Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 396/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant sekretarz sąd. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. W., H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. P. decyzją z dnia [...].09.2017 r. znak [...] [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.), po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu montażu urządzeń elektronicznych wraz z infrastrukturą na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] w miejscowości S. oraz [...] w miejscowości T. [...] (dalej: decyzja z dnia [...] września 2008 r.).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 7 października 2015 r. H. W. i T. W. (dalej skarżący) złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Wójta Gminy T. [...]. Skarżący wskazali, że są właścicielami działek będących w zasięgu oddziaływania inwestycji powstałej na działce, której dotyczy ww. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący nie zostali jednak uznani za stronę w powyższym postępowaniu. Ponadto wskazano, że plan miejscowy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy T. [...] nr [...] z dnia [...] marca 2000 r., na podstawie którego występowano o wydanie powyższej decyzji środowiskowej, został unieważniony prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 844/13.

W dniu 12 października 2015 r. uzupełniając wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji H. W. poinformowała, że o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 1 października 2015 r. od S. W..

Postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że tego rodzaju uchybienie, jak wskazane we wniosku, tj. pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu, to wada postępowania, która podlega ocenie i weryfikacji w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania. SKO uznało, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w tymże postępowaniu. W toku postępowania zwykłego uznano, iż stronami postępowania, obok inwestora, są także właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją. Działki należące do skarżących nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, której dotyczyła przedmiotowa decyzja.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli T. W. i H. W.. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydanym na skutek skargi H. W. wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. o sygn. IV SA/Po 557/16 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Sąd zalecił, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SKO m.in. wezwało wnioskodawcę o doprecyzowanie, czy żąda wzruszenia decyzji w trybie wznowieniowym czy nieważnościowym, czy też w obu trybach.

Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało zgodnie z właściwością Wójtowi Gminy T. [...] wniosek H. W. i T. W., reprezentowanych przez S. W. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 20008 r. W uzasadnieniu do ww. pisma stwierdzono, że w pismach złożonych w dniach 2 i 5 grudnia 2016 r. S. W. sprecyzował, że złożone przez H. W. i T. W. żądania należy rozumieć jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Wójt Gminy T. [...] wznowił przedmiotowe postępowanie administracyjne.

Wyjaśniono, że podstawą dokonania oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej związany jest z położeniem nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (wyrok NSA z 15 maja 2013 r., II OSK 108/12).

Planowane przedsięwzięcie polegało na budowie zakładu produkcyjnego obejmującego obiekt produkcyjno-magazynowy, rozbudowę powierzchni produkcyjno-magazynowej (etap II) oraz rozbudowę powierzchni produkcyjno-magazynowej (etap III). Wymagana infrastruktura techniczna: zasilanie w wodę, zasilanie w energię elektryczną, zasilanie w gaz, przyłącze telekomunikacyjne, odprowadzenie ścieków i wody deszczowej, zasilanie hydrantów, instalacje prądowe, instalacje wentylacji, instalacje ogrzewania, instalacje chłodzenia, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne, instalacje elektryczne awaryjne. Proces produkcyjny w zakładzie polega na montażu elementów elektronicznych na gotowych obwodach drukowanych, dostarczanych do zakładu przez zewnętrznego dostawce. W związku z tym, że brak w pobliżu inwestycji terenów podlegających ochronie akustycznej, nie będzie ona uciążliwa dla środowiska pod względem akustycznym. Obowiązujące przepisy nakładają na Inwestora obowiązek uzyskania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzenia do powietrza. Sposób odprowadzenia ścieków opadowych, sanitarnych i technologicznych rozstrzygnie projekt techniczny obiektu. Realizacja oraz eksploatacja inwestycji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza i emisję hałasu, nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący działalność ma tytuł prawny. Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym nie przekraczały norm dopuszczonych przepisami. W związku z powyższym, w toku postępowania uznano, iż stronami postępowania, obok Inwestora są właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją. H. W. i T. W. nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Ponadto wskazać należy, że H. W. i T. W. nie podnieśli w ogóle w swoim wniosku kwestii ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości. Nie wykazali tym samym interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego, którego naruszenie przyznawałoby im status strony. Swoje uprawnienia wywodzą jedynie z posiadania nieruchomości w pobliżu przedsięwzięcia, którego wydana decyzja dotyczyła. Z tego względu H. W. i T. W. nie przysługuje przymiot strony w tymże postępowaniu.

H. W. i T. W. odwołali się od powyższej decyzji nie podnosząc żadnej argumentacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].02.2018 r. nr [...] utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium opisało przebieg postępowania m.in. wskazując, że pismem z dnia 6 października 2015 r. T. W. wystąpił do Wójta Gminy T. [...] o stwierdzenie nieważności pięciu decyzji Wójta Gminy T. [...] dotyczących środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, w tym decyzji z dnia [...] września 2008 r. Z analogicznym wnioskiem z dnia 6 października 2015 r. do Wójta Gminy T. [...] wystąpiła także odrębnym pismem H. W.. Skarżący poinformowali, że jako właściciele działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie zostali uznani za strony tego postępowania. Ponadto H. W. w piśmie z dnia 10 października 2015 r. poinformowała Wójta Gminy T. [...], że o wydaniu jego decyzji z dnia [...] września 2011 r. dowiedziała się 1 października 2015 r. od S. W..

Podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 557/16, stwierdził, że treść wniosku skarżącego z dnia 6 października 2015 r. z jednej strony zawiera żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, z drugiej zaś wskazuje na pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu. W związku z tym organy administracji publicznej rozpoznające sprawę winny były wyjaśnić i wezwać do doprecyzowania treści wniosku, gdyż tryby nadzwyczajne wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności nie są względem siebie konkurencyjne.

SKO wskazało, że w celu właściwego rozpoznania sprawy z wniosków skarżących z dnia 6 października 2015 r. istotne było jednoznaczne ustalenie, czy stanowią one żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, czy też wnioskodawcy występują o stwierdzenie nieważności ww. decyzji administracyjnej.

P. złożonymi dnia 2 i 5 grudnia 2016 r. S. W. sprecyzował, że wnioski H. W. i T. W. z dnia 6 października 2015 r. należy rozumieć jako żądanie wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ łub sąd

odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Nadto ustawodawca w trybie wznowieniowym przewidział termin, w którym można uchylić decyzję w wyniku wznowienia postępowania wynoszący odpowiednio dla przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - 10 lat oraz w art. 145 § 1 pkt 3-8, 145a i 145b k.p.a. - 5 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie żart. 148 § 2 ustawy k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się wnioskodawcy stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia.

Zgodnie z oświadczeniem H. W. zawartym w piśmie z dnia 10 października 2015 r. dowiedziała się ona o wydanej decyzji z dnia 8 września 2008 r., dnia 1 października 2015 r., dlatego dochowała terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Ponadto w piśmie S. W. (wpływ do SKO w P. dnia 24 stycznia 2018 r.) stanowiącym odpowiedź na pismo SKO w P. z dnia 17 listopada 2017 r. i 11 stycznia 2018 r. wynika, że T. W. dowiedział się o wydanej decyzji z dnia 2 września 2008 r. ok. 5-7 dni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania (tj. wniosku z dnia 6 października 2015 r.). Wskazany termin pozwala na przyjęcie, że skarżący dochował ww. terminu na skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

Kluczową kwestią dla rozpoznania sprawy jest ustalenie, czy skarżący posiadają interes prawny i czy tym samym powinni posiadać przymiot strony postępowania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2011 r.

Definicja strony postępowania została uregulowana w art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne, iż dla prawidłowego określenia przez organ administracji publicznej kto jest stroną postępowania administracyjnego konieczne jest stwierdzenie posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, tj. zaistnienia obiektywnego związku między sferą praw lub obowiązków podmiotu zainteresowanego uczestnictwem w postępowaniu a normą prawa materialnego, która ma wpływ na kształt tych praw, bądź obowiązków. Tak rozumianego interesu prawnego nie można mylić z interesem faktycznym, gdzie określony podmiot zainteresowany jest wydaniem określonego rozstrzygnięcia przez organ, bądź zaniechaniem określonego działania organu, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r., VII SA/Wa 623/08).

Co do zasady interes faktyczny jest też pojęciem szerszym, wykraczającym poza definicję interesu prawnego. Zasadniczą cechą odróżniającą te dwa pojęcia jest okoliczność, iż na gruncie prawa administracyjnego wyłącznie interes prawny podlega ochronie prawnej oraz daje legitymację procesową do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono, że sam interes faktyczny nie jest okolicznością wystarczającą, by żądać od organu administracji publicznej podjęcia przez niego działania zgodnie z prawem opisanymi procedurami, co jest tezą jednolicie ugruntowaną w orzecznictwie (patrz: wyrok NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 434/14; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/09; wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98).

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało skarżących pismem z dnia 17 listopada 2017 r. do wykazania interesu prawnego uprawniającego ich do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym nr [...] w charakterze strony. W odpowiedzi ich pełnomocnik przekazał wydruk ksiąg wieczystych nr [...] i [...] dla nieruchomości stanowiących własność H. W. oraz księgi wieczystej [...] dla nieruchomości stanowiącej własność T. W..

Organ II instancji przyjął, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości stanowiących własność T. W. i H. W.. Ponadto nieruchomość zapisana w księdze wieczystej [...] zamkniętej dnia 1 października 2015 r., nie stanowi obecnie własności skarżącej i dlatego nie posiada ona interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 2 września 2008 r. (patrz: wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 286/17).

Odwołujący się zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w odwołaniu, nie przedstawili argumentacji precyzującej rodzaj naruszenia prawa w związku z realizacją inwestycji, a także nie przedłożyli dowodów, które podawałyby w wątpliwość ustalenia Wójta Gminy T. [...] przyjęte w postępowaniu administracyjnym [...] Dlatego Kolegium stanęło na stanowisku, że przeprowadzona analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz okoliczność, iż odwołujący się nie podnieśli żadnych zarzutów o charakterze merytorycznym, nie dają podstawy do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy.

Zauważono nadto, że w sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a więc uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe, gdyż od dnia doręczenia stronom postępowania decyzji Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. minęło pięć lat.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. W sprawie stwierdzono, że wniosek o wznowienie postepowania pochodzi od osób, które nie mają przymiotu w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. W. i T. W. nie formułując żadnego żądania i nie podnosząc żadnej argumentacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasowa argumentację.

Na rozprawie dnia 25 lipca 2018 r. fachowy pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę, podnosząc, że organy nie przeprowadziły analizy obszaru oddziaływania inwestycji w kontekście położenia działek skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].02.2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2017 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd orzekający wskazuje, iż w pełni podziela ustalenia faktyczne organów administracji. Zasadniczo aprobuje także wywody, oceny i argumentację przedstawioną przez organ II instancji.

Przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się wnioskodawcy stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak ich udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia. Organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiącego, że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie przedmiotowego postępowania było zasadne, gdyż bezspornym jest, że skarżący bez własnej winy nie brali w nim udziału, a to czy przysługuje im status strony należało ocenić w toku wznowionego postępowania.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

Powyżej scharakteryzowany etap wznowionego postępowania znajduje swe odbicie w działaniach organów administracji w niniejszej sprawie i nie nasuwa uwag krytycznych. Organ I instancji słusznie wznowił postępowanie w następstwie ustaleń, które nie budzą wątpliwości, co do ostateczności kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przywołania we wniosku o wznowienie jednej z podstaw wznowieniowych (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wreszcie zachowania terminu do domagania się wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.). Tym samym zaistniała podstawa do przeprowadzenia przez właściwy organ dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia.

Należy podkreślić, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, nie zawarto żadnych zarzutów. Skarżący nie wskazują żadnych uchybień w zaskarżonej decyzji, w ustalonym stanie faktycznym, czy w rozważaniach organów obu instancji.

Przede wszystkim należy podkreślić, że organy słusznie wskazały, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a więc uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe już tylko z uwagi na to, iż od dnia doręczenia skarżącym decyzji Wójta Gminy T. [...] z dnia [...] września 2008 r. minęło pięć lat. Została ona doręczona stronom do dnia 10 września 2008 r. Będąca przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana natomiast w dniu [...].09.2017 r., a więc po upływie 5 lat od doręczenia kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 146 § 1 k.p.a. Tak więc już z tej tylko przyczyny organ I instancji nie mógł na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Już tylko powyższa konstatacja skutkowała oceną, że kontrolowane decyzje organów obu instancji są prawidłowe.

Należy wskazać, że termin pięcioletni określony w § 1 art. 146 k.p.a., chociaż zamieszczony został w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. (tak NSA w wyroku z dnia 07.03.2018 r. o sygn. I OSK 2455/14, publ. LEX nr 2481360).

W przypadku gdy w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. (a więc także upływu określonego terminu od doręczenia lub ogłoszenia decyzji) organ winien jednak stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, o ile naruszenie takie ustalił.

Wskazany przez skarżących jako podstawa podania o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tak sformułowana podstawa wznowienia obligowała organy do zbadania w pierwszej kolejności okoliczności odnoszących się do tego, czy wnioskodawca posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organy obu instancji przyjęły, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym nie przekraczały norm dopuszczonych przepisami. W związku z powyższym uznały, iż stroną ww. postępowania będzie tylko inwestor oraz właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujący z inwestycją.

Należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało do wykazania interesu prawnego uprawniającego ich do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Wezwanie tonie skutkowało wykazaniem tegoż interesu.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. W niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, a tym samym pominięcie ich w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań nie było uchybieniem. Sami skarżący nie wskazali w jaki sposób inwestycja miałaby oddziaływać na ich nieruchomości. Nie podważyli żadnych ustaleń faktycznych (w tym uzgodnień dokonanych w toku postępowania przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.