Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 276/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/Łd 276//20 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na udostępnienie nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M.M. – F., Kancelaria Adwokacka ul. A 170 lok. [...], [...] Ł., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 276/20

Uzasadnienie

Wnioskiem z 3 lutego 2017 r., uzupełnionym pismem z 17 marca 2017 r. A Oddział Ł. Rejon Energetyczny B. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości oznaczonej numerami działek 810/3, 810/7, 810/8 położonej w Ł., gm. B., stanowiącej własność I.P., w celu wykonania czynności związanych z wykonaniem nakazu wynikającego z decyzji z [...]oraz z upomnienia z 27 stycznia 2017 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., polegającego na pionizacji słupa nie trzymającego prawidłowo pionu, zlokalizowanego na działce nr 810/8 oraz nakazu wynikającego z decyzji z [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczych stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz słupowej stacji transformatorowej linii energetycznej SN (wraz z uzupełnieniem tabliczek numeracyjnych oraz ostrzegawczych) zlokalizowanej na działkach nr 810/3, 810/7, 810/8. Wnioskodawca poinformował, że pomimo kierowanych pism i prowadzonych rozmów właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie wyraża zgody na udostępnienia gruntu, aby wykonać nakaz wynikający z powyższych decyzji.

Decyzją z [...] organ I instancji orzekł o odmowie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na w/w cel, jednak po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji. Sprzeciw I.P. od powyższej decyzji organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił prawomocnym wyrokiem z 16 maja 2018 r., II SA/Łd 163/18.

Decyzją z [...] (znak [...]) Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.) [dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami], orzekł:

I. zezwolić na udostępnienie nieruchomości położonej w obrębie Ł., gm. B. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: 810/3 o pow. 0,1124 ha, 810/7 o pow. 0,0514 ha, 810/8 o pow. 1,6215 ha stanowiącej własność I.P. dla której Sąd Rejonowy w B. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], przez udzielenie A S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny B. zezwolenia obejmującego w szczególności prawo wstępu na ww. nieruchomość w celu wykonania okresowego przeglądu elektroenergetycznej linii napowietrznej 15 kV, oraz przeglądu urządzeń stacji transformatorowej 15/0,4 kV,

II. obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu A S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny B. wykonania:

1. Okresowego przeglądu elektroenergetycznej linii napowietrznej 15 kV, w tym:

a) wykonanie oględzin:

- stanu konstrukcji wsporczych, fundamentów, uziemień słupów,

- stanu przewodów i ich osprzętu,

- stanu łączników, ochrony przeciwprzepięciowej i przeciwporażeniowej,

- stanu widocznych odcinków kablowych sprawdzanej linii napowietrznej,

- stanu izolacji linii,

- stanu napisów: informacyjnych i ostrzegawczych oraz zgodności oznaczeń z dokumentacją techniczną,

- sprawdzenie zachowania prawidłowej odległości przewodów od ziemi, zarośli, gałęzi drzew oraz od obiektów znajdujących się w pobliżu linii,

- sprawdzenie zachowania prawidłowej odległości od składowisk materiałów łatwo zapalnych,

- sprawdzenie wpływu działania wód lub osiadania gruntu na konstrukcje linii,

b) wykonanie badań, pomiarów i prób eksploatacyjnych określonych w opracowaniu "Zakres badań, pomiarów i prób eksploatacyjnych urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych oraz terminy ich wykonywania", w tym pomiarów skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,

c) wykonanie konserwacji i napraw w zakresie wynikającym ze stwierdzonych podczas oględzin usterek, w tym wykonanie pionowanie słupa linii elektroenergetycznej napowietrznej 15 kV,

2. Okresowego przeglądu urządzeń stacji transformatorowej 15/0,4 kV w tym:

a) wykonanie oględzin:

- stanu technicznego transformatora 15/0,4 kV, przekładników, wyłączników, odłączników i ograniczników przepięć, rozdzielnicy niskiego napięcia, wprowadzeń linii niskiego napięcia ze stacji transformatorowej, elementów instalacji uziemiającej,

- sprawdzenie zgodności schematu stacji ze stanem faktycznym,

- zgodności położenia przełączników automatyki z aktualnym układem połączeń stacji,

- stanu technicznego i gotowości ruchowej aparatury i napędów łączników,

- stanu zewnętrznego izolatorów i głowic kablowych,

- poziomu / ciśnienia / gęstości gasiwa lub czynnika izolacyjnego w urządzeniach,

- stanu technicznego konstrukcji wsporczych, zamknięć przy wejściach do pomieszczeń ruchu elektrycznego i na terenie stacji,

- stanu napisów i oznaczeń informacyjno - ostrzegawczych,

b) wykonanie badań, pomiarów i prób eksploatacyjnych określonych w opracowaniu "Zakres badań, pomiarów i prób eksploatacyjnych urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych oraz terminy ich wykonania", w tym pomiarów skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,

c) sprawdzenie działania i współpracy łączników oraz ich stanu technicznego,

d) sprawdzenie ciągłości i stanu połączeń głównych torów prądowych,

e) sprawdzenie stanu osłon, blokad, urządzeń ostrzegawczych i innych urządzeń

zapewniających bezpieczeństwo pracy,

f) konserwacje i naprawy w zakresie wynikającym ze stwierdzonych podczas oględzin usterek.

Powierzchnia udostępnienia to pas gruntu o szer. 6 m wzdłuż linii, posadowionej na nieruchomość oznaczonej numerem działek 810/3, 810/7, 810/8 położonej w obrębie Ł., gmina B. zgodnie z załączoną mapą z naniesionymi urządzeniami elektroenergetycznymi stanowiącą integralną część decyzji.

3. udostępnić nieruchomość, o której mowa w pkt. l, na rzecz A S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny B., na okres jednego dnia roboczego, licząc od momentu wejścia na grunt,

4. zobowiązać A S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny B. do:

a) przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt. 2 a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust.4,

b) uzgodnienia w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin określony w pkt. 3, z właścicielem nieruchomości wysokości odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz za szkody powstałe wskutek czynności, o których mowa w pkt. 2,

c) zawiadomienia organu wydającego decyzję o wykonaniu obowiązków określonych w pkt. 4 lit. a-b,

5. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej.

Właścicielka nieruchomości I.P. złożyła odwołanie od decyzji. Podniosła, że decyzją zezwolono na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania okresowego przeglądu samowolnie zrealizowanej linii napowietrznej, tymczasem dokładną ekspertyzę w tym zakresie wykonali już eksperci 28 listopada 2016 r., stwierdzając o braku możliwości bezpiecznego użytkowania przedmiotowych urządzeń elektroenergetycznych z uwagi na kompletne zużycie i konieczność wymiany urządzeń na nowe (postanowienie nr [...]). W świetle powyższego nie zachodzi, zdaniem odwołującej, ponowny obowiązek udostępniania nieruchomości. Właścicielka nieruchomości wskazała, że stan techniczny urządzeń uległ pogorszeniu. Z tych względów urządzenie przesyłowe nie nadaje się do remontu. Powyższe okoliczności w jej ocenie kwalifikują linię do wymiany z uwzględnieniem obowiązujących obecnie norm odległości, które aktualnie nie są zachowane. Odwołująca zwróciła uwagę na konieczność wykonania decyzji nr [...] z [...] 2017 r. i nr [...] z [...] 2018 r. poprzez budowę nowej linii kablowej SN 15kV i nowej stacji kontenerowej w nowym, zgodnym z prawem, miejscu.

Po rozpoznaniu odwołania I.P. Wojewoda [...] decyzją z [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że zarzuty odwołania oparte są na treści postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]2016 r. oraz decyzji Starosty [...] z [...] 2017 r. Przywołanym postanowieniem nałożono na A S.A. Oddział Ł.-Teren obowiązek opracowania i przedstawienia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15 kV, biegnącą przez działki nr 810/3, 810/7 i 810/8 obręb Ł., gm. B.. Z kolei decyzją nr [...] Starosta [...] udzielił A S.A. z siedzibą w L. pozwolenia na budowę i rozbiórkę obejmującego: przebudowę przyłącza napowietrznego wraz z wlz-em, wyniesienie układu pomiarowego na zewnątrz budynku, rozbiórkę stacji transformatorowej słupowej 15/04 kV, rozbiórkę linii napowietrznej 15 kV i rozbiórkę linii napowietrznej 0,4kV m.in. na działkach nr 810/3, 810/7 i 810/8. Organ wyjaśnił dodatkowo, że przywoływana w odwołaniu decyzja nr [...] dotyczy innych działek.

Odnosząc się do procesu inwestycyjnego związanego z usunięciem linii 15 kV i położeniem linii kablowej na tych działkach, pełnomocnik A S.A. stwierdził, że nie został on do tej pory zrealizowany ze względu na nieuwzględnienie tych robót w planach inwestycyjnych z uwagi na konieczność wykonania innych zadań niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w obszarze działania wnioskodawcy. Jednocześnie stwierdził, że w dalszym ciągu zachodzi potrzeba wypionowania stanowisk słupowych linii 15 kV.

Wojewoda podniósł, iż zagadnienie charakteru ewentualnych zależności pomiędzy decyzjami udzielającymi pozwolenie na budowę i rozbiórkę a niniejszym postępowaniem poruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2018 r., II SA/Łd 163/18 oddalającym sprzeciw od decyzji Wojewody [...], wydanej w niniejszej sprawie. Sąd wówczas wskazał, że cel udostępnienia nieruchomości pozostał, a związany jest ze stanem infrastruktury dystrybucyjnej i potrzebą zapewnienia prawidłowej pracy sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej i jak już wskazano usunięciem zagrożeń, o których stanowi art. 66 ustawy - Prawo budowlane. Celu tego w ocenie Sądu nie niweczą również ww. decyzje Starosty - zatwierdzająca projekt budowlany i udzielające pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie prac wymienionych w powołanych decyzjach wiąże się ze znacznymi kosztami i dotychczas nie jest ustalone, kiedy te roboty zostaną wykonane. Do czasu powstania wymienionych w tych decyzjach obiektów energetycznych istnieje konieczność funkcjonowania istniejącej linii energetycznej zapewniającej mieszkańcom dopływ energii elektrycznej, której nie mogą zostać pozbawieni oraz jej zabezpieczenia pod kątem przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowane. Oczywistym jest również, że dopiero w przypadku wybudowania nowej linii energetycznej wraz z obiektami wymienionymi w powołanych decyzjach oraz rozbiórki spornego słupa, postępowanie prowadzone w celu udostępnienia nieruchomości skarżącej w oparciu o art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanie się bezprzedmiotowe.

Wojewoda stwierdził, iż rozpatrując niniejszą sprawę należy mieć na uwadze przesłanki ujęte w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przytoczonego przepisu wynika, że jedną z przesłanek udostępnienia nieruchomości jest brak zgody właściciela. W ocenie organu odwoławczego rzeczony warunek wydania decyzji został spełniony, bowiem właścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na udostępnienie nieruchomości na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego (pismo z 17 listopada 2016 r.).

W ocenie organu odwoławczego czynności opisane we wniosku A S.A., które następnie znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzji, tj. pionizacja słupa linii elektroenergetycznej napowietrznej 15 kV oraz wykonanie konserwacji i napraw w zakresie wynikającym ze stwierdzonych podczas oględzin usterek dotyczących tej linii oraz transformatora 15/0,4 kV w zakresie szczegółowo opisanych elementów rzeczonej infrastruktury mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przepisie wyraźnie bowiem wskazano, że zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości związane jest m.in. z koniecznością konserwacji, remontu oraz usuwaniem awarii ciągów przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji również energii elektrycznej.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji wyraźnie określono powierzchnię udostępnienia gruntu, tj. 6 m wzdłuż linii posadowionej na nieruchomości oznaczonej numerami 810/3, 810/7 i 810/8 zgodnie z załączoną mapą stanowiącą integralną część decyzji, na której uwidoczniono urządzenia elektroenergetyczne. Precyzyjnie wskazano również czas udostępnienia nieruchomości, tj. jeden dzień, licząc od momentu wejścia na grunt. W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie uwzględnia również interes strony sprowadzający się do przeprowadzenia prac z jak najmniejszą uciążliwością dla właścicielki nieruchomości.

Skargę na decyzję złożyła I.P. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie w całości i wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, że nakazywanie naprawy obiektu samowolnie zrealizowanego stoi w sprzeczności z decyzją nr [...] z [...] dotyczącą rozbiórki kompletnie zużytej samowoli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.].

W przypadku stwierdzenia braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z [...] (znak [...]) w przedmiocie zezwolenia na udostępnienie nieruchomości.

Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 z późn. zm.) [dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami].

Stosownie do art. 124b ust. 1, 2 i 3 powoływanej ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzję, o której mowa powyżej, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Z brzmienia przepisu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika zatem, że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

W rozpatrywanej sprawie analiza zebranych materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, że zostały spełnione łącznie wymienione wyżej przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie wydanie decyzji w oparciu o art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami winno zostać poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie omawianej decyzji. Zarówno zgoda jak i jej brak muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i niebudzący wątpliwości (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2011 r., I SA/Wa 1110/12). Przepis art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jednak nie wymaga przeprowadzenia w tym zakresie rokowań w formie pisemnej w celu uzyskania zgody, chociaż w praktyce w wielu wypadkach dochodzi do wymiany korespondencji. Brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca (wnioskodawca) nie będzie chciał spełnić. Brak zgody nie może być jednak przez organy orzekające w jakikolwiek sposób dorozumiany lub domniemany. W niniejszej sprawie nie powstała żadna wątpliwość, iż skarżąca legitymująca się prawem własności do spornej działki nie wyraziła zgody na udostępnienie nieruchomości. Wniosek taki jasno płynie z lektury akt administracyjnych sprawy i kolejnych pism skarżącej, w których jednoznacznie odmawia udostępnienia nieruchomości.

Ponadto organ niewątpliwie ustalił zajście drugiej przesłanki, czyli konieczność wykonania remontu instalacji elektroenergetycznej przebiegającej przez działkę skarżącej.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek w tej sprawie obejmował wykonanie zadania "polegającego na pionizacji słupa nietrzymającego prawidłowo pionu, zlokalizowanego na działce nr 810/8 oraz nakazu wynikającego z decyzji z [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczych stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz słupowej stacji transformatorowej linii energetycznej SN (wraz z uzupełnieniem tabliczek numeracyjnych oraz ostrzegawczych)".

W ocenie Sądu, niewątpliwie prace te mieszczą się w zakresie konserwacji lub ewentualnie remontu, a brak zgody skarżącej na ich dokonanie uprawnia do zastosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, z kolei kwestionowanie legalności obiektu nie jest przeszkodą do orzekania w sprawie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości (to zupełnie inne przesłanki).

Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) [dalej: ustawa – Prawo budowlane] przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z odbudową, tak jak podnosi skarżąca, gdyż pojęcie odbudowy dotyczy tylko obiektów kubaturowych, natomiast linia elektroenergetyczna jest obiektem liniowym (art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo budowlane). Istotną cechą remontu jest zakwalifikowanie robót budowlanych jako takich, które mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego. Przy remoncie zachowane są parametry dotychczas istniejące. Ta ostatnia konstatacja jest tu niezwykle istotna, gdyż z akt sprawy wynika, że charakterystyczny parametr dla obiektu liniowego (długość) pozostanie bez zmian: przebieg linii (a więc też jej długość) będzie taki sam jak przed remontem.

Odwołać się w tym miejscu można do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku 14 listopada 2019 r., I OSK 3218/18, w którym powstał taki sam problem, choć co prawda NSA nie wypowiedział się wprost, jednakże bezspornie zaakceptował, że do zastosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami nie potrzeba posługiwać się definicjami z ustawy - Prawo budowlane, a nadrzędnym celem jest "zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne), czy też zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne).

W tym samym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że możliwość przewidziana w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w prawie budowlanym. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo energetyczne ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań, mających na celu remont sieci w sposób "gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślić zatem należy, że celem art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do "utrzymywania" przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), które nałożone zostały na nie przepisami ustawy – Prawo energetyczne i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 6 grudnia 2017 r., II SA/Po 697/17, wyrok NSA z 15 maja 2018 r., I OSK 2739/17).

Warto w tym miejscu odnotować, że – jak wynika z informacji przekazanych przez uczestnika postępowania A S.A. Oddział w Ł. urządzenia zlokalizowane na nieruchomości skarżącej od kilkudziesięciu lat służą zasilaniu okolicznych odbiorców w energię elektryczną. Z linii 15 kV relacji Z.-Ł. o długości 59 km zasilanych jest 46 stacji transformatorowych oraz 1643 odbiorców, w tym m.in. przepompownia ścieków (stacja transformatorowa o nr ekspl. 8-0596 Przepompownia Ścieków, Szkoła Podstawowa w Ł. (stacja transformatorowa o nr ekspl. 8-1076 Ł. .), Ośrodek Socjoterapii w Ł. (stacja transformatorowa o nr ekspl. S-107S Ł.], hydrofornia w Ł. (stacja transformatorowa o nr ekspl. 8-1664 Ł. 1). Są to zatem urządzenia o istotnym znaczeniu dla ciągłości dostaw energii i utrzymanie ich właściwego stanu technicznego leży nie tylko w interesie gestora sieci, ale także w interesie publicznym.

Reasumując, stosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym takich: jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (zob. art. 9c ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne).

W sytuacji jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie słusznie organ wskazał, że sama pionizacji słupa nietrzymającego prawidłowo pionu, zlokalizowanego na działce nr 810/8 oraz nakazu wynikającego z 28 lutego 2017 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji wsporczych stanowisk słupowych nr 20, 21, 22 oraz słupowej stacji transformatorowej linii energetycznej SN (wraz z uzupełnieniem tabliczek numeracyjnych oraz ostrzegawczych)" ma charakter remontu, ponieważ nie doprowadzi do zmiany paramentów obiektu budowlanego. Służy ona jedynie temu, aby odtworzyć stan pierwotny urządzenia tak aby nadal mogło ono służyć przesyłowi energii elektrycznej. Wobec powyższego w pełni było uprawnione wydanie decyzji na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się dalej stricte do zarzutów sformułowanych w skardze, stwierdzić należy, iż koncentrują się one wokół tego czy art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomości można zastosować do obiektu, którego legalność jest kwestionowana przez skarżącą.

W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wbrew zarzutom skarżącej, zasadne jest stanowisko organu, że z treści art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika, aby ustawodawca uzależnił dopuszczalność wydania decyzji od wcześniejszego uregulowania ewentualnych sporów związanych z posadowieniem linii elektroenergetycznej na nieruchomości, zaistniałych pomiędzy właścicielem nieruchomości a właścicielem linii elektroenergetycznej. Organy administracji, właściwe do wydania decyzji w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomości nie są władne do oceny legalności budowy spornej linii. O ile, nawet bowiem sporny słup i linia zostały zrealizowane nielegalnie, skarżącej przysługują środki prawne na drodze odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego bądź w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 19 marca 2014 r., II SA/Gl 1488/13).

Niezasadny jest także zarzut nierozpatrzenia żądania skarżącej i niewzięcia pod uwagę, że uczestnik postepowania dysponuje decyzją w sprawie budowy nowej linii kablowej napowietrznej. Wyjaśnić bowiem należy, że w kontrolowanym postępowaniu organ miał ocenić, czy zaszły przesłanki z art., 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ nie jest natomiast w żadnym razie uprawniony do badania gospodarności czy celowości istniejącej inwestycji, czy konieczności jej zastąpienia nową linią energetyczną i związanymi z tym kwestiami ekonomicznej opłacalności, czy faktu posiadania przez uczestnika właściwych środków na jej zrealizowanie.

Całkowicie bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przez organy administracji art. 64 Konstytucji RP. Przepis ten odnosi się do kwestii ochrony przez Rzeczpospolitą Polską prawa własności, innych praw majątkowych oraz dziedziczenia. Natomiast w żaden sposób nie ma on zastosowania do postępowania administracyjnego rozumianego jako czynności organów, czy innych uczestników postępowania zmierzające do rozpoznania sprawy w ramach postępowania administracyjnego związanego z nakazem udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał działanie organów administracji w niniejszej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się też naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

k.ż.