Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 102/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 55 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 4, art. 111 par. 2, art. 149, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200,art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 roku sprawy ze skarg S. M. i U. Z. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania ulicy 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 5) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: a) S. M. w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych, b) U. Z. w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 6) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz: a) S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych, b) U. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych. LS


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2016 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi S. M. złożył wniosek o rozpoznanie w trybie art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w tekście jako: p.p.s.a.) skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania ulicy A w B..

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż w dniu [...] złożył za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania ulicy A w B.. Wobec nieprzesłania skargi do sądu, skarżący złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., który został uwzględniony rozstrzygnięciem w sprawie o sygn.akt II SO/Łd 19/16. Strona zaznaczyła, iż mimo nałożenia grzywny skarga nie została przekazana do sądu, co uzasadnia wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie przedstawionych odpisów skargi.

W skardze z dnia [...] skarżący zarzucił organowi trwającą ponad 3 lata bezczynność i wniósł o:

- zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony w zakreślonym przez sąd terminie;

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości do uznania sądu;

- wymierzenie organowi grzywny zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości;

- zasądzenie od organu kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Uzasadniając skarżący przypomniał, iż wniosek o wszczęcie postępowania datowany jest na dzień 28 sierpnia 2012 r. i jest doprecyzowaniem wniosku z dnia 21 marca 2010 r. Wyjaśnił, iż z uwagi na kilkumiesięczną bezczynność organu wystąpił z zażaleniem z dnia 14 listopada 2012 r., które organ wyższego stopnia uwzględnił i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 lutego 2013 r. Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu oględzin na dzień 5 marca 2013 r. Następnie pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. organ powiadomił strony o toczących się postępowaniach i pismem z dnia 15 maja 2013 r. ponownie zawiadomił o wszczęciu postępowania. Wobec bezczynności organu skarżący w dniu 16 października 2013 r. złożył kolejne zażalenie, po jego rozpatrzeniu organ wyższego stopnia odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu. Z uwagi na powyższe skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 lipca 2014r. sygn. akt II SAB/Łd 24/14, uwzględnił skargę i zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, wymierzył również organowi grzywnę. Ponieważ organ nie podejmował żadnych działań skarżący wezwał do wykonania wyroku, a wobec dalszej bezczynności wystąpił ze skargą na niewykonanie wyroku. Sąd uwzględnił skargę i wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 365/15 wymierzył organowi grzywnę, przyznał skarżącemu sumę pieniężną i zasądził koszty postępowania. Następnie skarżący wystąpił ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania i wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 174/15 orzekł w tym przedmiocie. Wobec dalszego niepodejmowania przez organ żadnych działań, skarżący zażaleniem z dnia 4 listopada 2015 r. zaskarżył po raz kolejny bezczynność organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Jednakże do dnia wystąpienia z niniejszą skargą organ wojewódzki nie rozpoznał zażalenia, jednocześnie organ I instancji nie podjął żadnych działań. Na koniec skarżący zwrócił uwagę, iż ostatnią czynnością organu było pismo z dnia 15 maja 2013 r. zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania. Wskazując na przedstawione okoliczności, pozornie podejmowane czynności, skarżący wniósł o uwzględnienie, iż organ całkowicie lekceważy obowiązki przewidziane prawem, a takie zachowanie powoduje u strony uszczerbek moralny w postaci utraty zaufania do organów Państwa.

W dniu 11 maja 2016 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi również U. Z. złożyła wniosek o rozpoznanie w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. skargi, złożonej za pośrednictwem organu w dniu 6 grudnia 2015 r., na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w przedmiocie wybudowania i użytkowania ulicy A w B. – skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 111/16.

W skardze z dnia 6 grudnia 2015 r. skarżąca zarzuciła organowi trwające ponad 3 lata przewlekłe prowadzenie postępowania i wniosła o :

- zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony w zakreślonym przez sąd terminie;

- stwierdzenie przewlekłości postepowania oraz że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości;

- przyznanie w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości do uznania sądu;

- zasądzenie od organu kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżąca w opisała okoliczności przytoczone przez S. M. w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 102/16. Skarżąca zaznaczyła, iż wyczerpała tryb zaskarżenia z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) zażaleniem z dnia 26 sierpnia 2015 r., po rozpatrzeniu którego organ wyższego stopnia wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 4 grudnia 2015 r. i zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie - termin ten upłynął bezskutecznie. Skarżąca podkreśliła, iż z przedstawionych okoliczności jasno wynika, iż organ powadzi postępowanie pozornie od 2012 roku, ostatnią czynnością organu było pismo z dnia 15 maja 2013 r. zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania. Skarżąca zwróciła uwagę, iż organ lekceważy orzeczenia nie tylko organu wyższego stopnia, ale i orzeczenia sądu administracyjnego, nakładane zobowiązania i grzywny.

W dniu 11 maja 2016 r. U. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła również wniosek o rozpoznanie, w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. skargi, złożonej w organie w dniu 6 grudnia 2015 r., na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania ulicy A w B. – skarga została zarejestrowana pod sygn.akt II SAB/Łd 112/16.

W skardze z dnia 6 grudnia 2015 r. strona skarżąca wskazując na trwającą od ponad 3 lat bezczynność organu I instancji wniosła o:

- zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez sąd terminie aktu administracyjnego;

- stwierdzenie bezczynności organu oraz że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzgledniającej stopień przewlekłości;

- przyznanie w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości do uznania sądu;

- zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżąca w istocie powtórzyła argumentację przedstawioną w swej skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 111/16. Wskazała, iż wyczerpała tryb z art. 37 § 1 k.p.a. składając zażalenie z dnia 26 sierpnia 2015 r., które organ wojewódzki ocenił jako zasadne i m.in. stwierdził, że organ I instancji pozostaje w bezczynności i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 4 grudnia 2015 r. Skarżąca podkreśliła, iż bezskuteczny upływ dodatkowo wyznaczonego terminu oraz fakt, iż ostatnią czynnością organu I instancji było pismo z dnia 15 maja 2013 r. zmobilizowały do wystąpienia z niniejszą skargą do sądu. Skarżąca podobnie jak w swej wcześniejszej skardze podkreśliła, iż organ nadzoru budowlanego I instancji podejmuje czynności pozorne, pomimo upływu ponad 3 lat sprawa nadal nie została załatwiona co do istoty.

We wszystkich opisanych sprawach (o sygn. akt: II SAB/Łd 102/16, II SAB/Łd 111/16 i II SAB/Łd 112/16) w wykonaniu zarządzeń z dnia 14 czerwca 2016 r. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. doręczone zostały odpisy skargi S. M. z dnia [...], skarg U. Z. z dnia 6 grudnia 2015 r. wraz z wnioskami o rozpoznanie ich w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. i zobowiązaniem do ustosunkowania się do treści wniosku. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przedmiotowe wezwania organ odebrał w dniu 17 czerwca 2016 r., jednakże wszystkie pozostawił bez odpowiedzi. Opisane wezwania zostały ponownie przesłane organowi wraz z zawiadomieniami o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 14 października 2016 r.

W dniu 14 września 2016 r. wpłynęły do sądu odpowiedzi na wszystkie opisane skargi, w których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o ich oddalenie.

Z uzasadnień stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedziach na wszystkie trzy skargi (o sygn. akt: II SAB/Łd 102/16, II SAB/Łd 111/16 i II SAB/Łd 112/16) oraz nadesłanych przy nich akt administracyjnych wynika, iż w dniu 26 marca 2010 r. wpłynął wniosek datowany na dzień 21 marca 2010 r., w którym S. M. wniósł o podjęcie natychmiastowych działań celem wyeliminowania występującego zagrożenia dla mieszkańców miasta, spowodowanego brakiem chodników dla pieszych w ciągu ulicy A w B.. Następnie, w piśmie z dnia 28 sierpnia 2012 r. S. M. sprecyzował, iż pismo z dnia 26 marca 2010 r. stanowiło wniosek w przedmiocie weryfikacji legalności, prawidłowości wybudowania i oddania do użytkowania ulicy A w B.. Dalej, w toku prowadzonego postępowania S. M. złożył, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., zażalenie z dnia 14 listopada 2012 r., które organ wyższego stopnia uwzględnił wyznaczając dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 lutego 2013 r. Następnie organ I instancji stosownym zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. poinformował stronę o wszczęciu postępowania w zakresie prawidłowości wybudowania drogi gminnej ulicy A w B.. Wnioskodawca wystąpił z kolejnym zażaleniem z dnia 16 października 2013 r., jednakże postanowieniem z dnia [...] organ wyższego stopnia odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie w uzasadnieniu ww rozstrzygnięcia wskazano, iż organ stopnia powiatowego nadal nie udzielił odpowiedzi na pismo skarżącego, w którym sprecyzował zakres żądania wszczęcia postępowania. Z kolei po uwzględnieniu skargi S. M. na bezczynność organu nadzoru budowlanego I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 24/24, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do zakończenia sprawy w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Następnie, w dniu 23 lutego 2015 r. wpłynęła skarga S. M. na niewykonanie wyroku, która została uwzględniona. Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 365/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył organowi grzywnę za niewykonanie wyroku. W dniu 7 grudnia 2015 r. wpłynęły, opatrzone datą 6 grudnia 2015 r. skargi U. Z. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] S. M. złożył kolejną skargę na bezczynność organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w opisanej sprawie.

Ustosunkowując się do wniosków i argumentów przedstawionych we wszystkich skargach organ nadzoru budowalnego wyjaśnił, iż okoliczność bezczynności i przewlekłości, czy też niezachowania ustawowych terminów jest niezależna od organu. Wynika m.in. z braku odpowiedniej kadry pracowniczej, licznych rozbudowanych postępowań prowadzonych w stosunku do małej liczby pracowników oraz częstych wezwań pracowników jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania. Organ zaznaczył, iż wszystkie te okoliczności obiektywnie utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki.

Przy piśmie procesowym z dnia [...] , nadesłanym do sprawy o sygn. akt II SAB/Łd 102/16, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. poinformował, iż dniu [...] wydał decyzję nr [...] mocą której, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7, art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne i art. 104 k.p.a., nałożył na Miasto B. obowiązek sporządzenia projektu budowanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dotyczących budowy obiektu liniowego.

S. M., w sprawie II SAB/Łd 102/16, złożył pismo z dnia 14 października 2016 r, wnosząc w nim o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w wysokości obejmując uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz zwrot poniesionych kosztów dojazdu na rozprawę w wysokości 96,95 zł.

Na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sąd postanowił m.in. na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączyć sprawę niniejszą o sygn. akt II SAB/Łd 102/16 ze sprawami o sygn.akt: II SAB/Łd 111/16, II SAB/Łd 112/16 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, dalej sprawę prowadzić pod sygn.akt II SAB/Łd 102/16. Sąd oddalił również wnioski o rozpoznanie spraw w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, z uwagi na wydane na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. postanowienie o połączeniu spraw o sygnaturach akt: II SAB/Łd 102/16, II SAB/Łd 111/16 i II SAB/Łd 112/16 wyjaśnić należy, iż połączenie spraw o wskazanych sygnaturach akt było dopuszczalne z uwagi na zapis art. 111 § 2 p.p.s.a. Stanowi on, iż sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Nie budzi wątpliwości sądu, iż sprawa ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i obie skargi U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez ten sam organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego dotyczą tego samego postępowania zainicjowanego na wniosek S. M., opatrzony datą 21 marca 2010 r., w sprawie zbadania prawidłowości wybudowania i użytkowania ulicy A. Opisane trzy skargi pozostają ze sobą w związku, dotyczą oceny tego samego merytorycznego postępowania, które to ustalenie uzasadniało rozstrzygnięcie stosownie do art. 111 § 2 p.p.s.a.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż pojęcie związku między sprawami należy rozumieć jako istnienie zależności o istotnym znaczeniu, które odnoszą się do elementów stosunków prawnych w nich uregulowanych. Skoro na pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej składają się elementy podmiotowe (podmioty mające interes prawny lub obowiązek prawny) i przedmiotowe (treść żądanego uprawnienia, treść obowiązku i podstawa faktyczna i prawna), oznacza to, że "w związku" – w rozumieniu art. 111 § 2 – pozostają sprawy, których cechy podmiotowe i przedmiotowe byłyby podobne lub identyczne. Podobieństwo to powinno odnosić się do żądań i przedmiotów rozstrzygnięć (z uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn.akt I FPS 3/06). Z uwagi na powyższe, uzasadnione było połączenie skargi S. M. i dwóch skarg U. Z. (dotyczących bezczynności organu i przewlekłości postępowania w tej samej sprawie merytorycznej) do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Z kolei oddalenie wniosku o rozpoznanie skarg w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. uzasadnione jest wobec ustalenia, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nadesłał do sądu wszystkie trzy skargi wraz z odpowiedziami na te skargi i aktami administracyjnymi.

W ocenie sądu dalsze rozważania poprzedzić należy także wyjaśnieniem, iż warunkiem wniesienia skargi zarówno na bezczynność organu administracji publicznej, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez taki organ jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 w zw. z art. 52 § 2 k.p.a. W przypadku kontrolowanych skarg nie budzi wątpliwości sądu, iż skarżący przed wystąpieniem do sądu administracyjnego wyczerpali tryb zaskarżenia opisany w art. 37 § 1 k.p.a. S. M. złożył zażalenie na bezczynność organu w przedmiotowym postępowaniu pismem z dnia 4 listopada 2015 r. Z kolei U. Z. złożyła w dniu 26 sierpnia 2015 r. zażalenie zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekle prowadzenie postępowania. Abstrahując od stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia na skutek rozpatrzenia powyższych zażaleń, dla potrzeb kontroli sądowoadministracyjnej ustalenie, iż z takimi środkami zaskarżenia skarżący wystąpili, czyni tę kontrolę dopuszczalną.

Przechodząc do oceny merytorycznej złożonych skarg, godzi się wskazać, iż sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszych spraw istotne jest, iż przedmiotem kontroli sądowej była już zarówno bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania ulicy A w B., jak i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w tym przedmiocie. I co istotne, tutejszy sąd wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 24/14 ze skargi S. M. m.in. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 24 sierpnia 2012 r. i stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 174/15 także ze skargi S. M., sąd stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy wobec cofnięcia skargi w tym zakresie.

Nie budzi wątpliwości sądu, iż przywołane orzeczenia mają o tyle wpływ na obecnie rozpoznawane skargi, iż zarówno stan bezczynności jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sąd analizuje jedynie w okresie od uprawomocnienia się przywołanych orzeczeń do dnia obecnego wyrokowania. Nie jest bowiem dopuszczalna ponowna analiza okresu, w odniesieniu do którego sąd zajął już stanowisko.

Powracając do istoty niniejszych skarg, w ocenie sądu lektura nadesłanych przez organ akt administracyjnych nie pozostawia wątpliwości co do zasadności podniesionych przez skarżących zarzutów. Trudno w istocie pisać o lekturze akt administracyjnych, bowiem w analizowanym okresie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie podjął żadnych czynności, a tym bardziej czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty. Organ nie uczył nic lekceważąc zarówno wyrok z dnia 25 lipca 2014 r., jak i postanowienia organu wyższego stopnia, który uwzględniając zażalenia składane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. wyznaczał dodatkowy termin załatwienia sprawy. Organ I instancji nie informował również stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, do czego jest zobowiązany w świetle art. 36 § 1 k.p.a. Taka postawa, której sam organ nie kwestionuje, jasno świadczy o lekceważeniu nie tylko uprawnień stron postępowania do załatwienia sprawy w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami, ale i orzeczeń sądu, których celem było zmobilizowanie organu od podjęcia skutecznych działań. Bezsprzecznie organ naruszył zasady sprawności postępowania i zasady budowania zaufania do organów administracji publicznej. Z tych względów, w ocenie sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania mają charakter rażący. Ustalony stan faktyczny sprawy świadczy o ewidentnym i oczywistym naruszeniu zasady szybkości postępowania, a także o istotnym przekroczeniu rozsądnego terminu jej rozpatrzenia. Wobec powyższego sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Przywołane orzeczenie z dnia 25 lipca 2014 r. w sprawie II SAB/Łd 24/14 ma również znaczenie w kontekście przepisu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Niewątpliwie taka zależność istnieje między sprawą o sygn.akt II SAB/Łd 24/14 a obecnie rozpoznawaną sprawą ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania ulicy A. Przywołane sprawy zainicjowane zostały pomiędzy tymi samymi stronami i w tym samym przedmiocie. A skoro tak, to bezsprzecznie zobowiązanie organu do załatwienia wniosku S. M. z dnia 24 sierpnia 2012 r., co uczynił sąd wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r., wyczerpuje możliwość ponownego merytorycznego orzekania przez sąd w tym samym zakresie. Ustalenie to obligowało sąd do odrzucenia skargi S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu, co sąd uczynił w pkt 2 wyroku w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie nie mogło ujść uwadze sądu, iż w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję nr [...]mocą której, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7, art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne i art. 104 k.p.a., nałożył na Miasto B. obowiązek sporządzenia projektu budowanego zamiennego uwzgledniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dotyczących budowy obiektu liniowego – ulicy A w B.. Ustalenie w powyższym zakresie obligowało sąd do orzeczenia w pkt 3 wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg. Niewątpliwie bowiem postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe, co przewiduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał merytoryczne rozstrzygnięcie, którym przerwał stan bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.

Podkreślenia wymaga istota skargi w sprawie na bezczynność i przewlekłość postępowania - raz nałożone zobowiązanie do załatwienia sprawy (wydania aktu) pozostaje w mocy do czasu jego wykonania, to jest wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Natomiast prawomocne orzeczenie o bezczynności czy przewlekłym prowadzeniu postępowania nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania, czy po dacie wyroku w sprawie bezczynności czy przewlekłości organ w dalszym ciągu nie popełnia uchybień, kwalifikujących się jako bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania (wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 września 2016 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 122/16).

Zdaniem sądu, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, zasadnym było wymierzenie organowi grzywny, co sąd uczynił w pkt 4 wyroku, stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Bezspornym jest, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli już podejmował określone czynności to czynił to w dużych odstępach czasu i w zasadzie, jak słusznie wskazują skarżący od ponad 2,5 roku organ nie podjął żadnej czynności, która prowadziłaby do załatwienia sprawy co do istoty. Ponadto stan swej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania organ utrzymywał, pomimo wyraźnego wskazania w tym względzie organu wyższego stopnia, a także stanowiska zajętego we wcześniejszych wyrokach sądu. W zaistniałej sytuacji sąd uznał za zasadne wymierzenie grzywny w kwocie 2000 zł, biorąc pod uwagę z jednej strony fakt opieszałego i nieefektywnego działania organu na przestrzeni ponad 2 lat, z drugiej okoliczność, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w B. był już karany grzywnami za pozostawanie w bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej spawie. Nie mogło przy tym ujść uwadze sądu, iż w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję merytoryczną, załatwiając sprawę co do istoty. Rozstrzygnięcie to przerwało stan bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, co również miało wpływ na ustaloną kwotę wymierzonej organowi grzywny.

W pkt 5 wyroku sąd, mając na względzie brzmienie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężne w kwocie po 1000 zł. Sąd uznał, że jest to kwota adekwatna do skali zawinienia, a jednocześnie wziął pod uwagę wielość spraw, która jest prowadzona przez organ, a dotyczy obojga skarżących, jak i merytoryczne rozstrzygnięcie wydane w ramach kontrolowanego postępowania.

W pkt 6 wyroku, w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzono na rzecz skarżących zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwotach równych uiszczonym wpisom sądowym oraz kosztów stawiennictwa na rozprawie.

MR