Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1528/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 145 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 15 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 2018/09 w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz oddala skargę 2. zasądza od W. F. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 350 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2018/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r.; w pkt 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; w pkt 3 zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz W. F. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] W. F. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej w celu uprawniania strzelectwa sportowego.

Zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2002 r. Komendant Stołeczny Policji poinformował W. F. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową w związku z jej użyciem w sytuacji gdy było to sprzeczne z warunkami jej użycia.

Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął W. F. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż W. F. wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 2005 r. sygn. akt [...], został skazany za spowodowanie wypadku drogowego, w wyniku którego osoba piesza doznała obrażeń ciała powodujących naruszenie czynności jej narządów ciała na okres powyżej siedmiu dni. Natomiast wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. został skazany za przestępstwo z art. 272 k.k. w związku z art. 270 § 1 k.k. i w związku z art. 11 § 2 k.k., tj. wyłudzenie poświadczenia nieprawdy za pomocą sfałszowanego przez siebie dokumentu. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...], za czyn z art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.), tj. za uczynienie sobie stałego źródła dochodu z rozpowszechniania bez uprawnienia cudzego utworu. Wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...], został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), tj. za sprzedaż alkoholu bez wymaganego zezwolenia. Organ ustalił ponadto fakt, iż przeciwko ww. toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 229 § 3 k.k., tj. przekupstwo w celu skłonienia osoby pełniącej funkcję publiczną do naruszenia przepisów prawa.

Powyższe oznacza, iż naruszenie przepisów prawa, wzbudza uzasadnioną obawę, że strona może naruszyć również przepisy ustawy o broni i amunicji lub użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W. F. złożył odwołanie od ww. decyzji.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], art. 18 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji poniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba której takie pozwolenie na broń wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeżeli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub wobec niej prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dalej organ podkreślił, że samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie jest zobowiązany do ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między dotychczasowym postępowaniem posiadacza pozwolenia na broń a tą obawą, ponieważ jako okoliczność potwierdzającą jej istnienie sam ustawodawca wskazał toczące się postępowanie karne m.in. o czyn przeciwko mieniu. W konkluzji organ podkreślił, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny i wobec tego organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Dodatkowo podniesiono, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący notorycznie popełnia różne wykroczenia w ruchu drogowym polegające w ogromnej większości na przekraczaniu prędkości (najczęściej powyżej 50 km/h), za które jest karana mandatami karnymi. Mimo takiego "doświadczenia", strona spowodowała wypadek, w wyniku którego osoba trzecia doznała, m.in. złamania kilku żeber oraz wstrząśnienia mózgu (kierując samochodem ciężarowym umyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i nie zachowując nakazanej ostrożności oraz obowiązku zatrzymania pojazdu przed sygnalizatorem wyświetlającym czerwone światło z warunkową zieloną strzałką wjechała na przejście dla pieszych nie zmniejszając prędkości, w wyniku czego potrąciła przechodzącą osobę). Co więcej, w toku postępowania karnego o przestępstwo z art. 263 § 3 k.k., tj. udostępnienie broni osobie nieuprawnionej (strona została z zarzutu jego popełnienia uniewinniona wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...]) bezsprzecznie ustalono, że w dniu 30 maja 2002 r. w miejscowości S., będąc w stanie nietrzeźwości (0,98 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) strzelał z posiadanej legalnie broni palnej, popełniając tym samym wykroczenia z ustawy o broni i amunicji. Dodatkowo skarżącego o noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, noszenie jej i przechowywanie w sposób umożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. wniósł W. F..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2018/09, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a.; w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, należało obligatoryjnie cofnąć pozwolenie na broń, ponieważ osoba, której wydano pozwolenie na broń należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Do oceny, czy istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia, wystarczy ustalenie, że w stosunku do takiej osoby został wydany wyrok karny skazujący lub toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W ocenienie Sądu, nie można podzielić interpretacji powyższych przepisów przeprowadzonej w sprawie niniejszej, a w szczególności stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu decyzji, że samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między dotychczasowym postępowaniem posiadacza na broń a tą obawą. Wprawdzie W. F. został skazany za spowodowanie wypadku drogowego, za popełnienie którego został skazany na karę grzywny. Natomiast od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 263 § 3 k.k., wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. Sąd Rejonowy w P. II Wydział Karny skarżącego uniewinnił. Pozostałe zarzuty stawiane skarżącemu dotyczą zdarzeń, które miały miejsce przed dniem 1 lutego 2000 r., a więc przed wydaniem W. F. pozwolenia na broń, były już zatem wcześniej badane, będąc przedmiotem oceny przy wydaniu przez organ pozwolenia na broń, a od pozostałych zarzutów ww. został uniewinniony.

Zdaniem Sądu fakt, że W. F. dopuścił się występku z art. 177 k.k., nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do cofnięcia mu pozwolenia na broń. W sprawie niniejszej organ przede wszystkim powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy istnieje uzasadniona obawa, skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Należy również wziąć pod uwagę aktualną sytuację życiową skarżącego, charakter wykonywanej przez niego pracy oraz posiadaną opinię w miejscu zamieszkania. Organ jeszcze raz powinien wnikliwie rozważyć i dokonać rzetelnej oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności badając czy rzeczywiście popełniony występek i inne okoliczności stwarzają zagrożenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Pismem z dnia 15 czerwca 2010 r. Komendant Główny Policji wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. zaskarżając wyrok w całości.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego:

1) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec sprawcy czynu z art. 177 § 2 k.k. ("przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji"), godzącego de facto w życie lub zdrowie ludzkie, którego konsekwencją jest nieumyślne spowodowanie wypadku, w którym inny człowiek odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu) – nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn przez ustawodawcę został wymieniony w szczególności jako wskazujący na zaistnienie takiej obawy;

2) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy czynów z art. 270 § 1 k.k., art. 272 k.k. oraz z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem popełnienie przez stronę wymienionych czynów wskazuje na zaistnienie takiej obawy.

Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § k.p.a. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji wydały zaskarżone decyzje bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia, czy istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, a co wynika z tego, że zarzuty skargi kasacyjnej odwołują się do wszystkich ujawnionych w aktach sprawy czynów przestępczych popełnianych w przeszłości przez skarżącego i postępowań karnych, które nie zakończyły się skazaniem. Tymczasem Sąd w zaskarżonym wyroku uzasadniając rozstrzygnięcie, nie wiadomo dlaczego, wziął pod uwagę tylko jeden z popełnianych czynów – występek z art. 177 k.k., chociaż wcześniej w uzasadnieniu tego wyroku zostały uwzględnione wszystkie pozostałe czyny i wyroki karne, jakie zostały orzeczone w stosunku do skarżącego. Jeżeli to nie świadczy o braku obiektywizmu to na pewno narusza art. 133 § 1 p.p.s.a., który pozwala na wydanie wyroku "na podstawie akt sprawy". Trudno również sobie wyobrazić prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku zgodnie z wymogami art. 141 § 4, w którym podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, nie wynikają z całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jeżeli Sąd pewnych dowodów w sprawie nie uwzględnia, powinien to wyraźnie zaznaczyć i wyjaśnić przyczyny tego, a nie przemilczać ten fakt.

Nie można zgodzić się też ze stanowiskiem Sądu, że pozostałe zarzuty stawiane skarżącemu dotyczą zdarzeń, które miały miejsce przed dniem 1 lutego 2000 r., a więc przed wydaniem W. F. pozwolenia na broń i były przedmiotem oceny przy wydaniu przez organy pozwolenia na broń. Po pierwsze, należy zauważyć, że skarżący ubiegając się o wydanie pozwolenia na broń, przedstawił zaświadczenie z dnia 2 grudnia 1999 r. o niekaralności (k. 14 akt administracyjnych). Poza tym nie jest tu istotne kiedy czyny przestępcze zostały popełnione (chyba żeby nastąpiło przedawnienie ich ścigania), skoro organy powołują się na wyroki karne wydane w latach 2003-2007, a postępowanie administracyjne o pozbawienie skarżącego pozwolenia na broń toczy się od 2002 r.

Sąd kasacyjny nie podziela również poglądu Sądu pierwszej instancji w kwestii rozumienia art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń z art. 18 ust. 1 pkt 2, nie jest wyłącznie skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo gdy toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, są to okoliczności, które "w szczególności" należy brać pod uwagę przy stosowaniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie jest to więc katalog zamknięty czynów przestępczych, co do których istnieje uzasadniona obawa, że ich sprawcy mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tak więc organy Policji w tym przypadku miały uzasadnione podstawy, aby przy orzekaniu o cofnięciu pozwolenia na broń, brać pod uwagę wszystkie wyroki karne i toczące się postępowania karne w stosunku do skarżącego, nawet jeżeli nie mieściły się one formalnie według klasyfikacji przyjętej w Kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (uchwała NSA z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5).

Nie można też odmówić racji wywodom skargi kasacyjnej, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji de facto godzą w życie lub zdrowie ludzkie i nie można ich w związku z tym pomijać (przemilczać) przy ocenie osoby posiadającej pozwolenie na broń. Poza tym, niezależnie od klasyfikacji kodeksowej, wszystkie popełnione przez skarżącego czyny przestępcze i toczące się postępowania od 2002 r. dotyczą czynów umyślnych, gdzie element winy jest bezsporny. Nie ulega więc wątpliwości, że gdyby w dacie ubiegania się skarżącego o wydanie pozwolenia na broń w rejestrze skazanych były uwidocznione wszystkie te wyroki sądów karnych, które zostały przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to nie otrzymałby pozwolenia na broń. Niniejsza sprawa, na skutek błędnego wyroku Sądu pierwszej instancji, jest przypadkiem, w którym Sąd w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, musi się zastanowić, czy cztery wyroki karne wydane w stosunku do skarżącego, stanowią dostateczną podstawę do pozbawienia go pozwolenia na broń, które to uprawnienie powinno przysługiwać wyłącznie osobom niekaranym. W świetle powyższych rozważań trudno zrozumieć zastrzeżenie Sądu, zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż "nie wolno naruszać zasady proporcjonalności". Przywołanie tej zasady w tym przypadku, jako argumentu przemawiającego za brakiem podstaw prawnych do pozbawienia skarżącego pozwolenia na broń, w świetle przedstawianych dowodów, jest wyjątkowo nietrafne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy Policji w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy i rzetelnie oceniły całokształt materiału dowodowego, tym samym uzasadniony jest również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.