Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 522/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 7; par. 8 ust. 2 pkt 5; par. 14 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
article: art. 129 ust. 1, 3;  art. 144
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. udzielił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w L. w dniu [...] r. w punkcie gier [...] – M. R., ul. [...], [...] J. (objętym tym zezwoleniem) stwierdzono przekroczenie wartości maksymalnej dopuszczalnej stawki za udział w jednej grze na jednym automacie o niskich wygranych HOT SPOT nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] r. Wartość stawki za jedną grę wyniosła bowiem 10,00 zł, przekraczając tym samym maksymalną, dopuszczalną jej wysokość. Według tego przepisu ustawy wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

W toku postępowania organ I instancji otrzymał opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego w C. (sygn. akt [...]) z dnia [...] r., sporządzoną w prowadzonym równolegle dochodzeniu w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego, dotyczącą przedmiotowego automatu o niskich wygranych.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 20, poz. 1540) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] r. nr [...] cofnął rejestrację powyższego automatu o niskich wygranych.

Strona odwołała się od tej decyzji. Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżonym decyzjom zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego na żenującym poziomie, wyrażającym się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z:

- przesłuchania biegłych z jednostki badającej przeprowadzającej badanie urządzeń, dowodu z konfrontacji ww. biegłych z "biegłym sądowym", o którym mowa w decyzji;

- przesłuchania strony;

- dokumentacji weryfikacyjnej oraz kontrolnej prowadzonej w ramach szczególnego nadzoru podatkowego - na okoliczność wykazania, iż stan urządzeń nie zmienił się od chwili ich pozytywnego zweryfikowania przez urząd celny i był przez cały okres funkcjonowania w pełni akceptowany i aprobowany przez organy celne;

- przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy urzędu celnego, którzy kontrolowali sporne punkty do gier na automatach o niskich wygranych, pozytywnie zweryfikowali i dopuścili do urządzania gier na automatach o niskich wygranych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;

- przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy Urzędu Celnego w L., którzy przeprowadzili quasi-eksperyment na okoliczność wykazania, iż nie posiadają żadnej wiedzy technicznej w zakres funkcjonowania gier na automatach o niskich wygranych oraz wyjaśnienia przez nich zasad funkcjonowania zakwestionowanych urządzeń;

- przesłuchania wymienionych w skardze osób w charakterze świadków na okoliczność prawidłowości dokonywania badań przez upoważnione przez Ministerstwo Finansów jednostki badające;

- pozostałych dowodów wskazanych w pismach procesowych na okoliczności w nich wskazane.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 191 o.p., prowadzącego do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez rażące przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się:

- w przyjęciu, iż zakwestionowany automat nie spełnia wymogów przewidzianych przez ustawę dla automatów do gier o niskich wygranych;

- w pominięciu przez organ okoliczności, iż automat posiada nienaruszone plomby, a tym samym, iż od dnia badania przez biegłych do dni kontroli nikt nie ingerował w program automatu oraz jego płytę logiczną;

- potwierdzeniu rzetelności i prawidłowości dokonanych badań przez jednostkę badającą, która uznała urządzenie za automat do gier o niskich wygranych przyj jednoczesnym odmówieniu jej wiarygodności i bez podania przyczyn, dla których organ oparł ustalenia nie o w/w opinię techniczną, lecz w oparciu o quasi-opinię;

3. naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, poprzez przyjęcie, iż opinię dotyczącą ustalenia zasad działania automatu do gier o niskich wygranych może wydać osób niebędąca jednostką badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych;

4. rażące naruszenie przepisów art. 180 i art. 200 o.p., poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a oparcie się wyłącznie na kserokopiach, chociaż istniała możliwość przeprowadzania bezpośrednich dowodów, w szczególności z przesłuchania świadków;

5. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. poprzez ustalenie, iż urządzenie w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa zakwalifikowano jako urządzenia do gier na automatach o niskich wygranych przy cofnięciu poświadczenia rejestracji bez wskazania, z jaką chwilą czy w związku z jakim zdarzeniem urządzenie przestało spełniać wymogi określone przepisami prawa, a które spełniało z chwilą jego rejestracji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, że w wyniku eksperymentu w dniu [...] r. stwierdzono, że skontrolowany automat umożliwił grę za stawkę 100 pkt kredytowych, co stanowi równowartość 10,00 zł (1 pkt kredytowy - 0,10 zł). Było to niezgodne z art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, który określa, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Organ I instancji wydał przedmiotową decyzję na mocy § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. Stwierdził bowiem niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji.

Organ wskazał, że warunki rejestracji są określone w rozdziale powyższego rozporządzenia. Wynika z tego, że rejestrację poprzedza spełnienie takich warunków, jak: wykonanie badań automatu przez jednostkę badającą, wydanie przez nią opinii technicznej po badaniu, założenie plomb. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, celem badania poprzedzającego rejestrację jest sprawdzenie, czy konstrukcja automatu o niskich wygranych zapewnia prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane, a także wartości jednorazowej wygranej oraz uniemożliwienie uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy.

Prawidłowe wartości maksymalnej stawki wynikają z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, który przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Artykuł 2 ust. 2b, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r. ustawy o grach i zakładach wzajemnych, stanowił, iż grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Równowartość 15 euro i 0,07 euro ustala się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. Organ podkreślił, że w cytowanych definicjach ustawodawca ustanowił wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze.

Mając na uwadze powyższy stan prawny oraz fakt, że skontrolowany automat umożliwił grę za stawkę w wysokości 10,00 zł (za udział w jednej grze), organ stwierdził, że zasadne było cofnięcie poświadczenia jego rejestracji.

Organ uznał za bezzasadny zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1 § 1, art. 187 § 1, art. 229 o.p., przez zaniechanie dopuszczenia szeregu dowodów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania biegłych z jednostki badającej przeprowadzającej badanie urządzenia, dowodu z konfrontacji w biegłych z biegłym sądowym, o którym mowa w decyzji oraz dowodu z przesłuchania stron. Przytoczył art. 180 § 1 o.p., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z art. 181 o.p. wynika natomiast, że dowodami postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin informacje podatkowe, inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających czy kontroli (...), oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Organ podkreślił, że w sprawie pozyskano dowód (ustalenia przeprowadzonego eksperymentu), o którym mowa w art. 181 o.p., który zgodnie z art. 180 § 1 o.p. należało dopuścić jako przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy. Użycie w przepisach prawa wyrażnia "w szczególności" oznacza, że katalog wymienionych w nim (w tym wypadku) form dowodowych jest otwarty, a wyliczone pozycje mają charakter przykładowy. Biorąc to pod uwagę, w kontekście cyt. art. 180 § 1 o.p. nie można przeprowadzonemu eksperymentowi odmówić mocy dowodowej.

Prowadząc postępowanie organ I instancji miał prawo wytyczania kierunków tego postępowania, w tym co do rodzaju pozyskiwanych dowodów. Strona może skarżyć sposób przeprowadzenia danego dowodu przez organ, ale nie jego dopuszczalność z uwagi na jego formę, gdyż to określają przepisy ustawy o Służbie Celnej (w szczególności a 32 ust. 1 pkt 13). Odmawianie przez stronę mocy dowodu w toku kontroli, empirycznego badania stwierdzającego przekroczenie dopuszczalnej stawki za grę - przeczy treści powołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Strony, że jedynym istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dowodem jest badanie kontrolne, o którym mowa w § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. Nie wynika to bowiem z żadnego przepisu, a organ pozyskał inny dowód (ustalenia poczynione w drodze eksperymentu) na poparcie przedmiotowej tezy.

Zgodnie z art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organ stwierdził, że okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzono już wystarczająco innym dowodem (w drodze eksperymentu), a wnioskowane przez stronę dowody nie zmierzały do ustalenia, jak funkcjonuje zakwestionowany automat.

Organ włączył natomiast do akt sprawy opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki i telekomunikacji, dotyczącą przedmiotowego automatu. Biegły opisał czynności, jakie wykonał podczas ekspertyzy, polegające na:

- oględzinach zewnętrznych automatu,

- otwarciu automatu oraz oględzinach wnętrza automatu,

- sprawdzeniu miejsca założenia, stanu i oznaczeń plomb rejestracyjnych, serwisowych i innych znajdujących się w automacie,

- sprawdzeniu zabezpieczenia dostępu do liczników oraz płyty głównej zawierającej oprogramowanie,

sprawdzeniu czy automat wyposażony jest w moduł GSM, ewentualne sprawdzenie karty SIM,

- uruchomieniu automatu za pomocą kluczy serwisowych "wejście" do komputera automatu, sczytaniu danych z komputera badanego automatu,

- akredytowaniu automatu gotówką, celem przelania jej na licznik górny, sczytaniu maksymalnych stawek i wygranych,

- wykonaniu eksperymentu na automacie dla sprawdzenia dostępności gier, maksymalnych wygranych, możliwości gry automatycznej, rodzajów gier bonusowych,

- porównaniu danych co do wersji oprogramowania oraz plomb zabezpieczających z dokumentacją automatu.

We wnioskach końcowych biegły sądowy Sądu Okręgowego w C. stwierdził, że automat do gier o niskich wygranych HOT SPOT nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] r. "nie spełnia wymogów technicznych zgodnych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r. (Dz.U. z 2009, Nr 201, poz. 1540)". Zgodnie z opinią biegłego, w tym automacie stawka za udział w jednej grze może być wyższa od 0,50 PLN". Biegły w opinii stwierdził również, że "łączna jednorazowa wartość wygranej w grze liczona jako suma wygranej bezpośredniej oraz pośredniej może przekroczyć równowartość 60 PLN."

Według organu, dowód z opinii biegłego nr [...] z dnia [...] r. posiada walory dowodu istotnego w rozpatrywanej sprawie, a wskazanego w przepisach art. 180 § 1 oraz art. 181 o.p. przyczynia się bowiem do wyjaśnienia sprawy - art. 180 § 1 oraz posiada formę wskazaną w art. 181 o.p. - dowodami (...) w postępowaniu podatkowym mogą być (...) opinie biegłych (...) materiały zgromadzone (...) w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe]. Ten ostatni przepis przesądza więc także o tym, że bezzasadny jest zarzut, że opinia biegłego sądowego sporządzona na potrzeby innego postępowania, tj. postępowania karnego skarbowego, nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie.

Organ nie podzielił kolejnego zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. poprzez przyjęcie, że opinię dotyczącą zasad działania automatu do gier o niskich wygranych może wydać osoba niebędąca jednostką badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Organ stwierdził, że o ile zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, badanie poprzedzające rejestrację automatu przeprowadza jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów, to nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że jedyny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy byłby dowód w postaci ponownej opinii technicznej jednostki badającej. Nie wynika to bowiem z żadnego przepisu. W świetle art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się bowiem odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z przepisem § 14 ust. 4 rozporządzenia, wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia na koszt podmiotu badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. Przepis ten ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny jak sugeruje skarżąca.

W przedmiotowej sprawie w dniu [...] r. organ celny przeprowadził eksperyment w trybie rzeczywistego działania automatu, który wykazał przekroczenie przez sporny automat maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Ponadto organ I instancji włączył do prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu o niskich wygranych wskazaną opinię biegłego sądowego. Nie został więc w zaskarżonej decyzji naruszony art. 197 § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może w celu wydania opinii powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami. W sprawie wystąpiły zatem przesłanki uzasadniające powołanie biegłego.

Organ zaznaczył, że wiedza jaką posiada biegły sądowy R. R. została zweryfikowana przez Sąd Okręgowy w C., gdyż został on wpisany na listę biegłych z zakresu informatyki i telekomunikacji tegoż Sądu. Wykaz biegłych można znaleźć na stronie internetowej Sądu Okręgowego w C. Wiedza i doświadczenie zawodowe tego biegłego są zatem wystarczające do powoływania go jako biegłego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu II instancji, opinia wykonana przez tego biegłego zawiera wszelkie niezbędne informacje opisujące najważniejsze cechy badanego automatu. Stanowi ona zatem jeden z istotnych dowodów w sprawie.

Pozyskując i oceniając dwa wskazane dowody sprawie - organ ocenił na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie doszło zatem do naruszenia art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę i dokonując oceny legalności wydanych decyzji, w świetle powyższych zasad Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sprawy jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., którą organ ten utrzymał w mocy, wydaną na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm., dalej także "rozporządzenie"), decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych.

Na wstępie należy wskazać, że powołane rozporządzenie wydano na podstawie upoważnienia ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm., dalej także ustawa o grach i zakładach wzajemnych). Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano natomiast pod rządami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej także ustawa o grach hazardowych). Powstaje więc kwestia podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z postanowieniami ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzonych w salonach gier na automatach, na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1). Stosownie do art. 129 ust. 3 tej ustawy, przez grę na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Natomiast zgodnie z art. 144 ustawy o grach hazardowych, traci moc ustawa o grach i zakładach wzajemnych z wyjątkiem art. 14, art. 15b ust. 1, w zakresie dotyczącym kartonów do gry bingo pieniężne, ust. 2, 4, 4a i 5, art. 15d, art. 16 pkt 2 i 3, art. 18 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 22 i art. 23. Wśród pozostających w obrocie przepisów prawnych jest art. 16 pkt 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, mając na względzie ochronę interesów uczestników gier lub zakładów oraz zapewnienie prawidłowości przebiegu takiej gry lub zakładu, określi w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowe warunki dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunki przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń.

Z tego wynika, że w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach należących do wnoszącego skargę powinien być przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Oznacza to również, że rozporządzenie z 2003 r., wydane na podstawie poprzedniej ustawy, zachowało moc prawną, w tym także § 14 tego aktu.

W konsekwencji § 14 ust. 5 rozporządzenia, umożliwiający naczelnikowi urzędu cofnięcie rejestracji automatu lub urządzenia do gier w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego takiego automatu lub urządzenia do gier z warunkami rejestracji – mógł być zastosowany w rozpoznawanej sprawie. Przy sięgnięciu po tę podstawę prawną powinnością organów było zatem ustalenie, czy w stanie faktycznym sprawy wystąpiła niezgodność stanu rzeczywistego automatu o niskich wygranych HOT SPOT z warunkami rejestracji. W pierwszej kolejności należało zatem prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procesowymi.

Rozpatrujący niniejszą sprawę Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do prawidłowości postępowania dowodowego, prowadzącego do ustalenia, że sporny automat pozwala na uzyskiwanie wygranych wyższych niż przewidziane w art.129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Stosownie do § 7 rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zakres badań określono w § 8 rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia (w wersji obowiązującej po nowelizacji dokonanej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r.), badanie poprzedzające rejestrację polega m.in. na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia dla automatów o niskich wygranych:

a) prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane,

b) prawidłowe ustalenie wartości jednorazowej wygranej i uniemożliwienie uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, (obecnie w kwocie określonej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych).

Po przeprowadzeniu badania poprzedzającego rejestrację automatu jednostka badająca wydaje opinię techniczną, zawierającą, w przypadku automatu do gier o niskich wygranych, m.in. wskazanie jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze (§ 8a ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 8 rozporządzenia z 2003 r.).

Wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, w wersji obowiązującej przed wskazaną nowelizacją, badanie poprzedzające rejestrację polegało m.in. na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia dla automatów o niskich wygranych prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej.

Z przepisów tych wynika, że podstawą rejestracji automatu może być wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania dokonanego przez tzw. jednostkę badającą, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego.

Przepisy tego rozporządzenia stanowią, że wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zarządzić przeprowadzenie na koszt podmiotu prowadzącego gry na automatach o niskich wygranych badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą (§ 14 ust. 4). W razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier (§ 14 ust. 5).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. (II GSK 1031/11), że wskazane wyżej dwa ustępy § 14 rozporządzenia należy interpretować łącznie i w powiązaniu z § 7 i 8 rozporządzenia. W konsekwencji należy uznać, że stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji, w zakresie objętym badaniem jednostki badającej poprzedzającym rejestrację, jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie badań kontrolnych jednostki badającej. Tym samym zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej.

W tej sytuacji nie jest prawidłowa taka interpretacja ust. 4 § 14 rozporządzenia (ze względu na użycie zwrotu "może zażądać przeprowadzenia...badań kontrolnych"), która czyni te badania jednym tylko z możliwych dowodów służących stwierdzeniu niezgodności stanu rzeczywistego automatów z warunkami rejestracji.

W świetle łącznej interpretacji ust. 4 i ust. 5 § 14 rozporządzenia, w powiązaniu z § 7 i 8 rozporządzenia, należy uznać, że naczelnik Urzędu Celnego może zażądać przeprowadzenia badań kontrolnych przez jednostkę badającą w tym tylko znaczeniu, że ma takie prawo. Nie ciąży więc na nim obowiązek permanentnego żądania przeprowadzania takich badań. Jeżeli natomiast zamierza cofnąć rejestrację ze względu na niezgodność stanu rzeczywistego automatu lub urządzenia z warunkami rejestracji, musi się oprzeć wyłącznie o opinię jednostki badającej.

Z powyższych rozważań wynika, iż organy celne dopuściły się naruszenia § 14 ust. 5, poprzez jego błędną wykładnię, tj. poprzez przyjęcie, że cofnięcie rejestracji jest możliwe także już w przypadku stwierdzenia w drodze eksperymentu czy opinii biegłego sądowego jedynie przekroczenia wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, bez zakwestionowania zgodność stanu rzeczywistego automatu lub urządzenia z warunkami rejestracji, przez upoważnioną jednostkę badającą.

W świetle tego nie można zatem, jak chce organ odwoławczy, uznać prawidłowości postępowania dowodowego, prowadzącego do ustalenia, że sporny automat pozwala na uzyskiwanie wygranych wyższych niż przewidziane w art.129 ust. 3 ustawa o grach hazardowych.

W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć, mając na względzie przedstawioną przez Sąd wykładnię § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, czy uzyskiwanie na spornym automacie wygranych wyższych niż przewidziane w przepisach ustawowych oznacza, niezgodności stanu rzeczywistego takiego automatu do gier z warunkami rejestracji uzasadniającą cofnięcie rejestracji.

Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.