Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2172/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 i pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. S. i W. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B S i W S kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: (...) wydana dnia (...) sierpnia 2013r. utrzymująca w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr (...)z dnia (...) czerwca 2013r.

Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym w następujących okolicznościach:

Pismem z (...) czerwca 2011 r. sprecyzowanym pismem z (...) czerwca 2011 r., B S i W S, wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) kwietnia 2011 r. nr (...) znak: (...), którą to decyzją organ wojewódzki utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) lutego 2011 r. nr (...) o umorzeniu postępowania w sprawie ustawienia czterech obiektów kontenerowych na działce nr (...) przy ul. (...)(...) w (...) wobec ustalenia, że ww. kontenery nie są obiektami budowlanymi, w myśl przepisów ustawy - Prawo budowlane.

Żądając wznowienia postępowania w wymienionej sprawie, skarżący wyjaśnili, że są właścicielami działki nr (...) przylegającej do działki, na której usytuowane są sporne kontenery. Kontenery te ustawione zostały przy granicy z ich działką po dwa, jeden na drugim. Taki sposób ustawienia ww. kontenerów stworzył z nich, obiekt ze stalowych pudeł o wysokości ok. 6 m i długości ok. 24 m. Od czasu postawienia ich na działce nr (...) w 2008 r., nie były one nigdy wywożone. Podnieśli jednocześnie, że kontenery te nie służą do transportu a wykorzystywane są jako magazyn części samochodowych. Jako podstawę wniosku wskazali na przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz zwrócili się o uwzględnienie nowych dowodów w sprawie, w szczególności pisma (...) z (...) maja 2011 r. (z którego ma wynikać, że wskazana Spółka nie jest właścicielem kontenerów umieszczonych na terenie firmy prowadzonej przez E i K J) oraz pisma Polskiej Izby Spedycji i Logistyki w (...) (mającego świadczyć o zezłomowaniu kontenerów umieszczonych na terenie firmy prowadzonej przez E i K J). W uzasadnieniu podania podnieśli, iż przedstawione przez nich dowody mają istotny wpływ na treść podjętej w sprawie decyzji, albowiem organy nadzoru budowlanego przyjęły, że przedmiotowe kontenery są opakowaniami, stanowiącymi własność (...), a (...) (...) zobowiązani są do ich zwrotu w ściśle określonym terminie. W związku z takimi ustaleniami faktycznymi organy nadzoru budowlanego uznały, że przedmiotowe kontenery są usytuowane na działce (...) (...) jedynie dla tymczasowego użytku, z zamiarem ich transportu. Załączone do wniosku dokumenty w ocenie wnioskujących wskazują jednak, że sporne kontenery nie są własnością Spółki (...), a to świadczy o tym, iż kontenery te nie są przeznaczone do transportu, nie stanowią opakowań zwrotnych nie muszą być zwrócone ww. firmie w terminach i w sposób oznaczony w umowie przedłożonej w postępowaniu zwykłym przez K (...). Powyższe okoliczności są o tyle istotne, że przesądzają o faktycznym charakterze składowanych kontenerów na działce. Przy czym, w kontekście pisma Polskiej Izby Spedycji i Logistyki w (...) skarżący dodali, że koresponduje ono z treścią pisma Spółki (...) i wynika z niego, że kontenery zostały wcześniej zezłomowane i wycofane z obrotu morskiego, obecnie są jedynie stalowymi pudłami, do których zasady eksploatacji kontenerów morskich się nie odnoszą. Wnioskodawcy nadto podnieśli, że pojawienie się nowych, istotnych dla sprawy dowodów świadczy również o tym, że dowody na podstawie których doszło do wydania decyzji kwestionowanej okazały się fałszywe. Wskazali w tym kontekście na nieprawdziwe zeznania złożone w sprawie przez (...) (...). Wnieśli w konsekwencji o nakazanie rozbiórki czterech kontenerów o konstrukcji stalowej, zlokalizowanych na działce nr (...) w (...).

Po rozpatrzeniu wniosku (...) i (...) (...), postanowieniem z (...) października 2011 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z (...) kwietnia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego z (...) lutego 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustawienia czterech obiektów kontenerowych na działce nr (...) w (...). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wniosek o wznowienie oparty jest na przesłance wznowieniowej i został złożony z zachowaniem terminu miesięcznego, a wobec tego w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wznowienie postępowania.

Następnie, postanowieniem z (...) lutego 2012 r. nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na przepis art. 78 § 1 i art. 123 k.p.a., nie uwzględnił:

- wniosku skarżących z 14 listopada 2011 r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że żaden z kontenerów umieszczonych na terenie firmy (...) (...) nie jest wywożony oraz o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w (...) na okoliczność składania fałszywych zeznań przez (...) i (...) (...);

- wniosku (...) z (...) grudnia 2011 o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci opinii biegłego z zakresu budownictwa sporządzonej na zlecenie Komisariatu II Policji w (...);

- wniosku skarżących z (...) stycznia 2012 r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka (...) (...) na okoliczność, że przedmiotowe kontenery stanowią naruszenie Prawa budowlanego; i odmówił przeprowadzenia ww. dowodów.

Następnie decyzją z (...) lutego 2012 r. nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, tj. decyzji z własnej z (...) kwietnia 2011 r. nr (...)utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) lutego 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustawienia czterech obiektów kontenerowych na działce nr (...) w (...). W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, iż w jego ocenie nie wystąpiła w sprawie żadna z przesłanek wznowieniowych przywołanych przez wnioskodawców, tj. ani uregulowana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ani w pkt 5 tego przepisu. W kontekście przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i okoliczności podnoszonych przez wnioskodawców w sprawie, organ wojewódzki stwierdził, że fakty wynikające ze złożonych dokumentów, iż sporne kontenery nie służą do transportu, nie są istotne i nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika wprost z decyzji z (...) kwietnia 2011 r. zasadniczym i najistotniejszym powodem, dla którego należało uznać postępowanie w sprawie ustawienia kontenerów za bezprzedmiotowe było to, iż nie stanowią one obiektów budowlanych. Skoro bowiem kontenery nie są wyposażone w instalacje, nie są ze sobą powiązane i mogą być używane niezależnie od siebie – nie stanowiąc technologicznej całości nie są obiektem – a zatem ich posadowienie na działce nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego.

Przedstawione we wniosku dowody, iż kontenery nie podlegają zasadom transportu morskiego oraz, że nie są własnością spółki (...) (...) nie mają istotnego znaczenia dla ustalenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną dnia (...) kwietnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż wskazane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności są nieistotne. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane wskazując iż zgodnie z w/w przepisem ustawy przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczonych do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wyjaśnił też, że przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowanych. Podkreślił, że podstawową kwestią w sprawie było właściwe zakwalifikowanie kontenerów pod kątem przywołanych wyżej warunków. Sprawa własności jak również informacja o wycofaniu i zezłomowaniu ww. kontenerów nie ma w takim przypadku żadnego znaczenia.

Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym dnia 4 września 2012r. w sprawie VII SA/Wa 1296/12 – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2012r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) w decyzji wydanej (jako organ I instancji w postępowaniu zwykłym) dnia (...) lutego 2011r. umarzającej postępowanie w sprawie ustawienia 4 obiektów kontenerowych na działce nr (...) wskazał na dwie okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnie. Podniósł, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż przedmiotowe kontenery nie posiadają instalacji. Wskazał też wyraźnie na to, że ich przeznaczeniem jest transport części zamiennych. Podniósł, iż kontenery te były transportowane, a to wskazuje na ich niebudowlany charakter. Ta ostatnia okoliczność została wskazana również w decyzji ostatecznej z (...) kwietnia 2011r. Podniesiono w uzasadnieniu tej decyzji, iż "(...) jako kontener należy rozumieć urządzenie transportowe (...)" oraz, że fakt takiego użytkowania spornych kontenerów potwierdzają dokumenty przedstawione przez (...) i (...) (...). Wynika z nich, iż kontenery są przeznaczone do transportu części samochodowych, stanowią opakowania zwrotne i są własnością firmy (...), i winny być zwrócone przez dealera w wyznaczonych terminach i w sposób określony w zawartej z ww. firmą umowie.

Z powyższego bezspornie - zdaniem Sądu - wynika, iż jedną z okoliczności faktycznych decydujących o końcowym wyniku postępowania zwykłego dotyczącego kontenerów na działce o nr ewid. (...) w (...), był transportowy charakter tych kontenerów. Taki charakter przekreślać miał (jak przyjęły organy obu instancji), iż stanowią one obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Okoliczności przywołane przez skarżących we wniosku o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazują zaś na to, iż sporne kontenery nie służą do transportu. Podnieść przy tym trzeba, iż z pisma Spółki (...)(...) z (...) maja 2011 r., nie wynika (wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego), jedynie tyle, że Spółka ta nie jest właścicielem tych kontenerów. Wynika z tego dalszy wniosek, a mianowicie - skoro nie jest właścicielem, to kontenery te nie stanowią opakowań zwrotnych i nie podlegają zwrotowi do tej firmy, a to przeczy, iż są one wykorzystywane do transportu. Reasumując, można zgodzić się z organem odwoławczym w sprawie co do tego, iż podstawową kwestią decydującą o końcowym wyniku sprawy czterech kontenerów było ich właściwe zakwalifikowanie i ustalenie, czy podlegają reglamentacji przepisów prawa budowlanego. Sąd nie ocenił prawidłowości decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym, zauważył jedynie (na potrzeby niniejszej sprawy i prawidłowego zastosowania w niej przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), że ww. kwalifikacji dokonano biorąc pod uwagę m. in. dokumenty złożone przez (...) i (...) (...) wskazujące na wykorzystywanie kontenerów do transportu. Przyjęcie w takiej. sytuacji, że okoliczności przywołane w niniejszej sprawie we wniosku o wznowienie a dotyczące tej kwestii i wskazujące na zupełnie inny charakter (tych samych) kontenerów - nie mają znaczenia istotnego, należy uznać za nieprawidłowe

Sąd zauważył, iż w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną decyzją organu wojewódzkiego z (...) kwietnia 2011r. istota sprawy sprowadzała się do ustalenia charakteru spornych kontenerów, czy stanowią one obiekt budowlany, i czy wobec tego zasadne jest prowadzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego w zakresie m. in. ich legalności. Dokonując oceny w tym zakresie, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że "(...) nie popiera twierdzeń odwołujących się co do budowlanego charakteru kontenerów, a wręcz przeciwnie stoi na stanowisku, że są to przedmioty służące do transportu. Zebrane dowody nie potwierdzają nadto twierdzeń strony co do magazynowego charakteru tychże (...)". Wobec takiej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji za niezrozumiałe i w efekcie za wadliwe należało uznać argumentację organów orzekających w niniejszej sprawie, w postępowaniu wznowieniowym. Jak z powyższego wynika, nie tylko przepisy prawa materialnego w postępowaniu zwykłym odgrywały istotne znaczenie, ale też ww. okoliczności faktyczne dotyczące przeznaczenia, sposobu użytkowania spornych kontenerów. Do tego aspektu sprawy odnoszą się okoliczności przywołane we wniosku o wznowienie, wskazujące na zupełnie inny niż przyjęty w postępowaniu zwykłym przez organy orzekające charakter kontenerów. Nie sposób więc uznać, aby okoliczności te nie były istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dodatkowo Sąd zaznaczył, iż pismo firmy (...) powołane we wniosku odnosi się w sposób wyraźny do konkretnych kontenerów znajdujących się na działce o nr (...) w (...), albowiem pismo to stanowi odpowiedź na pismo skarżących z (...) maja 2011 r., w którym wskazano na ich oznaczenie (a więc bezspornie odnosi się do przedmiotu sprawy - v. kopia wskazanego pisma w aktach sądowych).

Uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Sąd wskazał, że w sprawie należało przeprowadzić ocenę merytoryczną uwzględniającą "nowe" okoliczności faktyczne przywołane we wniosku o wznowienie postępowania.

Ponownie rozstrzygając sprawę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) wydaną (...) czerwca 2013r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 5 kpa orzekł, że decyzja z dnia (...) kwietnia 2011r. została wydana z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia ponieważ w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowe.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przyznaje racje wnioskodawcą, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, które nie były wcześniej znane organowi. Odnośnie drugiej przesłanki wskazanej we wniosku z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. organ podał, że przesłanka ta nie wystąpiła bowiem wnioskujący nie powołali się na jakiekolwiek prawomocny wyrok Sądu któryby potwierdzał zarzut fałszywych oświadczeń składanych w sprawie przez (...) i (...) (...).

Badając ponownie sprawę w kontekscie wskazanych dowodów organ podał, że zasadniczym i najistotniejszym powodem, dla którego należało uznać postępowanie w sprawie ustanowienia kontenerów za bezprzedmiotowe był fakt, że kontenery te nie stanowią obiektu budowlanego, co oznacza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) nie był organem właściwym do wydania decyzji.

Organ podał, że pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami lub obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Skoro zatem przedmiotowe kontenery, co zostało udowodnione, w prowadzonym postępowaniu, nie są wyposażane w instalacje, nie są ze sobą powiązane i mogą być używane niezależnie od siebie (nie stanowią całości pod względem technologicznym) to nie stanowią one obiektu a zatem fakt ich posadowienia na działce (...) (...) nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) nie był zatem właściwy rzeczowo do prowadzenia postępowania w sprawie. Właśnie ta ocena stanu prawnego i faktycznego stanęła u podstaw zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że na fakt ustalenia, że, kontenery nie stanowią obiektów budowlanych wpływ miały ustalenia, że podlegają one transportowi. W tym zakresie organ rację przyznał wnioskodawcom, że w sposób niezupełny ustalił fakt transportowego charakteru kontenerów. Jak wynika z zebranych w postępowaniu wznowieniowym dowodów, w tym pism dołączonych do wniosku z (...) czerwca 2011 roku, przedmiotowe kontenery nie są obecnie transportowane. (...) (...) zgodnie zeznali, że służą one jako opakowania do transportu części samochodowych, jednakże w ostatnim czasie, z uwagi na wolne zapełnianie się kontenerów, nie są one transportowane. Jednakże z faktu, że kontenery nie są przewożone poza miejsce ich postawienia nie można wyciągać wniosku, że stanowią one obiekt budowlany. Z wyjaśnień uzyskanych od (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w (...) w piśmie z (...) maja 2013 roku nr (...) wynika, że przedmiotowe kontenery transportowe morskie przeznaczone są głównie jako pojemniki transportowe, których przewóz nie wymaga żadnych dodatkowych dokumentów.

Za przyjęciem, że kontenery nie stanowią obiektu przemawia przede wszystkim stwierdzenie, że nie są wyposażone one w żadne instalacje i urządzenia. Instalacje, które potwierdzają. że dany obiekt stanowi w istocie obiekt budowlany muszą być ściśle związane z obsługą i użytkowaniem tego obiektu i dotyczą wyposażenia go w instalacje wodną, elektryczną, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania itp. Sam fakt zainstalowania na kontenerach kamery nie oznacza, że stały się one obiektami budowlanymi. Podobnie organ ocenił fakt istnienia podestu, który pozwala na dostanie się do kontenerów, ale w istocie pełni funkcję drabiny i nie jest niezbędny dla swobodnego z nich korzystania.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez (...) (...) i (...) (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną dnia (...) sierpnia 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w całości podzielił pogląd zawarty w decyzji organu pierwszej instancji i uznał rozstrzygnięcie tego organu za prawidłowe.

Organ wskazał również, że w rozpatrywanej sprawie podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).04.2011 r. stanowił art. 145_§ 1 pkt .1. i 5 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe lub też wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Odnosząc się do zarzutu fałszywych w sprawie dowodów organ wyjaśnił, że fałsz dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. Organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Ponieważ w materiale dowodowym sprawy brak jest potwierdzenia przez właściwy organ dokonania fałszerstwa, należy uznać, że powyższa przesłanka nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Natomiast na poparcie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wnioskodawcy przywołali pismo (...) (...) z dnia (...).05.2011 r., z którego wynika, że żaden z kontenerów umieszczonych na terenie firmy prowadzonej przez (...) i (...) (...) nie stanowi własności (...)a (...) oraz wydruk maila z Polskiej Izby Spedycji i Logistyki o zezłomowaniu i wycofaniu kontenerów z obrotu morskiego. W ocenie wnioskodawców pisma te przeczą ustaleniom organów dokonanym w postępowaniu zwykłym o wyłącznie transportowym charakterze ww. kontenerów.

Mając na względzie wskazania zawarte w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 04.09.2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1296/12 organ stwierdził, że podnoszone przez wnioskodawców okoliczności mieszczą się w przesłance wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, albowiem mogą mieć wpływ na odmienne. rozstrzygnięcie sprawy. Jedną z okoliczności faktycznych decydujących o końcowym wyniku postępowania zwykłego dotyczącego kontenerów na działce o nr ewid. (...) przy ul. (...)(...) w (...), było bowiem ustalenie transportowego charakteru tych kontenerów (przez co nie stanowiły one obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane). Z pisma spółki (...)(...) z dnia (...).05.2011 r. nie wynika jednak tylko, że spółka ta nie jest właścicielem przedmiotowych kontenerów, ale ponadto jak wskazał WSA w Warszawie w ww. wyroku dalszy wniosek, że kontenery te nie stanowią opakowań zwrotnych i nie podlegają zwrotowi do tej firmy, a to przeczy, że są one wykorzystywane do transportu.

Przechodząc do postępowania co do podstaw wznowienia i co do rozstrzygnięcia sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedstawione przez (...) (...) i (...) (...) dokumenty w postaci pisma (...) (...) z dnia (...).05.2011 r. oraz wydruku maila z Polskiej Izby Spedycji i Logistyki, nie mogą skutkować uchyleniem decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) 04.2011 r., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Dokumenty te nie podważają w sposób jednoznaczny ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu jurysdykcyjnym o transportowym wykorzystaniu czterech kontenerów na działce nr (...) przy ul. (...)(...) w (...). Fakt, że sporne kontenery nie są obecnie przewożone poza miejsce posadowienia nie świadczy o tym, że stanowią, obiekt budowlany. Nadal bowiem nie zostały wyposażone w żadne instalacje oraz nie są powiązane ze sobą w sposób funkcjonalny. Również fakt ich zezłomowania i wycofania z obrotu morskiego nie świadczy, że nie mogą być wykorzystywane w ruchu drogowym. Jak wynika z pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w (...) z dnia (...).05.2013 r., znak: (...), kontener transportowy morski (...) przeznaczony jest głównie do użytku jako pojemnik transportowy. Dokumenty potwierdzające dopuszczenie tych kontenerów do przewozu rzeczy wydaje producent. Kontenery tego typu są dopuszczone do przewozu rzeczy inna drogą niż morską, a przewoźnik nie ma obowiązku posiadania tych dokumentów w czasie wykonywania transportu drogowego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ przywołał pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 04.09.2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1296/12, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być zatem pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Treść wniosku o wznowienie postępowania, jak i późniejsze pisma złożone przez skarżących i zawarte w nich liczne wnioski dowodowe mogą wskazywać na to, iż ich zamiarem było doprowadzenie do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w pełnym zakresie, tj. niezależnie od przywołanych we wniosku przesłanek wznowieniowych. Dlatego za nieuzasadnione organ uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących postępowanie dowodowe, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków i stron postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli (...) (...) i (...) (...). Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 3 pkt 1 lit b i pkt 3, art. 3 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane poprzez brak uznania przez organ kontenerów za obiekty budowlane w sytuacji, gdy ustawa Prawo budowlane stanowi, że kontener jest tymczasowym obiektem budowlanym,

2. art. 145 § 1 pkt. 5 kpa poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że dowody zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania, tj. (...) (...), pismo Polskiej Izby Spedycji i Logistyki w (...), zeznania świadka G B są nieistotne i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy są dowodami kluczowymi w sprawie,

3. art.. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. - ze względu na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w szczególności:

a. brak przesłuchania świadka - pracownika firmy (...) w osobie G B.

b. brak przesłuchania zawnioskowanych przez Skarżących świadków w piśmie z dnia (...).11.2011 r. tj. M Z, M Z, U H, M R, S F - na okoliczność, że żaden z kontenerów nie jest wywożony, notorycznie stoją w jednym miejscu i nie są transportowane - nie uzasadniając dlaczego zawnioskowani świadkowie nie zostali przesłuchani,

c. brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania biegłego sądowego inż. (...)(...), na okoliczność, iż posadowienie kontenerów na działce wymaga pozwolenia na budowę a Państwo (...) takiego pozwolenia nie posiadają, na okoliczność, iż kontenery nie są transportowane,

d. brak dokonania konfrontacji zeznań stron z K i E (...), co miało doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii stanowiących meritum niniejszego postępowania, tj. transportowania kontenerów, faktu, iż (...)(...)nie jest właścicielem przedmiotowych kontenerów,

e. utrzymanie w mocy postanowienia nr (...) z dnia (...) 06.2013 r. przeprowadzenia zawnioskowanych przez Skarżących dowodów w piśmie z dnia (...).05.2013 r. polegających na przeprowadzeniu dowodu 1) z zeznań świadków na okoliczność, że żaden z kontenerów umieszczonych na terenie firmy Państwa (...) nie jest wywożony, 2) zobowiązania Państwa (...) do przedłożenia faktur przewozowych na okoliczność braku wywożenia kontenerów, braku umowy z firmą wywozową, nieprawdziwych informacji złożonych przez Państwa (...), 4) zwrócenie się do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w (...) z zapytaniem czy kontenery mogą być posadowione na granicy działek, 4) brak przeprowadzenia dowodu ze zdjęć kontenerów na których widać, że na kontenerach pozostają instalacje związane z monitoringiem a między kontenerami znajduje się podest, w sytuacji gdy przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów ma istotne znacznie w sprawie i może mieć wpływ na treść decyzji,

4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organu, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym nie wyjaśnienia czy kontenery są transportowane,

5. art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez "władcze" uznanie przez organ, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, że kontenery nie stanowią obiektu budowlanego,

6. naruszenie swobodnej oceny dowodów, w tym naruszenie przepisu art. 78 § 1 k.p.a.poprzez:

a. stwierdzenie, że podnoszone przez skarżących okoliczności nie są istotne i nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dowody są istotne dla sprawy, a wręcz kluczowe i mają wpływ na treść decyzji,

b. uznanie przez organ, że "zasadniczym i najistotniejszym powodem, dla którego należało odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej był fakt, że przedmiotowe kontenery nie stanowią obiektu budowlanego" - jednak zupełnie pominął uzasadnienie tegoż stanowiska, brak argumentów potwierdzających w/w okoliczność,

c. uznanie przez organ, że kontenery są transportowane i nie stanowią obiektu budowlanego nie przeprowadzając dowodów zawnioskowanych we wniosku z dnia (...).05.2013 r., w sytuacji, gdy powołane tamże dowody dowodzą przeciwnych okoliczności, są zatem istotne dla sprawy, stanowiąc meritum sporu,

d. uznanie przez organ, że kontenery są wywożone, w przypadku, gdy organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków w osobach: M Z, M Z U H, M R, S F, których oświadczenia składane już wcześniej w postępowaniu przed organem dowodzą zupełnie przeciwnych okoliczności,

7. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez organ, iż "Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia" będące naruszeniem prawa, gdyż organy administracji publicznej powinny działać na podstawie i w granicach prawa,

8. art. 7 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi jakim jest pismo z firmy (...)(...) wskazujące jednoznacznie, iż żaden z kontenerów na działce Państwa (...) nie stanowi własności (...) (...), pomimo przeciwnych twierdzeń i dowodów składanych w postępowaniu administracyjnym przez (...) i (...) (...), iż kontenery nie są transportowane, brak jest pozwoleń na transport tego rodzaju kontenerów, odmówieniu mocy dowodowej pismu Polskiej Izby Spedycji i Logistyki w (...), które wskazuje na brak pozwolenia na transport kontenerów Państwa (...),

9.art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności braku uzasadnienia na jakiej podstawie praktycznej organ oparł swe twierdzenie, że kontenery nie są obiektami budowlanymi,

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżone decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z \ 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.

Biorąc pod uwagę powyższą regulację należy uznać, że skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania.

Postępowanie to jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażone w art. 16 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym w którym właściwy organ ustala czy w postępowaniu zwykłym wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145 a kpa.

W niniejszej sprawie – jako podstawę wznowienia skarżący podali przesłanki wymierzone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 kpa.

Zgodnie z treścią w/w pktu 1-go art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończone ostateczną decyzją wznowienia się postępowania, jeżeli dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak słusznie przyjęły organy sfałszowanie dowodu musi być jednak potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawili. Zdaniem sądu również nie zachodziły przesłanki konieczne dla zastosowania art. 145 § 2 kpa czyli oczywistość fałszu dowodu oraz istnienie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego.

Drugą podstawą jaką wskazano we wniosku jest podstawa wznowienia wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tak więc, aby mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie w/w przepisu muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki.

Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przy czym wyjaśnić należy, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. "Nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne lub dowody powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania.

Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W rozpatrywanej sprawie nowymi okolicznościami, które wskazali skarżący są okoliczności wynikające z pisma Spółki (...)(...) z (...) maja 2011r., oraz pismo Polskie Izby Spedycji i Logistyki w (...). Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że przedmiotowe kontenery zostały wycofane z transportu morskiego i zezłomowane a z pisma Spółki (...), że nie są one własnością Spółki nie są przeznaczone jako opakowanie zwrotne. Informacje w sposób jednoznaczny przesądziły, iż przedmiotowe kontenery nie mają przeznaczenia transportowego.

W tej sytuacji organ uwzględniając wyżej wskazane okoliczności miał obowiązek ocenić kontenery biorąc pod uwagę treść przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. W tym miejscu należy wskazać, iż stosownie do treści art. 3 pkt 1 w/w ustawy obiektem budowlanym jest:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budynek stanowiący całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

Ustawa Prawo Budowlane wprowadza też – w art. 3 pkt 5 – pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego, przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnica, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Należy przy tym zaznaczyć, iż tymczasowe obiekty budowlane nie stanowią odrębnej kategorii obiektów budowlanych, lecz mieszczą się jednocześnie w definicji obiektu budowlanego zawartej w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W rozumieniu powołanego wyżej przepisu tymczasowym obiektem budowlanym może być zarówno budynek, budowla, jak i obiekt małej architektury (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 359/05, Lex nr 869995). Należy również podnieść, iż brak trwałego połączenia z gruntem obiektu budowlanego sam przez się nie decyduje o tym, czy obiekt ten wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia, bądź może być zwolniony z tych rygorów ustawy Prawo budowlane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2003r., sygn. akt IV SA 2977/01, Lex nr 685013).

Zauważyć również trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane rozumie się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pod pojęciem budowy natomiast w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego może polegać na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy, co może dotyczyć np. takich obiektów budowlanych, jak zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, reklamy. Tak więc okoliczność, że określony obiekt budowlany został wykonany w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, czy ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych w jedną całość, nie zmienia faktu, że określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w określonym miejscu, ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej, chwili może on być rozebrany. Na gruncie art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego oraz definicji "budowy" zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, w odniesieniu do takich obiektów jak barakowozy, przyczepy i kontenery a nawet obiekty na kołach, przez ich "wybudowanie" rozumie się w orzecznictwie już samo dostarczenie takiego obiektu oraz jego postawienie na gruncie.

Tak więc nie można się zgodzić z organem, że przedmiotowe kontenery nie podlegają rygorom prawa budowlanego bowiem nie są obiektami budowlanymi. Nie można też zgodzić się ze stwierdzeniem, że fakt, iż kontenery od wielu lat nie są przewożone nie stanowi o tym, że nie stanowią one obiektów budowlanych. Wobec wyżej wskazanych uwag sąd nie podziela oceny organu, uznając go za dowolny i niezasadny.

Oczywistym jest, że w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym nie jest rzeczą organu ponowne prowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne rozstrzygniecie sprawy, ale chodzi o wyjaśnienie nowych okoliczności i dowodów w kontekście ustalenia charakteru przedstawionych kontenerów z uwzględnieniem wyżej wskazanych uwag sądu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.