Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2246/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6-7, art. 28-30, art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Modernizacja obiektu budowlanego nie stanowi ani budowy ani robót budowlanych w pojęciu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ /zmiany tych przepisów wprowadzone ustawami: z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111. poz. 726 i z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w zw. z reformą ustrojową Państwa - Dz.U. 1998 nr 10 poz. 668/, a więc w konsekwencji inwestorzy przed przystąpieniem do modernizacji obiektu budowlanego nie muszą dysponować pozwoleniem na budowę czy też dokonywać zgłoszenia robót właściwemu organowi. Jeśli tak, to brak podstaw do zastosowania regulacji ustawowej przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r..

TEZY

Modernizacja obiektu budowlanego nie stanowi ani budowy ani robót budowlanych w pojęciu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ /zmiany tych przepisów wprowadzone ustawami: z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111. poz. 726 i z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w zw. z reformą ustrojową Państwa - Dz.U. 1998 nr 10 poz. 668/, a więc w konsekwencji inwestorzy przed przystąpieniem do modernizacji obiektu budowlanego nie muszą dysponować pozwoleniem na budowę czy też dokonywać zgłoszenia robót właściwemu organowi. Jeśli tak, to brak podstaw do zastosowania regulacji ustawowej przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r..


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skarg Lesława B., Stanisława C. i Kazimierza N. na decyzję Wojewody P. z dnia 20 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie modernizacji obiektu budowlanego - oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wojewoda P., decyzją z dnia 20 sierpnia 1998 r. (...) na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. - powoływanej dalej jako ustawa z 1994 r./, po rozpatrzeniu odwołania Stanisławy i Tadeusza U. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 8 czerwca 1998 r. (...) nakazującej ww. rozbiórkę wentylatorów oraz innych urządzeń mechanicznych i elektrycznych zamontowanych podczas modernizacji mającej na celu intensyfikację, a także zmianę sposobu hodowli kur niosek na system bezściółkowy w kurniku położonym na działce nr 181/8 w m. T., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: nakazał Tadeuszowi U.:

1. dostarczyć projekt modernizacji obiektu fermy kurzej zlokalizowanej na działce nr 181/8 w m. T. wraz z inwentaryzacją stanu istniejącego i oceną oddziaływania na środowisko inwestycji, sporządzoną po opracowaniu projektu budowlanego,

2. dostarczyć projekt zagospodarowania terenu z wykonaniem elementów ochrony działek sąsiednich w terminie do 31 grudnia 1998 r.

Projekt modernizacji obiektu i zagospodarowania obiektu działki wykonać zgodnie z:

- warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. /Dz.U. nr 132 poz. 878/,

- wymogami, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogące pogorszyć stan środowiska - rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. /Dz.U. nr 93 poz. 589/,

- warunkami oceny stanu istniejącego sporządzonej przez rzeczoznawcę z listy Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

W motywach tej decyzji wskazano, że Kierownik Urzędu Rejonowego w J., zaskarżoną decyzją, nakazał Stanisławie i Tadeuszowi U. rozbiórkę wentylatorów oraz innych urządzeń mechanicznych i elektrycznych zamontowanych podczas modernizacji kurnika na działce nr 181/8 w m. T.

Stanisława i Tadeusz U. w odwołaniu od tej decyzji zarzucili, że jest ona niesprawiedliwa i tendencyjna. Zarzucili błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i brak podstaw do ustaleń zawartych w tej decyzji. Podnieśli również okoliczności dotyczące podjętych działań mających na celu zmniejszenie uciążliwości związanej z użytkowaniem istniejącego obiektu kurnika.

W ocenie organu II instancji w świetle przepisu art. 48 ustawy z 1974 r. ustalenia faktyczne i ocena prawna dokonana przez organ I instancji jest błędna. Niekwestionowanym w analizowanej sprawie jest fakt przeprowadzony przez inwestorów - odwołujących się istniejącego kurnika polegającej m.in. na:

- zamontowaniu urządzeń mechanicznych /baterie, taśmociągi, podajniki paszy, sortowniki, poidła/,

- zamontowaniu urządzeń elektrycznych /wentylatory, szafy sterownicze, silniki elektryczne i czujniki temperatury/,

- zmianie sposobu hodowli kur niosek na system bezściółkowy.

Wymieniony zakres prac nie podlega restrykcjom art. 48 ustawy z 1994 r., a więc art. ten nie ma zastosowania w sprawie. W przepisie art. 48 cyt. ustawy chodzi bowiem o takie obiekty budowlane, których budowa wymaga pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Roboty budowlane ww. nie wymagają pozwolenia na budowę, bo nie zostały wyszczególnione w przepisie art. 29 ustawy.

Skoro zakres wykonany przez inwestora robót budowlanych nie podlega wymogowi uzyskania pozwolenia na budowę, prawo miejscowe określa przeznaczenie terenu na te cele i istnieją techniczne i prawne możliwości usunięcia niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia za celowe uznaje się w celu ograniczenia uciążliwości do granic własnych inwestora oraz zabezpieczenia prawidłowego użytkowania obiektu zgodnie z przyjętą technologią i wymogami w tym zakresie - sporządzenie opracowań projektowych uzgodnionych z właściwymi organami.

Skargę na tę decyzję do NSA wnieśli Lesław B., Stanisław C. i Kazimierz N.

Skarga zarzucając niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji polegającą na naruszeniu art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, art. 62 ust. 3 i art. art. 28, 29, 48, 50 i 51 ustawy z 1994 r., wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W motywach naprowadzono, że został naruszony przepis art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, gdyż treść nakazu zawarta w decyzji nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy ponieważ w żaden sposób nie rozstrzyga problemu emisji hałasu i zanieczyszczenia powietrza, ani nie prowadzi do rozwiązania tego problemu. Również art. 62 ust. 3 ustawy z 1994 r. nie stanowi podstawy prawnej do wydania nakazu zawartego w zaskarżonej decyzji. Ponadto słuszne było stanowisko organu I instancji, że roboty budowlane polegające na przebudowie urządzeń wentylacyjnych oraz innych urządzeń mechanicznych i elektrycznych wymagają uzyskania pozwolenia na budowę lub chociażby zawiadomienia Urzędu o inwestycji. Inwestor nie dopełnił tego obowiązku. Zastosowanie ma więc przepis art. 48 ustawy z 1994 r.

Powołane w zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r., jako podstawa projektu modernizacji obiektu nie ma zastosowania w świetle zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumenty przytoczone w motywach zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są uzasadnione.

Stosownie do przepisów art. 21 i art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przy czym nie jest związany granicami skargi.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte wskutek złożenia zawiadomienia przez skarżących o dokonanej modernizacji przedmiotowego kurnika polegającej na zastąpieniu wentylatorów ściennych na wentylatory zamontowane na dachu obiektu oraz na zmianie sposobu hodowli z hodowli ściółkowej na hodowlę bateryjną bezściółkową, a czego konsekwencją jest, w ocenie skarżących, zwiększenie hałasu wskutek pracy nowo zamontowanych wentylatorów oraz rozprzestrzenianie się intensywnego nieprzyjemnego zapachu.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów art. 62 ust. 3, art. 28, art. 29, art. 48, art. 50 i art. 51 ustawy z 1994 r. W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 28, art. 29 i art. 48 oraz art. 50, natomiast organ wydający zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów art. 62 ust. 3 oraz art. 51 ustawy z 1994 r. Jednakże naruszenie tych przepisów prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, a więc nie uprawniało Sądu do uwzględnienia skargi /art. 22 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o NSA/.

Po pierwsze należy wskazać, że organ nie naruszył przepisu art. 48 oraz art. 28 i 29 ustawy z 1994 r. Wedle przepisu art. 28 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 ustawy. Z kolei przepis art. 29 wymienia budowy, dla których nie jest wymagane pozwolenie, zaś art. 30 wymienia budowy, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Z tymi przepisami korelują przepisy art. 3 pkt 6 i 7, które definiują dla potrzeb tej ustawy; pojęcia budowy i robót budowlanych. Przy uwzględnieniu, że organ II instancji wydając decyzję ostateczną stosuje prawo w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji stwierdzić należy, że modernizacja obiektu budowlanego nie stanowiła ani budowy ani robót budowlanych w pojęciu ustawy /zmiany tych przepisów wprowadzone ustawami: z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111. poz. 726 i ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w zw. z reformą ustrojową Państwa - Dz.U. 1998 nr 10 poz. 668/, a więc w konsekwencji inwestorzy przed przystąpieniem do modernizacji obiektu budowlanego nie muszą dysponować pozwoleniem na budowę czy też dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Jeśli tak, to brak podstaw do zastosowania regulacji ustawowej przewidzianej w art., 48 ustawy z 1994 r. Reasumując bezpodstawne są zarzuty naruszenia przepisów art. 48, a także 28 i 29 ustawy z 1994 r.

Natomiast trafnie zarzucają skargi, że organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 62 ust. 3 ustawy z 1994 r. Z redakcji tego przepisu i umieszczenia go w rozdziale 6: "Utrzymanie obiektów budowlanych" wynika, że przepis ten, podobnie jak inne zamieszczone w tym rozdziale, mają na celu zapewnienie właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych, odpowiedniego ich wyglądu, wymagań ochrony środowiska, a także użytkowania obiektów zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym w budownictwie. Natomiast do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych winien mieć zastosowanie przepis art. 51 ustawy z 1994 r. Przepis ten dot. innych przypadków niż określone. w art. 48 ustawy, a więc dot. np. modernizacji obiektu budowlanego. Mimo, że w przepisie art. 51 ust. 1 ustawodawca odwołuje się do art. 50, to Sąd na wstępie wskazał, że skargi w sposób nieuprawniony zarzucają naruszenie przepisu art. 50. Stanowisko Sądu wynika z tego, że art. 50 dot. robót w toku; w przedmiotowej sprawie roboty budowlane - modernizacja zostały już wykonane, a więc nie ma tu zastosowania przepis art. 50 - co do wstrzymania robót, ale przepis art. 51 ust. 4, który odsyła do stosowania odpowiednio ust. 1 - 3 tego artykułu. Niemniej jednak to naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w istocie zaskarżoną decyzją organ nakazał przedłożenie inwestorowi stosownych projektów i ocen, które pozwolą następnie, po ich przedłożeniu, wydać decyzję: bądź o rozbiórce zamontowanych urządzeń i przywrócenie poprzedniego sposobu hodowli, bądź też spowodują potrzebę wydania decyzji. nakładającej inwestora wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a więc że ta modernizacja nie będzie powodować pogorszenia negatywnego oddziaływania na środowisko i nie będzie mieć wpływu na sąsiednie działki. Zaskarżona decyzja ma niejako charakter "przygotowawczy" do "ostatecznego" rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd użył tych terminów przywołanych w cudzysłowie dla jednoznacznego wyjaśnienia skarżącym charakteru zaskarżonej decyzji.

Dodać należy, że na rozprawie skarżący podnieśli, iż inwestor dokonał również rozbudowy kurnika polegającej na dobudowie jednego segmentu budynku. Przy dalszym rozpoznawaniu sprawy organ weźmie i tę okoliczność pod rozwagę, po dokonaniu wcześniejszych ustaleń, w aspekcie potrzeby wszczęcia odrębnego postępowania lub uwzględnienia tego w przedmiotowym postępowaniu.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd orzekł o oddaleniu skarg /art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA/.