Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 343/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 82 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynął wniosek H. P., S. P. oraz J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] (we wniosku błędnie oznaczono datę wydania decyzji na dzień [...]r.), którą udzielono [...] S.A. pozwolenia na budowę hali przemysłowej dla produkcji podzespołów do silników samochodowych wraz z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną i sanitarną oraz niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...], stanowiącej działki nr [...],[...],[...] i [...].

Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji oparte zostało o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy zarzucili organowi naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego oparty został na twierdzeniu, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie wzięto pod uwagę faktu, iż należąca do nich nieruchomość znajduje się w strefie ochronnej planowanej inwestycji, co ze względu na charakter zamierzonej przez [...] S.A. działalności niesie ryzyko wystąpienia katastrofy budowlanej. Oprócz tego zarzucono również naruszenie § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Naruszenia prawa procesowego autorzy wniosku upatrywali w wydaniu decyzji bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz pozbawieniu ich udziału w postępowaniu, co stanowi istotne naruszenie przepisów art. 7, art. 10 i art. 28 Kpa.

Postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 150 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Wojewoda [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę wydanego na rzecz [...] S.A. i wyznaczył Prezydenta Miasta B. jako organ właściwy do jego przeprowadzenia.

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że po wstępnej ocenie sprawy organ stwierdził, iż nie kwalifikuje się ona do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, lecz do wznowienia postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało oparte o przepis art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził w uzasadnieniu, że nie zachodzi przesłanka wznowienia, na podstawie której wznowiono postępowanie.

W wyniku wniesienia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Wojewody inwestycja, której dotyczy objęta wnioskiem o wznowienie postępowania decyzja powinna być zakwalifikowana według § 3 ust. 1 pkt 52a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Powodem tego jest fakt, że teren, na którym ma powstać inwestycja, styka się z terenem mieszkalnym, na którym usytuowany jest budynek mieszkalny wnioskodawców. Skoro okoliczność ta została ujawniona już po udzieleniu pozwolenia na budowę, wobec tego organ I instancji powinien zbadać przesłankę wznowienia zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Postępowanie wznowieniowe zostało następnie zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. z uwagi na zainicjowanie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ ten zobowiązał bowiem inwestora postanowieniem z dnia [...]r. do przedłożenia takiej decyzji. Postępowanie wznowieniowe zostało podjęte na mocy postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. (Wojewoda [...] utrzymał w mocy to postanowienie w dniu [...]r.). W międzyczasie, decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] doszło do przeniesienia decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę na rzecz [...] Sp. z o.o.

Kontynuując postępowanie wznowieniowe, mając na względzie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w decyzji organu odwoławczego, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. nr [...] udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę hali produkcyjnej. W pisemnych motywach tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że po zbadaniu kwestii istnienia ewentualnej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie stwierdzono, aby w niniejszej sprawie ujawnione zostały nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu, przedłożone przez inwestora dokumenty (projekt budowlany z opiniami i uzgodnieniami oraz wymaganymi pozwoleniami, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością i ostateczna decyzja o warunkach zabudowy) były wystarczające dla zbadania, czy zamierzona przezeń inwestycja może być zaliczona do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Z opinii sporządzonej przez właściwy organ ochrony środowiska wynika, że wspomniana inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Takie stanowisko było znane organowi architektoniczno–budowlanemu udzielającemu pozwolenia na budowę, stąd też nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji w oparciu o wskazaną wyżej przesłankę wznowienia.

W odwołaniu od tej decyzji H., J. i S. P. zarzucili organowi naruszenie prawa procesowego polegające na niedostatecznym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. W związku z tym odwołujący się wnieśli o uwzględnienie odwołania i uchylenie decyzji organu I instancji lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia po przedstawieniu stanu sprawy i przebiegu dotychczasowego postępowania Wojewoda wskazał, że wielokrotnie odwołujący się powoływali się na orzeczenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. odmawiające uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wspomnianej inwestycji. W toku postępowania ujawniono jednak, że zmienił się właściciel nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, a także interpretacja przepisu § 3 ust. 1 pkt 52 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ustalono bowiem, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta B. umorzył bowiem postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji wskazując, iż wobec zmiany podmiotu dysponującego nieruchomością oraz stwierdzenia, że powierzchnia nieruchomości jest mniejsza niż 1 ha jest ono bezprzedmiotowe. Okoliczność ta zaważyła z kolei na ocenie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkowało odmową uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. P. wniósł o uchylenie powołanej wyżej decyzji Wojewody [...].

Odnosząc się do argumentacji organu skarżący podkreślił, że chybione jest twierdzenie, iż nastąpiła zmiana podmiotu dysponującego nieruchomością oraz że wybudowana hala ma mniej niż 1 ha. Zdaniem skarżącego twierdzenia organu w tym zakresie są całkowicie bezpodstawne, gdyż sporny obiekt istnieje, zaś jego właścicielem nadal jest [...] S.A. Oprócz tego, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie uzgodnił środowiskowych uwarunkowań dla wskazanej wyżej hali produkcyjnej. Tymczasem, z treści art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że dla przedsięwzięcia mogącego w sposób znaczący oddziaływać na środowisko wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący zaznaczył również, że inwestor uruchomił produkcję bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz nie legitymując się pozwoleniem na użytkowanie wspomnianej hali. Oprócz tego, zdaniem skarżącego, wskazana przez inwestora łączna powierzchnia działek, na których miała być wybudowana hala była mniejsza niż w rzeczywistości. We wniosku zaznaczono bowiem działki niezbędne do usytuowania hali o powierzchni mniejszej niż 1 ha, a w rzeczywistości wspomniane nieruchomości są częścią większego terenu, o powierzchni przekraczającej 1 ha. Stąd też sporna inwestycja powinna być zaliczona do przedsięwzięć mogących w znaczący sposób oddziaływać na środowisko, a skoro tak, to przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę popełniono szereg istotnych uchybień, które uzasadniają wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o obiektywne rozstrzygnięcie sprawy. Organ wyjaśnił, iż wznawiając z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę spornej hali miał na względzie przede wszystkim zbadanie kwestii oddziaływania na środowisko spornego obiektu. Skoro zaś z przyczyn formalnych ustalenie tego oddziaływania okazało się niemożliwe, to tym samym stwierdzono brak podstaw do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. S. P. obszernie opisał dotychczasowe postępowanie w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla wspomnianego przedsięwzięcia, wskazując, że postanowieniem z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wydał w tej kwestii negatywne dla inwestora rozstrzygnięcie. Pomimo tego, w spornym obiekcie trwa produkcja, co wywołuje uciążliwości dla otoczenia.

Na rozprawie przed Sądem skarżący podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, a uczestnicy H. P. i J. P. przyłączyli się do argumentacji skarżącego wnosząc o uwzględnienie skargi. Z kolei pełnomocnik [...] SA (następca [...] SA) wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się usprawiedliwiona.

W punkcie wyjścia rozważań wskazać przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na skutek wystąpienia H. P., S. P. i J. P., którzy w piśmie z dnia [...]r. zwrócili się do organu o "stwierdzenie nieważności decyzji" o pozwoleniu na budowę. Z treści tego pisma wynika, że wnioskodawcy zasadność uruchomienia trybu nadzwyczajnego upatrywali nie tylko w wydaniu tej decyzji z rażącym – ich zdaniem – naruszeniem prawa, ale również w pozbawieniu ich statusu strony w zakończonym bez ich udziału postępowaniu administracyjnym.

Można więc było przyjąć, że w istocie pismo to zawiera wnioski o wszczęcie dwóch, niekonkurencyjnych względem siebie postępowań, tj. stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) oraz wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę ze względu na pozbawienie możliwości wzięcia udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). Unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają jednoznacznych wskazówek co do pierwszeństwa któregokolwiek z tych trybów w sytuacji, gdy strona ubiega się o ich jednoczesne wszczęcie. Generalnie rzecz ujmując, w tego rodzaju przypadku decydujące znaczenie ma nie tyle nazwa pisma, co rodzaj, charakter i waga podnoszonych naruszeń. Z tego powodu wnikliwej analizy na wstępnym etapie postępowania wymagały zawarte w piśmie zarzuty, co miało zasadnicze znaczenie dla właściwe ukierunkowanie postępowania.

Mając to w polu widzenia organ w pierwszej kolejności powinien był ustalić, czy rzeczywiście ma do czynienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, czy też wnioskodawcy żądają wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, tak jak to określili we wniosku. W tym celu, o ile własne rozważania nie pozwoliły na poznanie rzeczywistych intencji autorów wystąpienia organ, do którego wpłynęło pismo, względnie później organ wyższego stopnia, któremu przekazano pismo, winien był wezwać wnioskodawców do jednoznacznego sprecyzowania żądania zawartego w tym piśmie, a następnie, w zależności od treści udzielonej odpowiedzi wszcząć jedno z tych postępowań. Jednakże rozważając pierwszeństwo obu trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji należało uwzględnić, że zastosowanie trybu nieważnościowego powoduje następstwa prawne dalej idące niż przy zastosowaniu trybu wznowieniowego.

Skoro badanie wniosku stron doprowadziło do ustaleń, iż oprócz wskazanej przez nich podstawy wznowienia, istnieją inne, które uzasadniają wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu, prowadzone postępowanie powinno swoim zakresem obejmować wszystkie te okoliczności, a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie powinno stanowić wynik ich wszechstronnej analizy. Innymi słowy, na gruncie niniejszej sprawy oprócz ustalenia podstaw wznowienia postępowania z urzędu, wskazanych przez organ, należało przede wszystkim zbadać, czy H. P., S. P. i J. P. przysługiwał status strony w postępowaniu zwyczajnym i czy pozbawienie ich możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu wyczerpuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, czego organy nie uczyniły.

Wojewoda [...] wznawiając postępowanie z urzędu zignorował w sumie treść pisma stron. Nie można bowiem uznać, że działaniem w granicach i na podstawie obowiązującego prawa jest pominięcie żądań stron mających istotne znaczenie dla właściwego wszczęcia postępowania administracyjnego, zgodnego z intencjami osób wnioskujących o jego wszczęcie. Skoro Kodeks postępowania administracyjnego wyposaża stronę w uprawnienie do zgłoszenia żądania uruchomienia trybu nadzwyczajnego wzruszenia ostatecznej decyzji ( wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, wznowienia postępowania z powołaniem się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa ), to obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności zbadać to żądanie, określić legitymację wnoszących pismo, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, podjąć czynności procesowe. W niniejszej sprawie, bez rzeczowej argumentacji o braku podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego, doszło do wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, zaś jego prowadzenie po wydaniu przez organ odwoławczy kasacyjnej decyzji oparte było o badanie ewentualnego wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Oznacza to, że wszczynając i prowadząc postępowanie organy obydwu instancji zupełnie pominęły wystąpienie stron i w żaden sposób nie odniosły się do podnoszonego przez nie zarzutu nieuczestnictwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że analiza materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych pozwala przyjąć, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. nr [...] nie została doręczona właścicielom nieruchomości o numerze [...] (wnioskodawcom), przylegającej bezpośrednio do terenu planowanej inwestycji. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stanowił, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wobec tego brak jakichkolwiek ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania, przede wszystkim zaś wpływu projektowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, a tym samym odpowiedzi na pytanie, czy H., S. i J. P. posiadali interes prawny legitymujący ich do występowania w toczącym się postępowaniu o pozwolenie na budowę w charakterze stron należy uznać za istotne uchybienie. Wznowienie postępowania w oparciu o tę przesłankę stanowiłoby podstawę do przeprowadzenia postępowania co do tej przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w jej całokształcie. Pośrednio bowiem organy nie kwestionują istnienia po ich stronie interesu prawnego, a zatem, że winni być stroną postępowania zakończonego przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę.

Dalej wskazać przyjdzie, że organ wznawiając z urzędu postępowanie w sprawie jako podstawę powołał art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Przepis ten wskazuje, że wznowienie postępowania administracyjnego uzasadnia sytuacja, w której "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". Oznacza to, że skuteczne wznowienie postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy kumulatywnie zostaną spełnione trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 Kpa, tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowania przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa), 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1811/05 – LEX nr 204790). Brak którejkolwiek z nich stanowi zaś nieusuwalną przeszkodę dla wznowienia postępowania administracyjnego.

W postanowieniu z dnia [...]r. o wznowieniu postępowania administracyjnego Wojewoda [...], uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do wielkości planowanej inwestycji, co ma wpływ na ewentualne zaliczenie spornej inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wznawiający postępowanie nie wyjaśnił jaki dowód, mający istotne znaczenie dla oceny okoliczności warunkujących wydanie pozwolenia na budowę miałby być sfałszowany. Z treści uzasadnienia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...]r. można jedynie domniemywać, że podstawą wznowienia było podważenie wiarygodności przedłożonych przez inwestora dokumentów, dotyczących obszaru planowanej inwestycji. Nie sprecyzowano jednakże, o które dokumenty chodzi. W omawianym przypadku niezbędnym było udowodnienie lub graniczące z pewnością uprawdopodobnienie, że dokonano sfałszowania dowodu, a więc wytworzenia treści niezgodnej z oryginałem i nadania mu pozorów autentyczności.

Po wznowieniu postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana podstawy wznowienia, gdyż w kasacyjnej decyzji z dnia [...]r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. Wojewoda [...] wskazał, iż podstawa, w oparciu o którą wznowiono postępowanie administracyjne okazała się niewłaściwa, w dalszym ciągu przemilczając podawaną przez skarżącego i uczestników podstawę wznowienia. Zdaniem Wojewody dalsze postępowanie w sprawie powinno toczyć się z uwzględnieniem przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a wobec tego jego celem miało być ustalenie, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, organ wydający pozwolenie na budowę przeoczył niektóre fakty związane z usytuowaniem terenu, na którym miała być zrealizowana sporna inwestycja. Wobec tego uznał za konieczne i niezbędne do rozstrzygnięcia zbadanie, czy ze względu na zwiększenie terenu wokół planowanej inwestycji nie będzie można zakwalifikować jej jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

Stwierdzić przyjdzie, że regulacja z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego wówczas, gdy okaże się, iż w dacie wydawania decyzji istniały istotne dla sprawy okoliczności, których organ nie wziął pod uwagę przy jej wydawaniu. Trzeba jednakże z całą mocą podkreślić, że chodzi o dowody i okoliczności, których organ prowadząc postępowanie w sposób staranny i rzetelny oraz zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 Kpa) nie był w stanie wziąć pod uwagę. Nie jest zaś przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego przyjęcie że decyzja została wydana w oparciu o nierzetelną i powierzchowną analizę stanu faktycznego sprawy, na podstawie niepełnego i wadliwie zinterpretowanego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia

27 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1128/05 - LEX nr 320867). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że zmiana istotnych dla sprawy okoliczności (zmiana właściciela nieruchomości, zmiana jej areału, zmiana interpretacji przepisu) uzasadniały umorzenie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, co miało zasadniczy wpływ na wynik niniejszego postępowania. W ocenie Sądu nie można się zgodzić z tego rodzaju argumentacją.

Wznowienie postępowania administracyjnego ma na celu weryfikację prawidłowości konkretnej decyzji, w okolicznościach faktycznych i prawnych, w których została wydana. Odwołując się do treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa ponownie należy wskazać, że przepis ten stanowi o okolicznościach faktycznych oraz dowodach istniejących w dniu wydawania tej decyzji. Późniejsze pojawienie się nowych dowodów lub też ujawnienie okoliczności powstałych już po wydaniu tej decyzji nie może być uznane za wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis. Przywołana przez organ decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych została wydana już po wznowieniu postępowania administracyjnego (postępowanie w tym zakresie zostało ostatecznie zakończone w dniu [...]r. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.). Tymczasem w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie dysponował wiedzą, czy sporna inwestycja wymaga ustalenia tych uwarunkowań, czy też nie, a zarazem nie podjął żadnych kroków zmierzających do ustalenia tej okoliczności. Poza tym w ramach tej podstawy organy podjęły próbę weryfikacji dotychczasowej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, co jest niedopuszczalne.

Całokształt rozważań dokonanych w granicach wyznaczonych przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., pozwala przyjąć, iż wskutek stwierdzonych naruszeń nie mogły się ostać w obrocie prawnym zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane w postępowaniu wznowieniowym. Przede wszystkim na wstępnym etapie postępowania organy nie dokonały wszechstronnej i rzetelnej analizy wystąpienia skarżącego i uczestników, decydując się zaś na wznowienie postępowania z urzędu całkowicie pominęły przywoływaną przez skarżących podstawę wznowienia postępowania. Właściwy organ jest uprawniony do wznowienia z urzędu postępowania, jednakże nie może pozostawić na uboczu wskazywanej przez strony podstawy wznowienia, tym bardziej jeśli jest to zarzut niebrania bez własnej winy udziału w postępowaniu.

Z tych powodów, mając również na względzie umotywowanie rozstrzygnięć, decyzje odmawiające uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotychczasowej naruszają przepisy art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa przez jego niezastosowanie oraz art. 7 , art. 10 i art. 77 § 1, co zdaniem Sądu mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Stwarza to podstawę do uchylenia obu decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Jednocześnie, wobec wadliwej podstawy wznowienia z urzędu przywołanej w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...]r., należało również uchylić to postanowienie, do czego podstawę daje przepis art. 135 P.p.s.a., co zdaniem Sądu jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania nie orzeczono, jako że skarżący zwolniony został od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, innych kosztów sądowych nie poniósł, a do czasu zamknięcia rozprawy nie zgłosił żądania zasądzenia kosztów postępowania innych niż koszty sądowe. Konsekwencją uchylenia zaskarżonej decyzji było orzeczenie, że do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega ona wykonaniu (art. 152 P.p.s.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji w pierwszej kolejności podda analizie treść wystąpienia skarżącego oraz uczestników postępowania H. P. i J. P. z dnia [...]r., a następnie oceni, czy pismo to stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), czy też wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W razie wątpliwości zażąda organ udzielenia przez autorów tego pisma stosownych wyjaśnień. Gdyby w rzeczy samej intencją wnioskodawców było uruchomienie postępowania nieważnościowego, a waga i charakter podnoszonych naruszeń na to wskazują, będzie miał organ na uwadze, że zrealizowanie inwestycji (wykończenie robót budowlanych, co do których udzielono pozwolenia na budowę) nie stanowi przeszkody do orzeczenia o nieważności takiej decyzji, oczywiście w razie zaistnienia do tego podstaw. Uwaga ta jest o tyle konieczna, gdyż ze zgodnych oświadczeń obecnych na rozprawie stron wynika, że budowa hali przemysłowej z instalacjami i infrastrukturą została zakończona. W postępowaniu nieważnościowym do rozstrzygnięcia pozostawałaby zasadnicza w sprawie kwestia, czy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wymagane było przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w trybie i na zasadach określonych w art. 46 ustawy z dnia

27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Wymaga to jednak zajęcia jednoznacznego stanowiska, czy sporne przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 52 lit. a cytowanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Nie sposób w tym miejscu nie zauważyć, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia stanowiło jedno z podstawowych zarzutów zawartych w piśmie inicjującym postępowanie z dnia

[...]r. Wyrazić przy tym należy zapatrywanie, że przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla konkretnego przedsięwzięcia i wydanie następnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Z tego powodu przeprowadzenie takiego postępowania i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w stosunku do przedsięwzięcia już zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niemożliwe. Zatem i tę okoliczność weźmie pod uwagę organ przed uruchomieniem właściwego trybu nadzwyczajnego.