Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 276/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania z dnia 23 maja 2004 roku od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 13 stycznia 2003 roku na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] W. O. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. A, zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Niemiec samochód ciężarowy używany, marki VW Transporter 2,5 TDI, na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym ze stawką celną obniżoną.

Organ celny przyjął ww. zgłoszenie jako odpowiadające warunkom formalnym, a następnie przeprowadził weryfikację zgłoszenia. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. poddał w wątpliwość zadeklarowaną wartość celną zgłoszonego towaru i decyzją z dnia [...] uznał omawiane zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części, określił wartość celną zgłoszonego towaru oraz powiadomił o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego. Do wymiaru cła zastosowano obniżoną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących z UE, uwzględniając załączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR.1 nr [...] z dnia [...], potwierdzające preferencyjne niemieckie pochodzenie towaru.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2003 roku polska administracja celna zwróciła się na podstawie art. 32 Protokołu 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej w ramach Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. z 1997 roku Nr 104, poz. 662), do władz celnych kraju eksportu o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa EUR. 1. W odpowiedzi niemieckie władze celne pismem z dnia 6 stycznia 2005 roku nie potwierdziły niemieckiego preferencyjnego pochodzenia towaru lecz poinformowały, że samochód ujęty w przedmiotowym świadectwie EUR.1 jest polskiego pochodzenia.

Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], wskazując na przesłanki wznowienia wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. uchylił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego, określając właściwą kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej w wysokości 35% wartości celnej towaru.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. O. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że stosownie do treści art. 32 ust. 1 Protokołu Nr 4 do UE dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dowodów pochodzenia lub pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. W celu realizacji punktu 1, władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR.1 i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopię tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, podając w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację.

W przedmiotowej sprawie organ celny, w ramach kontroli zgłoszenia celnego zgodnie z art. 83 § 1 Kodeksu celnego zwrócił się w trybie art. 32 Protokołu 4 UE z prośbą do niemieckich władz celnych kraju eksportu o zweryfikowanie świadectwa przewozowego EUR.1, poprzez sprawdzenie jego autentyczności, jak i rzetelności danych w nim zawartych, z uwagi na wątpliwości co do preferencyjnego pochodzenia z Niemiec przedmiotowego samochodu. Niemiecka administracja celna nie poświadczyła preferencyjnego pochodzenia towaru i w związku z tym zasadnym było, zdaniem organu, uchylenie decyzji w części dotyczącej określenia długu celnego i określenie kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że wynik weryfikacji pochodzenia towaru nadesłany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Zgodnie z powyższym, wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera. Odpowiedź niemieckich władz celnych z dnia 6 stycznia 2005 roku jednoznacznie wskazywała, że samochód nie posiada preferencyjnego niemieckiego pochodzenia i w tej sytuacji polskie organy celne miały podstawy do wznowienia w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].

Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił nadto, że na podstawie przepisów art. 19 § 1 Kodeksu celnego ustalane jest pochodzenie towarów dla celów stosowania stawek celnych konwencyjnych lub autonomicznych po przedłożeniu świadectwa pochodzenia lub innych dowodów niepreferencyjnego pochodzenia określonych w prawie celnym. Sposoby dokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia zostały określone zgodnie z delegacją zawartą w art. 19 § 3 Kodeksu celnego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku. W ocenie organu, powołanie się odwołującego na powyższą regulację nie jest właściwe, bowiem w przedmiotowej sprawie zgłaszający wnioskował o przyznanie preferencji celnych i zastosowanie obniżonej stawki celnej. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru do właściwej procedury celnej ciąży na Importerze (art. 64 i art. 65 Kodeksu celnego). W chwili zgłaszania towaru do odprawy wśród załączników do zgłoszenia celnego został przedłożony dowód pochodzenia towaru w postaci świadectwa przewozowego EUR.1 z dnia [...]. Organ celny był więc zobowiązany przyjąć zgłoszenie i objąć towar wnioskowaną przez importera procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Przyjęcie zgłoszenia nie wykluczało jednak możliwości podjęcia z urzędu dalszych działań mających na celu kontrolę dokonanego zgłoszenia celnego, do czego uprawnia art. 83 §1 Kodeksu celnego. Powyższy przepis określa uprawnienia organu celnego do podjęcia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w § 2. Przepis § 3 określa skutki prawne jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Jeżeli w danej sprawie zaistnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego, organ celny uprawniony jest również do wznowienia postępowania na zasadach określonych w przepisach art. 240 - 246 Ordynacji podatkowej. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu pochodzenia i przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem przywozu towaru dopuszczonego do obrotu na polski obszar celny w przedmiotowej sprawie ujawniony został stan odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym. Uzyskane w drodze współpracy administracyjnej ustalenia niemieckich władz celnych, zgodnie z którymi opisany w świadectwie samochód nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu przepisów Protokołu 4 UE, spowodowały brak możliwości uwzględnienia dla wymiaru cła stawki celnej obniżonej.

Zdaniem organu odwoławczego, w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje również uzasadnienia podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 120 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia podstawowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza stanowiska niemieckich władz celnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 Protokołu 4 świadectwo przewozowe EUR.1 jest wystawiane przez władze celne na pisemny wniosek eksportera lub upoważnionego przedstawiciela. Art. 32 cytowanego powyżej Protokołu 4 reguluje kwestię weryfikacji dowodów pochodzenia, którą zgodnie z pkt 3 przeprowadzają władze celne kraju eksportu. Postępowanie weryfikacyjne ma tylko jeden cel - sprawdzenie prawidłowości deklaracji, w tym wypadku umieszczonej w świadectwie przewozowym. Zadaniem organów celnych państwa eksportera jest udzielenie pozytywnej lub negatywnej odpowiedzi w zakresie preferencyjnego pochodzenia towaru z Unii Europejskiej. Przy ocenie dowodów pochodzenia towarów jedynymi wiarygodnymi informacjami dla władz celnych kraju importera są informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego. Władze celne kraju eksportu w celu dokonania weryfikacji mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą. Stosownie do art. 32 pkt 5 Protokołu 4 władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za "pochodzące" ze Wspólnoty i czy spełniają inne wymogi Protokołu. Jak wynika z powyższego, rzetelność i prawidłowość przeprowadzonej przez władze celne kraju eksportera weryfikacji nie jest przedmiotem analizy przez organy celne. Z art. 32 Protokołu jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości wynika, iż do weryfikacji dowodów pochodzenia wyłącznie są uprawnione władze celne kraju eksportu. Ponoszą one odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz za skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa. Również kwestia odpowiedzialności importera działającego w dobrej wierze, przeświadczonego o rzetelności i prawdziwości informacji o pochodzeniu towaru nie znajduje uzasadnienia, bowiem z przepisu art. 209 § 1 Kodeksu celnego wynika jednoznacznie, iż w każdym przypadku dopuszczenia do obrotu towaru, który podlega należnościom celnym przywozowym, dłużnikiem jest zgłaszający. Przepis art. 209 § 3 nie przewiduje, iż zgłaszającemu lub osobie, na rzecz której składane jest zgłoszenie, musi być przypisana wina w zakresie podania nieprawdziwych danych dla uznania ich za zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, a tym bardziej możliwości odstąpienia od wymiaru długu celnego wobec osób, które będąc w dobrej wierze nieświadomie posłużyły się dokumentami zawierającymi nieprawdziwe dane.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii statusu pochodzenia przedmiotowego samochodu, organ odwoławczy podniósł, że nabycie preferencyjnego pochodzenia z krajów Unii Europejskiej zostało uregulowane powołanymi powyżej postanowieniami Protokołu nr 4 do UE i nie jest tożsame z uzyskaniem określonego statusu (potwierdzającego jedynie uregulowanie ciążących na towarze zobowiązań finansowych).

W skardze na powyższą decyzję W. O. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 15 i art. 12 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%, art. 83 § 1, § 2 i § 3 Kodeksu celnego, poprzez uznanie, iż w sprawie doszło do zastosowania stawki celnej 0% w sposób niewłaściwy z powodu przedstawienia przez skarżącego nieprawdziwych danych, a także naruszenie art. 120 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia podstawowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. z jakiej przyczyny stanowisko władz celnych Niemiec zawarte w piśmie z dnia 6 stycznia 2005 roku jest inne niż wynikające z treści świadectwa pochodzenia towaru z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że nie ma racji skarżący twierdząc, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku zmieniającej Protokół Nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. Skarżący w sformułowanym zarzucie skargi myli Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zmieniony Decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku z Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Z kolei treść tego Protokołu nr 4 została zmieniona Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 roku opublikowaną w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 roku. Jedna i druga umowa jako załącznik posiada Protokół nr 4. Z tą jednak różnicą, że inne organy je wydały i inne też są uprawnione do ich zmiany.

Powoływana Decyzja Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 dotyczy porozumienia w spawie reguł pochodzenia zawartego pomiędzy krajami Wspólnoty (Unii Europejskiej) oraz Islandią i Norwegią. W 2003 roku Polska nie była członkiem Unii. Akty prawne wydane przez Wspólny Komitet EOG, w tym decyzja nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Natomiast Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, podpisanego 16 grudnia 1991 roku w Brukseli. Protokół nr 4 do Układu Europejskiego dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej został zmieniony Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 roku. Zmieniony tekst Protokołu opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 roku.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że skarżący błędnie utożsamia Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) z Unią Europejską (UE). Skoro zatem Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to nie jest słuszny zarzut strony skarżącej, oparty na treści art. 15 Protokołu nr 4 w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 roku, iż produkty pochodzące z Polski, jak i z terytorium Unii Europejskiej korzystały w dniu 28 kwietnia 2003 roku z obniżonych stawek celnych. Dla towarów o ustalonym polskim pochodzeniu w stanie prawnym obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie przysługiwała obniżona stawka celna. Ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz.U. Nr 226, poz. 1885 z późn. zm.) na towary pochodzące z Polski nie przewidział obniżonej stawki celnej.

Zgodnie z postanowieniami art. 13 i art. 16 tej wiążącej Polskę umowy międzynarodowej tj. Protokołem Nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 75, poz. 802 ze zm.), obniżone stawki celne stosuje się dla towarów przywożonych na polski obszar celny jeśli: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej; pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze oraz spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski. Niezachowanie choćby jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej. Stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, jak również stawki celne obniżone, określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami określone są w Taryfie celnej ustanowionej w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów. Wykaz krajów, do których stosuje się stawki celne obniżone wynikające z umowy zawartej między Polską a Unią Europejską został podany w wykazie nr IV Części Pierwszej Postanowień Wstępnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Nie ma Polski wśród państw wymienionych w wykazie. Dla towarów pochodzących z Polski nie została określona stawka celna obniżona.

Podkreślenia wymaga, że tożsame stanowisko Sąd zajął już w zapadłym w analogicznym stanie faktycznym i prawnym wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Łd 214/05. Do wyrażonego tamże poglądu przychylił się również Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku (wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 roku, sygn. akt I GSK 296/06).

Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru ciąży na importerze (art. 64 i 65 Kodeksu celnego). W przedmiotowej sprawie strona zadeklarowała pochodzenie towaru z Niemiec i przedstawiła świadectwo przewozowe EUR.1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen.

W świetle art. 83 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. z 2004 roku, Nr 68, poz. 623), organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

Powyższy przepis określa uprawnienia organu celnego do podjęcia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w § 2. Przepis § 3 określa skutki prawne jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

W świetle art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego istnieje możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Zatem przesłanki dopuszczalności weryfikacji dokumentu EUR.1 są określone bardzo szeroko. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu na wniosek władz celnych kraju importu. Organy te bowiem wystawiły świadectwo przewozowe EUR.1 i one ponoszą odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz za skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa.

Przeprowadzona przez niemieckie władze celne weryfikacja dowodu pochodzenia towaru wykazała, ze opisany w świadectwie pochodzenia Volkswagen nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiadał preferencyjnego unijnego pochodzenia.

Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Zgodnie z powyższym wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera (patrz wyrok NSA z 8 września 1998 roku, sygn. akt I SA/Łd 777/97, Prawo Gospodarcze z 1999 roku, Nr 1, str. 40; wyrok NSA z 11 października 2002 roku, sygn. akt I SA/Łd 1798-1803/01 - nie publikowany; wyrok WSA z dnia 14 lipca 2004 roku, sygn. akt 3 I SA/Łd 383/03 – nie publikowany). Z tych względów przyjęcie przez organy celne, że przedłożony przez skarżącego dokument EUR.1 nie potwierdzał niemieckiego pochodzenia pojazdu, znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedź niemieckich władz celnych z dnia 6 stycznia 2005 roku jednoznacznie wskazywała, że samochód pochodzi z Polski, a oświadczenie o jego pochodzeniu z Niemiec wpisane w polu 4 świadectwa przewozowego EUR.1 zostało dokonane pomyłkowo.

Dodatkowo niemieckie władze celne stwierdziły, że kontrola wykazała, iż pojazd o który chodzi jest towarem o polskim pochodzeniu zgodnie z umową zawartą pomiędzy Unią Europejską a Polską. Jak wykazano wyżej jedyną taką umową regulującą kwestię definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej był Protokół Nr 4 do Układu Europejskiego. Skoro więc uprawnione niemieckie władze celne potwierdziły polskie pochodzenie sprowadzonego pojazdu, zasadnie więc polskie organy celne stosując cytowane wyżej przepisy nie zastosowały obniżonej stawki celnej zarezerwowanej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Istotą przyznania obniżonych stawek celnych jest bowiem potwierdzenie unijnego pochodzenia towaru przy zachowaniu pozostałych warunków koniecznych dla ich zastosowania. W przedmiotowej sprawie stanowisko niemieckich władz celnych o polskim pochodzeniu sprowadzonego pojazdu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości.

Dla władz celnych kraju importu wynik weryfikacji jest wiążący i ma też decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej. W takim stanie rzeczy nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że polskie organy celne, nie wyjaśniając, dlaczego wynik weryfikacji przeprowadzone przez niemieckie władze celne był taki a nie inny, naruszyły zasady postępowania wynikające z art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej. Oczywistym jest, że cytowane przepisy nakładają na organy celne obowiązek dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w więc również uprawniają do żądania od władz celnych innego kraju uzupełnienie informacji niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie informacja niemieckich władz celnych była informacją pełną i wbrew twierdzeniom skarżącego zawiera wyjaśnienie, że przyczyną dla której wcześniej w świadectwo pochodzenia wpisano inny kraj była pomyłka. Nie można zatem mówić o zmianie stanowiska niemieckich władz celnych, lecz o weryfikacji wcześniej wpisanych danych. Fakt, iż nieprawidłowe dane w świadectwie EUR.1 podane zostały przez niemieckie władze celne, nie powoduje możliwości odstąpienia przez polskie władze celne od określenia kwoty długu celnego w prawidłowej wysokości.

Organy celne czuwają nad przestrzeganiem przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów. Zakres czynności podejmowanych przez organy celne oraz treść i przesłanki podejmowanych przez nie decyzji wynika z obowiązujących przepisów prawa. Kodeks celny reguluje zasady oraz tryb przywozu i wywozu towarów, a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. 1 Kodeksu celnego). Utrwalony jest już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający.

Zgodnie z treścią art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykraczając zatem poza granice zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą nie sposób pominąć kontroli postępowanie w zakresie jego wznowienia, które to wznowienie pozwoliło na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy zatem wyjaśnić, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128 Ordynacji podatkowej). Wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w której wznowienie postępowania następuje z urzędu, w dodatku na niekorzyść strony. W przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, podstawą wznowienia postępowania muszą być tylko istotne w sprawie dowody lub okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Wyrazy "wyjdą na jaw" użyte w tym przepisie oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli moment udostępnienia ich organowi. Innymi słowy, w przypadku, gdy organ podejmuje działania z urzędu winien w momencie wznowienia postępowania dysponować informacjami spełniającymi ustawowe przesłanki wznowienia. Nie ulega wątpliwości, że w momencie wydania postanowienia o wznowieniu postępowania organ dysponował już negatywnym wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia nadesłanym przez niemieckie władze celne oraz, że okoliczność ta miała niewątpliwie istotne znaczenie prawne dla dokonanego ostateczną decyzją z dnia [...] rozstrzygnięcia. Jako zgodną z prawem należy zatem ocenić przeprowadzoną przez organ procedurę wznowienia postępowania.

Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.