Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 632/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy: article: art. 134, 135, art. 145 par 1 pkt 2, art. 183 par. 1, art. 190, art. 52 par. 1, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 2, ust. 6, ust. 4,
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. przyznaje adw. T.N. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. Dotychczasowy przebieg postępowania był następujący.

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. uchylił decyzję z dnia [...] r., znak: [...] r. w części dotyczącej wymiaru M. S. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za miesiące: od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. i ustalił podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia za miesiące: [...]r., [...]r., [...] r. i [...] r.

Od tej decyzji odwołanie złożył M. S., zarzucając bezprawne naliczenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] r. do [...] r., od [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną z upoważnienia Prezesa ZUS utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odkreślił, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. znak: [...] ustalono podstawy za miesiące: [...]r., [...]r., [...] r. i [...] r. Ustalenia podstaw wymiaru składek za te miesiące dokonano w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w L. o okresach niepodlegania M. S. obowiązkowi ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Organ stwierdził, że po dokonaniu analizy dokumentacji sprawy nie znalazł przesłanek do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.

M.S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Sąd skargę odrzucił. W uzasadnieniu Sąd powołał art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej także u.s.u.s.), na podstawie którego Sąd stwierdził, że kontroli sądu administracyjnego podlegają jedynie decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznające świadczenie w drodze wyjątku, odmawiające przyznania takiego świadczenia, a ponadto decyzje w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Według Sadu, pozostałe decyzje ZUS nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s przysługuje od nich bowiem odwołanie do sądu powszechnego. Skoro zaskarżona decyzja ZUS nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, skutkowało to odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi wniósł M. S., wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że od decyzji Prezesa ZUS przysługuje stronie odwołanie do sądu powszechnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że od decyzji Prezesa ZUS przysługuje skarga do WSA;

- art. 83 ust. 2 u.s.u.s. przez niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do odwołań od decyzji Prezesa ZUS, podczas gdy na ostateczne decyzje Prezesa ZUS przysługuje skarga do WSA;

Zarzucono też naruszenie prawa procesowego - art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zastosowanie w sprawie z zakresu właściwości sądów administracyjnych, a także art. 112 k.p.a. przez błędną wykładnię i odrzucenie skargi do WSA wniesionej zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Prezesa ZUS.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że w skardze do WSA nie odwołano się od decyzji ZUS, lecz od decyzji Prezesa ZUS i to zgodnie z treścią pouczenia, wobec tego, zgodnie z art. 112 k.p.a., skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji procesowych wywołanych błędem organu. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego zamiast odwołania do sądu powszechnego nie może więc szkodzić stronie, która zastosowała się do błędnego pouczenia. Wadliwego pouczenia dopuścił się już ZUS pouczając skarżącego o przysługującym mu odwołaniu do Prezesa ZUS, podczas gdy na decyzję z dnia [...] r. przysługiwało odwołanie do sądu powszechnego. W związku z tym wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ orzekł bowiem w sprawie należącej do kognicji sądu powszechnego.

Autor skargi kasacyjnej uznał za prawidłowe pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. i nie zgodził się z odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., na ostateczną decyzję Prezesa ZUS przysługiwało stronie prawo wniesienia skargi do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był natomiast zauważyć, że decyzja została wydana przez Prezesa ZUS z naruszeniem przepisu art. 83 ust. 2 i 4 u.s.u.s. i na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. powinien stwierdzić jej nieważność.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 października 2012 r. (II GSK 1696/11) uchylającego zaskarżone postanowienie NSA przyjął, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego była ostateczna decyzja wydana przez – jak stwierdził Sąd I instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wyniku wniesionego odwołania od rozstrzygnięcia Zakładu podjętego na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Przpis ten stanowi, że Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Decyzja wydana na tej podstawie oraz decyzje wydane w oparciu o pozostałe punkty art. 83 ust. 1 u.s.u.s. rozstrzygają na drodze administracyjnej indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych sprawach niejednolicie uregulowano drogę odwoławczą. Według zasady wynikającej z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Stąd co do zasady sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych z wniesionego od wydanych decyzji odwołania należą do właściwości sądów powszechnych (postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1476/11). Wyjątek wynika odnośnie spraw załatwianych na podstawie art. 83 ust. 1 u.s.u.s. Dotyczy on decyzji w sprawach umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o czym jest w art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., gdzie ujęto także sprawy ustalania wymiaru składek. Postępowanie odwoławcze w sprawach umorzenia należności składkowych prowadzone jest na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, z inicjatywy strony postępowania występującej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS i załatwione przez ten organ ostateczną decyzją, podlegającą w wyniku złożonej skargi kontroli sądu administracyjnego. Rozwiązanie to jest przewidziane przepisem art. 83 ust. 4 u.s.u.s. i odnosi się zarówno do decyzji umorzeniowych, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 3) u.s.u.s. podejmowanych przez ZUS, jak i do decyzji Prezesa ZUS na podstawie art. 73 ust. 3 u.s.u.s. dotyczących przyznawania świadczeń w drodze wyjątku. Składany przez odwołującą się stronę środek odwoławczy – niezależnie od tego jakim tytułem zostanie opatrzony (odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest rozpoznany jak stanowi art. 83 ust. 4 zdanie drugie u.s.u.s., na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, a więc przez ten organ, który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji. W sprawach dotyczących przyznania świadczenia w drodze wyjątku organem ponownie rozpatrującym sprawę jest zatem ten organ, do którego należało przyznanie (lub odmowa przyznania) świadczenia, czyli Prezes ZUS, a w sprawach umorzenia należności z tytułu składek będzie to Zakład jako rozstrzygający tego rodzaju sprawy w pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 83 ust. 1 pkt 3) u.s.u.s. wymienia łącznie dwie kategorie spraw indywidualnych należących do właściwości Zakładu jako organu pierwszej instancji. Są to sprawy ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także sprawy umorzenia należności z tytułu składek.

Poddana kontroli WSA decyzja dotyczyła pierwszej kategorii spraw wymienionych w art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., czyli wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Według NSA bez znaczenia jest, że decyzja utrzymana zaskarżoną decyzją w mocy ustalała składki po uchyleniu poprzednio wydanej decyzji w tym przedmiocie. Istotne jest, że kontroli WSA poddano decyzję wydaną przez ZUS w wyniku wniesionego odwołania. Sprawa z zakresu wymiaru składek jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której odwołanie otwiera drogę postępowania cywilnego i powoduje przekazanie sprawy właściwemu sądowi z zastrzeżeniem wynikającym z art. 83 ust. 6 u.s.u.s. Według NSA podkreślenia wymaga właściwość sądu ubezpieczeń społecznych, który "wyposażony w kompetencję merytorycznego rozstrzygania spraw ubezpieczenia społecznego" (zob.: uchwała składu 7 sędziów SN z 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10) kontroluje legalność decyzji wydanej przez ZUS w sprawie wymiaru składek, dotyczy wyłącznie tej decyzji, od której wniesione zostało odwołanie. Kontrola sądu powszechnego skierowana jest więc wyłącznie na decyzję zakwestionowaną przez zainteresowaną stronę w drodze odwołania na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s. Tymczasem WSA mając na uwadze jedynie przedmiot sprawy załatwionej przez organ administracyjny i odrzucając skargę na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pominął to, że postępowanie z odwołania wniesionego przez skarżącą stronę wadliwie zakończono na drodze administracyjnej. Skarga dotyczyła zatem decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania niezgodnie z właściwością. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że WSA nie dostrzegł, iż organ potraktował sprawy wymienione w art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. jako jeden rodzaj spraw, który wskutek wniesionego odwołania uznanego przez organ za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegał załatwieniu na podstawie art. 83 ust. 4 tej ustawy. Takie działanie organu będące wynikiem błędnego przyjęcia, że w sprawie z wniesionego odwołania od decyzji wymiarowej ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego na zasadzie art. 123 u.s.u.s., oznaczało ostateczne zakończenie sprawy na drodze administracyjnej i spowodowało, że odwołaniu strony nie nadano biegu nakazanego przepisami art. 83 ust. 2, 6 i 7 u.s.u.s., tzn. sprawa nie doczekała się przewidzianej art. 83 ust. 2 u.s.u.s. dwuinstancyjnej kontroli sądu powszechnego.

Mając to na uwadze NSA zgodził się z zarzutem skargi kasacyjnej, że WSA odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., naruszył ten przepis. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje rozumiane jako władczy, jednostronny przejaw woli organu administracji publicznej. Kontrola taka dotyczy wszelkich decyzji administracyjnych z wyjątkiem tych, które zostały wyłączone przepisami ustaw szczególnych. W rozpatrywanej sprawie według NSA kontroli sądowoadministracyjnej nie podlegała tylko decyzja Zakładu ustalająca wymiar składek, od której złożono odwołanie. Inaczej jednak, w ocenie NSA, ma się rzecz w przypadku błędnego rozpoznania przez organ administracyjny obowiązującej w danej sprawie normy prawnej, a więc rozpoznania odwołania i wydania niezgodnie z właściwością decyzji, od której nie służą już środki odwoławcze. Decyzja ta z racji braku stosownych procedur nie może zostać skontrolowana przez sąd powszechny właściwy co do zasady w sprawach ustalania wysokości składek i pozostałych (poza sprawami dot. umarzania należności składkowych) wskazanych w art. 83 ust. 1 u.s.u.s. spraw. Właściwy dla skontrolowania legalności takiej decyzji, wyeliminowania jej z obrotu prawnego i przywrócenia właściwej drogi dalszego postępowania, jest wyłącznie sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie należało uznać, że spełniono został określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący skorzystał bowiem z przysługującego mu w postępowaniu przed organem prawa do złożenia odwołania. Fakt, że odwołanie to nie zostało przekazane zgodnie z dyspozycją art. 83 ust. 2 u.s.u.s., lecz że zostało rozpoznane na nieprzewidzianej przepisami drodze administracyjnej, nie może według NSA stronie szkodzić i uniemożliwić zgodne z prawem dochodzenie swoich racji, a do tego sprowadzałaby się akceptacja stanowiska WSA wyrażonego zaskarżonym postanowieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedstawiony pogląd prawny nie stoi w sprzeczności z poglądem, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1) – 5) u.s.u.s., poza sprawami dotyczącymi umorzenia należności z tytułu składek oraz których przedmiotem jest nieważność postępowania, odwołanie przysługuje do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) kompetencje sądów administracyjnych ograniczone zostały do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni.

Sąd, rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a w celu usunięcia naruszenia prawa stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Kryterium legalności z art. 1 ustawy ustrojowej umożliwia Sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.) oraz rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b" powołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Kierując się tymi zasadami oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przystępując do szczegółowych rozważań trzeba wskazać, że na tak dokonaną ocenę w istotny sposób rzutuje to, że sprawa była na skutek skargi kasacyjnej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym postanowieniem z dnia z dnia [...] r. (sygn. [...]) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z poglądami orzecznictwa, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają tylko przepisy art. 134 i art. 135 p.p.s.a., ale też art. 183 § 1 tej ustawy. Inaczej mówiąc, granice sprawy, w której orzeka w takiej sytuacji sąd, podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z dnia 20 września 2006r., II OSK 1117/05, LEX Nr 238489).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma zastosowanie art. 190 p.p.s.a., według którego wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma charakteru bezwzględnego. Orzecznictwo i doktryna dopuszczają bowiem od niego odstępstwa, ale jednak w bardzo ograniczonym zakresie. Są to głównie sytuacje, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z tych okoliczności, które uzasadniają wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a.

Należy zatem stwierdzić, że w uregulowanych przez art. 83 ust. 1 pkt 3) u.s.u.s. sprawach indywidualnych należących do właściwości Zakładu ustalania wymiaru składek jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której od decyzji administracyjnej zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. odwołanie wnoszone jest do sądu powszechnego. Odwołanie otwiera zatem drogę postępowania cywilnego i powoduje przekazanie sprawy właściwemu sądowi, chyba że organ skorzystał z kompetencji określonej w art. 83 ust. 6 u.s.u.s. Sąd ubezpieczeń społecznych kontroluje legalność decyzji ZUS w sprawie wymiaru składek. Kontrola sądu powszechnego obejmuje więc decyzję zakwestionowaną przez zainteresowaną stronę w drodze odwołania na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s.

W rozpatrywanej sprawie odwołanie od decyzji w sprawie wymiaru składek wniesione przez skarżącego potraktowano jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozpatrzono błędnie powołując art. 83 ust. 4 u.s.u.s., wydając następnie niezgodnie z właściwością decyzję administracyjną, której dotyczyła skarga. W rezultacie sprawa nie została poddana przewidzianej art. 83 ust. 2 u.s.u.s. dwuinstancyjnej kontroli sądu powszechnego.

W rozpatrywanej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega decyzja Zakładu ustalająca wymiar składek, od której złożono odwołanie, lecz decyzja wydana w wyniku błędnego rozpoznania odwołania i wydania niezgodnie z właściwością decyzji, od której nie służą już środki odwoławcze. Decyzja ta nie podlega kontroli sądu powszechnego z uwagi na brak podstaw prawnych.

Należy zatem przyjąć za NSA, że właściwy dla skontrolowania legalności tej decyzji, wyeliminowania jej z obrotu prawnego i przywrócenia właściwej drogi dalszego postępowania, jest wyłącznie sąd administracyjny.

W rozpatrywanej sprawie spełniono warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżący skorzystał bowiem zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z przysługującego mu prawa do złożenia odwołania, wnosząc je za pośrednictwem organu instancji. Odwołania nie przekazano zgodnie z dyspozycją art. 83 ust. 2 u.s.u.s. do sądu powszechnego, lecz rozpoznano je trybie administracyjnym. Według Sądu nie może stronie uniemożliwić obrony jej praw na drodze sądowej. Przyjmując takie stanowisko należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi.

Sąd stwierdza zatem, że Prezes ZUS rozpatrując odwołanie strony, mimo że w tej sprawie właściwy był sąd powszechny, wydał decyzję w warunkach nieważności, określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Wydał ją bowiem z naruszeniem przepisów o właściwości. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a., na podstawie którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organy ubezpieczeń społecznych ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, wezmą pod uwagę przedstawione stanowisko Sądu.

Z przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosując przepis art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz mając na uwadze dyspozycję art. 190 i 170 tej ustawy, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.