Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 528/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 269 par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant sekretarz sądowy Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 2076,00 (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Informacją z dnia [...] r. Prezydent Miasta J., działając na podstawie art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8, 10, 22, 23, art. 273 ust. 1, 2, 3, 7, 9, art. 298 pkt 2, art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm., dalej: "Prawo wodne"), § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 z późn. zm.) ustalił "A." S.A. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca), opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r. tj. za I kwartał 2018 r. w wysokości równej : 6467,87 zł.

Wskazując sposób obliczenia opłaty organ wyjaśnił, że wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Wysokość jednostkowych stawek opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej zależy od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych, a przy jej ustaleniu, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.

Organ wskazał, że obliczając wysokość opłaty przyjął: powierzchnie całkowitą nieruchomości wynoszącą 61266 m2, wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej (powierzchnia uszczelniona trwale związana z gruntem) wynoszącą 51743 m2, stawkę opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej wynoszącą 0,50 zł. rocznie za 1m2. Wyliczył na tej podstawie, że opłata roczna wynosi 25871,50 zł., zaś opłata kwartalna stanowi jedną czwartą tej kwoty, tj. 6467,87 złotych.

W reklamacji od powyższej informacji skarżąca zakwestionowała obciążenie jej obowiązkiem zapłaty za zmniejszenie naturalnej retencji, przywołując fakt objęcia przedmiotowej nieruchomości systemem kanalizacji zamkniętej. Ze względu na objęcie systemem kanalizacji zamkniętej nieruchomość ta znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji zamkniętej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 Ustawy Prawo wodne. Ponadto zarzuciła podwójne obciążanie tzw. "opłatą za deszcz" gdyż decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...]r., Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K., działając na podstawie art. 272 ust. 5 ustawy Prawo Wodne, ustalił skarżącej wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, za I kwartał 2019 r. w łącznej kwocie: 6.061,14 zł.

Jednak zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. nie uznał złożonej reklamacji i orzekł o określeniu dla skarżącej opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2, robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r. tj. za I kwartał 2018 r. w wysokości równej : 6467,87 złotych.

Jako podstawą prawną decyzji organ wskazał art. 273 ust. 6, 8 i 10, w związku z art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 7, art. 272 ust. 8 i 22, art. 273 a, art. 298 pkt 2, art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.), § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 z późn. zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił najpierw przebieg dotychczasowego postępowania oraz stanowisko skarżącej przedstawione w reklamacji, a ponadto przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W ramach przedstawienia stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] skarżąca jest właścicielem działki nr 1 położonej w J. przy ul. [...] o całkowitej powierzchni 61266 m2, a powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej na skutek wykonania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji wynosi 51743 m2, co stanowi 84% powierzchni nieruchomości. Na nieruchomości tej brak jest urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych ale funkcjonuje tam wewnętrzny system kanalizacji deszczowej zamkniętej, będący własnością skarżącej. Poprzez ten system wody opadowe z terenów utwardzonych i zabudowanych nieruchomości wraz z ściekami bytowymi odprowadzane są wylotem urządzeń kanalizacyjnych do rzeki P. System kanalizacji składa się z przewodów kanalizacji zamkniętej, studzienek kanalizacyjnych, a zebrane w nim wody opadowe i roztopowe, po oczyszczeniu w separatorze koalescencyjnym odprowadzane są do studzienki zbiorczej (na terenie nieruchomości), do której dopływają ścieki bytowe oczyszczone w zakładowej oczyszczalni. Zmieszane wody opadowe, roztopowe oraz ścieki bytowe odprowadzane są wspólnym wylotem urządzeń kanalizacyjnych do rzeki P., co stwierdzono na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. W trakcie tej kontroli stwierdzono również, że przedstawiony powyżej system kanalizacji obejmuje wyłącznie teren nieruchomości stanowiącej działkę 1 (KW nr [...]). Ponadto na powyższe korzystanie z wód skarżąca posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia [...] r.

Według organu w sprawie bezsporne jest, że nieruchomość skarżącej posiada powierzchnię przekraczającą 3500 m2, a więc więcej niż 70% powierzchni nieruchomości jest wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej na skutek wykonywania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Na nieruchomości brak jest urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionej, a funkcjonujący na nieruchomości system kanalizacji zamkniętej deszczowej nie jest podłączony do żadnego funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej.

Jako kwestie sporne organ wskazał:

- ujęcie bądź nie ujęcie nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej,

- fakt ponoszenia podwójnej opłaty za tzw. deszcz.

W odniesieniu do pierwszej kwestii organ wyjaśnił, że ze względu brak definicji legalnych pojęć użytych w przepisach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia kierował się stanowiskiem zamieszczonym na stronie internetowej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. W związku z tym stanowiskiem organ uznał, że użyte w części końcowej art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego pojęcie "obszaru" nie może być utożsamiane z pojęciem "nieruchomości". Za obszar zaś należy uznać taką część powierzchni, która jest większa od nieruchomości i która obejmuje oprócz nieruchomości, dodatkowo części powierzchni ziemskiej, które sąsiadują z nieruchomością. Tym samym końcowa część powyższego przepisu wiąże system kanalizacji otwartej lub zamkniętej z obszarem, a nie z nieruchomością. Jednocześnie samo funkcjonowanie systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej na obszarze jest jeszcze nie wystarczające do przyjęcia, że zachodzi negatywna przesłanka do ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Dodatkowo konieczne jest bowiem przyłączenie nieruchomości do funkcjonującego na danym obszarze systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W konsekwencji, według organu, brak obowiązku opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej wiąże się z istnieniem systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej na obszarze oraz z przyłączeniem nieruchomości do takiego systemu.

Mając na uwadze powyższe stanowisko stwierdzić organ stwierdził, że obowiązek poniesienia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej powstaje w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:

• powierzchnia nieruchomości przekracza 3500 m2;

• nastąpiło wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na skutek wykonania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej;

• nieujęcie nieruchomości w funkcjonujący na danym obszarze system kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Jednocześnie zdaniem organu funkcjonowanie na nieruchomości zagospodarowanej w sposób, który doprowadził do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej wewnętrznego systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej, który służy do odprowadzania do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych wyłącznie z danej nieruchomości nie jest wystarczające do przyjęcia, że w takim przypadku brak jest obowiązku ponoszenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

Odnosząc się do drugiej, ze wskazanych powyżej kwestii organ uznał, że bez wpływu na obowiązek opłaty za szczególne korzystanie z wód, o którym mowa wart. 34 pkt 4 Prawa wodnego pozostaje fakt ponoszenia opłaty za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych, po ich uprzednim ujęciu w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Oba przedstawione przypadki stanowią różne korzystanie z wód, które w różny sposób oddziałuje na środowisko i wolą ustawodawcy każde z nich objęte zostało opłatą za usługi wodne. W przypadku szczególnego korzystania z wód opłatę ponosi się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, a w przypadku korzystania z usługi wodnej opłatę ponosi się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych.

W ocenie organu podmioty, które spowodowały zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej i jednocześnie odprowadzają wody opadowe lub roztopowe z tej nieruchomości za pomocą funkcjonującego na terenie nieruchomości wewnętrznego systemu kanalizacji, do wód, winny ponosić dwie opłaty związane z opadami atmosferycznymi, tj. jedną za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej i drugą za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód.

W końcowej części decyzji organ przedstawił szczegółowy sposób obliczenia opłaty oraz dane do jej obliczenia - tożsame z zakwestionowaną w drodze reklamacji informacją z dnia [...] r.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzuciła, że organ stwierdził w niej obowiązek uiszczenia opłaty, do której skarżąca nie jest zobowiązana, powielając przy tym profiskalną wykładnię prawa dokonaną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, będące głównym (w 90%) beneficjentem przedmiotowej daniny publicznej. Skarżąca zostaje zaskoczona opłatą, która w nieprzewidywalny sposób uderza w zasadność ekonomiczną oraz gospodarczą zastosowanych rozwiązań inwestycyjnych dokonanych zgodnie z planem miejscowym oraz w oparciu o stosowne pozwolenie wodno-prawne, a uznanych za przyczyniające się do poprawy środowiska wodnego.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że na terenie nieruchomości funkcjonuje wewnętrzny system kanalizacji zamkniętej obejmujący cały obszar wyłączony z powierzchni biologicznie czynnej, co jest okolicznością bezsporną i zostało potwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] r. Zakwestionowała jednocześnie stanowisko organu, wedle którego pojęcie obszaru użyte w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego oznacza tylko taką część powierzchni, która jest większa od przedmiotowej nieruchomości i która obejmuje oprócz niej również bliżej nieokreśloną część powierzchni ziemskiej. Wbrew twierdzeniom organu, pojęcie obszaru jest używane w Prawie wodnym również w odniesieniu do powierzchni obejmujących tereny mniejsze lub tereny o nieznanej wielkości (małe lub duże) np. obszar kąpieliska (art. 45), obszar o określonym poziomie spadku terenu (art. 84 ust. 4 pkt 4), obszar zmeliorowany (art. 196 ust. 12), obszar nawadniany (art. 197 ust. 1 pkt 6), obszar niezbędny dla zachowania ciągłości cieku (ar. 221 ust. 3) obszar, dla którego jest prowadzona ewidencja gruntów i budynków (art. 225 ust. 4). Prawo wodne definiuje pojęcie obszaru poprzez odesłanie do jego cechy charakterystycznej, co jest kryterium funkcjonalnym, a rozmiar danej przestrzeni nie jest więc cechą pojęcia obszaru. Zdaniem skarżącej brak definicji pojęcia "obszaru" w Prawie wodnym świadczy o szerokim rozumieniu tego pojęcia przez ustawodawcę, a próby ograniczenia jego znaczenia słownikowego stoją w sprzeczności z zasadami prawidłowej wykładni treści aktu prawnego.

Ponadto zdaniem skarżącej obowiązek uiszczania opłaty za zmniejszenie retencji terenowej dotyczy jedynie tych podmiotów, które wykonują lub wykonały roboty lub obiekty budowlane po 1 stycznia 2018 r. tj. po wejściu w życie Prawa wodnego.

Według skarżącej z odprowadzaniem wód opadowych (roztopowych) do systemu kanalizacji w oparciu o posiadane pozwolenie wodnoprawnej ustawodawca nie wiąże obowiązku uiszczania opłat za obniżenie naturalnej retencji terenowej, gdyż obniżenie retencji jest rekompensowane poprzez podłączenie do systemu kanalizacyjnego, zapewniającego bezpieczne odprowadzenie wód. Jednocześnie, podmiot odprowadzający wody deszczowe (roztopowe) do systemu kanalizacji, który nie posiada zbiorników retencyjnych, ponosi z tego tytułu opłaty w podwyższonej wysokości.

Odmienna interpretacja art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 269 ust. 1 pkt Prawa wodnego prowadziłaby do sytuacji, w której podmiot posiadający system kanalizacji zapewaniający odbiór wody zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym byłby traktowany na gruncie opłaty za obniżenie naturalnej retencji terenowej tak samo, jak podmiot, który nie posiadając żadnych zbiorników retencyjnych, odprowadza wody deszczowe (roztopowe) bezpośrednio do gruntu.

Do skargi dołączono decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia skarżącej pozwolenia wodnoprawnego, operat wodnoprawy z października 2018 r. oraz wydruk uchwały Rady Miejskiej w J. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta J. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną z zaskarżoną decyzją.

Na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wyrażone w niej stanowisko. Z kolei pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 310, dalej, jak dotychczas: Prawo wodne). Ustawa wprowadziła m.in. regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi. Korzystanie z usług wodnych powiązane zostało z obowiązkiem uiszczania opłat i należy do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.

Jak stanowi art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są:

- odpowiednia powierzchnia (powyżej 3.500 m2),

- wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, poprzez wykonywanie robót i obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej,

- lokalizacja nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest, że nieruchomość skarżącej posiada powierzchnię, o której mowa w powyższym przepisie.

Nie jest również kwestionowana przez skarżącą okoliczność wyłączenia więcej niż 70 % powierzchni przedmiotowej nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej.

Nie stanowi zatem przedmiotu sporu to, że spełnione są pierwsze dwie z wyżej wymienionych trzech przesłanek, których dopiero łączne zaistnienie daje podstawę do obciążenia opłatą za zmniejszenie retencji.

Ponadto bezspornym jest, że na terenie przedmiotowej nieruchomości funkcjonuje wewnętrzny system kanalizacji deszczowej zamkniętej. Zebrane przez ten system wody opadowe i roztopowe wraz z ściekami bytowymi odprowadzane są wylotem urządzeń kanalizacyjnych do rzeki P. System kanalizacji deszczowej stanowi własność skarżącej i obejmuje wyłącznie teren przedmiotowej nieruchomości; nie wykracza poza jej granice. Według skarżącej obejmuje on całą powierzchnię wyłączoną z powierzchni biologicznie czynnej, przy czym ta ostatnia okoliczność nie została jednoznacznie stwierdzona przez organ.

Natomiast sporną jest kwestia, czy istniejące na terenie nieruchomości skarżącej urządzenia wodne służące do odprowadzania wód opadowych i roztopowych powinny być zakwalifikowane, jako istniejący system kanalizacji, o którym mowa w końcowej części art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Innymi słowy sporne jest to, czy system kanalizacji znajdujący się na terenie przedmiotowej nieruchomości i nie wykraczający poza granice tej nieruchomości jest wystarczający do tego, aby uznać, że nie zachodzi przesłanka lokalizacji nieruchomości na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej tj. ostatnia z wymienionych powyżej przesłanek, bez której spełnienia brak jest podstaw do naliczenia opłaty za zmniejszenie retencji terenowej. Spór ten sprowadza się do sposobu rozumienia pojęcia "obszaru", o którym mowa w końcowej części art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego.

Według organu pojęcie "obszaru", użyte w końcowej części art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego oznacza przestrzeń większą niż nieruchomość w rozumieniu wieczystoksięgowym. Według tego zapatrywania przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

Natomiast według skarżącej pojęcie "obszaru", użyte w końcowej części art. art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego może oznaczać przestrzeń mniejszą niż nieruchomość w rozumieniu wieczystoksięgowym. Według tego zapatrywania przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest na obszarach ujętych w systemy kanalizacji, o których mowa w tym przepisie, przez co nie została spełniona ostatnia z wymienionych powyżej, trzech przesłanek łącznie warunkujących obciążenie opłatą za zmniejszenie naturalnej retencji.

Rozstrzygnięcie powyższego sporu zależy od tego, jakie znaczenie przypisane zostanie pojęciu "obszaru", o którym mowa w końcowej części art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Rozważając to zagadnienie nie sposób jednak pominąć także kwestii, jak rozumieć pojęcie "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej". Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/) "system" to układ elementów mający określoną strukturę i stanowiący logicznie uporządkowaną całość, względnie zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów itp., funkcjonujących jako całość. Natomiast określenie "kanalizacja" oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych". Przez "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się Prawo wodne należy zatem rozumieć układ elementów (urządzeń) służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Zamknięte systemy kanalizacji deszczowej to rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami.

Z kolei według Słownika języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/) termin "obszar" oznacza "ograniczoną część przestrzeni, zwykle dużych rozmiarów", "określoną powierzchnię czegoś", "miejsce występowania, zasięgu czegoś". Z definicji tej wynika zatem, że duży rozmiar powierzchni, choć zwykle wiąże się z pojęciem obszaru, to jednak nie jest cechą, bez której zaistnienia danej część przestrzeni nie można nazywać obszarem (podobnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1561/18). Zwłaszcza, że pozostałe słownikowe znaczenia tego pojęcia tj. "określona powierzchnia czegoś", "miejsce występowania, zasięg" na poziomie definicji językowej nie są już wprost związane z cechą dużego rozmiaru.

Zestawiając słownikowe znaczenia pojęcia "obszaru" z pojęciem "nieruchomości" użytym dwukrotnie w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego stwierdzić należy, że brak jest podstaw do tego, aby pojęcie obszaru rozumieć w ten sposób, że jest to część przestrzeni, powierzchnia lub miejsce obejmująca zawsze więcej niż jedną nieruchomość. Takie stanowisko mogłoby być uzasadnione tylko w przypadku wyraźnego wskazania w tym zakresie ze strony ustawodawcy, którego jednak brak, czego przejawem jest w ogóle brak definicji obszaru, jak i brak nawiązania do pojęcia obszaru w legalnej definicji nieruchomości (art. 46 k.c.). Zatem pojęciem obszaru można określić zarówno kilka nieruchomości, jak i jedną nieruchomość, a nawet część nieruchomości. Odwołanie się zatem do reguł znaczeniowych języka potocznego w zakresie dotyczącym pojęcia "nieruchomości" w połączeniu z treścią definicji legalnej pojęcia nieruchomości nie daje podstaw do tego, aby pojęcie "obszaru", o którym mowa w końcowej części art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego rozumieć, tak jak to przyjął organ, jako przestrzeń większą niż nieruchomość. Tym bardziej przyjętego przez organ rozumowania nie sposób zaakceptować, jeżeli pod uwagę wzięta zostanie zarówno znaczna powierzchnia przedmiotowej nieruchomości - 61266 m2, jak i wielkość utraconej powierzchni biologicznie czynnej (powierzchnia uszczelniona trwale związana z gruntem) - 51743 m2. Pomijając bowiem nietrafność argumentacji przedstawionej przez organ, już prima facie brak podstaw do tego, aby tak znacznego obszaru nie określać pojęciem obszaru.

Za zasadnością przedstawionego powyżej sposobu rozumienia art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego przemawia także wykładnia celowościowa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. II OSK 3532/19 regulacja prawna zawarta w art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego jednoznacznie potwierdza, że utrzymanie prawidłowej retencji wodnej jest wartością chronioną przez ustawodawcę. Ujęcie przez skarżącą utraconej powierzchni biologicznie czynnej w system kanalizacji zamkniętej bez wątpienia przyczynia się do zniwelowania negatywnych skutków, jakie dla retencji powoduje uszczelnienie powierzchni nieruchomości. Jednocześnie okoliczność, że system ten obejmuje wyłącznie nieruchomość skarżącej nie wyłącza ani nie ogranicza tego pożądanego, z punktu widzenia ustawodawcy, oddziaływania systemu, zwłaszcza przy uwzględnieniu, znacznego w realiach rozpoznawanej sprawy, rozmiaru powierzchni nieruchomości oraz utraconej powierzchni biologicznie czynnej.

W świetle powyższych rozważań z art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, w ocenie Sądu, a contrario wynika, że przewidzianej tam opłaty nie pobiera się w przypadku wykonywania robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie retencji, jeżeli są one wykonywane na obszarach ujętych w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, zarówno wtedy, gdy obszar taki obejmuje wiele nieruchomości, jak i wtedy gdy obejmuje wyłącznie jedną nieruchomość lub nawet jedynie jej fragment. W konsekwencji zaskarżona decyzja wydana w oparciu o odmienną od przedstawionej powyżej wykładnię art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego narusza ten przepis, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Za zasadny zatem należało zatem uznać zarzut skarżącej, dotyczący błędnej wykładni art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, stanowiącej konsekwencje niewłaściwego rozumienia pojęcia "obszaru" użytego w tym przepisie. Jednocześnie za nieuzasadniony należało uznać zarzut, że obowiązek uiszczania opłaty za zmniejszenie retencji terenowej dotyczy jedynie tych podmiotów, które wykonują lub wykonały roboty lub obiekty budowlane po 1 stycznia 2018 r. tj. po wejściu w życie Prawa wodnego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Kr 456/20 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2020 r. II SA/Bd 1172/19, że "zastosowanie po 1 stycznia 2018 r. art. 269 ust. 1 pkt 1 p.w. do stanów faktycznych ukształtowanych przez zdarzenia, mające miejsce przed tym dniem, nie narusza zakazu nieretroakcji prawa, albowiem należy przypisać mu wymiar retrospektywny, tj. w uprawniony sposób regulujący takie skutki zdarzeń sprzed 1 stycznia 2018 r., które w oczywisty sposób mają charakter trwały i ciągły, utrzymując się po 1 stycznia 2018 r."

W związku z powyższym Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis sądowy (257 zł.), wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalone jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) (1800 zł.) oraz kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji organ będzie zobowiązany do tego, aby ponownie rozpatrzyć reklamację skarżącej od informacji stanowiącej podstawę ustalenia spornej opłaty z tytułu zmniejszenia retencji, przy czym rozpatrując tę reklamację organ będzie związany oceną prawną wynikającą z przedstawionej przez Sąd wykładni art. 269 ust. 1 pkt. 1 Prawa wodnego. Prowadząc ponownie postępowania organ zweryfikuje twierdzenie skarżącej, że system kanalizacji deszczowej obejmuje całą powierzchnię wyłączoną z powierzchni biologicznie czynnej, okoliczność ta nie została dotychczas nie została bowiem jednoznacznie potwierdzona przez organ.