Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1380/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66a ust.1, art. 66a ust.2, art. 73 ust.1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Jerzy Stankowski ( spr.) Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 1 października 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Z., T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 626/06 w sprawie ze skargi R. Z. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 626/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. Z. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2006 r. nr [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Dnia 21 października 2003 r. Starosta Kazimierski, działając na wniosek R. Z. i T. Z. dokonał rejestracji pojazdu marki Fiat UNO [...], nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny serii [...] i tablice rejestracyjne nr [...].

Pismem z dnia 27 lutego 2006 r. Prokurator Rejonowy w Pińczowie Ośrodek Zamiejscowy w Kazimierzy Wielkiej wniósł w oparciu o art. 184 § 1 i 2 K.p.a. sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty Kazimierskiego z dnia [...] października 2003 r., gdyż w trakcie prowadzonego dochodzenia w sprawie Ds. [...] przeciwko R. Z. ustalono, że w dniu 14 października 2003 r. zakupił on samochód osobowy marki Fiat UNO [...], w którym następnie usunął znaki identyfikacyjne numeru nadwozia i wstawił je do innego pojazdu tej samej marki. W dniu 21 października 2003 r. R. Z. złożył w Starostwie Powiatowym w Kazimierzy Wielkiej wniosek o rejestrację pojazdu z podrobionym numerem nadwozia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Starosta Kazimierski w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2005 r. (sygn. II [...]) Sąd Rejonowy w Kazimierzy Wielkiej orzekł, iż R. Z. w okresie od 14 października do 21 października 2003 r. daty bliżej nie ustalonej w J. w powiecie kazimierskim usunął znaki identyfikacyjne pojazdu nr nadwozia [...] z samochodu osobowego marki Fiat UNO [...] o nr rej. [...] i oznaczył nimi inny samochód osobowy marki Fiat UNO o nr rej. [...] poprzez w spawanie tych numerów w miejsce pola numerowego tego pojazdu (art. 306 K.k.). Dnia 21 października 2003 r. R. Z. w Kazimierzy Wielkiej wprowadził w błąd Starostę Kazimierskiego uprawnionego do zarejestrowania pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego pojazdu w ten sposób, że podał we wniosku o rejestrację pojazdu numer silnika i nadwozia samochodu marki Fiat UNO o nr rej. [...], gdy tymczasem zgłosił do rejestracji inny pojazd tej samej marki z przerobionym numerem nadwozia samochodu marki Fiat UNO o nr rej. [...], przez co popełnił przestępstwo z art. 272 K.k.

Po zakończeniu postępowania wznowieniowego Starosta Kazimierski na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i § 2 ust. 1, § 3 ust. 1, § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) w zw. z art. 104 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. orzekł o uchyleniu decyzji własnej o rejestracji pojazdu, unieważnieniu dowodu rejestracyjnego nr [...] i tablic rejestracyjnych nr [...], nie wydając jednak nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy i naruszając w ten sposób art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. W wyniku przeprowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił decyzję własną z dnia [...] października 2003 r. (o zarejestrowaniu pojazdu marki Fiat UNO [...] nr nadwozia [...], rok produkcji 1995), orzekł o unieważnieniu dowodu rejestracyjnego nr [...] i tablic rejestracyjnych nr [...] oraz odmówił zarejestrowania samochodu marki Fiat UNO o nr rej. [...].

Po rozpoznaniu odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.: uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej unieważnienia dowodu rejestracyjnego i tablic oraz w części dotyczącej odmowy rejestracji oraz w to miejsce orzec jedynie o odmowie zarejestrowania samochodu marki Fiat UNO [...] rok produkcji 1995, nr indentyfikacyjny [...], dotychczasowy numer rejestracyjny [...]. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że rozstrzygnięcie Starosty Kazimierskiego w części orzekającej o uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2003 r. było prawidłowe. Okoliczność, że wnioskujący o rejestrację pojazdu podał we wniosku numer silnika i nadwozia samochodu osobowego marki Fiat UNO o nr rej [...], a faktycznie zgłosił do rejestracji inny pojazd tej samej marki z przerobionym numerem nadwozia [...] została wykazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Kazimierzy Wielkiej z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie II K [...]. Taki stan faktyczny uzasadniał uchylenie decyzji z dnia [...] października 2003 r. o rejestracji pojazdu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Jednocześnie organ podał, że decyzja nie miała podstawy prawnej w części dotyczącej unieważnienia dowodu oraz tablic rejestracyjnych. Wyjaśnił, że art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje tylko dwie czynności organu rejestracyjnego, to jest: dokonanie rejestracji oraz wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną, która nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż musi być poprzedzona rozstrzygnięciem organu w przedmiocie rejestracji pojazdu. Mając to na względzie organ stwierdził, iż należało odmówić zarejestrowania pojazdu przedstawionego do rejestracji wnioskiem z dnia 21 października 2003 r. (zamiast unieważnienia dowodu i tablic rejestracyjnych). Było to uzasadnione, bowiem wskazano w nim fałszywy numeru nadwozia pojazdu. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że za zarejestrowaniem pojazdu nie przemawiał fakt poniesienia przez skarżących kary (czyn z art. 272 K.k.), bowiem pojazd nie mógł być zarejestrowany w oparciu o dokumenty niezgodne z stanem faktycznym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zarejestrowania dotyczyło pojazdu podanego we wniosku o rejestrację, a więc samochodu osobowego marki Fiat UNO [...], rok produkcji 1995, nr identyfikacyjny [...], dotychczasowy nr rejestracyjny [...].

Skargę na powyższą decyzję wnieśli T. Z. i R. Z., domagając się jej uchylenia i nakazania Staroście Kazimierskiemu zarejestrowania pojazdu marki Fiat UNO w oparciu o umowę sprzedaży pomiędzy M. K. a R. Z. i T. Z. Skarżący podnieśli, że organ odmówił rejestracji samochodu powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w Kazimierzy Wielkiej z 30 maja 2005 r., potwierdzający fakt przedstawienia przez skarżących sfałszowanych numerów nadwozia pojazdu zgłoszonego do rejestracji, natomiast nie wziął pod uwagę, że Sąd nakazał zwrot samochodu właścicielom, uznając legalność tego pojazdu i legalność jego posiadania przez właścicieli. Skarżący stwierdzili, że za przerobienie numerów zostali już ukarani, ponieśli odpowiedzialność i nie mogą być powtórnie ukarani, a uchylenie poprzedniej rejestracji nie może rzutować na ponowną rejestrację pojazdu. Skarżący zarzucili, że organ nie wyjaśnił, co mają zrobić ze swoim samochodem, skoro nie mogą z niego korzystać.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podniósł także, że dokumenty, które właściciel obowiązany jest przedstawić do wniosku o rejestrację pojazdu muszą być prawdziwe, tak w pod względem ich autentyczności, jak i treści, którą poświadczają i nie mogą budzić wątpliwości, co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie jest możliwe zarejestrowanie pojazdu w oparciu o dowód rejestracyjny innego pojazdu, którego numer nadwozia [...] posłużył do oznaczenia pojazdu wnioskowanego do zarejestrowania. Numer nadwozia pojazdu jest jego cechą identyfikacyjną, którą nadaje i umieszcza producent. Przepis art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym daje także staroście kompetencje do wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu, jednak tylko w określonych tym przepisem przypadkach.

Oddalając skargę wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 626/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podzielił stanowisko organu odwoławczego. Uznał, że skoro wnioskodawcy składając wniosek o zarejestrowanie pojazdu posłużyli się fałszem co do numeru nadwozia pojazdu, która to okoliczność została w sprawie udowodniona, a na dzień podjęcia decyzji nie wystąpiły żadne nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę dokumentów przedłożonych do rejestracji pojazdu, to rozstrzygnięcie o odmowie zarejestrowania pojazdu przedstawionego do rejestracji wnioskiem z dnia 21 października 2003 r. było zasadne. Również poniesienie kary za wprowadzenie w błąd organu rejestracyjnego i wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym, a także orzeczenie o zwrocie skarżącym pojazdu, nie zmieniało faktu, że pojazd nie mógł być zarejestrowany w oparciu o dokumenty niezgodne z stanem faktycznym. Sąd podzielił stanowisko, że rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zarejestrowania powinno dotyczyć pojazdu podanego we wniosku o rejestrację z dnia 21 października 2003 r., a więc samochodu osobowego marki Fiat UNO [...], rok produkcji 1995, nr identyfikacyjny [...], dotychczasowy nr rejestracyjny [...]. Nie budziło też wątpliwości Sądu, że w zakresie w jakim orzeczono o unieważnieniu tablic i dowodu rejestracyjnego, decyzję pierwszej instancji należało uchylić. W konkluzji Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do zarejestrowania pojazdu na podstawie wniosku skarżących z dnia 21 października 2003 r., gdyż opiera się on o dowód rejestracyjny innego pojazdu. Numer nadwozia pojazdu jest jego cechą identyfikacyjną, którą nadaje i umieszcza producent. Art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym daje staroście kompetencje do wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu, jednak tylko w określonych tym przepisem przypadkach.

W skardze kasacyjnej R. Z. i T. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że odmowa rejestracji samochodu osobowego FIAT UNO nie narusza przepisów w sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż wprawdzie R. Z. został skazany za przerobienie numerów nadwozia pojazdu, jednakże nie podważa to legalności jego zakupu. Co więcej, Sąd Rejonowy w Kazimierzy Wielkiej orzekł o zwrocie pojazdu i stwierdził, że R. Z. i T. Z. mogą go użytkować. Ich zdaniem, w tym stanie rzeczy, Starosta Kazimierski powinien z urzędu zarejestrować pojazd nadając mu nowe numery rejestracyjne i wydając nowy dowód rejestracyjny. W konkluzji wyjaśnili, iż uchylenie poprzedniej rejestracji nie może rzutować na dalsze rozstrzygnięcia, tym bardziej, że R. Z. poniósł odpowiedzialność za swój czyn i nie powinien być z tego tytułu powtórnie karany przez organ administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Skargę kasacyjną oparto jedynie na zarzucie naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) przez jego błędną wykładnię. Zgodnie z tym przepisem rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem art. 73 ust. 2-5 ustawy. Zdaniem skarżących przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że nie wyłącza on możliwości rejestracji pojazdu, którego numery identyfikacyjne zostały sfałszowane, w sytuacji gdy wnioskodawca legitymuje się prawem własności tego pojazdu.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy mieć na względzie, iż do zarejestrowania pojazdu niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1 ustawy). Jednym z nich jest dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów; Dz. U. 2002 r. Nr 133 poz. 1123 ze zm.). W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, to jest nie przedłożenia wymaganych dokumentów, rejestracja pojazdu nie może nastąpić. Jest oczywistym, że dokumenty będące podstawą rejestracji muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy, lecz także zgodnie ze stanem faktycznym (tak: wyrok z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 334/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt II K [...] ustalono, że znaki identyfikacyjne pojazdu Fiat UNO o numerze nadwozia [...] zostały usunięte z tego pojazdu i wspawane w miejsce pola numerowego w innym pojeździe tej samej marki. Do wniosku dołączono dowód rejestracyjny pojazdu, z którego numery usunięto. Nie budziło zatem wątpliwości, iż wniosek z dnia 21 października 2003 r. dotyczył rejestracji pojazdu oznaczonego sfałszowanymi, niefabrycznymi numerami nadwozia. W tym stanie rzeczy organ nie mógł dokonać rejestracji. Należy zaznaczyć, że przypisanie danego oznaczenia numerowego do pojazdu nie następuje przez samo jego przeniesienie czy wybicie w polu numerowym. Nadanie cech identyfikacyjnych może nastąpić jedynie w przepisanym prawem trybie i przez uprawnione do tego podmioty. Co do zasady numery umieszczane są na pojeździe przez jego producenta (art. 66a ust. 1 ustawy). Jeżeli numery te nie zostały umieszczone lub uległy zniszczeniu, zatarciu czy sfałszowaniu - konieczne jest wystąpienie do starosty o wydanie decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych (art. 66a ust. 2 ustawy). W pojeździe, którego rejestracji domagali się skarżący numery zostały sfałszowane, zatem uprzednie wystąpienie o wydanie takiej decyzji było konieczne (por. wyrok z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 427/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że zaskarżony wyrok nie narusza prawa w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.