Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1356/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 60
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 8, 18
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 7,77,80,12,107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Powiatu S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego Powiatu S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu w S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nabycia przez Powiat S. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa, stanowiącego własność nieruchomości zabudowanej, położonej w P., oznaczonej według ewidencji gruntów jako jednostka ewidencyjna – [...] - obręb [...], działka nr [...] i [...] o pow. [...] ha, opisanej w KW nr [...].

Decyzja Ministra Skarbu Państwa została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku Zarządu Powiatu S. z dnia 5 maja 2000 r., decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...], wydaną w oparciu o art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) - przekazał na rzecz Powiatu S. nieruchomość będącą we władaniu Domu Pomocy Społecznej w P., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...] karta 1, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w C.

Następnie, po powzięciu informacji o zamiarze zbycia przez Powiat S. wyżej opisanej nieruchomości, w dniu [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie wygaśnięcia ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiat S. pismem z dnia 16 listopada 2010 r., wniósł o umorzenie postępowania w sprawie dotyczącej wygaśnięcia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. lub wszczęcie postępowania o stwierdzenie, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, że Powiat S. nabył z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność nieruchomości położonej w P., gm. W. stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, z jednoczesnym zawieszeniem postępowania w sprawie dotyczącej wygaśnięcia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r.

W konsekwencji, Wojewoda [...] pismem z dnia [...] listopada 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie przez Powiat S., w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wyżej opisanego mienia Skarbu Państwa.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat S. z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność nieruchomości położonej w P., gm. W. stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), będący podstawą materialnoprawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. stanowi, że przekazanie powiatom mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, innego niż określone w art. 60 ust. 1 i 4, a służącego do wykonania zadań powiatu, może nastąpić, na wniosek zarządu powiatu, w drodze decyzji wojewody. Następnie zaznaczył, iż w decyzji z dnia 8 sierpnia 2000 r. jest, co prawda, odniesienie do treści art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), bowiem w jej uzasadnieniu czytamy: "...Powiat S. wraz z przejęciem Domu Pomocy Społecznej w P., nie nabywa jednak, na mocy przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. położonej w obrębie [...], zabudowanej działki nr [...], będącej we władaniu Domu Pomocy Społecznej w P., gdyż jednostka ta włada przedmiotowym gruntem zabudowanym bez prawem przewidzianej formy" - jednakże stwierdzenie to nie jest de facto rozstrzygnięciem kwestii nabycia z mocy prawa przez Powiat S. własności przedmiotowej nieruchomości. Dalej organ stwierdził, iż mając na względzie, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r. wydana w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jest rozstrzygnięciem konstytutywnym (w przeciwieństwie do rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, wydawanego w trybie art. 60 ust. 1 i 4 cytowanej ustawy, według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r.) - w pierwszej kolejności należy więc rozstrzygnąć kwestię nabycia własności niniejszej nieruchomości przez powiat.

Tak więc, organ pierwszej instancji podkreślił, iż skoro aktualnie Powiat S. wniósł o wszczęcie postępowania, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., to celem tego postępowania jest bezsporne ustalenie faktu ewentualnego nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Powiat S., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r.

Wojewoda podkreślił, iż przepis art. 60 ustawy ww. ustawy stanowi w ust. 1, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc przesłankami do wydania decyzji w trybie art. 60 ust. 1 tej ustawy są po pierwsze: w dniu 1 stycznia 1999 r. nieruchomość musi stanowić własność Skarbu Państwa, i po drugie musi być we władaniu, w rozumieniu tego artykułu, instytucji i jednostek wymienionych w jego treści.

Przywołując dokumentację przedłożoną w postępowaniu przez Powiat S., tj. .m. in. protokół z dnia [...] listopada 1959 r. z wizji Zakładu [...] w P.; pismo PMRN w S. do PPRN w S. z dnia 9 stycznia 1960 r., pismo PPRN w S. do PWRN w P. z dnia 19 maja 1960 r., pismo PWRN w P. z dnia 7 czerwca 1960 r., akta sprawy PPRN w S. z kwietnia 1969 r., pismo DPS P. z dnia 27 marca 1985 r., zarządzenie Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 1993 r. w sprawie nadania statutu, Wojewoda stwierdził, iż z dokumentów tych wynika, że w dniu 1 stycznia 1999 r. Dom Pomocy Społecznej w P. użytkował przedmiotową nieruchomość.

Dalej organ wskazał, iż jednostka ta niewątpliwie z dniem 1 stycznia 1999. r. została przejęta przez Powiat S., co wynika z wykazu, stanowiącego załącznik Nr [...] do rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r., wydanego na mocy dyspozycji art. 147 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.), w przedmiocie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego.

Ponadto, zdaniem organu, przedmiotowa nieruchomość bezsprzecznie w dniu 1 stycznia 1999 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Tu przywołał organ dane zawarte w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...].

W konsekwencji Wojewoda podkreślił, iż podstawowym znaczeniem w omawianej sprawie, jest ustalenie, czy użytkowanie - władanie przez Dom Pomocy Społecznej w P. powyższą nieruchomością mieści się w pojęciu władania, wskazanego przez ustawodawcę w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Organ pierwszej instancji przytoczył wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1244/00, w którym to sąd wskazał, że interpretację pojęcia "mienie będące we władaniu" (art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.) należy przeprowadzać nie tylko na podstawie przepisów o posiadaniu zawartych w Kodeksie cywilnym, lecz także w powiązaniu z aktami prawnymi regulującymi wykonywanie przez Skarb Państwa władztwa nad państwowym mieniem, do którego należą przede wszystkim nieruchomości. Skarb Państwa władał państwowymi nieruchomościami między innymi poprzez państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne w ramach takich instytucji prawnych, jak użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Dawało to posiadaczom tych praw możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, dokonywania zmian w zabudowie, wznoszenia nowych budowli, a także w ograniczonym zakresie rozporządzania nieruchomością, np. wynajmowanie lub jej wydzierżawianie. Wojewoda wskazał, że z treścią tego wyroku jest spójny wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 186/05, LEX 189819, w którym wskazano, że faktyczne dysponowanie mieniem nie może być podstawą do zastosowania art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcia władania nie można oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania.

Zatem, w ocenie organu, "władanie", o którym mowa w przepisie art. 60 ust. 1 powoływanej ustawy winno wynikać z tytułu prawnego do nieruchomości, opartego na właściwych przepisach z zakresu gospodarki nieruchomościami. Mogła to być więc decyzja administracyjna właściwego organu przekazująca danej jednostce organizacyjnej przejętej przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomość w użytkowanie, zarząd względnie trwały zarząd. Skoro zaś Dom Pomocy Społecznej nie legitymował się na dzień 1 stycznia 1998 r. żadną z wyżej wskazanych decyzji do użytkowanej przez ten Dom nieruchomości, użytkowanie to odbywało się bez prawem przewidzianej formy. Tym samym, zdaniem organu, nie doszło do realizacji przesłanki z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. Zarząd Powiatu S. wniósł, do Ministra Skarbu Państwa, odwołanie od powyższej decyzji zarzucając Wojewodzie błędną interpretację art. 60 ww. Ustawy oraz naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...].

Organ odwoławczy, wskazał iż istotne w sprawie jest, z uwagi na treść art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zdefiniowane przesłanki "władania", i ustalenie w jaki sposób Dom Pomocy Społecznej w W. władał sporną nieruchomością.

Minister zaznaczył, iż art. 60 ww. ustawy, nie definiuje pojęcia "władania mieniem Skarbu Państwa", stąd też przy wykładni i stosowaniu przepisów ustawy należy sięgnąć do uregulowań prawnych zawartych w kodeksie cywilnym, a w szczególności do art. 336 k.c. i następnych, które używają pojęcia "władania". Odnosząc się do art. 336 k.c. i 338 k.c. Minister wskazał, iż wynika z nich, że posiadanie zawiera w sobie dwa elementy, a mianowicie fakt władztwa nad rzeczą tzw. "corpus possessionis", któremu winien towarzyszyć "animus possidendi", którego treść wynika z tytułu władania, dającego określony zakres władztwa nad rzeczą. Tak określone posiadanie korzysta z ochrony prawnej w drodze akcji posesoryjnej oraz korzysta z domniemania określonego w art. 341 k.c, iż posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Z powyższego wynika, że władanie rzeczą zostało ściśle połączone z prawem dającym określone władztwo nad rzeczą. Organ odwoławczy zaznaczył, iż takim tytułem prawnym może być własność, najem, dzierżawa lub inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą - wymienione w art. 336 k.c. oraz w art. 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Faktyczne dysponowanie mieniem bez żadnego formalnego tytułu prawnego przez Dom Pomocy Społecznej, nie może więc być podstawą do zastosowania art. 60, albowiem nie mieści się w pojęciu "władania". W tym miejscu organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn., akt SA 1244/00, w którym stwierdzono, iż "nie można mówić o władaniu w przypadku gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości". Minister zaznaczył, iż w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż sporną nieruchomość na dzień 1 stycznia 1999 r. Dom Pomocy Społecznej w P. posiadał jedynie faktycznie bez prawem przewidzianej formy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Zarząd Powiatu S. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego błędną interpretację oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, i art. 80 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w odwołaniu do Ministra Skarbu Państwa podnosiła, iż pomimo braku decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie lub zarząd, Dom Pomocy Społecznej w P. posiadał przedmiotową nieruchomość, w dacie 1 stycznia 1999 r., w trwałym zarządzie. Powyższe wynika zaś ze sposobu i okresu, w jakim Dom Pomocy Społecznej w P. wszedł w posiadanie przedmiotowej nieruchomości oraz z przepisów ustaw regulujących kolejno, w okresie tego posiadania, instytucje prawne posiadania nieruchomości skarbowych przez państwowe jednostki organizacyjne.

Skarżący wskazał, że przeznaczenie usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości pałacu w P. na cele opieki społecznej było ściśle związane z likwidacją Zakładu [...] w S. i przeniesieniem jego pensjonariuszy właśnie do P. Był to proces długotrwały, związany ze zbliżającym się remontem pałacu w celu dostosowania go na potrzeby zakładu specjalnego. Na tą okoliczność skarżący przywołał materiał dowodowy i w konsekwencji stwierdził, iż już w dniach [...] kwietnia 1969 r. budynek pałacu w P. był w użytkowaniu Państwowego Domu Pomocy Społecznej w S., który jako użytkownik przedmiotowej nieruchomości przekazał ją w 1973 r. w użytkowanie na rzecz nowej jednostki państwowej - Państwowego Domu Pomocy Społecznej w P.

Skarżący podkreślił, iż w 1973 r. sposób przekazywania terenów państwowych w użytkowanie regulowała ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jedn.: Dz. U. 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym - w użytkowanie następowało w drodze decyzji, właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej rady narodowej, wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu. Natomiast ust. 4 tego przepisu stanowił, że przekazywanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi, bez zmiany sposobu użytkowania, nie wymagało wydania decyzji przewidzianej w ust. 1. Zgodnie więc z przywołanym art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. doszło do powstania użytkowania przedmiotowej nieruchomości, jako formy prawnej władania nieruchomości skarbowej przez nowopowstały Państwowy Dom Pomocy [...] w P. bez wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej. Dalej skarżący wskazał, iż ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach została uchylona przez art. 100 pkt 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Z chwilą wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 1 sierpnia 1985 r., zarząd stał się jedyną formą władania gruntami państwowymi przez państwowe osoby prawne. Przepisy tej ustawy (art. 38 - art. 43) dotyczące oddawania nieruchomości w zarząd dotyczą państwowych jednostek organizacyjnych, które powstały po dniu 1 sierpnia 1985 r. lub tych, które istniały przed tą datą, ale nie władały nieruchomościami państwowymi w formie użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 87 cyt. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, w jej pierwotnym brzmieniu, grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Mocą tego przepisu przejściowego dotychczasowe użytkowanie przekształciło się z mocy prawa z dniem 1 sierpnia 1985 r. w zarząd bez konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Zgodnie z powyższym użytkowanie przez Dom Pomocy Społecznej w P. przedmiotowej nieruchomości przekształciło się w dniu 1 sierpnia 1985 r. z mocy prawa w zarząd tą nieruchomością. Dalej skarżący podniósł, iż ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.) utraciły moc z dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 241 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Na mocy art. 199 ust. 2 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. z dniem 1 stycznia 1998 r. przez jednostki organizacyjne przekształca się z tym dniem z mocy prawa w trwały zarząd tych nieruchomości, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, dotychczasowy zarząd Domu Pomocy Społecznej w P. nad nieruchomością stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania przekształcił się z mocy ustawy, w dniu 1 stycznia 1998 r., w trwały zarząd.

Biorąc powyższe pod uwagę skarżący stwierdził, iż Dom Pomocy Społecznej w P., jako państwowa jednostka organizacyjna pomimo braku dokumentu o oddaniu nieruchomości w użytkowanie zarząd czy trwały zarząd, władał przedmiotową nieruchomością w dacie 1 stycznia 1999 r., w prawnie przepisanej formie.

Odnosząc się do cytowanych, przez organy administracji orzeczeń, skarżący wskazał, iż dotyczą one odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego, a władanie jednostek organizacyjnych oparte było w przywoływanych sprawach na stosunku obligacyjnym najmu. Zebrany materiał dowodowy w sprawie wskazuje natomiast, iż Dom Pomocy Społecznej w P. władał samodzielnie i nieprzerwanie przedmiotową nieruchomością od 1973 r. do 2009 r. oraz, że władanie to nie było oparte na stosunku najmu czy dzierżawy.

Skarżący podkreślił, iż istotne jest to, że wykładni systemowej pojęcia "władania", jakiej dokonał organ odwoławczy należy dokonać na dzień 1 stycznia 1999 r. w zestawieniu z innymi aktami prawnymi systemu obowiązującego w tej dacie. Zdaniem skarżącego w momencie uchwalania ustawy z dnia 13 października 1998 r. jedynie prawną dopuszczalną formą władania nieruchomościami skarbowymi przez jednostki organizacyjne był trwały zarząd i skarżący wykazał, iż ta forma władania miała zastosowanie w niniejszej sprawie.

W uzupełnieniu skargi, w piśmie z dnia 29 listopada 2011 r., strona skarżąca wskazała, iż jej argumenty potwierdza pozyskany w ostatnich dniach protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] września 1965 r. Protokołem tym Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. przekazał Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nieruchomość zabudowaną budynkiem pałacu oraz budynkiem gospodarczym, położoną w P., oznaczoną ówcześnie jako działki o numerach [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha i część działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha. W protokole tym, jako podstawę przekazania nieruchomości w użytkowanie wskazano decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] sierpnia 1965 r., nr [...] oraz przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. Nr 67, poz. 332).

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ drugiej instancji podniósł, iż w sprawie niniejszej nie ma zastosowania ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r. jak i ją poprzedzająca narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Tym samym, rolą organów w prowadzonym postępowaniu było, pomimo istnienia w obrocie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...], wydanej w oparciu o art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r., przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego na okoliczność bezspornego ustalenia faktu władania wyżej opisaną nieruchomością w P. przez Dom Pomocy Społecznej w P. na dzień 1 stycznia 1999 r. oraz charakteru tego władania.

Obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest bowiem przestrzeganie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m. in. w art. 7 i 12 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast stosownie do art. 12 ust. 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z analizy akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby organy administracji sprostały wyżej przywołanym zasadom postępowania administracyjnego, które warunkują wydanie decyzji w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. I tak w aktach sprawy, oprócz zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, iż Wojewoda [...] podejmował czynności zmierzające do bezspornego ustalenia faktu władania przedmiotową nieruchomością przez Dom Pomocy Społecznej w P., a tym samym charakteru tego władztwa, działanie takie zaakceptował zaś organ drugiej instancji.

W tym miejscu Sąd podkreśla, iż aprobuje stanowisko organów administracji, że art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. mówiący o mieniu Skarbu Państwa będącym we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych odnosi się do sytuacji władania wynikającego z tytułu prawnego, oraz to, że pojęcia "władania" nie można oderwać od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania. A zatem, faktyczne dysponowanie mieniem, bez tytułu prawnego, nie może być podstawą do zastosowania art. 60 cytowanej ustawy. Oznacza to, iż obowiązkiem organów było przeprowadzenie postępowania zmierzającego do ustalenia czy miało miejsce formalne przekazanie przedmiotowej nieruchomości. Ustaleń tych jednak, w ocenie Sądu, nie można dokonać w oderwaniu od przepisów prawa normujących formy prawne władania nieruchomościami skarbowymi, obowiązujących w czasie użytkowania przedmiotową nieruchomością przez Dom Pomocy Społecznej w P., a wcześniej w S., na co wskazywał skarżący. Organ pierwszej instancji oparł się zaś jedynie na dokumentach przedłożonych przez Powiat S., odstępując od prowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, a przede wszystkim od oceny prawnej przepisów wskazywanych przez skarżącego już w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organy administracji nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie, co oznacza, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ administracji, biorąc powyższe pod uwagę powinien ustalić jakie przepisy prawne normowały formy prawne władania nieruchomościami skarbowymi przez państwowe jednostki organizacyjne w okresie władania nieruchomością w P. przez Dom Pomocy Społecznej w P. i Dom Pomocy Społecznej w S., a następnie powinien ponownie przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę przedmiotowej sprawy. Przede wszystkim organ administracji ustosunkuje się do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1965 r., którym Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. przekazał Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nieruchomość zabudowaną budynkiem pałacu oraz budynkiem gospodarczym, położoną w P., oznaczoną ówcześnie jako działki o numerach [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha i część działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha. Organ administracji oceni także jakie znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma wymieniona w tym protokole decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] sierpnia 1965 r., nr [...]. Następnie organ przedstawi swoje stanowisko w wydanym orzeczeniu, mając na względzie, że zgodnie z art, 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Tak więc, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Wojewody [...], wydane w oparciu o art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., należy uznać za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 li c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

-----------------------

10