Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1966/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2115
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art. 4b ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1184
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia odmowy wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z "(...)" lipca 2019 r. nr "(...)", na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "K.p.a.") w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2115, dalej: "u.r.p."), uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej: "Prezydium KRRP", "Skarżący") z "(...)" maja 2019 r., nr "(...)", oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w "(...)" (dalej: "ROIRP") z "(...)" lutego 2019 r., nr "(...)", w sprawie odmowy wpisu M. R. na listę radców prawnych prowadzoną przez ROIRP i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ROIRP.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że M. R. (dalej: "Wnioskodawca", "Uczestnik postepowania") złożył do ROIRP wniosek z "(...)" września 2018 r. o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p. Do wniosku załączył m.in. informację z Krajowego Rejestru Karnego o niefigurowaniu w kartotece karnej z 28 września 2018 r., życiorys, opinię Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r., zaświadczenie Okręgowej Rady Adwokackiej w "(...)" z 8 sierpnia i 1 października 2018 r., opinię Okręgowej Rady Adwokackiej w "(...)" z 1 października 2018 r., dyplom ukończenia w 2012 r. studiów magisterskich na Uniwersytecie "(...)"na kierunku prawo oraz pismo adwokata W. L. z 9 października 2018 r.

Podczas rozmowy członków Zespołu ds. Wpisów z Wnioskodawcą przeprowadzonej 11 października 2018 r. w siedzibie Okręgowej Izby Radców Prawnych w "(...)" Wnioskodawca potwierdził autentyczność i aktualność złożonych dokumentów i oświadczeń oraz został zobowiązany do złożenia uchwały o skreśleniu z listy adwokatów. Wnioskodawca oświadczył także, że zawód adwokata wykonywał od 8 sierpnia do 29 sierpnia 2018 r. w ramach kancelarii adwokata W. L.. W czasie wykonywania zawodu adwokata pozostawał w stosunku pracy z Prokuratorią Generalną Skarbu Państwa.

Wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy o uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w "(...)"z dnia "(...)" listopada 2018 r. o skreśleniu go z listy adwokatów Izby Adwokackiej w "(...)"z dniem 31 sierpnia 2018 r.

W odpowiedzi na pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w "(...)", pismami z 19 grudnia 2018 r., Okręgowa Rada Adwokacka w "(...)"poinformowała, że Wnioskodawca zawód adwokata wykonywał od 8 sierpnia do 31 sierpnia 2018 r., a Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa poinformowała, że zatrudnia Wnioskodawcę nieprzerwanie od 20 czerwca 2011 r. do chwili obecnej.

Wymienioną wcześniej uchwałą z "(...)" lutego 2019 r. nr "(...)", ROIRP odmówiła wpisu na listę radców prawnych Wnioskodawcy. W uzasadnieniu wskazano, że nie spełnia on wymagań wpisu na listę radców prawnych wynikających z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Czynnikiem dyskwalifikującym jest ocena dotychczasowego zachowania Wnioskodawcy polegającego na świadomym podejmowaniu działań sprzecznych z prawem w zakresie wykonywania zawodu adwokata w formie kancelarii adwokackiej, przy jednoczesnym pozostawaniu w stosunku pracy. Naganną postawę moralną potwierdziła rozmowa Wnioskodawcy z członkami Zespołu ds. Wpisów Rady OIRP w "(...)" przeprowadzona 11 października 2018 r., w trakcie której stwierdził, że ma świadomość, że jego zachowanie stanowi delikt dyscyplinarny.

Od powyższej uchwały ROIRP Wnioskodawca wniósł odwołanie do Prezydium KRRP, które wymienioną wcześniej uchwałą nr "(...)"z "(...)" maja 2019 r., utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę ROIRP uznając, że Wnioskodawca nie spełnia przesłanki o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt. 5 u.r.p., albowiem okolicznością dyskwalifikującą jego zachowanie w powołanym kontekście jest fakt wykonywania zawodu adwokata będąc jednocześnie zatrudnionym na podstawie stosunku pracy w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a co za tym idzie świadome naruszanie dyspozycji art. 4b ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184 ze zm., dalej: "P.a."). Jednocześnie Prezydium wskazało, że działanie stanowiące naruszenie obowiązujących reguł miało charakter ciągły, trwający praktycznie miesiąc, oraz że od powołanego zachowania nie upłynął znaczny okres czasu, bowiem czyn Wnioskodawcy miał miejsce niecały rok temu. Brak jest zatem jakiejkolwiek gwarancji, że będzie on w sposób właściwy wykonywał zawód radcy prawnego.

Od uchwały Prezydium KRRP doręczonej w 22 maja 2019 r. Wnioskodawca 5 czerwca 2019 r. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W odwołaniu zarzucił organom samorządowym odstąpienie od dotychczasowej praktyki wpisowej w podobnych przypadkach oraz zaniechanie przez organy wpisowe wszechstronnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych elementów składających się na dotychczasową drogę życiową i zawodową.

Uchylając powyższe uchwały organów samorządu radcowskiego, Minister Sprawiedliwości wskazał, że odnosząc się do przesłanek określonych w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., należało zweryfikować dotychczasową postawę Wnioskodawcy przez pryzmat zasad etycznych i moralnych, a istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na zarzut, czy organy samorządowe dokonały wadliwej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., pomijając ważne kwestie niezbędne przy precyzowaniu oceny dotychczasowego zachowania kandydata.

Minister wyjaśnił m.in., że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, w ujęciu ww. przepisu, powinno się opierać na rozważeniu całokształtu dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania), a nie wyłącznie jednego zachowania (nawet jeżeli miało charakter ciągły, trwający prawie miesiąc), które nie zostało poddane ocenie właściwego organy samorządu adwokackiego, a zatem nie wiadomo w jaki sposób zakończyłyby się w przypadku jego merytorycznego rozpatrywania, jeżeli w ogóle doszłoby do takiej oceny. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, uchwały o odmowie wpisu na listę radców prawnych powinny być uzasadnione w sposób szczególnie staranny tzn. ocena całego materiału dowodowego winna zostać dokonana w sposób wyjątkowo dogłębny i wyważony. Sprzyja to poszanowaniu zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa sformułowanej w art. 8 K.p.a. Zasada ta ma fundamentalne znaczenie dla siły państwa i skuteczności jego działania. Z uwagi na występujące w rozpatrywanej sprawie sprzeczne interesy stron, organy nie mogły bezkrytycznie uwzględnić tylko jednego z wchodzących w grę interesów, tj. interesu publicznego. W niniejszej sprawie, dając bezwzględny prymat interesowi publicznemu, bez rozważenia interesu strony, doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym przede wszystkim zasady, z której wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy.

Minister zgodzić się z organami samorządu radcowskiego, że sam fakt wykonywania zawodu adwokata przy jednoczesnym zatrudnieniu w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa musi być oceniony negatywnie. Niemniej jednak pamiętać należy, że Wnioskodawcy nie zostało przypisane popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez właściwe do tego organy.

Zdaniem Ministra, na gruncie niniejszej sprawy, organy samorządowe w uzasadnieniu swoich uchwał skupiły się jedynie na krytycznej ocenie równoczesnego zatrudnienia i wykonywania zawodu adwokata, pomijając całokształt dotychczasowej postawy Wnioskodawcy jako kandydata do zawodu radcy prawnego. W szczególności organ pominął opinię Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r., jak również dotychczasową niekaralność karną i dyscyplinarną, sam dokonując oceny zachowania przypisując mu cechy przewinienia dyscyplinarnego. Ta okoliczność stanowi istotną wadę procesową postępowania wpisowego, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w uchwałach I i II instancji zabrakło odniesienia się do przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności wskazanym wyżej dowodom oraz nie dokonano wyczerpujących ustaleń w tym zakresie.

Minister Sprawiedliwości uznał, że ROIRP ponownie rozpoznając sprawę winna rozważyć całokształt dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania, w tym niekaralność karną i dyscyplinarną). Po dokonaniu tych ustaleń należy ponownie dokonać analizy i oceny materiału dowodowego w świetle przesłanek określonych w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję Ministra Sprawiedliwości z "(...)" lipca 2019 r. w całości, wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy Ministrowi Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 24 ust. 1 pkt. 5 u.r.p., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Wnioskodawca może spełniać przesłankę nieskazitelności charakteru i dawania swym dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, w sytuacji w której oczywistym jest, że ze względu na jednoczesne świadome wykonywanie zawodu adwokata i zatrudnienie na podstawie stosunku pracy powołanej przesłanki nie spełnia, a także wskazanie na konieczność przypisania przewinienia dyscyplinarnego przez właściwe organy w kontekście powołanego deliktu dyscyplinarnego, w sytuacji w której organy wpisowe w ramach badania przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt. 5 u.r.p. uprawnione są do samodzielnej oceny oraz kwalifikacji działań lub zaniechań kandydatów do zawodu w tym zakresie,

2) art. 138 § 2 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do uchylenia uchwały II instancji i utrzymanej nią w mocy uchwały I instancji, podczas gdy Minister Sprawiedliwości powinien utrzymać w mocy uchwałę I instancji, w sytuacji której Wnioskodawca nie spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał stanowisko, że Wnioskodawca nie spełnia przesłanki o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt. 5 u.r.p. Powyższe twierdzenie wynika z faktu wykonywania zawodu adwokata będąc jednocześnie zatrudnionym na podstawie stosunku pracy w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a co za tym idzie ze świadomego naruszania dyspozycji art. 4b ust. 1 pkt. 1 P.a. Jak wskazuje się w doktrynie "wykonywanie zawodu przez adwokata pozostającego w stosunku zatrudnienia stanowi delikt dyscyplinarny (patrz § 9 kodeksu etyki adwokackiej), a nadto może wywołać konsekwencje procesowe w sprawach, w których występował adwokat, wobec którego istniał zakaz określony w omawianym przepisie" (por. J. Trela [w:] P. Kruszyński (red.) Prawo o adwokaturze. Komentarz, WK 2016, komentarz do art. 4b ustawy, LEX/el). Ponadto, jak wskazał Skarżący "w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek z art. 4b ust. 1 pr. adw. istnieje ustawowy zakaz wykonywania zawodu przez adwokata. W takiej sytuacji właściwa okręgowa rada adwokacka na wniosek, a także z urzędu dokonuje umieszczenia adwokata na liście adwokatów niewykonujących zawodu" (por. J. Trela [w:] P. Kruszyński (red.) Prawo o adwokaturze. Komentarz, WK 2016, komentarz do art. 4b ustawy, LEX/el). Skarżący podkreślił, że powołana regulacja ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia wykonywania zawodu adwokata. Fakt jej naruszenia przez Wnioskodawcę świadczy o lekceważącym stosunku profesjonalnego prawnika (adwokata) do przestrzegania podstawowych uregulowań prawnych prawa powszechnie obowiązującego dotyczących wykonywanego zawodu, co podważa jego wiarygodność. Nie ulega żadnej wątpliwości, że od profesjonalnego pełnomocnika wymagać należy przestrzegania obowiązujących go norm prawnych, w szczególności (lecz nie tylko) tych które dotyczą wykonywanego przez niego zawodu zaufania publicznego. Wnioskodawca wykonywał zawód adwokata z jednoczesnym zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy z pełną świadomością naruszania obowiązujących go norm prawnych. Nie sposób bowiem przyjąć, aby osoba po ukończonej aplikacji adwokackiej i wpisana na listę adwokatów nie wiedziała, że adwokat nie może wykonywać zawodu będąc zatrudnionym na podstawie stosunku pracy. Skarżący dodał, że w orzecznictwie wskazuje się, że nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 roku sygn. VI SA/Wa 1450/09). Tym bardziej wiarygodność i nieskazitelny charakter strony może podważyć ciągłe (trwające praktycznie niecały miesiąc) działanie stanowiące naruszenie obowiązujących reguł. Skarżący wskazał również, że od powołanego zachowania nie upłynął znaczny okres czasu, bowiem czyn Wnioskodawcy miał miejsce niecały rok przed wydaniem ostatniego w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego. Mając na względzie powołane powyżej zachowanie brak jest jakiejkolwiek gwarancji, że Wnioskodawca będzie w sposób właściwy wykonywał zawód radcy prawnego. Zdaniem Skarżącego, Wnioskodawca nie może być postrzegany jako osoba w pełni wiarygodna, gwarantująca prawidłowość świadczenia pomocy prawnej, która gwarantuje i zapewnia, że z racji posiadanych cech zawód radcy prawnego będzie wykonywała prawidłowo. Nie sposób również przyznać, aby powołane zachowanie którego dopuścił się Wnioskodawca nie wpływało negatywnie na jego wizerunek jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego.

Jednocześnie Skarżący wskazał, że nawet uwzględniając, jak wskazał Minister Sprawiedliwości opinię Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r. oraz fakt niekaralności Wnioskodawcy (co zostało uwzględnione w toku orzekania przez organy wpisowe) nie sposób przyjąć odmiennie rozstrzygając po raz kolejny w niniejszej sprawie co do istoty. Powołana opinia stanowi wyłącznie dowód na to, że osoba która taką opinię podpisała wyraziła wskazane w tym dokumencie swoje zdanie o Wnioskodawcy. Nie można przy tym przyjąć aby opinia ta mogła "zniwelować" znaczenie powołanego powyżej czynu (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1117/15).

Skarżący podkreślił również, że organy wpisowe na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego są uprawnione do oceny i kwalifikacji powołanego zachowania Wnioskodawcy we własnym zakresie. Skarżący nie zgodził się z Ministrem Sprawiedliwości, że konieczne w powołanym zakresie jest przypisanie odpowiedzialności przez właściwe organy. Powołana interpretacja Ministra Sprawiedliwości w gruncie rzeczy doprowadziłaby do "procesowego ubezwłasnowolnienia organów wpisowych", na które z jednej strony nałożono obowiązek szybkości postępowania wynikający z art. 12 K.p.a., z drugiej natomiast nie mogą one wstrzymać lub zawiesić postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, w aktualnym bowiem orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że - w kontekście podstawy zawieszenia o której mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. - od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla strony decyzji (por. wyrok WSA w Kielcach z 25.04.2019 roku, II SA/Ke 158/19). Oznacza to, że ewentualne toczące się postępowanie karne lub dyscyplinarne nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił przy tym, że w postępowaniach wpisowych nie chodzi o zastępowanie orzeczeń organów karnych lub dyscyplinarnych decyzjami organów wpisowych, ale o ocenę leżących u ich podstaw czynów na potrzeby postępowania w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych, nie czekając na prawomocne orzeczenie organu karnego albo dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 7 stycznia 2020 r. Uczestnik postępowania również wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem sporu jest kwestia czy organy samorządu zawodowego radcowskiego, prawidłowo zinterpretowały i zastosowały w niniejsze sprawie art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. uznając, że Uczestnik postępowania ubiegający się w przedmiotowej sprawie o wpis na listę radców prawnych, nie spełnia wynikających z tego przepisu przesłanek nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., na listę radców prawnych może być wpisany ten kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Przedmiotową przesłankę, warunkującą wpis na listę radców prawnych, ale występującą we wszystkich zawodach prawniczych, jak i w wielu innych profesjach zaufania publicznego, formułują nieostre określenia wymagające dookreślenia, co znalazło swój wyraz w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00, dotyczącym wprawdzie zawodu adwokata, ale aktualnym również na gruncie radcowskim, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem". Na rękojmię natomiast, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie. Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin dotychczasowe zachowanie oznacza: "zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę (...) – do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu (...)". Przyjmuje się zatem powszechnie w orzecznictwie, że pod pojęciem nieskazitelnego charakteru rozumieć należy całokształt cech i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, który – poza wiedzą zweryfikowaną w przewidziany ustawą sposób – składa się na etyczno-moralny wizerunek osoby zamierzającej wykonywać zawód zaufania publicznego (tak: wyrok NSA z 11 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 2052/12, wyrok NSA z 8 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2074/13, wyrok NSA z 11 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 2052/12, wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. o sygn. akt II GSK 447/16; dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie organy samorządu zawodowego radcowskiego negatywnie oceniły zachowanie Uczestnika postępowania polegające na wykonywania zawodu adwokata w okresie od 8 sierpnia do 29 sierpnia 2018 r. w ramach kancelarii adwokackiej przy jednoczesnym zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Powyższe zachowanie, jak słusznie wskazały organy samorządu zawodowego radcowskiego i czemu nie przeczy Minister Sprawiedliwości, jak również sam Uczestnik postępowania, stanowiło naruszanie dyspozycji art. 4b ust. 1 pkt. 1 P.a., zgodnie z którym adwokat nie może wykonywać zawodu jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Wyjątek od tej reguły został zawarty w ust. 3 tego artykułu i obejmuje on pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych, których ten zakaz nie dotyczy.

Rozstrzygnięcia w związku z tym wymaga kwestia, czy opisane zachowanie Uczestnika postępowania wpływa negatywnie na jego wizerunek w taki sposób, że niweluje wymaganą od kandydata do zawodu prawniczego nieskazitelność charakteru, a w konsekwencji rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego przez Uczestnika postępowania.

Minister Sprawiedliwości uznał, że organy samorządu radcowskiego dokonały wadliwej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., pomijając ważne kwestie niezbędne przy precyzowaniu oceny dotychczasowego zachowania kandydata, czyli znajdującą się w aktach sprawy opinię Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r. oraz dotychczasową niekaralność karną i dyscyplinarną Uczestnika postępowania, tymczasem ocena, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, powinna opierać się na rozważeniu całokształtu dotychczasowej postawy kandydata, a nie wyłącznie jednego zachowania.

Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter strony, choć trzeba jednocześnie podkreślić, że istotna jest w takich sytuacjach ranga stwierdzonego naruszenia. Minister Sprawiedliwości słusznie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2008 r. sygn. akt II GSK 325/07, z którego wynika, że pojęcie nieskazitelności charakteru nie może być pojmowane jako brak jakiejkolwiek skazy, czy też brak negatywnych okoliczności w dotychczasowej postawie kandydata do zawodu prawniczego, takie bowiem podejście jest zbyt restrykcyjne. NSA wyjaśnił w powyższym wyroku, że we wszystkich zawodach prawniczych zaufania publicznego istnieje możliwość ich wykonywania nawet przez osoby, które popełniły np. przewinienia dyscyplinarne, oczywiście o wadze, która nie kwalifikowała do wydalenia z zawodu.

W przedmiotowej sprawie, dotychczasowe zachowanie Uczestnika postępowania opisuje z jednej strony dotychczasowa niekaralność karna i dyscyplinarna Uczestnika postępowania oraz znajdująca się w aktach sprawy pozytywna opinia o pracy zawodowej Uczestnika postępowania w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa podpisana przez Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r., z drugiej strony mające miejsce w 2018 r. zachowanie Uczestnika postępowania również w zawodowej sferze, polegające na wykonywaniu zawodu adwokata przy jednoczesnym pozostawaniu w stosunku pracy. Zestawiając te okoliczności widocznym jest, że w sytuacji w której wobec Uczestnika postępowania zostały postawione wyższe wymogi zachowania w życiu zawodowym, w związku podjęciem przez Niego prawniczego zawodu zaufania publicznego – zawodu adwokata, Uczestnik postępowania w oczywisty sposób naruszył niebudzącą wątpliwości normę prawną wynikającą z art. 4b ust. 1 pkt. 1 P.a., świadomie łamiąc ustawowy zakaz wykonywania zawodu adwokata przy jednoczesnym pozostawaniu w stosunku pracy, dopuszczając się deliktu dyscyplinarnego. W przedmiotowej sprawie brak jest rozstrzygnięcia dyscyplinarnego, jednak Sąd zgadza się ze Skarżącym, że organy wpisowe na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego są uprawnione do oceny zachowania Uczestnika postępowania we własnym zakresie, bez konieczne przypisania Jego odpowiedzialności przez właściwe organy. Oczywiście powinny zrobić to w sposób odpowiadający wymogom postępowania administracyjnego, a więc m.in. zasadzie prawdy materialnej, zaufania do organu, proporcjonalności, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W ocenie Sądu, uwzględniając perspektywę czasową, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, a więc do czasu wydania uchwały przez Prezydium KRRP niecały rok od naruszenia przez Uczestnika normy wynikającej z art. 4b ust. 1 pkt. 1 P.a., organy samorządu zawodowego, prawidłowo oceniły powyższe zachowanie Uczestnika postępowania, od którego, jako profesjonalnego pełnomocnika wymagać należy przestrzegania obowiązujących go norm prawnych dotyczących wykonywanego przez niego zawodu zaufania publicznego. Świadome naruszenie tych norm przez adwokata, w tej perspektywie czasowej, determinuje zdaniem Sądu dotychczasowe zachowanie Uczestnika postępowania i ocenę tego zachowania przez pryzmat wymogów jakie stawiane są osobom wykonującym prawnicze zawody zaufania publicznego, które muszą cechować się nieskazitelnością charakteru oraz gwarantować rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu.

Jak słusznie wskazał Minister Sprawiedliwości, organy samorządu radcowskiego, nie odniosły się w uzasadnieniach swoich uchwał w niniejszej sprawie do opinii Wiceprezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 1 lutego 2016 r. oraz okoliczności dotychczasowej niekaralności karnej i dyscyplinarnej Uczestnika postępowania, jednak wbrew stanowisku organu, nie stanowi to naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez jego wadliwą wykładnię, lecz naruszenie przepisów postępowania, które jednak nie miało istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w tych uchwałach. Organy samorządu radcowskiego słusznie bowiem uznały, że powyższe zachowanie Uczestnika postępowania negatywnie wpływa na jego wizerunek jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego tak, że w chwili podejmowania uchwał przez te organy, niemożliwe było stwierdzenie, że Uczestnik postępowania cechował się nieskazitelnością charakteru, a w konsekwencji gwarantował rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Należy w tym miejscu podkreślić, że powyższe stanowisko nie oznacza, że wykluczona jest możliwość odbudowy w przyszłości przez Uczestnik postępowania przymiotu nieskazitelności charakteru. Sąd podkreśla, że powyższe rozważania odnoszą się do perspektywy czasowej jaka miała miejsce w niniejszej sprawie. Uczestnik postępowania wykonywał zawód adwokata przy jednoczesnym pozostawaniu w stosunku pracy z Prokuratorią Generalną Skarbu Państwa od 8 sierpnia do 29 sierpnia 2018 r. Z wnioskiem o wpisanie na listę radców prawnych wystąpił do ROIRP już 28 września 2018 r. Prezydium KRRP, podejmowało natomiast uchwałę II instancji 9 maja 2019 r. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie brak było odpowiedniego dystansu czasowego, który pozwoliłby organom samorządu radcowskiego ocenić postawę etyczno-moralną na podstawie dotychczasowego zachowania, ale po upływie odpowiedniego okresu od naruszenia przez Uczestnika postępowania zakazu łączenia zawodu adwokata ze stosunkiem pracy, który dawałby możliwość odbudowy przymiotu nieskazitelności charakteru.

W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że Minister Sprawiedliwości uchylając uchwały obu instancji organów samorządu radcowskiego, naruszył art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Minister Sprawiedliwości błędnie bowiem uznał, że organy samorządu radcowskiego, dokonały wadliwej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., pomijając ważne kwestie niezbędne przy precyzowaniu oceny dotychczasowego zachowania kandydata.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art.145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, Minister Sprawiedliwości uwzględni powyższe stanowisko Sądu.