Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 649/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c., art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Jolanta Rajewska (spr.) NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 467/07 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 467/07 oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - Filia Nr 5 w Krakowie, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] przyznał J. B. zasiłek okresowy w kwocie 167 zł. miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 marca 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji stwierdzono, że J. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód nieprzekraczający kwoty 477 zł. i jest osobą bezrobotną. Spełnia zatem warunki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Zasiłek ten obliczono jednak w minimalnej wysokości, ponieważ wnioskodawczyni odmówiła udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do pracy biurowej w ramach prac społecznie użytecznych. Odrzuciła też przedstawioną jej ofertę udziału w programie "Możemy więcej - Partnerstwo na rzecz Spółdzielni Socjalnych", który dawał możliwość poprawy sytuacji bytowej.

J. B., odwołując się od powyższej decyzji, stwierdziła, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie podał w tym rozstrzygnięciu dane niezgodne ze stanem faktycznym. Zarzucił bowiem, iż odrzuciła ona ofertę uczestniczenia w programie "Możemy więcej - Partnerstwo na rzecz Spółdzielni Socjalnych", a przecież program ten dotyczy tworzenia spółdzielni o charakterze gastronomicznym. Pominięto ponadto, że od trzech lat uniemożliwia się jej podjęcie zatrudnienia zgodnie z wykształceniem i doświadczeniem zawodowym oraz że ubiegała się o pracę w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Krakowie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...], na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38, art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ), decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z treścią art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby korzystające z pomocy są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. J. B. takiego współdziałania nie podejmuje, wykazując negatywny stosunek do proponowanych przez Ośrodek form pomocy w zakresie poprawy jej sytuacji życiowej. Ponadto strona oprócz przyznanego jej w styczniu 2007 r. zasiłku okresowego uzyskała różnorodną pomoc w postaci świadczeń w łącznej wysokości 705 zł.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 5 w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 kpa przez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, a także nadinterpretację art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca stwierdziła również, że organy obu instancji wskazaną w ustawie pracę zarobkową w sposób nieuprawniony rozszerzyły na odmowę wzięcia udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do prac społecznie użytecznych, mimo że prace te nie są pracą zawodową w rozumieniu kodeksu pracy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powoływanym wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 467/07 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) skargę J. B. oddalił.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W analizowanej sprawie skarżąca odmówiła udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do proponowanej jej pracy biurowej, a także odrzuciła propozycję udziału w specjalnym programie, umożliwiającym poprawę jej sytuacji. Należy zatem uznać, że w świetle, bardzo szerokiego ujęcia art. 11 ust. 2 cyt. ustawy J. B. nie współdziałała z MOPS w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Powyższa okoliczność, zdaniem WSA w Krakowie, mogła, zgodnie z powołanym przepisem, stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Zarzut nadinterpretacji art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie jest zatem trafny. Organ pomocy społecznej mimo to przyznał skarżącej zasiłek okresowy w takiej kwocie, jaka odpowiadała jej dochodom i w takiej, jaka odpowiadała możliwościom finansowym ośrodka.

Za nietrafne Sąd I instancji uznał również zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest krótkie, ale informuje stronę o faktycznych i prawnych przyczynach wydania decyzji, wskazując dodatkowo, że skarżąca pobrała w styczniu 2007 r. innego rodzaju świadczenia na ogólną kwotę 705 zł. Sąd podkreślił również, że decyzje wydawane w ramach pomocy społecznej mają charakter uznaniowy i organy orzekające mogą miarkować przyznawaną pomoc w stosunku do rzeczywistych potrzeb wnioskodawcy.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyła J. B. reprezentowana przez radcę prawnego - pełnomocnika z urzędu, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., strona skarżąca zarzuciła mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj.:

1. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przyjęcie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ administracji w sposób wadliwy, z naruszeniem przepisów art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej powoływanej jako kpa), art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa, a w konsekwencji uznanie, że organ prawidłowo znalazł podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i przyznał skarżącej zasiłek okresowy w wysokości minimalnej ze względu na brak jej współpracy z MOPS w Krakowie.

2. art. 151 P.p.s.a. i art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi przez WSA w Krakowie w sytuacji, gdy ze względu na naruszenia przez organ administracyjny przepisów art. 7 art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 kpa oraz art. 107 § 1 i 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, istniały podstawy do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka omówiła wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie decyzji, zwłaszcza podejmowanej w ramach uznania administracyjnego, a także zasady postępowania administracyjnego przewidziane w art. 7, art. 77 § 1, art.80, art.81 kpa. Przytoczyła też tezy szeregu orzeczeń sądów administracyjnych. Stwierdziła ponadto, że w przedmiotowej sprawie motywy decyzji powinny być sporządzona wyjątkowo skrupulatnie i dokładnie, gdyż rozstrzygnięcia zostały wydane w oparciu o przepisy regulujące pomoc społeczną. Postępowanie toczyło się na wniosek osoby, która z konieczności z pomocy tej musi korzystać i której sytuacja życiowa i tak jest trudna. Okoliczności te nie pozostają bez wpływu na jej samoocenę i niskie poczucie własnej wartości. Nie powinna być zatem narażana na dodatkowe poczucie dyskryminowania czy poniżenia.

W ocenie kasatora decyzja Kierownika MOPS nie spełnia wskazanych wymogów, bowiem jej uzasadnienie sporządzono w sposób wyjątkowo lakoniczny i skrótowy, jak się wydaje przy wykorzystaniu typowego wzorca, a tym samym z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 kpa. W uzasadnieniu tym nie wskazano żadnych dowodów, na których oparł się organ, ustalając, że strona "omówiła wzięcia udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do pracy biurowej w ramach prac społecznie użytecznych" i "odrzuciła przedstawioną ofertę uczestnictwa w programie" Możemy więcej partnerstwo na rzecz Spółdzielni Socjalnych" oraz "wykazuje negatywny stosunek do proponowanych przez tut. Ośrodek form pomocy w zakresie poprawy własnej sytuacji życiowej", a fakty mają kluczowe znaczenie dla możliwości zastosowania w sprawie art.11 ust. 2. Ponadto między wszczęciem postępowania (1 grudnia 2006 r.) a datą podjęcia powyższej decyzji (3 stycznia 2007 r.) organ sporządził tylko notatkę urzędową z dnia 12 grudnia 2006 r. i odpowiedź na pismo strony z dnia 23 listopada 2006 r. Taka notatka nie może jednak zastępować środków dowodowych przewidzianych w art. 75 i nst. kpa, a ponadto nie udostępniono jej skarżącej przed wydaniem decyzji.

Elementów przewidzianych w art. 107 § 1 i § 3 kpa nie zawierała także decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Kolegium ograniczyło się bowiem do przytoczenia okoliczności faktycznych wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji oraz uznało je za udowodnione, nie przeprowadzając żadnych dodatkowych dowodów. W ogóle nie odniosło się do dokumentów dołączonych przez odwołującą się do odwołania oraz nie określiło dlaczego dowody te uznało za niewiarygodne i niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium tym samym naruszyło, tak jak organ I instancji, przepisy art. 107 § 1 i § 3, art.7, art.77 § 1 i art. 80 kpa. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza bowiem, by w czasie gdy toczyło się postępowanie skierowano do strony jakiekolwiek propozycje poprawy jej sytuacji życiowej.

Do powyższych okoliczności oraz zarzutów skargi nie odniósł się również WSA w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sad ten ograniczył się tylko do lakonicznego stwierdzenia, iż skarżąca odmówiła udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do proponowanej jej pracy biurowej oraz odrzuciła propozycje udziału w specjalnym programie, a zatem nie współdziałała z MOPS w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, co uzasadnia zastosowanie art. 11 ust. 2 P.p.s.a.

Sąd I instancji w całości przyjął stan faktyczny, ustalony przez organy administracyjne obu instancji, wskazany w motywach ich decyzji, nie kontrolując w sposób dostateczny prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez te organy. Organy obu instancji ustaliły zaś stan faktyczny sprawy w sposób dowolny, z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa, a więc nie można uznać by stan faktyczny przedstawiony przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest stanem rzeczywistym, ustalonym i przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem, skoro pomija istotne i poważne błędy organów obu instancji.

Kasator dodał także, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie m.in. art. 7 kpa i art. 77 kpa, zaś w skardze naruszenie art. 5 kpa w zw. z art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa "poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji". Zarzuty te nie zostały przez skarżącą określone i uzasadnione w sposób jednoznaczny, gdyż nie ma ona wykształcenia prawniczego. Mimo tego powinny były zwrócić uwagę Sądu na błędy w postępowaniu organów. Sąd winien był także ustosunkować się w treści uzasadnienia swego wyroku do podniesionych przez stronę zarzutów w taki sposób, aby przesłanki, którymi kierował się były przedstawione jasno i wyraźnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ograniczył się jednak wyłącznie do stwierdzenia, iż zarzuty naruszenia przepisów kpa są nietrafne, gdyż "uzasadnienie decyzji jest wprawdzie krótkie, ale informuje stronę o faktycznych i prawnych przyczynach wydania decyzji.".

W tej sytuacji, w ocenie autora skargi kasacyjnej, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął ustalony przez organy administracyjne stan faktyczny z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszył także art. 151 P.p.s.a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., oddalając skargę i nie dostrzegając rażącego naruszenia przez organy administracyjne art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., jak również art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Błędne przyjęcie, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, stanowi zaś oczywiste naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Jednocześnie z powyższą skargą kasacyjną pełnomocnik J. B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej został skarżącej przywrócony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2008 sygn. akt II SA/Kr 467/07.

Naczelny Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogły być uznane za zasadne.

Zarzuty kasatora mają wyłącznie procesowy charakter i sprowadzają się przede wszystkim do wytknięcia Sądowi I instancji naruszenia art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zachowanie w mocy decyzji wydanych z uchybieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80. w zw. z art. 10 § 1. i art. 81 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W związku z tym zauważyć należy, iż stosownie do art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę i uchyla decyzję (postanowienie) w całości lub w części, gdy stwierdzi, że naruszenia przez organ przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i literaturze przez możliwość istnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść zaskarżonego aktu. Podkreśla się ponadto, że tylko kwalifikowane wady dające podstawę do wznowienia postępowania obligują zawsze do uchylenia decyzji lub postanowienia, bez względu na możliwość ich oddziaływania na sposób zakończenia sprawy. W przypadku pozostałych naruszeń przepisów procesowych ich potencjalny wpływ na wynik sprawy jest warunkiem niezbędnym uwzględnienia skargi. Sformułowanie "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów procesowych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

W sprawie okoliczność spełnienia przez J. B. warunków do uzyskania zasiłku nie była kwestionowana. Sporną była natomiast kwestia, czy przyznając skarżącej przedmiotowe świadczenie w najniższej wysokości, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Należy zatem w pierwszej kolejności przypomnieć, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności działania administracji z prawem. Nie mogą zatem badać samego uznania administracyjnego ale jedynie to, czy organy administracji mogły działać w ramach uznania i czy granic takiego uznania nie przekroczyły. Takich ustaleń Sąd I instancji dokonał, trafnie przyjmując, że granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Ocenę tę podziela też Naczelny Sąd Administracyjny. W motywach decyzji kontrolowanych przez WSA w Krakowie wprawdzie brak jest precyzyjnych ustaleń odnośnie do możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie, wskazuje się jednak, że tych środków brakuje oraz że Ośrodek ten musi uwzględnić także potrzeby innych osób. Brak dostatecznych środków finansowych na realizowanie przez organy administracji zadań z zakresu pomocy społecznej jest zresztą faktem powszechnie znanym, podejmowanym często w prasie, radiu i telewizji, znanym też sądom administracyjnym. Istotne przy tym jest to, że mimo tych ograniczonych środków finansowych skarżąca w 2006 r. otrzymała z pomocy społecznej świadczenia na łączna kwotę ponad 9800 zł., a w styczniu 2007 r. oprócz przedmiotowego zasiłku okresowego pobrała innego rodzaju świadczenia na ogólną kwotę 705 zł.

Zauważyć ponadto należy, iż zgodnie z art. 2 ust.1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z powyższego wynika, że pomoc państwa ma jedynie charakter subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych.

Potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej ( art. 3 ust. 4 ustawy). Świadczenia z pomocy społecznej powinny być zatem dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej. Realizacja celów pomocy społecznej - co do zasady - nie rodzi więc roszczenia o przyznanie pomocy w żądanej przez wnioskodawcę wysokości.

Stosownie do art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Oznacza to, że świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być uznawane za stałe źródło dochodu podopiecznych. Pomoc społeczna powinna mieć charakter przejściowy. Osoba potrzebująca pomocy ma prawo w określonych sytuacjach życiowych oczekiwać wsparcia w celu pokonania życiowych trudności. Temu uprawnieniu beneficjenta odpowiada jednak określony obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji. Sprzeczne z celem i istotą pomocy społecznej jest więc wykorzystywanie środków społecznych przez osoby, które mają lub mogą mieć zaspokojone potrzeby życiowe z własnych środków, a nie czynią tego wyłącznie z własnego wyboru i woli. Organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. (Ł.Borkowski, R.Krajewski, S.Szymański. Komentarz do ustawy o pomocy społecznej wraz ze zbiorem przepisów wykonawczych, Kutno 2006, str.10). Celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatników osób i rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej (wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1819/06).

Nierealizowanie przez beneficjenta obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w myśl art.11 ust. 2 ustawy, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Skoro brak omawianego współdziałania może uzasadniać w ogóle odmowę przyznania świadczenia, to w pełni uprawniony jest pogląd Sądu I instancji, a poprzednio organów orzekających, iż powyższa okoliczność umożliwia też przyznanie między innymi zasiłku okresowego w takiej wysokości, jaka odpowiada dochodom zainteresowanego i możliwościom finansowym ośrodka pomocy społecznej, a zatem także w minimalnej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie zauważyła autorka skargi kasacyjnej, organy orzekające nie dołączyły do akt sprawy dokumentów potwierdzających ich twierdzenia, że J. B. odmówiła udziału w rozmowach kwalifikacyjnych do proponowanej jej pracy biurowej oraz iż odrzuciła propozycję udziału w specjalnym programie umożliwiającym poprawę jej sytuacji (do sądu nadesłano 1 tom akt). Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro omawiany brak współdziałania J. B. z MOPS w Krakowie znajduje potwierdzenie nawet w dokumentach dołączonych przez samą skarżącą do odwołania. Z dokumentów tych jednoznacznie zaś wynika, że stronie w dniu 12 września 2006 r. zaproponowano pracę przy pracach biurowych w Urzędzie Miasta Krakowa, ale skarżąca ofertę tę odrzuciła (pismo z dnia 7 czerwca 2006 r. i adnotacja poczyniona na odwrocie tego pisma). J. B. zaproponowano również przystąpienie do programu " Możemy więcej - partnerstwo na rzecz spółdzielni socjalnych" celem podjęcia starań o pracę nie - jako sugerowała - w branży gastronomicznej lecz zgodną z jej wykształceniem (pismo z dnia 21 listopada 2006 r.). Tę ostatnią okoliczność potwierdza też skierowane do skarżącej pismo z dnia 21 grudnia 2006 r., w którym podkreślono, że "celem projektu jest współpraca młodzieży z grupa wspomagającą, której członkami mogą być osoby długotrwale bezrobotne, posiadające wykształcenie wyższe, między innymi psychologiczne". Wyjaśniono też, że skarżącej z uwagi na to, że ma stosowne wykształcenie oraz doświadczenie w pracy z trudną młodzieżą zaproponowano uczestnictwo w grupie wspomagającej, a także, iż z osobami, które uczestniczyłyby we wspomnianym projekcie, zostałyby zawarte umowy o pracę. Powyższe propozycje być może nie odpowiadały aspiracjom skarżącej, ale z pewnością umożliwiały jej podjęcie aktywności zawodowej oraz poprawę sytuacji życiowej i materialnej. J. B., odrzucając takie możliwości, wykazała brak współdziałania z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art.11 ust. 2 w zw. z art. 4 ustawy.

W tej sytuacji faktycznej i prawnej WSA w Krakowie, nie dopatrując się w sprawie istotnego złamania przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego i oddalając skargę J. B. nie naruszył art.145 § 1 pkt.1 lit. c w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów nie jest usprawiedliwiony również drugi z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, tj. zarzut złamania przez Sąd I instancji art.141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji i motywami tego orzeczenia nie znaczy, że pisemne motywy zaskarżonego wyroku nie odpowiadają prawu. Uzasadnienie to, chociaż dość lakoniczne, nie jest pozbawione elementów wymienionych w powołanym przepisie, a samo orzeczenie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.