Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 454/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu działek skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 12 września 2013 r. znak [...], Starosta [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1 - 3, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 201o r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), orzekł o zwrocie działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz: S. R., B. N., L. L., K. B., B. S. i M. L. oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu ww. nieruchomości, a to o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy [...] kwoty 4 822,82 zł, odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a mianowicie:

a) S. R. - do zwrotu kwoty 2 411,42 zł

b) B. N. - do zwrotu kwoty 482,28 zł

c) L. L. - do zwrotu kwoty 482,28 zł

d) K. B. - do zwrotu kwoty 482,28 zł

e) B. S. - do zwrotu kwoty 482,28 zł

f) M. L. - do zwrotu kwoty 482,28 zł

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, odpowiadająca części działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z 26 września 1974 r. Rep. [...], w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" w K., zgodnie z decyzją Urzędu Miasta [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z 22 lutego 1974 r. znak: [...], zatwierdzającą plan realizacyjny powołanej wyżej inwestycji, stała się zbędna na ww. cel, bowiem na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż w terminie wskazanym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie rozpoczęto na tym terenie prac związanych z pod budową dwukondygnacyjnego budynku żłobka wraz infrastrukturą niezbędną dla jego funkcjonowania.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] złożyła Gmina [...], reprezentowana przez Prezydenta Miasta, podnosząc, że: "przy ocenie realizacji celu publicznego, za jaki uznano budową osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej), należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaż, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). " (...) Wynika stąd, iż badając realizację celu wywłaszczenia organy powinny brać pod uwagę zainstalowanie na spornych działkach obiektów użyteczności publicznej, instalacji infrastruktury technicznej, zieleni itd. (...) W przedmiotowej sprawie zatem rozważeniu przez Starostę [...] powinna podlegać kwestia czy pozostawiona wolna od zabudowy naziemnej a następnie wykorzystana pod budowę placu zabaw dla dzieci część wywłaszczonej działki nie powinna być traktowana jako część zrealizowanego celu wywłaszczenia - budowy osiedla z infrastrukturą" - jako wskazywana w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze przedmiotu dopuszczalna modyfikacja celu wywłaszczenia, mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru.

Ponadto w odwołaniu zarzucono organowi I instancji, iż w sposób nieprawidłowy nie uwzględnił nakładów poczynionych na przedmiotowej nieruchomości po dacie wywłaszczenia, w postaci linii przesyłowych infrastruktury technicznej na potrzeby osiedla mieszkaniowego [...], a częściowo nawet planowanego żłobka oraz osiedlowego placu zabaw.

Decyzją z dnia 3 lutego 2014 r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 12 września 2013 r. znak [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Przy czym dla ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, że jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana w danej sprawie.

Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest więc obowiązany precyzyjnie ustalić w pierwszej kolejności cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie, w drodze dostępnych środków dowodowych zbadać, czy przesłanka zbędności, określona w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. zaistniała. Ustalenia w tej kwestii mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwem cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie.

Organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie celem wywłaszczenia, zgodnie umową sprzedaży zawartą 26 września 1974 r. w formie aktu notarialnego Rep. [...], dotyczącą działki nr [...] opow. 0,8181 m2 była budowa spółdzielczego osiedla mieszkaniowego "[...]" w K.. W powołanej umowie sprzedaży odwołano się do ustaleń decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z 22 lutego 1974 r. znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny powołanej wyżej inwestycji. Z pozyskanego przez organ I instancji załącznika graficznego do tej decyzji wynika, iż teren zawnioskowanych do zwrotu działek nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], znalazł się w obszarze, na którym zaplanowano budowę dwukondygnacyjnego żłobka wraz z infrastrukturą niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania oraz fragment ciągu pieszego.

W trakcie rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonych: 28 listopada 2005 r. i 23 września 2009 r. organ I instancji stwierdził, że na terenie objętym roszczeniem o zwrot, stanowiący działki nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] znajduje się plac zabaw dla dzieci i młodzieży, tj. piaskownice, huśtawki, ławeczki, stoły do ping ponga, ogrodzony siatką o wysokości 0,5 m. Niewielki fragment działki nr [...] wchodził w łuk chodnika osiedlowego, natomiast pozostała część nie była zagospodarowana.

Z treści pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z 19 kwietnia 2006 r. nr [...] wynika, że plac zabaw, o którym mowa powyżej, realizowany był na początku lat 90 - tych przez tę Spółdzielnie, a finansowany ze środków pochodzących od Rady Dzielnicy XI.

Ponadto organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Z treści pism: Zakładu Gazowniczego w K. z 22 listopada 2005 r. nr [...], Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. w K. z 24 listopada 2005 r. nr [...], Zakładu Energetycznego w K. z 25 listopada 2005 r. nr [...] wynika, że na zawnioskowanych do zwrotu działkach brak jest infrastruktury technicznej tych przedsiębiorstw.

Natomiast z treści pisma [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z 29 listopada 2005 r. nr [...] wynika, że działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], wolna jest od infrastruktury technicznej tego przedsiębiorstwa, natomiast na działce nr [...] znajduje się, będąca w eksploatacji tego przedsiębiorstwa, sieć kanalizacji sanitarnej 0 200, która była przewidziana dla żłobka nr [...] na osiedlu [...].

Z kolei z pisma Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. z 24 maja 2066 r. nr [...] wynika ponadto, że na działce nr [...] istnieje sieć kanalizacji deszczowej Ø 250.

Dodatkowo, w celu ustalenia, czy w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przystąpiono do realizacji celu wywłaszczenia organ I instancji przesłuchał świadków, tj. mieszkańców bloków zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie placu zabaw.

Z protokołu przesłuchania świadka - Pani W. C. - spisanego 24 lutego 2011 r. wynika, że w okresie od lutego 1974 r. do lutego 1984 r. "na tym terenie nie były wykonywane żadne prace budowlane. Wykonano jedynie plac zabaw dla dzieci. W ww. okresie nie były na terenie objętym wnioskiem o zwrot wykonywane prace związane z budową żłobka i nie były wykonywane tam prace związane z budową sieci kanalizacyjnej. W dniu zamieszkania w bloku nr 8 wszystkiej instalacje: woda, kanalizacja, CO, gaz już funkcjonowały".

Podobne w treści zeznania złożył Pan A. G., który 24 lutego 2011 r. oświadczył do protokołu, że: "Na tym terenie nie były prowadzone inwestycje związane z budową żłobka. Natomiast prace związane z budową sieci kanalizacyjnych wykonane zostały w momencie budowy osiedla [...]".

Kolejny świadek - Pani J. S. w dniu 24 lutego 2011 r. zeznała do protokołu, że: "Wiedzą dotyczącą sposobu zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości posiada od dnia zameldowania, tj. od 20 stycznia 1978 r. Na tych nieruchomościach rosła trawa, a potem urządzono plac zabaw, ale nie pamiętam, kiedy to się stało. Na terenie objętym wnioskiem o zwrot nie były prowadzone prace związane z budową żłobka oraz nie prowadzono żadnych innych prac ziemnych na tym terenie. W dniu zameldowania wszystkie sieci: kanalizacyjne, wodociągowe, gazowe i CO już funkcjonowały".

Zdaniem organu odwoławczego dodatkowo zauważono, że analiza treści kopii fragmentu mapy zasadniczej tego terenu pozwala ponadto na stwierdzenie, iż na działkach nr [...] i nr [...], poza siecią instalacji sanitarnej Ø 200 (dot. jedynie działki nr [...]) brak jest innej infrastruktury technicznej w postaci mediów, takich jak: instalacja elektryczna, gazowa czy cieplna. Realizacja przyłączy tego typu mediów, niezbędnych do funkcjonowania planowanego żłobka, winna być właśnie działaniem poprzedzającym budowę budynku oraz jego otoczenia, stanowiących realizację celu wywłaszczenia.

Z kolei z pozyskanych przez organ I instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęć lotniczych, przedstawiających sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w latach: 1975 (rok po dacie wywłaszczenia) oraz 1986 (osiem lat od daty wywłaszczenia) wynika, że jakkolwiek budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" była w trakcie realizacji, to jednak przedmiotowa nieruchomość stanowiła w terminie 8 lat od daty wywłaszczenia teren niezagospodarowany jakimikolwiek obiektami trwałymi, ani też nie znajdowała się na nim jakakolwiek zieleń, tym bardziej urządzona na potrzeby planowanego żłobka, czy choćby w ogóle samego osiedla mieszkaniowego. Powyższe oznacza, iż w terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie rozpoczęto prac związanych z zasadniczym celem wywłaszczenia, jakim była budowa żłobka wraz z infrastrukturą niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania, natomiast w sąsiedztwie tej nieruchomości (w granicach projektowanej działki nr [...] - nieobjętej zaskarżonym rozstrzygnięciem) powstał jedynie planowany fragment ciągu pieszego.

Porównując zatem projektowany sposób zagospodarowania wywłaszczonej działki nr [...], obr. [...] w granicach obecnych działek: nr [...] i nr [...] z stanem faktycznego ich zagospodarowania w terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia w postaci budowy żłobka wraz z infrastrukturą.

Realizacja bowiem celu wywłaszczenia polegającego na budowie żłobka wraz z infrastrukturą niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na wykonanie takich obiektów budowlanych, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono, a tym należy stwierdzić, iż zbędności przedmiotowej nieruchomości nie niweczy realizacja częściowej, podziemnej infrastruktury technicznej.

Mając powyższe na uwadze, kierując się zasadami logicznego rozumowania, stwierdzono, że Starosta [...] prawidłowo ustalił, iż cel na jaki wywłaszczono działkę nr [...] w granicach obecnych działek: nr [...] i nr [...] nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości w terminach ustawowych określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów odwołania należy wskazano, że jakkolwiek słusznym jest stwierdzenie, że realizacja osiedla mieszkaniowego co do zasady zakłada nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również innych obiektów i urządzeń technicznych stanowiących szeroko rozumianą infrastrukturę osiedlową, to w przedmiotowej sprawie argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że zasadniczym, skonkretyzowanym celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa części budynku żłobka wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym zielenią niską i wysoką. Wskazywana w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz literaturze przedmiotu dopuszczalna modyfikacja celu wywłaszczenia niezmieniająca jego charakteru mogłaby ewentualnie zostać wzięta pod rozwagę w sytuacji, gdyby zasadniczy cel wywłaszczenia w postaci planowanego budynku żłobka powstał, lecz w nieco zmienionej formie, pociągającej za sobą również korektę niezbędnej dla funkcjonowania tego obiektu infrastruktury towarzyszącej lub gdyby w miejsce żłobka powstał obiekt o zbliżonej funkcji, np. przedszkole lub tym podobna jednostka, której przeznaczeniem byłaby opieka nad dziećmi. Jedynie bowiem w takim przypadku możliwym byłoby przyjęcie, że w danej sprawie nie doszło do jakościowej zmiany inwestycji zrealizowanej w stosunku do inwestycji planowanej, wobec czego twierdzenie, iż realizacja jakichkolwiek osiedlowych elementów infrastruktury osiedlowej, jak np. plac zabaw, mieści się w celu wywłaszczenia określonym jako budowa żłobka wraz z infrastrukturą niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania jest nieuprawnione. Cel wywłaszczenia winien być co do zasady interpretowany ściśle. W sytuacji zaś, gdy zasadniczym celem wywłaszczenia była realizacja konkretnego obiektu (żłobka), którego nie zrealizowano w ogóle, to tym samym zbytecznym staje się ustalenie, czy powstała również infrastruktura towarzysząca niezbędna dla funkcjonowania tego obiektu. Zasadniczo nie ma również znaczenia okoliczność zrealizowania na wywłaszczonej nieruchomości, położnej w sąsiedztwie osiedla mieszkaniowego, innych urządzeń, służących co prawda mieszkańcom osiedla, lecz zrealizowanych w oderwaniu od skonkretyzowanego, zasadniczego celu wywłaszczenia i w żaden sposób niezwiązanych z nim funkcjonalnie.

W punkcie 2 zaskarżonej decyzji z dnia 12 września 2013 r. Starosta [...] orzekł, w oparciu o art. 140 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o zobowiązaniu stron niniejszego postępowania do zwrotu na rzecz Gminy [...] kwoty 4 822,82 zł, odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, proporcjonalnie do udziałów poszczególnych osób w zwracanej nieruchomości.

Jako że przedmiotem zwrotu są działki o łącznej powierzchni 0,0723 ha, do waloryzacji przyjęto kwotę 10 237,68 zł stanowiącą odszkodowanie za grunt, ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w wysokości odpowiadającej zwracanej powierzchni. Wskazana kwota została zwaloryzowana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczeń w Dzienniku Urzędowym RP - "Monitor Polski" (aktualnie nie są one ogłaszane w drodze obwieszczeń, lecz zamieszczane na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego), za okres od września 1974 r. do lipca 2013 r. i wyniosła 4 882,82 zł.

Starosta [...] wskazał ponadto, iż odstąpił od zastosowania art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami Wojewoda [...] podkreślił - odnosząc się jednocześnie do drugiego z zarzutów odwołania - że przytoczony wyżej pogląd Starosty [...], oparty na wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 668/12 stosownie do treści przepisu art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), jest w niniejszej sprawie bezwzględnie wiążący. Należy przy tym wskazać, że aktualne zagospodarowanie omawianego terenu jako ogrodzonego placu zabaw, na którym znajdują się: piaskownice, huśtawki, ławeczki, stoły do ping ponga, nie stanowi efektu działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa budynku żłobka wraz z infrastrukturą. Jak bowiem stwierdzono, tak określony cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Z kolei znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości sieci infrastrukturalne nie są przedmiotem zwrotu, bowiem co do zasady stanowią część składową przedsiębiorstwa zajmującego się dystrybucją wody oraz odbiorem ścieków i wód opadowych, w którego dyspozycji się znajdują.

Ponadto wskazano w kontekście omawianych, istniejących na przedmiotowej nieruchomości sieci infrastrukturalnych, których realizacja mogła być związana m.in. z planowaną budową żłobka, iż istnienie takie podziemnego uzbrojenia trudno uznać za zwiększające wartość nieruchomości, bowiem infrastruktura ta mogłaby ewentualnie wpływać na zmniejszenie wartości tej nieruchomości (poprzez ograniczenie możliwości jej zagospodarowania w tej części), zaś uwzględnienie tej okoliczności przez organ odwoławczy spowodowałoby konieczność pomniejszenia zwaloryzowanego odszkodowania, jakie winni zwrócić wnioskodawcy na rzecz Gminy [...], co w efekcie stanowiłoby o konieczności wydania rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się - z naruszeniem dyspozycji art. 139 K.p.a. - czego organowi odwoławczemu czynić nie wolno.

W świetle powyższego dokonane przez Starostę [...] rozliczenia z tytułu zwrotu działek nr [...] i nr [...] Wojewoda ocenił jako prawidłowe.

Podsumowując powyższe rozważania Wojewoda [...] stwierdził, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, uzupełniony zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 668/12, pozwala aktualnie na stwierdzenie, iż Starosta [...] prawidłowo uznał działki nr [...] i nr [...] za zbędne dla realizacji celu wywłaszczenia i orzekł o ich zwrocie na rzecz uprawnionych osób.

W konsekwencji powyższego stanowiska Wojewody [...] należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 12 września 2013 r. znak [...], orzekającą o zwrocie działek: nr [...] o pow. 0,0636 ha i nr [...] opow. 0,0087 ha w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...], na rzecz uprawnionych osób oraz o rozliczeniach z tego tytułu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina Miejska [...] reprezentowana przez Prezydenta Miasta [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do wydania wadliwej decyzji;

- naruszenie zasad postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego;

- niezastosowanie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

W uzasadnieniu Prezydent Miasta [...] podniósł, że zaskarżone decyzje zapadły w postępowaniu prowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt. II SA/Kr 668/12, uchylającym zaskarżone decyzje o zwrocie organów I i II instancji. W ocenie Sądu zawartej w ww. wyroku:

- organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie i wydana decyzja jest przedwczesna. Istotą sporu jest ustalenie czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w okresach, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- okolicznością bezsporną jest, że celem wywłaszczenia (nabycia) była budowa osiedla mieszkaniowego [...] w K., co wynika z umowy- wywłaszczenia (nabycia) z dnia 26 września 1974 r., natomiast w aktach administracyjnych brak jest dokumentów potwierdzających, że na przedmiotowych nieruchomościach osiedla mieszkaniowego [...] miał być wybudowany dwukondygnacyjny żłobek wraz z infrastrukturą niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania oraz fragment ciągu pieszego, jak to ustaliły organy;

- organ ustalając w zaskarżonej decyzji, że na przedmiotowych nieruchomościach wybudowano sieci sanitarną i kanalizacji deszczowej nie ustalił dokładnych dat ich wybudowania, choć z pism tych jednostek podano daty ich zrealizowania. Ustalenie daty zrealizowania sieci sanitarnej i kanalizacji deszczowej ma istotne znaczenia w kontekście dokonania oceny w trybie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. Organy nie ustaliły również w decyzji czy na przedmiotowych nieruchomościach wybudowano ciąg pieszy;

- nie ustalono też kiedy w ogóle zostało wybudowane osiedle mieszkaniowe [...] w K. i czy w terminach 7 lub 10 lat od daty wywłaszczenia ( nabycia). Zebranie pełnego materiały dowodowego w sprawie i dokonanie jego oceny jest konieczne celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy pod kątem ustalenia przesłanek do zwrotu wywłaszczonych przedmiotowych nieruchomości, w myśl art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- co do pozostałych zarzutów skargi, Sąd na obecnym etapie postępowania nie może się do nich odnieść, ponieważ taka kontrola Sądu następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji skarżący zauważył, że materiał dowodowy sprawy uzupełniony został:

- o decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny z 22 lutego 1974 r. nr [...] na podstawie której organ I instancji potwierdził ustalenia dotyczące planowanego zagospodarowania przedmiotowej działki, tj. w szczególności budowy żłobka wraz z niezbędną infrastrukturą;

- o zdjęcia lotnicze datowane na 1, 8 i 24 rok po dacie wywłaszczenia, potwierdzające - w ocenie organów I i II instancji wybudowanie osiedla mieszkaniowego i brak realizacji żłobka.

W pozostałym zakresie okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy już w dacie wydania wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 668/12 .

W ocenie strony skarżącej materiał dowodowy dotyczący budowy osiedla [...] wraz z niezbędną do jego funkcjonowania infrastrukturą, w terminach o których mowa w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niewystarczający do wydania decyzji, co narusza art. 7 i 77 K.p.a. oraz obowiązek organów stosowania się wiążących zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zakwestionowano także rozważania organu II instancji dotyczące dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia. Celem wywłaszczenia ustalonym na podstawie umowy sprzedaży z dnia 26 września 1974 r. Rep. [...] była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w K., zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny Urzędu Miasta Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 22 lutego 1974 r. nr [...]. Organ II instancji podkreśla, iż cel wywłaszczenia, ustalony w decyzji wywłaszczeniowej (umowie sprzedaży) musi być interpretowany ściśle. Jako realizację celu wywłaszczenia, czyli budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić więc nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak: budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). Przy tak rozumianym celu wywłaszczenia modyfikacja nie będzie dopuszczalna tylko wtedy, jak twierdzi organ II instancji: "gdyby zasadniczy cel wywłaszczenia w postaci planowanego żłobka wraz z infrastrukturą towarzyszącą powstał, lecz w nieco zmienionej formie, pociągającej za sobą również korektę niezbędnej dla jego funkcjonowania infrastruktury towarzyszącej lub gdyby w miejsce żłobka powstał obiekt o zbliżonej funkcji, np. przedszkole lub tym podobna jednostka, której przeznaczeniem byłaby opieka na dziećmi", lecz także wtedy gdy na przedmiotowej działce zostały zrealizowane inne obiekty (plac zabaw, sieci przesyłowe mediów, itp. niezbędne do prawidłowego funkcjonowania dużego osiedla mieszkaniowego.

Konsekwencją wąskiego rozumienia celu wywłaszczenia (tj. budowy żłobka), jest także stwierdzenie Wojewody [...], iż realizacja istniejących na nieruchomości obiektów tworzących plac zabaw "nie stanowi efektu działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa żłobka wraz z infrastrukturą", a w konsekwencji uznanie, iż te działania wpływające na zmianę wartości nieruchomości nie zmierzały do realizacji celu wywłaszczenia. Zwłaszcza, że na działkach objętych decyzją o zwrocie bezsporne jest istnienie sieci infrastruktury, które są niezbędne dla potrzeb osiedla.

Ponadto, Wojewoda [...] arbitralnie uznał, iż istnienie podziemnego uzbrojenia trudno uznać za zwiększające wartości tej nieruchomości, bowiem infrastruktura mogłaby ewentualnie wpływać na zmniejszenie wartości tej nieruchomości (poprzez ograniczenia możliwości jej zagospodarowania w tej części), a wiec pomniejszenie wartości tej nieruchomości skutkowałoby wydaniem rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej, co naruszyłoby art. 139 K.p.a.

Zgodnie z art. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami "jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V", zaś art. 140 ust. 4 ww. ustawy stanowi, iż "w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu". Powyższe przepisy wskazują więc, na konieczność wykorzystania opinii biegłego -rzeczoznawcy majątkowego, celem ustalenia wpływu podjętych po dacie wywłaszczenia działań na wartość nieruchomości w dacie zwrotu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".

Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skarga wniesiona na tą decyzję nie może zostać uznana na zasadną.

Zgodzić się należy z orzekającymi w sprawie organami administracyjnymi, że legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca zawarł w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Przy czym dla ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, że jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana w danej sprawie.

Dokonanie prawidłowej subsumcji powołanej normy prawnej wymaga precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia danej nieruchomości. Przy czym cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle.

W tej sprawie ustalenie celu wywłaszczenia wymaga wskazanie tego celu w umowie sprzedaży z dnia 26 września 1974 r. (akt notarialny Rep. [...]) oraz doprecyzowanie tego celu w dokumentacji dotyczącej inwestycji, na rzecz której dokonano w istocie wywłaszczenia w 1974 r.

Trafnie organy ustaliły, że w tej sprawie celem wywłaszczenia (zgodnie umową sprzedaży z dnia 26 września 1974 r. dotyczącą działki nr [...]) była budowa spółdzielczego osiedla mieszkaniowego "[...]" w K.. Działka nr [...] uległa następnie podziałom i obecnie zakres żądania objęty tą sprawą dotyczył działek nr [...] i [...]. Co istotne, w ww. umowie sprzedaży (pkt II) wprost odwołano się do ustaleń decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z 22 lutego 1974 r. znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny spółdzielczego osiedla mieszkaniowego "[...]". Z załącznika graficznego do tej decyzji wynika, że teren zawnioskowanych do zwrotu działek nr [...] i nr [...] znalazł się w obszarze, na którym planowano budowę dwukondygnacyjnego żłobka wraz z infrastrukturą niezbędną dla jego prawidłowego funkcjonowania oraz fragment ciągu pieszego. Nie ulega zaś najmniejszej wątpliwości, że tak po upływie 7 lat, jak i 10 lat od daty sprzedaży działki nr [...] na cele budowy spółdzielczego osiedla mieszkaniowego – na tej działce nie powstał żłobek. Oględziny przeprowadzane w latach 2005 i 2009 potwierdziły, że na części terenu objętego w tej sprawie wnioskiem o zwrot (działki nr [...] i nr [...]) znajduje się plac zabaw dla dzieci, tj. piaskownice, huśtawki, ławeczki, stoły do ping-ponga, a sam teren jest ogrodzony siatką o wysokości 0,5 metra, a przy tym pozostała część nie była zagospodarowana. Sam plac zabaw został realizowany na początku lat 90 - tych przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" ze środków jednostki pomocniczej Gminy Miasto. Okoliczność związaną z brakiem budowy lub wybudowania żłobka potwierdzają zeznania świadków i zdjęcia lotnicze z lat 1975 i 1986 r. pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. przedstawiające sposób zagospodarowania nieruchomości obejmującej ww. działki.

Jedynymi fragmentami infrastruktury przebiegającymi przez te działki (przez działkę nr [...]) jest sieć kanalizacji sanitarnej Ø 200, będąca w eksploatacji Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. oraz sieć kanalizacji deszczowej Ø 250 będąca w eksploatacji Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. - sieci te służą funkcjonowaniu osiedla i w tym celu zostały wybudowane.

Prawidłowo więc organy obu instancji ustaliły, że projektowany sposób zagospodarowania wywłaszczonej działki nr [...] w granicach obecnych działek nr [...] i nr [...] prowadzi do wniosku, że w terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia w postaci budowy żłobka wraz z infrastrukturą niezbędna do jego funkcjonowania.

Tym samym stwierdzona przez organy zbędność przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia jest prawidłowa.

Istota sporu w tej sprawie pomiędzy obecnym właścicielem - Gminą Miasto, a organami sprowadza się do rozumienia celu wywłaszczenia. Gmina Miasto wywodzi, że skoro celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego i osiedle to powstało, to tym samym przesłanka (cel) wywłaszczenia została zrealizowana. Organy administracji stoją zaś na stanowisku, że celem wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości była budowa żłobka, a nie innych budowli lub budynków. Sąd dokonując oceny legalności wykładni prawa dokonanej przez organy administracji jak i zgodności z prawem stanowiska strony skarżącej doszedł do przekonania, że w tej sprawie rację mają organy administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1440/12, opub. w LEX nr 1323497 zawarł pogląd, zgodnie z którym ustalenie celu wywłaszczenia zasadniczo następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej lub innym akcie o charakterze wywłaszczenia. Jednak w sytuacji, gdy cel ten określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, to organ prowadzący postępowanie o zwrot jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. To uszczegółowienie (doprecyzowanie) winno nastąpić na podstawie analizy całej dostępnej dokumentacji, zgromadzonej dla potrzeb przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Ten pogląd Sąd w składzie rozpoznającym tą sprawę akceptuje.

W zakresie objętym tą sprawą wprost skonkretyzowanym celem wywłaszczenia nieruchomości opisanej jako działka nr [...] była budowa budynku żłobka wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym zielenią niską i wysoką. Cel ten nie wynika wprost z umowy sprzedaży z 1974 r., w której zawarto zapis o zbywaniu tej nieruchomości na potrzeby budowy osiedla mieszkaniowego, ale z planu realizacyjnego będącego uszczegółowieniem celu wywłaszczenia i na podstawie tego planu realizacyjnego dokonywano wywłaszczenia w drodze decyzji lub umowy dotychczasowych właścicieli. Plan realizacyjny zatwierdzony stosowną decyzją wydaną wcześniej, niż dokonano wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...].

Tym samym należy stwierdzić, że w przypadku, gdy umowa sprzedaży zawierana w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79) określa ogólnie cel takiej sprzedaży (będącej w istocie formą wywłaszczenia), ale wprost ogólnie zapisany cel został powiązany ze szczegółowym przeznaczeniem danej nieruchomości – przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia należy dokonać porównania wykorzystania danej nieruchomości z przeznaczeniem szczegółowo opisanym w decyzjach lub innych aktach powiązanych z umową sprzedaży. Tym samym, skoro w pkt II umowy sprzedaży z 26 września 1974 r. zapisano, że przedstawiciel Skarbu Państwa oświadczył, że nieruchomość (składająca się z działki nr [...]) ta zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 22 lutego 1974 r. zatwierdzającą plan realizacyjny zostaje przeznaczona pod budowę spółdzielczego osiedla mieszkaniowego "[...]" – to podstawowe znaczenie ma okoliczność, jakie konkretne przeznaczenie tej nieruchomości wynika z zatwierdzonego planu realizacyjnego. Tym samym cel szczegółowy wywłaszczenia objęty planem realizacyjnym w tej sprawie precyzuje ogólnie przyjęty cel, jakim było wywłaszczenie na budowę osiedla mieszkaniowego.

Co dodatkowo jest istotne w tej sprawie, na przedmiotowych aktualnie działkach objętych w tej sprawie wnioskiem o zwrot nie tylko że nie został zbudowany budynek żłobka, ale nie powstał żaden inny budynek niezbędny do funkcjonowania osiedla mieszkaniowego. Tym samym mimo, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to wywłaszczenie nieruchomości obejmującej w tej sprawie działki wnioskodawców – nie było niezbędne do budowy osiedla. Sąd, tak jak i organy administracji, pomija rozważania związane z zasadnością planowania budowy żłobka i braku jego wybudowania.

Nie można także uznać, że wykonany plac zabaw stanowiłby cel wywłaszczenia lub modyfikacje celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu w tej sprawie owy plac zabaw powstał niejako przy okazji już istniejącego osiedla i woli jakiegokolwiek zagospodarowania wolnej przestrzeni. Jest to więc zagospodarowanie mające charakter okazjonalny, wynikający z podniesienia atrakcyjności danego miejsca (osiedla mieszkaniowego).

W ocenie Sądu nawet zlokalizowana na części działek objętych w tej sprawie żądaniem zwrotu infrastruktura techniczna (kanalizacja) nie stanowi przeszkody przed zwrotem działek. Sąd przychyla się do powszechnie zaaprobowanego stanowiska sądów administracyjnych, zgodnie z którym wybudowanie infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, chyba że samo wybudowanie infrastruktury technicznej stanowiło cel wywłaszczenia (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I OSK 643/12, opub. w LEX nr 1375587; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 237/13, opub. w LEX nr 1325797; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Lu 1023/12, opub. w LEX nr 1348559).

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Zarzut błędnej wykładni art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajduje uzasadnienia. Sąd kontrolując stosowanie prawa w tej sprawie przez organy administracji nie stwierdził jego naruszenia. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zebranie niewystarczającego materiału dowodowego.

Także zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia. W tej sprawie organy administracji ponownie (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 668/12) zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku. W aktach sprawy (co poprzednio zarzucał Sąd) znajduje się dokumentacja planistyczna wyraźnie przedstawiająca usytuowanie żłobka na działce nr [...], granice terenu jaki miał być zajęty pod ten żłobek (akta administracyjne tom II, karty nr 415-414, kartograficzne naniesienie na plan realizacyjny projektowanego żłobka z obrasowaniem granic byłej działki nr [...] – tom II karta nr 395; a także kopie map na kartach nr 432 i 433). Znajduje się także sama decyzja lokalizacyjna z dnia 22 lutego 1974 r. Tak uzupełniony materiał dowodowy wyraźnie potwierdza, że działka nr [...] została przeznaczona pod budowę żłobka, który to żłobek ani inny podobny obiekt nie powstał. Dalej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku Sąd zobowiązał do ustalenia daty wybudowania kanalizacji sanitarnej i deszczowej na przedmiotowych działkach i w tym zakresie organ I instancji podjął czynności wyjaśniające. W aktach sprawy znajduje się pismo wyjaśniające od dysponenta siecią kanalizacyjną z dnia 3 grudnia 2012 r. (MPWiK S.A.) z którego wynika, że sieć tą wykonano na zlecenie inwestora Dyrekcji Inwestycji Miejskich II K., a z przejętych przez MPWiK S.A. sieciach na rok 1988 sieci kanalizacyjne na tym obszarze już istniały. Nie wykonano natomiast sieci wodociągowo-kanalizacyjnej na potrzeby projektowanego żłobka (akta administracyjne, tom II, karta nr 394). W ocenie Sądu tak dokonane ustalenia spełniają wymóg realizacji wskazówek zawartych w poprzednio wydanym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Co istotne, jak ustalił to organ I instancji, nie wykonano odrębnej czy też dodatkowej sieci kanalizacyjno-wodociągowej na potrzeby funkcjonowania projektowanego żłobka.

Zarzut braku ustalenia, kiedy zostało wybudowane osiedle "[...]" w K. także nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku. Jak bowiem wyjaśniono to w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, pozyskano lotnicze zdjęcia z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. z roku 1975, 1982 i 1998 i z tych zdjęć wynika, że o ile w 1975 r. nie podjęto jeszcze żadnych robót budowlanych na tym terenie, to już ze zdjęcia z 1982 r. wynika, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane. Tym samym można przyjąć, że do 1982 r. wybudowano osiedle mieszkaniowe, ale bez projektowanego żłobka. Organ ustalił więc datę wybudowania osiedla i mimo, że nie jest to dokładna data zakończenia budowy, to należało taką właśnie datę przyjąć.

Organy nie wyjaśniły daty wykonania ciągu pieszego (obejmującego obecnie działkę nr [...]), jednakże Sąd zauważa, że ta działka nie jest objęta w tej sprawie zwrotem i została ona wyodrębniona właśnie z powodu jej zajęcia pod ciąg pieszy. To z działki nr [...] właśnie wyodrębniono działkę nr [...] stanowiącą fragment chodnika osiedlowego która nie podlega zwróceniu i działkę nr [...] – objętą zwrotem. Brak w tym zakresie dokonania precyzyjniejszych ustaleń stanowi nieistotne uchybienie, które nie ma wpływu na prawidłowy sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji.

Wyjaśniając wątpliwości wskazane przez Sąd w poprzednio wydanym w sprawie wyroku, organy administracji nie naraziły się na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie zaskarżonych decyzji.

Analizując zarzut naruszenia art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 27 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 668/12) wyraźnie stwierdził, że zwiększenie wartości działek przeznaczonych do zwrotu ze względu na poniesione nakłady może obejmować tylko te nakłady, które zostały poczynione celem realizacji celu wywłaszczenia. Zwiększenie wartości nieruchomości spowodowane nakładami niezwiązanymi z realizacją celu wywłaszczenia nie polega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości odszkodowania. To stanowisko zostało uwzględnione przez organy w tej sprawie. Organy administracji wyjaśniły, że aktualne zagospodarowanie działek objętym zwrotem to ogrodzony plac zabaw, który, co oczywiste, nie stanowił celu wywłaszczenia. Także znajdująca się sieć kanalizacji jedynie mogłaby być powiązana z wybudowanym żłobkiem, natomiast nie jest ona częścią sieci tak projektowanego żłobka. Tym samym także i sieć kanalizacji należało w tej sprawie uznać za infrastrukturę integralnie związaną z osiedlem mieszkaniowym, ale nie z projektowanym żłobkiem.

Sąd uznał, że ustalona w tej sprawie kwota zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu wywłaszczenia nieruchomości nie zawiera istotniejszych wad i należy zaakceptować uzasadnienie sposobu jego ustalenia przez organy administracji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona istotniejszymi wadami proceduralnymi lub prawa materialnego i jako odpowiadająca prawidłowej wykładni art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – nie podlega uchyleniu.

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji i skargę oddalił.