Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 469/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 114, art. 116 par. 1, art. 36
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia 23 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy kwotę 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 czerwca 2021 r. Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako "u.g.n."), po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta (dalej jako "Burmistrz") z dnia 28 października 2020 r. od decyzji Starosty (dalej jako "Starosta" lub "organ pierwszej instancji"), wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 13 października 2020 r., o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w R., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] o pow. 391 m2, obr. [..], oraz nr [..] o pow. 533 m2, obr. [..], na rzecz K. i G. L. oraz o zobowiązaniu Burmistrza Miasta do wypłaty ww. odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

2.1. Decyzją z dnia 9 marca 2020 r. Starosta zezwolił na realizację inwestycji drogowej, budowę drogi gminnej pn. "[..]". Na mocy tej decyzji ww. działki o nr [..] i [..], będące własnością K. i G. L., stały się własnością Gminy Miasta. Dnia 26 marca 2020 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za prawo własności ww. nieruchomości. W dniu 23 czerwca 2020 r. przez rzeczoznawcę majątkowego zostały sporządzone operaty szacunkowe określające wartość nieruchomości, zgodnie z którymi wartość prawa własności działki nr [..] wynosiła 53.078,00 zł, a działki nr [..] – 72.355,00 zł.

2.2. Starosta decyzją z dnia 13 października 2020 r. ustalił na rzecz K. i G. L. odszkodowanie w wysokości 131.704,65 zł za prawo własności ww. nieruchomości oznaczonych jako działka nr [..] oraz działka nr [..], które na mocy decyzji Starosty z dnia 4 września 2019 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "[..]", stały się własnością Gminy Miasta. Do wypłaty odszkodowania zobowiązany został Burmistrz Miasta.

Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z ustaleniami rzeczoznawcy majątkowego na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej ww. nieruchomości były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej nr XI/161/2019 z dnia 3 października 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [..] i znajdowały się w jednostce terytorialnej 10.KDD – teren dróg publicznych – klasy dojazdowej. Ustalono, że cel wywłaszczenia działek był tożsamy z jej przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Operat szacunkowy został w ocenie Starosty wykonany i podpisany przez uprawnioną osobę, nie zawiera pomyłek ani istotnych braków czy niejasności, a rzeczoznawca majątkowy szczegółowo wyjaśnił zastosowane podejście, sposób wyceny oraz podstawę prawą, więc dokument ten stanowi miarodajny dowód na okoliczność ustalenia wartości nieruchomości. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego wartość odpowiada wartościom rynkowym nieruchomości i odzwierciedla poziom cen kształtujących się na rynku lokalnym. Jednocześnie organ uznał, że zostały spełnione warunki określone w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1363 ze zm., dalej jako "specustawa drogowa"), obligujące do powiększenia wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 6.271,65 zł.

2.3. Postanowieniem z dnia 23 października 2020 r. Starosta na podstawie art. 113 § 1 i 2 oraz art. 126 k.p.a. z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w decyzji Starosty z dnia 13 października 2020 r., wskazując, że w pkt 1 orzeczenia ww. decyzji nieprawidłowo wskazano, że nieruchomość stała się własnością Gminy Miasta na mocy decyzji Starosty z dnia 4 września 2019 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa fragmentu drogi gminnej – [..]", zamiast na mocy decyzji Starosty z dnia 9 marca 2020 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej budowę drogi gminnej pn. "[..]".

2.4. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Burmistrz Miasta wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że w związku z utrudnieniami spowodowanymi pandemią rozmowy z K. i G. L. przeciągały się w czasie, jednak ostatecznie udało się dojść do porozumienia w kwestii przekazania stronie nieruchomości zamiennej.

2.5. Wojewoda rozpoznając odwołanie Burmistrza Miasta decyzją z dnia 23 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 13 października 2020 r.

Wojewoda przywołał stan faktyczny niniejszej sprawy i odniósł się do sporządzonych na zlecenie organu pierwszej instancji operatów szacunkowych, wskazując m.in., że szczegółowo wyjaśniono w nich sposób ustalenia wartości prawa własności wycenianych działek, omówiono wagi cech nieruchomości oraz zamieszczono informacje umożliwiające prześledzenie procesu szacowania nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego ww. operaty szacunkowe zostały wykonane oraz podpisane przez uprawnioną osobę i nie zawierają pomyłek ani istotnych braków czy niejasności, a zatem mogły stanowić podstawę określenia wartości nieruchomości.

Jednocześnie organ drugiej instancji stwierdził, odnosząc się do treści odwołania od decyzji Starosty, w którym poinformowano o toczących się negocjacjach w sprawie zawarcia porozumienia między inwestorem a byłymi współwłaścicielami w kwestii ustalenia odszkodowania, że nie zaszły przesłanki do zawarcia ugody w myśl art. 114 k.p.a. Wojewoda powołał treść art. 114 i 115 k.p.a., a także art. 116 § 1 i § 2 k.p.a., wskazując, że dla zastosowania instytucji ugody niezbędne jest zaistnienie przesłanek zawartych w tych przepisach. Organ wyjaśnił również, że ugoda może być zawarta jedynie pomiędzy stronami postępowania administracyjnego, przepis prawny nie może wykluczać możliwości jej zawarcia, a co więcej, zgodnie z treścią art. 13 k.p.a., podmiotami ugody mogą być jedynie strony postępowania o "spornych interesach". Strony niniejszego postępowania wyraziły chęć zawarcia między sobą porozumienia w postaci przyznania byłym współwłaścicielom działek nr [..] i [..] nieruchomości zamiennej, w związku z czym organ odwoławczy, w myśl art. 36 k.p.a., przesunął termin zakończenia sprawy, oczekując na zajęcie przez strony stanowiska. Wojewoda wskazał, że mimo to do dnia wydania przez niego decyzji w niniejszej sprawie inwestor oraz byli współwłaściciele nieruchomości nie przedłożyli do organu odwoławczego żadnego dokumentu potwierdzającego zawarcie między nimi porozumienia. Reasumując organ drugiej instancji, cytując orzecznictwo, wskazał, że prowadzenie negocjacji ugodowych nigdy samo przez się nie zwalnia organu od przestrzegania terminów załatwienia sprawy, ponieważ rozmowy w tej materii nie mogą trwać ponad czas przeznaczony na załatwienie sprawy administracyjnej w drodze decyzji, bowiem z zasady ugoda ma przyspieszyć załatwienie sprawy.

Końcowo Wojewoda odniósł się do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej i stwierdził, że słusznie Starosta uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, w związku z ustaleniem, że przed upływem terminu na wydanie nieruchomości inwestor rozpoczął roboty budowlane na działce, a więc faktycznie objął ją w posiadanie.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (nieprawidłowo zatytułowanej jako "sprzeciw") Burmistrz Miasta, działający przez pełnomocnika – pracownika Gminy upoważnionego do jej reprezentowania, zaskarżył ww. decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2021 r. i zażądał jej uchylenia oraz zawieszenia postępowania odszkodowawczego do czasu zawarcia porozumienia z K. i G. L.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zarówno Burmistrz, jak i K. i G. L. wyrazili chęć zawarcia porozumienia w postaci przyznania byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości nieruchomości zamiennej, która miała stanowić rekompensatę w ramach odszkodowania za przejęte przez Gminę Miasta działki. Podniesiono, że aby możliwe było zawarcie ww. porozumienia Gmina poczyniła szereg zaawansowanych czynności, mających na celu ugodowe załatwienie sprawy, ponosząc znaczne koszty – m.in. w 2020 r. został wykonany podział działki nr [..] obręb [..], stanowiącej własność Gminy Miasta, co miało na celu wydzielenie nieruchomości zamiennej, a także zlecono wykonanie operatu szacunkowego powstałej w wyniku ww. podziału działki nr [..] obręb [..], mającej stanowić rekompensatę w ramach odszkodowania należnemu K. i G. L., w celu poznania jej wartości rynkowej. Burmistrz wskazał również, że proces długotrwałych negocjacji spowodowany był tym, że Gmina Miasta przeprowadziła czynności mające na celu kompleksowe załatwienie wszystkich spraw dotyczących nieruchomości, a także że pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. poinformował o tym Wojewodę i wniósł o przedłużenie terminu na załatwienie sprawy do dnia 30 lipca 2021 r., na co Wojewoda się nie zgodził. Końcowo Burmistrz wskazał, że w związku z pandemią rozmowy z byłymi współwłaścicielami nieruchomości przeciągnęły się, a ostateczne zawarcie konsensusu rozminęło się w czasie z wydaniem decyzji przez Wojewodę, oraz wniósł o umożliwienie stronom dojścia do porozumienia.

4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Wojewody w skardze nie wskazano żadnych nowych okoliczności, a w uzasadnieniu wydanej decyzji szczegółowo wyjaśniono powody, dla których Wojewoda zobowiązany był wydać decyzję. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że był zobligowany do wydania decyzji w terminie, w którym operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego dla danej nieruchomości, na podstawie którego organ pierwszej instancji orzeka o ustaleniu odszkodowania na rzecz byłych właścicieli nieruchomości, jest aktualny. Jednocześnie organ drugiej instancji podniósł, że rozmowy co do zawarcia porozumienia nie mogą trwać ponad czas przeznaczony na załatwienie sprawy w drodze decyzji, ponieważ z zasady ugoda ma przyspieszyć jej załatwienie, a tymczasem Burmistrz od momentu wniesienia odwołania, tj. od dnia 28 października 2020 r., jedynie informuje, że trwają negocjacje w sprawie zawarcia ugody, przedłużając bezpodstawnie postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Wojewody.

5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do zasadności wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w sytuacji gdy strona skarżąca oraz byli współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości informowali o chęci zawarcia porozumienia w kwestii odszkodowania za przejęte na rzecz Gminy działki.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Jak stanowi art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych – z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Dalej wskazać należy na art. 130 ust. 2 u.g.n., według którego ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, oraz art. 156 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154, natomiast według art. 156 ust. 4 zd. 1 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w ocenie organu drugiej instancji ziściły się wynikające z powyższych przepisów przesłanki uzasadniające wydanie przez Starostę decyzji ustalającej odszkodowanie za prawo własności nieruchomości - działki nr [..] i [..], ponieważ działki te zostały objęte decyzją Starosty z dnia 9 marca 2020 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, budowę drogi gminnej pn. "[..]", a odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o prawidłowo sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego operaty szacunkowe z dnia 23 czerwca 2020 r., Jednakże kluczową kwestią dla oceny, czy zaskarżona decyzja narusza prawo, jest podnoszona w skardze – jak również wcześniej, w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji – okoliczność, że strona skarżąca oraz byli współwłaściciele działek nr [..] i [..] wyrażali chęć zawarcia porozumienia co do rekompensaty w postaci nieruchomości zamiennej za wyżej wymienione, wywłaszczone nieruchomości.

W związku z powyższym zasadne jest powołanie treści przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących zawarcie ugody w postępowaniu administracyjnym.

5.4. Zgodnie z art. 114 k.p.a., w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, strony mogą zawrzeć ugodę, jeżeli charakter sprawy na to pozwala i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Jak stanowi art. 115 k.p.a., ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 116 k.p.a., organ administracji publicznej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do zawarcia ugody, jeżeli istnieją przesłanki do jej zawarcia, pouczając strony o trybie i skutkach zawarcia ugody (§ 1). W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji (§ 2).

Art. 114 k.p.a. określa przesłanki dopuszczalności zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z jego treścią przedmiotem ugody może być sprawa, w której toczy się postępowanie administracyjne – nie jest zatem dopuszczalne zawarcie ugody przed wszczęciem postępowania ani po jego zakończeniu (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1277/10; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Ponadto, zawarcie ugody jest możliwe, jeżeli charakter sprawy na to pozwala oraz jeżeli uczestniczą w niej strony o "spornych interesach", zarówno przed organem pierwszej instancji jak i w postępowaniu odwoławczym. Natomiast końcową datę okresu, w którym ugoda może być zawarta, należy rozumieć jako ostatni dzień terminu załatwienia danej sprawy (art. 35 i n. k.p.a.).

5.5. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji powołał powyższe przepisy dotyczące ugody i wskazał, że strony postępowania wyraziły chęć porozumienia – co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona skarżąca wskazała, że udało się osiągnąć porozumienie z byłymi współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości, w związku z czym pismem z dnia 1 grudnia 2020 r. organ drugiej instancji zwrócił się do stron postępowania z prośbą o wskazanie, jakie jest ich stanowisko co do możliwości zawarcia ugody, informując przy tym o treści art. 114, art. 115 i art. 116 § 1 k.p.a. Burmistrz w piśmie z dnia 9 grudnia 2020 r. podtrzymał swoje stanowisko odnośnie zawarcia porozumienia ze stroną w kwestii przekazania nieruchomości zamiennej oraz załączył skierowane przez K. i G. L. do Urzędu Miasta pismo z dnia 27 października 2020 r., w którym podtrzymali oni propozycję zamiany działek nr [..] i [..] na działkę nr [..]. W piśmie z dnia 12 grudnia 2020 r., skierowanym już bezpośrednio do Urzędu Wojewódzkiego, byli współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości podtrzymali zgodę na zawarcie porozumienia, poprzez otrzymanie nieruchomości zamiennej.

Co istotne w niniejszej sprawie, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał, że w związku z wyrażeniem przez strony postępowania chęci zawarcia ze sobą porozumienia, w postaci przyznania byłym współwłaścicielom działek nr [..] i [..] nieruchomości zamiennej, w myśl art. 36 k.p.a. przesunął termin zakończenia sprawy, oczekując na zajęcie stanowiska stron w tej kwestii, jednakże w braku przedłożenia przez strony dokumentu potwierdzającego zawarcie porozumienia wydał decyzję.

Powyższe twierdzenia organu drugiej instancji odnieść należy do wyżej powołanego art. 116 § 1 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika bowiem wprost, że organ odwoławczy, w sytuacji, gdy istnieją przesłanki do zawarcia ugody, nie tylko odracza wydanie decyzji, ale również wyznacza stronom termin do zawarcia ugody, z pouczeniem stron o trybie i skutkach jej zawarcia.

5.6. Złożenie przez strony oświadczeń o zamiarze zawarcia ugody zobowiązuje więc organ prowadzący postępowanie do odroczenia wydania decyzji oraz wyznaczenia stronom terminu do zawarcia ugody. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, odroczenie wydania decyzji i wyznaczenie stronom terminu zawarcia ugody następuje w drodze postanowienia (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 116). W postanowieniu tym organ administracji publicznej powinien odroczyć wydanie decyzji do dnia, który jest końcowym dniem terminu zawarcia ugody, oraz pouczyć strony o trybie i skutkach zawarcia ugody (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 116). Organ administracji jest więc w wyżej opisanych okolicznościach obowiązany wyznaczyć stronom termin do zawarcia ugody, przy czym termin ten powinien być racjonalny, umożliwiający dokonanie czynności związanych z zawarciem ugody. Niezbędne jest wskazanie terminu zgodnego z zasadą szybkości postępowania administracyjnego (art. 12), precyzyjnie oznaczonego. Termin na zawarcie ugody jest terminem wyznaczonym i jako termin procesowy podlega przedłużeniu lub skróceniu, a także może być przywrócony (por. K. Chałubińska-Jentkiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom II, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Olsztyn 2020, art. 116).

Dodatkowo wskazać można, że odroczenie wydania decyzji i wyznaczenie stronom terminu do zawarcia ugody nie oznacza, że konieczne jest wydawanie dwóch odrębnych postanowień administracyjnych (por. K. Chałubińska-Jentkiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom II, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Olsztyn 2020, art. 116). Zasada prostoty postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.) nakazuje wydanie jednego aktu. Jednak wydanie dwóch postanowień będzie możliwe, w szczególności w sytuacji, gdy organ podjąłby wyłącznie rozstrzygnięcie o odroczeniu wydania decyzji, pominąłby zaś kwestię wyznaczenia stronom terminu do zawarcia ugody.

Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 23 lutego 2021 r. Burmistrz poinformował Wojewodę, że trwają negocjacje mające na celu zawarcie ugody między stronami. Z notatki służbowej z dnia 22 kwietnia 2021 r. wynika, iż w dniu tym ustalono, że nadal nie doszło do zawarcia porozumienia. Natomiast w piśmie z dnia 30 kwietnia 2021 r. Burmistrz, poza tym, że wskazał, że nadal prowadzone są czynności mające na celu zawarcie ugody, wniósł o przedłużenie terminu do załatwienia sprawy do dnia 30 lipca 2021 r. Ponadto, jak wynika z notatki służbowej z dnia 30 kwietnia 2021 r. - sporządzonej przez pracownika organu odwoławczego - w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej przed wpływem ww. pisma poinformowano pracownika Urzędu Miasta, że organ odwoławczy może wstrzymać wydanie decyzji jedynie do dnia 23 czerwca 2021 r., z uwagi na kończącą się w tym dniu aktualność operatu szacunkowego sporządzonego dla nieruchomości.

5.7. Tym samym, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ drugiej instancji nie wyznaczył stronom terminu do zawarcia ugody, mimo potwierdzenia przez obie strony sporu chęci ugodowego załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy jedynie informował strony o wyznaczaniu nowego terminu załatwienia sprawy, kierując do nich zawiadomienia w oparciu o art. 36 k.p.a. W nawiązaniu do zawartego w piśmie Burmistrza z dnia 30 kwietnia 2021 r. wniosku o przedłużenie terminu do załatwienia sprawy, organ pismem z dnia 24 maja 2021 r. zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując jedynie, że Burmistrz wystąpił z prośbą o przedłużenie terminu zakończenia postępowania z uwagi na trwające negocjacje, jednak nie przedłożył dokumentów potwierdzających zawarcie porozumienia. W rezultacie organ odwoławczy na podstawie art. 36 k.p.a. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 23 czerwca 2021 r.

5.8. W związku z powyższym w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania; art. 115 i 116 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – nie można bowiem wykluczyć, że sprawa mogłaby zostać zakończona w drodze ugody zawartej między stronami, w ramach której byli współwłaściciele wywłaszczonych nieruchomości otrzymaliby nieruchomość zamienną, na co wcześniej wyrazili zgodę. Organ drugiej instancji, jak wynika z art. 116 § 1 k.p.a., powinien z uwagi na istnienie przesłanek do zawarcia ugody wyznaczyć stronom postępowania termin do jej zawarcia, czego nie zrobił. Zgodnie z treścią art. 116 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji w przypadku zawiadomienia przez jedną ze stroną o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Żadna ze stron nie informowała organu o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody, a w braku wyznaczenia terminu do jej zawarcia nie sposób uznać, że strony go przekroczyły.

Końcowo Sąd orzekający w niniejszej sprawie zwraca uwagę, że w notatce służbowej z dnia 22 kwietnia 2021 r. wskazano, że K. L. zapowiedział, że poinformuje organ, gdy tylko zostaną podjęte jakieś konkretne działania w kwestii zawarcia porozumienia, zaś w przypadku braku działania wnosi o wydanie decyzji. Niemniej jednak należy uznać, że powyższe stanowisko nie oznacza, że strona porzuciła chęć zawarcia ugody, co mogłoby uzasadniać załatwienie sprawy w drodze decyzji zgodnie z art. 116 § 2 k.p.a. Strony w toku prowadzonego przez organ drugiej instancji postępowania wyraźnie potwierdzały chęć zawarcia porozumienia, a K. L. zgodnie z treścią powyższej notatki, jedynie w razie niepodjęcia przez inwestora czynności zmierzających do zawarcia ugody, wnosił o wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku, zwracając się w pierwszej kolejności do stron postępowania, czy podtrzymują wyrażoną wolę zawarcia ugody.

5.9. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.