Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 456/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art.7,11, art. 77 par. 1 , art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Krystyna Daniel Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z.P. i M.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lipca 2010 r., znak [....] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. nakazał Z.P. i M.P. dokonać przymusowej rozbiórki wiaty o konstrukcji stalowej , o wymiarach 4.90 m x 3.45 m , zlokalizowanej na nieruchomości położonej przy ul. [....] w N. - działka nr [....] w obr. [....]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 1974 r. Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i art. 104 k.p.a.

Orzekając w ten sposób podał, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu

w związku z pismem K.G. zawierającymi m.in. żądnie o skontrolowania na podstawie jakich pozwoleń i decyzji na działce nr [....] , obr. [....] w N. zostały zrealizowane budynki murowane, wiaty i garaże blaszane użytkowane przez zamieszkujących w budynku przy ul. [....] w N. współwłaścicieli tegoż budynku. Następnie, wpłynęły analogicznej treści pisma B.G. i A.G.

Po przeprowadzeniu oględzin dnia [....] maja 2010r. ustalono, że na nieruchomości położonej w N. przy ul. [....] zlokalizowana jest m.in. wiata o konstrukcji stalowej, o wym. 4.90 m x 3.45 m, z dachem jednospadowym krytym blachą falistą, o wysokości zmiennej 3.20 m - 2.20 m. Wiata połączona jest

z gruntem za pomocą słupków wbitych w ziemię, prawdopodobnie punktowo zabetonowanych. Inwestorami wiaty byli Z.P. i M.P. , wiata została wybudowana w 1978 r. za zgodą rodziców Z.P. , która nie wie, czy rodzice uzyskiwali pozwolenie na budowę. Jak zostało uwidocznione na dokumentacji zdjęciowej , dach przedmiotowej wiaty jest połączony z sąsiadującym z wiatą garażem blaszanym (blacha stanowiąca pokrycie jednego obiektu zachodzi na blachę pokrycia dachowego obiektu bezpośrednio sąsiadującego). Pomiędzy konstrukcją wiaty (słupki wbite w ziemię) a garażem nie ma możliwości przejścia - obiekty przylegają do siebie.

W piśmie z dnia [....] czerwca 2010 r., znak [....] 10 Urząd Miasta N. Wydział Architektury i Budownictwa poinformował, że po sprawdzeniu posiadanych rejestrów pozwoleń inwestorów nie odnaleziono pozwolenia na budowę obiektu nr [....] zlokalizowanego na działce nr [....] , obr. [....] , przy ul. [....] w N. Ponadto, przedmiotowa działka objęta jest prawomocnym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta N. dla obszaru "[....] " , zatwierdzonym uchwalą Rady Miasta N. Nr XLVI1U527/2009 z dnia 15 czerwca 2009r. Powyższe inwestycje są niezgodne z jego ustaleniami. Działka nr [....] , obr. [....] , przy ul. [....] położona jest w terenie o symbolu: C.84.U/M - teren zabudowy usługowej i mieszkaniowej; WC.84/U/M - przeznaczonym na usługi, biura, ochronę zdrowia, edukację, handel, gastronomię, rzemiosło oraz mieszkalnictwo. Z planu wynika nadto obowiązek stosowania zasad przewidzianych dla terenu położonego

w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego - Rozdział II § 8; ochrony formy budynków przy ul. [....] . Dopuszcza się zagospodarowanie poddaszy na cele użytkowe, z doświetleniem pomieszczeń zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2 k). Dopuszcza się również przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynków oraz realizację nowych, pod warunkiem, że wysokość nie może być większa niż 12,0 m

i nie mniejsza niż 10,0 m. Istnieje obowiązek stosowania dachów dwuspadowych lub wielospadowych o spadkach połaci 30-45°. Dopuszcza się realizację budynków w granicach dziatek, przy rozbudowie i nadbudowie budynki winny zyskać formę jednorodną architektonicznie. Dopuszcza się realizację miejsc postojowych. Zastrzeżono też obowiązek zachowania minimum 20 % powierzchni terenu jako biologicznie czynnej. Natomiast w zapisach rozdz. II § 8 pkt 2 ppkt 2) lit, s) ustala się zakaz realizacji garaży blaszanych. Dopuszcza się realizację garaży murowanych, o wysokości do 5,0 m i dachach o spadku połaci 30° -40°, w terenach, dla których ustalenia zawarte w Rozdziale III nin. uchwały stwarzają możliwość ich realizacji.

W strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego obowiązuje uzyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich przed podjęciem prac.

Na podstawie informacji pozyskanej od pracownika Urzędu Miasta N. Wydziału Architektury i Budownictwa ustalono dodatkowo, że w latach 1978-1979 dla terenu działki nr [....] , obr. [....] , przy ul. [....] w N. nie było uchwalonego prawomocnego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dalszych rozważaniach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. ponowił wywody dotyczące lokalizacji i parametrów wiaty oraz podał, że jak ustalono, przedmiotowa wiata stanowi własność Z.P.

i M.P. , zaś została zrealizowana w 1978 r. Bezspornym jest, że obiekt wykonano w warunkach samowoli budowlanej , tj. nie uzyskiwano decyzji o pozwoleniu na jego realizację. Z.P. i M.P. uzyskali jedynie ustną zgodę ówczesnej właścicielki nieruchomości na realizację obiektu.

Powyższe wyczerpuje przesłanki samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa wiata została jednak samowolnie zrealizowana w 1978 r.,

w związku z czym w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W miejsce art. 48 obowiązującej obecnie ustawy - Prawo budowlane stosuje się przepisy art. 37 lub art. 40 ustawy — Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.(Dz. U. z dn. 30 października 1974 r. Nr 38, poz. 229).

Zgodnie z zasadą zawartą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Roboty budowlane, a więc roboty, które zgodnie

z dyspozycją art. 28 ustawy wymagały pozwolenia, zdefiniowane zostały jako roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego (art. 2 ust. 3). Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 ustawy przez obiekty budowlane rozumiało się stałe i tymczasowe budowle. W art. 28 ust. 4 zawarto delegację ustawową dla Ministra Gospodarki Terenowej, na podstawie której wydał on rozporządzenie z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, póz. 48 ze zm.). Stosownie do § 44 ust. 1 tego rozporządzenia, zawartego w Rozdziale 3 – " Budownictwo osób fizycznych " - pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62) wynika, że przez tymczasowe budynki rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Jak się wydaje, przedmiotową wiatę należy uznać za obiekt tymczasowy, bowiem nie jest ona połączona w sposób trwały z gruntem i ma rozbieralną konstrukcję. W związku z powyższym należy uznać, że przedmiotowa wiata stanowi obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane z 1974 r., do realizacji którego konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego właściciel przedmiotowej wiaty nie posiada.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 powyższej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wśród przedstawicieli doktryny przeważa pogląd, że przepis ten dotyczy obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, którego rozbiórka uzasadniona jest ważnymi przyczynami wymienionymi w ust. 1 art. 37. Jest to zgodne z ogólną zasadą stanowiącą, że jeżeli obiekt wzniesiono zgodnie z porządkiem prawnym obowiązującym w czasie budowy, nie można - bez wyraźnego ustawowego umocowania - stosować rygorów prawnych formułowanych na gruncie prawa aktualnie obowiązującego. W najnowszym orzecznictwie dominuje jednak linia orzecznicza nakazująca oceniać tę okoliczność w świetle przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania.

Jak ustalono, w dacie realizacji przedmiotowego obiektu dla terenu działki nr [....] , obr. [....] , przy ul. [....] w N. nie było uchwalonego prawomocnego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, przychylono się do stanowiska orzecznictwa, że zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" - sformułowany w czasie teraźniejszym - pozwala na postawienie tezy, że skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Organy administracji publicznej orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winny mieć zatem na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania decyzji, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Działka nr [....] jest obecnie objęta prawomocnym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego .Zgodnie z tym planem, przedmiotowy obiekt budowlany oznaczony numerem 4 na szkicu do protokołu oględzin z dnia [....] maja 2010 r. zlokalizowany jest w terenie, który nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, w związku z czym jego realizacja jest niezgodna z ustaleniami planu, co wypełnia przesłanki określone w art. 37 ust. 1pkt Prawa budowlanego z 1974 r. Roboty budowlane związane z przedmiotową wiatą zostały wykonane niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przez co podlega ona przymusowej rozbiórce.

Odnosząc się na koniec do pisma Z.P. z dnia [....] lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z przepisu tego wynika, że aby wiaty zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę muszą być "wolnostojące", a więc nie przylegające do innych obiektów budowlanych. Jeśli więc przedmiotem postępowania jest wiata bezpośrednio przylegająca do dwóch garaży blaszanych (blacha stanowiąca pokrycie przedmiotowego obiektu zachodzi na blachę pokrycia dachowego obiektu bezpośrednio sąsiadującego) , to nie jest to wiata wolnostojąca W związku z powyższym nie można uznać jej za obiekt zwolniony na podstawie cytowanego przepisu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Zbliżone w treści odwołania od powyższej decyzji wnieśli w terminie Z.P. oraz M.P. , w których domagali się jej uchylenia zarzucając, że została ona wydana została z naruszeniem przepisów prawa oraz bez uwzględnienia społecznych i gospodarczych jego aspektów.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że obiekt, którego rozbiórkę nakazał powiatowy organ nadzoru budowlanego (wiata) wzniesiony został prawdopodobnie

w 1978 r. za zgodą Z.G. , która była wyłączną dysponentką całej nieruchomości, oraz jej męża. Powiatowy organ nadzoru budowlanego nie zdołał ustalić, czy inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę. Fakt nie odnalezienia pozwolenia na budowę spornego obiektu nie oznacza, że rodzice skarżącej o takie pozwolenie nie występowali i że wymaganego pozwolenia nie uzyskali. Tej wątpliwości powiatowemu organowi nadzoru budowlanego nie udało się ostatecznie rozwiać.

Bezspornym w sprawie jest, , że w dacie realizacji przedmiotowego obiektu dla terenu działki nr [....] , obr. [....] , przy ul [....] w N. nie było uchwalonego prawomocnego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Bezspornym jest również, że na mapach geodezyjnych przedmiotowa wiata została uwzględniona, co może świadczyć o zalegalizowaniu inwestycji, a przynajmniej o tym, że obecni inwestorzy wiaty działali w dobrej wierze.

Wyjaśnienia wymaga najbardziej dla sprawy istotna kwestia, czy przedmiotowy obiekt jest wiatą wolnostojącą, w którym to przypadku, także według powiatowego organu nadzoru budowlanego, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zdaniem organu nadzoru budowlanego wiata przylega do dwóch garaży blaszanych, co jest niezgodne z prawdą.

Stosownie do art 103 ust.2 ustawy - Prawo budowlane, na którą powołuje się powiatowy organ nadzoru budowlanego, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - jak w tym przypadku. Powiatowy organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy w powyższej sprawie nie mogą mieć zastosowania uregulowania zawarte w ustawie z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a zwłaszcza jej art. 3, który stwarzał możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli obiekt budowlany nie narusza przepisów techniczno-budowlanych właściwy organ nadzoru budowlanego winien wydać decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

Nadto skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., zaś M.P. dodatkowo stwierdził, że jego zdaniem niewezwanie ich do udziału w oględzinach spornego obiektu wypełnia przesłanki z art. 156 §1 § 4,

a w konsekwencji stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Skarżący uzupełnili odwołanie pismem z daty [....] września 2010r. , w którym podnosili, że skoro nie można ustalić kiedy i na podstawie jakich zezwoleń powstała pierwotna zabudowa ( budynki i wiaty ), data wykonania obiektu powinna być ustalona na podstawie innych dowodów. Wskazali w tym zakresie, że sporna wiata powstała w latach sześćdziesiątych. Było to zadaszenie służące M.P. do użytku własnego. M.P. udostępnił skarżącym swoją wiatą. Doprowadzenie wiaty do stanu użytkowania wiązało się z wymian pokrycia dachowego na blachę falistą i tylko taka była ich ingerencja w inwestycję W roku 1994 M.P. darował garaż wraz z wiatą M.P. i Z.P.

Dla wykazania powyższych okoliczności skarżący załączyli do pisma stosowne dokumenty.

Skarżący zaprezentowali też stanowisko w kwestii stosowania określonych przepisów prawa.

Nadto , M.P. oświadczył, że jako strona postępowania ze względu na bycie użytkownikiem i mężem Z.P. , jest współwłaścicielem na zasadach współwłasności małżeńskiej. Pomimo powyższego nie miał możliwości wyrażenia swojej opinii na temat wiaty, gdyż decyzja została wydana w trybie natychmiastowym, bez możliwości odwołania się. Jako strona postępowania powinien zostać wezwany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. w celu złożenia wyjaśnień dotyczących spornej wiaty, gdyż posiadał dokumenty i wiedzę na ten temat, o których żona nie wiedziała.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r., znak [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1974r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy

W uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania

w sprawie oraz rozważał prawidłowość kwalifikacji będącego jego przedmiotem obiektu budowlanego. Jak wyjaśnił, ustawa - Prawo budowlane nie zawiera definicji terminu "wiata", niemniej w zakresie interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do jego potocznego znaczenia. I tak w powszechnym rozumieniu za "wiatę" uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach". Ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez organ pierwszej instancji podczas oględzin w dniu [....] maja 2010 r. w jednoznaczny sposób wskazują, że inwestorzy wykonali wiatę o konstrukcji stalowej o wym. 4,90 x 3,45 m, z dachem jednospadowym krytym blachą falistą o wysokości zmiennej 3,20 - 2,20, słupki wbite w ziemię.

Wskazał dalej, że legalność wykonanych robót budowlanych ocenia się w oparciu o przepisy obowiązujące w trakcie powstania obiektu budowlanego. Zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. uznał, że wiata została wykonana w 1978 r., na co wskazują informacje zawarte w protokole z oględzin w dniu [....] maja 2010 r. Dodatkowo termin ten potwierdzają inwestorzy w piśmie z dnia [....] maja 2010 r. Obowiązujący w okresie powstania obiektu budowlanego przepis wskazywał, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, (art. 28 ust. 1). Inwestorzy, rozpoczynając roboty budowlane przy budowie przedmiotowej wiaty nie dochowali tego wymogu, a zatem wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną.

Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wskazuje, że konsekwencją samowolnego wykonania robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego, jest rozbiórka tego obiektu. Ustawa ta jest bardziej rygorystyczna w stosunku do sprawców samowoli budowlanej, niż ustawa poprzednio obowiązująca z 1974 r., stąd ustawodawca wprowadził przepis przejściowy, w którym wskazano, że (...) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których, przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne (art. 103 ust. 2). Prawidłowo organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

W artykule 37 tej ustawy wskazano konsekwencje wykonania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego winien być orzeczony na podstawie art. 37 ust. 1, jeżeli nie zachodzą przesłanki do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. Rolą organu nadzoru budowlanego jest zebranie materiału dowodowego w przedmiocie zgodności samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w przedmiocie oceny braku niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź zaistnienia niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ nadzoru budowlanego zobligowany jest zbadać obie przesłanki,

o których mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. pod kątem możliwej legalizacji wykonanych robót budowlanych. Badając zatem przesłankę wskazaną

w art. 37 ust. 1 organ pierwszej instancji, na podstawie pisma organu planistycznego z dnia 21 czerwca 2010 r., stwierdził niedopuszczalności powstania wiaty na działce nr [....] , obr. [....] , przy ul. [....] w N. w oparciu o postanowienia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące

w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta N. dla obszaru "[....] ". W uzasadnieniu skarżonej decyzji brak oceny drugiej przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pomimo, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, był wystarczający do orzeczenia w tym zakresie. W tym zakresie należy stwierdzić, że, że lokalizacja przedmiotowej wiaty nie narusza innych przepisów, a zatem można uznać, że jej budowa nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a zatem jej wybudowanie nie spowodowało naruszenia warunku, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W przypadku, gdy choć jedna z przesłanek jest naruszona (w niniejszej sprawa lokalizacja wiaty niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Dlatego organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego, a następnie przyporządkował właściwą normę prawną, w oparciu o którą nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów odwołania [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił, że termin powstania wiaty został ustalony podczas oględzin w dniu [....] maja 2010 r. Z przeprowadzonych czynności został sporządzony protokół, w którym wskazano datę powstania obiektu na rok 1978, a który to protokół został podpisany przez Z.P. - współinwestora wiaty. Skoro zatem sam współinwestor potwierdził datę powstania obiektu, to brak było podstaw do uznania, że obiekt powstał w innym terminie. Dodatkowo należy wskazać, że art. 65 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał, że przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną. Zatem również w stosunku do obiektów, które powstały przed wyjściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1974 r., do postępowań

w sprawach samowoli budowlanej stosuje jej postanowienia.

W piśmie z dnia [....] czerwca 2010r. organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał, iż nie przyjmował wniosku Z.G. ani S.G. w sprawie budowy wiaty o konstrukcji stalowej. Z powyższego stanowiska jednoznacznie wynika, że inwestorzy nigdy nie składali wniosku do właściwego organu o wydanie pozwolenia na budowę. W związku powyższym wykonana wiata stanowi samowolę budowlaną. Fakt uwidocznienia obiektu wiaty na mapach geodezyjnych w żaden sposób nie wpływa na legalność wykonanych robót budowlanych. Jedynym dokumentem potwierdzającym legalność wykonanego obiektu budowlanego

w niniejszej sprawie, jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Mapy geodezyjne odzwierciedlają stan faktyczny, bez odnoszenia się do legalności uwidocznionych obiektów budowlanych.

Fakt samowolnego wybudowania wiaty w 1978 r. obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlanego z 1994 r. Natomiast wykonanie wiaty w terenie nieprzeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powoduje konieczność wydania nakazu rozbiórki. W takiej sytuacji brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego, ponieważ stan zgodności

z prawem, można osiągnąć tylko poprzez wykonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa art. 10 k.p.a. Wszystkim stronom niniejszego postępowania zostało doręczone pismo z dnia [....] lipca 2010 r., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz złożenia ewentualnych wniosków. Pismo to zostało odebrane przez M.P. w dniu 5 lipca 2010 r. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu 27 lipca 2010 r., czyli piętnaście dni po upływie terminu do zgłaszania uwag przez strony postępowania. Z uprawnienia tego skorzystała Z.P. , przedkładając pismo z dnia 11 lipca 2010 r. , w którym kwestionuje zasadność zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane 1974 r. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego strony postępowania miały możliwość zapoznania się z wszystkimi aktami, w oparciu o które została wydana zaskarżona decyzja, a zatem nie zostały naruszone ich uprawnienia procesowe.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 grudnia 2010 r., znak [....] Z.P. i M.P. podnosili, że z pisma Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [....] sierpnia 2010 r. do [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dowiedzieli się iż na właścicielu obiektu budowlanego ciąży obowiązek przedstawienia dokumentacji związanej z realizacją i oddaniem do użytkowania tegoż obiektu. W piśmie z [....] września 2010r. udokumentowali faktyczny rok budowy wiaty, wskazując na lata 60-te. W protokole Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej w K. z dnia 25 kwietnia 1978 r. podano, że obok garażu jest prowizoryczne zadaszenie, w którym stwierdzono starą karoserie samochodową. W tym zadaszeniu stwierdzono jeszcze stary motocykl bez żadnego numeru rejestracyjnego należący do N.S. mieszkającego w tej samej realności. Potwierdza to, że wiata istniała w roku 1978. S.N. oświadczył, że mieszka w kamienicy przy ul. [....] , a od maja 1976 r. za przyzwoleniem (zgodą) M.P. korzystał z wiaty , którą w użytkowaniu posiadał wyżej wymieniony M.P. w dniu 7 lipca 1994 r. oświadczył natomiast, że w związku z podeszłym wiekiem oraz brakiem funduszy na remont i konserwację przekazuje garaż rodzinie właścicielki; garaż ten użytkował od 30 lat przez grzeczność właścicielki Z.G. . Wskazuje to, że wiata istniała co najmniej od 1964 r.

Skarżący zaznaczyli, że głównym argumentem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do utrzymania skarżonej decyzji w mocy było oświadczenie Z.P. podczas oględzin w dniu [....] 2010 r., że wiata powstała w 1978 r. Jednak skarżąca nie rozumiała wówczas pojęcia "inwestor" . Uznała, że jest to związane z nakładem na utrzymanie stanu technicznego, tj. nakładów na remont i konserwację wspomnianego obiektu. Dopiero M.P. wyjaśnił żonie, że on wiaty nie budował od podstaw, jedynie zmienił poszycie dachu, gdyż inwestorem był M.P.

Do skargi dołączono dokumenty przedstawione uprzednio do odwołania.

Pierwotne stanowisko skarżący uzupełnili w piśmie z dnia [....] czerwca 2011r., wskazując na odmienną treść zapisów miejscowych planów dla tego terenu i map, które załączyli. Przedstawili także ekspertyzę techniczną wiaty z lipca 2010r.

[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.

w odpowiedzi na skargę wniósł – w petitum pisma - o umorzenie postępowania, natomiast w uzasadnieniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, domagając się oddalenia skargi.

Uczestniczka K.G. wnosiła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową. Co do dołączonego do skargi oświadczenia P. N. wskazywała, że wyżej wymieniony stawiał motor pod wiatą, ale nie tą, której dotyczy postępowanie.

Uczestniczka A.G. zwracała uwagę na oświadczenie M.P. z 7 lipca 1994r, z którego wynika, że przekazał skarżącym garaż bez wiaty. Podkreślała, że w toku czynności oględzin organ pierwszej instancji wyjaśniono w sposób rzetelny i zrozumiały dla osób nieznających prawa budowlanego znaczenie terminu " inwestor". Wskazywała, że Z.P. była częstym petentem PINB dla Miasta N. , żądała wskazania przez skarżących pod przysięgą , z której wiaty korzystał S.N.

Uczestniczka B.G. wnosiła o oddalenie skargi jako bezzasadnej opisując stan prawny nieruchomości, przebieg czynności oględzin oraz wywodząc, że dołączone przez skarżących do odwołania dokumenty dotyczą innej wiaty niż będąca przedmiotem postepowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych

w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu między innmi wówczas, gdy sąd administracyjny stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W wypadku uchylenia decyzji, sąd administracyjny orzeka, czy i w jakim zakresie nie może ona być wykonywana (art. 152 p.p.s.a.).

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną. Zaskarżona decyzja zostały wydanie z naruszeniem licznych przepisów prawa, zaś wystąpienie stwierdzonych uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia jej uchylenie.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ).

W sytuacji, gdy przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości. Na obowiązek ustosunkowania się organu administracji publicznej do twierdzeń i wniosków stron wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, ewentualne uchybienia w tym zakresie wiążąc z istotnym wpływem na treść rozstrzygnięcia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 roku, sygn. akt III SA/Wa 180/05, publ. "Lex Omega" nr 166546). Natomiast zgodnie

z ugruntowaną już linią orzecznictwa obowiązek odniesienia się do twierdzeń strony ciąży w szczególności na organie drugiej instancji, który winien w swojej decyzji rozstrzygnąć zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Lu 21/98, "Lex Omega" nr 34147 oraz z dnia 20 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 274/97,: "Lex Omega" nr 48234, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 roku, sygn. akt III SA/Kr 1185/05, Przegląd Prawa Publicznego z 2007 roku, nr 9, str. 109).

Uwzględnienie dyspozycji wynikających z powyższych przepisów ma wpływ na realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Zważyć należy dalej, że zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Nadto, powinnością organów administracji publicznej zapewnienie stronom czynnego udział na każdym jego etapie postępowania( art. 10 k.p.a. ), zaś uchybienie w tym zakresie mogą skutkować wystąpieniem wady kwalifikowanej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., będącej przesłanką wznowienie postępowania.

Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z powołanych na wstępie decyzji oraz przedstawionych akt administracyjnych wynika, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia dotyczącego wiaty konstrukcji stalowej, o wymiarach 4.90 m x 3.45 m, z dachem jednospadowym krytym blachą falistą, o wysokości zmiennej 3.20 m - 2.20 m, połączonej z gruntem za pomocą słupków wbitych w ziemię, zlokalizowanej na nieruchomości położonej przy ul. Grodzkiej 16 w Nowym Sączu - działka nr 120 w obr. 89. Wybór przepisów, na podstawie których należało prowadzić niniejsze postępowanie warunkuje szereg okoliczności, przy czym za bezsporny w sprawie należy uznać fakt, że przedmiotowa wiata powstała przed datą 1 stycznia 1995r.

Słusznie zwraca się uwagę kontrolowanych decyzjach na treść art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) , który stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przepis przewiduje zaś , że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Te dotychczasowe przepisy stanowią regulacje zawarte w ustawie z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ), a są nimi w szczególności art. 37 ust. 1-2 i art. 42 oraz w zależności od ustaleń, także art. 40 .

Organ drugiej instancji podaje też prawidłowo, że legalność wykonanych robót budowlanych ocenia się w oparciu o przepisy obowiązujące w trakcie powstania obiektu budowlanego. Data budowy ma zatem znaczenia także dla ustalenia, czy przedmiotowy obiekt w okresie rozpoczęcia robót budowlanych podlegał przepisom prawa budowlanego w tym sensie, że dla legalności działań wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, albo dopełnienia innych czynności.

W odwołaniu zakwestionowano prawidłowość ustaleń zawartych w decyzji, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 27 lipca 2010 r., znak [....] , że przedmiotowa wiata została powstała w 1978r., wskazując na okres znacznie wcześniejszy , przypadając przed 1974r. Dla wykazania tych twierdzeń zgłoszono wnioski dowodowe.

W tym kontekście należy zauważyć, że na początkowym etapie postępowania Z.P. i M.P. wskazywali, że sporny obiekt powstał ponad 30 lat temu (pismo datowane na 5 maja 2010r., k. 9 akt organu pierwszej instancji). Pismo to ma walor twierdzeń strony.

Sprzecznie do tego, trakcie oględzin przeprowadzonych dniu [....] maja 2010 r. - bez zawiadomienia i udziału M.P. - odnośnie kilku obiektów budowlanych, Z.P. wyjaśniła, że wraz z mężem M.P. byli inwestorami przedmiotowej wiaty, która została zbudowana w 1978r., za zgodą rodziców Z.P. (k. 13 akt organu pierwszej instancji), przy czym nie wiedziała, czy rodzice mieli pozwolenie na budowę. Udzielane przez nią wówczas informację nie mają waloru przesłuchania strony w trybie art. 86 k.p.a., zaś wyżej wymieniona nie została pouczona w trybie art. 83 § 1- 3 k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że w protokole oględzin utrwalono wyłącznie oświadczenia Z.P. w kwestii daty budowy oraz osób będących inwestorami.

Następnie organ pierwszej instancji skierował do organu administracji architektoniczno – budowlanej pismo z dnia [....] czerwca 2010r. (k. 16 akt organu pierwszej instancji), zawierające pytanie, czy przyjmowane było zgłoszenie Z.G. lub S.G. na budowę przedmiotowej wiaty. W odpowiedzi z dnia 21 czerwca 2010 r. (k. 25) podano, że wniosków, dotyczących budowy spornego obiektu od wskazanych w zapytaniu osób nie przyjmowano.

Pismem z dnia [....] lipca 2010r. (k. 27 – 28) organ pierwszej instancji zawiadomił strony – w tym po raz pierwszy M.P. , o wszystkich podjętych do tej pory działaniach, wskazując jednocześnie, że kolejnym krokiem w sprawie będzie wydanie decyzji. W odpowiedzi na to pismo Z.P. podniosła, że przedmiotowa wiata jest obiektem wolnostojącym (pismo z dnia ....lipca 2010r., k. 40).

W dniu 27 lipca 2010r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, załatwiającą sprawę co do istoty. W jej treści przyjął 1978r. jako datę wykonania spornego obiektu budowlanego.

Na etapie postępowania odwoławczego zarówno Z.P. , jak i M.P.. podnieśli okoliczności, które podważały dotychczasowe wskazania co do daty budowy przedmiotowej wiaty. W piśmie, będącym uzupełnieniem odwołania (k. 30 akt organu drugiej instancji) wskazali, że sporna wiata została wzniesiona w latach sześćdziesiątych, przedstawiając jednocześnie dowody z dokumentów mogące ich zdaniem to potwierdzić. Były to : protokół Okręgowego Zarządu Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej z dnia [....] kwietnia 1978r. , oświadczenie S.N. z dnia 3 września 2010r., oświadczenie ,M.P. z 7 lipca 1994r. – z których miało wynikać, że przedmiotowa wiata istnieje co najmniej od 1964r.

Organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do dowodów przedłożonych przez skarżących przy tym piśmie. W szczególności zaś nie dokonywał na ich podstawie ustaleń, jak również nie poddał pominiętych dokumentów krytycznej ocenie. Do zarzutu, że obiekt powstał faktycznie w latach sześćdziesiątych odniósł się natomiast wyłącznie w ten sposób, że powołał się na wcześniej składane oświadczenia stron, podające jako datę budowy 1978r.

Ustalając datę wykonania wiaty organ drugiej instancji miał na uwadze wyłącznie na oświadczenia Z.P. zawarte w niektórych pismach i protokole oględzin. Zgodnie z treścią art. 75 § 2 k.p.a., oświadczenie strony może być dowodem wówczas, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji. Przepis ten zawiera nadto wymóg, aby to strona złożyła wniosek o przyjęcia jej oświadczenia jako dowodu w sprawie, ponadto oświadczenie takie winno być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, co również wynika wprost z art. 75 § 2 k.p.a. Stosuje się wówczas odpowiednio art. 83 § 3 k.p.a., w myśl którego przed odebraniem zeznania ( oświadczenia ) organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wyraźnie wynika, że w czasie oględzin w dniu 28 maja 2010r. (k. 13- 14 akt organu pierwszej instancji) nie został złożony wniosek o przyjęcie oświadczenia strony w trybie tego przepisu, nie pouczono również stron o możliwości odmowy złożenia oświadczenia oraz o odpowiedzialności za oświadczenia fałszywe. Powyższe dyskwalifikuje zatem możliwość uznania oświadczeń strony, zawartych w tym protokole, za środek dowodowy o którym mowa w art. 75 § 2 k.p.a. Analogiczne uwagi dotyczą pisma Z.P. , które mogło potwierdzać, że wiatę postawiono w 1978r. Takie oświadczenia stanowią nie mają waloru dowodowego, zaś mogą zostań uznane jedynie za twierdzenie stron co do faktów. Nad przyjęciem takich oświadczeń w postępowaniu odwoławczym za element stanu faktycznego można by ewentualnie zastanawiać się wówczas, gdyby były ono jednoznaczne, konsekwentne, uprawdopodobnione oraz nie zostałoby zakwestionowane.

Zważyć należy przy tym, pismo podpisane nie tylko przez Z.P. , ale także M.P. z daty 5 maja 2010r. odpowiada późniejszym twierdzeniom co do daty powstania wiaty. Wynika stąd, że organ odwoławczy nie posiadał materiału dowodowego, który pozwalałby w sposób nie budzący zastrzeżeń ustalić, iż obiekt budowlany, którego sprawa dotyczy, powstał w roku 1978.

Powyższe uchybienia stanowią o naruszeniu zasad wynikających z art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a.oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Organ drugiej instancji winien był również w świetle zarzutów odwołania wnikliwie ocenić tę część materiału dowodowego, która jego zdaniem miała wskazywać, że sporna wiata powstała bez zgłoszenia czy pozwolenia na budowę. Trzeba przypomnieć, że pytanie zadane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczyło wniosków (zgłoszeń) budowy wiaty dokonanych przez wskazane osoby konkretnie osoby, tj. rodziców Z.P. . Nie pytano zatem o pozwolenia na budowę , lecz o dokonanie zgłoszenia, jak również o inwestorów innych niż – w tym np. Z.P. , M.P. , czy M.P. . Również odpowiedź organu administracji architektoniczno – budowlanej dowodzi wyłącznie tego, że nie przyjmowano żadnych wniosków lub zgłoszeń przedmiotowej inwestycji, pochodzących od Z.G. lub S.G. . W świetle informacji, że wiata została wykonana w latach sześćdziesiątych, a dopiero potem udostępniona, a w końcu "podarowana" skarżącym nie wiadomo, kto mógł być inwestorem i ewentualnie dokonać zgłoszenia względnie złożyć wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wiaty, o ile powyższe w ogóle było wymagana przez ówcześnie obowiązujące przepisy prawa. Poza wskazanymi w zapytaniu i odpowiedzi organu administracji architektoniczno – budowlanej Z.G. i S.G. inwestorem mógł być M.P. albo inna osoba, która uzyskała od właścicieli działki prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tego jednak nie sposób zweryfikować na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego.

Ponadto ani treść odezwy , ani udzielona odpowiedź nie pozwalają na ustalenie, czy organ administracji architektoniczno – budowlanej dysponował materiałami (dokumenty, rejestry, spisy spraw) pozwalającymi jednoznacznie stwierdzić, że nie zostały złożone żadne wnioski, dotyczące przedmiotowej wiaty. Po pierwsze, skoro nie wiadomo, czy ustalony przez organy nadzoru budowlanego rok 1978 był istotnie rokiem budowy wiaty, również odpowiedź na pytanie wskazujące taką datę może być nieprzydatna do ustalenia podlegającej ustaleniu okoliczności. Po drugie, z doświadczenia życiowego wynika, że po ponad trzydziestu latach i kilkukrotnych ustrojowych reformach administracji publicznej akta spraw, ich spisy oraz rejestry mogą być niekompletne bądź nie istnieć w ogóle. Wobec tego niezbędne jest pozyskanie z organu administracji architektoniczno – budowlanej wyraźnej informacji, czy dysponuje on dokumentacją na tyle kompletną, aby kategorycznie stwierdzić, że żaden wniosek (zgłoszenie), dotyczący spornej inwestycji nie został złożony.

Zważyć należy dalej, że nie jest właściwe stanowisko organu odwoławczego, który za nieistotny z uwagi na późniejsze zawiadomienie wszystkich stron przez organ pierwszej instancji w trybie art. 10 § k.p.a. uznaje pominięci M.P. jako uczestnika oględzinach z dnia [....] maja 2010r., służących stwierdzeniu stanu faktycznego na gruncie. Ten dowód organ drugiej instancji mógł ponowić, co było dodatkowo niezbędne w razie powstania wątpliwości, jakiego obiektu dotyczą przedłożone w postępowaniu odwoławczym dokumenty.

Budzi także zastrzeżenia brak odpowiedzi organu drugiej instancji na zasadność wskazań skarżących odnośnie zastosowania istnienia przesłanek do zastosowania uregulowań zawartych w ustawie z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a zwłaszcza jej art. 3, który stwarzał możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także wyjaśnień, czy i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma okoliczność uznania wiaty za obiekt wolnostojący.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 19 października 1998r., znak [....] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do przeprowadzenia której zmierzając pozostałe zarzuty skargi. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c " p.p.s.a., zaś rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po eliminacji wytkniętych uchybień . W szczególności, rozpatrując sprawę ponownie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien przede wszystkim poddać analizie wszystkie zarzuty, podniesione przez skarżących w odwołaniu oraz jego uzupełnieniu, a także zgłoszone wówczas dowody. Jego rzeczą będzie następnie ustalenie, w jakim zakresie materiał dowodowy sprawy wymaga uzupełnienia. Winien przy tym mieć na uwadze, że na podstawie dowodów dotychczas zgromadzonych nie ma podstaw do przyjęcia, iż sporny obiekt powstał w roku 1978. W odniesieniu do legalności spornej wiaty organ odwoławczy uwzględni również to, że z dotychczasowej informacji organu administracji architektoniczno – budowlanej nie wynika, czy zachowana dokumentacja pozwala jednoznacznie przesądzić, iż nie składano wniosku (zgłoszenia), który dotyczyłby przedmiotowego obiektu budowlanego. W zakresie uzupełnienia materiału dowodowego organ drugiej instancji może skorzystać ze wszelkich dostępnych środków dowodowych, zlecić przeprowadzenie dowodów organowi pierwszej instancji bądź skorzystać z wszelkich innych uprawnień, przewidzianych przepisami K.p.a. W niniejszej sprawie dopiero po nie budzącym wątpliwości ustaleniu daty powstania spornej wiaty oraz pozyskaniu jednoznacznych dowodów na okoliczność jej legalności możliwe będzie prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.