Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 105/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2 w związku z art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 268a, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1097/12 w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia do zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od M.T. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 września 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1097/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M.T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia do zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, określając przy tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzając od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego M.T. kwotę 240 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Rektor-Komendant [...] decyzją z dnia [...]grudnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) w związku z art. 134 ust. 1 pkt 9 oraz art. 135 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), § 38, § 39 pkt 2 i § 40 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.), ustalił do zwrotu przez M.T. równowartość kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby, w kwocie 74.307,07 PLN, stanowiącej koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, poniesionych przez resort Obrony Narodowej w związku ze zwolnieniem ze służby kandydackiej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że decyzją Rektora-Komendanta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] M.T. został zwolniony z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka na stacjonarnych studiach magisterskich Wydziału [...], kierunek studiów: [...], z powodu niezaliczenia przedmiotu szkolenia wojskowego z języka [...], a po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, Minister Obrony Narodowej utrzymał ją w mocy, ustalając datę zwolnienia na dzień [...] listopada 2011 r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 135 ust. 1 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 11 ww. ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych ustaw, żołnierz pełniący służbę kandydacką jest obowiązany do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia go ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie Studiów [...].

Decyzję w tej sprawie wydaje Rektor-Komendant [...], zaś w myśl § 38 i § 40 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych, koszty te ustalono jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie nauki, tj. od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej z dniem [...] listopada 2011 r. Wysokość przedmiotowej kwoty została ustalona według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby i wynosi 70.307,57 zł – przed waloryzacją, a po waloryzacji – 74.307,07 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji M.T. podniósł, że niezaliczenie języka [...] spowodowane było m.in. problemami osobistymi, tj. przewlekłą chorobą matki, którą się opiekuje. Ponadto, odwołujący powołał się na dysleksję i ograniczone w związku z tym predyspozycje językowe. Wskazał też, że stara się o przyjęcie do służby w Komendzie [...], by służyć obronności kraju i realizować swoje pasje. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 1 i § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji Minister powtórzył argumentację organu I instancji oraz wskazał na nieistotne uchybienie, jakiego dopuścił się organ, bowiem zamiast przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 (niespełnienie wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki) wojskowej ustawy pragmatycznej, powołał on przepis art. 134 ust. 1 pkt 9 (wniosek żołnierza) tej ustawy. Jednakże uchybienie to – zdaniem organu – nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż nie uległy zmianie okoliczności stanowiące przesłanki jego wydania, będące jego podstawą materialnoprawną.

Organ zwrócił też uwagę, że M.T., zawierając w dniu [...] sierpnia 2007 r. kontrakt na pełnienie służby kandydackiej nr [...], stosownie do § 2 zawartej umowy, oświadczył, że przed podpisaniem kontraktu zapoznał się z przepisami normującymi przebieg służby kandydackiej i zawodowej służby wojskowej. Stąd też powołane w odwołaniu okoliczności mogą spełniać zdefiniowane w § 41 pkt 2 powołanego rozporządzenia (w brzmieniu do końca 2007 r.) przesłanki uzasadniające zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów, rozłożenie ich na raty lub odroczenie terminu płatności, rozpatrywane na podstawie odrębnego wniosku w innym postępowaniu.

Minister Obrony Narodowej, odnosząc się do zarzutów podniesionych w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., stwierdził, że organ, który podjął w sprawie korespondencję, działając na podstawie pkt 4 w związku z pkt 2 ppkt 1 lit. "c" upoważnienia Ministra Obrony Narodowej z dnia[...]sierpnia 2011 r. nr [...] (Dz. Urz. MON [...]), jest uprawniony – w razie nieobecności Dyrektora Departamentu Kadr – do podpisywania decyzji administracyjnych, postanowień i innych dokumentów, o których mowa w pkt 2 przywołanego upoważnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M.T. zarzucił jej w pierwszej kolejności, że podpisał ją podmiot do tego nieupoważniony, nieposiadający wymaganego upoważnienia Ministra Obrony Narodowej. M.K. jest bowiem Zastępcą Dyrektora Departamentu Kadr, a więc nie jest Dyrektorem Departamentu Kadr, dla którego to w pkt 2 ppkt 1 lit. "c" Minister Obrony Narodowej udzielił upoważnienia do wydawania w imieniu Ministra Obrony Narodowej decyzji i postanowień w II instancji w sprawach żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe (pozostających w rezerwie kadrowej albo dyspozycji) do stopnia etatowego pułkownika (komandora) włącznie oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dotyczących ustalania wysokości i zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę. Działania osoby upoważnionej traktowane są jako działania samego organu. Ponieważ Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr nie został upoważniony do działania w imieniu organu, jego działanie w konsekwencji ma znamiona rażącego naruszenia prawa, powodującego nieważność decyzji. Skarżący wniósł w związku z tym o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł ponadto, że w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2012 r. zgłosił w trybie art. 227 w związku z art. 228 kpa skargę na działanie M.K.

Jednocześnie skarżący wskazał, że wydanie decyzji zobowiązujących do zwrotu przedmiotowych kosztów wobec byłych kandydatów na żołnierzy zawodowych nie zostało przewidziane przez ustawę (art. 135 ustawy pragmatycznej i art. 11 ustawy nowelizującej tę ustawę w 2007 r.), a przepisy tego rodzaju muszą być przestrzegane i interpretowane ściśle. Z tego względu obydwie decyzje, jako niemające oparcia w normie prawa materialnego, rażąco naruszają prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów, Minister stwierdził, że Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr, który działał na podstawie pkt 4 w związku z pkt 2 ppkt 1 lit. "c" upoważnienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], był uprawniony – w razie nieobecności Dyrektora Departamentu Kadr – do podpisywania decyzji administracyjnych, postanowień i innych dokumentów w sprawach, o których mowa w pkt 2 przywołanego upoważnienia. Ponadto, wskazane upoważnienie nie uprawnia Dyrektora Departamentu Kadr do wydawania decyzji w I instancji w przedmiotowej kwestii w stosunku do kandydatów i byłych kandydatów na żołnierzy zawodowych.

Odnośnie istnienia podstawy prawnej do wydania decyzji w stosunku do skarżącego organ podniósł, że M.T. rozpoczął naukę w [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r., a więc miał w sprawie zastosowanie uchylony z dniem 31 grudnia 2007 r. art. 135 wojskowej ustawy pragmatycznej, zgodnie z art. 11 ww. ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, stanowiący, że do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych, w przypadku, gdy pobierali naukę przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że w myśl przepisu art. 268a kpa, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie udzielone na podstawie powyższego przepisu wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu przez podejmowanie czynności w prawnych formach działania administracji publicznej, nie stając się przez to organem administracji. W doktrynie przyjmuje się, że przekroczenie zakresu upoważnienia powoduje nieważność dokonanej czynności (J. Lang, J. Służewski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995, s. 52-53). Podobne stanowisko zajmuje w tej kwestii orzecznictwo, zgodnie z którym działanie pracownika bez upoważnienia organu ma znamiona rażącego naruszenia prawa, powodującego nieważność danej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 1989 r. o sygn. akt I SA 1019/88, publ. ONSA 1990, Nr 1, poz. 4).

WSA w Warszawie podniósł, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzję podpisał, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr – M.K., powołując się na art. 268a kpa oraz pkt 2 ppkt 1 lit. "c" ww. upoważnienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. Zgodnie z pkt 2 ppkt 1 lit. "c" przedmiotowego upoważnienia, Minister Obrony Narodowej upoważnił Dyrektora Departamentu Kadr do wydawania w jego imieniu decyzji i postanowień w II instancji w sprawach żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe (pozostających w rezerwie kadrowej albo dyspozycji) do stopnia etatowego pułkownika (komandora) włącznie oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych i byłych kandydatów na żołnierzy zawodowych, dotyczących ustalania wysokości i zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na pkt 4 ww. upoważnienia, zgodnie z którym w razie nieobecności Dyrektora Departamentu Kadr, do podpisywania decyzji administracyjnych, postanowień i innych dokumentów w sprawach, o których mowa w pkt 2, Minister Obrony Narodowej upoważnił Zastępcę Dyrektora Departamentu Kadr, zajmującego stanowisko cywilne.

Sąd zauważył, że w myśl wskazanego pkt 2, przy czym według systematyki stosowanej w ww. upoważnieniu przez organ – zdaniem Sądu – winno być "ppkt 2", Minister Obrony Narodowej upoważnił Dyrektora Departamentu Kadr do wydawania w jego imieniu decyzji i postanowień w I instancji w sprawach żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe (pozostających w rezerwie kadrowej albo dyspozycji) do stopnia etatowego pułkownika (komandora) włącznie, dotyczących enumeratywnie wymienionych od lit. "a" do lit. "s" spraw.

W ocenie Sądu, analiza pkt 4 w związku z ppkt 2 ww. upoważnienia prowadzi do wniosku, że Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr, podczas nieobecności Dyrektora Departamentu Kadr, która to nieobecność nie jest w sprawie kwestionowana, nie mógł wydać zaskarżonej decyzji w II instancji. Doszło zatem do bezprawnego i wyraźnego przekroczenia przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Kadr udzielonego upoważnienia, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji wobec zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W tej sytuacji – w ocenie Sądu – niedopuszczalnym było badanie zaskarżonej decyzji pod względem merytorycznym, a w szczególności odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Dlatego też, stosując art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach w oparciu o jej przepis art. 200 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister Obrony Narodowej, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nie był upoważniony przez Ministra Obrony Narodowej do podpisywania w jego imieniu decyzji w II instancji w sprawie ustalenia do zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jego następstwem było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i w efekcie wydanie wadliwego wyroku;

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 268a kpa i pkt 2 ppkt 1 lit. "c" w związku z pkt 4 ww. upoważnienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że pomimo wyraźnego upoważnienia Zastępcy Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej do podpisywania w imieniu Ministra Obrony Narodowej decyzji w II instancji w sprawie ustalenia do zwrotu równowartości kosztów utrzymania i nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, Zastępca ten nie jest upoważniony do takiego działania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jego następstwem było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i w efekcie wydanie wadliwego wyroku;

- art. 3 § 1 i art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na ich niezastosowaniu w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, a zatem skarga na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] powinna zostać oddalona, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autor skargi kasacyjnej postawił także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 268a kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że pomimo wyraźnego zapisu pkt 4 w związku z pkt 2 – błędnie oznaczonym przez Sąd I instancji jako ppkt 2 ww. upoważnienia – Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w trakcie nieobecności Dyrektora tego Departamentu nie mógł wydać zaskarżonej decyzji, co było spowodowane dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej wykładni treści tego upoważnienia i w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr w sposób wyraźny i bezprawny przekroczył zakres udzielonego upoważnienia, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, do którego de facto nie doszło.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.T. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wskazując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwione podstawy, co sprawia, że zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Mając na względzie treść powołanego przepisu, Minister Obrony Narodowej mocą upoważnienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] (Dz. Urz. MON [...]) przekazał swoje kompetencje Sekretarzowi Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej oraz Dyrektorowi Departamentu Kadr, a także – w razie ich nieobecności – odpowiednio – Podsekretarzowi Stanu do Spraw Uzbrojenia i Modernizacji oraz Zastępcy Dyrektora Departamentu Kadr, zajmującemu stanowisko cywilne. Jak wynika z treści pkt 2 ppkt 1 lit. "c" powołanego upoważnienia, Dyrektor Departamentu Kadr został upoważniony do wydawania w imieniu Ministra Obrony Narodowej decyzji i postanowień w II instancji w sprawach żołnierzy zawodowych i byłych żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe (pozostających w rezerwie kadrowej albo w dyspozycji) do stopnia etatowego pułkownika (komandor) włącznie oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych i byłych kandydatów na żołnierzy zawodowych, dotyczących ustalania wysokości i zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę. Ponadto, zgodnie z treścią pkt 4 ww. upoważnienia, w razie nieobecności Dyrektora Departamentu Kadr, do podpisywania decyzji administracyjnych, postanowień i innych dokumentów w sprawach, o których mowa w pkt 2, Minister Obrony Narodowej upoważnił Zastępcę Dyrektora Departamentu Kadr, zajmującego stanowisko cywilne. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, która z osób została upoważniona do dokonywania określonych enumeratywnie w tym upoważnieniu czynności. Przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego przed organem II instancji, była kwestia związana z ustaleniem wysokości i zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę byłego żołnierza zawodowego, pełniącego służbę kandydacką. Upoważnionym pracownikiem do podpisania w imieniu Ministra Obrony Narodowej decyzji w II instancji był Dyrektor Departamentu Kadr, bądź – w razie jego nieobecności – Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr, zajmujący stanowisko cywilne. Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał nieprawidłowej wykładni treści upoważnienia, co było następstwem błędnego odczytania przez Sąd systematyki zapisów tego upoważnienia. Sąd I instancji wadliwie bowiem odczytał odesłanie do pkt 2, zawarte w treści pkt 4 upoważnienia, jako odesłanie do ppkt 2 tego upoważnienia. W konsekwencji Sąd I instancji niewłaściwie uznał, że Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr, zajmujący stanowisko cywilne, nie miał legitymacji do podpisania w imieniu Ministra Obrony Narodowej zaskarżonej decyzji, co w efekcie doprowadziło do nieuprawnionego wniosku o istnieniu podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 268a kpa.

W ten sposób doszło do wydania wadliwego orzeczenia, bowiem w sprawie – jak wykazano powyżej – nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, wszak nie doszło w niej do rażącego naruszenia prawa, a zatem nie została spełniona przesłanka wymieniona w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji świadczy także o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 2 związku z art. 3 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że zarówno kontrola Sądu I instancji, jak i samo rozstrzygnięcie determinowane było treścią tych przepisów. Natomiast nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przepis ten nie był przez Sąd I instancji stosowany. Oddalenie skargi na tej podstawie może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu pełnej kontroli zaskarżonej decyzji. Tymczasem w motywach zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie wyraźnie zastrzegł, że swą kontrolą nie obejmuje badania zaskarżonej decyzji pod względem merytorycznym, a w szczególności pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego. Zatem jedynie względy formalne zadecydowały o treści zaskarżonego wyroku, co oznacza, że przy takim rozstrzygnięciu Sądu I instancji przepis art. 151 ww. ustawy nie mógł zostać naruszony. Przedwczesnym bowiem było i nadal jest wypowiadanie się w kwestii merytorycznej prawidłowości zaskarżonej decyzji, a tym samym – w kwestii ewentualnej bezzasadności skargi. Kwestie te będą przedmiotem ponownej kontroli Sądu I instancji.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.