Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 657/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 6, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 13, ust. 3 pkt a rozdz. VI załącznika I
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit.a,d,f,g,j,k,p,q, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-4, 8, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12,
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r.Dyrektor Izby Celnej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 87 ust. 1 i 3, art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), lp. 5.1.1, 5.3.1, 5.3.2, 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 1, art. 3 ust. 1, art. 12, art. 13, art. 15 ust. 7 lit. b i c, lit. c oraz pkt 4 części VI załącznika nr I Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L 85 poz. 370.8 z 31.12.1985 r. ze zm.), art. 4 lit. a, d, f, g, j, k, p, q, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-4 i 8, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 3820/85 (Dz. Urz. UE Nr L 102/1 z 2006 r.), po rozpatrzeniu odwołania M. B. prowadzącego "A" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...] czerwca 2014 r. nakładającej karę pieniężną za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, utrzymał mocy orzeczenie I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] stycznia 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez D. B. samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 7,5 ton. Przedmiotem przewozu drogowego (dokonywanego przez "A" M. B. ) były jaja kurze, co potwierdza dokonana kontrola ładowni oraz paragon [...] z [...] stycznia 2014r. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół o nr [...] , z załącznika do którego wynika, że: 1) w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się [...] grudnia 2013 r. o godzinie 22.36 kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 18 minut; nie okazał przy tym dokumentu (wykresówki / wydruku / karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków; 2) w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się [...] grudnia 2013 r. o godzinie 22.36 kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 4 minuty; nie okazał przy tym dokumentu (wykresówki / wydruku / karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków; 3) w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się [...] stycznia 2014 r. o godzinie 6.53 kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 13 minut; nie okazał przy tym dokumentu (wykresówki / wydruku / karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków; 4) przewóz drogowy wykonywany był bez wymaganej licencji / zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego / zaświadczenia na przewozy własne; 5) przewóz drogowy wykonywano pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji; 6) kierowca nie okazał zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Nie posiadał również tzw. "urlopówek" wydawanych przez pracodawcę za okres, kiedy nie wykonywał pracy. Kierowca nie dysponował dokumentem potwierdzającym zatrudnienie. Oświadczył, że pracuje u M. B. od ok. [...] miesięcy, ale nie wskazał na podstawie jakiej umowy.

Pismem z [...] lutego 2014 r. Urząd Celny w L. poinformował [...] M. B. - prowadzącego działalność gospodarczą jako M. B. "A" - o zaistniałych uchybieniach oraz wezwał do przedłożenia określonych w tym piśmie dokumentów.

Pismem z [...] lutego 2014 r. strona, przedłożyła między innymi: - odpis prawa jazdy kierowcy D. B. , - roczne rozliczenie przez organ rentowy podatku M. B., - umowę zlecenia zawartą pomiędzy "A" reprezentowanym przez M. B. a D. B. , mocą której kierowca miał od [...] do [...] stycznia 2014 r. wykonywać rozwożenia jaj do sklepów w terminie ustalonym przez strony, - umowę o [...] nr [...] zawartą [...] grudnia 2013 r. przez "A" reprezentowane przez M. B. z D. B. mocą której kierowca miał dokonać przewozu jaj w terminie do [...] grudnia 2013r. W piśmie strona wskazała, że prowadzi działalność rolniczą w związku z czym wypełnia przesłanki zawarte w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji nie dotyczy go zobowiązanie zawarte w art. 87 tej ustawy oraz w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Zwróciła uwagę, że w myśl art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Brak badania tachografu wynikał z przeoczenia pracownika odpowiedzialnego za mienie wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Natomiast w zakresie przeoczenia przez kierowcę dozwolonego czasu M. B. nie wyrażał zgody na tego typu działania. Według oświadczenia kierowcy przekroczenia te nastąpiły z uwagi na przeoczenie lub chęć zakończenia trasy - dotarcie do bazy.

W piśmie z [...] marca 2014 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w N. poinformowała Urząd Celny w L. , że M. B. nie figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych w ww. Kasie, natomiast decyzją z [...] marca 1995 r. ma on przyznane świadczenie rentowe wypadkowe wypłacane z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia. Jednocześnie pismem z [...] marca 2014 r. powyższa Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśniła, że pobieranie świadczenia rentowego przez stronę nie zmienia faktu, że jest on rolnikiem. Pismem z [...] kwietnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w N. poinformował, że M. B. nie jest zgłoszony do ubezpieczeń z jakiegokolwiek tytułu. Jednocześnie dodał, że według dokumentacji zgłoszeniowej zgłosił 19 ubezpieczonych.

Te ustalenia dały Naczelnikowi Urzędu Celnemu w L. podstawę do wydania postanowienia z [...] kwietnia 2014 r., wszczynającego z urzędu postępowanie administracyjne w związku z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym w stosunku do podmiotu dokonującego przewozu drogowego M. B. "A" . Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy organ odstąpił od wszczęcia postępowania w zakresie naruszeń wskazanych w punktach 4 i 6 protokołu kontroli. Wezwał przy tym stronę, by w terminie 7 dni nadesłała dokumenty potwierdzające, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę przepisów oraz przeprowadziła odpowiednie szkolenia.

W odpowiedzi strona przedłożyła: - zakres obowiązków i uprawnień podpisany przez D. B. [...] marca 2014 r., - kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, - zaświadczenie nr [...] o odbyciu szkolenia dla nowozatrudnionego personelu.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. nałożył na stronę kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł, na co składały się cząstkowe kary: [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), [...] zł za przekroczenie o 18 minut maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.1.1 ww. załącznika nr 3) oraz [...] zł za skrócenie o 1 godzinę i 4 minuty dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3.1 i 5.3.2 ww. załącznika nr 3). Jednocześnie organ umorzył postępowanie w części stwierdzonego w punkcie trzecim protokołu kontroli przekroczenia o 13 minut dziennego czasu prowadzenia pojazdu [...] stycznia 2014 r. od godziny 6.53 do godziny 19.57.

Od decyzji tej strona, wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: k.p.a.) poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania strony oraz przesłuchania świadków na okoliczność, czy strona zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę przepisów ustawy o transporcie drogowym; - art. 8 k.p.a. poprzez wykorzystanie pełnego zaufania strony do organu administracji, który poinformował, że dysponuje materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie decyzji w sytuacji, gdy posiadał jedynie dowody przemawiające na niekorzyść strony i nie dążył do zbadania faktów wpływających na wyłączenie jego odpowiedzialności; - art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazywały, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a te nastąpiły w wyniku zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji wykazał niekonsekwencję, ponieważ z jednej strony zwrócił uwagę na jego obowiązki jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność o charakterze transportowym a z drugiej słusznie zauważył, że jest on rolnikiem, czyli podmiotem nie będącym przedsiębiorcą. Organ nie wyjaśnił przy tym, w jakim zakresie osoba wykonująca działalność rolniczą ma spełniać wymogi dotyczące przedsiębiorstwa transportowego, zażądał jednak przedłożenia dokumentacji odnoszącej się do potwierdzenia obowiązków, które ustawa nakłada na przedsiębiorstwo transportowe.

Odwołujący się podkreślił, że to na organie administracji ciąży obowiązek dążenia do ujawnienia prawdy materialnej i nie może on z góry przyjmować za prawdziwe okoliczności, które wywodzi na podstawie niekorzystnego dla strony domniemania, nie próbując wcześniej wyjaśnić z nią ww. kwestii. Kierowca był zapoznany z uprawnieniami i obowiązkami przewidzianymi w dokumencie z [...] marca 2006 r., a dopiero później ([...] marca 2014 r.) podpisał ten dokument na potwierdzenie tych okoliczności. Odwołujący się podniósł także, że organ administracji nie może ograniczać się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale winien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego niesłusznie przyjął, że wystąpienie okoliczności zwalniających od odpowiedzialności powinny być dokonane w oparciu o materiał dowodowy dobrowolnie dostarczony przez stronę i by wszystkie dowody były dowodami z dokumentów.

Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego jest ono zasadne i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i nie miało miejsca uchybienie przepisom, o których mowa jest w odwołaniu.

Ustosunkowując się do wymierzonych w sprawie kar pieniężnych organ stwierdził, że bezsporne jest uznanie, że zaistniały sytuacje, o których mowa w lp. 5.1.1, 5.3.1, 5.3.2 oraz 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wynika to jednoznacznie ze stwierdzonych podczas kontroli drogowej uchybień i nie jest kwestionowane przez stronę, która twierdzi jedynie, że naruszenie spowodowane było przyczynami, za które nie może ponosić odpowiedzialności, a tym samym została niezasadnie ukarana. W związku z powyższym organ odwoławczy rozważył przede wszystkim ewentualne zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu podniósł, że obowiązki przedsiębiorcy reguluje art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów Rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II ww. aktu prawnego. Przedsiębiorstwo to wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Natomiast w myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się jego kierowcy, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Dalej organ wywodził, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit p. rozporządzenia nr 561/2006 "przedsiębiorstwo transportowe" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe. Tym samym, zdaniem organu przepisy powołanego rozporządzenia odnoszą się także do strony niniejszego postępowania i zarzuty odwołania tym zakresie są nieuzasadnione, zwłaszcza, że przepis ten został przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji przywołany.

Organ odwoławczy podniósł, że w końcowej części przepisu art. 10 ust. 3 zawarto stwierdzenie, że Państwa Członkowskie mogą wziąć pod uwagę wszelkie dowody wskazujące na to, że nie jest uzasadnione pociągnięcie przedsiębiorstwa transportowego do odpowiedzialności za popełnione naruszenia. Nawiązaniem do tego uregulowania są przepisy art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, które sprawiają że odpowiedzialność przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy za czyny osób wykonujących taki transport nie jest odpowiedzialnością absolutną. Istnieje bowiem możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje, jeżeli zostaną wykazane okoliczności, o jakich mowa w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Dalej organ odwoławczy uzasadniał, że z przywołanych przepisów wynika, że przedsiębiorca miał wpływ na zachowanie kierowcy naruszającego prawo wówczas, gdy mógł je przewidzieć i temu nie zapobiegł. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie można uznać za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy brak możliwości kontroli kierowcy w czasie, gdy wykonuje transport drogowy. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co jednak nie może oznaczać zwolnienia go z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. W orzecznictwie utrwalił się również pogląd, że zaistnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy powinien udowodnić on sam, ponieważ wywodzi skutki prawne z nich wynikające. Zdaniem organu to na stronie ciążył obowiązek przedłożenia dowodów na okoliczności, z których wynikałoby, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń czy okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Z tego względu nie znajduje uzasadnienia zarzut przerzucenia na organ obowiązku dowodowego.

W ocenie organu II instancji w rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, to znaczy, że uczyniła wszystko czego można było od niej rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Powoływane okoliczności związane z przeoczeniem przez kierowcę uchybienia czasowi pracy oraz chęcią szybszego dojazdu do bazy nie mają charakteru nadzwyczajnych okoliczności i niewątpliwie mieszczą się w granicach ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej.

Powinnością przedsiębiorcy jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów, ale również regularne kontrolowanie wykonania powierzonych im obowiązków, a tym samym bieżąca weryfikacja sporządzonych przez nich wykresówek. Poza tym, w przypadku dostrzeżonych nieprawidłowości przedsiębiorca winien wyciągać stosowne konsekwencje, na tyle dotkliwe, by kierowca był świadomy, że nie uniknie odpowiedzialności za każde kolejne naruszenie. Brak podejmowania takich działań pozwala na przyjęcie, że podmiot wykonujący przewóz nie zapewnił w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji. Skoro więc kierujący przedmiotowym zespołem pojazdów D. B. decydował się na wspomniane wyżej naruszenie czasu pracy kierowców - można założyć, że w żadnym razie nie obawiał się owych "konsekwencji". Według organu nadesłane prze stronę dokumenty na wezwanie organu I instancji mające potwierdzać, że przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę przepisów oraz przeprowadzenie odpowiednich szkoleń nie potwierdzają tych faktów.

Organ zważył, że podpisanie przez kierowcę zakresu obowiązków i uprawnień [...] marca 2014 r. po przeprowadzonej kontroli świadczy o tym, że dopiero w tym dniu potwierdził zapoznanie się z ww. zakresem. Karta szkolenia wstępnego kierowcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy potwierdza, że szkolenie to przeprowadzono [...] marca 2014 r., a więc także po kontroli. Powyższe dokumenty, jak i zaświadczenie o odbyciu szkolenia dla nowozatrudnionego personelu - nie mówią nic o obowiązkach wynikających z przestrzegania norm czasu pracy kierowcy - wynikających m.in. z cytowanych przepisów rozporządzeń, a także nie dotyczą spraw związanych z kwestią odpowiedzialności za zapewnienie, by wykorzystywany w pojeździe tachograf był poddany odpowiednim okresowym sprawdzeniom / badaniom. Organ podkreślił, że strona nie nadesłała innych dowodów oraz nie wnosiła o przesłuchania jakichkolwiek osób i tym samym nie wskazywała, na jaką okoliczność osoby te miałyby być przesłuchane. To na stronie ciążył obowiązek udowodnienia zaistnienia przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność. Przedsiębiorca jest co do zasady odpowiedzialny za działania kierowcy i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Stosownie do art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6 - 9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Z akt wynika, że takich dokumentów nie przedłożono kontrolującym. A skoro tak, nie ma możliwości odstąpienia od wspomnianego przepisu art. 8. Dokonane ustalenia prowadzą do wniosku, że w omawianej sprawie zasadnie wymierzono stronie kary pieniężne w transporcie drogowym, a przepisy art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie znajdują zastosowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzją zasadnie umorzono postępowanie w zakresie stwierdzonego w punkcie trzecim protokołu kontroli przekroczenia o 13 minut dziennego czasu prowadzenia pojazdu w dniu [...] stycznia 2014 r. (od godziny 6.53 do godziny 19.57). Stosownie do lp. 5.1.1 załącznika nr 3 (w zw. z art. 92a ust. 6) ustawy o transporcie drogowym, karę za przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu nakłada się w przypadku wspomnianego i naruszenia o czas powyżej 15 minut do jednej godziny. Ponieważ w powyższym przypadku naruszenie wynosiło 13 minut, nie podlega ono karze.

Na powyższą decyzję strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze zarzucono naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że została ona wydana z naruszeniem: - art. 7 K.p.a. - poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, a w szczególności nieprzesłuchanie strony i świadków na okoliczność tego, czy skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę przepisów ustawy o transporcie drogowym; - art. 8 K.p.a. - poprzez wykorzystanie zaufania skarżącego do organu administracji poinformowanie go o tym, że materiał dowodowy pozwala na wydanie decyzji w sytuacji, gdy organ dysponował jedynie dowodami przemawiającymi na niekorzyść skarżącego i nie dążył do zbadania faktów wpływających na wyłączenie jego odpowiedzialności. - art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym - poprzez jego niezastosowanie, mimo że okoliczności sprawy wskazywały na to, ze skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że to na organie administracji ciąży obowiązek dążenia do ujawnienia prawdy materialnej i nie może on z góry przyjmować za prawdziwe okoliczności, które wywodzi na podstawie niekorzystnego dla strony domniemania, nie próbując z nią wyjaśniać spornych kwestii. Organ nie może się ograniczyć do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy. W skardze wskazano, że kierowca był wcześniej zapoznany ze wszelkimi uprawnieniami i obowiązkami przewidzianymi w dokumencie z [...] marca 2006 r., a dopiero później dokument ten podpisał na potwierdzenie tych okoliczności. Strona wskazała także na niekonsekwencję organu, który z jednej strony wskazuje na obowiązki skarżącego, jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność o charakterze transportowym, a z drugiej - podkreśla, że skarżący taki przedsiębiorcą nie jest.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje wydane w tej, konkretnej sprawie przez organy obu instancji nie naruszają prawa procesowego ani materialnego.

Przedmiot postępowania w sprawie stanowiła decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2014 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężne w łącznej kwocie [...] zł, na co składały się cząstkowe kary: [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), [...] zł za przekroczenie o 18 minut maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.1.1 ww. załącznika nr 3) oraz [...] zł za skrócenie o 1 godzinę i 4 minuty dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3.1 i 5.3.2 ww. załącznika nr 3) i umorzeniu postępowania w części stwierdzonego w punkcie trzecim protokołu kontroli przekroczenia o 13 minut dziennego czasu prowadzenia pojazdu [...] stycznia 2014 r. od godziny 6.53 do godziny 19.57.

Zaskarżona decyzja zapadła w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły zaś m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zaznaczyć należy w pierwszym rzędzie, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma – co do zasady – charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji wykonawczo zarządzających zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też – co do zasady – bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których podmiot wykonujący transport drogowy dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w ustawie o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest – co do zasady – oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie – nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.

Przechodząc do oceny legalności zakwestionowanej decyzji wskazać zatem należy, iż – zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 ustawy – podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik Nr 3 do cytowanej ustawy (art. 92a ust. 6).

Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywanego przewozu drogowego ponosi przedsiębiorca - podmiot faktycznie wykonujący ten przewóz, bez względu na to, czy ma zarejestrowaną działalność transportową.

W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, że stronie zasadnie wymierzono wskazane w decyzji kary pieniężne za popełnione uchybienia.

Wbrew zarzutom skargi niekonsekwencji organu, który z jednej strony wskazuje na obowiązki skarżącego, jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność o charakterze transportowym, a z drugiej, że skarżący taki przedsiębiorcą nie jest, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ prawidłowo ustalił, że do przewozów wykonywanych przez podmiot nie będący przedsiębiorcą stosuje się przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczący niezarobkowego przewozu drogowego. Z lektury akt wynika, że M. B. prowadzący "A" jest rolnikiem, który zatrudnił kierowcę do przewozu towaru – jaj kurzych z fermy jaj kurzych w K. . Towar był przewożony do B. przez kierowcę samochodem marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 7,5 ton. W postępowaniu organy ustaliły, że pojazd wyposażony był w cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie posiadało aktualnej legalizacji, a z karty kierowcy wynikało, że kierowca przekroczył o 18 minut maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu i o 1 godzinę i 4 minuty dzienny czas odpoczynku i za te naruszenia prawidłowo wymierzyły karę pieniężną. Podczas dokonanych podczas kontroli oględzin zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu ) ujawniono brak ważnego, aktualnego sprawdzenia okresowego tego urządzenia (okres ważności upłynął w dniu [...] lipca 2013 r.), co stanowiło naruszenie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 z późn. zm.) i ust. 3 pkt a rozdzialu VI załącznika I tego rozporządzenia, a w konsekwencji było podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy (wysokość kary – [...] zł; zgodnie z punktem 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy). Przekroczenie o 18 minut maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu i skrócenie o 1 godzinę i 4 minuty dziennego czasu odpoczynku stanowiło naruszenie przepisów art. 4 lit. a, d, f, g, j, k, p, q, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-4 i 8, art. 10 ust. 2 i 3, art. 12 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 3820/85 (Dz. Urz. UE Nr L 102/1 z 2006 r.i było podstawą zastosowania odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy wysokość kary[...] zł (lp. 5.1.1. załącznika nr 3) oraz [...] zł (lp. 5.3.1 i 5.3.2 ww. załącznika nr 3).

Tak więc podmiotem dokonującym przewozu był skarżący – rolnik prowadzący "A" , do którego w świetle zapisów art.3 ust.2 ustawy o transporcie drogowym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Posługiwanie się przez organy w uzasadnieniu decyzji terminologią z ustawy i rozporządzeń unijnych "przedsiębiorca", "przedsiębiorstwo transportowe" nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wiadomym jest w niniejszej sprawie, ze stroną postępowania jest osoba prowadząca "A" - niebędąca przedsiębiorcą - wykonująca niezarobkowy przewóz drogowy.

Przepis art. 4 lit. p. rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 3820/85 (Dz. Urz. UE Nr L 102/1 z 2006 r.) definiuje . "przedsiębiorstwo transportowe" jako osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe. Rację ma organ, że przy tak szerokiej desygnacji znaczeniowej wspomnianego pojęcia niewątpliwie obejmuje ono także stronę niniejszego postępowania Z tego względu należy podzielić stanowisko organu, że zarzuty skargi, że organ powołuje przepisy odnoszące się do przedsiębiorstwa transportowego, którym skarżący nie jest, są nieuzasadnione - tym bardziej, że przepis ten został przywołany zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji.

Natomiast obowiązki tak rozumianego przedsiębiorcy reguluje art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów Rozporządzenia (EWG nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II ww. aktu prawnego. Przedsiębiorstwo to wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. W myśl zaś art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się jego kierowcy, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Ustalony w sprawie stan faktyczny dotyczący stwierdzonych uchybień zasadniczo nie jest kwestionowany przez stronę postępowania, która twierdzi, że naruszenia spowodowane były przyczynami, za które nie może ponosić odpowiedzialności, a tym samym nałożone kary pieniężne są niezasadne. W ocenie strony brak badania tachografu wynikał z przeoczenia pracownika odpowiedzialnego za mienie wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Natomiast w zakresie przeoczenia przez kierowcę dozwolonego czasu strona nie wyrażała zgody na tego typu działania. Według oświadczenia kierowcy przekroczenia te nastąpiły z uwagi na przeoczenie lub chęć zakończenia trasy - dotarcie do bazy.

Istota sporu sprowadzała się więc do oceny czy podnoszone przez skarżącego okoliczności uzasadniały nie tylko zastosowanie przepisu 92b ust. 1 ustawy, ale także przepisu art. 92c ust. 1 ustawy.

W trakcie przeprowadzonej kontroli samochodu stwierdzono brak legalizacji urządzenia rejestrującego ale także naruszenie norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków. W zakresie tego naruszenia organy administracji uznały, że brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 92b ust. 1 ustawy. Stanowi on, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Organy administracji w ocenie Sądu słusznie uznały, że strona nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, że uczyniła wszystko czego można było od niej rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Powoływane okoliczności związane z przeoczeniem przez kierowcę uchybieniu czasowi pracy oraz chęcią szybszego dojazdu do bazy nie mają charakteru nadzwyczajnych okoliczności i mieszczą się w granicach ryzyka prowadzonej działalności.

Organ w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie prawidłowo zważył, że podpisanie przez kierowcę zakresu obowiązków i uprawnień [...] marca 2014 r. po przeprowadzonej kontroli świadczy o tym, że dopiero w tym dniu potwierdził zapoznanie się z ww. zakresem. Karta szkolenia wstępnego kierowcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy potwierdza, że szkolenie to przeprowadzono [...] marca 2014 r., a więc także po kontroli. Powyższe dokumenty, jak i zaświadczenie o odbyciu szkolenia dla nowozatrudnionego personelu - nie mówią nic o obowiązkach wynikających z przestrzegania norm czasu pracy kierowcy - wynikających m.in. z cytowanych przepisów rozporządzeń, a także nie dotyczą spraw związanych z kwestią odpowiedzialności za zapewnienie, by wykorzystywany w pojeździe tachograf był poddany odpowiednim okresowym sprawdzeniom / badaniom. Nadesłane prze stronę dokumenty na wezwanie organu I instancji mające potwierdzać, że przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowcę przepisów oraz przeprowadzenie odpowiednich szkoleń nie potwierdzają tych faktów.

Zdaniem skarżącego, podnoszone przez niego okoliczności i złożone dowody przemawiały jednak nie tylko za zastosowaniem art. 92b ustawy, lecz także art. 92c ustawy. Art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Już tylko pobieżne porównanie obu przepisów wskazuje, że zakres przesłanek zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności związany jest z różnymi rodzajowo naruszeniami. Przepis art. 92b ustawy dotyczy tylko i wyłącznie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W przedmiotowej sprawie kara nałożona została również za brak legalizacji urządzenia rejestrującego.

Pracodawca oraz kierowca, zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE. L.1985.370.8); dalej określanego jako rozporządzenie 3821/85; zobowiązani są do zapewnienia poprawnego działania i odpowiedniego stosowania, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, kart kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące. Konsekwencją wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ujętej w załączniku nr 3 ustawy jest wymierzenie kary.. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (art. 92a ust. 1 ustawy). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy).

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż organy dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i unijnych rozporządzeń do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Odpowiedzialność pracodawcy wynikająca z art. 92a ustawy ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/GL 104/13 (por. Lex 1355033).

W sprawie trafnie dostrzegły także organy, że w świetle regulacji zawartej w przepisie art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820 (DZ.U. UE. L.2006.102.1) przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust.1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3281/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, które dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim (ust. 3).

W związku z powyższym zaaprobować należy także stanowisko organów, że obowiązkiem pracodawcy jest nie tylko organizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby ci mogli przestrzegać obowiązujących przepisów, ale również skuteczne kontrolowanie wykonywanych obowiązków. Zdaniem Sądu obecne zdobycze techniki pozwalają nie tylko na śledzenie trasy przejazdu, ale także kontrolę parametrów jazdy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, iż pracodawca ponosi konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Nie bez znaczenia są również środki dyscyplinujące. Przewoźnik winien zastosować takie rozwiązania organizacyjne w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, aby pracownicy nie naruszali przepisów dotyczących przewozów drogowych. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Rzeczą przedsiębiorcy jest zatem właściwy dobór osób współpracujących, zachowanie należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących (por. powołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r.).

Słusznie uznały organy, że przepis art. 92c ust. 1 ustawy wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Tych wyjątkowych sytuacji doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie może przewidzieć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1237/13 – http:www.nsa.orzeczenia gov.pl). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła i skarżący nie udowodnił, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy, tj. wykonywania przewozu drogowego z urządzeniem rejestrującym bez legalizacji.

Funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy, czy właściwego używania urządzenia rejestrującego nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy i obciążają przedsiębiorcę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1105/13 – Lex nr 1458349; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11- powołana wyżej strona internetowa.).

W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie zatem przyjęły, że to na podmiocie wykonującym niezarobkowy przewóz drogowy ciąży obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się bowiem do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach podmiot nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż z odpowiedzialności nie mogą zwolnić podmiotu prowadzącego niezarobkowy przewóz rzeczy takie okoliczności, jak brak bezpośredniego wpływu na kierowcę w trakcie wykonywania przewozu, czy fakt, że posiada on odpowiednie kwalifikacje i przeszkolenie. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez podmiot, co nie może oznaczać zwolnienia go z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Przepis art. 92c ust. 1 ustawy dla uwolnienia się od odpowiedzialności wymaga nie wykazania braku zawinienia po stronie przedsiębiorcy, ale udowodnienia podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniom prawa przez kierowcę.

Reasumując, w dyspozycji powołanego przepisu nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za dokonane przez kierowców naruszenia odnoszące się do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym.

W tym stanie rzeczy stanie rzeczy, organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że skarżący nie udowodnił zaistnienia przesłanek, o których stanowi art. 92c ust. 1 ustawy.

Organy, wbrew zarzutom skargi wyjaśniły sprawę w zakresie pozwalającym na właściwe jej rozstrzygnięcie i w trakcie przeprowadzonego postępowania nie naruszyły przepisów postępowania. Powtórzyć należy, że ciężar wykazania zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, o których stanowi art. 92 c ust. 1 ustawy obciąża przewoźnika, a nie organ administracji. To bowiem w interesie przewoźnika i na jego rzecz ustawodawca ustanowił okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności w ww. przepisie. Obarczenie organu obowiązkiem zebrania dowodów na okoliczności wskazane w przepisie art. 92c ust. 1 ustawy prowadziłoby także do nieuzasadnionej liberalizacji odpowiedzialności przewoźnika, zagrażając interesowi publicznemu, a w szczególności bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodzić należy się z organem, że jeżeli strona sama nie dostarczy dowodów uwalniających ją od odpowiedzialności i okoliczności zaistniałe w trakcie kontroli i przeprowadzonego postępowania na takowe nie wskazują, to organy orzekające w sprawie nie mają obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności wynikające z przepisu art. 92c ust. 1. Podkreślić trzeba również, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na wezwanie organu nie nadesłała innych dowodów oraz nie wnosiła o przesłuchania konkretnych osób i na jaką okoliczność. Zdaniem Sądu okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli drogowej, uzupełnionych o dowody zebrane w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Nadto zgodnie z treścią art. 86 kpa dowód z przesłuchania strony ma jedynie charakter subsydiarny i nie jest możliwe jego przeprowadzenie, gdy stan faktyczny został wyjaśniony na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie. Zarzut naruszenia art.8 k.p.a. nie jest więc uzasadniony. Dostrzec bowiem należy, że celem przepisów o transporcie drogowym jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stąd też rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy, prędkości jazdy oraz innych parametrów przejazdu ma istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Z powyższych przyczyn niemożliwe jest przyjęcie stanowiska, że przedsiębiorca transportowy nie może odpowiadać za naruszenia przepisów o transporcie drogowym z tego powodu, że to pracownik dopuścił się naruszeń, na powstanie których nie miał wpływu. Skarżący jest odpowiedzialny za działania pracownika i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności rolniczej i wykonywanych niezarobkowych przewozów drogowych swoich produktów. Na nim spoczywa również obowiązek sprawowania pieczy nad dokumentami dotyczącymi aktualizacji urządzeń rejestrujących w posiadanych przez gospodarstwo rolne pojazdach.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.