Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 191/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Samorząd Województwa
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie rodziału I par 1-3 i następne
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 8, art. 50, art. 53, art. 147
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 5, art. 5a, art. 35, art. 91
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Nowym Sączu na uchwałę Rady Gminy Poronin Nr XLIII/245/2014 z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie uchwalenia statutów sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie rozdziału I § 1-3, rozdziału II § 4 ust. 1-2 i 4, § 5-7, rozdziału III § 8-17, rozdziału IV § 18-22, rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34 Statutu Sołectwa Poronin stanowiącego Załącznik nr 1 do uchwały.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Poronin podjęła w dniu 31 marca 2014 roku uchwałę nr XLIII/245/2014 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk.

Uchwałę podjęto na podstawie art. 35 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt. 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.). Rada Gminy Poronin uchwaliła, co następuje:

"§ 1. Po przeprowadzonych konsultacjach w Sołectwie Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk uchwala się statuty wymienionych sołectw Gminy Poronin zgodnie z brzmieniem stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały:

1) załącznik Nr 1 - Statut Sołectwa Poronin,

2) załącznik Nr 2 - Statut Sołectwa Murzasichle,

3) załącznik Nr 3 - Statut Sołectwa Małe Ciche,

4) załącznik Nr 4 - Statut Sołectwa Ząb,

5) załącznik Nr 5 - Statut Sołectwa Bustryk.

§ 2. Wykonanie uchwały zleca się Wójtowi Gminy Poronin.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego".

Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Okręgowy w Nowym Sączu, w części w odniesieniu do Statutu Sołectwa Poronin, stanowiącego Załącznik numer 1 do uchwały, dotyczącej Rozdziału I § 1-3, Rozdziału II § 4 ust. 1-2, ust. 4, § 5-7, Rozdziału III § 8-17, Rozdziału IV § 18-22, Rozdziału V § 23-29, Rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, Rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, Rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34.

Skargę wniesiono w oparciu o art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.)

Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1372) poprzez niepoddanie projektu statutu sołectwa Poronin społecznym konsultacjom z mieszkańcami tego sołectwa w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami podjętej na podstawie art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej Statutu Sołectwa Poronin, stanowiącego Załącznik numer 1 do uchwały, w zakresie Rozdziału I § 1 - 3, Rozdziału II § 4 ust. 1- 2, ust. 4, § 5-7, Rozdziału III § 8-17, Rozdziału IV § 18-22, Rozdziału V § 23-29, Rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, Rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, Rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34. Jako załącznik numer 1 do wskazanej uchwały przyjęto Statut Sołectwa Poronin. W uchwale tej błędnie oznaczono numerację rozdziałów powtarzając rozdział IV i rozdział V, natomiast rozdział VI winien być rozdziałem VIII.

W dniu 23 maja 2016 r. Rada Gminy Poronin działając na podstawie art. 5a oraz art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) podjęła uchwałę nr XX/111/2016 w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Poronin, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2016 roku pod pozycją 3252. W dniu 14 stycznia 2019 r. Rada Gminy Poronin działając na podstawie art. 35 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) podjęła uchwałę nr IV/28/2019 w sprawie zmiany statutów Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2019 roku pod pozycją 840. W uchwale tej zmieniono brzmienie uchwalonego poprzednio statutu sołectwa Poronin w części dotyczącej Rozdziału II § 4 ust. 3 poprzez nadanie nowego brzmienia tej jednostce redakcyjnej. W pozostałej części statut sołectwa Poronin pozostał niezmieniony.

Zaskarżona uchwała Rady Gminy Poronin z dnia 31 marca 2014 roku numer XLII/245/2014 w sprawie uchwalenia statutów Sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk, w części w odniesieniu do Statutu Sołectwa Poronin, stanowiącego Załącznik numer 1 do uchwały, dotyczącej Rozdziału I § 1-3, Rozdziału II § 4 ust. 1-2, ust. 4, § 5-7, Rozdziału III § 8-17, Rozdziału IV § 18-22, Rozdziału V § 23-29, Rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, Rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, Rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34 Statutu Sołectwa Poronin, zapadła zatem z istotnym naruszeniem art. 35 ust. 1 i art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w całości.

Skarżący wskazał, iż Rada Gminy Poronin podejmując zaskarżoną uchwałę nie poddała projektów przyjętych nią statutów konsultacjom z mieszkańcami przeprowadzonym w trybie, który powinna określić w uchwale podjętej na podstawie art. 5a ust. 2 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. Co więcej, z przekazanej dokumentacji wynika, iż Rada Gminy Poronin dopiero po podjęciu zaskarżonej uchwały przyjęła wymaganą normą art. 5a ust. 2 u.s.g. uchwałę ustalającą zasady przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami.

Skarżący podkreślił, że po przyjęciu uchwały ustalającej zasady przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, Rada Gminy Poronin podjęła uchwałę numer IV/28/2019 z dnia 14 stycznia 2019 r. w sprawie zmiany statutów sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk.

Dodania wymaga także, że po przyjęciu uchwały określającej tryb przeprowadzania konsultacji Rada Gminy Poronin przyjęła uchwałę nr IV/28/2019 w sprawie zmiany statutów Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk. W uchwale tej zmieniono brzmienie uchwalonego poprzednio statutu Sołectwa Poronin w części dotyczącej Rozdziału II § 4 ust. 3 poprzez nadanie nowego brzmienia tej jednostce redakcyjnej. W pozostałej części statut Sołectwa Poronin pozostał niezmieniony. Powyższe przemawia jednoznacznie za uznaniem, iż zaskarżona uchwała w części w odniesieniu do Statutu Sołectwa Poronin stanowiącego Załącznik numer 1 do tej uchwały, dotyczącej Rozdziału I § 1 - 3, Rozdziału II § 4 ust. 1-2, ust. 4, § 5-7, Rozdziału III § 8-17, Rozdziału IV § 18-22, Rozdziału V § 23-29, Rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, Rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, Rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34 Statutu Sołectwa Poronin, narusza art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Rada Gminy Poronin podejmując zaskarżoną uchwałę nie wskazała regulacji ustalającej zasady przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami.

Zdaniem skarżącego zaskarżona we wskazanej części w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy Poronin podjęta została z istotnym naruszeniem prawa, powodującym jej nieważność, tj. z istotnym naruszeniem przepisów regulujących procedurę jej podejmowania. Pozostały zakres uchwały, a więc w części dotyczącej statutu Sołectwa Poronin w zakresie przyjętego Rozdziału II § 4 ust. 3 uznać należy za podjęty zgodnie z wymogami przepisów prawa, ponieważ uchwała zmieniająca statut w tym zakresie podjęta została przez Radę Gminy Poronin już po podjęciu uchwały określającej zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Poronin wniósł o zawieszenie postępowania do czasu podjęcia przez Radę Gminy Poronin uchwały w sprawie uchwalenia nowego statutu Sołectwa Poronin w trybie i z uwagami wskazanymi w skardze Prokuratora Okręgowego z dnia 27 grudnia 2021 r. Organ podkreślił, że uwzględniając zarzuty skargi Rada Gminy Poronin uchwali nowy statut sołectwa z zastosowaniem trybu określonego w uchwale Rady Gminy Poronin z dnia 23 maja 2016 r. Nr XX/111/2016 w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Poronin. Podjęcie poprawnej uchwały jak i przedłożenie jej do niniejszej sprawy planowane jest do końca kwietnia 2022 r.

W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2022 r. organ wskazał, że zaskarżona uchwała została uchylona. W dniu 28 kwietnia 2022 r. została podjęta uchwała Rady Gminy Poronin Nr XLVIII/340/2022 w sprawie uchwalenia Statutu Sołectwa Poronin. Organ wskazał, że uchwalenie statutu zostało poprzedzone społecznymi konsultacjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Poronin z dnia 31 marca 2014 roku nr XLIII/245/2014 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk w zakresie statutu sołectwa Poronin.

Skarga została wniesiona na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Zgodnie z powyższymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Prokurator nie jest ograniczony żadnym terminem przy wnoszeniu skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Do grupy takich aktów należy natomiast zaskarżona w rozpoznawanej sprawie uchwała.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a.

W literaturze przyjmuje się, że podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami.

W niniejszej sprawie istotne naruszenie prawa występuje, o czym będzie mowa niżej. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały na wstępie przytoczyć należy treść przepisu art. 35 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 594; powoływanej dalej jako "u.s.g.") na dzień podjęcia uchwały:

"1. Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.

2. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej.

3. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej".

Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały – co (o czym będzie mowa niżej) miało miejsce w niniejszej sprawie.

Należy wskazać, iż przepis art. 5 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że "jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy", natomiast art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przewiduje, że "organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami". Przepisy te nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że zaskarżona uchwała dotycząca statutu jednostki pomocniczej powinna była zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy miał być uregulowany statutem. Dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, konieczne jest zatem uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r., II SA/Gd 458/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13 i wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r., II OSK 652/13). Wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii.

Artykuł 5a ust. 1 u.s.g. stanowi, że w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2 u.s.g.).

Ustawodawca w art. 5a ust. 1 u.s.g. przewiduje zatem dwa rodzaje konsultacji: obligatoryjne oraz fakultatywne, przy czym konsultacje obligatoryjne przeprowadzane są na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. ustalenie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji następuje w drodze uchwały rady gminy. Rada gminy jest zobowiązana do określenia w sposób kompletny i wyczerpujący zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z jej mieszkańcami. Ustawa nie narzuca ani formy, ani trybu przeprowadzenia konsultacji, pozostawiając przedmiotowe kwestie w gestii rady gminy. Konsultacje adresowane są do mieszkańców gminy. Uczestnikami procesu konsultacji społecznych przeprowadzanych na podstawie art. 5a ust. 1 i 2 u.s.g. są zawsze dwa podmioty. Pierwszym jest organ konsultujący (decydent) uprawniony do rozstrzygania o sposobie wykonywania zadań publicznych. Jego rolą jest rozstrzygnięcie sprawy, która była przedmiotem konsultacji, a także zorganizowanie konsultacji społecznych pod względem prawnym oraz technicznym. Podmiotem konsultującym są organy gminy, gdyż tylko one posiadają kompetencje do rozstrzygania o sprawach publicznych ważnych dla lokalnej wspólnoty samorządowej. Drugim uczestnikiem konsultacji społecznych jest zbiorowy podmiot konsultowany, czyli mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego przeprowadzającej konsultacje (zob. B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, WKP 2018).

Jednym z przepisów, w którym ustawa o samorządzie gminnym wprowadza wymóg przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych, jest art. 35 ust. 1 u.s.g. Uchwała dotycząca nadania statutu jednostki pomocniczej (sołectwa) powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy ma być uregulowany statutem. Inaczej mówiąc, dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, konieczne jest zatem uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por.m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2018 r., III SA/Kr 288/18, Lex nr 2451150 i powołane tam: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r., II SA/Gd 458/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13 i wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r., II OSK 652/13).

Konsultacje przeprowadza się jednak zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji. Wymagane jest bowiem przepisami prawa najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji z mieszkańcami, a dopiero następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2019 r., III SA/Kr 1322/18, Lex nr 2625329). O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g.

W niniejszej sprawie Wójt Gminy Poronin w odpowiedzi na skargę wskazał, że uwzględniając zarzuty skargi Rada Gminy Poronin uchwali nowy statut sołectwa z zastosowaniem trybu określonego w uchwale Rady Gminy Poronin z dnia 23 maja 2016 r. Nr XX/111/2016 w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Poronin. Podjęcie poprawnej uchwały jak i przedłożenie jej do niniejszej sprawy planowane było do końca kwietnia 2022 r., a faktycznie nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2022 r.

W związku z powyższym w ocenie Sądu należy przyjąć, że uchwaloną uchwałą z dnia 31 marca 2014 r. nr XLIII/245/2014 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Ząb i Bustryk, w zakresie statutu sołectwa Poronin, stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej uchwały, statut ten nie został poddany społecznym konsultacjom z mieszkańcami tego sołectwa, gdyż należy raz jeszcze podkreślić, iż sposób dokonywania konsultacji powinien być określony w uchwale rady gminy poprzedzającej czynność konsultacji.

Wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że w przypadku Statutu Sołectwa Poronin nie został spełniony wymóg przewidziany w art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wynik konsultacji w sprawie statutu nie jest wprawdzie wiążący dla rady gminy, ale ich brak należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwał rady gminy podjętych w sprawie określenia statutów jednostek pomocniczych (por. E. Olejniczak-Szałowska, Konsultacje we wspólnocie samorządowej, Samorząd Terytorialny 1997, nr 1-2, s. 116-117; por. też: P. Chmielnicki (w:) Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2004, s. 257).

Raz jeszcze należy podkreślić, że z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05,Lex nr 192932).

Należy stwierdzić, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy Poronin wydana została z istotnym naruszeniem prawa, powodującym jej nieważność, tj. z naruszeniem przepisów regulujących procedurę jej podejmowania w zakresie Statutu Sołectwa Poronin, stanowiącego Załącznik numer 1 do uchwały, w części tj. Rozdziału I § 1-3, Rozdziału II § 4 ust. 1-2, ust. 4, § 5-7, Rozdziału III § 8-17, Rozdziału IV § 18-22, Rozdziału V § 23-29, Rozdziału IV (błędnie oznaczonego) § 30, Rozdziału V (błędnie oznaczonego) § 31, Rozdziału VI (błędnie oznaczonego) § 32-34.

Należy również podkreślić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna przesłanka umorzenia postępowania sądowego, ponieważ postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe. Fakt uchylenia zaskarżonej uchwały po dacie wniesienia skargi nie pozbawia Sądu możliwości oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały. Utrata mocy obowiązującej uchwały na skutek kolejnej uchwały organu stanowiącego powoduje jedynie wyeliminowanie części jej przepisów ze skutkiem od daty uchylenia (ze skutkiem ex nunc). Natomiast stwierdzenie nieważności konkretnego przepisu uchwały wywołuje skutki od chwili jego podjęcia (ze skutkiem ex tunc). W tej ostatniej sytuacji dany przepis uchwały należy traktować tak, jakby nigdy nie został podjęty (uchwalony). Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiego przepisu. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94, opub. w OTK 1994, cz. II, poz. 44 przyjął, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że uchylenie lub zmiana zaskarżonej uchwały przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej na nią skargi.

Wskazane wyżej naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały powoduje jej nieważność we wskazanym wyżej zakresie, bez względu na treść zaskarżonej uchwały. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w zaskarżonym zakresie w sposób istotny narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.