Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 407/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-08-31 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.1, art. 246 par.1 pkt 1, 2, art. 252, art. 255, art. 220 par.1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. postanawia: 1. zwolnić K.N. od kosztów sądowych w całości; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

K. N. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Kielcach decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] 2012 r.,

w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że wraz

z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wychowuje dwuletniego syna. Podstawę utrzymania rodziny stanowią dochody męża uzyskiwane z prac dorywczych, przy czym nie podała ich wysokości. Wskazała, że nie posiadają żadnego majątku oraz że z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego w maju 2012 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Z treści wniosku wynika, że skarżąca jest w wieku 28 lat, natomiast jej mąż ma 34 lata.

Stosownie do treści art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie: odpisów zeznań podatkowych męża i własnego za 2010 i 2011 r., wyciągu lub wykazu z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy, aktualnego zaświadczenia z CEPiK

o posiadanych samochodach, określenia kwoty miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez męża; określenia i udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania poniesionych w 2012 r. oraz wydatków związanych

z życiem codziennym, oświadczenia na okoliczność, kto jest właścicielem zajmowanego mieszkania oraz czy rodzina korzysta z pomocy społecznej.

W wykonaniu wezwania skarżąca przedłożyła: odpisy własnych zeznań podatkowych za lata 2010 i 2011 r., wydruki z sytemu komputerowego potwierdzające złożenie przez męża skarżącej zeznań podatkowych za lata 2010

i 2011 r., dwa zaświadczenia wystawione przez Miejski Urząd Pracy w K.

z dnia 9 sierpnia 2012 r., z których wynika, że skarżąca jest zarejestrowana jako bezrobotna od dnia 31 maja 2012 r. z prawem do zasiłku (z tego tytułu pobrała zasiłek za lipiec 2012 r. w wysokości 635,40 zł), natomiast jej mąż jest zarejestrowany jako bezrobotny od dnia 9 sierpnia 2012 r. bez prawa do zasiłku. Skarżąca złożyła również oświadczenie, że dochody męża z prac dorywczych wynoszą około 800 zł miesięcznie oraz zaświadczenie z 10 sierpnia 2012 r. wystawione przez Wydział Komunikacji i Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta K., z którego wynika, że zarówno skarżąca jak i jej mąż nie posiadają samochodu. Ponadto skarżąca wskazała, że wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania wynoszą około 600 zł, koszt leków wynosi około 50 zł, ponadto koszty utrzymania dziecka będącego alergikiem pokarmowym wynoszą około 350 zł miesięcznie. Dodatkowym obciążeniem budżetu jest kwota 500 zł z tytułu alimentów na rzecz córki męża z poprzedniego małżeństwa w wysokości 500 zł. Oświadczyła, że zajmowane przez skarżącą mieszkanie stanowi własność jej rodziców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,

a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Wniosek skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Z treści hipotezy art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwłaszcza ze sformułowania "gdy osoba ta wykaże" wynika, że rozstrzygnięcie w tej kwestii przyznania prawa pomocy zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę w ramach złożonego wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać, należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 98/12 lex nr 1125489;

z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 163/12 lex nr 1136753; z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 35/12 lex nr 1121123; z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 10/12 lex nr 1113635).

W związku z powyższym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku,

o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, wobec art. 255 p.p.s.a., złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Istotnym jest, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 255 p.p.s.a., jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 175/12 lex nr 1121113 i z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt II FZ 540/07

lex nr 1011788).

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Informacje przedstawione we wniosku

o przyznanie prawa pomocy, mimo wezwania o ich uzupełnienie są bowiem niewystarczające i budzą wątpliwości co do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny. Sądowi nie został przedstawiony pełen obraz sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżąca i jej rodzina. Pomimo wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. nie zostały przedłożone zeznania podatkowe męża skarżącej oraz wyciąg lub wykaz z rachunków bankowych. Brak przestawienia stanu rachunków bankowych lub informacji odnośnie ich posiadania nieuprawdopodabnia

w wymaganym zakresie deklarowanych dochodów, nie obrazuje w pełni poziomu płynności finansowej. Podnieść należy, że skarżąca do maja 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą. Jakkolwiek powołuje się na zły stan zdrowia będący przyczyną zaprzestania w maju 2012 r. działalności gospodarczej oraz alergię dziecka to jednak skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Skarżąca nie sprecyzowała jakie koszty składają się na wydatki określone przez nią w oświadczeniu z 10 sierpnia 2012 r. jako wydatki " na życie",

a nie bez znaczenia dla oceny sytuacji skarżącej jest brak potwierdzenia ponoszenia jakichkolwiek bieżących kosztów utrzymania (np. czynsz, energia, media, telefon), co może wskazywać, że koszty te są ponoszone przy pomocy osób trzecich, o czym skarżąca również nie informowała. Wpływ na ocenę Sądu miał również fakt, że zarówno skarżąca jak i jej mąż są osobami młodymi, co mimo aktualnego statusu bezrobotnych daje możliwość szybkiego przekwalifikowania w celu odnalezienia na rynku pracy.

Wobec powyższego stwierdzić należało, że skarżąca na której spoczywa ciężar dowodzenia, nie przedstawiając szczegółowo swojej sytuacji materialnej, nie wykazała, że zachodzi brak możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Sąd dokując analizy przedstawionej przez skarżącą sytuacji, w oparciu

o przedstawione przez nią informacje uznał natomiast, że wykazała, iż nie jest

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a tym samym spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przedstawionych przez skarżącą danych wynika, że trzyosobowa rodzina utrzymuje się z przychodów w wysokości 1435 zł miesięcznie na którą składa się zasiłek oraz wynagrodzenie z tytułu prac dorywczych męża. Sąd wziął pod uwagę relację podanych przez skarżącą dochodów rodziny do wskazanych wydatków związanych z bieżącymi utrzymaniem rodziny. Z danych tych wynika bowiem, że miesięczne wydatki rodziny skarżącej oscylują w wysokości bieżących kosztów utrzymania. Dokonując takiej oceny Sąd uwzględnił też ilość spraw, w których skarżąca równocześnie złożyła skargi do WSA w Kielcach (13 spraw), wysokość wpisu w tych sprawach oraz wydatków związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika.

W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, Sąd zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając

o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącej Sąd wziął pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem Sądu dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu którego wysokość uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia oraz ilość spraw (13) jest znaczna. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy

w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania

z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej. Jakkolwiek koszt ustanowienia pełnomocnika we wszystkich sprawach może być znaczący, to należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Istotnym ponadto jest, że sprawy będące przedmiotem skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług opierają się na zbliżonym stanie faktycznym i prawnym. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA

w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a ,orzeczono jak w sentencji postanowienia.