Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2095/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 oraz art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści skargi skarżąca Spółka zamieściła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Powyższy powtórzyła następnie na druku urzędowego formularza, do którego dołączyła informację z rejestru przedsiębiorców. Wynikało z niej, że w ramach prowadzonej działalności zajmowała się m.in. sprzedażą detaliczną paliw do pojazdów silnikowych. Działalność tą – jak podała - na skutek prowadzonego przez organy postępowania zawiesiła. Na razie nie ma możliwości jej ponownego uruchomienia. Jej wspólnik D. M. nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu żony, której dochody wynoszą ok. [...] zł brutto, podczas gdy koszty utrzymania całej rodziny wynoszą ok. [...] zł, jako że syn B. nie osiąga żadnych dochodów.

Ponieważ podane wyżej dane uznano za niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z [...] r. wezwano skarżącą Spółkę do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez:

- przedłożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przez drugiego wspólnika, tj. J. J., w tym o posiadanych przez niego w okresie ostatnich trzech miesięcy dochodach;

- nadesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii składanych przez wspólników: J. J. i D. M. zeznań podatkowych za 2014 r. wraz z załącznikami PIT-B;

- przedłożenie odpisu lub kserokopii dokumentów potwierdzających, że posiadane przez Spółkę rachunki bankowe zostały zlikwidowane w przeciwnym razie należało przesłać ich wyciągi z okresu ostatnich sześciu miesięcy;

- nadesłanie stosownego zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego wskazującego, kiedy po raz ostatni Spółka składała deklaracje VAT i jakie kwoty w nich wykazała, a nadto kiedy jej wspólnicy rozliczali się z podatku za 2014 r. i jaki przychód z działalności Spółki wykazali;

- wskazanie przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych, kiedy po raz ostatni Spółka sporządzała sprawozdanie finansowe i jakie kwoty tam wykazała;

- sprecyzowanie czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane;

- wyjaśnienie w oparciu o jaki tytuł prawny skarżąca Spółka korzysta z nieruchomości podanej jako siedziba Spółki, a nadto wskazanie źródeł dochodu, z którego pokrywane są wydatki związane z jej eksploatowaniem.

Wezwanie to – jak wynika z akt sprawy – przesłano na adres siedziby Spółki wskazany w rejestrze, tj. ul. [...] w P. i wobec niemożności jego doręczenia pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienie w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ w terminie wskazanym przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". To z kolei oznacza, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znalazł art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") zgodnie z którym doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, które jak ustalono z adnotacji pracownika poczty zamieszczonej na kopercie miało miejsce [...] r.

Do dnia dzisiejszego wezwanie z [...] r. pozostało bez odpowiedzi.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu o ile ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319).

Ponieważ w rozpoznawanej sprawie do dnia dzisiejszego skarżąca Spółka nie wykonała wezwania z dnia [...] r., tj. nie nadesłała żądanych dokumentów źródłowych, które w pełni zobrazowałyby jej sytuację finansową i możliwości płatnicze jej wspólników, złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawcą jest bowiem Spółka jawna, a to oznacza, że ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) wynika wszakże, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Podobnie art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Dlatego też za niewystarczające uznać należało zawarte w treści urzędowego formularza oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym tylko jednego wspólnika D. M., skoro informacje odnoszące się do drugiego wspólnika J. J. zostały w nim pominięte. Wprawdzie wskazano, że działalność Spółki została zawieszona, niemniej jednak w żaden sposób nie podano jakie były powody wykreślenia rubryk 7 i 8 urzędowego formularza, skoro dane w nich zawarte mają pochodzić z bilansu za ostatni rok obrotowy, a te nie zostały w żaden sposób zobrazowane, choć działalność Spółki została zawieszona [...] r. W tej sytuacji domaganie się przedłożenia stosownego zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego wskazującego, kiedy po raz ostatni Spółka składała deklaracje VAT i jakie kwoty w nich wykazała, a nadto czy jej wspólnicy rozliczali się z podatku za 2014 r., jeżeli tak to jaki przychód z działalności Spółki wykazali - stało się niezbędne. Tym bardziej, że do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów źródłowych wskazujących czy wobec Spółki toczy się postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne, jak również dokumentów potwierdzających, że posiadane przez Spółkę rachunki bankowe zostały zlikwidowane, a nadto w oparciu o jaki tytuł prawny Spółka korzysta z nieruchomości podanej jako jej siedziba i skąd pochodzą środki na jej utrzymanie. Samo stwierdzenie, że "nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie ma możliwości jej ponownego uruchomienia" nie zwalnia z obowiązku wnikliwego zobrazowania okoliczności sprawy bądź uzupełnienia złożonego wniosku w sytuacji, gdy podane w nim dane są niepełne lub budzą wątpliwości. Stosownie bowiem do treści art. 255 ustawy p.p.s.a. od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu, o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego ogólnikowa treść złożonego formularza, w którym rubryki od 6-10 zostały wykreślone nie mogła być wystarczająca do uwzględnienia złożonego wniosku. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A ponieważ oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku, albowiem według art. 165 ustawy p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane lub uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, a taką z pewnością będzie dołączenie do akt stosownego oświadczenia majątkowego drugiego wspólnika wraz z zaświadczeniem wystawionym przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającym, że Spółka nie rozlicza się z urzędem, tj. nie składa deklaracji VAT, a jej wspólnicy nie rozliczają się urzędem skarbowym i nie składają zeznań podatkowych. Przyjąć należało, że złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie ani w całości ani w części. Ewentualne szacowanie wysokości kosztów sądowych, które skarżąca Spółka mogłaby ponieść w związku ze swoim udziałem w sprawie może mieć bowiem miejsce jedynie wtedy, gdy podane w treści urzędowego formularza dane nie budzą żadnych zastrzeżeń. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie te budziły wątpliwości, co więcej okazały się niekompletne, brak było wystarczających podstaw, aby przyjąć, że sytuacja Spółki i jej wspólników przemawia za przyznaniem prawa pomocy w żądanym zakresie. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.