Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1258/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 art 49 ust. 1  art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Rz 33/04 w sprawie ze skarg Z. P. oraz D. i I. F. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2004r., nr [...] w przedmiocie zamurowania otworu okiennego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 33/04 oddalił skargi Z. P. oraz D. i I. F. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zamurowania otworu okiennego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm. ) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80 , poz. 718 ) nakazał D. i I. F. zamurowanie otworu okiennego od strony południowej w ścianie granicznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 2501 przy ul. P. w J. w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w terminie do 30 kwietnia 2004 r. Dopuszczono wypełnienie otworu okiennego luksferami , cegłą szklaną lub innym materiałem o podobnych właściwościach .

Odwołanie od tej decyzji wnieśli Z. P. oraz D. i I. F. Z. P. domagała się nakazania wypełnienia otworu okiennego cegłą paloną bez możliwości zastosowania luksferów lub cegły szklanej. Natomiast D. i I. F. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 września 2003 r. nr [...], z powodu funkcjonowania dwóch postanowień Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jednego z dnia 24 września 2003 r. nr [...], wyrażającego zgodę na zamurowanie otworu okiennego oraz z dnia 10 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku zastrzeżeń do istnienia wykonanego okna. Małżonkowie F. stwierdzili też, że odległości które należy zachować odnoszą się do granic między działkami budowlanymi, a działka Z. P. nr 2503 jest działką rolną. Zamurowanie otworu okiennego uniemożliwi oczyszczenie, czy umycie ściany oraz spowoduje brak dostępu światła do pomieszczenia, które aktualnie jest pokojem. Powołali się też na przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich użytkowanie w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, stosownie do którego nie ustala się wymagań w zakresie zachowania odległości między budynkami w granicach jednej działki budowlanej.

Po rozpoznaniu w/w odwołań Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] i nakazał D. i I. F. zamurowanie materiałem ściennym otworu okiennego zlokalizowanego w południowej ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 2501 przy ul. P. w J. w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w terminie do 30 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowo była sformułowana sentencja decyzji organu I instancji poprzez niejednoznaczne określenie materiału jakiego należy użyć do zamurowania otworu okiennego. Ponadto, organ wywiódł, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), który zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych niezgodnie z przepisami prawa do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że obiekt winien spełniać warunki wynikające z przepisów obowiązujących w czasie wykonania otworu okiennego (1954r.) to jest Obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1939 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz. U. nr 34, poz. 216). Przepisy te dopuszczały wznoszenie budynków bezpośrednio przy granicy działki pod warunkiem zaopatrzenia ich w mur ognioochronny. Organ nie uwzględnił żądania Z. P .odnośnie zamurowania okna cegłą pełną. Materiały wymienione w zaskarżonej decyzji były dopuszczone do zabudowy na podstawie przepisów z daty wykonania otworu okiennego, a ponadto Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził zgodę na zabudowę otworu okiennego takimi materiałami. Wola strony na zastosowanie materiału nie ma żadnego znaczenia. Organ stwierdził też, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż stanowisko Konserwatora dotyczyło wyłącznie możliwości zastosowania materiału do wypełnienia otworu okiennego innego niż materiał użyty do wykonania ściany zewnętrznej, a nie oceny zgodności istnienia okna z przepisami prawa.

Decyzja ta stała się przedmiotem skarg Z. P. oraz D. i I. F. wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Z. P. podniosła, że nie został precyzyjnie określony materiał jaki ma być użyty do zamurowania otworu okiennego, gdyż użyto sformułowania, że ma to być materiał ścienny. Stwierdziła też, że podtrzymuje swoje wszystkie wcześniejsze wnioski i domaga się, aby otwór okienny zamurować cegłą.

Natomiast D. i I. F. zakwestionowali zastosowanie przez organ art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż w ich ocenie, przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do wykonanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięć w oparciu o te przepisy nie zostały zakończone. Skarżący podkreślili, że zakupili budynek w październiku 2002 r. i nie wiedzieli o istniejącym konflikcie pomiędzy sąsiadami. Wyjaśnili, że zamurowanie spornego otworu okiennego materiałem innym niż cegła spowoduje, że nie będzie zapewnione dostateczne oświetlenie naturalne pomieszczenia spełniającego funkcję pokoju, a właścicielka nieruchomości sąsiedniej może zabronić wejścia na jej nieruchomość w celu umycia ściany. Podnieśli ponadto, że działka Z. P. w planie zagospodarowania przestrzennego ma przeznaczenie rolnicze, a w tym miejscu jest bardzo wąska i stroma. Zwrócili się też o uwzględnienie postanowień art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, który stwarza możliwość odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych.

W odpowiedzi na skargi Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił obie skargi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). W myśl tego przepisu właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W ocenie Sądu, o prawidłowym zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie art. 1 ust. 2 Prawa budowlanego świadczy normatywna treść art. 50 ust. 1 tej ustawy. Wyznaczony tym przepisem zakres przedmiotowy wskazuje, że ma on zastosowanie w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu).

W niniejszej sprawie roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego wykonano w określonej przeszłości. Z ust. 7 art. 51 Prawa budowlanego wynika, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane. Użycie zwrotu "wykonane" w czasie przeszłym dokonanym jednoznacznie wskazuje, że nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności dotyczy również zakończonych już robót budowlanych.

Sąd wskazał, że z wyżej cytowanych przepisów wynika, że w przypadku robót już wykonanych przepisy stosuje się odpowiednio, co w każdym przypadku będzie wymagało indywidualnej oceny stanu faktycznego w kontekście możliwości zastosowania konkretnych przepisów prawa. Trudno bowiem nakazywać postanowieniem wstrzymywanie robót budowlanych, które zostały już wykonane.

Sąd podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie przede wszystkim należy rozważyć, czy mają tu zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie popełnienia samowoli, czy też w dacie wydania decyzji.

W uzasadnieniu wskazano, że regułą wprowadzoną na podstawie art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego jest stosowanie prawa nowego. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte, a nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Przepisy prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie do samowoli budowlanych, z tym jednak zastrzeżeniem, że wyłączono możliwość stosowania art. 48 tej nowej ustawy do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy oraz do obiektów, w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne. Przepis art. 103 ust. 2 zdanie drugie nakazuje do takich obiektów stosować przepisy dotychczasowe. Takie odesłanie powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ zastosował przepisy obowiązujące w czasie, gdy został wykonany samowolnie otwór okienny i określił czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie Obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1939 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz. U. nr 34, poz. 216). Według tych przepisów warunkiem lokalizacji budynku w granicy było wykonanie ściany bez otworów okiennych (art. 196), a urządzenie w murze ognioochronnym otworów, zamurowanych szkłem drutowym, albo szklanymi cegłami było uzależnione od uznania właściwej władzy.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, zm. Dz. U. z 2003r. nr 33, poz. 270 - stan prawny obowiązujący na dzień wydania zaskarżonej decyzji) została wprowadzona możliwość wykonania otworu w ścianie oddalonej o 4m od granicy działki (§12 ust.3 pkt 1 lit.4). Natomiast z ust. 6 § 12 tego rozporządzenia wynika możliwość usytuowania ściany zewnętrznej bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej z zastrzeżeniem ust. 10 (budynki inwentarskie) oraz § 271 ust. 12 pkt 1. W ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenia, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany (ust. 6 § 232). Sąd wskazał, że cytowane przepisy nie dopuszczają możliwości wykonania otworów w ścianie budynku znajdującego się w granicy działki, pozwalają jednak na zastosowanie innego materiału przepuszczającego światło, ale materiał ten musi odpowiadać właściwej odporności ogniowej. Zatem, zdaniem Sądu, nakaz zamurowania nielegalnie wykonanego otworu okiennego w ścianie znajdującej się w granicy działki, materiałem ściennym wskazanym w zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w przepisach prawnych. Sąd zaznaczył również, że Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z 26 września 2003 r nr [...] wyraził zgodę na zamurowanie otworu okiennego w ścianie granicznej budynku przy ul. P w J. i luksferami względnie innym materiałem o możliwościach doświetlenia pomieszczenia mieszkalnego.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że nie mogła zostać uwzględniona skarga Z. P., aby zamurowanie otworu okiennego nastąpiło wyłącznie cegłą. Zasadnym natomiast jest żądanie zamurowania otworu okiennego i taki nakaz został nałożony na D. i I. F. Jednak żądanie wykonania zamurowania materiałem wskazanym przez Z. P. nie mogło zostać uwzględnione, bowiem przepisy zarówno z roku 1939 jak i aktualnie obowiązujące dopuszczają zastosowanie również innych materiałów spełniających określone wymagania odporności ogniowej.

Sąd nie uwzględnił też zarzutów skargi odnośnie zastosowania przepisu art. 9 Prawa budowlanego, stosownie do którego w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Zastosowanie innych regulacji niż określonych w warunkach technicznych może nastąpić po uzyskaniu upoważnienia właściwego ministra, w drodze postanowienia udziela bądź odmawia udzielenia zgody na odstępstwo. Wniosek o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych składa się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie w niniejszej sprawie nie jest natomiast postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę i sam zakres przedmiotowy wyłącza możliwość zastosowania procedury regulowanej przepisem art. 9 Prawa budowlanego.

Z. P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 i art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, przez przyjęcie że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przypisy nowego prawa budowlanego

- naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ, a mianowicie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nie przeprowadzenie dowodu z urzędu z dokumentu Ministerstwa Kultury Departament Ochrony Zabytków z dnia 22 i 26 kwietnia, 14 czerwca oraz z 6 lipca 2004 roku.

Powołując się na powyższe naruszenie prawa skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.

W motywach skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że tylko zamurowanie otworu okiennego cegłą spełni wymogi przywrócenia budynku granicznego do stanu pierwotnego, gdyż budynek ten został wybudowany z cegły przed rokiem 1939.

Ponadto, w piśmie z dnia 14 czerwca 2004 r. Minister Kultury stwierdził że Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków działając na wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydał w dniu 10 września 2003 r. postanowienie bez podstawy prawnej. Stanowisko to zostało podtrzymane w piśmie z dnia 6 lipca 2004 r. w którym stwierdzono nieważność postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 września 2003 r., wyrażającego zgodę na zamurowanie otworu okiennego w ścianie granicznej budynku przy ul. P. w J. luksferami względnie innym materiałem o możliwościach doświetlenia pomieszczenia mieszkalnego.

Z powyższego, zdaniem skarżącej, wynika, że skoro budynek wybudowany został przed 1939 r. z cegły, a otwór okienny wykonany w nim został - bez zgody wymaganej prawem - w latach 1964 - 1965 - to zasadnym jest aby w myśl przywrócenia do poprzedniego stanu otwór okienny zamurowany był również cegłą.

Skarżąca zarzuciła również, ze całe postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób wadliwy i "zawiera sporo uchybień" zarówno w kwestii formalnej jak i materialnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącej oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd ( porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11 ) . Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji a także , że nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa procesowego powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK1149/04 niepublikowany ) .

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut . Dopiero bowiem po przesądzeniu , że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo , że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego .

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 powołanej wyżej ustawy procesowej poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu Ministerstwa Kultury Departamentu Ochrony zabytków z dnia 22 i 26 kwietnia 2004 r. z 14 czerwca 2004 r. oraz 6 lipca 2004 r. Przepis powyższy stanowi , że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie .

Zauważyć należy , że z istoty sądowej kontroli decyzji administracyjnych wynika, że Sąd ten orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności a wynikającego z akt sprawy ma zatem obowiązek ocenić , jaki stan faktyczny sprawy wynika z tych akt i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organy rozstrzygnięcie sprawy zgodne jest z obowiązującym prawem . Przy czym zmiana stanu prawnego powstała po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz zgłoszenie przez stronę nowych wniosków lub żądań są okolicznościami , które nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji. Uwaga ta został uczyniona aby wskazać , że podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest cały materiał dowodowy i faktyczny zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji . Natomiast Sąd stosownie do treści art. 106 § 3 omawianej ustawy procesowej może dopuścić dowód z dokumentu, który wytworzony został w trakcie trwania postępowaniu administracyjnego lecz nie był znany organowi administracyjnemu . W tej sprawie skarżąca wskazuje w skardze kasacyjnej na pisma ( rozstrzygnięcia ) z kwietnia , czerwca i lipca 2004 r. , które wytworzone zostały przez organy konserwatorskie już po wydaniu decyzji ostatecznej , którą przecież wydał Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie dnia [...] stycznia 2004 r. Korespondencja ta więc nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie legalności wskazanej wyżej decyzji ostateczne z dnia 7 stycznia 2004 r. bowiem na ten dzień Sąd I instancji badał jej legalność . Dodatkowo zauważyć należy ,iż jak wynika z analizy protokołu rozprawy powyższe dokumenty nie były przedmiotem wniosku dowodowego stron zgłoszonego na rozprawie . Tym samym całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia w/w art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w opisanym zakresie .

Również nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego w tej sprawie . Trudno przy uwzględnieniu przekonującej argumentacji Sądu I instancji w zaskarżonym wyroku uznać zasadność zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 i 49 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane( tj. Dz. U. 207 z 2003 r. poz. 2016 ) albowiem przepisy te nie miały zastosowania w tej sprawie

W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nakazując zamurowanie materiałami ściennymi otworu okiennego w budynku małżonków F. działały w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane , zatem przepisy art. 48 ust. 1 i 49 ust. 1 oraz 103 ust. 2 cytowanej ustawy nie miały zastosowane w sprawie , co czyni nieskuteczny zarzut błędnej ich wykładni .

Zauważyć należy , iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89 poz. 414 ) . Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego przepisu przyjęto , iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy , z zastrzeżeniem ust. 2 . Natomiast w ustępie 2 tej normy wskazano , że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów , których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do , których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne . Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe .

W przepisach przejściowych i końcowych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego ( art. 103 ) przyjęto zatem , że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 tego przepisu jest stosowanie nowej ustawy . Obejmuje to nie tylko sprawy w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie ( niezależnie od tego czy dotyczy to zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy ) , ale także spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 1995 r. tj. do spraw będących w toku . Wyjątek od tej zasady zamieszczony został w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy . Wyjątek ten dotyczący wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tego prawa i wyłącznie wówczas gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona lub gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne . Tym samym oznacza to , że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji , gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc przepis ten ma zastosowanie , jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. Dodatkowym zaś warunkiem jest zakończenie budowy obiektu lub wszczęcie postępowania w stosunku do takiego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Chodzi tu o postępowanie administracyjne toczące się w stosunku do obiektu , którego budowa została podjęta przed 1 stycznia 1995 r.

Skoro więc przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. , który jest przepisem intertemporalnym odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy , które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy to , nie można stosować wykładni rozszerzającej i rozciągać go również na inne sytuacje wskazane w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. w szczególności odnosić go do sytuacji mającej miejsce w rozpoznawanej sprawie . W tej sprawie przecież nie mamy do czynienia z samowolnym wybudowaniem domu lecz samowolnym wybiciem w nim okna , a sprawa prowadzona nie jest w przedmiocie rozbiórki domu lecz zamurowania okna czyli w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem o jakim mowa w art. 51 omawianej ustawy , który dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia , że w tej sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Dlatego też w opisanych okolicznościach uprawnionym jest twierdzenie , że Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaistniałą sytuacje w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.

Stąd też mając powyższe na uwadze uznać należy , iż skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów .

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji wyroku .