Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1387/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, art. 5 ust 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącego Miasta P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Miasto P., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], w części dotyczącej działek aktualnie oznaczonych nr [....] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że Wojewoda [...] decyzję z dnia [...] października 1994 r. wydał na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. wystąpiły L., wskazując, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. w części dotyczącej działek aktualnie oznaczonych nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Na dzień komunalizacji - tj. 27 maja 1990 r. działki aktualnie oznaczone nr [...] objęte były planem urządzenia lasu i stanowiły grunty leśne wchodzące w skład P., w związku z czym nie podlegały komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a ponadto, w dniu komunalizacji nieruchomość ta znajdowała się w posiadaniu Nadleśnictwa O., a następnie Nadleśnictwa C. utworzonego 1 stycznia 1995 r. na mocy Zarządzenia nr [...] Ministra Ochrony Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] grudnia 1994 r. Po likwidacji Nadleśnictwa C., Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2003 r. nieruchomość ta znalazła się w posiadaniu Nadleśnictwa Ł.; w dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) obowiązywała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne stanowiły państwowe gospodarstwa leśne, nad którymi nadzór sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej.

3. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do wskazanych podmiotów. Z komunalizacji zostało wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów. Lasy i grunty leśne nie należały do żadnego z wyżej wymienionych podmiotów i podlegały odrębnemu reżimowi prawnemu. Kwestię własności państwowych lasów i gruntów leśnych - w dniu 27 maja 1990 r. tj. w dniu wejścia ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz.U. Nr 63, poz. 494 z póżn. zm.). Na mocy art. 1 tej ustawy państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami, służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego (budowlami, urządzeniami technicznymi, transportowymi, komunikacyjnymi itp.), jak również zakładami przemysłu leśnego, stanowiły państwowe gospodarstwo leśne. Do państwowego gospodarstwa leśnego wchodziły również w miarę gospodarczej celowości położone wśród lasów i gruntów leśnych enklawy państwowych gruntów nieleśnych (gruntów ornych, łąk, pastwisk, torfowisk i wód) oraz wrzynające się w lasy i grunty leśne półenklawy takich gruntów. Lasem natomiast, w rozumieniu art. 5 ustawy, był grunt leśny wraz z drzewostanem. Gruntem leśnym zaś - grunt, który w chwili wejścia w życie ustawy znajdował się pod uprawą leśną, powinien z mocy uprzednio obowiązujących przepisów znajdować się pod uprawą leśną lub został przeznaczony pod uprawę leśną.

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. skomunalizowano między innymi działkę nr [...]. W 1996 r. nastąpił podział działki [...]. Z informacji przesłanej przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego w P. z dnia 29 listopada 2010 r. wynika, iż nieruchomości oznaczone aktualnie jako działki nr [...] odpowiadają dawnej działce nr [...]. Z archiwalnej mapy ewidencyjnej, dołączonej do pisma Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P. wynika, iż działka nr [...] stanowiła grunty leśne. Aktualnie wyodrębnione działki nr [...] także stanowią grunty leśne. Jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r. I OSK 935/07 "grunty leśne wchodzące w dniu 27 maja 1990 r. w skład państwowego gospodarstwa leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), ponieważ w dacie wejścia tej ustawy w życie obowiązywała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze. zm.), zgodnie, z którą państwowe lasy i grunty leśne stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym nadzór sprawował Minister Leśnictwa -naczelny organ administracji rządowej, to zaś powoduje, że nieruchomość taka nie podlega komunalizacji".

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że ustawa komunalizacyjna z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy prowadzające (...) wyłączyła z komunalizacji nieruchomości stanowiące lasy i grunty leśne będące własnością Skarbu Państwa, a do takich należy zaliczyć przedmiotowe działki - mimo tego, że w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] zostały ujęte jako nieruchomości we władaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej. Dlatego też należało stwierdzić, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. w części dot. działek oznaczonych aktualnie nr ewidencyjnym [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu

1. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył złożyło Miasto P.;

zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa - wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.

2. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. stwierdzającej nabycie przez Miasto P., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb R., uregulowanej w księdze wieczystej nr[...]

3. Dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem nie może być dokonywana dowolnie, lecz w określonej kolejności.

W pierwszej kolejności dokonywana jest kontrola zaskarżonej decyzji oraz postępowania, które ją poprzedziło - pod względem ważności, czyli sprawdzenia, czy nie zaistniały wady powodujące nieważność decyzji.

W następnej kolejności wojewódzki sąd administracyjny kontroluje przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, a dopiero w ostatniej kolejności należy badać przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2005, s. 460-461). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesione w skardze.

3. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa, decyzja powinna zawierać, m. in., oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Jak wynika z akt sprawy, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r., z upoważnienia organu podpisał, co wynika z imiennej pieczęci – [...] – Dyrektor Departamentu Administracji Publicznej, zaś poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] marca 2011 r., z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisał, co również wynika z imiennej pieczęci – [...] – Dyrektor Departamentu Administracji Publicznej, jednakże, pomimo tego, iż pieczęć imienna wskazuje, iż obie decyzje podpisane zostały przez tę samą osobę, z podpisów tych w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że zostały złożone przez dwie różne osoby.

4. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], jak i przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], orzekała ta sama osoba tj. p. G. Z., i zarzuciła, że takie działanie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadę prawdy obiektywnej, natomiast w odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, iż zarzut dotyczący orzekania przez tę samą osobę przy wydawaniu decyzji jest bezpodstawny i nieuzasadniony, oraz przyznał, iż na decyzji nr [...] przystawiona została omyłkowo niewłaściwa pieczęć - co jednak nie stanowi - jak błędnie sugeruje skarżący, naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, i wskazał, że ten sam, prawidłowo złożony podpis osoby upoważnionej, widnieje na zawiadomieniu z dnia 18 kwietnia 2011 r. - doręczonym również skarżącemu.

5. Ponieważ, jak wcześniej wskazano, art. 107 § 1 kpa stanowi, że decyzja administracyjna powinna również zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a w niniejszej sprawie istnieje rozbieżność między podpisem a osobą upoważnioną do wydania decyzji, należało zaskarżoną decyzję uchylić, jeszcze przed przystąpieniem do badania ewentualnych naruszeń prawa zaskarżoną decyzją.

6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.