Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1276/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25
journal: Dz.U. 2015 poz 858
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 126
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędziowie NSA Ludmiła Jajkiewicz Dariusz Dudra Protokolant asystent sędziego Nina Pruk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 247/16 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 1.800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 2 czerwca 2016 r. oddalił skargę I. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru i określenia długu celnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 13 września 2012 r. I. P. zgłosił w Urzędzie Celnym w Gdańsku do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy Mazda [...], z silnikiem benzynowym o pojemności 1598 cm3, rok produkcji 2011. Pojazd zgłoszony został jako mienie osobiste przywożone przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku określił klasyfikację taryfową towaru objętego zgłoszeniem celnym do kodu Taric 8703 23 90 00; określił kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 5.188 zł oraz na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (j.t.: Dz.U. z 2015 r., poz. 858) orzekł o pobraniu odsetek.

Dyrektor Izby Celnej w Gdyni decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Stwierdził, że problem w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy we wrześniu 2012 r. strona dokonała faktycznego przesiedlenia się na teren Wspólnoty.

Z materiału dowodowego wynika, iż skarżący jako funkcjonariusz służby celnej został oddelegowany na misję do Kosowa na trzy następujące po sobie roczne okresy: [...]; [...] oraz [...]. Od września 2012 r. z tytułu dwuletniego okresu pełnienia misji korzystał w Polsce z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. W jego trakcie zachorował i urlop wydłużył się o czas przebywania na zwolnieniu. Wcześniej (w czerwcu 2012 r.) wyraził chęć - wysyłając stosowne zapytanie - przedłużenia misji w Kosowie, jednak - jak twierdził - do momentu zgłoszenia celnego przedmiotowego pojazdu do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej nie miał świadomości, że złożony przez niego wniosek o przedłużenie misji w Kosowie na następny rok (czyli okres od [...] r. do [...] r.) został uwzględniony. Miał dowiedzieć się o tym już po dokonaniu w dniu [...] września 2012 r. zgłoszenia celnego. W listopadzie 2012 r. wyjechał do Kosowa. Tam otrzymał od właściwych władz formalne potwierdzenie przedłużenia uczestnictwa w misji w Kosowie o kolejne 12 miesięcy. Potwierdzenie to nastąpiło drogą e-mailową (zwyczajowo przyjętą także w poprzednich latach), w liście datowanym na [...] czerwca 2012 r. List ten (e-mail) nie doszedł do adresata z momentem jego wysłania, bo - jak twierdził skarżący - wiadomość została skasowana bez odczytania, razem z tzw. spamami).

W dniu [...] listopada 2012 r. I. P. już wiedząc, że zostaje na kolejny rok oddelegowania w Kosowie, kupił w Niemczech samochód Audi [...]. Pojazd ten został wywieziony do kraju misji i w dniu 5 grudnia 2012 r. czasowo tam zarejestrowany, jako służący potrzebom nabywcy do momentu powrotu z trzeciego roku oddelegowania.

Organ odwoławczy w tym stanie rzeczy stwierdził, że w sprawie nie można przyjąć, iż strona wyraziła wolę zakończenia stałego pobytu w Kosowie w [...] 2012 r. bowiem wcześniej wnioskowała o przedłużenie misji na kolejny rok, zaś po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego powróciła do Kosowa w dniu [...] listopada 2012 r., gdzie przebywała aż do ostatecznego zakończenia misji pod koniec następnego roku. Tym samym nie można uznać, że w dacie [...] września 2012 r. (zgłoszenie celne) nastąpiło fizyczne przesiedlenie się strony na teren Wspólnoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę I. P. na powyższą decyzję podkreślił, że spór w sprawie sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżący przyjeżdżając we wrześniu 2012 r. do Polski na urlop (przedłużony o zwolnienie lekarskie) przeniósł swoje miejsce zamieszkania z Kosowa do Polski (jak twierdził), czy też o spełnieniu tego warunku można mówić dopiero po zakończeniu całej, trzyletniej misji w 2013 r. (wg stanowiska organów celnych).

Z art. 3 i art. 4 rozporządzenia Nr 1186/2009 wynika, że warunkiem zwolnienia od należności celnych przywozowych mienia osobistego osoby przesiedlającej się jest okoliczność faktycznego (realnego) przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Należy podkreślić, że w przepisach powołanego rozporządzenia prawodawca wspólnotowy nie zdefiniował pojęcia "miejsce zamieszkania". Analiza jednak przepisów art. 3 i 4 rozporządzenia daje podstawę do przyjęcia, że "miejsca zamieszkania" prawodawca łączy ze stałym zaprzestaniem zamieszkiwania w państwie trzecim i jego przeniesieniem na stałe na obszar celny Wspólnoty. W świetle art. 7 ust. 2 rozporządzenia Nr 1186/2009 nie ma także wątpliwości, że przenoszenie miejsca zamieszkania może być procesem rozłożonym w czasie, bowiem okres wprowadzania mienia przesiedlenia do swobodnego obrotu wynosi 12 miesięcy, a zatem ograniczone jest tym właśnie terminem. Ważny jest przy tym efekt (realizacja) w postaci faktycznego przeniesienia miejsca zamieszkania, a nie sam zamiar takiego przeniesienia.

W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, iż z uwagi na fakt oddelegowania skarżącego na misję do Kosowa, w istocie trwającą nieprzerwanie od [...] r. do [...] r. nie można przyjąć, że rzeczywiste (faktyczne, fizyczne) przeniesienie miejsca zamieszkania skarżącego z państwa trzeciego (z Kosowa) na obszar Wspólnoty (do Polski) nastąpiło przed zakończeniem wypełnienia przez skarżącego misji. Co prawda skarżący zgodnie z przyjętą procedurą był trzykrotnie delegowany na tę misję, to jednak należy na gruncie przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009 przyjąć, że skarżący w związku z oddelegowaniem i pełnieniem obowiązków służbowych przebywał (i w istocie zamieszkiwał) poza obszarem Wspólnoty w trakcie pełnego okresu pozostawania na misji, a zatem wszelkie wyjazdy skarżącego w tym okresie z miejsca pełnienia misji (miejsca zamieszkania) i przyjazdy do Państw Wspólnoty (np. w celach urlopowych), nie mogły być traktowane jako trwałe zaprzestanie zamieszkiwania w państwie trzecim i przeniesienie miejsca zamieszkania na stałe na obszar celny Wspólnoty. Nie ma przy tym znaczenia akcentowany przez skarżącego brak wiedzy o potwierdzonym przedłużeniu oddelegowania na misję i wiążący się z tym zamiar powrotu strony do kraju.

Mając powyższe na uwadze, organy - w ocenie Sądu - prawidłowo uznały, że skarżący nie dopełnił jednego z warunków wymaganych do tego, aby uzyskać zwolnienie z należności celnych przywozowych od mienia przesiedlenia na podstawie przepisów rozporządzenia Nr 1186/2009.

Sąd nie podzielił również podniesionych w skardze argumentów dotyczących naruszenia zasady dwuinstancyjności wskutek naruszenia art. 229 w zw. z art. 233 § 2 oraz art. 188 Op.

Za bezzasadny uznał także zarzut naruszenia art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009.

Pomiędzy zgłoszeniami do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej samochodu osobowego Audi [...] w dniu [...] września 2013 r. oraz w dniu [...] września 2012 r. samochodu osobowego Mazda [...] nie został zachowany okres, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku I. P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.Urz. UE.L 2009 Nr 324, s. 23) przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przesłanką zwolnienia z należności celnych przewidzianego w tym przepisie jest fakt rzeczywistego przeniesienia swojego miejsca zamieszkania przez osobę przesiedlającą się z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, rozumiany jako pewien stan rzeczy trwający w określonym przeszłym okresie czasu, w którym osoba korzystająca ze zwolnienia miała stałe zamieszkanie w określonym miejscu i oceniany z pozycji ex post w stosunku do czasu dokonywania czynności związanych z przesiedlaniem się, takich jak przywóz mienia i związane z nim zgłoszenia celne, bez względu na zamiar osoby przesiedlającej się odnośnie zmiany miejsca zamieszkania istniejący w trakcie przenoszenia tego miejsca na obszar celny Wspólnoty i dokonywania zgłoszenia celnego, odzwierciedlony obiektywnymi okolicznościami, podczas gdy z językowej treści przywołanego przepisu wynika, że przewidziane w nim zwolnienie z opłat celnych przysługuje osobie dokonującej aktu przenoszenia miejsca zamieszkania rozumianego jako pewna czynność lub zespół czynności wraz z towarzyszącym tym czynnościom zamiarem tej osoby zrelatywizowanym do czasu ich dokonywania, a odnoszącym się do zmiany miejsca zamieszkania i znajdującym odzwierciedlenie w obiektywnych okolicznościach;

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 188 Op w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Op, polegające na bezzasadnym i skutkującym oddaleniem skargi przyjęciu, że orzekające w sprawie organy administracyjne nie naruszyły przywołanych przepisów postępowania przed tymi organami, pomimo sprzecznego z tymi przepisami niedopuszczenia dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez skarżącego w piśmie z [...] maja 2015 r. świadków, w sytuacji gdy wnioski te zmierzały do wykazania, iż we wrześniu 2012 r. skarżący przeniósł swoje miejsce zamieszkania na obszar celny Wspólnoty, a zatem ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a nadto okoliczność ta została ostatecznie uznana przez organy orzekające w sprawie za nieudowodnioną, zaś w takiej sytuacji, wobec bezwarunkowego brzmienia normy wysłowionej w art. 188 Op, oddalenie w/w wniosków dowodowych było niedopuszczalne.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r. uzupełniono skargę kasacyjną poprzez zaakcentowanie naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 3-11 rozp. Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólny system zwolnień celnych poprzez nieprawidłową wykładnię przedmiotowych przepisów i stwierdzenie, iż przy ustaleniu przeniesienia swojego miejsca zamieszkania na stałe na obszar celny Wspólnoty nie ma znaczenia brak wiedzy o możliwości przedłużenia oddelegowania na misję i wiążący się z tym zamiar powrotu skarżącego do kraju, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów winna skłaniać do odmiennych wniosków,

2. art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa, tym samym Sąd I instancji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy zaakceptował w decyzji swoim rozstrzygnięciem naruszenie prawa procesowego, to jest art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 229 w zw. z art. 233 § 2 Op, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wybiórcze traktowanie zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie zasady dwuinstancyjności w zakresie uzupełnionego materiału dowodowego, stronniczość organu przed wydaniem decyzji merytorycznej i prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę świadomego zgłoszenia samochodu do procedury przesiedlenia, mimo braku ku temu przesłanek oraz nierozpoznanie istoty sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 złożony środek prawny można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz/lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, a jedynie w granicach zarzutów kasacyjnych, wnoszący środek prawny powinien wskazać w myśl art. 176 ppsa konkretny przepis, który jego zdaniem został naruszony oraz wykazać, na czym owo naruszenie polega, a w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania - dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna.

Skarga kasacyjna została oparta na powiązanych ze sobą, określonych w art. 174 ppsa obydwu podstawach kasacyjnych, to jest zarzucie błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie istnienia przesłanek zwolnienia z należności celnych przywozowych osoby przesiedlającej się z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, a także zarzutach naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przepisów postępowania, co - zdaniem kasatora - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a sprowadza się do niedostatecznego wyjaśnienia kwestii zmiany miejsca zamieszkania strony we wrześniu 2012 r.

Jak wcześniej zostało wskazane, naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwóch postaciach albo przez błędną jego wykładnię, czyli wadliwe rozumie wskazanej normy prawa, albo przez niewłaściwe jego zastosowanie, co z kolei polega na błędnej subsumcji (przyporządkowaniu) ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego z reguły może wiązać się z błędną jego wykładnią. W każdym jednak przypadku ocena, czy doszło do naruszenia prawa materialnego jest dokonywana na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie służy bowiem podważaniu ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji za podstawę orzekania. To może nastąpić jedynie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Analiza zarzutu naruszenia prawa materialnego wraz z korespondującą z nim argumentacją prowadzi tymczasem do wniosku, że zamiarem wnoszącego skargę kasacyjną było podważenie ustaleń faktycznych na okoliczność "miejsca zamieszkania" strony. Ustalenie okoliczności wskazujących na miejsce zamieszkania należy do elementów stanu faktycznego, a co za tym idzie kwestionowanie ustaleń z tym związanych powinno nastąpić jedynie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Podniesiona argumentacja autora środka prawnego uzasadnia możliwość i potrzebę łącznego odniesienia się do wskazanych zarzutów, które w istocie stanowią powtórzenie argumentów ze skargi oraz polemikę z prawidłowymi wnioskami i ocenami zawartymi w orzeczeniu Sądu I instancji.

Postępowanie w sprawie dotyczyło określenia długu celnego z tytułu dopuszczenia do swobodnego obrotu na obszarze UE (w Polsce) samochodu osobowego, jako mienia przesiedlenia. Przedmiotem sporu między stronami był nie tyle stan faktyczny sprawy, co jego ocena prawna w świetle uregulowań rozporządzenia Nr 1186/2009.

Skarżący kasacyjnie - będąc funkcjonariuszem służby celnej - został oddelegowany na misję do Kosowa na trzy następujące po sobie roczne okresy: [...] r.; [...] r. oraz [...] r., przy czym każdy z tych okresów był efektem wyrażenia przez I. P. woli oddelegowania oraz każdorazowej akceptacji (potwierdzenia) jego kandydatury przez delegujące na misję właściwe podmioty. Formalny czas zakończenia oddelegowania na drugi rok misji przypadał na dzień [...] grudnia 2012 r. Wcześniej, z powodu urlopu oraz zwolnienia chorobowego, I. P. już od września 2012 r. przebywał w Polsce, gdzie mieszka jego rodzina. W czerwcu 2012 r., jeszcze w Kosowie kasator formalnie wystąpił z wnioskiem o przedłużenie misji na kolejny rok, przy czym o jego uwzględnieniu miał się dowiedzieć już w Polsce, w trakcie urlopu, ale już po dacie zgłoszenia celnego. Ze świadomością pozostania na kolejny, trzeci rok oddelegowania w Kosowie, w dniu [...] listopada 2012 r. nabył samochód Audi [...], który w dniu [...] września 2013 r. także zadeklarował do procedury dopuszczenia go do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej - zwolnienia od cła. Ta procedura zakończyła się pozytywnie dla kasatora i pojazd Audi [...] - po powrocie I. P. z kolejnej misji - został zwolniony na podstawie rozporządzenia Nr 1186/2009.

Z powyższych okoliczności wynika, że I. P. do daty zgłoszenia celnego nie tylko nie zmienił dotychczasowego miejsca zamieszkania, lecz podjął starania o przedłużenie pobytu w Kosowie.

Zgodnie z art. 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. zwolnienie od należności przywozowych mienia osobistego wymaga od osoby przesiedlającej się spełnienia podstawowego warunku, jakim jest fakt przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że przenoszenie miejsca zamieszkania może być procesem rozłożonym w czasie. Ważny jest jednak efekt (realizacja) w postaci faktycznego przeniesienia miejsca zamieszkania, a nie sam zamiar, a dla celów stosowania regulacji dana osoba fizyczna nie może posiadać jednocześnie zwykłego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim i w państwie trzecim. Taka sytuacja nie mogłaby zostać uznana za zgodną z celem polegającym na ułatwieniu osiedlania się w państwie członkowskim.

Za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 3 rozporządzenia nr 1186/2009 uznać należy miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stały ośrodek swych interesów. Dla celów ustalenia, czy owo miejsce zamieszkania znajduje się w państwie trzecim dla celów zastosowania zwolnienia celnego przewidzianego w owym art. 3, należy wziąć pod uwagę wszystkie mające znaczenie okoliczności faktyczne.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie C - 528/14 X v. Staatssecretaris van Finaciën (orzeczenie wstępne) stwierdził, że art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 należy interpretować w ten sposób, iż dla celów stosowania tego artykułu dana osoba fizyczna nie może posiadać jednocześnie zwykłego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim i w państwie trzecim; w celu ustalenia czy miejsce zamieszkania zainteresowanego w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 znajduje się w państwie trzecim, szczególną wagę w ramach ogólnej oceny istotnych okoliczności faktycznych należy przypisać czasowi trwania pobytu osoby zainteresowanej w tym państwie trzecim. Jednocześnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy.

Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że ustalone przez organy celne okoliczności w dostateczny sposób potwierdzają stanowisko, iż kasator nie przeniósł swojego miejsca zamieszkania z Kosowa, gdzie od grudnia 2010 r. mieściło się centrum jego interesów zawodowych i ekonomicznych. Przyjazd I. P. do Polski we wrześniu 2012 r. związany był z aktualnym i zaległym urlopem. Te okoliczności, w powiązaniu z wcześniejszym złożeniem wniosku o przedłużenie pobytu w Kosowie na kolejny rok, nie wskazywały na podjęcie czynności związanych z przeniesieniem centrum życiowego do Polski.

W sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się o zastosowanie zwolnienia towarów od należności celnych, to przede wszystkim na nim spoczywa ciężar wykazania okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Jak wskazuje art. 126 rozporządzenia Rady (WE) 1186/2009 - w przypadku, gdy w rozporządzeniu określono, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż warunki takie zostały spełnione. Oznacza to, że istotnie to na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Op) oraz obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op), jednakże to wnioskodawca, skoro wywodzi, iż zamieszkuje na obszarze celnym Wspólnoty (Polsce) winien był przedstawić dowody to potwierdzające. Zgodnie z art. 126 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 w przypadku, gdy rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione. Jak wynika z akt sprawy, takich dowodów I. P. nie przedłożył, co więcej poczynił starania w celu podtrzymania swojego dotychczasowego statusu w Kosowie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 25 kc w zw. z art. 3 rozporządzenia nr 1186/2009 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że miejsce zamieszkania jest równoznaczne z miejscem czasowego przebywania a tym samym uznanie, iż skarżący kasacyjnie nie spełnił przesłanek wymaganych do skorzystania ze zwolnienia z należności celnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ich nie podzielił. W świetle wskazanego wyżej, a ustalonego przez organy administracji i zaaprobowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, którego autor skargi kasacyjnej nie zdołał podważyć, trudno mówić o przeniesieniu centrum życiowego, a także centrum interesów strony do kraju, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z przepisu materialnego, tj. art. 3 rozporządzenia Rady 1186/2009. Sytuacja, w której osoba zainteresowana wyraża jedynie wolę zakończenia stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim, (nawet jeżeli jednocześnie posiada zameldowanie i posiada dom w Polsce), nie pozwala na stwierdzenie, że faktycznie nastąpiło przeniesienie stałego miejsca zamieszkania na obszar Wspólnoty. Zakończenie stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim jako zdarzenie wieloczynnościowe i rozciągnięte w czasie zaistnieje dopiero wówczas, gdy osoba zainteresowana opuści terytorium państwa trzeciego, który to akt będzie ostatnią czynnością procesu przesiedlania się na teren Wspólnoty. (v. wyrok WSA w Białymstoku z 20 maja 2014 r. I SA/Bk 94/14 , LEX nr 1512265)

Podkreślić należy, iż wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako naruszony przez Sąd I instancji przepis art. 25 kc ma zastosowanie jedynie posiłkowe. Sąd ten nie twierdził, iż miejsce zamieszkania jest równoznaczne z miejscem czasowego przebywania. Stwierdził natomiast, iż pojęcie przeniesienia stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty ustawodawca łączy ze stałym zaprzestaniem zamieszkiwania w państwie trzecim i jego przeniesieniem na stałe na obszar celny Wspólnoty, co stanowi prawidłową wykładnię wskazanych przepisów prawa materialnego. Przeniesienie do kraju osobistego mienia przesiedleńczego jedynie w ograniczonej postaci, nie wystarczy do stwierdzenia, że podatnik przestał zamieszkiwać zagranicą. Świadczy to co najwyżej o woli przeniesienia w bliżej nieokreślonym czasie swojego centrum życiowego do Polski, co nie jest równoznaczne z "przeniesieniem miejsca zamieszkania", z "przesiedleniem się" na pobyt stały.

Podsumowując, omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadny, zaś organy celne prawidłowo uznały, że nie doszło do przeniesienia (na stałe) miejsca zamieszkania z Kosowa do Polski.

W tej sytuacji organ celny prawidłowo odmówił stronie prawa do wnioskowanego zwolnienia celnego, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 Op.

Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę na przepis art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009, który stanowi, że z wyjątkiem szczególnych przypadków, zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego dopuszczonego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty (ust. 1), przy czym mienie osobiste może zostać dopuszczone do swobodnego obrotu w kilku oddzielnych partiach w okresie, o którym mowa w ust. 1. Skoro skarżący zgłosił w dniu [...] września 2013 r. do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej samochód osobowy Audi [...], to przyjmując nawet, że wolą skarżącego było dopuszczenie do obrotu jego mienia osobistego z zastosowaniem procedury uprzywilejowanej w oddzielnych partiach (aczkolwiek strona tego podnosiła), to wobec zgłoszenia do takiej procedury w dniu [...] września 2012 r. samochodu osobowego Mazda [...], pomiędzy obu zgłoszeniami nie zostałby zachowany okres, o którym mowa w powołanym przepisie art. 7 rozporządzenia, a szczególna procedura dopuszczenia do obrotu nie mogłaby być stosowana w stosunku do obu pojazdów I. P.

Skarga kasacyjna została zatem oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.).