Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 76/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 1 par. 2 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 art. 8 i art. 77 Kpa, art. 105 par. 1 Kpa, art. 138 par. 1 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. C.-W. i Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), umorzył - z powodu bezprzedmiotowości - postępowanie wszczęte na wniosek I. i Z. W. z dnia [...] o wydanie pozwolenia na budowę tj. rozbudowę budynków nr[...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr[...].

W dniu [...]na wniosek L.K., właścicielki działki sąsiadującej z inwestycją, Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy i w dniu [...] wydał decyzję Nr[...], stwierdzającą nieważność tej decyzji Burmistrza. Decyzja Wojewody została następnie utrzymana w mocy przez Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...].

Zdaniem Starosty, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] zaskutkowało brakiem rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę wszczętego na wniosek I. i Z. W.

Organ wskazał, że w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) organem właściwym do ponownego rozpoznania wskazanego wniosku jest od dnia [...] Starosta.

Starosta ustalił, że przedmiotowa budowa została zakończona w[...], a Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] wydał potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy. W zaistniałej sytuacji – zdaniem Starosty - organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może kontynuować postępowania w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ decyzja taka może dotyczyć tylko przyszłych lub niezakończonych zamierzeń inwestycyjnych, a zrealizowanie obiektu powoduje bezprzedmiotowość postępowania (wyrok NSA z dnia 15.11.2000 r. IV SA 1164/98, wyrok z dnia 7.12.2005 r. II OSK 285/05, wyrok z dnia 7.12.2005 r. II OSK 286/05, wyrok z dnia 7.12.2005 r. II OSK 910/05, wyrok z dnia 30.11.2005 r. II OSK 279/05).

I. C.-W. i Z. W. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o wydanie pozwolenia na budowę w przedmiocie rozbudowy budynków gospodarczych i budynku mieszkalnego nr[...], po uprzednim zwróceniu się przez organ do Ministra Infrastruktury o udzielenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych opisanych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie ich interesu prawnego poprzez umorzenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę budynku,

2) naruszenie art. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że po dokonaniu rozbudowy obiektu budowlanego, nie jest już możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, z uwagi na uprzednie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zakończenie na jej podstawie procesu inwestycyjnego, w sytuacji gdy decyzja taka została uchylona - co oznacza, że wyeliminowano ją z obrotu prawnego,

3) naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zachodzą warunki wskazane w tych przepisach i jednocześnie nie zachodzi warunek negatywny wskazany w art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane, albowiem rozpoczęcie robót nastąpiło zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,

4) naruszenie art. 7 kpa (zasady prawdy obiektywnej) w zw. z art. 77 kpa poprzez załatwienie sprawy wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi skarżących, co polegało na odmowie wydania pozwolenia na budowę poprzedzonego wystąpieniem do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych

5) naruszenie art. 8 kpa (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) poprzez odmówienie skarżącym przez organ możliwości naprawienia błędu popełnionego przy wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, której nieważność następnie stwierdzono, w sytuacji gdy obecnie istnieje możliwość wydania prawidłowej decyzji, po uzyskaniu stanowiska Ministra Infrastruktury,

6) naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie i uznanie, że postępowanie niniejsze stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt zakończenia przez skarżących inwestycji budowlanej.

Zdaniem skarżących, stanowisko organu I instancji jest nieprawidłowe,

a powołane przez organ orzecznictwo nie dotyczy przedmiotowego stanu faktycznego, skarżący rozpoczęli proces inwestycyjny nie jako tzw. samowolę budowlaną, lecz na podstawie ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, która została wyeliminowana z obrotu prawnego dopiero na około lata po zakończeniu tego procesu. Nie jest zatem tak, że naruszyli przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też jakikolwiek inny przepis prawa. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi zatem sytuacja opisana w art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego.

Nie jest nadto prawidłowe stanowisko organu wskazujące, że w przypadku rozbudowy obiektu budowlanego nie jest możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, z uwagi na uprzednie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zakończenie na jej podstawie procesu inwestycyjnego.

W przedmiotowym stanie faktycznym decyzja taka została bowiem uchylona, a zatem wyeliminowano ją z obrotu prawnego i możliwe jest ponowne jej wydanie. Wydana decyzja narusza również art. 32 ust. 1 i 2 ustawy Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie niewydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zachodzą warunki wskazane w tych przepisach i jednocześnie nie zachodzi warunek negatywny wskazany w art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane. Bez znaczenia jest fakt, że decyzja została uchylona po zakończeniu procesu inwestycyjnego.

Nie jest również zasadne stanowisko organu w kwestii bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie, organ błędnie ustalił, że brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie jest sam budynek, ale złożony przez inwestora w dniu [...]wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę tego budynku. Fakt dokonania rozbudowy obiektu nie powoduje zatem, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowy i dlatego należy postępowanie administracyjne umorzyć.

Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. C.-W. i Z. W. od decyzji Starosty z dnia [...] orzekł się o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na wstępie uzasadnienia decyzji, organ II instancji przedstawił stan faktyczny

i prawny sprawy ze wskazaniem stanowiska organu I instancji i zarzutów odwołania.

Następnie organ podał, że zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), rozpoczęcie albo wznowienie budowy w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji

o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten dotyczy jednak sytuacji, w których obiekt nie został jeszcze oddany do użytkowania. Nie jest natomiast możliwe wydanie przez organy architektoniczno - budowlane decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli inwestor uzyskał przyjęcie zgłoszenia zakończenia robót budowlanych bądź uzyskał pozwolenie na użytkowanie, stanowisko takie prezentują sądy administracyjne w wyroku WSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 187/08, LEX nr 526454, a także w wyroku NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 187/10.

Okoliczność ta wpływa jednocześnie na właściwość rzeczową organów administracji budowlanej, bowiem jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie takiej inwestycji może być dalej prowadzone tylko przez organy nadzoru budowlanego. Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] potwierdził przyjęcie zakończenia robót budowlanych realizowanych na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia[...]. Oznacza to, że inwestycja objęta wnioskiem z dnia [...] została już zrealizowana, a postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

W ocenie Wojewody, organ I instancji oparł się

na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i nie dopuścił się zarzucanego naruszenia art. 7 Kpa w związku z art. 77 Kpa oraz art. 105 § 1 Kpa. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, iż w świetle art. 37 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a Starosta nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku inwestorów z dnia[...].

I. C. – W. i Z. W. zaskarżyli powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej :

- naruszenie interesu prawnego i słusznego interesu skarżących spowodowane umorzeniem postępowania w tej sprawie, co uniemożliwia obecnie doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, bez poniesienia przez nich nieuzasadnionych z ekonomicznego punktu widzenia kosztów,

- naruszenie art. 9 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że po dokonaniu rozbudowy obiektu budowlanego, nie jest już możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, z uwagi na uprzednie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zakończenie na jej podstawie procesu inwestycyjnego, w sytuacji gdy decyzja taka została uchylona,

- naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zachodzą warunki wskazane w tych przepisach i jednocześnie nie zachodzi warunek negatywny wskazany w art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane

- naruszenie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, że zgodnie z tymi przepisami, w przypadku gdy zakończenie procesu inwestycyjnego odbyło się gdy obowiązywało poprzednio wydane pozwolenie na budowę, następnie uchylone, brak jest możliwości ponownego wydania pozwolenia na budowę, poprzedzonego wystąpieniem do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, a nadto, że Starosta nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie, podczas gdy przepisy te takich zakazów nie nakładają, wskazując wręcz, iż w takim przypadku wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a organem wydającym taką decyzję jest właśnie Starosta,

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa mające wpływ na treść decyzji poprzez załatwienie sprawy wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi skarżących,

-naruszenie art. 8 kpa poprzez odmowę organu możliwości naprawienia błędu popełnionego przez ten organ przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, której nieważność następnie stwierdzono, w sytuacji gdy istnieje możliwość wydania prawidłowej decyzji, po uzyskaniu ww. stanowiska Ministra Infrastruktury,

-naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie i uznanie, że postępowanie niniejsze stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt zakończenia inwestycji budowlanej, podczas gdy do wskazanego stanu faktycznego przepis ten nie powinien mieć zastosowania, gdyż zakończenie procesu inwestycyjnego odbyło się gdy obowiązywało poprzednio wydane pozwolenie na budowę.

W dalszej części skargi, skarżący przedstawili przebieg postępowania w tej sprawie, a także powtórzyli w całości argumenty i zarzuty wcześniej powoływane

w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżący wskazali ponownie, że nie jest prawidłowe stanowisko organu, że

w przypadku rozbudowy obiektu budowlanego dokonanej przez nich, nie jest możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, z uwagi na uprzednie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zakończenie na jej podstawie procesu inwestycyjnego. W przedmiotowym stanie faktycznym decyzja taka została bowiem uchylona, a zatem wyeliminowano ją z obrotu prawnego i możliwe jest ponowne jej wydanie, które powinno zostać poprzedzone wystąpieniem przez organ do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych - zgodnie z art. 9 Prawa budowlanego. W treści orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt: II OSK 1680/08 stwierdzono, iż przystąpienie do budowy przed uzyskaniem decyzji ostatecznej i ukończenie budowy przed zakończeniem postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budową prowadzi do sytuacji, w której wydanie pozwolenia jest bezprzedmiotowe i jeżeli nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną powinno być umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Bezprzedmiotowości takiej nie ma zaś w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budową, następnie uchylonego. Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto okoliczność, że obiekt będący przedmiotem postępowania został wybudowany nie jest jednoznaczna z brakiem przedmiotu postępowania administracyjnego. Fakt dokonania rozbudowy obiektu nie powoduje, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowy i dlatego należy postępowanie administracyjne umorzyć. Wadliwie zatem organ odwoławczy ocenił, iż nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji (vide: wyrok WSA z dnia 1.07.2010 r., wydany w sprawie: VII SA/Wa 817/10). Istotne jest przy tym, że zakończenie procesu inwestycyjnego przez skarżących odbyło się w sytuacji, gdy obowiązywało poprzednio wydane pozwolenie na budowę, po którego uchyleniu istnieje konieczność wystąpienia do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, a następnie ponowne wydanie decyzji, co umożliwi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, bez ponoszenia przez skarżących oraz organ dodatkowych, nieuzasadnionych ekonomicznie kosztów.

Zdaniem skarżących, przedstawione argumenty uzasadniają żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana -stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - według kryterium zgodności z prawem nie wykazała aby akt ten naruszał przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub by w istotny sposób naruszał prawo materialne.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że stan faktyczny, jaki wystąpił w sprawie jest niesporny. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne mające znaczenie w sprawie. Z niekwestionowanych skargą w tym zakresie ustaleń faktycznych wynika, że inwestorzy na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego dnia [...] wykonali na działce Nr [...] budynek mieszkalno-usługowy. Zgłoszenie zakończenia budowy nastąpiło w[...].

Tak wiec proces budowlany, jak trafnie podnieśli skarżący, nie był prowadzony w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Jednakże okoliczności faktyczne i prawne zaistniałe już po zakończeniu inwestycji, wbrew odmiennemu przekonani skarżących, spowodowały konieczność prawnego rozstrzygnięcia skutków zdarzenia prawnego jakim jest wyeliminowanie z obrotu prawnego, w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, wcześniejszej decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. Niesporne jest bowiem, że decyzją ostateczną Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stwierdzona została nieważność decyzji ostatecznej Burmistrza z dnia [...]udzielającej pozwolenie na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany przedmiotowej inwestycji.

W powyższym stanie faktycznym oczywiste jest, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, już po zakończeniu inwestycji z jednej strony nie pozwala na uznanie wykonanych robót budowlanych za samowolne w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane, a z drugiej strony, sytuacja taka powoduje, że nie można twierdzić, iż sprawa z wniosku inwestora o pozwoleniu na budowę została ostatecznie zakończona decyzją pozostającą w obrocie prawnym, co trafnie dostrzegł organ I instancji a następnie podzielił organ odwoławczy.

Jak z powyższego wynika, nie można postawić znaku równości pomiędzy sytuacją obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która aktualnie funkcjonuje w obrocie prawnym z sytuacją takiego obiektu wybudowanego wprawdzie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która jednakże następnie utraciła byt prawny na skutek stwierdzenia jej nieważności.

Wbrew zarzutom skargi i twierdzeniom skarżących do zaistniałych w sprawie realiów nie ma zastosowania art. art. 32 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Przepis ten określa wymagania, od których spełnienia uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Określenie w art. 32 ust. 4a warunku negatywnego ("Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1") nie oznacza, że w każdej innej sytuacji, przy pozytywnym spełnieniu warunków określonych w art. 32 ust. 1-4 omawianej ustawy organ administracji architektoniczno budowlanej zobligowany jest do wydania decyzji udzielającej pozwolenie na budowę. Stanowisko skarżących oparte na takim uproszczonym wnioskowaniu z art. 32 jest oderwane od całości uregulowań zawartych w ustawie Prawo budowlane w odniesieniu do zagadnienia udzielania pozwolenia na budowę i stanowi zaprzeczenie wewnętrznej logiki tego uregulowania. Skarżący nie dostrzegają bowiem, że art. 32 w ogóle nie zmienia istoty instytucji prawnej jaką jest pozwolenie na budowę, którego cechą charakterystyczną jest określona kolejność zdarzeń polegająca na tym, że najpierw trzeba uzyskać ostateczną decyzję administracyjną o pozwoleniu na budowę (tam, gdzie jest ona wymagana przepisami), a dopiero po jej uzyskaniu przystąpić do robót budowlanych. Każde odstępstwo od tej zasady, np. rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie decyzji nieostatecznej, budowa z istotnymi odstępstwami od uzyskanego pozwolenia i zatwierdzonego projektu budowlanego, rozpoczęcie robót budowlanych bez wymaganej decyzji znajduje w przepisach ustawy Prawo budowlane odpowiednie, dla danego przypadku faktycznego, uregulowanie skutków tego stanu rzeczy. Podobnie w art. 51 omawianej ustawy zawarte jest rozwiązanie regulujące ostateczne załatwienie sprawy wywołanej wnioskiem o pozwolenie na budowę w sytuacji stwierdzenia nieważności udzielonego pozwolenia już po zakończeniu procesu inwestycyjnego.

W powyższym kontekście za trafne uznać trzeba stanowisko organów orzekających w sprawie wskazujących na art. 37 ustawy Prawo budowlane jako podstawę rozumowania prowadzącego do wniosku, że nie jest możliwe wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy obiekt budowlany wybudowany został na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja stwierdzającą nieważność tego pozwolenia. Z art. 37 ust. 2 ustawy wynika bowiem jasno, że nowe pozwolenie na budowę dotyczy rozpoczęcia albo wznowienia budowy w określonych w tym przepisie przypadkach , co wyklucza wydanie takiej decyzji w sytuacji, gdy budowa już została zakończona. Dlatego należało uznać za chybiony zarzut naruszenia art. 37 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie sądu, z powyższych względów przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że nie można udzielić pozwolenia na budowę w stosunku do obiektu, który już został wybudowany jest zgodne z prawem. W konsekwencji, w realiach niniejszej sprawy, nie narusza również prawa rozstrzygnięcie polegające na uznaniu bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę zainicjowanego wnioskiem z dnia [...]prowadzącym do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.

W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 105 § 1 kpa oraz wywody skargi na jego poparcie. Należy w związku z tymi wywodami wyjaśnić, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może wystąpić zarówno z przyczyn podmiotowych jak i z przyczyn przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka przedmiotowa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z względów przedmiotowych należy rozumieć szerzej niż to ujęto w skardze. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że z treści pism skarżących wynika, że postępowanie administracyjne wszczęte w niniejszej sprawie i zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji ostatecznej strona wiąże z dokonaną na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę budową spornego obiektu i z ubieganiem się o uzyskanie zgody na to odstępstwo , na podstawie art. 9 Prawa budowlanego, od istniejących warunków technicznych , uznając, że w ramach niezakończonego postępowania w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę, powinno zapaść także rozstrzygnięcie umożliwiające jej uzyskanie zgody na te odstępstwo. Taki tok rozumowania jest konsekwencją nieakceptowania przez skarżących zgodnego z prawem stanowiska organów, że nie jest możliwe wydanie decyzji przez organ administracji architektoniczno- budowlanej o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy budowa została zakończona a decyzja ostateczna, na podstawie której budowę zrealizowano, utraciła byt prawny na skutek stwierdzenia jej nieważności. Z treści skargi wynika przy tym, że skarżący mylą stany faktyczne rozstrzygane w orzecznictwie sądowo administracyjnym, odnosząc powstałe na gruncie przepisów Prawa budowlanego skutki prawne stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę do skutków prawnych zaistniałych po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego powodu całkowicie nieprzydatne dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest powoływanie się przez skarżących na wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 1680/08, który dotyczył innego stanu faktycznego i prawnego. Z tego samego powodu, chybione jest także powoływanie się na wyrok WSA z dnia 1.07.2010 r. sygn. akt VII SA/ Wa 817/10, który wydany został w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę.

Okoliczność, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawa wywołana wnioskiem inwestorów nie została zakończona decyzją merytoryczną, zaś budowa została zakończona nie oznacza, że organ administracji architektoniczno budowlanej powinien zakończyć swoje postępowanie w przedmiocie tego pozwolenia i zatwierdzenia wydaniem decyzji merytorycznej, w sytuacji gdy brak jest w odniesieniu do takiego stanu faktycznego przepisu prawa materialnego pozwalającego temu organowi, w ramach jego właściwości, na merytoryczne zakończenie postępowania w przedmiocie roszczenia określonego we wniosku. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zgodność z prawem stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego uzasadniająca jego umorzenie na podstawie art. 105 kpa. Dlatego Sąd uznał, że decyzja Wojewody utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji prawa nie narusza. W kwestii zaistnienia podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w takich realiach jakie wystąpiły w niniejszej sprawie Sąd podziela w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn.akt II OSK 1936/10 w którego uzasadnieniu wyjaśniono : "trafnie zaakceptowano umorzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Nie narusza bowiem prawa decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeżeli okaże się, że roboty budowlane, których pozwolenie to miałoby dotyczyć zostały już wykonane. Wynika to z istoty decyzji o pozwoleniu na budowę, którą jest według art. 3 pkt 12 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) pozwolenie na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub innych robót budowlanych. Zatem w przypadku, gdy budowa (roboty budowlane) zostały już rozpoczęte, a tym bardziej zakończone, wydanie takiej decyzji jest już zbędne, co z kolei prowadzi do wniosku, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., podlega wobec tego umorzeniu (...). W sprawie, w której umorzono postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę z tego powodu, że roboty budowlane, których to pozwolenie miałoby dotyczyć, zostały już wykonane, umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie oznacza, że kwestia wybudowanych w tych okolicznościach obiektów budowlanych została raz na zawsze zamknięta. Winno się toczyć tak zwane postępowanie naprawcze, przewidziane w art. 51 Prawa budowlanego".

Dodatkowo należy podkreślić, że organy obu instancji starały się wyjaśnić skarżącym, że byt prawny wykonanej inwestycji może być uregulowany poprzez uruchomienie odpowiedniej procedury naprawczej w trybie art. 51 Prawa budowlanego przed właściwym organem nadzoru budowlanego. Okoliczność natomiast, że wydana skarżącym w 1998 r. decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, nie oznacza, że prowadzić to powinno do zakończenia sprawy w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę w sposób postulowany w skardze tzn. poprzez wydanie nowej decyzji o pozwoleniu a budowę.

Po pierwsze, ustawa Prawo budowlane w takim stanie faktycznym nie przewiduje odrębnego trybu postępowania kończącego się wydaniem nowego pozwolenia na budowę ze względu na "słuszny interes strony". Istnienie słusznego interesu strony wynikającego- w mniemaniu skarżących- z faktu wydania przez organ administracyjny decyzji dotkniętej ciężką wadą prawną, nie może prowadzić do wydania decyzji wbrew przepisom prawa. Po drugie, ustawodawca przewidział możliwość dochodzenia przez stronę naprawienia szkody wynikłej z wydania decyzji niezgodnej z prawem. W aktualnym stanie prawnym kwestie te regulują przepisy kodeksu cywilnego w art. 417 i 4171 § 2.

Z tych względów podnoszone skargą zarzuty naruszenia art. 7, art., 8 i art. 77 kpa nie mogły być uwzględnione. Z tych wszystkich przyczyn, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(t. jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270).