Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3211/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1;
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji (...) "S." z siedzibą w W. na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych zawartą w piśmie z dnia (...) listopada 2016 r. nr (...) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Fundacja [...] (dalej Strona, Skarżący) złożyła wniosek w ramach konkursu nr [...] z dnia [...] lutego 2016 w Ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej V Gospodarka przyjazna środowisku, Działanie 5.3 Dziedzictwo Kulturowe.

2. Pismem z dnia 14 października 2016 r. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych poinformowała Stronę, iż wniosek "[...]" nr [...] został odrzucony z przyczyn formalnych.

W motywach wskazano, że nie spełnia on kryteriów formalnych nr 7 " Zgodność z Regulaminem Konkursu/ fiszką projektu", nr 9 "Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej" oraz nr 11 "Kwalifikowalność wydatków przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO WM".

Zwrócono uwagę, że Wnioskodawca nie dokonał poprawy wniosku wraz z załącznikami, zgodnie z poniższą uwagą zawartą w piśmie o uzupełnienie błędów formalnych. Wskazano, że projekt dotyczy zabytkowego parku, który otacza budynek hotelowy. Wnioskodawcą jest fundacja utworzona przez właścicieli hotelu z parkiem - Państwa M.. Zgodnie z Informacjami w studium wykonalności fundacja zawarła umowę dzierżawy parku na okres 10 lat. Zgodnie z założeniami projektu park będzie udostępniany dla zwiedzających odpłatnie. Ponadto z uwagi na charakter i lokalizację park jest nierozerwalnie, funkcjonalnie i organizacyjnie związany z hotelem i służy również działalności gospodarczej - zgodnie z CEIDG – [...] Z uwagi na charakter projektu związanego zarówno z działalnością w zakresie edukacji kulturalnej jak również działalnością hotelarską wsparcie projektu będzie stanowić pomoc publiczną w rozumieniu art 107 ust. 1 TFUE. Powyższe wynika z podejścia Komisji prezentowanego w różnych decyzjach i wytycznych oraz opublikowanego w maju 2016 r. Komunikacie Komisji Zawiadomienie Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust.1 TFUE.

Zgodnie z regulaminem konkursu (pkt.5.1-5.5) Wnioskodawca może ubiegać się o pomoc inwestycyjną na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie udzielenia pomocy inwestycyjnej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014 – 2020 i /lub pomoc de minimis na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014 – 2020. W takim przypadku należy odpowiednio dostosować dokumentację zgodnie z Regulaminem konkursu i instrukcją wypełniania wniosku, m.in. poprawy wymaga zaznaczenie w pkt. A17, B1.1, B1.8.3, F3, G2, budżet wniosku oraz Studium Wykonalności. Ponadto w przypadku korzystania z pomocy inwestycyjnej na modernizację infrastruktury kulturalnej konieczne jest zweryfikowanie celu i działań kulturalnych określonych w art. 53 ust. 2 rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 z dnia 17czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz kwalifikowalności wydatków w kontekście przepisów art. 53 ust. 4 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2014 i odpowiednie poprawienie budżetu projektu zwłaszcza poprzez wykluczenie kosztów przypisanych pomocy operacyjnej – art. 53 ust. 5 ww. rozporządzenia.

Poza tym – zdaniem Organu - w zakresie kwalifikowalności wydatków należy przesunąć do niekwalifikowanych koszty związane z budową nowych obiektów na podstawie pkt. 1.16 Regulaminu konkursu oraz pozostałe koszty niekwalifikowane określone w pkt. 4.8 Regulaminu konkursu. Na podstawie pkt. 4.3 Regulaminu konkursu Wnioskodawca ma możliwość przeniesienia kosztu promocji projektu do pomocy de minimis. W takim przypadku należy w pkt. A17 zaznaczyć dodatkowo pomoc de minimis oraz odpowiednio uzupełnić w budżecie.

Ponadto w przedłożonym pozwoleniu na budowę i w projekcie zagospodarowania terenu jako inwestor została wskazana osoba fizyczna – W. M.; brak informacji czy Fundacja będzie również inwestorem. Należy zauważyć, iż załączona akceptacja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydana na podstawie załączonego projektu zagospodarowania terenu nie obejmuje wszystkich działań ujętych w budżecie np. brak informacji o namiocie, scenie.

Wnioskodawca nie zastosował się do powyższej uwagi przekazanej w piśmie o uzupełnienie.

Uwagi do poprawionej dokumentacji konkursowej:

W budżecie projektu zawarto koszty niekwalifikowane na podstawie zapisów w pkt. 4.8.1 oraz pkt. 4.8.2. regulaminu konkursu nr [...] Wnioskodawca jako koszty kwalifikowane wskazał zakup eksponatów w postaci rzeźb wraz z postumentami oraz budowę infrastruktury towarzyszącej w postaci chodnika terra way. Ponadto nie została właściwie wyjaśniona kwestia zakresu pozwolenia na budowę oraz roli fundacji w całościowym procesie inwestycyjnym. Zgodnie z otrzymanymi uwagami w przedłożonym pozwoleniu na budowę i w projekcie zagospodarowania terenu jako inwestor została wskazana osoba fizyczna – W. M., a załączona akceptacja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydana na podstawie załączonego projektu zagospodarowania terenu, nie obejmuje wszystkich działań ujętych w budżecie projektu jak np. namiotu i sceny. W uzupełnieniu wnioskodawca dołączył zgodę na inwestycję wydaną dla Fundacji przez właścicieli parku, zgodną z decyzją Konserwatora Zabytków [...] z [...].06.2016 r, o treści, cyt.:"w związku z paragrafem 5 ust 3 umowy dzierżawy, wyrażamy zgodę na realizację prac na nieruchomości będącej parkiem wymienionych w:projekcie koncepcyjnym zagospodarowania terenu Parku Dworskiego" zaakceptowanego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr pisma [...].

Jednakże decyzja, o której mowa w zgodzie, nie obejmuje m.in. budowy namiotu multimedialnego oraz sceny. W związku z powyższym, nie można jednoznacznie potwierdzić roli Fundacji jako inwestora w całościowym procesie stanowiącym pełny zakres projektu.

3. Pismem z dnia 28 października 2016 r. Strona złożyła protest nie zgadzając się z treścią powyższego rozstrzygnięcia.

4. Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych – działając na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 201.217) – zwana ustawą – poinformowała Stronę, że protest nie został uwzględniony.

Nie można – zdaniem Organu - przychylić się do zarzutów Protestującego w przedmiocie kwalifikowalności zakwestionowanych kosztów: chodnik typu terraway oraz postumenty pod rzeźby wraz z rzeźbami.

Zarówno jeden i drugi koszt są stanowią wydatki niekwalifikowalne, zgodnie z pkt. 4.8 Regulaminu konkursu.

a) Chodnik terraway.

Zgodnie z pkt. 4.8.2 Regulaminu konkursu za niekwalifikowane należy uznać wydatki na budowę i modernizację infrastruktury towarzyszącej (np. drogi, chodniki, parkingi). Zgodnie z tym, co twierdzi Protestujący, Regulamin konkursu w pkt. 4.7.13 dopuszcza kwalifikowalność wydatków związanych z usuwaniem barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych, jednakże brak jest wystarczających przesłanek, aby za tego typu koszt uznać budowę chodnika typu terraway. Jest to rodzaj mineralno- żywicznej nawierzchni wodoprzepuszczalnej, której zastosowanie samo w sobie nie może być uznane za rozwiązanie stosowane w celu usuwania barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych.

b) Postumenty pod rzeźby wraz z rzeźbami.

Zgodnie z pkt. 4.8.1 Regulaminu konkursu za niekwalifikowany należy uznać zakup, remont, konserwacja zabytków ruchomych, eksponatów, dzieł sztuki, w tym m.in. nabycie praw do nich. Zgodnie z tym, co twierdzi Protestujący, Regulamin konkursu w pkt. 4.7.21. za kwalifikowane uznaje koszty małej architektury stanowiącej integralną część zagospodarowania terenu, jednakże za taki nie może być uznany wydatek Wnioskodawcy. Zgodnie z pkt. C2 wniosku cyt.: ,,Stan projektowany Projekt zakłada stworzenie Alei Historycznych w zabytkowym Parku Krajobrazowym w miejscowości K. w obrębie [...]. Pierwsza aleja obejmować będzie zbór 20 rzeźb ważnych postaci z okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego m.in.: Józef Poniatowski, Jan Henryk Dąbrowski, Franciszek Drucki Lubecki, Generałowie: Fiszer, Sokolnicki, Chłopicki, Wielhorski, Kniaziewicz oraz inne osoby pełniące funkcje publiczne, a także zasłużone w dziedzinie kultury. Każda rzeźba będzie w formie popiersia figuratywnego, obok rzeźby będzie stał stand zewnętrzny dotykowy 42, na którym przekazywane będą informacje wizualne dotyczące okresu historycznego i postaci z nim związanej. Dołączony będzie także przekaz głosowy dla osób, które wybiorą ten sposób przekazu informacji. Drugą aleją będzie aleja "Hubala", gdzie będzie znajdował się postument wraz z rzeźbą figuratywną o wysokości do 2 m, odlew z betonu, postument wraz z standem zewnętrznym dotykowym 42". Powyższe jednoznacznie wskazuje, że rzeźby to eksponaty, o których mowa w pkt. 4.8.1 Regulaminu konkursu, nie zaś zwykłe elementy zagospodarowania terenu, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W dalszej części motywów Organ zwrócił uwagę, że załączone do wniosku pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ([...]WKZ) w przedmiocie akceptacji proponowanego programu zagospodarowania parku zgodnie z projektem koncepcyjnym nie obejmuje budowy namiotu multimedialnego oraz podestu scenicznego. Nie jest zgodne ze stanem faktycznym stanowisko Protestującego, że elementy te mimo wszystko zostały wskazane w załączonym do ww. pisma projekcie koncepcyjnym zagospodarowania terenu - brak jest tam ww. elementów (bez względu na ich nazwę). Podsumowując, Protestujący nie wyjaśnił ww. rozbieżności. Ponadto w piśmie [...]WKZ, o którym mowa powyżej jako inwestor figuruje W. M., nie zaś Fundacja [...], będącą Wnioskodawcą w przedmiotowym projekcie. Fundacja jest samodzielnym podmiotem praw i obowiązków (posiada własną osobowość prawną) i nie może być uznana za podmiot tożsamy z osobą P. W. M..

5. W skardze – postulującej stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a także wydania orzeczenia o kosztach postępowania – zarzucono naruszenie:

a) art. 37 ustawy poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym przyjęciu, że nie spełniło kryteriów 7, 9 i 11;

b) art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez niezachowanie rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu polegającą na powieleniu argumentów Komisji Oceny Projektu i nie dostrzeżeniu ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych, poczynionych w ramach oceny wniosku.

W uzasadnieniu Skarżący dostrzegł, że Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych nie zastosowała w niniejszej sprawie rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku w wyniku czego błędnie stwierdzono niespełnienie przez Skarżącą warunków formalnych do dofinansowania projektu. W rzeczywistości Fundacja spełniła wszelkie wymogi określone w konkursie łącznie z kryteriami poznaczonymi numerami 7(zgodność z regulaminem), 9 (zgodność z prawem), i 11 (kwalifikowalność wydatków).

Mimo uruchomienia procedury odwoławczej, która powinna wyeliminować tak oczywiste błędy osób zaangażowanych w przeprowadzenie konkursu, podmiot rozpatrujący złożony przez skarżącą protest nie podołał obowiązkom. Stało się to z powodu naruszenia przy rozpatrywaniu protestu Fundacji z dnia 28 października 2016 r. zasad weryfikacji rozstrzygnięć konkursowych w oparciu o zarzuty Wnioskodawcy sformułowane w proteście - tj. naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. poprzez niezachowanie rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez Instytucję Rozpoznającą Protest, polegającą na powieleniu argumentów Komisji Oceny Projektu.

Odnosząc się do zarzutu, że nie można jednoznacznie potwierdzić roli Fundacji jako inwestora w całościowym procesie stanowiącym zakres projektu, wskazać trzeba, że z korespondencji przeprowadzonej pomiędzy Fundacją a właścicielami nieruchomości stanowiącej zabytkowy park jednoznacznie wynika, że Fundacja ma zamiar poczynić inwestycje na tej nieruchomości i w tym zakresie wnosi o zgodę właścicieli. W piśmie z dnia 28 września 2016 r. wyraźnie oświadczyła, że będzie inwestorem wszelkich prac. Fundacja wskazała dodatkowo, że w przypadku wyrażenia zgody przez właścicieli parku wnosi dodatkowo o oświadczenie właścicieli Parku o gotowości do podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych koniecznych do podjęcia w toku realizacji wskazanych wyżej prac. Pismem z dnia 28 września 2016 r. właściciele Parku wyrazili zgodę na inwestycje oraz wyrazili gotowość podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych, które okażą się konieczne w toku realizacji prac wymienionych we wskazanych wyżej dokumentach. W świetle powyższego nie powinno budzić żadnej wątpliwości, że inwestorem prac jest Fundacja a rola W. M., jako jakiejkolwiek strony w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym podjętym w związku z przygotowaniem opisywanej tu inwestycji, sprowadza się do ewentualnego podejmowania czynności w imieniu i na rzecz Fundacji.

Nie jest także prawdą, że załączona akceptacja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydana na podstawie załączonego projektu zagospodarowania terenu nie obejmuje wszystkich działań ujętych w budżecie i że brak jest np. informacji o namiocie, scenie multimedialnej. Projekt koncepcyjny zagospodarowania terenu Parku Dworskiego w K. gm. P. z maja 2016 r. zawiera te elementy. Elementy nazwane w piśmie znak [...] z dnia [...] października 2016 r. "namiotem i sceną" to elementy opisane w projekcie jako pawilon edukacyjny oraz podest. (Te same elementy nazywane są także w korespondencji z [...]WKZ jako namiot halowy oraz scena widowiskowa). Oba te elementy zostały uwzględnione w projekcie zagospodarowania terenu. Pawilon edukacyjny ujęty został pod literą a., zaś podest pod literą b. w projekcie zagospodarowania terenu.

Pozytywna opinia [...]WKZ wyrażona w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczy całego projektu zagospodarowania terenu, a więc także elementów w postaci pawilonu edukacyjnego oraz podestu. Wprawdzie pismo [...]WKZ z dnia [...] października 2016 r. odnosi się do namiotu halowego oraz sceny widowiskowej, ale podkreślić trzeba, że pismo nie jest w przedmiocie uzupełnienia jakiejkolwiek akceptacji projektu zagospodarowania terenu.

Już na wstępie pisma [...]WKZ pisze, że "podtrzymuje swoją pozytywną opinię wyrażoną w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r." - a więc co do całości projektu. Pismem z dnia 4 października 2016 r. zaś [...]WKZ wypowiada się tylko w zakresie lokalizacji elementów projektu zagospodarowania terenu. Lokalizacja ta jest bez znaczenia z punktu widzenia projektu zgłoszonego do przedmiotowego konkursu. Chybiony jest zaś zarzut, że jakiekolwiek działania objęte projektem nie będą mogły być wykonane.

W opinii Wnioskodawcy opartej na Prawie budowlanym, rzeźby i postumenty to

obiekty małej architektury a nie eksponaty muzealne i jako takie są w katalogu wydatków kwalifikowanych.

Zgodnie z par.4 pkt.4.7.17 do wydatków kwalifikowanych zalicza się "koszty małej architektury stanowiącej integralną część zagospodarowania terenu", dlatego też jako elementy małej architektury stanowiącej integralną część zagospodarowania terenu powinny pozostać w wydatkach kwalifikowanych postumenty oraz rzeźby (obiekt małej architektury).

Definicję obiektu małej architektury określa ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz.290 t.j.) w art. 3 pkt 4. Zgodnie z tym przepisem przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

a) krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Jest to dosyć ogólna definicja, a użycie sformułowania "w szczególności" świadczy o tym, że w definicji nie wymieniono wszystkich obiektów. Wskazano w niej jedynie kilka przykładowych obiektów małej architektury. Niemniej w tej ogólnej definicji wskazane zostały wprost figury i posągi, jako obiekty małej architektury, a więc elementy semantyczne tożsame z rzeźbami i postumentami, o których mowa w projekcie. Nie uwzględnienie rzeźb i postumentów jako obiektów małej architektury jest więc działaniem wbrew literalnemu brzmieniu powszechnie obowiązujących przepisów.

Tylko z daleko idącej ostrożności wskazać można doktrynę i orzecznictwo dotyczące prawnobudowlanego pojęcia "małej architektury". Podstawowym kryterium uznającym dany obiekt do obiektu małej architektury jest jego funkcja i wielkość. Aby móc kwalifikować jakiś obiekt do obiektu małej architektury, powinien on mieć ramy zbliżone do obiektów wymienionych przykładowo w definicji, a jego funkcja użytkowa powinna być taka jak podana w przepisie. Tak więc obiektem małej architektury będą wszelkie niewielkie obiekty będące obiektami kultu religijnego, architektury ogrodowej, służące do rekreacji codziennej i utrzymania porządku lub inne o podobnej funkcji.

Jak podaje orzecznictwo sądowe (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. II SA/Po 1389/13) - obiekty małej architektury powinny mieć charakter nieuciążliwy i pełnić funkcję poboczną w stosunku do korzystania w danej nieruchomości. Do obiektów małej architektury, których nie wymieniono w definicji, zaliczyć można na przykład: oczko wodne, figury ogrodowe, figury, posągi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. II SA/Kr 607/12).

Zgodnie z powyższą definicją i katalogiem do obiektów małej architektury można zaliczyć kosze na śmieci, ławki, szachy terenowe - funkcja rekreacyjna i porządkowa, poidełka, postumenty, tablice informacyjne - obiekty architektury ogrodowej pełniące funkcję użytkową, informacyjną i odpowiadające wielkością elementom małej architektury- na przykład posągi czy wodotryski.

W projekcie ujęto rzeźby i postumenty jako elementy małej architektury i w znaczeniu przypisanym w Prawie budowlanym posągom czyli zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl/slownild/pos%C4%85g.html) posąg «rzeźba przedstawiająca postać ludzką». Eksponaty zaś to przeważnie wytwory działalności człowieka prezentowane jako osiągnięcia godne pochwalenia się (https://pl.wikipedia.org/wiki/Eksponat) eksponat «przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum lub na wystawie» (http://sjp.pwn.pl/sjp/eksponat;2556266.html). Rzeźby i postumenty uwzględnione w projekcie to elementy powstające współcześnie, na bieżąco, wytworzone techniką rzemieślniczą i nie mają nic wspólnego z eksponatami muzealnymi. Zatem posąg to rzeźba przedstawiająca człowieka (ewentualnie zwierzę), wykonana z twardego materiału (zwykle marmuru, brązu lub kamienia) i w tym znaczeniu jako obiekty małej architektury ogrodowej (usadowione w ogrodzie-parku) a nie eksponaty muzealne i powinny one zostać zakwalifikowane jako koszty kwalifikowane.

Także koszt chodnika terraway należy uznać za koszt kwalifikowany. Wymiana części nawierzchni na terraway to wydatek zgodny z pkt.2 Regulaminu konkursu nr RPMA.05.03.00-IP.01-14-013/16. W ramach projektu wspierane będą projekty dotyczące m.in. prac modernizacyjnych i renowacyjnych w przypadku gdy prace te stanowią dostosowanie istniejącego obiektu do nowych funkcji kulturowych, w tym edukacyjnych a przede wszystkim usuwanie barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych.

Chodnik terraway ma być w zamyśle Wnioskodawcy integralną częścią obiektu, jakim jest zabytkowy park. Nie będzie to żadna ponadprogramowa infrastruktura, ale element dostosowujący park do możliwości poruszania się po nim przez osoby niepełnosprawne. Specyfika obiektu jakim jest park wymaga zapewnienia możliwości poruszania się po obiekcie osobom niepełnosprawnym, co zostanie osiągnięte przez usunięcie barier architektonicznych wewnątrz obiektu (parku). Jedyny sposób na usunięcie tych barier to zakup nowej odpowiedniej do poruszania się po niej przez niepełnosprawnych nawierzchni.

Nawierzchnia terraway pozwoli na korzystanie z funkcji kulturalnych parku przez osoby niepełnosprawne dzięki nawierzchni pozwalającej na poruszanie się m.in. na wózkach inwalidzkich czy o kulach. Zostało to określone m.in. w p.C2 wniosku o dofinansowanie. W parku znajdują się nawierzchnie z jasnego tłucznia obrzeżone betonowymi krawężnikami. W celu przystosowania terenu dla osób niepełnosprawnych zaproponowano wymianę części nawierzchni na terraway. Jest to mineralno żywiczna nawierzchnia wodoprzepuszczalna. Uniemożliwia ona powstawanie kałuż, jest wytrzymała i prosta do utrzymania w czystości. Twarda i równa struktura świetnie sprawdza się na ścieżkach parkowych czy w p. C2.1. W celu przystosowania terenu dla osób niepełnosprawnych zaproponowano wymianę części nawierzchni na terraway (1200m2 po 240zł/m2). Jest to nawierzchnia mineralno-żywiczna wodoprzepuszczalna. Uniemożliwia ona powstawanie kałuż, jest wytrzymała o równej strukturze, przyjazna dla osób niepełnosprawnych.

W piśmie z dnia 22.09.2016r wskazano błędy w zakwalifikowaniu wydatków w punktach 8-12. Wnioskodawca zastosował się do ww. punktów bądź uzasadnił możliwość pozostawienia ich w katalogu wydatków kwalifikowanych. Zasadność poprawy tych punktów nie została podważona w piśmie z dnia 14 października 2016r zatem pozwala to na stwierdzenie, iż Wnioskodawca poprawnie zakwalifikował wydatki kwalifikowane w projekcie. Zatem należy przyjąć, iż spełnił Kryteria formalne nr 7 Zgodność z regulaminem Konkursu/fiszka projektu, nr 9 Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej oraz nr 11 Kwalifikowalność wydatków w zakresie kwalifikowalności wydatków w projekcie.

Wnioskodawca uzasadnił poprawność przypisania wydatków do wydatków kwalifikowalnych i powinno zostać to stwierdzone oceną pozytywną pod względem spełnienia kryteriów formalnych nr 7, 9 i 11.

W opinii Wnioskodawcy wniosek o dofinansowanie spełnia wszystkie ww. kryteria w pełnych ich zakresach definiujących powyższe kryteria, zaś brak precyzyjnych argumentów i zapisów w zakresie niespełnienia danych kryteriów nie może pozbawić Wnioskodawcy pozytywnej oceny w tych kryteriach. Wnioskodawca nie może ponosić konsekwencji braku szczegółowości i braku konkretnych wskazań, które mogłyby być elementem negatywnej oceny.

Wszystkie elementy zostały przez Wnioskodawcę uzupełnione, poprawione lub uzasadnione w piśmie przewodnim, wniosku, studium wykonalności i załącznikach i jako takie powinno być podstawą do wydania oceny pozytywnej, skoro nie wskazano w ich poprawie błędów.

Kryteria formalne wymienione w piśmie z dnia [...].10.2016r , które w opinii Oceniających nie zostały spełnione zawierają szereg części składowych ( m.in. kryterium nr 9 posiada 5 kryteriów szczegółowych a kryterium formalne nr 7 posiada 9 elementów podlegających ocenie ),a które nie zostały ujęte w opinii Oceniających, co nie daje możliwości odniesienia się do zakwestionowanych części tych kryteriów mających wpływ na całościową ocenę danego kryterium formalnego.

Taka forma odrzucenia wniosku i jego uzasadnienie pozbawia Wnioskodawcę rzetelnej i konkretnej wiedzy na temat przyczyn takiej decyzji a także pozbawia go możliwości właściwego i pełnego odniesienia się do takowych zarzutów w proteście.

W piśmie z dnia [...] października 2016r została zawarta informacja o błędnym przypisaniu kosztów niekwalifikowanych do kosztów kwalifikowanych ("W budżecie projektu zawarto koszty niekwalifikowane na podstawie zapisów w pkt. 4.8.1. oraz pkt 4.8.2. Regulaminu konkursu nr RPMA.05.03.00-IP.01-14-012/16. Wnioskodawca jako koszty kwalifikowane wskazał zakup eksponatów w postaci rzeźb wraz z postumentami oraz budowę infrastruktury towarzyszącej w postaci chodnika terraway").

Powyższe stwierdzenie zostało po raz pierwszy zawarte w ww. piśmie. W piśmie z dnia 22 września 2016r wydatki te nie były kwestionowane ( wydatki budzące wątpliwości były zawarte w p. 8-12 pisma i zostały poprawione lub wyjaśnione ). W związku z powyższym Wnioskodawca nie miał możliwości ich poprawy czy uzasadnienia ich kwalifikowalności.

Zgodnie Regulaminem i p. 9.6. "Na każdym etapie oceny wnioskodawca ma możliwość uzupełnienia braków oraz poprawy oczywistych omyłek zgodnie z art. 43 ustawy. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji." Jeśli Oceniający skorzystaliby z tej możliwości na etapie oceny wniosku, Wnioskodawca miałby możliwość ustosunkowania się do tej uwagi.

W opinii Wnioskodawcy nie może ponosić on konsekwencji nie przypisania wydatków kwalifikowanych do niekwalifikowanych lub ich uzasadnienia podczas oceny formalnej, skoro miał taka możliwość w stosunku do innych wydatków zawartych w p.8-12 pisma z dnia 22 września 2016 r.

Wnioskodawca został pozbawiony przysługującego mu prawa uzasadnienia wydatków ocenionych przez instytucję weryfikującą wniosek jako niekwalifikowalne, co pozwoliłoby na zmianę oceny w kwestii ich kwalifikowalności. Należy podkreślić, że na etapie oceny formalnej wydatki te nie budziły zastrzeżeń weryfikatorów. Gdyby na tamtym etapie Wnioskodawca został poinformowany o zastrzeżeniach co do tych wydatków, mógłby poprawić wniosek, tak jak to miało miejsce w przypadku uwag z p.8-12.

6. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z rozstrzygnięciami podjętymi w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

In principio wskazać należy, że w części, w której w zaskarżonym piśmie pominięto milczeniem zarzuty wskazane w piśmie z dnia [...] października 2016 r., Sąd przyjął, że w tym zakresie Organ uznał za zasadne zarzuty zawarte w proteście. Taką koncepcję potwierdza fakt, że Organ nie powraca do pierwotnie sformułowanych zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] października 2016 r. – także w odpowiedzi na skargę. Zatem – skoro nie rzutują one na treść rozstrzygnięcia – ich analiza jest zbyteczna.

Żywą kontrowersję na rozprawie wzbudziły natomiast konstatacje zawarte w odpowiedzi na skargę, że Fundacja została stworzona na użytek niniejszego postępowania, w celu pozyskania środków pomocowych; wskazano tam, że Skarżąca została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 10 czerwca 2016 r. Dwadzieścia dni później (tj. w dniu 30 czerwca 2016 r.) złożyła wniosek o dofinansowanie. Członkami zarządu Fundacji są małżonkowie W. M. i R. M., którzy są jednocześnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości, którą nabyli w 2002 r. (vide akt notarialny załączony do skargi). Na terenie tej nieruchomości (parku) stoją m.in. zabytkowy dwór oraz zespół budynków, w którym mieści się Ośrodek szkoleniowo-konferencyjny [...] (vide umowa dzierżawy z dnia 30 maja 2016 r.). W praktyce ośrodek ten to w istocie Hotel [...], który prowadzony jest przez współwłaściciela nieruchomości W. M. (vide: wydruk z CEIDG wniosek o dofinansowanie), które to dokumenty zostały dołączone do akt sądowych, a także akt administracyjnych.

Dalej w motywach odpowiedzi na skargę – zwrócono uwagę:

" Jak widać park będący przedmiotem projektu w istocie otoczenie komercyjnego przedsięwzięcia jakim jest hotel wraz z restauracją. Oczywiście fakt ten sam w sobie nie świadczy jeszcze o niemożliwości dofinansowania wydatków mających na celu odnowienie substancji nieruchomych obiektów zabytkowych lub nadaniu im nowych funkcji użytkowych (edukacyjnych lub kulturalnych). Ale trudno jest wpisać w ten cel m.in. wydatki na zmianę nawierzchni chodników (koszt 288.000 zł), a także na boisko do gry boule (koszt 55.800 zł), podest sceniczny (koszt 18.000 zł), nagłośnienie i oświetlenie podestu scenicznego (koszt 15.000 zł), namiot multimedialny (koszt 120.000 zł), klimatyzację i ogrzewanie namiotu (koszt 195.000 zł), sprzęt audio-video do namiotu (koszt 40.900 zł), laptopy (koszt 8.400 zł), standy multimedialne (koszt 191.200 zł), telebim (koszt 175.000 zł), urządzenia wielofunkcyjne (koszt 1.100 zł) czy meble - wyposażenie namiotu (koszt 156.500 zł).

Zresztą wystarczy zajrzeć do wniosku o dofinansowanie (w szczególności do pierwotnego wniosku o dofinansowanie, tj. wniosku o dofinansowanie przed poprawą polegającą na przesunięciu na wniosek MJWPU kilku wydatków) i przyjrzeć się strukturze wydatków (vide str. 17 i następne wniosku), a wyraźnie zobaczymy, że ochrona zabytków jest celem kompletnie podrzędnym. Celem zaś nadrzędnym jest sfinansowanie wszystkiego, co związane jest i służyć ma podstawowej działalności gospodarczej, jaka jest prowadzona na terenie parku przez W. M., będącego jednocześnie członkiem zarządu Fundacji.

Warto tu wskazać, że sam skarżący we wniosku o dofinansowanie zauważa, że "Realizacja projektu w pełnym kształcie programowym stwarza szanse na zmianę struktury lokalnych rynków pracy, poszerzanie sektora usług, w tym zwłaszcza: usług i produktów przemysłu turystycznego - tj. hotelarstwa, gastronomi, transportu, obsługi ruchu turystycznego, organizacji i sprzedaży produktów turystycznych itd." (vide str. 5 wniosku). Tak więc już z samego wniosku o dofinansowanie widać, że celem projektu jest przede wszystkim osiągnięcie wartości dodanej w sferze gospodarczej, a tylko przy okazji przewidziano osiągnięcie wartości dodanej w sferze, która jest celem głównym konkursu przy czym, o czym była mowa wyżej, większość wydatków przewidzianych we wniosku o dofinansowanie, w ogóle nie wpisuje się w ten cel".

W ocenie Sądu podniesione okoliczności – jako że nie zostały wskazane w zaskarżonym piśmie – nie mogą uchodzić za nowe podstawy negatywnego rozstrzygnięcia. Inaczej należałoby postąpić w sytuacji gdyby przedmiotowa argumentacja znalazła się w piśmie MJWPU z dnia [...] listopada 2016 r.

Ponieważ w wystąpieniach ustnych na rozprawie osoby reprezentujące Fundację nie zanegowały tych danych i wysnutych na tej podstawie wniosków, przeto stanowić one mogą swego rodzaju "tło" złożonego wniosku o dofinansowanie; nie mają zaś istotniejszego znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów przestawionych w skardze należy wskazać, że Organ zakwestionował wydatki przewidziane przez wnioskodawcę na trzy pozycje:

1) wymianę nawierzchni chodników z jasnego tłucznia na nawierzchnię w technologii terraway;

2) zakup 20 rzeźb na postumentach wraz z multimedialnymi tablicami informacyjnymi;

3) postawienie namiotu multimedialnego oraz zakup i montaż podestu scenicznego.

Ad 1). Fundacja przyjmuje, że wydatki na wymianę nawierzchni chodnika zgodne są z punktem drugim Regulaminu konkursu nr [...]. Tak więc jej zdaniem wydatki te mieszczą się w pozycji regulaminu mówiącej o tym, że wspierane będą projekty dotyczące m.in. prac modernizacyjnych i renowacyjnych w przypadku, gdy prace te będą stanowić dostosowanie istniejącego obiektu do nowych funkcji kulturowych, w tym edukacyjnych, a przede wszystkim będą usuwać bariery architektoniczne dla osób niepełnosprawnych.

Odnosząc się do powyższego zarzutu na wstępie należy zwrócić uwagę, że wspomniany przez Fundację regulamin miał zastosowanie do konkursu, w ramach którego wspierane miały być projekty dotyczące poprawy dostępności do zasobów kultury poprzez ich rozwój i efektywne wykorzystanie. Tymczasem Fundacja złożyła wniosek w konkursie ogłoszonym w dniu 29 lutego 2016 r., w ramach którego wspierane miały być projekty dotyczące wzrostu regionalnego potencjału turystycznego poprzez ochronę obiektów zabytkowych, do którego zastosowanie miał Regulamin konkursu nr [...]. Tak więc choć oba konkursy dotyczyły tego samego działania (5.3 Dziedzictwo kulturowe), to w ramach obu konkursów miały być dofinansowane różne typy projektów.

Jak przyznaje w skardze sama Fundacja, nawierzchnia terraway to mineralno-żywiczna nawierzchnia wodoprzepuszczalna. Trudno jest uznać, że nawierzchnia chodnika może pełnić nowe funkcje kulturowe czy edukacyjne. Stąd zresztą w uzasadnieniu skargi Fundacja eksponuje, że wymiana nawierzchni przede wszystkim umożliwić ma osobom niepełnosprawnym (np. poruszającym się o kulach albo na wózku inwalidzkim) na korzystanie z funkcji kulturalnych jakie oferuje zabytkowy park. W istocie powołuje się więc na punkt 4.7.13 Regulaminu, który jako wydatek kwalifikowalny traktuje koszty usuwania barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych.

Problem w tym, że zgodnie z punktem 4.8.2 Regulaminu niekwalifikowalne są wydatki na budowę i modernizację infrastruktury towarzyszącej, w szczególności zaś m.in. na chodniki. Czytając zaś oba zapisy Regulaminu, tj. 4.7.13 i 4.8.2, należy mieć na uwadze podstawowy cel jaki mają realizować projekty dofinansowywane w ramach przedmiotowego konkursu, który zapisany jest już w samym tytule konkursu. Mianowicie chodzi o ochronę zabytków, głównie poprzez odnowienie substancji tych zabytków. Nadmienić należy, że w trakcie negocjacji z Komisją Europejską ta bardzo niechętnie odnosiła się do propozycji Województwa [...], aby dofinansowaniu mogły podlegać wydatki związane z ochroną zabytków. Niemniej jednak negocjatorom Województwa [...] udało się uzyskać zgodę Komisji na wydatkowanie na ten cel pewnej puli środków. Pula ta jest jednak dość skromna i stąd właśnie potrzeba interpretowania zapisów Regulaminu w ścisłym związku z głównym celem działania, jakim jest ochrona obiektów zabytkowych. Chodzi bowiem o to, aby środki przeznaczone na to działanie przede wszystkim przyczyniły się do zahamowania procesu degradacji obiektów zabytkowych, nadaniu im nowych funkcji kulturowych i edukacyjnych, utrwaleniu ich historycznych i artystycznych walorów, pozwalając tym samym na zachowanie dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń.

Dlatego właśnie w punkcie 4.8.2. Regulaminu za wydatki niekwalifikowalne uznano wydatki czynione na infrastrukturę towarzyszącą, taką jak choćby drogi, chodniki czy parkingi. Chodzi o to, aby uniknąć takich sytuacji, że cel główny działania będzie tylko pretekstem dla wnioskodawców do występowania o dofinansowanie (co niestety zdarza się bardzo często), a faktycznym ich celem będzie właśnie wyremontowanie lub wybudowanie jakiejś należącej do nich infrastruktury (np. właśnie chodników, parkingów czy dróg). Dlatego też właśnie zapis 4.7.13 Regulaminu należy rozumieć jako usuwanie barier architektonicznych poprzez budowanie lub zamontowanie podjazdów, ramp, wind dla osób niepełnosprawnych itp., a nie tworzenie lub remontowanie całej infrastruktury jaką niewątpliwie są np. chodniki, drogi czy parkingi.

Zresztą gdyby iść tokiem rozumowania skarżącej Fundacji to za usuwanie barier architektonicznych należałoby uznać także zmianę nawierzchni parkingu ze żwirowej na asfaltową lub z kostki lub wyasfaltowanie kilometra drogi o nawierzchni żwirowej. Oczywistym przy tym jest, że tego typu działania wiążą się z bardzo dużymi nakładami finansowymi. Powstaje więc pytanie czy skromne środki przeznaczone na działanie 5.3 mają przyczynić się do zahamowania procesu degradacji obiektów zabytkowych, utrwaleniu ich historycznych i artystycznych walorów, czy też raczej mają służyć budowie dróg, parkingów, chodników itd.?

Ad. 2) Odnośnie zakupu rzeźb na postumentach skarżąca Fundacja przekonuje, że wydatek ten przewidziany jest jako kwalifikowalny, bo wymieniony w punkcie 4.7.17 Regulaminu, tj. odnosi się do małej architektury stanowiącej integralną część zagospodarowania terenu (właściwy Regulamin traktuje o tym w punkcie 4.7.21). Skarżąca Fundacja uzasadniając wydatek na zakup 20 rzeźb za kwotę 9.500 zł wraz z multimedialnymi tablicami informacyjnymi (każda tablica z monitorem o przekątnej 42 cale) za kwotę 40.000 zł skupia się na definicji małej architektury zawartej w ustawie Prawo budowlane oraz znaczeniu słowa posąg w Słowniku Języka Polskiego (SJP). W końcu zaś pojęcie posągu (rzeźby przedstawiającej postać człowieka) przeciwstawia pojęciu eksponatu, o którym mowa w punkcie 4.8.1 Regulaminu, i czyni to celowo, ponieważ w punkcie 4.8.1 Regulaminu wyraźnie zapisano, że niekwalifikowalne są wydatki na zakup, remont, konserwację zabytków ruchomych, ale także na zakup, remont czy konserwację eksponatów czy dzieł sztuki.

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że Regulamin konkursu w żaden sposób nie odsyła do przepisów ustawy Prawo budowlane. Tak więc definicja małej architektury zawarta w tejże ustawie, przyjęta przecież na potrzeby Prawa budowlanego, co najwyżej może być stosowana pomocniczo. Nie może natomiast wprost przesądzać o tym, jak na gruncie danego konkursu należy rozumieć pojęcie «małej architektury». W ocenie organu przedmiotowe posągi nie stanowią obiektów małej architektury w rozumieniu punktu 4.7.21 Regulaminu. Stanowią natomiast eksponaty, o których mowa w art. 4.8.1 Regulaminu.

Przypomnieć należy, że głównym celem konkursu, w którym wystartowała Fundacja, jest odnowienie substancji lub nadanie nowych funkcji użytkowych obiektom i zespołom zabytkowym przy czym nie chodzi tu o jakiekolwiek obiekty lub zespoły. Zgodnie bowiem z punktem 2.2 Regulaminu przedmiotem projektu mogą być wyłącznie te obiekty, które powinny być objęte jedną z form ochrony zabytków nieruchomych przewidzianą w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (vide punkt 2.2 Regulaminu). Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że głównym celem projektu jest odtworzenie substancji takich obiektów zabytkowych jak budynki, ogrody lub parki zabytkowe (por. też punkt 2.1,2 Regulaminu). Oczywistym przy tym jest, że w większości takich obiektów znajduje się integralnie powiązana z tymi obiektami mała architektura, np. w parku będą to ławki, kosze na śmieci, latarnie itp. Stąd też w punkcie 4.7.21 Regulaminu dofinansowanie ograniczono do małej architektury, która stanowi integralną część takiego obiektu. Przedmiotowe rzeźby póki co nie stanowią integralnej części parku.

Dlatego też jednocześnie z dofinansowania wyłączono nie tylko zakup, ale także remont czy konserwację zabytków ruchomych (które stanowią przeciwieństwo w stosunku do zabytków nieruchomych, o których mowa w punkcie 2.2 Regulaminu), a także eksponatów czy dzieł sztuki. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą Fundacją, że przedmiotowe rzeźby nie stanowią eksponatów w rozumieniu punktu 4.8.1 Regulaminu.

W tym miejscu należy zauważyć, że «rzeźba» to nic innego jak trójwymiarowa forma artystyczna (dzieło sztuki) utworzona z określonego materiału (drewno, gips, kamień itp.). Nie powinno więc budzić wątpliwości, że rzeźba - nawet gdyby uznać ją za obiekt małej architektury, jak chce tego skarżąca Fundacja - może także być eksponatem, przez który w SJP rozumie się przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum lub na wystawie (zazwyczaj dzieło sztuki, w tym także rzeźby). Zgodnie zaś ze SJP, na który tak chętnie powołuje się skarżąca Fundacja, «wystawa» to wystawiony na pokaz zbiór przedmiotów czy też miejsce, w którym wystawia się takie zbiory. I dlatego właśnie w ocenie Sądu posągi, które zamierza nabyć skarżąca Fundacja, to nic innego jak właśnie eksponaty w rozumieniu punktu 4.8.1 Regulaminu, a nie obiekty małej architektury stanowiące integralną część zabytkowego parku, jak np. ławki czy kosze na śmieci. Przedmiotowe posągi mają bowiem zostać zakupione właśnie w celu wystawienia ich do publicznego oglądania, o czym wyraźnie pisze w swoim wniosku o dofinansowanie Fundacja.

Ad.3). Podobnie też jest z zakupem namiotu multimedialnego wraz z wyposażeniem oraz podestu scenicznego. Zakup ten nie stanowi odnowienia substancji obiektu zabytkowego jakim jest zabytkowy park i praktycznie nie wpisuje się w żaden zapis Regulaminu mówiący o kwalifikowalności wydatków. Co więcej, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z punktem 1.16 Regulaminu w ramach konkursu wyłączono wsparcie na budowę od podstaw nowej infrastruktury kulturalnej. Równocześnie Sąd wskazuje, że projekt zagospodarowania terenu parku dotyczy nie wnioskodawcy (Fundacji), a właściciela nieruchomości W. M..

W zakresie poprawy wniosku o dofinansowanie Skarżący zarzuca też, że zastosował się do uwag przesłanych mu w piśmie z dnia 22 września 2016 r., bądź uzasadnił pozostawienie zakwestionowanych wydatków w katalogu kosztów kwalifikowalnych. Natomiast organ zasadności dokonanej poprawy nie zakwestionował w piśmie z dnia 14 października 2016 r. Nadto, podnosi, że w piśmie z dnia 22 września 2016 r organ nie kwestionował wydatków na wymianę nawierzchni chodników, zakup namiotu multimedialnego oraz podestu scenicznego czy na zakup 20 rzeźb wraz z tablicami multimedialnymi. W konsekwencji skarżąca Fundacja jest zdania, że wnioskodawca nie może ponosić konsekwencji braku konkretnych wskazań organu co do tego, co powinno zostać poprawione we wniosku.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że w piśmie z dnia 22 września 2016 r. organ wskazał skarżącej Fundacji, żeby w zakresie kwalifikowalności przesunęła do wydatków niekwalifikowalnych koszty związane z budową nowych obiektów, o których mowa w punkcie 1.16 Regulaminu oraz pozostałe koszty niekwalifikowalne w rozumieniu punktu 4.8 Regulaminu (vide str. 2, wiersz 13 i następne pisma z dnia 22 września 2016). Skarżąca Fundacja, wbrew temu co twierdzi, nie zastosowała się do powyższego właśnie w zakresie wydatków dotyczących wymiany nawierzchni chodników, zakupu rzeźb wraz z tablicami multimedialnymi oraz w zakresie budowy namiotu multimedialnego wraz z podestem scenicznym.

Poza tym należy też odróżnić uzupełnienie braków formalnych wniosku o dofinansowanie oraz poprawienie zawartych w nim oczywistych omyłek, o czym wspomina art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, jak również punkt 9.6 Regulaminu konkursu, od uzupełnienia wniosku zgodnie z uwagami Instytucji Wdrażającej, o którym mowa jest w punkcie 9.7 Regulaminu, która to poprawa może nastąpić wyłącznie na etapie oceny formalnej i w przeciwieństwie do tej pierwszej może dotyczyć modyfikacji merytorycznej wniosku (np. przesunięcia wydatków z kategorii wydatków kwalifikowanych do kategorii wydatków niekwalifikowalnych). Ten drugi przypadek uzupełnienia nie stanowi uzupełnienia braków formalnych wniosku czy poprawienia oczywistych omyłek. Tym samym nie jest to uzupełnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ww. ustawy wdrożeniowej czy punkcie 9.6 Regulaminu.

Możliwość uzupełniania wniosku o dofinansowanie zgodnie z uwagami Instytucji Wdrażającej jest wprowadzana do regulaminów konkursów ogłaszanych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - z korzyścią dla wnioskodawców - po to, aby dać im szansę poprawienia wniosku (nie tylko w zakresie braków formalnych czy omyłek) w taki sposób, aby mógł on zostać oceniony pozytywnie. Powyższe rozwiązanie – jak wynika to z odpowiedzi na skargę - zostało wprowadzone przez Instytucję Zarządzającą EFRR (Zarząd Województwa [...]) w wyniku doświadczeń zdobytych w okresie wdrażania środków w perspektywie finansowej 2007 - 2013 (i nie jest stosowane w przypadku konkursów ogłaszanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego). W perspektywie tej bowiem wiele ciekawych i wartościowych projektów nie miało szans na dofinansowanie z uwagi na to, że zawierały one proste błędy, np. jeden lub dwa wydatki przewidziane we wniosku były niekwalifikowalne i z tej tylko przyczyny projekty były od razu odrzucane, bo ani przepisy prawa, ani regulaminy konkursów, nie dawały możliwości zwrócenia na to uwagi wnioskodawcom i skorygowania tychże błędów np. poprzez przeniesienie ww. wydatków do kategorii wydatków niekwalifikowalnych. Dlatego też – jak wynika to z odpowiedzi na skargę - wprowadzono wyżej opisane rozwiązanie, żeby nie skreślać od razu takich projektów. Nie oznacza to jednak, że organ ma obowiązek w każdym przypadku wychwycić we wniosku o dofinansowanie każdy błąd i poinformować o tym wnioskodawcę. Celem takiego rozwiązania jest danie szansy wnioskodawcy, a nie obowiązek instytucji wdrażającej. Nadal bowiem zasada jest taka, że wniosek o dofinansowanie powinien być prawidłowo skonstruowany, a w szczególności w zakresie wydatków, już na etapie jego złożenia do instytucji wdrażającej.

Przyjęcie toku rozumowania przedstawianego przez Fundację skutkowałoby tym, że wnioskodawcy w ogóle nie musieliby się troszczyć o poprawność wniosku na etapie jego składania, bo zdaniem Fundacji wszelkie błędy - w istocie merytoryczne - miałaby wychwycić instytucja wdrażająca. W konsekwencji negatywnej ocenie mogłyby podlegać tylko te wnioski, które nie zostałyby uzupełnione zgodnie z uwagami instytucji wdrażającej (chyba że wnioskodawca przekonałby instytucję wdrażającą, że wbrew jej uwagom pewien wydatek jest jednak kwalifikowalny). Takie rozumowanie sparaliżowałoby kompletnie proces wdrażania z uwagi na ogromne ilości wniosków składanych w ramach konkursów (czasami jest to nawet kilkaset, a w skrajnych przypadkach nawet ponad tysiąc wniosków). Innymi słowy skarżąca Fundacja chce takiej interpretacji wyżej opisanego rozwiązania, która w istocie prowadzić będzie do znaczącego wyręczania wnioskodawców przez instytucję wdrażającą w procesie ubiegania się o dotację.

Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 skarga może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy ocena projektu nie tylko została przeprowadzona w sposób naruszający prawo lecz także naruszenie to miało (a nie potencjalnie mogło mieć) istotny (a nie jakikolwiek) wpływ na wynik oceny. Tak więc błędy organu w ocenie wniosku muszą być tego rodzaju, że gdyby ich nie popełniono, to wynik oceny z pewnością byłby (a nie potencjalnie mógłby być) kompletnie odmienny a przy tym na korzyść wnioskodawcy, a nadto – skoro naruszenie to ma być istotne, że po uwzględnieniu zasadnych zarzutów wnioskodawcy projekt kwalifikowałby się do dofinansowania (właśnie taki jest cel ww. przepisu).

Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w ramach środków przeznaczonych na ochronę zabytków chcemy finansować odnowę substancji nieruchomych obiektów zabytkowych czy tez zakup namiotów multimedialnych, klimatyzacji i ogrzewania, telebimu, podestów scenicznych, laptopów, jak również budowę lub modernizację całej infrastruktury takiej jak chodniki, parkingi itd., pamiętając przy tym, że pula środków przeznaczona na cel główny konkursu jest ograniczona.

W kwestii złożonych na rozprawie przez przedstawicieli Fundacji dokumentów wskazać, należy że zostały one sporządzone (o czym świadczą daty ich wystawienia) po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a zatem nie mogą rzutować i podważać jego trafności. Z kolei "Certyfikat", który przez Prezesa Kapituły nie został podpisany, jak też pismo Starosty Wołomińskiego (bez daty) dotyczące organizowania uroczystości poświęcanych mjr. H. Dobrzańskiemu "Hubalowi" – zostały przedłożone Sądowi w kserokopiach, które pełnomocnik nie poświadczył za zgodność z oryginałem; stąd brak podstaw aby oceniać ich treść (vide treść art. 48 § 3 p.p.s.a.).

Mając na uwadze wskazanie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.