Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 882/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

J. L. wystąpił w dniu [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 98 w obrębie [...], w S.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, które to rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy decyzją własną Kolegium z dnia [...] nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 842/12 uchylił ww. rozstrzygnięcia Kolegium.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S., które to rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją własną Kolegium nr [...] z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt: II SA/Łd 172/15 oddalił skargę J. L. na wspomniane wyżej rozstrzygnięcie Kolegium.

Skarga kasacyjna J. L. od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15, którym uchylono zaskarżony wyrok oraz uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że jest związane oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt: II OSK 2248/15, zgodnie z którą kwestia kumulowania się oddziały-wań przedsięwzięć znajdujących się na działkach ewid. nr: 69, 98, 99 cz. 90, 81, 82, 78, 64 i 89 nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta S., co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Będąc zobowiązanym do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium stwierdziło nieważność decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

A Sp. z o.o. w W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc następujące zarzuty:

1) naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez błędną interpretację oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15,

2) błędne zastosowanie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że organ jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w świetle zmiany stanu prawnego:

a. zmiany treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

b. wejścia w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. art. 7a K.p.a. formułującej zasadę in dubio pro libertate,

c. wejścia w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. art. 7b K.p.a. formułującej zasadę adekwatności,

3) naruszenie art. 7a i 7b K.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

4) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz błędne zastosowanie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie zmiany stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy,

5) naruszenie art. 16 § 1 K.p.a., tj. zasady trwałości decyzji administracyjnych w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13),

6) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo zmiany stanu faktycznego, stanu prawnego oraz niezbadania konsekwencji zastosowania tej normy,

7) nieuwzględnienie konsekwencji prawnych, ekonomicznych i gospodarczych stwierdzenia nieważności decyzji.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wskazało, że w sprawie mamy do czynienia ze związaniem organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. - oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, polegającą na stwierdzeniu, że przy wydawaniu decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...], znak: [...], doszło do naruszenia przepisu art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - w sposób rażący, co oznacza wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. Ustalenie, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa - obliguje z kolei Kolegium do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Kolegium wyjaśniło przy tym, że w sprawie nie nastąpiła zmiana przepisów prawa uzasadniająca odstąpienie przez Kolegium od wyrażonej przez NSA oceny prawnej. Choć racje ma skarżący, że art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uległ zmianie w stosunku do brzmienia tego przepisu od roku 2009, to jednak w niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że toczy się ona w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji, a nie w ramach zwykłego postępowania instancyjnego. Stwierdzenie czy występowały wady decyzji wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. odnosi się natomiast do momentu jej wydawania, a nie do momentu orzekania w ramach przyszłych postępowań. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny słusznie odniósł swoje rozważania w zakresie wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. na moment wydawania decyzji i na ten dzień ocenił prawidłowość zastosowania obowiązującej wówczas treści przepisu ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, a nie na moment orzekania przez niego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności. Późniejsza zmiana przepisu w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość stanowiska NSA. Kolegium nie znalazło zatem podstaw do odstąpienia od wyrażonej w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r. oceny prawnej. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiła również zmiana stanu faktycznego sprawy pozwalająca na odstąpienie przez Kolegium od oceny prawnej NSA. Uzupełnienie akt sprawy o przeprowadzoną kumulację oddziaływań inwestycji w żaden sposób nie wpłynęło na stanowisko NSA, zgodnie z którym to nieprzeprowadzenie oceny tej kumulacji przy wydawaniu decyzji stanowiło rażące naruszenie prawa. Późniejsze jej przeprowadzenie nie konwaliduje natomiast naruszenia prawa. W odniesieniu do pozostałych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wyjaśniło, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 16 § 1 K.p.a., tj. zasady trwałości decyzji administracyjnych, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13). Zgodnie z tym wyrokiem art. 156 § 2 K.p.a., w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny podkreślił konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, ale i w kontekście ochrony trwałości decyzji administracyjnych. Zdaniem Kolegium zasada trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z podstawowych zasad porządku prawnego. Nie oznacza ona jednak zakazu stwierdzania nieważności decyzji ostatecznych. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, unormowana w komentowanym przepisie oraz przepisach następnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. W kontekście stwierdzania nieważności decyzji wynika z niej zakaz wykładni rozszerzającej przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. (B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z 11 października 1996 r., sygn. akt III RN 8/96, LEX nr 28573). W niniejszej sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności nie były wykładane w sposób rozszerzający. Kolegium zaznaczyło, że art. 156 § 2 K.p.a. wprowadził wyjątek od obowiązku stwierdzania nieważności decyzji w przypadku ustalenia, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. z uwagi na upływ czasu - 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W przedmiotowej sprawie kwestionowana decyzja została wydana w dniu [...], a zatem nie upłynął jeszcze 10-letni termin, o którym mowa w ww. przepisie. Kolegium wyjaśniło również, że ocena czy doszło do wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., tj. wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, polega na uwzględnieniu takich elementów jak: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki które wywołuje ta decyzja. Jednakże w niniejszej sprawie Kolegium nie badało konsekwencji prawnych, ekonomicznych i gospodarczych, bowiem kwestia oceny, że w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa została przesądzona przez NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r. Kolegium uznało więc zarzut nieuwzględnienia wspomnianych okoliczności za chybiony, bowiem stanowią one przesłankę rozważaną na etapie ustalania czy w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem przepisu, a co z kolei zostało przesądzone przez NSA. Organ wyjaśnił ponadto, że do przedmiotowej sprawy nie stosuje się przepisów art. 7a (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony) oraz art. 7b K.p.a. (współdziałanie organów administracji publicznej). Przepisy te zostały bowiem wprowadzone do Kodeksu postępowania administracyjnego w drodze jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Zgodnie z art. 18 i 16 ustawy, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 7a i 7b k.p.a., bowiem sprawa została wszczęta jeszcze przed dniem 1 czerwca 2017 r. i nie została do tego czasu zakończona.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Sp. z o.o. w W.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisy postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15,

2) art. 80 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak zbadania wystąpienia przesłanki związanej ze skutkami społeczno-gospodarczymi, jakie wywołała decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach,

3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy Kolegium nie miało podstaw do uznania, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,

4) art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Kolegium jest bezwzględnie związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA, mimo że NSA opierał swoją ocenę na nieaktualnym stanie faktycznym, gdyż w dacie wydania wyroku NSA w materiale dowodowym sprawy nie znajdowała się opinia biegłych z zakresu ochrony środowiska stwierdzająca brak przekroczenia dopuszczalnych norm oddziaływania co powoduje, że Kolegium nie było związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA,

5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez wybiórcze rozważenie materiału dowodowego w sprawie, pominięcie ustaleń i wniosków wynikających z opinii biegłych z zakresu ochrony środowiska, stwierdzającej brak przekroczenia dopuszczalnych norm oddziaływania i brak odniesienia się do opinii,

6) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia przez Kolegium przy ponownym rozpatrywaniu sprawy charakteru naruszonego przepisu, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w kontekście przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a,

7) art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 k.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 poprzez błędną wykładnię art. 156 § 2 K.p.a. i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że dopiero upływ 10-letniego terminu od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, podczas gdy upływ ten może wynosić mniej niż 10 lat.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium, w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów po-stępowania art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. Kolegium odniosło się w uzasadnieniu swoich decyzji do wskazywanych przez skarżącego zarzutów. Kolegium było związane oceną prawną wywiedzioną przez NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15, zatem zarzut braku uwzględnienia znajdującej się w aktach sprawy opinii, jego zdaniem, należy uznać za chybiony. Ocena czy w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa (oraz z innymi przesłankami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a.), następuje na moment wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie ocena ta winna odnosić się zatem do daty [...], a nie - jak tego chce skarżący - daty rozpatrywania sprawy stwierdzenia nieważności przez Kolegium. W odniesieniu do braku zastosowania w sprawie art. 156 § 2 K.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt: P 46/13, Kolegium wyjaśniło, że choć w wyroku tym Trybunał uznał art. 156 § 2 za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w takim zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności w przypadku decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa - jeżeli od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, to jednak Trybunał nie wskazał, czy właściwym terminem w tym kontekście jest przewidziany w art. 156 § 2 dziesięcioletni termin, pozostawiając tę kwestię do uznania ustawodawcy, który powinien dokonać nowelizacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine w taki sposób, aby uwzględnić zarówno zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), jak i zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Obecnie ustawodawca nie zdecydował się jednak na nowelizację przedmiotowego przepisu i aktualne brzmienie przepisu art. 156 § 2 K.p.a. wyraźnie wskazuje, że przesłanka upływu 10-lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji jest przesłanką negatywną do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wskazanych art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 K.p.a., lecz nie przyczyny wskazanej wart. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, aby decyzja zaskarżona i poprzedzające je rozstrzygnięcie naruszały prawo w stopniu wskazanym w powołanych wyżej przepisach.

W pierwszej kolejności wskazać należy na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15, który uchylał wyrok tutejszego Sądu z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 172/15 oraz poprzednio wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji. Stosownie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473).

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275).

Oznacza to, iż za przesądzone uznać należało, że organ administracji, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia błędnie uznał, iż nie zachodzi konieczność badania kwestii kumulacji oddziaływań wytwarzanych przez elektrownie wiatrową, której dotyczy decyzja, z oddziaływaniami, które wytwarzane będą przez trzy inne elektrownie (których dotyczą decyzje Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] i [...]). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Burmistrz Gminy i Miasta S. wadliwie przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ już we wstępnej fazie prowadzonego postępowania, zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., jak i Starosty [...] o wyrażenie stanowiska w przedmiocie tego, czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, obligującej organ do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, nie poinformował powyższych organów o trzech identycznych wnioskach złożonych przez B Spółkę z o.o. z siedzibą w I. dotyczących realizacji elektrowni wiatrowych na sąsiednich działkach i jednej już istniejącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej również na nieruchomości sąsiedniej (działki nr ew. 82, 81, 78, 64 i 89). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., jak i Starosta [...] nie oceniały więc kumulacji oddziaływania wszystkich czterech elektrowni wiatrowych. Tymczasem, z akt sprawy niewątpliwie wynika, że cztery elektrownie wiatrowe są usytuowane w takich odległościach od siebie, że już na wstępnym etapie postępowania istniały podstawy do przyjęcia, że może dojść do kumulacji oddziaływania. Rozpatrując sprawę należało wziąć pod uwagę oddziaływanie wytwarzane przez wszystkie elektrownie łącznie w zakresie unormowanego przepisami prawa materialnego poziomu hałasu i pól elektromagnetycznych, stosownie do uregulowań rozporządzeń Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Tym bardziej, że w zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami powodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń, czynności powodujące hałas i wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Sąd podkreślił, że art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jednoznacznie nakłada na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obowiązek uwzględnienia łącznie następujących uwarunkowań: rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Tymczasem kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na działkach ew. nr 69, 98, 99 cz. 90, 81,82, 78, 64 i 89 nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta S., co stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu.

Wspomniany powyżej brak analizy po stronie organu I instancji w postępowaniu głównym był przedmiotem rozważań NSA i znalazł wyraz w uzasadnieniu orzeczenia tego Sądu, pozostaje zatem wiążący na mocy art. 153 p.p.s.a.

Rację przyznać należy więc Kolegium, że było związane oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2016 r. Wbrew opinii strony skarżącej opinia biegłych, sporządzona z uwagi na wytyczne NSA zawarte w wyroku dotyczącym innej sprawy tj. sygn. akt II OSK 2200/15, nie mogła stanowić podstawy uprawniającej do odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w powyższym wyroku. O rażącym naruszeniu prawa tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), będącym podstawą do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiła kwestia niezbadania skumulowanego oddziaływania inwestycji z innymi inwestycjami znajdującymi się na tym obszarze przez organ I instancji.

Nie można zapominać, że w ramach postępowania nieważnościowego sprawa nie jest rozstrzygana ponownie co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji. Organ wyższego stopnia działa bowiem wyłącznie jako organ kasacyjny, dokonując oceny spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., a co istotne - na podstawie stanu faktycznego i prawnego, istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego. (por. np. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2011, str. 616 i następne). Oczywistym jest także, że ustalenia okoliczności istotnych dla tej oceny dokonywane być winny na podstawie danych istniejących w dacie wydania rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie zaś istniejących dopiero w dacie orzekania o nieważności. Rację przyznać należy także Kolegium, że w tym kontekście zmiana treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) oraz wejście w życie przepisów art. 7a i 7b K.p.a., nie mogło wpłynąć na związanie organu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

O istnieniu rażącego naruszenia prawa przesądził już Naczelny Sąd Administracyjny, zatem, jak słusznie zauważyło Kolegium, brak było podstaw do ponownego badania przez Kolegium, jak tego chce strona skarżąca, oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych. W tym zakresie Kolegium nie naruszyło art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zawarty w skardze zarzut braku uwzględnienia przez Kolegium wystąpienia przesłanki znacznego upływu czasu w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, nie zasługuje na uwzględnienie. Orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza bowiem przyjęte przez Kolegium stanowisko, według którego wyrok Trybunału ma charakter wyroku zakresowego o pominięciu prawodawczym. Trybunał stwierdził, że wyrok ten nie prowadzi do derogacji art. 156 § 2 K.p.a., lecz nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia jego unormowania w zakresie określonym wyrokiem. Jak też podał, wyrok wskazuje na konieczność dokonywania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności ( art. 7 Konstytucji ), ale także wynikających z art. 2 Konstytucji zasad pewności prawa i zaufania obywatela do państwa. Wobec powyższego przyjmuje się, że do czasu określenia przez ustawodawcę przesłanki "znacznego upływu czasu", powodującej ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nie jest możliwe jej konkretyzowanie przez sądy administracyjne w każdej indywidualnej sprawie poprzez wykładnię art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 in fine K.p.a. Sam Trybunał nie przesądzał w swoich rozważaniach, jaki termin prekluzyjny będzie właściwy dla zapewnienia zgodności kontrolowanego unormowania z Konstytucją uznając, iż w tym zakresie "ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych" (vide pkt 10.7 uzasadnienia wyroku). Tym bardziej zatem nie może tego za ustawodawcę czynić organ administracji publicznej.

Mając powyższe uwagi na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonych rozstrzygnięciach odpowiada prawu i stanowi w szczególności realizację regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a.

W tych okolicznościach sprawy, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

M.K.