Postanowienie NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 88/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 33
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: W podatku od towarów i usług ustaleń wynikających z faktur VAT nie może zastępować umowa cywilna.

TEZY

W podatku od towarów i usług ustaleń wynikających z faktur VAT nie może zastępować umowa cywilna.


UZASADNIENIE

W dniu 1 marca 1994 r. Jan K. zawarł umowę z wydawcą dziennika "R." Spółką z o.o. "P.", dotyczącą zakupu usług druku ogłoszeń prasowych dla osób trzecich w okresie od dnia 1 marca do dnia 31 grudnia 1994 r. Na mocy tej umowy ww. spółka zobowiązała się udzielić podatnikowi rabatu w wysokości 6 proc. a później 13 proc.

W dniu 26 października 1994 r. Jan K. dokonał sprzedaży ogłoszenia na rzecz Huty B. w likwidacji w wyniku przyjętego zlecenia. Sprzedaż ta została udokumentowana fakturą VAT nr V 18/94 pochodzącą z tego samego dnia, w której określono wartość sprzedaży netto w kwocie 12.010 zł i podatek według stawki 22 proc. w wysokości 2.2298,70 zł.

Natomiast w dniu 2 listopada 1994 r. podatnik zakupił druk ogłoszenia prasowego w dzienniku "R.", co udokumentowano fakturą VAT z tego samego dnia nr (...) podając wartość sprzedaży netto z uwzględnieniem 13 proc. rabatu w wysokości 10.448,70 zł i podatek według stawki 22 proc. w kwocie 2.298,70 zł.

W deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 1994 r. z dnia 19 listopada 1994 r. podatnik wykazał kwotę 3.773,10 jako podatek podlegający wpłacie do Urzędu Skarbowego i część tej kwoty w wysokości 1.474,10 zł wpłacił. Co do pozostałej części podatnik wniósł o rozłożenie na raty. Wniosek ten spotkał się z decyzją odmowną Urzędu Skarbowego w B.

W dniu 20 grudnia 1994 r. Jan K. złożył deklarację korygującą za miesiąc październik 1994 r. obniżając podatek VAT do kwoty 1.474,40 zł.

Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia 7 maja 1996 r. określił Janowi K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1994 r. w wysokości 3.773 n. zł, oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 1994 r. w wysokości 2.207,80 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano przepis art. 104 Kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. W uzasadnieniu wskazano, że w żadnej z faktur nie wykazano prowizji z tytułu wykonywanej usługi na rzecz Huty B. w B. Ponadto z umowy zawartej pomiędzy stroną a wydawcą "R." wynika, że podatnik działał pod własną firmą, ale w imieniu i na rzecz swoich klientów i nie jest on przedstawicielem, filią lub delegaturą biura ogłoszeń ww. gazety. Zgodnie z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy o podatku VAT sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą bądź rachunkiem uproszczonym i obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia wskazanych dokumentów, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Natomiast przepis art. 19 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że obniżenie podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji Jan K. powołał się na fakt, że w fakturze wystawionej przez wydawcę "R." wykazano rabat, który zdaniem odwołującego się jest inną postacią wynagrodzenia za usługę. Ponadto zakwestionowano prawdziwość podanych danych przez organ I instancji. Powołując się na powyższe argumenty strona odwołująca się domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania.

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 1996 r. Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. Podstawę prawną decyzji odwoławczej stanowił art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na treść art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, akcentując brak możliwości zastosowania tego przepisu. Co do podstaw faktycznych wskazano, iż podatnik był zobowiązany do rozliczenia za miesiąc październik 1994 r. całego podatku naliczonego w fakturze z dnia 26 października 1994 r. w wysokości 2.642,20 zł. Poza tym wykazana w ww. fakturze kwota 12.010 zł nie stanowiła prowizji lub innej postaci pośrednictwa. Ponadto podkreślono, że w decyzji organu I instancji określono zobowiązanie podatkowe w takiej wysokości w jakiej powinno być faktycznie podane w deklaracji przez podatnika.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan K. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisu art. 16 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z art. 750 kodeksu cywilnego. Powołując się na wymienione zarzuty strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że umowa z wydawcą dziennika "R." spełniała wymogi art. 750 kodeksu cywilnego, a zatem istniała możliwość zastosowania art. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż wynagrodzenie od powyższej umowy stanowił rabat.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i ponownie powołał się na fakt, że podatnik świadczył usługi na rzecz Huty B. w likwidacji i był zleceniobiorcą.

Skarżący na rozprawie w dniu 8 października 1998 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podkreślił, że w decyzji dotyczącej podatku dochodowego przyjęto jako przychód prowizję.

Przedstawiciel Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zakres kontroli sądowoadministracyjnej został w tej sprawie wyznaczony przez przepisy art. 21 i art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. W ich świetle Sąd jest uprawniony wyłącznie do oceny legalności podjętej decyzji określającej podatek od towarów i usług za miesiąc październik i listopad 1994 r.

W rozpatrywanej sprawie istotnym problemem, który należy rozstrzygnąć jest ustalenie czy art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. mógł mieć zastosowanie w tej sprawie. Przepis ten stanowił, że podstawę opodatkowania czynności maklerskich, czynności wynikających z zarządzania funduszami powierniczymi, czynności wynikających z umowy agencyjnej lub zlecenia, pośrednictwa, umowy komisu lub innych usług o podobnym charakterze stanowiła dla zleceniodawcy lub komitenta - kwota należna z tytułu sprzedaży lub umowy komisu, zmniejszona o kwotę podatku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w analizowanej sprawie skarżący zaniedbał zasady prawidłowego fakturowania powyższej usługi pośrednictwa, a zatem nie mógł skorzystać z dobrodziejstwa cytowanego przepisu. Z faktury wystawionej w miesiącu październiku 1994 r. nie wynika jednoznacznie fakt świadczenia takiej usługi. W podatku od towarów i usług ustaleń wynikających z faktur VAT nie może zastępować umowa cywilna zawarta pomiędzy skarżącym, a wydawcą "R." tak jak tego domaga się strona skarżąca.

Nie należy bowiem zapominać, że podatek od towarów i usług jest podatkiem samoobliczalnym i fakturowym. Stosownie do treści art. 33 cyt. ustawy w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę albo uproszczony rachunek, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę albo uproszczony rachunek, w którym wykaże kwotę podatku wyższą od podatku należnego. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie wpłynęły faktury korygujące organy podatkowe w oparciu o przepisy art. 6, art. 10 i art. 19 cyt. ustawy o podatku VAT były uprawnione do określenia podatku za miesiące październik i listopad 1994 r. Zresztą sam podatnik złożył pierwotną deklarację VAT-7 w prawidłowej wysokości.

Z tych względów Sąd skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, oddalił.