Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 701/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 701/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 40 ust. 1, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 80 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009"), art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), art. 47 § 1, art. 56 §1 i § 3 i przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60) w związku z wszczętym z urzędu w dniu 30.11.2012 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalania kwot nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił J. I. kwotę nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 657,65 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzyskanej na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...]r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ wskazał, że w dniu 10.05.2010 r. do Biura Powiatowego [...] w [...] wpłynął wniosek J. I. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2010 r.

Decyzją z 18[...]Kierownik Biura Powiatowego [...] przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 8050,02 zł, które zostały w dniu 2.12.2010 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 28.02.2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego [...] Nr [...]r., stwierdzając, iż w wyniku kontroli administracyjnej nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną (powierzchni PEG), przy czym maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki ewidencyjnej stanowią grunty rolne, spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.).

Decyzją z dnia 27[...] Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] stwierdził nieważność ostatecznej decyzji z [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego[...].

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2010 r. organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] przyznającą płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. w łącznej wysokości 7269,44 zł.

Mając powyższe na uwadze w dniu 30.11.2012 r. Kierownik Biura Powiatowego [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oznajmiając stronie zainteresowanej podjęcie tej czynności zawiadomieniem Nr[...].

Przechodząc do uzasadnienia meritum rozstrzygnięcia, organ I instancji zwrócił uwagę, że w rozpatrywanej sprawie, na kwotę nadmiernie pobranych płatności składa się kwota płatności w wysokości 657,65 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz 122,93 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej, stwierdzając przy tym, iż wymieniona kwota dla jednolitej płatności obszarowej przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku wypłaty nienależnej lub nadmiernej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu. Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

• płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu,

• błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Natomiast dla uzupełniającej płatności obszarowej Kierownik Biura Powiatowego Agencji w [...] w dniu [...]r., odstąpił od ustalania kwot nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dalszej kolejności organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie płatności, wypłacone w dniu 2.12.2010 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego [...] nr [...] z dnia [...] r., zostały dokonane na skutek pomyłki[...], jednakże należy rozważyć, czy błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika, gdyż art. 12 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) wskazuje, iż wniosek o przyznanie płatności zawiera między innymi oświadczenie rolnika o tym, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy, a także fakt, iż w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, wstępnie zadrukowane formularze przekazane rolnikowi zawierają informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowanego przypadającego na działkę referencyjną.

Nie można w ocenie organu uznać, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę. Po stronie rolnika leży wskazanie położenia każdej działki rolnej oraz rzeczywistej powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej. Tym samym beneficjent ma obowiązek poprawić wstępnie zadrukowany formularz, jeśli powierzchnia gruntów rolnych deklarowana na działce ewidencyjnej miałaby przekroczyć powierzchnię ewidencyjno - gospodarczą (PEG) w taki sposób, aby powierzchnia użytków rolnych na poszczególnych działkach ewidencyjnych nie przekraczała powierzchni PEG wyznaczonej dla danej działki.

W wyniku stwierdzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w [...] nieważności decyzji nr [...] r. podczas ponownej kontroli administracyjnej sprawy ustalono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza, niż zadeklarowana we wniosku za rok 2010, a powyższe nieprawidłowości zostały wykryte w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym [...] zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne, ujęte we wniosku producenta.

W związku z tym, że nie można dokonywać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną (powierzchnia PEG), na niektórych działkach ewidencyjnych ograniczono powierzchnię użytkowaną rolniczo do powierzchni PEG z uwzględnieniem wyrysów działek rolnych wykonanych przez wnioskodawcę na materiale graficznym dołączonym do wniosku. Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał nową decyzję w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za 2010 r., nr [...] r., od której producent rolny nie złożył odwołania.

Biorąc pod uwagę powyższe, w przekonaniu organu I instancji należy uznać, iż producent rolny mógł wykryć błąd co do faktycznej powierzchni użytkowanej rolniczo, kwalifikującej się do objęcia płatnościami, dlatego też kwota płatności w wysokości 657,65 zł jest płatnością nadmierną w rozumieniu art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i jednocześnie nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu tej płatności, o których mowa art. 80 ust. 3 powołanego rozporządzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji J.I. zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, iż w roku 2009 i 2010 wypłacono jemu płatności zgodnie z zadeklarowanym obszarem wynikającym z rejestru gruntów otrzymanym z Agencji, a następnie w wyniku weryfikacji tych powierzchni przez organ, obniżono ich obszar w jednym roku o 0,57 ha, a drugim o 0,39 ha, żądając zwrotu płatności za 2 lata i nakładając karę. Strona podniosła, że wyłączono w ten sposób sady o pow. 0,15 ha oraz zmniejszono działkę o nr 342/1 z 5,007 na 4,89 ha. Zdaniem skarżącego sady istnieją, a działka nr 342/1 była dokładnie "zmierzona" i posiada obszar 5,07 ha. Skarżący podkreślił też, że nie zna przepisów, gdyż jest rolnikiem.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko zwrócił uwagę, że w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji był zobowiązany do ustalenia, czy odwołujący się pobrał nadmiernie jednolitą płatność obszarową i płatność PZ za rok 2010.

Podkreślono, że ustalona kwota nadmiernie pobranej płatności JPO wynikała z ustalenia zawyżenia powierzchni deklarowanej w roku 2010, gdyż prawidłowe powierzchnie kwalifikowane do płatności zostały ostatecznie ustalone na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego [...] Nr [...] wydanej w dniu [...]r., a strona nie złożyła odwołania od tej decyzji. Decyzja wydana została po ponownym przeprowadzeniu postępowania, wynikającym ze stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji Nr[...]. W wyniku tego nowego postępowania stwierdzone zostały powierzchnie kwalifikowane do płatności i nowe kwoty należnej płatności. Wobec braku odwołania od decyzji [...] stała się ona prawomocna, a ustalenia w niej zawarte - wiążące.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego, przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego nie są powierzchnie kwalifikowane do płatności na poszczególnych działkach, a jedynie prawidłowość ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności JPO.

Organ II instancji stwierdził ponadto, że kwota nadmiernie wypłaconych płatności wynosząca 657,65 zł została ustalona prawidłowo, gdyż kwota ta dotyczy wyłącznie płatności JPO, a zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164) Kierownik Biura Powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jednolitej płatności obszarowej, wsparcia specjalnego, oddzielnej płatności do owoców miękkich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów w przypadku, gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, z późn. zm.).

Organ II instancji zgodził się także, i przyjął jako swoje, wywody organu I instancji w przedmiocie braku przesłanek do odstąpienia od ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności, określonych w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65).

W skardze do sądu J. I. wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podnosząc, iż zgłaszając swoje działki gruntu do dopłat sugerował się danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, natomiast agencja w późniejszym terminie, na skutek wewnętrznej weryfikacji danych dotyczących obszaru gruntów rolnych, zmniejszyła ten areał o kilka arów, w wyniku czego skarżący przekroczył próg dozwolonego błędu – 3%. Na dowód tego stwierdzenia, skarżący załączył do skargi mapkę z pomiaru geodezyjnego dokonanego przez uprawnionego geodetę.

Skarżący ponownie zarzucił bezpodstawne wyłączenie z dopłat powierzchni sadów, której to okoliczności nikt nie sprawdził.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn, niż podane w skardze.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego[...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dniu 2 grudnia 2010 r. przekazano skarżącemu płatności w ramach wparcia bezpośredniego za 2010 r. w kwocie 8.050,02 zł. Nastąpiło to wyniku wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego [...] z dnia [...]. Decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności w wyniku wydania decyzji w dniu [...] przez Dyrektora Oddziału Regionalnego [...].

Decyzją z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. przyznano stronie płatności w kwocie 7.269,44 zł w tym: jednolitą płatność obszarową.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny czy zaistniały w sprawie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji ustalającej obowiązek zwrotu nadmiernie /nienależnie pobranych płatności w kwocie 657 zł.

Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż zasadnym było wydanie decyzji ustalającej zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności przez J. I. w trybie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), art. 80 ust. 1,2,3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady WE Nr 1234/2007. Stosownie do tego przepisu, mającego zastosowanie w przypadku dokonania nienależnej lub nadmiernej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki.

Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik Biura Powiatowego [...] w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Z regulacji art. 29 ustawy o Agencji wynika zatem, iż w przepisie art. 29 jest mowa o dwóch rodzajach należności: kwocie nadmiernie pobranych środków publicznych i nienależnie pobranych środków publicznych. Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest to kwota wypłaty nadwyżki dokonanej przez organ - wypłaty nad wynikającą z ustawy. Kwota zaś nienależnie pobranych środków publicznych to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. W obu przypadkach świadczenie dokonane przez organ przewyższa to czego wymaga od organu przepis prawa.

W konsekwencji powyższego rację ma organ, że wypłata kwoty 657,65 zł stronie z tytułu płatności na rok 2010 była wypłatą świadczenia w nadmiernej wysokości biorąc po uwagę to, iż płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego za ten rok przysługują stronie w kwocie 4.446/13 (w odniesieniu do jpo, zaś wypłacono 5.103,78 zł).

Należy jednak rozważyć okoliczności, czy były podstawy do wyłączenia obowiązku zwrotu z uwagi na uregulowanie wynikające z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Stosownie do art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obowiązek dokonania zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, lub innego organu, oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga zatem spełnienia łącznie dwóch wymienionych w tym przepisie przesłanek. Po pierwsze: płatność dokonana musi być na skutek błędu organu (co w rozpoznawanej sprawie jest niesporne), po drugie: błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach.

W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności obowiązek zwrotu nadmiernej płatności występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu należnych płatności została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Poza sporem jest, że płatność została dokonana w nadmiernej wysokości na skutek błędu organu. W ocenie jednak Sądu organ w przekonujący sposób nie odniósł się do okoliczności braku możliwości wykrycia błędu przez rolnika w zwykłych okolicznościach zwłaszcza, że skarżący w odwołaniu podkreślił, ze nie zna przepisów.

Organ I instancji powołał się na ogólne zasady przyznawania płatności, i konieczność ich znajomości przez beneficjenta a organ II instancji przyjął to stanowisko jako swoje. Ocena ta jest jednak niewystarczająca.

Organ I instancji wskazał, iż rolnik ubiegający się o płatności otrzymuje informację o maksymalnym kwalifikowanym obszarze przypadającym na daną działkę referencyjną a także składa oświadczenie dotyczące świadomości warunków funkcjonowania systemów pomocy.

Świadomość na jaką powołuje się organ, mówiąc o świadomości rolnika to argument niedostateczny, bowiem tym bardziej, zasady które winien znać rolnik, powinien znać organ i właściwie je stosować, a przynajmniej podjąć szybkie działania zamierzające do eliminacji błędu.

Skoro organ jako profesjonalista dysponujący wiedzą, doświadczeniem i fachowym zapleczem zauważył błąd dopiero po 2 latach to mało przekonywujące jest twierdzenie, że skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach.

Wypłata płatności za 2010 r. została przekazana stronie w dniu 2 grudnia 2010 r. zaś decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych należności wydano 28 lutego 2013 r.

W tych okolicznościach organ powinien raz jeszcze ocenić charakter błędu i wskazać, w sposób przekonujący czy w zwykłych okolicznościach skarżący mógł błąd wykryć. Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Treść tego przepisu jest jasna, i nie wymaga zabiegów interpretacyjnych. Upływ terminu 12 miesięcy od płatności do powiadomienia o decyzji o zwrocie, w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego, sprawia, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące ustalenia powierzchni i dokonanych pomniejszeń, gdyż mogły być one podnoszone na wcześniejszych etapach prowadzonego postępowania - bądź w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji lub w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem nowej decyzji o przyznaniu płatności w zmniejszonej wysokości.

Biorąc jednak pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza wyżej powołany art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania przede wszystkim w kontekście upływu terminu 12 miesięcznego, o którym mowa w rozporządzenia Komisji WE 1122/2009.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji.