Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 64/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. W. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w transporcie drogowym.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 26 maja 2015 r. w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania nr rej. [...] oraz naczepy marki Wielton nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował M. P., który wykonywał w imieniu przedsiębiorców J. W. i A. W. wspólników spółki A. s.c. w [...] - krajowy transport drogowy rzeczy. Podczas kontroli stwierdzono jednoczesne używanie kliku wykresówek lub kart kierowców. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli z dnia 26 maja 2015 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) nałożył na wspólników spółki A. s.c. - karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wspólników A. s.c. - GITD decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu GITD wskazał, iż w decyzji WITD błędnie dokonał zakwalifikowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego polegającego na używaniu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu jako naruszenie polegające na jednoczesnym używaniu kilku wykresówek lub kart kierowców.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy WITD decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], nałożył na wspólników spółki A. s.c. - karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że kierowca M. P. w sposób nieuzasadniony używał kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu.

Odwołanie od tej decyzji złożył A. W. - wspólnik spółki A. s.c. - wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 7, 8, 77 § 1, 80, 78 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji i nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu przedsiębiorca wyjaśnił, że WITD w decyzji nie uwzględnił wytycznych organu odwoławczego. Zwrócił uwagę, że już w trakcie prowadzonego postępowania przed WITD złożył dokumenty potwierdzające prawidłową reakcję na stwierdzone naruszenie oraz dokumenty potwierdzające dyscyplinę i prawidłową organizację pracy. Wskazał, że kierowcy zatrudnieni przez niego są poinformowani o obowiązujących przepisach z czasu pracy kierowców i są na bieżąco szkoleni, a ich wynagrodzenie nie jest uzależnione od przejechanych kilometrów. W ocenie odwołującego się za stwierdzone naruszenie wyłączną odpowiedzialność ponosi kierowca, który nie był inspirowany przez stronę do naruszenia przepisów, co zeznał do protokołu w trakcie przesłuchania. Zdaniem strony w sprawie winien mieć zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

GITD decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu GITD wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci skontrolowanych wykresówek, dokumentów przewozowych, protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka - zostało udowodnione, że kierowca korzystał z kilku wykresówek w tym samym okresie rozliczeniowym 24 godzinnym. Powyższe zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej ww. pojazdu w dniu 26 maja 2015 r. Z analizy okazanej do kontroli wykresówki kierowcy z dnia 25 maja 2015 r. wynikało, że kierowca rozpoczął jazdę o godzinie 12:45 tego dnia, natomiast z okazanych do kontroli dokumentów [...] i [...] wynikało, że kierowca w dniu 25 maja 2015 r. dokonywał czynności związanych z załadunkiem już o godzinie 07:42. W celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości związanych z brakiem udokumentowanej aktywności kierowcy przesłuchano kierowcę w charakterze świadka. M. P. zeznał, że w dniu 25 maja 2015 r. rozpoczął prace o godzinie 05:00 w miejscowości L. skąd pojechał do miejscowości Ł. Kierowca wyjaśnił, że zamontował wykresówkę zaraz po wejściu do pojazdu, a następnie o godzinie 12:45 wyjął wykresówkę i ją zniszczył po czym założył w tym samym dniu nową wykresówkę. Kierowca przyznał się, że we wszystkich dniach w których inspektorzy stwierdzili brak wykresówek z rejestracją czasu pracy sytuacja wyglądała w taki sam sposób, tj. najpierw kierowca rejestrował swoją aktywność na jednej wykresówce po czym ją wyjmował i niszczył i zaczynał dalsze rejestrowanie czasu pracy na nowej wykresówce. Z wyjaśnień świadka wynika, że przedsiębiorca u którego pracuje wie, że jeździ na podwójnych wykresówkach. WITD w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, że M. P. używał kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego w dniach 28/29 kwietnia 2015 r. oraz 5, 6, 7, 11, 12, 13, 14, 18, 20 i 25 maja 2015 r. GITD stwierdził, iż kara pieniężna za ww. naruszenia w wysokości 2.000 zł została nałożona prawidłowo.

W czasie kontroli inspektorzy dysponowali niebudzącymi ich wątpliwości danymi świadczącymi, że kierowca realizując przewozy w imieniu strony wielokrotnie używał kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu rozliczeniowego. Nie było więc koniecznym zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszenia z Ip. 6.3.1 załącznika nr 3 do o ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., zwanej dalej u.t.d.). Organ rozstrzygając sprawę, nie miał możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy u.t.d., gdyż zaistniał określony w tym przepisie stan faktyczny, co wynikało z zebranych dowodów.

GITD zwrócił uwagę, że jazda kierowcy w trakcie której używał kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego miała miejsce ponad 10 krotnie w okresie jednego miesiąca. Kierowca używając kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego robił to w celu ukrycia naruszeń czasu pracy i zawsze niszczył "niepotrzebne" jego zdaniem wykresówki. Z wyjaśnień kierowcy wynika, że o używaniu kilku wykresówek wiedział jego pracodawca. Biorąc pod uwagę jak często kierowca używał kilku wykresówek w ciągu kontrolowanego okresu stwierdził, że albo robił to za przyzwoleniem swojego pracodawcy, albo nadzór nad jego pracą był wykonywany w sposób niewłaściwy. Są to okoliczności obciążające przedsiębiorcę i jednocześnie uniemożliwiające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 92c u.t.d. W ocenie GITD w sprawie mamy do czynienia ze świadomym łamaniem przepisów przez kierowcę, który swoje postępowanie tłumaczył chęcią większego zarobku. Oznacza to, że zachowanie się kierowcy nie może być potraktowane jako okoliczność na którą przedsiębiorca nie miał wpływu. Kierowca bowiem był pracownikiem przyjętym przez przedsiębiorcę i wykonującym w jego imieniu transport. Dlatego też za takie zachowanie się kierowcy odpowiada przedsiębiorca identycznie jak za nieterminowe wykonanie zadania przewozowego. Tak więc naruszenie w postaci używania kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego w sprawie nie powstało na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia lecz za cichym przyzwoleniem przedsiębiorcy. Bowiem kierowca nie dopuszczał by się tego naruszenia nie mając jakiegokolwiek przyzwolenia pracodawcy na takie zachowanie i nie czerpiąc z takiego zachowania korzyści.

A. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję GITD z dnia [...] listopada 2016 r. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W szczególności zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń; art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., umowy międzynarodowej AETR oraz Rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz Rozporządzenia WE 165/2014 przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych okoliczności egzoneracyjnych.

Podniesiono, że organy obu instancji dopuściły naruszenia art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Wnioski wysnute przez kontrolującego nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją. Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja administracyjna winna powoływać podstawę prawną. W rozumieniu ww. przepisu chodzi tak o podstawę formalną - którą stanowi art. 106 i 107 K.p.a., ale też podstawę prawa materialnego, którego ewentualne naruszenie stanowić może podstawę wydania decyzji. Zaskarżona decyzja nie powołuje podstawy prawnej - materialnej.

W konsekwencji skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 zł mimo, iż do naruszeń przepisów doszło wyłącznie z winy kierowcy i nie zostały sprawdzone okoliczności powstania naruszeń, nie została określona odpowiedzialność przewoźnika,

- zignorowanie przez organ I i II instancji wniosku o przeprowadzenie przesłuchania właściciela firmy oraz kierowcy w zakresie stwierdzonego naruszenia oraz ustalenia okoliczności powstania naruszenia, pominięcie zastrzeżeń strony określonych w odwołaniu od decyzji WITD.

Skarżący podniósł, że zostały naruszone art. 6, 7 i 8 K.p.a.

Zarzucił również naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a. przez niepodjęcie przez organ I i II instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności skarżącego za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli, oraz oparcie rozstrzygnięcia w głównej mierze na domysłach i poszlakach, a nie na udowodnionych okolicznościach (brak dowodów z przesłuchania kierowców);

Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych w skarżonej decyzji naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego; a także naruszenie art. 32, 35 § 1, § 2, § 3 oraz art. 40 § 1, § 2 K.p.a.

Powołując się na treść art. 136 K.p.a. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania kierowców oraz właściciela na okoliczność powstania naruszeń, okoliczności wykonywana przewozów oraz faktycznego zapisu na tarczach tachografu.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie po rozpatrzeniu odwołania wspólników A. s.c. - GITD decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], uchylił decyzję WITD z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], o nałożeniu na wspólników spółki A. s.c. - kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Organ II instancji przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że organ I instancji w wydanej decyzji błędnie dokonał zakwalifikowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego polegającego na używaniu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu - jako naruszenie polegające na jednoczesnym używaniu kilku wykresówek lub kart kierowców.

Według ustaleń GITD w niniejszej sprawie kierowca M. P. w dniu 25 maja 2015 r. w trakcie przejazdu rejestrował swoją aktywność na dwóch wykresówkach, na których kolejno rejestrował swoją aktywność. Pierwszą wykresówkę kierowca używał od godziny 05:00 dnia 25 maja 2015 r. do godziny 12:45 dnia 25 maja 2015 r., kiedy to wyjął wykresówkę z tachografu i założył nową wykresówkę, tak jak by przewóz w dniu 25 maja 2015 r. rozpoczęła o godzinie 12:45, a nie tak jak to miało faktycznej miejsce o godzinie 05:00.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy trafnie stwierdził, że wykonywanie przewozu, podczas, którego kierowca używa w ciągu jednego dnia jednej wykresówki przez krótki okres, a następnie wykresówkę tą wyjmuje z tachografu i rejestruje swoją aktywność na nowej wykresówce – należy zakwalifikować jako nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu – za każdy dzień, co sankcjonowane jest karą pieniężną określoną w lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponowienie rozpoznając sprawę WITD zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego - decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], nałożył na wspólników spółki A. s.c. - karę pieniężną w wysokości 2.000 zł, z tytułu nieuzasadnionego użycia przez kierowcę M. P. kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu – za każdy dzień z lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

GITD po rozpoznaniu odwołania A. W. - wspólnika spółki A. s.c. - decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję WITD z dnia [...] września 2016 r.

A. W. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję GITD z dnia [...] listopada 2016 r.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiła ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm.), która w art. 92a ust. 1 ustanawia odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu oraz ustala granice wysokości kary za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie, przy czym suma kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 zł (art. 92a ust. 2 u.t.d.). W ust. 6 tej regulacji wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W załączniku nr 3 do u.t.d. wymieniono, w sposób enumeratywny, rodzaje naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorcę w sytuacji stwierdzenia ich dokonania. Pod pozycją lp. 6.3.1. określono: "wysokość kary pieniężnej w złotych 200 nie więcej niż 2000" - za "nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień".

Z kolei art. 93 ust. 1 ustawy stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 litera a) i h) u.t.d., użyte w ustawie określenie "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d. oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L.1985.370.8, zwane dalej: rozporządzeniem nr 3821/85) i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.L.2006.102.1, zwane dalej: rozporządzeniem nr 561/2006).

W chwili stwierdzenia naruszenia, tj. w dniu 26 maja 2015 r., obowiązywało rozporządzenie nr 3821/85, jednak w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez rozporządzenie nr 165/2014. Przedmiotowe naruszenie reguluje aktualnie art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, bowiem zgodnie z art. 48 rozporządzenia nr 165/2014 przepis art. 34 ma zastosowanie już od dnia 2 marca 2015 r. Po wejściu w życie rozporządzenia nr 165/2014, stosownie do treści art. 47 tego rozporządzenia, wszelkie odesłania do rozporządzenia nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia nr 165/2014.

Z treści art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 wynika, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1).

Natomiast przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. dają podstawę do nienakładania kary pieniężnej względnie do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary w ściśle określonych przypadkach.

Z treści art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 3821/85.

Natomiast z regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy obu instancji w sposób przekonujący i poparty dowodami uzasadniły zarówno podstawę nałożonej na wspólników spółki cywilnej kary pieniężnej, a także jej wysokość. Ustalenia organów obu instancji w pełni odnoszą się do naruszeń stwierdzonych w trakcie przeprowadzonej kontroli. Na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego - organ odwoławczy zasadnie stwierdził szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów o transporcie drogowym, co uzasadniało nałożenie kary w wysokości 2.000 zł. Natomiast decyzja organu odwoławczego została obszernie i wnikliwie uzasadniona zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 K.p.a.

Nie zyskały również akceptacji Sądu pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia reguł postępowania wyjaśniającego i niedostatecznego rozeznania okoliczności istotnych dla sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego w istocie skierowane są przeciwko ocenie stanu faktycznego w kontekście okoliczności zwalniających stronę z odpowiedzialności. W tym miejscu podkreślić należy, że ciężar postępowania dowodowego wygląda inaczej, albowiem to skarżący zainteresowany uwolnieniem się od odpowiedzialności winien przedłożyć wszelkie dowody, które podlegają ocenie organu.

W ocenie Sądu w sprawie GITD zasadnie nie dopatrzył się przesłanek wskazanych w art. 92b i art. 92c u.t.d., uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary z tytułu naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, bądź też z powodu braku wpływu na powstanie innych naruszeń, których skarżący jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nie mógł przewidzieć.

W związku z powyższym organ odwoławczy zasadnie dopatrzył się podstaw do nałożenia kary pieniężnej na wspólników spółki A. s.c. w [...] – jako na podmiot wykonujący przewóz drogowy, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.

W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 92b oraz art. 92c u.t.d., nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Nie można przy tym uznawać – jak się podkreśla w orzecznictwie – że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w przepisach prawa. Dlatego treść przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie może być interpretowana w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej niemal sytuacji. Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., VIII SA/Wa 451/16, w Krakowie z dnia 16 września 2014 r., III SA/Kr 578/14).

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.

Podkreślić trzeba też, że wbrew twierdzeniom skarżącego w przepisach art. 92b oraz 92c u.t.d., chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a więc sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęska żywiołowa, katastrofy, czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 września 2014 r., sygn. III SA/Kr 578/14). Przedsiębiorca ma zatem możliwość np. wprowadzenia takiego systemu motywacyjnego, by nagradzać kierowców za jazdę bez naruszeń przepisów, nie poprzestając na ich karaniu np. naganami.

Uregulowania ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zaistnienie przesłanek określonych w przepisach jest co do zasady wystarczające, aby taki przedsiębiorca obciążony został z tytułu popełnionych zaniedbań sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy przedsiębiorcy; nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej, która jest określona w przepisach. Jest to zatem odpowiedzialność obiektywna. Dla uwolnienia się od niej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała zastosowania środków dodatkowych (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 września 2014 r., sygn. III SA/Kr 578/14). Co więcej, jest to odpowiedzialność niezależna od ewentualnej odpowiedzialności samego kierowcy. Ukaranie go nie zwalnia od odpowiedzialności samego przedsiębiorcy, który odpowiada na odrębnych zasadach i z tytułu własnych zaniedbań.

Zatem brak właściwego i w rezultacie skutecznego nadzoru, a w konsekwencji dopuszczenie do powstania naruszeń, obciąża wykonującego przewóz drogowy. Profesjonalny przewoźnik winien posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną i wdrożyć rozwiązania organizacyjne, pozwalające na prawidłowe wykonywanie przewozów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. III SA/Gd 698/13).

Warto również podkreślić, że wykazanie należytej staranności, zarówno przy organizowaniu pracy kierowców, jak i przy prowadzeniu późniejszego nadzoru nad nią, należy do przewoźnika. To nie organ, lecz przedsiębiorca powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Go 843/14; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Gl 904/15).

W niniejszej sprawie skarżący podjął próbę wykazania, że nie przyczynił się do powstania stwierdzonych naruszeń, niemniej jednak w ocenie Sądu okazała się ona nieskuteczna, ponieważ nie wskazano wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć.

W ocenie Sądu, ujawnione naruszenia w drodze kontroli przeprowadzanej przez uprawnione organy stanowią dowód na brak właściwej organizacji pracy, świadczą o braku przeprowadzania skutecznych kontroli przez przedsiębiorcę, o braku właściwego doboru pracowników. Stanowi o tym, że organizacja i dyscyplina pracy nie jest wystarczająca i nie odpowiada ogólnie wymaganej, w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe, staranności. Przedsiębiorca jest zobowiązany do takiego zorganizowania pracy, aby w przyjętym modelu i schemacie, uwzględnione zostały wszystkie określone w przepisach obowiązującego prawa zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności. Ze swej istoty, model (schemat) ten, powinien uwzględniać również, adekwatny do jego funkcji, system takiego kształtowania postaw pracowników, aby przez odpowiednie ich motywowanie i dyscyplinowanie eliminować lub co najmniej minimalizować ryzyko zaistnienia zachowań skutkujących naruszaniem przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, które to zachowania z pewnością nie korespondują również z interesem samego przedsiębiorcy. Efektywność tego systemu zdeterminowana jest (powinna być) paletą odpowiednio dobranych przez przedsiębiorcę instrumentów kontroli oraz nadzoru, zwłaszcza zaś konsekwencją w ich stosowaniu i tym samym konsekwencją w egzekwowaniu od pracowników przestrzegania obowiązujących zasad. Stwierdzone naruszenia nie wynikały z okoliczności nadzwyczajnych, których doświadczony profesjonalny podmiot organizujący przewozy drogowe, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Nie stanowią bowiem takich okoliczności naruszenia wynikłe z zaniechań kierowcy. W sprawie niniejszej bezspornym bowiem pozostaje, że to kierowca korzystał z kilku wykresówek w tym samym okresie rozliczeniowym 24 godzinnym, co zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu 26 maja 2015 r.

Przy czym jak wynika z zeznań kierowcy w dniu 25 maja 2015 r. rozpoczął on prace o godzinie 05:00 w miejscowości L. skąd pojechał do miejscowości Ł. Kierowca wyjaśnił, że zamontował wykresówkę zaraz po wejściu do pojazdu, a następnie o godzinie 12:45 wyjął wykresówkę i ją zniszczył po czym założył w tym samym dniu nową wykresówkę. Kierowca przyznał się, że we wszystkich dniach w których inspektorzy stwierdzili brak wykresówek z rejestracją czasu pracy sytuacja wyglądała w taki sam sposób, tj. najpierw kierowca rejestrował swoja aktywność na jednej wykresówce po czym ją wyjmował i niszczył i zaczynał dalsze rejestrowanie czasu pracy na nowej wykresówce. Z wyjaśnień świadka wynika, że przedsiębiorca u którego pracuje wie, że jeździ na podwójnych wykresówkach. Organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, że kierowca M. P. używał kilku wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego w dniach 28/29 kwietnia 2015 r. oraz 5, 6, 7, 11, 12, 13, 14, 18, 20 i 25 maja 2015 r.

Argumentacja skarżącego odwołująca się do stwierdzenia, że kierowca nie był inspirowany przez przewoźnika do naruszenia przepisów, jak również argumentacja, że naruszenia popełnione przez kierowcę, były spowodowane wyłącznie z jego winy i spowodowane zostały wyłącznie jego decyzją, nie mogą być uznane za wystarczające do wykazania okoliczności egzoneracyjnych, zwalniających stronę z odpowiedzialności. Nie można bowiem skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności w sytuacji, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite, a Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela prezentowane w nim stanowisko (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 71/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1061/11).

W przedmiotowej sprawie w trakcie składania zeznań, zarówno kierowca jak i skarżący nie wskazali na wystąpienie okoliczności – nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony kierowca i profesjonalny podmiot organizujący przewozy drogowe, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Nie stanowią takich okoliczności naruszenia wynikłe z działań kierowcy. Przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe ma bowiem wpływ na działanie kierowcy poprzez odpowiedni dobór kierowców, właściwą organizację przejawiającą się zarówno w przeprowadzaniu szkoleń w zakresie przepisów dotyczących zasad wykonywania przewozów i czasu pracy, sprawdzania czy kierowca w sposób właściwy zrozumiał obowiązujące przepisy, nie tylko w formie podpisania pisemnego oświadczenia o odbyciu szkolenia i zobowiązaniu się do przestrzegania w tym zakresie obowiązujących przepisów oraz poprzez wprowadzenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru, który nie tylko będzie miał na celu ujawnianie popełnionych w tym zakresie wykroczeń, ale także "skłonienie" kierowcy do ich przestrzegania.

Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko organów, iż w realiach niniejszej sprawy wystąpiły podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, a wbrew jego twierdzeniom nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 32, art. 35 § 1, § 2, § 3, art. 40 § 1, § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy w świetle, którego ustaliły stan faktyczny a następnie prawidłowo go oceniły i powiązały w naruszeniami wymienionymi w załączniku nr 3 od ustawy o transporcie drogowym. Tym samym należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych m.in. art. 7 K.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., zebrały w sposób wyczerpujący i rozpatrzyły materiał dowodowy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że poza obowiązkami spoczywającymi na organie administracji publicznej wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, również na stronie postępowania spoczywa, wynikająca z jej uprawnienia do czynnego udziału w sprawie, powinność przedstawienia i wykazania okoliczności, mających przemawiać za słusznością jej twierdzeń. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że ustalenie pewnych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie strona, pozostaje poza zakresem możliwości organu. Jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy nie zaprezentuje dowodów będących w jego posiadaniu, bądź też okoliczności, co do których posiada wiedzę, to naraża się na negatywne skutki swego zaniechania. Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Sąd uznał, iż wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia zawierają wszystkie niezbędne elementy, w szczególności sporządzone w sposób prawidłowy uzasadnienia wraz z przytoczeniem ich podstaw prawnych i faktycznych.

Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd skargę oddalił jako bezzasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a.