Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 756/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 4a, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 106 ust. 4,
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 24 par. 3, art. 25
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 109, art. 99, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 sierpnia 2021 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 14 czerwca 2021 r. o odmowie przyznania pomocy społecznej w formie jednorazowej i bezzwrotnej zapomogi w postaci zasiłku celowego na miesiąc kwiecień 2021 r. w kwocie [...]zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji skarżący podniósł, iż nie wnioskował o przyznanie na kwiecień 2021 r. tzw. pomocy społecznej w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. W jego ocenie decyzja organu I instancji została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami prawa. Podniósł, że co najmniej od grudnia 2013 r. na jego szkodę działa "celowo" kilkunastu pracowników MOPR w K., których wymienił z imienia i nazwiska. Zarzucił, że pracownicy MOPR celowo nie udzielają mu informacji, które mają wpływ na jego udział w postępowaniach administracyjnych i na podejmowane przez niego decyzje i działania, a także kłamią na jego temat, okłamują go, "manipulują faktami", "tworzą fałszywe dowody" dla wydania negatywnych decyzji. W jego ocenie kierownictwo MOPR w K. w żaden sposób nie reaguje na wskazane nieprawidłowości, a Dyrektor MOPR działa na jego szkodę, gdyż nie zawiadamia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zdaniem skarżącego postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników są kłamliwe, a dopóki przynajmniej troje z nich (wymienionych z imienia i nazwiska) nie poniesie odpowiedzialności za swoje działania, nie będzie żadnych podstaw, aby wierzyć w dobre intencje pozostałych pracowników MOPR w K. i nie będzie ich przyjmować na tzw. rodzinny wywiad środowiskowy, ani podpisywać jakichkolwiek dokumentów skierowanych do MOPR w K., ani zwracać się do tej organizacji w jakiejkolwiek sprawie. Wniósł o "unieważnienie" ww. aktów prawnych, w tym decyzji z 14 czerwca 2021 r. i odesłanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO przytoczyło mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o pomocy społecznej, a także przepis art. 24 § 3 k.p.a. oraz podniosło, że w pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii wniosku skarżącego o wyłączenie pracowników MOPR w K., który został rozpatrzony odrębnymi postanowieniami o odmowie wyłączenia pracowników.

W ocenie Kolegium, postanowienia te zawierają argumentację pozwalającą na uznanie, że nie zachodzą okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracowników. Z ich treści wynika, że zostały one zindywidualizowane w stosunku do każdego ze wskazanych przez stronę pracowników organu poprzez określenie, jaki jest zakres zadań danego pracownika, czy ma kontakt ze stroną i jaka jest częstotliwość tych kontaktów oraz z uwzględnieniem udziału danego pracownika w postępowaniu. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wiarygodności ustaleń, iż pracownicy przy wykonywaniu powierzonych im zadań są bezstronni, obiektywni i rzetelni. Zdaniem Kolegium, wydane postanowienia pozwalają na ocenę, że podstawy wyłączenia zostały przez bezpośrednich przełożonych pracowników w sposób rzetelny i fachowy rozpatrzone. Nie istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności ww. pracowników, a tym samym nie zachodzi konieczność ich wyłączenia od udziału w postępowaniu.

SKO zauważyło, że z wyjaśnień organu I instancji wynika, że M. S. od 29 sierpnia 2020 r. nie jest już pracownikiem MOPR w K. oraz nie jest zatrudniony w jednostkach podlegających Prezydentowi Miasta K.. Nie było więc podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie wyłączenia go od udziału w niniejszym postępowaniu, o czym strona została poinformowana.

Organ wskazał, że jeśli strona dysponuje wiedzą oraz dowodami świadczącymi o popełnieniu przestępstwa, to sama może powiadomić właściwe organy ścigania.

Dalej organ wskazał, że pomimo prób przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego A. G. konsekwentnie uniemożliwiał jego przeprowadzenie. Próby takie – nieskuteczne – zostały podjęte w dniach 5 maja 2021 r., 12 maja 2021 r., 20 maja 2021 r. Ponadto skarżący był poinformowany, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacja może nastąpić na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym.

Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo uznał, że zachowanie strony jest równoznaczne z brakiem współdziałania. Skarżący nie podjął żadnej próby nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym, choćby telefonicznie. Wielokrotnie uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co uniemożliwiało ustalenie jego sytuacji faktycznej i bytowej, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej przyznania pomocy.

Postawa odwołującego, w ocenie Kolegium, świadczy o tym, że nie jest on zainteresowany uzyskaniem wsparcia ze strony organu pomocy społecznej, bowiem uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkuje wydaniem decyzji negatywnej dla strony. Kolegium uznało zatem, że odwołujący miał tego świadomość i wskazało, że nawet stan zdrowia, na który powołuje się strona, wymaga skontaktowania z pracownikiem socjalnym i uzgodnienia dogodnego dla wnioskodawcy terminu.

Organ odwoławczy zauważył, ze regulacje ustawy o pomocy społecznej nie pozostawiają wątpliwości, że aby organ miał w ogóle szansę rozpatrzyć pozytywnie wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi w tym celu dokonać stosownych ustaleń faktycznych, w szczególności w oparciu o dowód z wywiadu środowiskowego, a uniemożliwienie przeprowadzenia takiego powołanym do tego pracownikom organu, przy założeniu z góry ich złej woli, musi skutkować odmową przyznania świadczenia.

Odnosząc się do zarzutu strony, że nie wnosiła o przyznanie pomocy w trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej, Kolegium podniosło, że na ten temat wypowiedział się już WSA w Kielcach w sprawie ze skargi strony na decyzję Kolegium w wyroku z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 513/17. Kwestie wszelkiego rodzaju pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, której nieznane jest pojęcie zapomogi. Dlatego też skoro odwołujący domaga się przyznania pieniędzy z uwagi na swoją trudną sytuację życiową i materialną, podstawę prawną przyznania takiej pomocy stanowią przepisy tej właśnie ustawy, na podstawie której mogą być przyznane świadczenia wymienione w jej art. 36. Dlatego też prawidłowo organ potraktował pismo strony o przyznanie mu zapomogi w wysokości [...] zł jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego.

Nawiązując do zarzutu nie otrzymania odpowiedzi na wniosek o przyznanie zapomogi na miesiąc lipiec 2021 r. organ odwoławczy wskazał, że wniosek taki jest w trakcie rozpatrywania.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że wobec podnoszenia przez odwołującego zarzutów w stosunku do działania Prezydenta Miasta K. organ odwoławczy uznał, że odwołanie zawiera również wniosek o wyłączenie organu pierwszej instancji, tj. Prezydenta Miasta K., od udziału w postępowaniu. Wniosek w tym przedmiocie został rozpoznany w odrębnym postępowaniu - postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r.

Skargę na powyższą decyzję SKO wniósł A. G. zarzucając, że jest ona niezgodna z art. 6, art. 7, art. 8, art. 24 § 3 i art. 26 § 1 k.p.a. oraz sprzeczna z "7 prawomocnymi decyzjami" tego organu z dnia 4 marca 2019 r., ponadto legalizuje naruszenie prawa przez organ I instancji, czyli Prezydenta Miasta K., które polega na celowym podejmowaniu działań pozornych i przewlekłych, uchybianiu procedurze, niewypełnianiu obowiązków służbowych, niezakończeniu sprawy i jej przewlekania, aby była rozpatrywana równocześnie wraz z innymi jego sprawami, w których występuje co miesiąc od sierpnia 2016 r. i których z każdym miesiącem przybywa. Zdaniem skarżącego, organowi chodzi o to, aby ilość nagromadzonych spraw uniemożliwiła ich załatwienie oraz aby nie miał on możliwości uczestniczenia w nich z powodu braku wystarczającej ilości czasu i pieniędzy. W efekcie sprawy te ulegną przeterminowaniu i pozostaną bez rozpatrzenia, rzekomo z jego winy.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że od wielu lat boryka się z problemami zdrowotnymi, które uniemożliwiają mu podjęcie pracy, jego stan zdrowia się pogarsza. Od października 1999 r. prowadzi własne gospodarstwo domowe, utrzymując się z drobnych kwot pieniężnych, które otrzymuje od matki oraz z tytułu pożyczek od sąsiadów i znajomych, nadto nieregularnie otrzymuje bony pieniężne.

Do kwietnia 2016 r. utrzymywał się z zasiłków pieniężnych i pomocy żywnościowej przyznawanych przez MOPR, jednak już w pierwszych miesiącach korzystania z pomocy w 2013 r. odkrył, że pracownicy organu nie chcą udzielać informacji na temat możliwych form pomocy i przyznawać świadczeń, wyśmiewają ludzi z powodu ich chorób. W dniu 22 kwietnia 2014 r. złożył do ówczesnego Prezydenta K. skargę na pracowników i dyrektora MOPR w K., w której to skardze szczegółowo opisał te zachowania. Prezydent jednak całkowicie zlekceważył to pismo. Ośmieleni tym pracownicy MOPR rozpoczęli regularne ataki na niego. Jesienią 2015 r. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i bezpowrotnie stracił prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej, od kwietnia 2016 r. został pozbawiony jakiejkolwiek pomocy z MOPR w K.. Od sierpnia 2016 r. co miesiąc składa wnioski o przyznanie jednorazowej i bezzwrotnej zapomogi finansowej w wysokości [...] zł z tych samych powodów, opisując przestępstwa i celowe działania na jego szkodę kilkunastu (wskazanych z nazwiska) pracowników MOPR. W konsekwencji, nie wierząc w dobre intencje tych pracowników, nie może występować do MOPR o przyznanie mu zapomogi - dopóki nie zostaną wyciągnięte konsekwencje wobec tych osób. Od sierpnia 2016 r. złożył 61 wniosków o przyznanie mu zasiłku. Wskazując na wielość otrzymywanych rozstrzygnięć doręczanych mu w tej samej kopercie skarżący podniósł, że potrzebuje więcej czasu na analizę dokumentów, czym uzasadnił złożony wniosek o odroczenie rozprawy. Podkreślił, że ma prawo do sprawiedliwego procesu, do rzetelnego przygotowania uzasadnienia złożonej skargi. W chwili obecnej nie ma pieniędzy na przygotowanie kserokopii, skanów lub fotografii cyfrowych odnalezionych przez niego dowodów w tej sprawie i dlatego musi mieć kilka miesięcy na odłożenie stosownej kwoty na ten cel.

W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, bo legalizuje decyzję MOPR w K., która została wydana bezprawnie m.in. dlatego, że pracownik MOPR w K., który ją wydał nie miał do tego prawa, albowiem postanowienia o nie wykluczaniu go ze spraw skarżącego są wydane bezprawnie – wydał je pracownik MOPR w K., nie zaś zwierzchnik dyrektora MOPR w K., którym jest Prezydent Miasta K.. Choć na tych postanowieniach jest podpisany Prezydent (lub inne osoby postronne działające w jego imieniu), to w ich lewym górnym rogu widnieje sygnatura sprawy, która jest sygnaturą MOPR i świadczy o tym, że to pracownicy MOPR rozpatrywali jego wnioski o wyłączenie dyrektora MOPR i to oni podejmowali w tych sprawach decyzje, żeby go nie wykluczać. Zdaniem skarżącego, art. 24 § 3 k.p.a. nie mówi o tym kto ma podpisywać postanowienie, tylko kto ma rozpatrywać sprawę wyłączenia i podjąć decyzję tj. bezpośredni zwierzchnik, a nie jego zastępcy, ani osoba, której sprawa dotyczy, ani jej podwładni.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji; stwierdzenie, że pozorne działania oraz przewlekłość postępowania organu pierwszej instancji miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i nałożenie na organ grzywny; zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z kwietnia 2021 r. w nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wyroku, pod rygorem kary przewidzianej w przepisach prawa; zasądzenie na jego rzecz sumy wskazanej w uzasadnieniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według dołączonego spisu, jak również o odroczenie posiedzenia Sądu o sześć miesięcy, tj. do 8 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem z 24 września 2021 r. wyłączono z akt niniejszej sprawy skargę A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie zasiłku celowego na miesiąc kwiecień 2021 r., która została przekazana do Prezydenta Miasta K. w trybie art. 53 § 4 zdanie drugie w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą.

Zasadniczym powodem odmowy przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na miesiąc kwiecień 2021 r. był brak współdziałania z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR) w K. oraz uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (art. 11 ust. 2 oraz art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, dalej określanej w skrócie jako ustawa lub też u.p.s.). Skarżący natomiast w toku całego postępowania – już od momentu złożenia wniosku – kwestionował bezstronność pracowników MOPR w K.. We wniosku z 20 kwietnia 2021 r. wskazał, że pracownicy ci celowo nie chcą udzielać informacji na temat udzielanej pomocy, wyśmiewają ludzi, wykorzystują ich choroby żeby nie udzielić pomocy, a robią to za pełną wiedzą i aprobatą ówczesnego dyrektora MOPR w K. – M. S..

Pismem z 27 kwietnia 2021 r. organ I instancji wyjaśnił skarżącemu, iż zastrzeżenia co do pracy pracowników MOPR potraktował jako wniosek o ich wyłączenie, czego następstwem było wydanie stosownych postanowień, przy czym jedna z tych osób – M. S. – nie jest już pracownikiem MOPR, nie jest też zatrudniony w jednostkach podlegających Prezydentowi Miasta K., w związku z czym nie jest możliwe wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia go z udziału w postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, wnioski o wyłączenie pozostałych 9 pracowników MOPR w K. w osobach: S. P., A. W., A. S., M. S., M. M., M. G., M. T., A. G. i D. Ł., zostały negatywnie rozpatrzone postanowieniami z 27 kwietnia 2021 r.

Jednocześnie postanowieniem z tej samej daty Prezydent Miasta K. odmówił wyłączenia M. G. – Dyrektora MOPR w K. - od udziału w postępowaniu.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, SKO w K. uznało powołane wyżej rozstrzygnięcia za prawidłowe, a zawartą w nich argumentację za przekonującą co do tego, że nie zachodzą okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracowników MOPR w K. w sprawie z wniosku A. G. o udzielenie mu pomocy finansowej. Kolegium przedstawiło przy tym powody, dla których uznało, że postanowienia odmawiające wyłączenia konkretnych pracowników są zgodne z prawem, a ich treść pozwala na ocenę, że podstawy wyłączenia zostały przez bezpośrednich przełożonych tych pracowników w sposób rzetelny i fachowy rozpatrzone i nie istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do ich bezstronności, a tym samym nie zachodzi konieczność ich wyłączenia od udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko WSA w Kielcach zaprezentowane między innymi w sprawie II SA/Ke 516/19 ze skargi A. G. na decyzję odmawiającą przyznania mu zasiłku celowego na miesiąc październik 2016 r. i w kolejnych sprawach ze skarg A. G. na decyzje odmawiające przyznania mu takiej pomocy (przykładowo sprawy o sygn. II SA/Ke 8/20, II SA/Ke 891/19, II SA/Ke 897/19, II SA/Ke 896/19, II SA/Ke 514/19, II SA/Ke 575/21, w których to sprawach A. G. powołuje się na te same okoliczności, które jego zdaniem powinny uzasadniać wyłączenie pracowników MOPR w K.), że postępowanie organów w powyższym zakresie nie budzi zastrzeżeń. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu może, zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. nastąpić, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności (niewymienionych w § 1), które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Chodzi tu przy tym o okoliczności natury obiektywnej. Wyłączenia pracownika nie może uzasadniać samo subiektywne przekonanie skarżącego o braku jego bezstronności. W niniejszym przypadku obawy skarżącego w tym zakresie wynikają z jego oceny o celowym - wręcz przestępczym - działaniu na jego szkodę przez pracowników MOPR, polegającym m.in. na manipulowaniu faktami, tworzeniu fałszywych dowodów w postępowaniu administracyjnym - po to, aby na ich podstawie wydawać niekorzystne dla niego decyzje administracyjne. Jednym z powodów takiej oceny jest - zdaniem skarżącego - pismo, jakie 22 kwietnia 2014 r. wystosował do ówczesnego Prezydenta K., wskazujące na negatywne zachowania pracowników pomocy społecznej, które to pismo zostało zignorowane przez jego adresata. Powyższe stanowisko opiera się jednak wyłącznie na subiektywnej i jednoznacznie negatywnej ocenie przez skarżącego pracy osób zatrudnionych w MOPR w K.. Skarżący, choć żądał w tym celu odroczenia rozprawy (ostatecznie na pół roku), nie przedstawił - tak w toku niniejszego postępowania sądowego, jak i postępowania administracyjnego - choćby jednego dowodu, wykazującego czy to złą wolę czy niezgodne z prawem zachowania pracowników organu. Dokumentacja zawarta w aktach sprawy nie potwierdza takich okoliczności, zaś przytaczanie tych samych argumentów w kolejnej już sprawie wskazuje na to, że skarżący systematycznie utwierdza się w przekonaniu o braku obiektywizmu pracowników organu I instancji, nie opierając się jednak o racjonalne podstawy, które mógłby przedstawić przed Sądem na poparcie swoich twierdzeń.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z 27 kwietnia 2021 r. A. G. został poinformowany, że wywiad środowiskowy zostanie przeprowadzony w miejscu jego zamieszkania w dniach 12 maja 2021 r. oraz 20 maja 2021 r. w godzinach 13.00-14.00. Poinformowano jednocześnie o możliwości zmiany tego terminu po wcześniejszym kontakcie z pracownikiem socjalnym na podany w piśmie numer telefonu. W piśmie tym skarżący został również pouczony, że ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może nastąpić m.in. na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym.

W dniu 12 maja 2021 r. pracownikom MORP nie udało się przeprowadzić wywiadu, choć – ich zdaniem – skarżący był obecny w mieszkaniu, nie otworzył jednak drzwi i nie wyszedł na klatkę schodową. Należy jednak podkreślić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy tak opisane zachowanie skarżącego w tym konkretnym dniu (notatka służbowa z 12 maja 2021 r.) nie może go obciążać i skutkować odmową przyznania pomocy, gdyż pismo z 27 kwietnia 2021 r. doręczone mu zostało 17 maja 2021 r.

Nie zmienia to jednak faktu, że podczas próby kolejnej zapowiedzianej i znanej już A. G. wizyty pracowników organu I instancji, tj. w dniu 20 maja 2021 r., skarżący zachował się tak samo i uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, choć miał możliwość zgłoszenia swojej nieobecności i ustalenia innego, dogodnego dla siebie terminu.

Rzecz jednak w tym, że oświadczenia składane przez skarżącego, a także treść samej skargi wskazują na to, że jego celem nie jest współpraca z pracownikami MOPR w celu udzielenia mu wnioskowanej pomocy, lecz trwanie w uporze i konsekwentne niedoprowadzanie do wywiadu środowiskowego.

Brak jest podstaw do uznania za niezgodne z prawem postanowienia z 27 kwietnia 2021 r. wydanego w przedmiocie wyłączenia M. G. – Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K.. Skarżący zarzuca, że postanowienie to "napisał" pracownik MOPR, nie zaś zwierzchnik Dyrektora MOPR, którym jest Prezydent Miasta K., a ponadto w lewym górnym rogu postanowienia wskazano znak sprawy MOPR, co - jak twierdzi skarżący w skardze - oznacza, że to pracownicy MOPR w K. podejmowali decyzję o wyłączeniu Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Stwierdzić należy, że stosownie do art. 24 § 3 k.p.a. wniosek o wyłączenie pracownika rozpoznaje jego bezpośredni przełożony i jak wynika z postanowienia z 27 kwietnia 2021 r., zostało ono wydane i podpisane przez Prezydenta Miasta K. B. Wentę, a więc niewątpliwie przez bezpośredniego przełożonego Dyrektora MOPR. Wskazany w lewym górnym rogu tego postanowienia znak czy też pieczątki na zwrotkach, dotyczą jedynie biurowego oznaczenia sprawy, w której wniosek o wyłączenie został złożony. Wbrew twierdzeniom i obawom skarżącego, nie można z tego faktu bądź też z czynności technicznej, jaką jest opisanie korespondencji przez daną osobę, a także z tożsamości postanowień co do treści, wywodzić wniosku, że postanowienie to rozpatrzone zostało przez pracowników MOPR w K.. Z kolei postanowienia z 27 kwietnia 2021 r. dotyczące pozostałych pracowników, zostały - zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. - wydane i podpisane przez ich bezpośrednich przełożonych (dyrektora MOPR, kierownika oraz pełniącą obowiązki z-cy kierownika stosownego działu organizacyjnego MOPR w K.). Żaden więc nieupoważniony pracownik postanowień w sprawie wyłączenia zarówno Dyrektora jak i innych pracowników Ośrodka nie wydawał. W konsekwencji brak jest również podstaw do kwestionowania powyższych rozstrzygnięć, jako wydanych przez osoby nieuprawnione.

Zauważyć należy, że także kwestia wyłączenia Prezydenta Miasta K. od załatwienia sprawy była przedmiotem badania przez organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 17 sierpnia 2021 r. wydanym na podstawie art. 25 k.p.a. odmówiło bowiem wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 4 przywołanego aktu, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast wobec braku zastosowania się przez korzystającego z pomocy społecznej do wskazanej wyżej powinności, organ może odmówić udzielenia tejże pomocy, o czym stanowi art. 11 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy jest szczególnie doniosłym i obligatoryjnym rodzajem dowodu, jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będąc podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie. Brak rodzinnego wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie świadczenia (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. III SA/Gd 35/18; wyrok WSA w Ł. z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Łd 353/18, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Art. 107 ust. 4a u.p.s. wprost stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W świetle powyższych przepisów, mając na uwadze postawę skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego, odmowa przyznania mu wnioskowanego w niniejszym przypadku świadczenia, była uzasadniona. Skarżący uniemożliwił bowiem przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, gdyż pomimo wcześniejszego zawiadomienia o dacie i godzinie przeprowadzenia wywiadu, nie był obecny w miejscu zamieszkania, albo był obecny i nie otworzył drzwi mieszkania nie wyrażając zgody na tę czynność, czego zresztą skarga nie kwestionuje kładąc nacisk na złą wolę pracowników MOPR w K. w rozpoznawaniu jego wniosków poczynając od roku 2016. Sytuacja taka powtarza się w każdej sprawie rozpoznawanej przez organy administracji z wniosku A. G. o przyznanie zasiłku celowego, także w tych, które były przedmiotem kontroli tut. Sądu (por. przykładowo wyroki w sprawach o sygn. II SA/Ke: 574/21, 754/21, 575/21, 477/21, 729/21). Te okoliczności pozwalają w sposób uzasadniony twierdzić, że zaistniały przesłanki przewidziane w art. 107 ust. 4a i art. 11 ust. 2 u.p.s., do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącemu, który bez istotnego powodu regularnie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co z kolei powoduje, że organ nie może dokonać oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej.

Nie kwestionując zatem trudnej sytuacji życiowej skarżącego, na którą powołuje się w skardze, przytoczone wyżej regulacje ustawy o pomocy społecznej nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby organ miał w ogóle szansę rozpatrzyć pozytywnie wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi w tym celu dokonać stosownych ustaleń faktycznych, a podstawowym i obligatoryjnym dowodem pozwalającym na to, jest wywiad środowiskowy. Uniemożliwienie przeprowadzenia takiego dowodu skutkować musi odmową przyznania świadczenia.

Odnośnie do wniosku o odroczenie rozprawy o 6 miesięcy należy uznać, że nie mógł być on uwzględniony.

Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba, że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z kolei stosownie do art. 110 tej samej ustawy, rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron.

W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych przyczyn odroczenia. Skarżący o terminie rozprawy, która odbyła się 5 listopada 2021 r. został zawiadomiony 19 października r. (data pokwitowania przez niego zawiadomienia), a więc z odpowiednim wyprzedzeniem. Skarga została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 8 września 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem do dnia, w którym odbyła się rozprawa (na którą zresztą skarżący się nie stawił) upłynęło prawie 2 miesiące. Uznać należy, że jest to wystarczający czas na przygotowanie ewentualnych dowodów, na które powołuje się A. G. w skardze.

Stosownie do art. 99 p.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Pomijając, że takiego zgodnego wniosku w sprawie nie było, to odroczenia rozprawy nie może uzasadniać chęć złożenia w przyszłości przez skarżącego bliżej nieokreślonych dokumentów. Wskazać bowiem należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt administracyjnych przekazanych mu przez organ wraz ze skargą, a stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., z urzędu lub na wniosek strony może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, okoliczności wcześniej przedstawione świadczą o tym, że zgromadzony przez organ materiał był wystarczający do dokonania oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.