Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 733/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 151a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 136,  art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze sprzeciwu M.M. od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") decyzją z [...] listopada 2017r. nr [...] uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej: "KWP") z [...] lipca 2017r. nr [...] o cofnięciu M. M. (zwany dalej: "Skarżącym") pozwolenia na broń palną do celów łowieckich oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazano art. 138 § 2 i art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257, zwany dalej: "k.p.a.") i art. 18 ust. 5 pkt 2 i art. 15 ust. 5 ustawy z 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017r., poz. 1839, zwana dalej: "u.b.a.").

KGP w uzasadnieniu podał, że KWP - po uzyskaniu informacji o wszczęciu przeciwko Skarżącemu postępowania karnego o czyn z art. 284 § 2 k.k. (przywłaszczenie mienia) i po przedstawieniu przez Skarżącego zwolnień lekarskich wystawianych przez specjalistę chorób wewnętrznych i chorób serca - pismem z [...] kwietnia 2017r., na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., zobowiązał Skarżącego do przedstawienia aktualnych orzeczeń potwierdzających zdolność do dysponowania bronią.

Skarżący w wyznaczonym terminie nie przedstawił ww. orzeczeń, czym uniemożliwił ustalenie czy posiada zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią, czy też nie. KWP w związku z tym wszczął z urzędu [...] czerwca 2017r. postępowanie administracyjne i decyzją z [...] lipca 2017r. cofnął Skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich. Zdaniem KWP wątpliwości, co do zdolności psychofizycznych do dysponowania bronią można wyjaśnić wyłącznie przez poddanie się procedurze określonej przepisami u.b.a., skutkującej wydaniem stosownych orzeczeń. Powyższe oznacza, że istnieją uzasadnione wątpliwości, które wyłączają, z uwagi na interes społeczny, możliwość zachowania przez Skarżącego pozwolenia na broń.

Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. decyzji KWP i umorzenie postępowania, gdyż naruszono ww. przepisy prawa materialnego przez ich zastosowanie, bo nie istniały okoliczności dostatecznie uzasadniające przypuszczenie, że Skarżący należy do osób nieposiadających zdolności do dysponowania bronią. Bezpodstawnie wezwano Skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Skarżący zarzucił też naruszenie: art. 8, art. 10, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 81 k.p.a. - przez nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego: brak przesłuchania Skarżącego, brak wywiadów środowiskowych i informacji od lekarzy, którzy wydali zwolnienia lekarskie, a także uniemożliwienie Skarżącemu złożenia wyjaśnień.

KGP pismem z [...] września 2017r. wezwał Skarżącego do własnoręcznego podpisania odwołania oraz wskazał, że w sytuacji uzupełnienia odwołania o podpis Skarżący ma możliwość przedstawienia wymaganych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma.

Skarżący odebrał ww. pismo [...] lipca 2017r. i nadesłał podpisane odwołanie oraz aktualne orzeczenia potwierdzające, że Skarżący może dysponować bronią: lekarskie z [...] października 2017r. nr [...] i psychologiczne z [...] października 2017r. nr [...].

KGP w toku postępowania odwoławczego stwierdził, że nie tylko kontroluje poprawność decyzji organu pierwszej instancji, ale zobowiązany jest uwzględniać ewentualne zmiany stanu faktycznego sprawy, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanej decyzji, a przed rozstrzygnięciem sprawy w drugiej instancji, w wyniku odwołania. Skoro KWP cofnął Skarżącemu pozwolenie na broń, bo Skarżący na żądanie nie przedstawił orzeczeń dotyczących oceny zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, a wymagane orzeczenia Skarżący przesłał na etapie postępowania odwoławczego, oznacza to, że KWP nie miał możliwości poddać tych orzeczeń ewentualnej kontroli instancyjnej, na podstawie art. 15h u.b.a. W razie wniesienia odwołań od orzeczeń przedstawionych przez Skarżącego, koszty ponownych badań poniesie organ Policji. KGP uznał, że uchylenie decyzji KWP i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji - na mocy art. 138 § 2 k.p.a. - uniemożliwi KWP ocenę orzeczeń przedłożonych przez Skarżącego i ewentualne wniesienie od nich (bądź jednego z nich) odwołań. KWP winien ocenić w ponownym postępowaniu nowe dowody w sprawie i w zależności od tej oceny podjąć dalsze czynności dowodowe bądź umorzyć postępowanie.

2. Skarżący w sprzeciwie - nazwanym skargą - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionował ww. decyzję KGP, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na naruszenie: a) art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 5 u.b.a. – przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdy okoliczności sprawy wskazują, że Skarżący nie wypełnił dyspozycji tych przepisów, w szczególności nie istniały okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 (z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego - Dz.U. z 2011r. Nr 231, poz. 1375, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych); b) art. 15 ust. 5 u.b.a. - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne zobowiązanie Skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby Skarżący był osobą z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ww. ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; wykazującej istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych a tylko takie osoby można zobowiązać do poddanie się ponownemu badaniu; c) art. 8, art. 10, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 k.p.a. – przez ich błędne zastosowanie i brak pełnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego, m.in. przez brak przesłuchania Skarżącego, brak wywiadów środowiskowych dotyczących Skarżącego, w tym zwrócenie się do właściwych lekarzy, którzy wydawali stronie zaświadczenia lekarskie celem uzyskania stosownej dokumentacji medycznej.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ wydający pozwolenia na broń w toku postępowania administracyjnego uzyskał z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] zwolnienia od lekarza sądowego - specjalistę chorób wewnętrznych i chorób serca. Żadne z ww. zwolnień nie wskazywało na to, że Skarżący należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego lub osób o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej lub osób wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego czy osób uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych a tylko takie osoby można zobowiązać do poddania się ponownemu badaniu. Brak było więc podstaw prawnych do skierowania go na ponowne badania i zobowiązania do przedłożenia stosownych zaświadczeń. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżący należał do osób, wobec których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że ze względu na stan zdrowia posiadanie przez niego broni stwarza zagrożenie. Art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a., jako fakultatywną przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej wskazuje brak poddania się obowiązkowi badania lekarskiego psychologicznego i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Decyzja o skierowaniu Skarżącego na badania była więc dowolna i nie znajdowała poparcia w obowiązujących przepisach prawa. Organ administracji publicznej, wbrew przepisom k.p.a., nie przeprowadził też w sposób pełny i wyczerpujący postępowania dowodowego, bo uniemożliwił Skarżącemu złożenie wyjaśnień i nie uzyskał stosownych wywiadów środowiskowych świadczących o usposobieniu Skarżącego, czym naruszył art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a.

Skarżący wyjaśnił także, że skoro przedstawił stosowne orzeczenia lekarskie, KGP powinien umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawę organowi pierwszej instancji.

3. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Sprzeciw jest zasadny.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167, zwanej dalej: "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a)-c) P.p.s.a.).

Należy więc wyraźnie zauważyć, że chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Wymaga też podkreślenia, że na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd zauważa ponadto, że stosownie do art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zakres kontroli sadowoadministracyjnej w tego typu sprawie ustawodawca określił w art. 64e P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania, określonych w art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych, aby - kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie - odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Sąd nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji. Instytucja sprzeciwu służy zatem wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd, zgodnie z art. 151a P.p.s.a., uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

3. Sąd, mając powyższe przepisy na względzie uznał, że analizowany pod tym kątem sprzeciw Skarżącego zasługiwał na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja KGP, którą Sąd oceniał z punktu widzenia legalności, naruszała w sposób istotny normę prawną wyrażoną w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy uchylając ww. decyzję KWP w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji – w sposób niewłaściwy zastosował instytucję decyzji kasacyjnej (kasatoryjnej). Sąd tym samym, uznał, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję bez jednoznacznego uzasadnienia rzeczywistej konieczności zastosowania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. - dopuścił się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym organ odwoławczy przekazując sprawę organowi pierwszej instancji powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Pamiętać jednakże należy, iż decyzja organu odwoławczego wydana na podsatwie art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem pierwszej instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć, nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca bowiem do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem pierwszej instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak i prawny.

Z tego też powodu, oceny wyrażone w decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania nie wiążą organu pierwszej instancji w omawianym aspekcie (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 maja 2017r. sygn. akt I OSK 2219/15, 21 lutego 2012r. sygn. akt II GSK 9/11, 26 października 2010r. sygn. akt II OSK 1644/09 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy jednocześnie, iż organ odwoławczy nie może ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji, który z kolei nie jest związany poglądem prawnym sformułowanym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, choć - co trzeba bardzo wyraźnie zauważyć - przepis art. 138 § 2a k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek, z którego wynika, że w przypadku dokonania w decyzji organu pierwszej instancji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, organ drugiej instancji zobowiązany jest nie tylko wskazać okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, lecz również winien określić wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.

Sąd, mając na uwadze powyższe unormowania ustawowe, stwierdza, że zasadą wynikającą z przepisów k.p.a. jest to, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Wynika to z art. 138 § 1 k.p.a., który wskazuje na merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Natomiast, odstępstwem od tej ogólnej zasady jest - wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. - uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.

Podkreślić przy tym trzeba, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności - jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji było dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a.

Przesłankami do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest zatem:

1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,

2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Co więcej samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, nie jest samodzielną przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej, niezbędnym bowiem jest dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 k.p.a.), to ma obowiązek orzec co do istoty sprawy.

Tym samym, z powyższych przepisów wynika, że organ odwoławczy powinien - co do zasady - ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji.

Sąd zauważa, że to organ odwoławczy wezwał Skarżącego pismem z [...] września 2017r. do własnoręcznego podpisania odwołania oraz wskazał, że w sytuacji uzupełnienia odwołania o podpis, Skarżący ma możliwość przedstawienia wymaganych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma.

Skarżący odebrał ww. pismo [...] lipca 2017r. i nadesłał podpisane odwołanie oraz aktualne orzeczenia potwierdzające, że Skarżący może dysponować bronią: lekarskie z [...] października 2017r. nr [...] i psychologiczne z [...] października 2017r. nr [...].

Organ odwoławczy dysponując ww. orzeczeniami lekarskimi wydanym wobec Skarżącego powinien zatem merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bo w jego kompetencji, stosownie do art. 7 k.p.a., leżała ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Obowiązkiem organu odwoławczego było ponadto uwzględnienie zmian stanu faktycznego sprawy, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z 8 lutego 1994r. sygn. akt SA/Wr 1891/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 64). Z zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ odwoławczy ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeżeli przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy (zob. tezę drugą wyroku NSA z 15 lutego 1999r. sygn. akt IV SA 271/97, LEX nr 48169; wyrok NSA z 26 marca 1999r. sygn. akt I SA/Lu 130/98, LEX nr 37860). W sytuacji, gdy organ żądał przedłożenia przez Skarżącego konkretnych dowodów i uzyskał je powinien je ocenić, jak również skoro zdecydował się na zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., wyjaśnić Skarżącemu, dlaczego zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i jakie konkretnie kwestie wymagają wyjaśnienia i z jakiego powodu ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. KGP uchylił się jednak od merytorycznego załatwienia sprawy, wbrew art. 138 § 2 k.p.a. i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie tylko nie wykazał, jakich naruszeń dopuścił się organ pierwszej instancji i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Narusza to zasadę zaufania do organu odwoławczego, który wzywał Skarżącego do przedłożenia dowodów, które następnie zignorował, a ponadto nie stanowi o należytym zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności mają prawne znaczenie w sprawie i powinny być wyjaśnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Właściwe uzasadnienie decyzji kasacyjnej jest zatem szczególnie ważne nie tylko z punktu widzenia strony, lecz także organu pierwszej instancji, który ma tę decyzję wykonywać, oraz organu kontroli (organu nadzoru oraz sądu administracyjnego). Takie stanowisko było wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 23 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Łd 704/97, "Serwis Podatkowy" 2001, nr 9, s. 21).

Sąd stwierdza, że jakkolwiek powoływanie się na zasadę dwuinstancyjności postępowania może mieć znaczenie w sprawie, tym niemniej należy pamiętać, że od 1 czerwca 2017r. do k.p.a. wprowadzono art. 136 § 2–3, które nakazują organowi odwoławczemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś wszystkie strony albo zgodnie wniosły o to w odwołaniu, albo wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organ odwoławczy nie mógł odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dowodów.

Sąd, mając powyższe na względzie, uznał, że w zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek precyzyjnego odniesienia się do dowodów już zgromadzonych w sprawie, a w szczególności do tych dowodów, które przedstawił Skarżący na żądanie organu odwoławczego, w kontekście przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. KGP nie wypowiedział się bowiem, dlaczego znajdujące się w sprawie dowody są niewystarczające do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, gdy dowody te mogą stanowić podstawę do dokonania określonych ustaleń. Skoro organ odwoławczy zażądał od Skarżącego przedłożenia dowodów w postępowaniu odwoławczym powinien w treści wydawanej w sprawie decyzji odwoławczej ocenić te dowody, a nie uchylać się od dokonania ocen, przez wydanie decyzji kasacyjnej, w której zabrakło podania argumentacji wskazującej na potrzebę jej wydania. Nie bez znaczenia winno być również to, że art. 138 § 2 k.p.a. nie daje możliwości udzielania organowi pierwszej instancji swoistego wręcz instruktażu w zakresie tego, w jaki sposób ma on rozstrzygnąć sprawę przy ponownym jej rozpoznaniu.

4. Sąd w świetle powyższych rozważań, uznał, że ww. sprzeciw Skarżącego był zasadny, a zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, KGP przeprowadzi postępowanie w wyżej opisanym zakresie, mając na uwadze, że organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest uzasadnione zakresem sprawy wymaganym do wyjaśnienia.

5. Z tych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.