gdyż egzekucja nie była uzasadniona. Skarżący podał, że zobowiązanie się przedawniło, gdyż minęły 3 lata. Ponadto podał, że jako inwalida był zwolniony od uiszczania ww. opłat, zaś gdy skończył lat 75 w 2010 r. również był zwolniony od tego obowiązku. Skarżący podął, ze gdy ukończył 75 lat uznał za zbędne składanie o tym informacji na poczcie.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Sąd wskazał, co następuje:

Na wstępie celem bliższego wyjaśnienia sprawy należy przytoczyć przepisy ustawy z dnia z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. 2014 r. poz.1204), dalej "u.o.a.", obowiązujące w latach 2008-2013 (okres jaki obejmują przedmiotowe tytuły wykonawcze).

Zgodnie z art. 1 "u.o.a.", opłaty abonamentowe pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o radiofonii i telewizji", przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 u.o.a.).

W art. 4 ust. 1 u.o.a. wymieniono osoby, które są zwolnione od obowiązku uiszczenia ww. opłaty. I tak m.in. są to osoby, co do których orzeczono o:

a) zaliczeniu do I grupy inwalidów lub

b) całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353, ze zm.), lub

c) znacznym stopniu niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), lub

d) trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, Nr 67, poz. 411 i Nr 70, poz. 416);

2) osoby, które ukończyły 75 lat.

Zwolnienia określone w art. 4 ust. 1 u.o.a., przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień (art. 4 ust. 3 u.o.a.). Osoby korzystające ze zwolnień od opłat abonamentowych obowiązane są zgłosić placówce operatora publicznego, o której mowa w ust. 3, zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 14 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła (art. 4 ust. 4 u.o.a.)

Oznacza to, że osoba, która nie płaci ww. opłaty powinna należeć do kręgu osób ustawowo zwolnionych, wymienionych wprost w art. 4 ust. 1 u.o.a., legitymować się odpowiednimi dokumentami oraz złożyć w placówce pocztowej oświadczenie o spełnieniu warunków do korzystania z ww. zwolnienia. W przypadku, gdy dana osoba nie spełnia któregokolwiek warunku z art. 4 u.o.a., a nie uiszcza ww. opłaty musi liczyć się ze wszczęciem wobec niej postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie, wierzyciel wystawił przedmiotowe tytuły wykonawcze wobec nieuiszczenia przez skarżącego ww. opłaty za poszczególne okresy, które przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Wobec czego organ egzekucyjny wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zajęcie świadczenia przysługującego skarżącemu celem pokrycia należności objętych ww. tytułami.

Skarżący złożył pismo z dnia 27 listopada 2013 r., w którym wyjaśnił przyczyny nieuiszczania ww. opłat, zaś organ egzekucyjny prawidłowo uznał je za zarzuty – środek prawny służący skarżącemu w obronie jego praw przeciwko wierzycielowi.

Każde postępowanie administracyjne ma swój tryb postępowania regulowany odpowiednimi przepisami.

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przesłał zarzuty wierzycielowi do zajęcia stanowiska. Wierzyciel zajął stanowisko w sprawie zarzutów, wydając postanowienie w dniu 14 maja 2015 r. Zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel poinformował skarżącego w ww. postanowieniu o prawie do złożenia zażalenia. Skarżący złożył zażalenie, lecz wierzyciel go nie uwzględnił, wydając postanowienie w dniu 23 lutego 2016 r. W ten sposób stanowisko wierzyciela stało się ostateczne. Wierzyciel prawidłowo pouczył skarżącego, że na jego postanowienie nie służy skarga do sądu administracyjnego, bowiem z dniem 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 3 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", na ww. postanowienie wierzyciela taka skarga nie służy.

Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. rozpoznał zarzuty skarżącego, nie uznał ich. Organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, że stanowisko wierzyciela dotyczące istnienia obowiązku jest dla niego wiążące. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może powiedzieć, że ww. opłata była nienależna w sytuacji gdy wierzyciel stwierdził, iż była należna i skarżącemu nie służyło zwolnienie z tej opłaty. Dlatego też pomimo złożenia zażalenia przez skarżącego na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 15 marca 2016 r. nie zostało ono uwzględnione przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r.

Zaskarżone postanowienie z dnia 22 kwietnia 2016 r. było, w ocenie Sądu prawidłowe, nie naruszało przepisów prawa materialnego ani procesowego. Organ odwoławczy przywołał odpowiednie przepisy i wyjaśnił ich stosowanie, uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Wskazać należy, że wierzyciel podał, że obowiązek uiszczenia ww. opłat ciążył na skarżącym przez okres objęty przedmiotowymi tytułami. Skarżący podnosił, że był osobą zwolnioną z obowiązku uiszczenia ww. opłat na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.a., gdyż posiada wydane przez Obwodową Komisję Lekarską do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia orzeczenie z dnia 17 czerwca 1997 r., w którym zaliczono go do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, zaś w uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że stan zdrowia jego się pogorszył i nie zezwala się mu na wykonywanie pracy. Wbrew temu co skarżący podawał, ww. orzeczenie nie było dokumentem, który uprawniałby go do nieuiszczania ww. opłaty. Na podstawie ww. orzeczenia skarżący nie mógł być zwolniony od obowiązku uiszczania ww. opłaty na podstawie art. 4 ust. 1 lit.a oraz lit.b u.o.a. Skarżący nie był inwalidą I grupy, lecz grupy II. Powyższe orzeczenie nie było dokumentem wymienionym w art. 4 ust. 1 lit.b u.o.a., tj. orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto, gdyby skarżący posiadał odpowiedni dokument na mocy którego byłby zwolniony od uiszczania ww. opłaty winien złożyć stosowne oświadczenie o tym fakcie w odpowiedniej placówce pocztowej, a jak to podał wierzyciel takiego dokumentu brak było w aktach abonenckich skarżącego. Nie wystarczające było do korzystania z takiego zwolnienie poinformowanie ustnie przez skarżącego o fakcie posiadania ulgi na podstawie art. 4 u.o.a. pracownika placówki pocztowej, konieczne było złożenie pisemnego oświadczenia w tym zakresie w określonym terminie.

Skarżący wskazał, że w 2010 r. ukończył 75 lat i również na tej podstawie służyło mu zwolnienie z uiszczania ww. opłat. Podkreślić należy, że w latach, co do których wierzyciel domaga się zapłaty ww. opłaty istniał art. 4 ust. 3 u.o.a w brzmieniu, z którego wynikało, iż także w przypadku ukończenia lat 75 dana osoba powinna o tym fakcie zawiadomić odpowiednią placówkę pocztową i złożyć pisemne oświadczenie w określonym terminie. Jak wynikało z akt, skarżący takiego oświadczenia nie złożył, gdyż jak stwierdził nie widział takiej potrzeby.

Wyjaśnić należy, że obecnie obowiązuje art. 4 ust. 3a u.o.a., wprowadzony art. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015r. poz.1324), obowiązujący z dniem 9 października 2015 r., który stanowi, że zwolnienie z uwagi na ukończenie przez daną osobę 75 lat przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat. Obecnie także osoby korzystające ze zwolnień od opłat abonamentowych z wyjątkiem osób, które ukończyły 75 lat obowiązane są zgłosić odpowiedniej placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 30 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła.

Jednak zmiana tych przepisów w 2015 r. nie wpływa na obowiązek uiszczanie ww. opłat przez skarżącego za lata ubiegłe.

Wyjaśnić należy także, że skarżący może złożyć pisemny wniosek o umorzenie ww. opłat (lub o raty) do Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Departament Budżetu i Finansów, Skwer Kardynała Stefana Wyszyńskiego 9, 01-015 Warszawa. We wniosku tym skarżący może opisać całą sytuację, powołać się na swój wiek i brak stosownej wiedzy lub błędne przekonanie o tym, że przysługiwało mu zwolnienie z art. 4 u.o.a. oraz na swój stan majątkowy i osobisty. W przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego (o ile skarżący go złoży) powinien on złożyć dokument potwierdzający ten fakt w odpowiedniej placówce pocztowej.

Stosownie do art. 10 ust. 1 u.o.a. w obecnym brzmieniu, w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, ww. opłatę oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności wymienionych w ust. 1 podmiot zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych składa do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (art. 10 ust. 2 u.o.a.). Podmiot zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych składa w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dokument stwierdzający umorzenie lub rozłożenie na raty należności wymienionych w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania (art. 10 ust. 3 u.o.a).

Wyjaśnić należy też, że zarzuty są środkiem prawnym bardzo sformalizowanym, dlatego też skoro w nich skarżący nie podniósł zarzutu przedawnienia ww. opłat nie był on przez organ egzekucyjny rozpoznany. Zarzut przedawnienia skarżący podniósł dopiero w skardze do Sądu, dlatego też nie był on także rozpoznawany przez Sąd.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.