Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 240/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 3, art. 84 ust.4
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółdzielni Mieszkaniowej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A" Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 2 stycznia 2017 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności w częściach dotyczących pkt. 2 i 6 decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionej decyzją z dnia 7 grudnia 2009 r. oraz decyzją z dnia 5 lutego 2011 r.

Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 13 lipca 2009 r. Prezydent Miasta w pkt. 1 zezwolił "A" Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w G. na usunięcie 11 sztuk drzew zindywidualizowanych co do gatunków. W pkt. 2 decyzji organ ustalił termin wycinki drzew i krzewów, który następnie był dwukrotnie zmieniany – decyzją z dnia 7 grudnia 2009 r. i decyzją z dnia 5 lutego 2011 r. W pkt. 3 ustalono opłatę z tytułu usunięcia drzew w wysokości 128 161,90 zł, której wpłatę, zgodnie z pkt. 5 decyzji odroczono na okres 3 lat od dnia realizacji nasadzeń rekompensujących wskazanych w pkt 6 decyzji. W pkt. 6 decyzji zobowiązano Spółdzielnię do posadzenia 15 sztuk drzew ozdobnych na administrowanym terenie, w terminie do dnia 30 września 2010 r. Ustalono również, że drzewa przeznaczone do nasadzeń powinny być dobrej jakości, co najmniej 3 - krotnie szkółkowane, z wyraźnym przewodnikiem i posiadać obwody pni co najmniej 15 cm. Ponadto nakazano, żeby drzewa posadzić w dołach zaprawionych żyzną ziemią z domieszką hydrożelu oraz objąć je opieką pielęgnacyjną przez trzy sezony wegetacyjne. W pkt. 7 decyzji zobowiązano stronę do powiadomienia organu o wykonaniu nasadzeń.

Wnioskiem z dnia 4 lipca 2016 r. (zawartym w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia "A" Spółdzielni Mieszkaniowej w G. opłaty za usunięcie drzew ustalonej decyzją z dnia 13 lipca 2009 r.) "A" Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 lipca 2009 r. w pkt. 2 i 6 zarzucając, że w zakresie określającym termin wycięcia drzew oraz wskazującym, że nowe drzewa powinny być dobrej jakości, co najmniej 3 - krotnie szkółkowane, z wyraźnym przewodnikiem i posiadać obwody pni co najmniej 15 cm, została ona wydana bez podstawy prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionej wskazanymi wyżej decyzjami, w części dotyczącej pkt. 2 i 6 uznając, że decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej, ani nie jest dotknięta innymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że istniała podstawa prawna do ustalenia w zezwoleniu terminu usunięcia drzew, wskazana w art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, który w dacie wydania przez decyzji z dnia 13 lipca 2009 r. stanowił, że opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w zezwoleniu. Odnosząc się do drugiej kwestii podnoszonej we wniosku, dotyczącej obowiązku posadzenia 15 sztuk drzew ozdobnych oraz do tego, że nowe drzewa powinny być dobrej jakości, co najmniej 3 - krotnie szkółkowane, z wyraźnym przewodnikiem i posiadać obwody pni co najmniej 15 cm, Kolegium wskazało, że według art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody - w brzmieniu obowiązującym w 2009 r., obligatoryjnym elementem decyzji wydanej w oparciu o ten przepis jest określenie ilości drzew, jakie mają być nasadzone, przy czym ich ilość nie może być mniejsza niż ilość drzew wycinanych. Tym samym Kolegium opowiedziało się za dopuszczalnością tego rodzaju sprecyzowania obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych. Kolegium wyjaśniło również, że ze względu na charakter decyzji z dnia 13 lipca 2009 r., w której poszczególne rozstrzygnięcia są ze sobą nierozerwalnie związane i nie mogą funkcjonować w obrocie oddzielnie, nie byłoby możliwe stwierdzenie nieważności poszczególnych rozstrzygnięć, tak jak wnioskowała o to "A" Spółdzielnia Mieszkaniowa.

Spółdzielnia złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r. zarzucając Kolegium naruszenie art. 83 i art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez uznanie, że stanowi on podstawę do określenia w decyzji organu administracji szczegółowych parametrów, jakim mają odpowiadać nasadzenia zastępcze oraz naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8, 9 i 11 k.p.a. w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów zobowiązujących organ do dbałości o zieleń na terenie administrowanej jednostki terytorialnej, z których SKO wywiodło uprawnienie organu wydającego zezwolenie na usuniecie drzew do określenia parametrów wielkości i wieku, jak też rodzajów i gatunków drzew, które mają być posadzone. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w części, w której została wydana bez podstawy prawnej.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 lutego 2017 r. utrzymało w mocy uprzednią decyzję własną. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Kolegium w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko stwierdzając ponownie, że decyzja z dnia 13 lipca 2009 r. wydana została na podstawie obowiązującego w dacie jej wydawania przepisu w postaci art. 83 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono:

1. naruszenie art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez uznanie, że przedmiotowy przepis upoważniał organ do wskazania terminu nasadzeń drzew i krzewów, gdy tymczasem przepis wskazywał jedynie na konieczność zachowania żywotności przez drzewa po 3 latach od dokonania nasadzeń;

2. naruszenie art. art 83 i art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez uznanie, że przedmiotowy przepis upoważniał organ do wskazania właściwości nasadzanych drzew, gdy tymczasem przepis wskazywał jedynie uprawnienie do określenia przez organ liczby nasadzanych drzew;

3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię uznając, że organ posiada kompetencja do działania wykraczającego poza ustawowe upoważnienie wynikające z przepisu prawa;

4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

5. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zawarcie błędnego pouczeniu o braku prawa strony do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku;

6. naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8, 9, 11 k.p.a. brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 lipca 2009 r. w pkt. 2 i 6, gdyż w zakresie określającym termin wycięcia drzew oraz wskazującym, że nowe drzewa powinny być dobrej jakości, co najmniej 3 - krotnie szkółkowane, z wyraźnym przewodnikiem i posiadać obwody pni co najmniej 15 cm, została ona wydana bez podstawy prawnej. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 663/07, według którego nie można w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew określać terminu usunięcia ani terminu dokonania nasadzeń zastępczych, a także dodatkowych ustaleń towarzyszących określonemu obowiązkowi nasadzeń zastępczych gdyż nie ma ku temu podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem niniejszej skargi jest odmowa stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionej następnie decyzjami tego organu co po punktu 2: z dnia 7 grudnia 2009 r. oraz z dnia 5 lutego 2011 r., w częściach objętych pkt. 2 i 6, w postępowaniu wszczętym z wniosku "A" Spółdzielni Mieszkaniowej.

Decyzja z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczy: zezwolenia udzielonego skarżącej na usunięcie 11 sztuk drzew określonych co do gatunku (pkt 1), ustalenia terminu wycinki (pkt 2), ustalenia opłaty z tytułu usunięcia 7 sztuk drzew w kwocie 128 161,90 zł (pkt 3), której uiszczenie w pkt 5 odroczono na okres 3 lat od dnia realizacji nasadzeń rekompensujących wskazanych w pkt. 6 rozstrzygnięcia. W pkt. 6 tej decyzji zobowiązano Spółdzielnię do posadzenia 15 sztuk drzew ozdobnych na administrowanym przez nią terenie, w terminie do dnia 30 września 2010 r. Określono przy tym, że drzewa przeznaczone do nasadzeń powinny być dobrej jakości, co najmniej 3 – krotnie szkółkowane, z wyraźnym przewodnikiem i posiadać obwody pni co najmniej 15 cm. Nadto określono, że drzewa należy posadzić w dołach zaprawionych żyzną ziemią z domieszką hydrożelu oraz objąć je opieką pielęgnacyjną przez trzy sezony wegetacyjne.

Decyzja Prezydenta Miasta podjęta została na podstawie art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1-3, ust. 4 i ust. 5 oraz art. 86 ust. 1 pkt 4, 9, 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.).

Wniosek Spółdzielni o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 czerwca 2009 r. dotyczył punktów 2 i 6 w zakresie dotyczącym terminu wycięcia drzew (dwukrotnie zmienianego decyzjami z dnia 7 grudnia 2009 r. i z dnia 5 lutego 2011 r.) oraz szczegółowego opisu nowych nasadzeń, uzasadniony wydaniem decyzji w tych częściach bez podstawy prawnej.

Sąd orzekający w pełni zaakceptował przywołane na wstępie rozstrzygnięcia SKO, oceniając je jako prawidłowe i zgodne z przepisami prawa materialnego, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Były to przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., nr 92, poz. 880, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 lipca 2009 r.

Rozważając niniejszą sprawę należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, które stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wymienionymi wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego tylko punktu widzenia - czy decyzja ta jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wszczęcie takiego postępowania możliwe jest zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie postępowanie nadzwyczajne wszczęte zostało na wniosek skarżącej Spółdzielni.

Przepis art. 156 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji niewątpliwego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Wniosek skarżącej Spółdzielni oparty został na przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wśród wad kwalifikowanych stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji przepis ten wymienia rażące naruszenie prawa oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1954/13, CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, decyduje więc przede wszystkim oczywistość naruszenia prawa, prowadząca do przyznania bądź odmowy przyznania prawa wbrew przesłankom przepisu. Ze względu na pierwszeństwo stabilności obrotu prawnego zaostrzono kryteria pozwalające na stwierdzenie czy doszło do rażącego naruszenia prawa, wskutek czego za niewystarczające uznano wykazanie, że doszło do oczywistego naruszenia prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oczywistość tego naruszenia musiała wywołać skutki społeczno-gospodarcze, niedające się zaakceptować ze względu na wymogi zasady praworządności. Natomiast wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu prawa materialnego, który mógłby być podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego, orzekającego co do istoty sprawy. Ponieważ działanie organu administracji publicznej rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności zasadniczo się różni od postępowania zwykłego, obowiązkiem organu jest zajęcie się kwestiami przede wszystkim prawnymi. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji nie prowadzi ponownie postępowania wyjaśniającego w sprawie zakończonej decyzją, nie może uzupełnić ewentualnych braków tego postępowania, a jedynie kontroluje czy przy wydawaniu decyzji wystąpiło naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a. Zatem przy tak zakreślonych granicach postępowania organ nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji badanej w trybie nadzoru (w realiach niniejszej sprawy jest to decyzja ostateczna) dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem tej decyzji, co oznacza, że badany jest stan faktyczny i prawny z daty jej wydania. Należy podkreślić, że również w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mają w pełni zastosowanie przepisy ogólnego postępowania administracyjnego, w tym także przepisy dotyczące postępowania dowodowego, bowiem przy pomocy tych przepisów organ nadzoru winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić, czy zaistniały okoliczności przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustalenie, czy kontrolowana w trybie nadzoru decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności wymaga zebrania konkretnych dowodów wskazujących na istnienie takiej wady.

Odnosząc się zatem przede wszystkim do prawa materialnego właściwego dla badanego w trybie nadzoru rozstrzygnięcia z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionego co do punktu 2 decyzjami z dnia 7 grudnia 2009 r. i z dnia 5 lutego 2011 r., przytoczyć należy właściwe przepisy art. 83 i art. 84 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym dla prowadzonego postępowania administracyjnego i daty wydania decyzji), stanowiące podstawę prawną decyzji. Według art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek właściciela nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Ust. 2. Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Ust. 3. Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Ust. 2. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Ust. 3. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Ust. 4. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami.

Treść przywołanych przepisów prawa materialnego, na podstawie których wydana została decyzja z dnia 26 czerwca 2009 r., nie pozostawia wątpliwości co do tego, że istniała podstawa prawna dla jej wydania w całości, a zatem również co do punktów 2 i 6 kwestionowanych w niniejszym postępowaniu. Termin zarówno dla usunięcia jak i posadzenia (innych drzew) ustala się w wydanym zezwoleniu, co też miało miejsce w opisanej decyzji z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionej co do tego terminu na wniosek Spółdzielni kolejnymi decyzjami: z dnia 7 grudnia 2009 r. oraz z dnia 5 lutego 2011 r. Całkowicie chybiony jest zatem argument podnoszony w skardze, a wcześniej we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium, braku podstawy prawnej dla oznaczenia tego terminu w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Przywołany następnie w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 663/07, niezależnie od tego że niewiążący sądu w niniejszej sprawie, wydany został w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, w którym art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie przewidywał terminu ani dla dokonania wycięcia drzew ani nowych nasadzeń. Tym samym też inne wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku poglądy, na które powołuje się skarżąca Spółdzielnia, ani nie są aktualne dla badania przedmiotowej decyzji z dnia 26 czerwca 2009 r., ani też sąd orzekający w niniejszej sprawie ich nie podziela, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Nie jest trafny pogląd, jakoby przepis art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie stanowił podstawy dla wskazania właściwości nasadzanych drzew, lecz ograniczał uprawnienie organu jedynie do określenia ich liczby. W tej kwestii, jak trafnie zresztą wskazało SKO, wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, w szczególności w wyrokach z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1516/13 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1097/16 (dostępne w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), adekwatnych dla okoliczności prawnych niniejszej sprawy. Dokonując wykładni art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu takim, jak właściwe dla niniejszej sprawy) NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt II OSK 1516/13 wyjaśnił, że wykładnia językowa tego przepisu (taka, jaką obecnie przyjmuje skarżąca Spółdzielnia, przypis sądu wojewódzkiego) prowadzi do skutków sprzecznych z wykładnią systemową i celowościową, a także prowadzi do wątpliwości i sporów związanych z wykonaniem tak określonego obowiązku w decyzji (zezwalającej). Jak twierdzi NSA, w przypadku, o którym mowa w art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na usunięcie drzew (na podstawie art. 81 ust. 1) ma charakter warunkowy, a tym warunkiem, który musi być spełniony jest dokonanie nasadzeń. Niespełnienie warunku w postaci dokonania nasadzeń spowoduje, że zezwolenie na usunięcie drzew wygaśnie. W każdym przypadku, w którym może być wydana decyzja warunkowa, precyzyjne ustalenie tego warunku ma szczególne znaczenie dla możliwości jego wykonania, a tym samym uniknięcia sytuacji, w której dojdzie do wygaśnięcia decyzji. Dokonując analizy rozwiązań zawartych w ustawie o ochronie przyrody na tle przepisów art. 83, art. 84 i art. 86 ust. 1 NSA uznał, że obowiązek wynikający z art. 83 ust. 3 stanowi instrument służący zasadzie zrównoważonego rozwoju (wynikającej z art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 i art. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska) i tak też należy dokonywać wykładni tego przepisu. Według NSA możliwe jest sprecyzowanie obowiązku dokonywania nasadzeń poprzez wskazanie np. gatunków drzew czy też innych parametrów jakie mają spełniać. Stopień sprecyzowania obowiązku dotyczącego nasadzenia drzew, w zależności od okoliczności faktycznych sprawy, może mieć różny zakres. Akceptując to stanowisko, z kolei NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt II OSK 1097/16 wyjaśnił, że zasadniczym celem art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody było zobowiązanie organów właściwych do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, do zachowania oraz odnawiania zasobów, tworów i składników przyrody. Nie budziło wątpliwości NSA, że nasadzenia zastępcze są rozwiązaniem korzystniejszym dla ochrony przyrody niż zezwolenie oparte na rekompensacie w postaci zobowiązania do dokonania opłaty. Ochrona przyrody, do jakiej zobowiązane zostały organy faktycznie oznacza, że funkcjonalnie uzasadnione będzie precyzyjne wskazanie gatunków drzew i krzewów oraz wyraźne określenie specyfikacji nasadzeń, które będą w stanie zrekompensować szkody w środowisku, jakie nastąpią w wyniku usunięcia zdrowych już istniejących.

Kierując się przedstawioną wykładnią art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, która sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skargi odnośnie naruszenia tego przepisu przez SKO, jak też twierdzenia o braku podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 6 decyzji z dnia 26 czerwca 2009 r. Jak prawidłowo uznał organ nadzoru, podstawą prawną dla obowiązku dotyczącego precyzyjnie określonej co do ilości, wielkości i innych warunków odnośnie nasadzeń stanowił wymieniony art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, ale też według sądu wykładnia przedstawiona powyżej nie pozwoliłaby na przyjęcie rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa przez organ wydający zezwolenie. W konsekwencji wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji zezwalającej co do rozstrzygnięć zawartych w pkt. 2 i 6, oparty na braku podstawy prawnej dla ich wydania nie mógł zostać uwzględniony. Niezależnie od tego sąd podziela również stanowisko organu nadzoru co do tego, że przedmiotowy wniosek nie mógłby wywołać skutku w postaci stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew w określonym terminie i pod warunkiem dokonania nowych nasadzeń tylko w częściach, których wniosek Spółdzielni dotyczył. Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew, uwzględniająca normy przewidziane w ustawie o ochronie przyrody, stanowi niepodzielną całość, mimo elementu fakultatywnego (warunkowego), jakim jest ustalenie obowiązku nowych nasadzeń w zamian za udzielone zezwolenie na usunięcie istniejących drzew. Zdaniem sądu argumentacja przywołana we wspominanym wyroku NSA w sprawie sygn. akt II OSK 1516/13, a więc zwrócenie uwagi na to, że niespełnienie warunku w postaci dokonania nasadzeń spowoduje wygaśnięcie zezwolenia na usunięcie drzew dobitnie takie stanowisko potwierdza w realiach niniejszej sprawy, gdzie zezwolenie na usunięcie drzew uzależnione było od dokonania określonych nasadzeń. Pozostaje to następnie w zgodzie z normami wynikającymi z art. 84 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody, według których następną zasadą, obok konieczności uzyskania zezwolenia, jest obowiązek ponoszenia opłat za usunięcie drzew. Obowiązek ten może zostać odroczony na okres trzech lat od wydania zezwolenia, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie drzew lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. Oznacza to, że zezwolenie zostaje udzielone, ale obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzew zostaje odroczony na ten okres, przy czym prawidłowe przesadzenie lub prawidłowe wykonania nasadzeń jest warunkiem zwolnienia z opłaty. Zatem całokształt rozstrzygnięć zawartych w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, podjętej na podstawie przywołanych przepisów ustawy o ochronie przyrody, stanowi kompletną całość, funkcjonalnie ze sobą powiązaną, co oznacza, że poszczególne rozstrzygnięcia nie mogą funkcjonować odrębnie. Tak więc wniosek Spółdzielni, nawet gdyby był zasadny, nie mógłby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 lipca 2009 r., zmienionej opisanymi wyżej decyzjami, we wskazanych w nim częściach. Przywoływane przez skarżącą w skardze, a przedtem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w części jest całkowicie nieadekwatne dla okoliczności prawnych niniejszej sprawy i charakteru decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Niemniej ta kwestia pozostaje uboczna, skoro organ nadzoru prawidłowo dokonał oceny bezzasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej w częściach dotyczących pkt. 2 i 6 na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i prawidłowo ocenił brak podstaw dla stwierdzenia nieważności tej decyzji z innych przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Bezzasadne są też pozostałe zarzuty skargi, w szczególności dotyczące naruszenia w sposób istotny przepisów postępowania - art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Żaden z wymienionych przepisów nie został naruszony przez SKO w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, istotnie nazbyt lakoniczne i nieodnoszące się wyczerpująco do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest jednak wystarczające dla przyjęcia prawidłowości rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że jednocześnie organ zaakceptował stanowisko zawarte w decyzji własnej z dnia 2 stycznia 2017 r., w której SKO w pełni odniosło się do aspektów prawnych właściwych dla niniejszego postępowania administracyjnego, jak też wyczerpująco i prawidłowo odniosło się również do kwestii związanych z brakiem prawnych możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 lipca 2009 r. tylko w częściach objętych wnioskiem. Trafny jest natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., polegający na błędnym pouczeniu strony o braku prawa zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego. Naruszenie to nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro Spółdzielnia mimo błędnego pouczenia wniosła w terminie skargę rozpoznaną w rezultacie przez sąd wojewódzki.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.