Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SAB/Bd 10/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 125 par.1, art. 139 par. 1 , art. 141 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. A. na przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie postępowania podatkowego. Oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 marca 2015r. J. A. (skarżący) zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] o uznaniu ponaglenia na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grudziądzu za nieuzasadnione, jednocześnie wniósł skargę na przewlekłość prowadzonego wobec niego postępowania podatkowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej jako: "O.p." poprzez niezakończenie postępowania podatkowego bez zbędnej zwłoki i kilkukrotnym przedłużaniu terminu jego zakończenia,

- art. 125 § 1 w zw. z art. 120 O.p. poprzez brak sprawnego działania ze strony organu podatkowego w załatwieniu niniejszej sprawy,

- art. 141 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. poprzez uznanie ponaglenia za nieuzasadnione mimo że zasługiwało ono na uwzględnienie, organowi I instancji powinien być wyznaczony dodatkowy termin na załatwienie sprawy, dodatkowo powinny zostać wyjaśnione przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie i podjęte środki zapobiegające naruszaniu tego terminu w przyszłości.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie organu podatkowego I Instancji do zakończenia postępowania podatkowego w terminie wyznaczonym przez Sąd,

2. stwierdzenie, że dotychczasowe działanie organu podatkowego w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi podatkowemu pierwszej instancji kary grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłoszonego przez Prezesa GUS.

Na wstępie uzasadnienia skarżący wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług marzec 2014r. Załatwienie w/w sprawy wydłużano wielokrotnie, przy czym za każdym razem o 2 miesiące. Skarżący powołując treść art. 139 § 1 oraz art. 125 § 1 O.p. uznał, że postępowanie podatkowe prowadzone wobec niego cechuje nadmierna przewlekłość, ponieważ trwa już kilka miesięcy, stąd też, w ocenie skarżącego organ podatkowy w ogóle nie stosuje się do przepisu art. 139 § 1 O.p. nakazującego załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki. Według skarżącego prowadzone przez organ czynności mają charakter pozorowany, są nieusystematyzowane. W opinii skarżącego organ rozsyła zapytania, które można było skierować w pierwszym etapie postępowania podatkowego albo jeszcze wcześniej - w kontroli podatkowej, w toku której organ poczynił ustalenia faktyczne i ocenę prawną spraw - co wytyczyło kierunek całego postępowania podatkowego. Skarżący wskazał, że okres objęty kontrolą a następnie postępowaniem podatkowym obejmuje tylko jeden miesiąc, stąd zakres transakcji objętych weryfikacją i kwestionowanych przez organ nie jest rozległy, kontrahenci powtarzają się - zatem zdaniem skarżącego można było sprawnie i szybko przeprowadzić dalsze postępowanie. Skarżący wymieniając przykładowe czynności podejmowane przez organ podatkowy wskazał, że takie pojedyncze czynności służą usprawiedliwianiu przedłużania terminu zakończenia sprawy, podczas gdy powinny być przemyślane, przeprowadzone wnikliwie i szybko by nie przedłużać postępowania wyłącznie z powodu opieszałości organu w skierowaniu konkretnych i celowych zapytań. Na poparcie stanowiska strona powołała wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014r., sygn. akt II SAB/Go 56/14 oraz WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014r., sygn. akt VI SAB/Wa 37/14

W ocenie skarżącego stan zaawansowania postępowania, odstępy czasowe dzielące poszczególne czynności, wykonywanie czynności pozornych - jak np. bezzasadne wyczekiwanie na wysłanie zleceń kontroli podatkowej kontrahentów podatnika, zlecenie oględzin miejsca załadunku dopiero w grudniu 2014r. świadczy, że postępowanie jest prowadzona przewlekle. To z kolei stanowi o rażącym naruszeniu art. 139 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. uznał zarzuty przedstawione przez stronę są bezzasadne.

Na wstępie organ podał, że wszczęcia postępowania podatkowego za miesiąc marzec 2014r. było poprzedzone przeprowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w stosunku do J. A. kontrolą. W wyniku kontroli ustalono, że podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie hurtowego obrotu olejem rzepakowym. W marcu 2014r. dokonał zakupu oleju rzepakowego wyłącznie od jednego podmiotu L. Sp. z o.o. w W.. Również dostawa oleju rzepakowego nastąpiła na rzecz jednego podmiotu J.P.

P. z M. w Czechach. Skarżący korzystał z zewnętrznych firm transportowych – G. z K.oraz FH T. z O.. Odbiór oleju następował z punktu B.

bądź B. w W.. Wartość nabyć oleju rzepakowego w marcu 2014r. wyniosła - netto 1.088.488,40 zł VAT 250.352,32 zł. Natomiast wartość dostaw oleju rzepakowego w tym miesiącu wyniosła - netto 1.207.774,80 zł VAT 0,00 zł. Wartość usług transportowych wyniosła - netto 7.000,00 zł VAT 1.610,00 zł. Za wszystkie faktury wystawione przez L. Sp. z o.o. podatnik dokonał płatności w dniu wystawienia faktury. Zapłatę za faktury wystawione na rzecz J. P. otrzymał w dniu wystawienia faktury. Z powyższego wynika, że w jednym dniu miał miejsce zakup oleju od L. sp. z o.o., transport, sprzedaż do J.P. oraz przelewy należności za transakcje.

W związku z powziętymi wątpliwościami co do rzetelności transakcji zakupu i sprzedaży oleju rzepakowego powziętymi na podstawie informacji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. na temat J.P., w trakcie kontroli organ wystosował do właściwych miejscowo organów podatkowych wnioski o przeprowadzenie czynności sprawdzających u następujących kontrahentów podatnika: G., K.; F.H. "T., O. i L. Sp. z o.o , W.. Ponadto, wystąpiono do administracji podatkowej Czech z zapytaniem na wniosku o potwierdzenie transakcji z podmiotem J.P. oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z prośbą o przeprowadzenie oględzin miejsca załadunku oleju rzepakowego. Czynności weryfikacyjne organ prowadził następnie po wszczęciu postępowania podatkowego.

Organ wymienił czynności, których dokonał oraz które skutkowały wydaniem na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej postanowień informujących stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, z których ostatnie wydane zostało w dniu 19 marca 2015r. i zawiadamiało o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 26 maja 2015r.

Zdaniem organu ze względu na występujące w sprawie wątpliwości natury faktycznej i prawnej, czego wyrazem jest zakres niezbędnych do wykonania czynności celem dokonania rzetelnych ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, sprawa ta ma charakter szczególnie skomplikowany.

Organ przyznał, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi załatwienia sprawy określonemu w art. 139 Ordynacji podatkowej, wskazał przy tym, że w art. 140 tej ustawy dopuszczono możliwość przedłużenia postępowania po uprzednim poinformowaniu strony o uchybieniu terminowi i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie art. 140 § 1 Ordynacji nie wskazuje jak długi ma być ten termin. Ponieważ Naczelnik uznał przedmiotową sprawę za skomplikowaną wyznacza nowe terminy załatwienia sprawy co dwa miesiące opierając się na zapisie art. 139 § 1 Ordynacji.

Organ bardzo szczegółowo omówił podejmowane czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W tym kontekście wskazał na czynności podejmowane w celu wyjaśnienia roli kontrahentów strony firmy L. sp. z o.o. (dostawcy) i J.P. (odbiorca), firm transportowych oraz okoliczności i miejsca załadunku. Wskazał, że pozyskiwane informacje powodowały konieczność ich dalszej weryfikacji lub zebrania informacji co do innych podmiotów.

Organ podniósł, że materiał zgromadzony w trakcie kontroli wytycza kierunek postępowania, jednak we wstępnej fazie postępowania trudno przewidzieć jego tok. Naczelnik nie może "z góry" zaplanować przebiegu postępowania podatkowego. Organ podatkowy przeprowadza dowody w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzyskane w ten sposób informacje mogą generować konieczność podejmowania przez organ podatkowy dalszych czynności, co miało niewątpliwie miejsce w przedmiotowej spawie. Organ nie zgodził się przy tym ze stwierdzeniem skarżącego, że zakres transakcji objętych weryfikacją i kwestionowanych przez organ nie był tak rozległy, aby szybko i sprawnie przeprowadzić całe postępowanie. Przeczy temu szereg przeprowadzonych przez. organ podatkowy czynności, które organ przedstawił we wcześniejszej części odpowiedzi na skargę. Wskazano, że mimo, iż podatnik dokonał zakupu towaru tylko od jednego dostawcy i dokonał sprzedaży na rzecz jednego nabywcy wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy wymaga przeprowadzenia szeregu dowodów.

Naczelnik wyjaśnił, że termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" nie został

zdefiniowany ustawowo. Wskazano, że w orzecznictwie podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przez organ administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być już załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 125 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie

wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej

załatwienia. Z przepisu tego wynika również, że powinny być załatwiane niezwłocznie sprawy, które nie wymagają przeprowadzenia dowodów, informacji lub wyjaśnień. Jednak art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej na organie podatkowym prowadzącym postępowanie spoczywa obowiazek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem naczelnika kierując się zasadą szybkości postępowania organ podatkowy nie może badać okoliczności faktycznych w sposób pobieżny. Szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem jego wnikliwości. Wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego może spowodować w konsekwencji uchylenie takiej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, co niewątpliwie wydłużyłoby czas ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu ukierunkowanie tylko na szybkie załatwienie sprawy pozostawałoby w sprzeczności z pozostałymi zasadami postępowania podatkowego.

Konkludując organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nieprzerwanie prowadził postępowanie podatkowe w celu zebrania jak najszerszego materiału dowodowego co wymagało współpracy z innymi organami i podmiotami. Uzyskane odpowiedzi powodowały konieczność prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Prowadziło to niewątpliwie do wydłużenia czasu prowadzonego postępowania podatkowego, jednak ich podjecie było niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Naczelnik nie zgodził się z opinią strony, że czynności przeprowadzane przez organ mają charakter pozorowany i są nieusystematyzowane. Wyjaśnił, że przeprowadzone czynności wynikały z kolejności i logiki zdarzeń oraz pozyskiwanych materiałów dowodowych i konieczności dalszej ich weryfikacji, a ich celem było jednoznaczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Nie można zarzucić Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego, ani w zakresie rodzaju podjętych czynności w trakcie tego postępowania, ani też odnośnie sprawności jego prowadzenia. W sprawie nie są kwestionowane działania jakie podjął Naczelnik

w trakcie postępowania. Zostało ono wszczęte w dniu 24 czerwca 2014r. w zakresie prawidłowości rozliczenia przez skarżącego podatku VAT za miesiąc marzec 2014 roku.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa

w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), mianowicie wyczerpał środki zaskarżenia przysługujące jemu w trakcie trwającego postępowania przed organami administracji podatkowej. W tym zakresie podmiotowi niezadowolonemu ze sposobu prowadzenia przez taki organ postępowania podatkowego przysługuje w myśl art. 141 §1 pkt 1 O.p. ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. W przypadku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego takim organem jest Dyrektor Izby Skarbowej. Złożenie takiego ponaglenia jest uprawnieniem strony, ale jednocześnie warunkiem otwierającym prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Bez złożenia takiego ponaglenia skarga jako złożona przedwcześnie, a tym samym jako niedopuszczalna podlegałaby odrzuceniu. Skarżący wykorzystując uprawnienie przewidziane w tym przepisie złożył ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej , który postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 roku uznał je za niezasadne, stojąc na stanowisku, że postępowanie organów podatkowych w tych sprawach nie cechuje się bezczynnością, ani też przewlekłością.

Po wykorzystaniu trybu administracyjnego podatnik miał więc prawo złożyć skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy (postępowania podatkowego) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. .

W ocenie Sądu złożona skarga, jak wyżej wskazano jest jednak nieuzasadniona.

Przez stan przewlekłości sprawy należy rozumieć taki stan, w którym postępowanie

w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych

i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy co do istoty lub przed organem współdziałającym, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Prowadzący postępowanie organ nie pozostaje w bezczynności, czyli nie upłynął jeszcze okres, w którym powinno zostać podjęte rozstrzygnięcie sprawy (np.: z uwagi na jego przedłużenie), jednak postępowanie nie jest prowadzone prawidłowo z tego względu, że podejmowane czynności nie mieszczą się w toku danego postępowania, czyli są dla niego zbędne

i ich przeprowadzenie nie ma znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia, lub też czynności prowadzone są w taki sposób, że nie dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy w tzw. rozsądnym terminie czyli takim, który przy właściwym, sprawnym i bezzwłocznym ich podejmowaniu, umożliwiałby zakończenie sprawy. W tym drugim przypadku organ działa w sposób opieszały. Podejmuje co prawda czynności dla postępowania istotne, jednak nie koncentruje w sposób właściwy ich przeprowadzenia, pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują nieuzasadnione przerwy.

W konsekwencji, w tym przypadku, przedmiotem skargi jest sposób prowadzenia postępowania przez organ administracyjny, na skutek którego zostało naruszone prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (w rozsądnym terminie), ponieważ to postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych. (por. Paweł Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Wyd. Lex 2014 r.)

Zarzut przewlekłości prowadzenia postępowania oceniany musi być więc pod kątem:

-prawidłowości czynności,

-terminowości czynności,

-charakteru sprawy,

-stopnia faktycznej i prawnej zawiłości sprawy.

Dokonując oceny postępowania organu podatkowego z uwzględnieniem tych kryteriów należy po pierwsze odnieść się do zakresu prowadzonego postępowania celem rozważenia czy podejmowane czynności, w postaci kontroli u kontrahentów (dostawców oleju rzepakowego jak i odbiorców tego towaru) i przewoźników jest zasadne, czy też nie znajduje podstaw i nie jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy prawidłowości rozliczeń skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2014 r.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wszczęcie postępowania podatkowego za miesiąc marzec 2014r było poprzedzone kontrolą przeprowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedsiębiorstwie J. A.. W wyniku przedmiotowych kontroli ustalono, że odliczony przez podatnika podatek naliczony wynikał w głównej mierze z faktur VAT, które miały dokumentować nabycie surowego oleju rzepakowego. W celu zweryfikowania przedmiotowych transakcji organ pierwszej instancji wystosował do właściwych organów podatkowych wnioski o przeprowadzenie czynności sprawdzających lub kontroli doraźnych w firmie będącej wystawcą tych faktur ,tj. L. sp. zo.o. Ponadto organ skierował zapytania SCAC do czeskiej administracji podatkowej w kwestii rozliczenia podatku VAT przez odbiorcę oleju, tj. firmę "J.P.". W wyniku nadsyłanych sukcesywnie odpowiedzi poszczególnych organów podatkowych pojawiły się wątpliwości i podejrzenia , że zarówno skarżący , jak i jego kontrahenci , tj. wystawca faktur a także czeski odbiorca mogą brać udział w rozbudowanym łańcuchu obrotu tym samym towarem. Z dotychczas otrzymanych odpowiedzi i materiałów dowodowych oraz okoliczność znanych Sądowi z urzędu (zawartych w aktach sprawy I SAB/Bd 8/15) wynikają następujące ustalenia :

- L. sp. z o.o. z ustaleń zakończonej kontroli (wpływ pisma informującego o zakończeniu kontroli w dniu 02 kwietnia 2015r.) wynika, że spółka nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług (zarejestrowała działalność w "wirtualnym biurze"). Spółka została zawiązana w celu nadania pozorów legalności działalności oraz sztucznego wydłużenia łańcucha transakcji, uczestnictwa w transakcjach symulowanych w obrocie olejem rzepakowym. W ocenie organu, który przeprowadzał kontrolę ze względu na właściwość miejscową, działania spółki miały na celu stworzenie "łańcucha firm" wystawiających faktury VAT z naliczeniem niewielkiej marży przez kolejnych wystawców faktur. W ślad za wystawionymi fakturami, najczęściej tego samego dnia, następowały płatności za pośrednictwem przelewów bankowych. Faktury wg kontrolujących nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji i przepływów towarów, o czym świadczy m.in. brak odpowiedniego zaplecza magazynowego, urządzeń, maszyn, kompletny brak wiedzy jedynego przedstawiciela firmy na temat jej działalności;

- J.P. z treści odpowiedzi wynika, że czeski organ podatkowy nie posiada wiedzy co do miejsca prowadzenia przez niego działalności gospodarczej oraz czy podatnik ten prowadzi jakąkolwiek działalność gospodarczą. Podatnik począwszy od 08/2013 nie złożył żadnych deklaracji VAT czy informacji podsumowujących. Nie złożył również deklaracji dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r.

Organ podatkowy w trakcie postępowania podjął również działania celem zweryfikowania transakcji z przewoźnikami, tj. firmami transportowymi: G. z K. oraz FH T. z O..

Ponadto organ przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie (w trakcie kontroli oraz wszczętego w jej wyniku postępowania podatkowego) mające na celu ustalenie okoliczności związanych z odbiorem towaru (oleju) w miejscu mieszczącym się przy ul. B. bądź B. w W.. Organ wystosował pisma do właściwych miejscowo organów administracji oraz sądu w celu ustalenia podmiotów korzystających z tych posesji. Po otrzymaniu tych informacji prowadził korespondencję z tymi podmiotami oraz zlecił przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie dowodu z oględzin ww. miejsca. Protokół z przeprowadzonych oględzin wpłynął do organu podatkowego w dniu 07 kwietnia 2015r.

Reasumując z dotychczasowych ustaleń organu podatkowego wynika, że skarżący dokonał odliczenia podatku naliczonego związanego z obrotem towarami od których na wcześniejszym etapie obrotu nie został wpłacony do budżetu państwa należy podatek VAT. Przy czym źródło pochodzenia tych towarów nie jest znane

a niektórzy kontrahenci skarżącego podejrzani są o uczestnictwo w oszustwie podatkowym typu "karuzela podatkowa" i wyłudzaniu podatku VAT. Proceder ten został wskazany w odpowiedzi na skargę, a w tym miejscu wystarczy jedynie ogólne wskazanie, że u jego podstaw leży fakt nie zapłacenia należnego podatku VAT przez jednego z uczestników łańcucha dostaw towarów (znikający podatnik), przez co Skarb Państwa jest narażony na jego uszczuplenie, zaś w wyniku ostatniej transakcji w takim łańcuchu dostaw ostatni podmiot w nim uczestniczący dokonuje bądź eksportu towarów bądź wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów i dokonuje odliczenia naliczonego podatku VAT wynikającego z faktur zakupu tych towarów. W takim przypadku postępowanie kontrolne musi objąć cały łańcuch dostawców, tak by organy podatkowe mogły dokonać oceny, czy nie doszło do nadużyć w trakcie obrotu towarem w Polsce,

w szczególności, czy nie wystąpiło zakłócenie w łańcuchu wpłat i zwrotów podatku VAT tzn. czy za każdym razem zwrotowi podatku naliczonego towarzyszyła wpłata podatku należnego.

W tym zakresie należy przywołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia

18 grudnia 2014 r. w sprawach połączonych C- 131/13, C- 163/13 i C- 164/13

w postępowaniach Staatssecretaris van Financien przeciwko Schoenimport "Italmoda" Mariano Previti vof oraz Turbu.com BV i Turbu.com Mobile Phone`s BV przeciwko Staatssecretaris van Financien. W sprawie tej Trybunał stwierdził, że szóstą dyrektywę Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienioną dyrektywą Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r. należy interpretować w ten sposób, że krajowe organy i sądy powinny odmówić podatnikowi, w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej, skorzystania z praw do odliczenia, zwolnienia lub zwrotu podatku od wartości dodanej, nawet w braku przepisów prawa krajowego przewidujących taką odmowę, gdy w oparciu o obiektywne okoliczności zostało stwierdzone, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż poprzez transakcję powoływaną dla uzasadnienia danego prawa bierze udział w oszustwie w zakresie podatku od wartości dodanej popełnionym w ramach łańcucha dostaw. Trybunał

w wyroku tym wskazał więc na obowiązek (powinność) organów podatkowych państwa do dokonania odmowy podatnikowi zwrotu podatku VAT, jeżeli uczestniczył on w tzw. obrocie karuzelowym w sytuacji gdy wiedział, ,,lub powinien był wiedzieć", że w takim procederze uczestniczy. Określenie takiej powinności ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W poprzednich bowiem wyrokach dotyczących tzw. obrotu karuzelowego a więc np.: C- 80/11 i C- 141/11 w sprawach Mahageben Kft

i Peter David przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága Trybunał nie nakładał takiego obowiązku, a wręcz uzależniał możliwość zakwestionowania prawa do odliczenia od wiedzy podatnika o uchybieniach na wcześniejszych etapach obrotu lub co najmniej możliwości powzięcia takiej wiedzy. Wyrok ten został co prawda wydany w oparciu o tzw. VI Dyrektywę VAT, jednak zachowuje on pełną aktualność pod rządami dyrektywy 2006/112/WE (art.167, 168 ). Powyższe orzeczenie uzasadnia więc prowadzenie postępowania podatkowego w takiej sprawie jak niniejsza, dotyczącego prawidłowości rozliczenia podatku od towarów

i usług obejmującego nie tylko bezpośrednich dostawców podatnika, ale też firmy uczestniczące we wcześniejszym etapie obrotu. W przypadku bowiem wykazania nieprawidłowości, a także wiedzy lub obowiązku jej posiadania przez podatnika rzeczą organu będzie wydanie stosownych decyzji w przedmiocie prawidłowego wymiaru podatku.

Przeprowadzenie postępowania w takim zakresie jak to czyni Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. w niniejszej sprawie znajduje zatem uzasadnienie zarówno w przepisach prawa krajowego, jak też prawa wspólnotowego, interpretowanego zgodnie z wyrokami TS UE.

Prowadzenie tak szerokiego postępowania w niniejszej sprawie nie stanowi przy tym jedynie szykany wobec podatnika, jak wynika z dotychczasowych ustaleń kontrolujących w łańcuchu dostaw towarów, co do których skarżący dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów uczestniczyły podmioty, którym być może będzie można przypisać cechy znikającego podatnika, działającego w oparciu

o "wirtualne biura". Kwestii tej podobnie zresztą jak wiedzy podatnika co do tego faktu, na obecnym etapie postępowania przesądzić nie można, jednak działania organu co do ich zakresu nie są niezasadne. Uzyskane już informacje wskazują, że na jednym

z etapów obrotu mogło dojść do nieprawidłowości, a nieprawidłowości te w efekcie (czego Sąd absolutnie nie przesądza) mogą ewentualnie w konsekwencji stanowić przesłankę dla wydania rozstrzygnięcia co do prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji VAT. Prawidłowość zakresu podjętego postępowania podatkowego wątpliwości więc nie budzi.

W ocenie Sądu nie są również trafne zarzuty co do terminowości prowadzonej kontroli. W tym zakresie należy wskazać, że kontrahenci bezpośredni kontrolowanego podatnika mają swoje siedziby na terenie całej Polski, co powoduje konieczność występowania o przeprowadzenie stosownych czynności przez inne organy podatkowe. Już samo to powoduje fakt, że są one prowadzone mniej dynamicznie niż mógłby to uczynić ten organ postępowania podatkowego. Jednocześnie sam charakter istniejącego łańcucha dostaw powoduje, że o poszczególne wystąpienia o dalsze sprawdzenie podmiotów uczestniczących w tym łańcuchu dostaw organ może się zwrócić dopiero po otrzymaniu informacji o kolejnych dostawcach. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę czynności organu wynikały z kolejności i logiki zdarzeń oraz pozyskiwanych materiałów dowodowych i konieczności ich dalszej weryfikacji. Dodatkowo cześć wniosków o kontrole dotyczyła podmiotu zagranicznego (J.P. z Czech) co dodatkowo wydłużało czas postępowania. Podkreślić również należy co wynika z materiału dowodowego przedłożonego Sądowi przez organ, jak i z wystąpienia pełnomocnika na rozprawie, że szereg czynności podejmowanych przez organ jest wynikiem wniosków dowodowych składanych przez skarżącego (również już po złożeniu skargi). Strona ma oczywiście pełne prawo takie wnioski składać ale w takiej sytuacji musi uwzględnić czas niezbędny dla organu na przeprowadzenie wnioskowanych czynności. Ważną sprawą dla wydania końcowego rozstrzygnięcia w sprawie będzie również uzyskanie danych co do wiedzy podatnika, lub możliwości jej powzięcia co do zaistniałych na wcześniejszym etapie obrotu nieprawidłowości.

Nie można więc zarzucić organowi braku terminowości prowadzenia czynności. Zawarte w odpowiedzi na skargę szczegółowe zestawienie czynności dokonanych

w każdym z prowadzonych postępowań wskazuje, że nie ma nieuzasadnionych przerw w prowadzeniu czynności. Nie występuje przewlekłość w rozumieniu opieszałego prowadzenia postępowania podatkowego. Jeżeli organ wezwany do wykonania czynności nie udzielał zbyt długo odpowiedzi był ponaglany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.. Stopień zawiłości i skomplikowania sprawy wskazują , że nie doszło do przewlekłości postępowania pomimo długiego okresu jej trwania.

Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.