Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 364/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 77 par. 1; art. 80; art. 6; art. 8 par. 1 i 2; art. 9; art. 10;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1, ust.3, ust. 4a-4b; art. 3 pkt 2, pkt 24; art.
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. Ś. (dalej także jako: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy H. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. Ś., J. Ś., O. Ś., J. Ś., G. Ś. i A. Ś..

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z dnia [...] r. M. Ś. wystąpił do Wójta Gminy H. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. Ś., J. Ś., O. Ś., J. Ś., G. Ś. i A. Ś..

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. odmówił skarżącemu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na ww. dzieci.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonej analizy załączonych do wniosku dokumentów oraz oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, że dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, którego kryterium dochodowe na osobę w rodzinie w okresie zasiłkowym trwającym od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. wynosi [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wskazał, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. dochód w jego rodzinie wyniósł [...] zł miesięcznie. Roczny dochód w 2018 r. w rodzinie wnioskodawcy wyniósł [...] zł, co daje – według skarżącego – kwotę [...]zł na każdego członka rodziny.

W ocenie skarżącego niezrozumiałe jest ustalenie dochodu na kwotę [...]zł ze względu na to, że jego żona w lipcu [...] r. wróciła do pracy i zaczęła osiągać dochody. Ponadto wskazał, że świadczenie rodzinne powinno zostać obniżone, a nie uchylone w całości.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ odwoławczy wskazał, że okoliczność podjęcia przez żonę wnioskodawcy - E. Ś. zatrudnienia w lipcu [...] r. stanowiła uzyskanie dochodu, wypełniając przesłankę z art. 3 pkt. 24 lit. c, ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym, organ I instancji zasadnie przy obliczeniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącego prawidłowo zastosował treść art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z treścią którego w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Dochód rodziny skarżącego obliczony z zastosowaniem art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynosi [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie skarżącego [...] zł. Powyższą kwotę organ uzyskał sumując miesięczny dochód rodziny ([...]) i kwotę osiągniętego miesięcznego dochodu żony skarżącego uzyskanego z podjętej pracy ([...] zł). Następnie uzyskaną sumę, tj., [...] zł podzielono na ilość członków rodziny utrzymującej się z tego dochodu (8 osób).

Maksymalna kwota dochodu, jaki mogłaby uzyskać rodzina skarżącego, aby zostało przyznane prawo do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami to [...] zł, stanowiąca iloczyn kryterium dochodowego, w wysokości [...] zł pomnożonego przez ilość członków rodziny skarżącego (8 osób). A więc wysokość dochodu, o jaki zostało przekroczone kryterium dochodowe wynosi [...] zł.

Natomiast łączna kwota zasiłków, o jakie ubiega się skarżący wraz z dodatkami wynosi [...] zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z przekroczeniem dochodu rodziny o kwotę wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących rodzinie skarżącego w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 roku, która wynosi [...] PLN zasiłek rodzinny wraz z dodatkami nie przysługuje.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. obrazę art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną jego wykładnię, dokonaną z pominięciem reguł wynikających z tejże ustawy oraz celów wskazanych w art. 71 ust. 1 Konstytucji, przewidującym szczególną pomoc ze strony Państwa dla rodzin wielodzietnych, która w konsekwencji doprowadziła organy orzekające w sprawie do ustalenia w sposób nieprawidłowy dochodu rodziny skarżącego, co z kolei skutkowało odmową przyznania mu prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci;

2. obrazę art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (dalej zwany k.p.a.) polegającą na niezasadnym stwierdzeniu, iż dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, podczas gdy obliczony w sposób prawidłowy, zgodnie z celami i regułami ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód ten nie przewyższa kwoty, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwoty [...]złotych, warunkującej przyznanie wnioskowanych świadczeń;

3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o rozważenie zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również decyzji organu I instancji. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że wprawdzie z literalnego brzmienia przepisu art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, to jednakże zastosowanie tego przepisu z pominięciem reguł wynikających z ustawy, tj. ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym, oznaczałoby, iż o przyznaniu świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym, a także dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc.

Natomiast, skoro ustawową podstawą do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 5 ust. 4b ustawy w sposób realizujący cele ustawy, umożliwiający uzyskanie świadczenia. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku rodzinnego za okres wcześniejszy (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 roku, sygn. akt II SA/Łd 403/13, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 201 roku, sygn. akt II SA/Sz 353/13).

Ponadto, podniósł, że niewątpliwie wskazana powyżej wykładnia przepisu art. 5 ust. 4 "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych ma również walor prokonstytucyjny, albowiem dokonana została z pełnym poszanowaniem zasad i wartości konstytucyjnych, a w szczególności jest zgodna z celami ustawy realizującej założenia z art. 71 Konstytucji RP, stanowiącym, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Mając powyższe na względzie, stwierdził, że wynagrodzenie uzyskane przez żonę skarżącego w kwocie [...]zł w miesiącu [...] r. powinno być uwzględnione w wyliczeniach, ale w stosunku rocznym, zaś całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny.

Skarżący podniósł, że organy orzekające w sprawie, uchybiając powołanym przepisom ustawy, przyjęły do ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącego w oparciu o art. 5 ust. 4b dochód uzyskany przez żonę skarżącego w miesiącu [...] r. w kwocie [...]zł, jako dochód miesięczny, zamiast doliczenia tego dochodu do dochodu za rok [...] i obliczenie następnie średniego miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny na przestrzeni całego roku, co spowodowało przekroczenie kryterium ustawowego. Gdyby natomiast dochód ten został uwzględniony w dochodzie rodziny skarżącego poprzez dodanie go do dochodu za [...] r., podzielenie następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny, dochód w przeliczeniu na członka rodziny byłby znacznie niższy oraz nie przekroczyłby kryterium dochodowego z art. 5 ust. 1 ustawy.

Podsumowując wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik, a dokonana przez organy niewłaściwa interpretacja przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia przemawia za jego uchyleniem, tak aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnione zostało w należyty sposób orzecznictwo sądów administracyjnych odnośnie wykładni art 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga wniesiona w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Co ważne w większości ustalenia te wynikają wprost z dokumentów złożonych do akt sprawy, co w szczególności dotyczy dochodu rodziny uzyskanego w [...] r., jak też zmiany sytuacji materialnej rodziny skarżącego w związku z podjęciem przez żonę skarżącego zatrudnienia w lipcu [...]

Już więc z tych względów brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń organów dokonanych na podstawie takich dowodów mających charakter dowodów urzędowych.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

W sprawie nie zaistniały także okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu przez organ dyspozycji art. 9 i 10 k.p.a.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przypisania organowi naruszenia przepisów prawa materialnego.

Istota sporu zaistniałego w niniejszej sprawie między stronami sprowadza się do sposobu obliczania dochodu stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, a w szczególności dochodu uzyskanego przez żonę skarżącego po roku, z którego to dochody stanowią podstawę do ustalenia świadczenia. Ocena zasadności skargi wymaga zatem sięgnięcia do przepisów normujących zasady i tryb przyznawania zasiłku rodzinnego, tj. ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 - dalej jako "u.ś.r.").

Bezsporna jest natomiast wysokość dochodu rodziny skarżącego za rok 2018 ([...] zł) oraz uzyskana przez E. Ś. kwota wynagrodzenia w lipcu [...] r. w wysokości [...] zł (vide informacja na k. 56 akt adm. oraz zaświadczenie pracodawcy, k. 57 akt adm.).

Skarżący wnioskował o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres świadczeniowy 2019/2020. Prawo do tego zasiłku uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, tzn. zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (dochód członka rodziny) nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 1 u.ś.r.). Dochód ten wylicza się na podstawie dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a u.ś.r.), czyli w przypadku skarżącego w roku 2018. Według wyliczeń organu dochód ten z zastosowaniem art. 5 ust.4b u.ś.r. wyniósł [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł.

Zasadniczy problem ujawniony na tle niniejszej sprawy dotyczył wykładni art. 5 ust. 4b u.ś.r. W przepisie tym, obok art. 5 ust. 4a ustawodawca przewidział sytuację zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać na uzyskaniu dochodu lub też na jego utracie (art. 5 ust.4 u.ś.r.).

Dochód rodziny, w myśl art. 3 pkt 2 u.ś.r., rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a).

Definicję legalną uzyskania dochodu zawiera art. 3 pkt 24, zaś zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jak również po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W niniejszej sprawie uzyskanie dochodu przez żonę skarżącego nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, co reguluje właśnie art. 5 ust. 4b ww. ustawy. Powołany przepis, stanowi, że: "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych".

Zaznaczyć należy, że przepis ten został dodany do ustawy o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) z dniem 1 stycznia 2012 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy (druk sejmowy Nr 3897) "zaproponowana zmiana pozwoli na precyzyjne określenie dochodu i przyznanie świadczeń rodzinom, których faktyczny dochód nie przekracza przyjętego w ustawach kryterium dochodowego. Wykazany zostanie dochód faktycznie otrzymywany, a nie dochód zaniżony, co miało miejsce w przypadku osób, które pod koniec roku podjęły dopiero pracę (po podziale ich rocznego dochodu przez liczbę miesięcy w roku wykazywany był dochód znacznie zaniżony względem dochodu faktycznie przez nich miesięcznie otrzymywanego". Prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w okresie pobierania świadczeń, a nie przeciętnego dochodu uzyskiwanego w roku poprzednim, chyba że od poprzedniego roku nie zaszły zasadnicze zmiany w sytuacji dochodowej rodziny (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1996/18, dostępny w CBOSA).

Takie stanowisko wyrażone zostało m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 242/14 i I OSK 268/14, wyrok z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt I OSK 416/15, wyrok z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2447/14, wyrok z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1271/15, wyrok z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 160/17 ( wszystkie orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl) i podziela je również Sąd rozpoznający niniejszą skargę.

Oznacza to, że przedstawiony w skardze sposób liczenia dochodu rodziny, w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zgodnie z którym w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b ustawy uzyskany dochód powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający jedynie w wysokości 1/12 dochodu za miesiąc następujący po którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jest niezgodny z jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treścią art. 5 ust. 4b u.ś.r.

Sąd stoi na stanowisku, że zgodnie z powołanym przepisem, prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w okresie pobierania świadczeń a nie przeciętnego dochodu uzyskiwanego w roku poprzednim, chyba że od poprzedniego roku nie zaszły zasadnicze zmiany w sytuacji dochodowej rodziny.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 5 ust. 4b u.ś.r., co oznacza, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód obejmuje całą kwotę miesięcznego dochodu (a nie jedynie 1/12 jego części jak wskazuje skarżący) następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty, doliczany jest do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, a następnie przeliczany na dochód każdego członka rodziny.

Stanowisko takie wynika wprost z niebudzącego w tej kwestii brzemienia przepisu art. 5 ust. 4b u.ś.r., w którym mowa jest o konieczności powiększenia dochodu rodziny o "kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu".

Zwiększenie to dotyczy zwiększenia o całą kwotę dochodu, a nie jedynie o jej część. Kwotę dochodu rodziny należy zwiększyć więc o dochód w całości za dany miesiąc, a nie jedynie o 1/12 jego części (dochód wyliczony w stosunku rocznym)

Wprawdzie w kwestii tej były wyrażane we wcześniejszym orzecznictwie sądowym także i poglądy odmienne to jednak obecnie w orzecznictwie prezentowane są poglądy tożsame z przyjętym przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 860/19 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 160/17 i z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1996/18).

Niewątpliwie taka konstrukcja przepisu art. 5 ust. 4b u.ś.r., której celem pozostaje urealnienie sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy, opiera się na założeniu o możliwości doliczenia wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Taki dochód ma niewątpliwie dochód osiągnięty przez małżonkę skarżącego skoro jest to dochód związany z zawarciem umowy o pracę na pełny etat i czas nieokreślony (k.56 akt adm.).

W rozpatrywanej sprawie, należy więc do dochodu uzyskanego na osobę w rodzinie skarżącego doliczyć dochód uzyskany przez jego żonę w [...] r. z tytułu podjęcia zatrudnienia. Doliczeniu w takiej sytuacji podlega miesięczny dochód uzyskany przez żonę w całości a nie, jak deklaruje skarżący, w stosunku rocznym. Ustawodawca bowiem jednoznacznie zadecydował w art. 5 ust. 4b u.ś.r., że powiększenie dochodu za rok bazowy (w przypadku skarżącego za rok [...]) ma nastąpić "o kwotę dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu", a zatem nie o kwotę dochodu osiągniętego i obliczonego w stosunku rocznym, ale o kwotę pełnego osiągniętego (uzyskanego) dochodu miesięcznego.

W konsekwencji rozważania organów co do konieczności doliczenia całej kwoty uzyskanej przez żonę skarżącego tytułem wynagrodzenia miesięcznego jest prawidłowe.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z przekroczeniem dochodu rodziny o kwotę wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących rodzinie skarżącego w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 roku, która wynosi [...] PLN zasiłek rodzinny wraz z dodatkami nie przysługuje.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Zaś zgodnie z treścią ust. 3a art. 5 u.ś.r., w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną należało oddalić.