Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 519/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Asesor sądowy Agnieszka Kosowska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz L. P. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (organ I instancji) z [...] grudnia 2018 r. orzekającą o odpowiedzialności L. P. za zaległości T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji (spółka T. ) z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2012 r. z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją z [...] października 2017 r. organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki T. jako płatnika za pobrane i niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot wypłaconych od czerwca do grudnia 2012 r. Zgodnie z wymienioną decyzją organu I instancji z [...] października 2017 r. zalegle zaliczki za grudzień 2012 r. wyniosły [...] zł. W dalszej kolejności organ decyzją z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy powołaną decyzję organu I instancji z [...] października 2017 r.

Według ustaleń organu, spółka T. nie zapłaciła zaległych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2012 r. Postępowanie egzekucyjne przeprowadzone wobec spółki T. okazało się bezskuteczne i zostało umorzone postanowieniem komornika sądowego z [...] lutego 2015 r. Organ I instancji, działając jako organ egzekucyjny, [...] marca 2018 r. wystawił nowy tytuł wykonawczy, obejmujący omawiane zaległości spółki T. . Przeprowadzone czynności egzekucyjne skierowane do wierzytelności spółki T. wskazanych przez L. P. w innym postępowaniu podatkowym w piśmie z [...] lipca 2016 r. doprowadziły do wyegzekwowania kwot: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. W związku z tym spółkę T. nadal obciążają zaległości podatkowe powstałe przed rozpatrywaną zaległością podatkową w sumie w kwocie rzędu [...] zł (s. 24-26 decyzji organu),

Następnie organ odnotował, że L. P. był prezesem jednoosobowego zarządu spółki T. od [...] marca 2011 r. do [...] grudnia 2013 r., a więc kiedy powstały zaległości tej spółki z tytułu zaliczek, o których mowa w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do przesłanek, które mogłyby uwolnić L. P. od spornej odpowiedzialności podatkowej, organ stwierdził, że spółka T. nie złożyła skutecznie wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ nawiązał do art. 10, art. 11 ust. 1, ust. 2 oraz do art. 21 ust. 1, ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.2009.175.1361 ze zm. - u.p.u.n.) i motywował, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki T. powinien był być złożony [...] sierpnia 2012 r., bowiem na [...] lipca 2012 r. spółka T. posiadała co najmniej dwie zaległości podatkowe, to jest z tytułu VAT za maj 2012 r. i z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec 2012 r., w sumie na poziomie [...] zł. Ponadto od czerwca do grudnia 2012 r. zaległości podatkowe spółki T. sukcesywnie były coraz wyższe. Jednocześnie spółka T. nie złożyła sprawozdania finansowego za 2012 r., tak więc organ nie miał możliwości zbadania jej kondycji finansowej.

Organ zaznaczył, że w powyższym zakresie jego stanowisko faktyczne i prawne zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie mocą prawomocnego wyroku z 12 sierpnia 2020 r. w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20.

Natomiast, jak tłumaczył organ, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 uchylił uprzednią decyzję organu z [...] grudnia 2019 r. w celu ustalenia czy powoływane przez L. P. kaucje gwarancyjne mogą stanowić mienie pozwalające na odzyskanie zaległości podatkowych spółki T. w całości bądź w znacznej części.

W związku z prawomocnym wyrokiem z 12 sierpnia 2020 r. w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 organ argumentował, że przeanalizował mienie wskazane przez L. P. w piśmie z [...] listopada 2018 r. Zauważył przy tym, że kaucje gwarancyjne były wskazywane przez L. P. w toku postępowania w sprawie jego odpowiedzialności podatkowej za inne zaległości spółki T. . Pierwszy raz L. P. wymienił kaucje gwarancyjne po formalnym stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. W konsekwencji organ ocenił, że mienie, na które zwrócił uwagę L. P., miało charakter "nowości". Dlatego rozważył je w kontekście art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. - O.p.).

Organ nawiązał do pisemnych informacji składanych przez kontrahentów spółki T. w większości w 2018 r. (tylko jedno z pism E. S.A. pochodziło z 2021 r.) oraz przez komornika sądowego w 2021 r. (s. 34-44 decyzji organu). Na tej podstawie ustalił, że:

1) R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformowała, że saldo wymagalnych kaucji gwarancyjnych wynosi [...] zł, po uwzględnieniu przelewu w wysokości [...] zł. Kwota [...]zł została przekazana na rzecz organu podatkowego w L.. Następnie spółka R. oświadczyła, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec spółki T. . Organ egzekucyjny poinformował, że z uzyskanej [...] marca 2018 r. kwoty [...]zł na rzecz wierzyciela podatkowego przekazano [...] zł.

2) M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stwierdziła, że nie posiada żadnych zobowiązań (w tym również niewymagalnych) wobec spółki T. . Z pisma organu egzekucyjnego wynika, że z kwoty [...]zł uzyskanej [...] października 2017 r. wierzyciel podatkowy uzyskał [...] zł.

3) S. S.A. oświadczyła, że kaucja gwarancyjna w wysokości [...] zł podlega zwolnieniu po [...] czerwca 2018 r. Organ I instancji potwierdził, że [...] sierpnia 2018 r. uzyskał od S. S.A. [...] zł.

4) S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformowała, że w przeszłości jej zobowiązania wobec spółki T. stanowiły kwotę [...]zł, która w części została rozliczona w ramach kompensaty należności, a [...] marca 2016 r. kwota [...]zł została przekazana organowi egzekucyjnemu.

5) Ł. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wyjaśniła, że kaucja gwarancyjna w wysokości [...] zł została przekazana [...] grudnia 2017 r. organowi egzekucyjnemu. Nie ma żadnych zobowiązań wobec spółki T. . Organ egzekucyjny poinformował, że z uzyskanej kwoty [...]zł wierzycielowi podatkowemu przekazano [...] zł.

6) K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformowała, że wymagalne zobowiązania wobec spółki T. w wysokości [...] zł przekazała [...] lutego 2018 r. organowi egzekucyjnemu. Nie wykazuje w swoich księgach żadnych zobowiązań wobec spółki T. . Organ egzekucyjny wyjaśnił, że z kwoty [...]zł wierzycielowi podatkowemu przekazano [...] zł.

7) J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stwierdziła, że nie ma żadnych zobowiązań w stosunku do spółki T. . Natomiast organ egzekucyjny poinformował, że uzyskał od spółki J. [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. Z tych kwot wierzyciel podatkowy otrzymał [...] zł.

8) I. S.A. oświadczyła, że wszystkie należności spółki T. w kwocie [...]zł zostały przekazane organowi egzekucyjnemu.

9) B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poinformowała, że posiadała zobowiązania wobec spółki T. w wysokości [...] zł i [...] listopada 2017 r. wpłaciła tę kwotę na rachunek wierzyciela podatkowego.

10) E. S.A. oświadczyła, że dysponuje jedną kaucją gwarancyjną od spółki T. w kwocie [...]zł. Dotychczas z tej kwoty definitywnie zatrzymała [...] zł. Natomiast pozostała kwota [...]zł pozostaje w dyspozycji spółki E. do [...] grudnia 2021 r.

11) T. S.A. wyjaśniła, że nigdy nie współpracowała ze spółką T. .

12) Syndyk W. S.A. w upadłości likwidacyjnej poinformował o kaucjach gwarancyjnych od spółki T. o wartości [...] zł, przy czym kwoty [...]zł i [...] zł zostały zwrócone spółce T. w 2009 r. i 2012 r.

13) P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie udzieliła organowi odpowiedzi. Wcześniej poinformowała, że spółce T. przysługuje należność z tytułu zwrotu kaucji gwarancyjnych w kwocie [...]zł. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że od spółki P. wierzyciel podatkowy uzyskał w toku egzekucji [...] zł.

W świetle powyższego, zdaniem organu, egzekucja z mienia wskazanego przez L. P. w postaci kaucji gwarancyjnych doprowadziła do uzyskania kwoty [...]zł na poczet zaległości podatkowych spółki T. . Jedyna nieodzyskana jeszcze kaucja gwarancyjna należna jest od E. S.A. w wysokości [...] zł z terminem wymagalności przypadającym na [...] grudnia 2021 r.

Organ uzasadniał, że z wydruku wszystkich zaległości podatkowych spółki T. , których wierzycielem jest wierzyciel podatkowy (Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P.) wynika, że zaległości podatkowe tej spółki z odsetkami wynosiły na dzień 30 czerwca 2016 r. odpowiednio [...] zł i [...] zł, na dzień 30 czerwca 2017 r. [...] zł i [...] zł, a na dzień 30 listopada 2020 r. [...] zł i [...] zł. W tych okolicznościach egzekucja przeprowadzona z mienia spółki T. wymienionego przez L. P. nie doprowadziła do zaspokojenia znacznej części wszystkich jej zaległości podatkowych z odsetkami. Zestawienie [...] zł z [...] zł obrazuje, że kaucje gwarancyjne pozwoliły zaspokoić niespełna 40% zaległości podatkowych spółki T. , co nie realizuje przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

W podstawie prawnej przyjętego stanowiska organ powołał się na art. 22 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1649) oraz na art. 116 § 1, § 2, § 4, art. 118 § 1 i § 2 O.p.

Odnosząc się do instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych, organ nawiązał do art. 70 § 1, § 4 i § 6 pkt 1 O.p. Na gruncie tych regulacji wywodził, że od [...] listopada 2014 r. do [...] września 2015 r. bieg terminu przedawnienia omawianej zaliczki był zawieszony w związku z tokiem postępowania karnego skarbowego, o czym spółka T. została zawiadomiona. Zatem termin przedawnienia upłynąłby [...] października 2019 r. Jednak [...] marca 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia kaucji gwarancyjnej pozostającej w dyspozycji S. S.A. O zastosowaniu tego środka egzekucyjnego spółka T. uzyskała wiedzę [...] marca 2018 r.

L. P. (skarżący) złożył skargę na powyższą decyzję organu.

Zarzucił naruszenie:

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez niezasadne zastosowanie;

- art. 233 § 2 O.p. z powodu niezastosowania tego przepisu;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 127, art. 180, art. 188, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 229 O.p. ze względu na: - nieuwzględnienie istotnych okoliczności, - niewyczerpujące zbadanie sprawy z punktu widzenia przesłanki zawartej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., - zastosowanie kryteriów niekorzystnych dla skarżącego i dodatkowo istotnie odmiennych od przyjętych w decyzji wydanej wobec skarżącego [...] stycznia 2019 r. w innym postępowaniu podatkowym dotyczącym jego odpowiedzialności za zaległości spółki T. ;

- art. 116 § 1 pkt 2 O.p., bowiem organ błędnie nie uwzględnił tej przesłanki, uwalniającej skarżącego od rozważanej odpowiedzialności podatkowej.

W następstwie formułowanych zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji z [...] grudnia 2018 r. oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zasadniczo wykazywał, że wyjaśnienie okoliczności istotnych dla zastosowania art. 116 § 1 pkt 2 O.p. wymagało uchylenia decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2018 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto skarżący kwestionował bezstronność i rzetelność organu, który w decyzji z [...] stycznia 2019 r. przyjął, że mienie pochodzące z kolejnych kaucji gwarancyjnych daje możliwość zapłaty zaległości podatkowych spółki T. w 70,88 %, a w decyzji zaskarżonej tylko w 40 %.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja nie jest zgodna z prawem.

W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm. - P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem dotyczącym skargi na interpretację indywidualną oraz odnoszącym się do instytucji opinii zabezpieczającej, a więc pozbawionym znaczenia w przypadku sądowej kontroli decyzji organu orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Z kolei według art. 153 P.p.s.a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Z powyższych unormowań wynikają trzy - kluczowe dla oceny legalności kontrolowanej decyzji - wnioski. Po pierwsze - w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skontrolował decyzję organu we wszystkich istotnych aspektach faktycznych i prawnych, zarówno z punktu widzenia procedury podatkowej, jak również materialnego prawa podatkowego. Po drugie - prawomocny wyrok w powołanej wyżej sprawie wiążąco przesądził, w jakim zakresie organ prawidłowo zrekonstruował stan faktyczny i adekwatnie zastosował przepisy materialnego prawa podatkowego. Po trzecie zaś - mocą prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 organ został zobowiązany do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i dokonania ocen prawnych wyłącznie w zakresie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., a więc znaczenia mienia wskazanego przez skarżącego dla jego odpowiedzialności podatkowej za wymienione zaległości spółki T. . W następstwie ponowna sądowa kontrola legalności stanowiska organu uległa zawężeniu tylko do tych zagadnień, które wymienił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20, uzasadniając uchylenie decyzji organu z [...] grudnia 2019 r.

Zatem aktualnie skarżący, biorąc pod uwagę znaczenie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku, nie może skutecznie kwestionować okoliczności faktycznych i prawnych, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie już zaakceptował w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 jako zgodne z prawem. Dlatego skarżący na obecnym etapie postępowania podatkowego nie może skutecznie domagać się uchylenia decyzji organu I instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W motywach prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ocenił, że zaskarżona decyzja z [...] grudnia 2019 r. wydana została z naruszeniem art. 116 § 1 pkt 2 O.p., polegającym na błędnej wykładni. W konsekwencji organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń. W myśl poglądów sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, a także wyrażanych w doktrynie, wskazanie mienia, o jakim mowa w tym przepisie, ma umożliwić dalsze prowadzenie uprzednio bezskutecznej egzekucji i zaspokojenie zaległości podatkowych co najmniej w znacznej części. Zatem:

1. wskazanie mienia musi nastąpić po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji,

2. wskazane mienie musi być nowe w tym sensie, że musi ono nie być znane wierzycielowi/organowi egzekucyjnemu przed stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji, albo musi być mieniem, z którego w toku uprzednio prowadzonej egzekucji zaspokojenie nie było możliwe (z tego powodu jego istnienie nie stanowiło przeszkody do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji), a w dacie wskazania może ono już służyć zaspokojeniu zobowiązań spółki,

3. ze wskazanego mienia musi być możliwe zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowych spółki, tj. wszystkich zaległości podatkowych spółki znanych w dacie wskazania mienia.

W decyzji z [...] grudnia 2019 r. organ ustalił, że skarżący wskazał to samo mienie już znacznie wcześniej, w toku innego postępowania prowadzonego w sprawie jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki. Jednocześnie w świetle treści zaskarżonej decyzji oraz materiału dowodowego sprawy nie sposób ustalić, czy to wcześniejsze wskazanie mienia okazało się skuteczne w tym sensie, że ujawniło istnienie składników majątku spółki, które w dacie tego wskazania nie były w ogóle znane organowi lub nie były znane jako mogące stanowić źródło zaspokojenia zaległości podatkowych spółki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że mienie spółki w postaci podlegających zwrotowi kaucji gwarancyjnych zostało zweryfikowane z udziałem dłużników spółki, w wyniku czego ustalono, że niektóre z należności istnieją i są (lub w niedługim czasie będą) wymagalne i wobec tego zostały one zajęte, inne zaś nie istnieją lub są wątpliwe. Jednak organ nie wyjaśnił w sposób możliwy do skonfrontowania ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czy czynności, o jakich mowa, zostały podjęte po powołanym wyżej wcześniejszym wskazaniu mienia spółki przez skarżącego i w reakcji na to wskazanie, czy też organ podatkowy lub organ egzekucyjny powzięły wiedzę o tym mieniu wcześniej lub z innego źródła. Stwierdzenie, że niektóre z czynności, o jakich mowa wyżej, zostały dokonane w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych w 2015 r. nic w tym zakresie nie wyjaśnia, bowiem postępowanie egzekucyjne mogło pozostawać w toku (nie być umorzone) pomimo bezskuteczności egzekucji, a czynności, na które powołuje się organ, mogły być w nim podjęte w wyniku wskazania mienia przez skarżącego. Ponadto, o ile wskazane przez skarżącego mienie miało cechę nowości, o jakiej mowa wyżej, to organy podatkowe powinny dokonać analizy, czy mienie to pozwala na zaspokojenie w znacznej części wszystkich znanych zaległości podatkowych spółki, przy czym powinny wziąć pod uwagę z jednej strony łączną sumę przedmiotowych zaległości (z odsetkami), z drugiej zaś kwotę realnie możliwą do uzyskania z objęcia egzekucją wskazanego przez skarżącego mienia, z uwzględnieniem na przykład obciążeń czy kosztów egzekucyjnych. W stanie niniejszej sprawy taka analiza nie została przeprowadzona, gdyż organy uznały, że: - wcześniejsze, w uprzednio prowadzonym postępowaniu, wskazanie przez skarżącego tego samego mienia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; - w tej sprawie można wziąć pod uwagę tylko te wskazane przez skarżącego składniki majątku spółki, które nie zostały jeszcze wykorzystane dla zaspokojenia zaległości podatkowych spółki; - należy porównać możliwość uzyskania z tych składników majątku spółki zaspokojenia z tą tylko z zaległości podatkowych spółki, za którą odpowiedzialność jest przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20, uchylając kontrolowaną decyzję organu z [...] grudnia 2019 r., zwrócił uwagę na potrzebę ustalenia w dalszym postępowaniu podatkowym, kiedy i jakie konkretnie mienie spółki zostało wskazane przez skarżącego w celu uwolnienia się od rozpatrywanej odpowiedzialności oraz czy daje ono możliwość zaspokojenia zaległości spółki w znacznej części. Jeżeli zostanie ustalone, że wskazane przez skarżącego, nawet przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, ale po stwierdzeniu stanu bezskuteczności egzekucji wobec spółki, mienie odpowiada kryterium, o jakim mowa, organ będzie zobowiązany uznać, że skarżący wykazał przesłankę uwalniającą go od odpowiedzialności podatkowej, której dotyczy zaskarżona decyzja.

W wykonaniu prawomocnego wyroku z 12 sierpnia 2020 r. w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 organ przyjął, że skarżący pierwszy raz wymienił kaucje gwarancyjne po formalnym stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki T. . W następstwie zaliczył je do nowego mienia w rozumieniu przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Natomiast organ nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania podatkowego wyrażonych w prawomocnym wyroku w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20 w zakresie dotyczącym relacji wartości mienia wskazanego przez skarżącego do wysokości zaległości podatkowych spółki T. .

Przede wszystkim organ nie wyjaśnił, na podstawie jakiego konkretnego materiału dowodowego ustalił, że zaległości podatkowe spółki T. kształtowały się na poziomie od [...] zł w czerwcu 2016 r. do [...] zł w listopadzie 2020 r. Nie omówił bowiem z czego wynikały poszczególne zaległości podatkowe spółki T. (z deklaracji czy decyzji podatkowych), w jakim zakresie i kiedy zostały one zapłacone (dobrowolnie czy w trybie przymusu egzekucyjnego), w rezultacie jaka ich wysokość nadal obciąża spółkę T. . Sumaryczne kwoty zaległości podatkowych spółki T. rzędu od [...] zł w czerwcu 2016 r. do [...] zł w listopadzie 2020 r. organ wymienił na s. 43 kontrolowanej decyzji, a na stronie 25 tej decyzji mówił o zaległościach podatkowych spółki T. rzędu [...] zł do powstania zaległości objętych kontrolowaną decyzją.

Także w przypadku kaucji gwarancyjnych rozważanych w sprawie z punktu widzenia art. 116 § 1 pkt 2 O.p. organ poprzestał na informacjach udzielonych przez kontrahentów spółki T. oraz organ egzekucyjny. Nie żądał i nie analizował dokumentów, z których bezpośrednio miały wynikać wysokości poszczególnych kaucji gwarancyjnych oraz ich rozliczenie poza egzekucją i w ramach egzekucji prowadzonej wobec spółki T. .

Trzeba podkreślić, że z perspektywy art. 116 § 1 pkt 2 O.p. zadanie skarżącego polegało na wskazaniu organowi mienia o cechach nowości, które - w przekonaniu skarżącego - mogłoby uwolnić go od odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu spółki T. . Organ przyjął, że kaucje gwarancyjne wymienione przez skarżącego miały cechę nowości w rozumieniu przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Wobec tego, gdy organ uzyskał taką informację od skarżącego, wówczas na organie spoczął obowiązek ustalenia wartości wskazanego mienia w relacji do wysokości zaległości podatkowych spółki T. w zgodzie z prawdą obiektywną, w myśl stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 220/20. Oznacza to, że wszelkie informacje, pochodzące od kontrahentów spółki T. , organu egzekucyjnego, dotyczące tych wielkości wymagały od organu zgromadzenia dowodów, które były podstawą udzielonych informacji. Zarówno kontrahenci spółki T. , jak również organ egzekucyjny z różnych przyczyn mogli nie uwzględnić wszystkich istotnych faktów (kwot, elementów rozliczeń) bądź błędnie je interpretować. Brak zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, a w konsekwencji jego rzetelnej i wnikliwej analizy przez organ miał ten skutek, że dotychczasowe ustalenia organu, odnoszące się do wysokości zaległości podatkowych spółki T. i należnych jej kaucji gwarancyjnych, nie mają u podstaw faktów wynikających z jednoznacznych dowodów, ale bazują na twierdzeniach, przekonaniach innych podmiotów. Taki sposób postępowania organu pozbawił skarżącego realnej możliwości zweryfikowania wielkości przedstawionych przez kontrahentów spółki T. i organ egzekucyjny, zwłaszcza że skarżący od 2013 r. nie jest już członkiem zarządu spółki T. .

W sytuacji, w której skarżący toczy spór z organem o przesłankę przewidzianą w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., zasady budowania zaufania do organów podatkowych i kierowania się prawdą obiektywną wykluczają rozstrzygnięcie sprawy podatkowej wyłącznie na podstawie twierdzeń innych podmiotów bez ich jakiejkolwiek weryfikacji ze strony organu. Natomiast punktem wyjścia dla organu powinny być wszystkie dokumenty, z których oferowane twierdzenia mają wynikać, aby po ich samodzielnej lekturze i analizie organ był w stanie jednoznacznie wykluczyć bądź zweryfikować ewentualne nieprawidłowości, mogące finalnie okazać się istotne dla odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Dopiero wówczas również skarżący uzyskuje możliwość odniesienia się do dokumentów, obrazujących wysokość i rozliczenie kaucji gwarancyjnych należnych spółce T. oraz jej zaległości podatkowych, a więc przedstawienia konkretnych argumentów i wykazania konkretnych luk, błędów czy nieścisłości w tej dokumentacji.

W podsumowaniu sąd ocenia, że w dotychczasowym postępowaniu podatkowym organ dowolnie ograniczył się do przytoczenia twierdzeń kontrahentów spółki T. i organu egzekucyjnego na potrzeby ustalenia wartości i rozliczenia kaucji gwarancyjnych wskazanych przez skarżącego oraz wysokości i rozliczenia zaległości podatkowych spółki T. . Dowolnie odstąpił od zweryfikowania opisywanych okoliczności z prawdą obiektywną, czy są one wyczerpujące i spójne. Zaniechania organu w tym zakresie naruszają art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. w sposób, który niewątpliwie może wpłynąć na wynik sprawy, a ściślej na odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości spółki T. .

Decyzja organu z [...] stycznia 2019 r., umarzająca postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki T. z tytułu podatku od towarów i usług za wybrane okresy rozliczeniowe zawarte w 2011 r. i 2012 r. z powołaniem się na przesłankę z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., dodatkowo potęguje istotne wątpliwości co do obiektywizmu i rzetelności organu przy wydaniu kontrolowanej decyzji.

W dalszym postępowaniu podatkowym organ uwzględni stanowisko prawne sądu. W zgodzie z prawdą obiektywną wyjaśni wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 116 § 1 pkt 2 O.p., a więc związane z wartością mienia wskazanego przez skarżącego i wysokością zaległości podatkowych spółki T. .

Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).

Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).