Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 521/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 5, art. 7 ust. 1, art. 8
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant straszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1168/18 w sprawie ze skargi E.J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1168/18 oddalił skargę E. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1953 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. S. hip. Nr [...] i stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] grudnia 1953 r. Dawna nieruchomość warszawska, położona przy ul. S., hip. Nr [...], znajduje się obecnie w obrębie [...], a w jej skład wchodzą część działki nr [...] i działka nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1992 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. S., ozn. w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W., obręb [...], jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] grudnia 1953 r., a w części jej wydanie z naruszeniem prawa. Po czym decyzją z [...] lipca 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast uchylił orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1953 r. w całości w zakresie dotyczącym nieruchomości nieobjętej aktami notarialnymi, mocą których sprzedano lokale mieszkalne w budynku usytuowanym na gruncie przedmiotowej nieruchomości oraz oddano grunt w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] października 2002 r. odmówił E. J. i W. J. uwzględnienia wniosku dekretowego, lecz na skutek rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia Wojewody, w części dotyczącej niesprzedanej części budynku, zwróciła się E. J..

Postanowieniem z [...] października 2017 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r., w części dot. niesprzedanej części budynku mieszkalnego, znajdującego się na obecnej działce ewidencyjnej nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał treść art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i stwierdził, że jak dotąd nie został przez Prezydenta W. rozpatrzony wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Zagadnieniem wstępnym, pozostającym w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym jest zatem wynik postępowania w tej ostatniej sprawie i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Przejście własności gruntu, na podstawie dekretu warszawskiego, nie obejmowało bowiem własności budynków, położonych na gruncie. Pozostawały one własnością dotychczasowych właścicieli. Z tego względu, dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, istotne jest ustalenie, czy będący przedmiotem postępowania budynek przy ul. S. w W. spełnia przesłanki z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwróciła się E. J., zaskarżając w całości powyższe postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.). Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w postępowaniu toczącym się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Uznał, że dla wskazanego postępowania nieważnościowego zasadnicze znaczenie ma bezsporne wyjaśnienie kwestii tytułu prawnego do budynku, znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości 27 maja 1990 r. Rozstrzygnięcie tej kwestii może zaś nastąpić wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego, dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Sąd I instancji wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłym właścicielom gruntów warszawskich przyznania prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, wywołuje skutek prawny - przywracając uprawnionym prawo do ubiegania się o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu, jako "surogatu" nieistniejących obecnie praw majątkowych, przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu. Nie powoduje natomiast prawnorzeczowego skutku w postaci restytucji prawa własności budynku, znajdującego się na gruncie - art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. - jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 288/2010.

Sąd I instancji podkreślił, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia o odmowie przyznania byłym właścicielom nieruchomości warszawskiej prawa własności czasowej, wniosek o przyznanie tego prawa (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) pozostaje nadal nierozpoznany. Skoro tak, to stwierdzenie to implikuje konstatację, że przed innym organem toczy się postępowanie administracyjnie, mające na celu ocenę, czy objęta kontrolowaną przez organ nadzoru decyzją komunalizacyjną nieruchomość budynkowa stanowiła w dacie komunalizacji własność następców prawnych właściciela przeddekretowego. W ocenie Sądu I instancji, rozstrzygnięcie tej kwestii będzie miało bezpośredni wpływ na ocenę przez organ zasadniczej kwestii dla przedmiotowego postępowania nieważnościowego, tj. tego komu przysługiwał tytuł prawny do budynku, znajdującego się na gruncie tej nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. J. wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie skargi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci decyzji wydanej wskutek rozpatrzenia wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r., do oceny którego to zagadnienia uprawniony jest jedynie Prezydent W.; podczas gdy rozstrzygnięcie przyszłej decyzji dekretowej - wobec potwierdzenia skuteczności złożenia wniosku dekretowego - jest prawnie irrelewantne dla postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, gdyż skuteczność złożenia wniosku dekretowego - niezależnie od rodzaju przyszłego rozstrzygnięcia zapadłego wskutek rozpatrzenia wniosku dekretowego - potwierdza, że budynek posadowiony na gruncie nieruchomości warszawskiej nie należał do Skarbu Państwa w momencie komunalizacji,

2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci skuteczności złożenia wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r., do oceny którego o zagadnienia uprawniony jest jedynie Prezydent W.; podczas gdy owo zagadnienie wstępne zostało już rozstrzygnięte w ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], na mocy której potwierdzono skuteczność złożenia wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r. i w rezultacie uchylono wcześniejszą decyzję Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 2002 r. odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego z uwagi na rzekomo nieskuteczne złożenie wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r.;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w związku z art. 156 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że stwierdzenie nieważności odmownej decyzji dekretowej nie wywołuje prawnorzeczowego skutku restytucyjnego wobec budynku dekretowego; podczas gdy stwierdzenie nieważności odmownej decyzji dekretowej prowadzi do jej wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że przyjmuje się, iż wniosek dekretowy nigdy nie został rozpatrzony, co z kolei - w myśl art. 5 dekretu - wskazuje, że budynek dekretowy nigdy nie przestał być własnością dotychczasowych właścicieli nieruchomości warszawskiej i ich następców prawnych, a więc stwierdzenie nieważności odmownej decyzji dekretowej wywołuje prawno rzeczowy skutek restytucyjny w stosunku do budynku dekretowego,

2. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w związku z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że wyjaśnienie kwestii tytułu prawnego do budynku w dacie 27 maja 1990 r. zależy od rozstrzygnięcia, które zapadnie w wyniku ostatecznego rozpatrzenia wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r.; podczas gdy tytuł prawny do budynku w dniu 27 maja 1990 r. - wobec potwierdzenia skuteczności złożenia wniosku dekretowego - jest jednoznaczny i nawet ewentualne wydanie odmownej decyzji dekretowej wywoła skutek prawnorzeczowy w zakresie budynku dopiero w momencie, kiedy stanie się ona ostateczna (a zatem nie w dacie 27 maja 1990 r.), a powodem wydania takiej decyzji może być szereg okoliczności niezwiązanych ze skutecznością złożenia wniosku dekretowego, co czyni z całości ostatecznego rozstrzygnięcia zapadłego wskutek rozpatrzenia wniosku dekretowego z dnia 8 czerwca 1948 r. okoliczność prawnie irrelewantną, która nie może stanowić zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie było podstaw do jej uwzględnienia, chociaż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest częściowo błędne.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach tej sprawy, Sąd pierwszej instancji trafnie zaaprobował stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zawieszeniu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r., w części dot. niesprzedanej części budynku mieszkalnego, znajdującego się na obecnej działce ewidencyjnej nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako: dekret). Podniesione w tym względzie zarzuty naruszenia: art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 7 ust. 1 dekretu i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.; art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 7 ust. 1 dekretu; art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w związku z art. 7 dekretu, okazały się niezasadne.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w niniejszej sprawie istotne znaczenie dla postępowania nieważnościowego ma fakt, czyją własność stanowił budynek będący przedmiotem komunalizacji (a usytuowany na nieruchomości warszawskiej) w dniu 27 maja 1990 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela jednak koncepcji tego Sądu, że stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych nie spowodowało odwrócenia skutku prawno-rzeczowego do przedmiotowego budynku i w tym zakresie za zasadny uznaje zarzut naruszenia art. 5 dekretu w zw. z art. 156 K.p.a. Pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w przywołanym przez Sąd Wojewódzki postanowieniu z dnia 11 lutego 2011 r. (sygn. akt I CSK 288/2010), a sprowadzający się do stanowiska, iż decyzja stwierdzająca nieważność decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej ustanowienia do niej prawa własności czasowej nie mogła prowadzić do sytuacji prawnorzeczowej w postaci jakby "restytucji" prawa własności budynku po stronie byłego właściciela gruntu lub jego spadkobiercy bo przywraca jedynie uprawnionym podmiotom możność ubiegania się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jako prawnego "surogatu" nie istniejących de lege lata praw majątkowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r., nie jest poglądem jedynym, jaki w tej materii wyraził Sąd Najwyższy. W późniejszym bowiem okresie Sąd ten przyjął, że stwierdzenie nieważności odmownej tzw. decyzji dekretowej (cyt.): "(...) działa ex tunc: eliminuje skutki prawne wadliwej decyzji tak, jakby ona w ogóle nie została podjęta i otwiera drogę do ponownego załatwienia sprawy (polegającego, w zależności od przyczyny nieważności, bądź na umorzeniu postępowania, bądź na wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia). Tak rozumiane wsteczne działanie stwierdzenia nieważności dotyczy wszelkich skutków prawnych wadliwej decyzji, a więc oznacza powrót do takiego stanu prawnego (...) jaki istniał przed wydaniem wadliwej decyzji. Nie ma podstaw do ograniczania wstecznego działania stwierdzenia nieważności do niektórych tylko skutków wadliwej decyzji, w tym do niektórych tylko skutków wadliwej decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku złożonego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu" (vide: wyrok SN z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I CSK 160/12, LEX nr 1265540). Pogląd prezentowany w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r. (sygn. akt I CSK 288/2010) spotkał się również z krytyką piśmiennictwa, wyrażoną w glosach do ww. orzeczenia (por. M. Kaliński, Rejent z 2012 r., Nr 9, str. 146-151 i K. Sokołowski, Orzecznictwo Sądów Polskich 2013/4/46; ta ostatnia dostępna w Systemie Prawnym Lex).

W zaprezentowanym powyżej ujęciu konsekwencji związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej, ustalenie czyją własnością był budynek w dacie komunalizacji mienia ogólnonarodowego, pierwszoplanowego znaczenia nabiera zatem kwestia skuteczności złożenia wniosku dekretowego. Przypomnieć bowiem należy, że dekret w swojej zasadniczej konstrukcji wprowadzał czasowe odstępstwo od zasady superficies solo cedit i pozostawiał dotychczasowym właścicielom własność budynków. Przechodziły one na własność Gminy albo z chwilą bezskutecznego upływu terminu do złożenia wniosku dekretowego, albo z chwilą jego odmownego załatwienia (por. art. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8 dekretu). Jeżeli więc poprzedni właściciele gruntów warszawskich zabudowanych złożyli w terminie wnioski dekretowe, to pozostawali właścicielami budynków, a prawo to tracili dopiero z chwilą odmownego rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej.

W sytuacjach typowych, gdy kwestia terminowości złożonego wniosku nie budzi żadnych wątpliwości, problem jaki jawi się przed organem rozpoznającym sprawę w związku z odmową przyznania prawa własności czasowej, a następnie stwierdzeniem jej nieważności, związany z ustaleniem czyją własnością był budynek w dacie komunalizacji mienia ogólnonarodowego, dotyczy więc wykładni przepisów dekretu w powiązaniu ze skutkiem ex tunc, jaki wywołuje stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej. W takim przypadku nie ma zależności bezpośredniej pomiędzy postępowaniem nieważnościowym (dot. komunalizacji) a postępowaniem w przedmiocie wniosku dekretowego prowadzonym na skutek stwierdzenia nieważności uprzednio wydanej decyzji odmownej, w którym organ rozstrzyga po raz kolejny o wniosku dekretowym (badając merytorycznie przesłanki dekretowe, od których zależało nabycie prawa do gruntu), a jego rozstrzygnięcie ureguluje stan prawny nieruchomości na przyszłość.

Inaczej jednak sytuacja przedstawia się, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – kwestia terminowości złożenia wniosku dekretowego pozostaje sporna, gdyż ta okoliczność jest ustalana w postępowaniu dekretowym. Bez niezaprzeczalnego ustalenia czy wniosek dekretowy został złożony skutecznie, organ rozpoznający sprawę nieważnościową w odniesieniu do decyzji komunalizacyjnej, nie ma możliwości oceny, czy właścicielem budynku, na mocy art. 5 dekretu, jest nadal były właściciel gruntu (jego następca prawny). Na gruncie przedmiotowej sprawy nie można było zatem pominąć, że byłym właścicielom działki gruntu przy ul. S. w W., termin do złożenia wniosku dekretowego został przywrócony decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1948 r. wydaną w czasie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest zaś zgodne stanowisko o bezprawności przywracania terminu dekretowego. Jednolicie przyjmuje się, że termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r., jest terminem zawitym prawa materialnego i nie znajdują do niego zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też przepisy rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnem Jest to termin nieprzywracalny, do którego nie ma zastosowania procedura przywracania terminów (por. uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, publ. ONSA 2/1997/50, wyroki NSA z: 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1087/04; 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05; 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09; 29 lutego 2012r. sygn. akt I OSK 1977/10, 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1307/14). W niniejszej sprawie ta okoliczność została dostrzeżona zarówno przez organ ponownie rozpatrujący wniosek dekretowy, jak i pełnomocnika strony skarżącej, który w złożonej skardze kasacyjnej, m.in. za pomocą zarzutów procesowych, usiłuje usankcjonować stan prawny mający swe źródło w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1948 r. W tym względzie Sąd I instancji trafnie jednak zauważył, że ocena skuteczności złożenia wniosku dekretowego dokonana przez SKO w W. w decyzji z dnia [...] maja 2003 r., nie rozstrzygnęła tej kwestii definitywnie. Orzeczeniem tym Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie wyklucza więc możliwości ponownej, negatywnej oceny terminowości złożenia wniosku dekretowego, np. w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przywracającej ten termin.

W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (po stwierdzeniu nieważności orzeczenia dekretowego) jest w toku - co, przy istniejących wątpliwościach odnośnie terminowości złożenia wniosku dekretowego, powoduje, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w dacie istotnej dla wydania decyzji komunalizacyjnej, sporny budynek nadal stanowił własność byłych właścicieli gruntu, na mocy art. 5 dekretu. Dopóki wniosek ten nie zostanie rozpoznany, nie jest możliwa samodzielna ocena, tak przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i sądy administracyjne orzekające w tej sprawie, czy został on złożony z zachowaniem terminu zakreślonego przepisami dekretu, a w konsekwencji czy zachowano prawo odrębnej własności budynku, o którym mowa w art. 5 dekretu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie będzie więc miało bezpośredni wpływ na ocenę przez organ kwestii zasadniczej dla przedmiotowego postępowania nieważnościowego, tj. tego, czyją własność stanowił budynek będący przedmiotem komunalizacji w dniu 27 maja 1990 r. Z tych przyczyn skład orzekający podzielił konkluzję Sądu I instancji, iż w sprawie zachodziły, przewidziane w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Pomimo zatem trafności zarzutu dotyczącego błędnej wykładni art. 5 dekretu w zw. z art. 156 K.p.a., skargę kasacyjną należało oddalić.

Uznając zatem, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiadał prawu, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.