Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 358/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni I. "O." w O. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaświadczenia o pomocy de minimis; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 24 lutego 2009 r. (data nadania pisma) wniesionej przez Spółdzielnię I. "O." w O., jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. (data nadania pisma) Spółdzielnia I."O." w O. zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis dotyczącym wydatków z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w tym związanych z remontem kasy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż poniesione przez wnioskodawcę wydatki zakwalifikowane zostały do § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Poinformowano także, iż poniesione wydatki udokumentowane są fakturami VAT na sumę netto [...] zł, dowodami wewnętrznymi na sumę netto [...] zł i listami płac na sumę [...] zł z czego 100% sfinansowano z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do wniosku dołączono m.in. dokumenty wykazujące poniesione wydatki w tym dokumenty RW o nr: 5, 6, 7, 10, 11, oraz wyciąg z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) z dnia [...] kwietnia 2008 r. potwierdzającego przelew z tego rachunku kwoty [...] zł na rachunek bieżący Spółdzielni.

Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. PFRON poinformował Spółdzielnię, że w związku ze złożonym wnioskiem wystąpił do Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w zakresie rozstrzygnięcia wątpliwości odnośnie wydania zaświadczenia na sfinansowanie wydatków poniesionych na remont kasy z ZFRON zgodnie z dołączonymi do wniosku dokumentami RW.

Pismem z dnia [...] września 2008 r. PFRON poinformował Wnioskodawcę, iż w przedmiotowej sprawie prowadzone jest postępowania administracyjne mające na celu wyjaśnienie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Oran administracyjny wzywając do ewentualnego zajęcia stanowiska w sprawie, poinformował, iż wydatki poniesione na remont kasy ze środków nie będących środkami publicznymi, nie dotyczą pomocy publicznej, a tym samym nie można potraktować dokumentu RW jako dowodu poniesienia wydatku.

Ustosunkowując się do prezentowanego przez organ w piśmie z dnia [...] września 2008 r. stanowiska organu, Spółdzielnia I. O. w piśmie z dnia [...] października 2008 r. podniosła, iż nawet gdyby przedmiotowy wydatek nastąpił w chwili zakupu materiałów budowlanych, to rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej w żaden sposób nie stanowi o trybie dysponowania środkami ZFRON na wskazane cele, a przede wszystkim nie zawiera dyspozycji, że środki ZFRON muszą być bezpośrednio z tego konta wydatkowane na określony cel. Na potwierdzenie swojego stanowisko Spółdzielnia przedstawiła dwa wyroki Sądów administracyjnych.

Postanowieniem z [...] listopada 2008 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień [...] kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł, tj. [...] euro.

W uzasadnieniu organ zaznaczył, iż dołączony przez wnioskodawcę wyciąg bankowy z dnia [...] kwietnia 2008 r. wskazuje na dokonanie płatności w wysokości [...] zł z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek podstawowy strony. Wskazano, iż poniesione przez wnioskodawcę wydatki na remont kasy pozwoliły Spółdzielni na wykorzystanie dostępnych materiałów i nie angażowanie nowych środków finansowych z rachunku obrotowego. Zdaniem organu uznać należy, iż wydatki w ramach indywidualnego programu rehabilitacji zostały poniesione z konta obrotowego zakładu, a nie ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym ZFRON. W ocenie Funduszu wydatki poniesione na remont kasy ze środków nie będących środkami publicznymi, nie dotyczą więc pomocy publicznej, co oznacza, że nie można potraktować dokumentu RW jako dowodu poniesienia wydatku, a tym samym nie może zostać wydane zaświadczenie o pomocy de minimis. Odnosząc się do wyjaśnień wnioskodawcy zgłoszonych w toku postępowania, organ I instancji wskazał, iż w jego ocenie prezentowane przez stronę stanowisko jest sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 245, poz. 1810). Pracodawca chcąc bowiem pokryć wydatek ze środków ZFRON powinien uczynić to bezpośrednio, dokonując przelewu z konta ZFRON na rachunek kontrahenta lub pobierając z tego konta gotówkę i rozliczając się bezpośrednio z kontrahentem.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółdzielnia I. "O." wniosła o jego uchylenie. Podtrzymała stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] października 2008 r. wskazując, iż spełniła wszystkie warunki rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczególnych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Spółdzielnia podkreśliła, iż zgodnie z prawem wydatki na remont kasy zostały sfinansowane z ZFRON, a zatem dotyczą one pomocy publicznej i PFRON powinien wydać zaświadczenie o pomocy de minimis.

Postanowieniem z [...] września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 219 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) a także na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 2 i art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, iż jak wynika z przedstawionych dokumentów wydatki w ramach indywidualnego programu rehabilitacji zostały poniesione z konta obrotowego Spółdzielni, a nie ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym ZFRON. Zdaniem Organu odwoławczego nie ma zatem podstaw do obciążania przedmiotową kwotą funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Odnosząc się do powoływanych przez Stronę wyroków Sądów administracyjnych, organ administracyjny wyjaśnił, iż powoływane orzeczenia są nieprawomocne a nadto dotyczą one indywidualnych spraw. Zdaniem organu II instancji powoływane wyroki nie stanowią wystarczającej podstawy do zmiany stanowiska organu w sprawie prawidłowości wydatkowania z rachunku bankowego środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Powołując się na art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz na § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, organ II instancji podkreślił, że katalog wydatków ZFRON, poza tym, że ma charakter zamknięty – i nie wymienia jako wydatku przelewu środków z konta ZFRON na konto obrotowe – dotyczy finansowania wydatków, a nie ich "refundacji" z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

W ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy społecznej de minimis jest źródło sfinansowania wydatku, a nie cel, na jaki zostały wydatkowane środki. Wskazano, iż środki z konta obrotowego pracodawcy są jego własnymi środkami, natomiast zgromadzone na rachunku ZFRON są środkami publicznymi, dlatego wydatki finansowane ze środków pracodawcy nie stanowią pomocy publicznej nawet wtedy, gdy wszystkie rachunki pozostają w posiadaniu jednego przedsiębiorcy i gdy cel wydatkowania własnych środków przedsiębiorcy jest zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego nie było podstawy prawnej do obciążenia przedmiotową kwotą rachunku ZFRON oraz wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, ponieważ wydatek ten nie został sfinansowany ze środków ZFRON oraz nie był zgodny z rozporządzeniem w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Organ odwoławczy podniósł również, iż indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z modernizacją stanowiska pracy. Podkreślono, iż przystosowanie stanowiska pracy poprzez wyposażenie w odpowiednie meble biurowe oraz sprzęt komputerowy, zapewnienie właściwego oświetlenia i zadbanie o estetykę po remoncie należy do obowiązków pracodawcy wynikających z kodeksu pracy oraz przepisów BHP. Natomiast zamontowanie przeszkolonej ściany oddzielającej od klientów z funkcjonalnym okienkiem kasowym nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny.

W konkluzji organ odwoławczy podkreślił również, iż w ramach indywidualnych programów mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem. Natomiast z przedstawionego przez stronę indywidualnego programu rehabilitacji nie wynika, aby określone tam wydatki – w szczególności poniesione na remont pomieszczenia i zakup nowych mebli biurowych – miały związek z niepełnosprawnością osoby, dla której opracowano program. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż remont kasy stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowiska stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej Spółdzielnia I. "O." w O. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie przedstawione w piśmie z dnia [...] października 2008 r.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji strona skarżąca wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu jakoby dokonana przez Spółdzielnię "refundacja" kosztów poniesionych na realizacje działań w ramach programu IPR pomnożyła jej środki własne, to Spółdzielnia najpierw zaangażowała swoje środki obrotowe na cele związane za zatrudnieniem osób niepełnosprawnych, a dopiero później otrzymała jej zwrot. Spółdzielnia podkreśliła także, iż rozpoznając sprawę należy dokonać zróżnicowania pojęcia "zakup nowych mebli biurowych" od pojęcia "zakup nowych mebli biurowych przystosowanych do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności". W drugim przypadku chodzi bowiem o meble poprawiające ergonomię pracy osoby niepełnosprawnej. Zdaniem Skarżącej mając na względzie ww. rozróżnienie, przeprowadzony remont i zakup mebli miał związek z niepełnosprawnością osoby, dla której opracowano program.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przede wszystkim Sąd zauważa, iż spór w niniejszej sprawie dotyczył dwóch kwestii, po pierwsze - ustalenia czy skarżąca Spółdzielnia prawidłowo dysponowała środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielenia pomocy de minimis, a po drugie – czy poniesiony przez skarżącą wydatek był zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Przed odniesieniem się do występujących w sprawie problemów należy wyjaśnić, iż problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

W prawie krajowym kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 354), które z dniem 5 kwietnia 2007 r. zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis (Dz. U. nr 187, poz. 1930). Ponadto, dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810) - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania skarżonego postanowienia

W tym miejscu warto wskazać, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2).

Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej.

Nadto należy zaznaczyć, że pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany m.in.: do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przeznaczania co najmniej 15 % środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji (ust. 3 art. 33).

Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały wyszczególnione w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W przepisie tym wymieniono m.in. indywidualne programy rehabilitacji - mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w ramach których finansowane są m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (pkt 12 lit. e).

Zgodnie z ust. 2 § 2 omawianego rozporządzenia, określone rodzaje wydatków - w tym m.in., te o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, o ile nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych, stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.

Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W sytuacji gdy pomoc została udzielona w formie nadwyżki miesięcznego dofinansowania, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji (przekazanej na rachunek ZFRON na indywidualny program rehabilitacji) organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest podmiot udzielający tej pomocy, a więc Prezes Zarządu PFRON.

Należy też dodać, iż w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania (ust. 2 § 9).

Przechodząc do rozważenia pierwszej z zasadniczych dla tej sprawy kwestii, wskazać należy, iż zagadnienie dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, wielokrotnie już stanowiło przedmiot rozważań sądów administracyjnych w analogicznym z przedmiotową sprawą stanie prawnym. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, prezentowana w tym zakresie argumentacja skarżącej tożsama z ugruntowaną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 677/07, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 181/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1707/08 – utrzymany wyrokiem NSA z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II GSK 73/09), zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać tutaj bowiem należy, iż w ww. rozporządzeniu nie określono trybu dysponowania środkami z ZFRON. Przepisy tego rozporządzenia nie zawierają bowiem żadnej dyspozycji co do sposobu wydatkowania tych środków, nie przewidują na przykład, że środki z ZFRON muszą być bezpośrednio, tj. z konta bankowego środków funduszu rehabilitacji, wydatkowane na określony w przepisach cel. Rozporządzenie to wymienia jedynie rodzaje wydatków na jakie środki funduszu rehabilitacji mogą być przeznaczone.

Regulacji takich nie zawierają także pozostałe, wymienione powyżej akty prawne, w tym ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W konsekwencji Sąd stwierdza, iż w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie nie istniała regulacja zakazująca wprost pokrywania z ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego. Również wykładnia istniejących wówczas przepisów nie dawała uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy orzekające w sprawie stanowiska. Przepisy prawa, które znajdowały zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu nie wskazywały sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie środki funduszu mogły (i powinny) być przeznaczone.

Za takim stanowiskiem Sądu przemawia również zmiana w przepisach wprowadzona do rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a obowiązująca od 22 lipca 2009 r. Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 891) dodano w § 9 powyżej omawianego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. pkt 2a, w którym to zapisano, iż nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu. Taka zmiana wprowadzona do przepisów dotyczących wydatkowania środków ZFRON oznacza, iż dotychczas brak było przepisu regulującego tę kwestię.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, iż organy orzekające w niniejszej sprawie przedstawiły błędną wykładnię przepisów prawa materialnego uznając, że w każdym przypadku, gdy przedsiębiorca dokonuje wydatku nie bezpośrednio z rachunku prowadzonego na potrzeby ZFRON, brak jest -już tylko z tego powodu- podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zdaniem Sądu, w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie brak było takich regulacji, z których wynikałby obowiązek dla pracodawcy bezpośredniego pokrywania wydatku ze środków ZFRON. Oznacza to, iż do 22 lipca 2009 r. (tj. do dnia wejścia w życie powyżej wskazanego rozporządzenia zmieniającego), skarżąca mogła pokryć wydatek najpierw ze środków zgromadzonych na koncie obrotowym – podstawowym firmy, a następnie dokonać ich rekompensaty z konta prowadzonego na potrzeby ZFRON – IPR.

W tym zakresie Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w skarżonym postanowieniu.

Pomimo tego Sąd nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Uznał bowiem iż organ prawidłowo zakwestionował zasadność wydatku w sprawie, a to uzasadniało podjęcie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia.

Odnosząc się zatem do drugiego zagadnienia stanowiącego istotę sporu wskazać należy, iż przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie remontu kasy został zrealizowany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji dla zatrudnionej osoby niepełnosprawnej. W tym miejscu należy przypomnieć, iż w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r.). Zasadność poniesienia wydatku musi zatem wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Natomiast z przedstawionego przez skarżącą w toku postępowania indywidualnego programu rehabilitacji nie wynika, aby określony tam wydatek miał związek z niepełnosprawnością osoby, której dotyczy. Zdaniem Sądu, jak słusznie podniósł organ administracyjny wskazać tutaj należy, iż remont kasy skutkujący zamontowaniem przeszkolonej ściany oddzielającej od klientów z funkcjonalnym okienkiem kasowym nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie umożliwia bądź poprawia komfort, wykonywania pracy na określonym stanowisku i to niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny.

Nadto podkreślić należy, iż z przedstawionego przez stronę wniosku z jego załącznikami, nie wynika aby przedmiotowy wydatek stanowił działanie związane z przystosowaniem stanowiska stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczyniał się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego w sprawie. Zgadza się z organem, iż IPR osób niepełnosprawnych nie mogą służyć do dokonywania w firmie inwestycji związanych z modernizacją stanowiska pracy nie mających związku z niepełnosprawnością.

W konsekwencji Sąd uznał, iż przedmiotowy wydatek na modernizację miejsca pracy nie stanowi działania związanego z przystosowaniem stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego na nim pracownika. Stanowisko to wymaga bowiem wykazanego wyposażenie i wykończenia niezależnie od tego, czy pracę tę wykonuje osoba sprawna czy też niepełnosprawna. Z tych też przyczyn brak jest podstaw do uznania, że remont kasy stanowi koszt dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

W świetle powyższego należało stwierdzić, iż brak jest podstaw w sprawie do uznania, że przy wydawaniu skarżonego orzeczenia naruszono przepis § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. oraz, że bezpodstawnie odmówiono skarżącej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Konkludując, chociaż Sąd dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego – z przyczyn powyżej przedstawionych, to jednak uznał, iż naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

W związku z powyższym, nie znajdując wystarczających podstaw do uwzględnienia skargi, i działając w oparciu o art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.