Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1172/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Henryk Wach Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 80/12 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w Ł. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w Ł. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. 1562 (tysiąc pięćset sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 80/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 28 listopada 2011 r. o nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o nr [...] w sprawie ze skargi [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru. Orzekł także o zwrocie kosztów postępowania.

Sąd I instancji przyjął, że powyższe decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w tym przepisu art. 16 ust. 4 załącznika III w zw. z art. 15 ust. 1 protokołu dotyczącego definicji pojęcia "produktów pochodzących" oraz metod współpracy administracyjnej do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Republiką Korei opublikowanego w Dz.Urz. UE seria L nr 168 z dnia 28 czerwca 2011 r. jako załącznik do decyzji Rady z dnia 16 września 2010 r. w sprawie podpisania i tymczasowego jej stosowania (Dz.Urz. UE 127 z 2011 r.). Wynika to z faktu, że nie dokonano właściwej interpretacji unormowań dotyczących zachowania wymogów formalnych deklaracji pochodzenia. Należy zatem dokonać oceny dokumentów, nie tylko pod kątem istnienia oczywistych błędów formalnych, ale również drobnych niezgodności między oświadczeniami zawartymi w dowodzie pochodzenia a oświadczeniami podanymi w przedłożonych organowi dokumentach, co nie sprowadza się tylko do dokonania prostego porównania. Chodzi także o to, że regulacja wskazuje mimo istnienia wymogów formalnych, dopuszczalność wystąpienia oczywistych błędów formalnych oraz drobnych niezgodności między oświadczeniami. Porównanie z istniejącym wzorcem nie może być wystarczające dla dokonania prawidłowej formalnej oceny spełnienia lub braku spełnienia warunków dla preferencyjnego traktowania taryfowego.

Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie dokonał nawet porównania, albowiem wskazał tylko wymagany wzór deklaracji pochodzenia bez przytoczenia tekstu zamieszczonego na fakturze zakupu. Organ II instancji dokonując porównania, przywołał oba teksty bez wyjaśnienia znaczenia treści "stwierdzenia" i zauważył, że nie może mieć zastosowania art. 24 protokołu, gdyż brak jest oczywistego błędu formalnego. Stanowi to niepełną ocenę, skoro do treści bowiem przepisu art. 24 ust. 1 protokołu organ II instancji odniósł się dopiero w odpowiedzi na skargę, a wykluczając istnienie oczywistych błędów formalnych (art. 24 ust. 2 protokołu), nie ocenił ich pod kątem "wzbudzania" wątpliwości co do poprawności oświadczeń złożonych w dokumencie. Niezależnie jednak od powyższego, istotnym dla sprawy było to, że na przedłożonym dokumencie znalazł się wymagany przez prawo tekst deklaracji, zgodny ze wzorem zawartym w załączniku III protokołu, a "stwierdzenie" wyjaśniało jedynie przyczynę umieszczenia tekstu na dokumencie.

W ocenie Sądu I instancji nie dopatrzono się naruszenia innych przepisów, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani konieczności odwołania się do celu umowy przy wykładni jej zapisów.

Powyższa ocena jest następstwem następujących okoliczności.

W dniu [...] lipca 2011 r. [...]., działając jako przedstawiciel bezpośredni z upoważnienia skarżącej, zgłosiła dokument SAD o nr [...]o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towar - etery celulozy, z zastosowaniem warunków dostawy CIF, z załączoną fakturą numer [...] z dnia [...] lipca 2011 r., z zamieszczoną tam deklaracją pochodzenia dla towarów pochodzących z [...]. Zastosowano stawkę celną w wysokości 0%, a w dniu [...] lipca 2011 r. wszczęto postępowanie celne i podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji przez organ I instancji i określono stawkę celną erga-omnes w wysokości 6,5% dla tego towaru, klasyfikując go do kodu TARIC 3912 39 85 90 wraz z kodem dodatkowym 2501 oraz kodem V999. Określono kwotę należności długu celnego w wysokości -[...]zł, którą zaksięgowano w dniu [...] sierpnia 2011 r. i określono podatek VAT w wysokości [...]zł. Przyjęto, że zamieszczony na fakturze tekst deklaracji pochodzenia nie jest zgodny z treścią deklaracji stosowaną w ramach umowy międzynarodowej. Z porównania treści deklaracji wynikającej z wzoru zawartego w załączniku nr III protokołu i deklaracji zawartej na fakturze zakupu wynikało, że oba teksty znacznie się od siebie różnią. Na fakturze zawarto stwierdzenie, którego nie obejmuje wzór deklaracji określonej w treści umowy. Powyższe stanowi błąd formalny, który uniemożliwia uznanie preferencyjnego pochodzenia towaru. Faktura zakupu zawierała wymagany zamieszczony cały tekstu deklaracji pochodzenia, zgodny ze wzorem zawartym w załączniku 3 protokołu. Zawarto "stwierdzenie", którego nie obejmuje wzór deklaracji. Stanowi to błąd formalny złożonej deklaracji i uniemożliwia uznanie preferencyjnego pochodzenia towaru. Nie kwestionowano, że deklaracja dotyczy towarów ujętych w zgłoszeniu celnym i że mogą być objęte preferencyjną stawką celną. Pojęcie to zostało umieszczone pod tekstem deklaracji pochodzenia.

Z przyczyn powyższych złożoną skargę należało uwzględnić.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożył Dyrektor Izby Celnej w G., zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, ewentualnie przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzucił błędne zastosowanie art. 16 ust. 4 i art. 24 protokołu dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej stanowiącego załącznik do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Republiką Korei (Dz.Urz. UE 127 z 14 maja 2011 r.) i załącznikiem nr 3 do tej umowy.

W uzasadnieniu podał, że całkowicie pominięto meritum zagadnienia, które było podstawą rozstrzygnięć organów celnych. Towar pochodzący z tego samego kraju, może być objęty preferencją z różnych systemów preferencji ekonomicznych. W sprawie, poza dłuższym tekstem, istotny był fakt, że zapis ten był sprzeczny ze wskazaną podstawą prawną preferencji zawartą w zgłoszeniu celnym. Zapis na fakturze był sprzeczny z umową o wolnym handlu. Powoływał się na inny akt prawny ustanawiający inny, prawnie umocowany system preferencji. W zgłoszeniu celnym jako podstawę preferencji wskazano umowę z 6 października 2010 r. (Dz.Urz. UE 127 z 14 maja 2011 r.), a w fakturze importowej art. 66 do 97 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. (Dz.Urz. UE L Nr 253). Towary w postaci eterów celulozy nie podlegają preferencjom celnym. Ten element został zignorowany przez Sąd I instancji. Problem rozszerzenia, o którym mowa w zaskarżonym wyroku, występuje obok faktycznej istoty sporu. Te elementy nie mogły być ocenione jako omyłki pisarskie czy błędy formalne. W sprawie nie miał zastsowania art. 24 ust. 1 protokołu, gdyż powodem odrzucenia dowodu pochodzenia nie były niezgodności danych dotyczących importowanego towaru, którego dowód ten dotyczył, lecz błąd formalny deklaracji pochodzenia. Z zapisów ustanawiających Wspólnotowy Kodeks Celny wynika, kiedy preferencje są stosowane. Dotyczą one preferencji w ramach Generalnego Systemu Preferencji Celnych i mają zastosowanie do towarów korzystających z preferencyjnych środków taryfowych, przyjętych jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych państw, grup państw lub terytoriów. Przedmiotowa sprawa dotyczy preferencji na podstawie umowy i reguły dotyczące warunków nabywania preferencji należy odczytywać z treści tej umowy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] wniosła o jej oddalenie. Podała, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, skoro towar objęty jest stawką preferencyjną. Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Tak ustalony stan faktyczny uzasadniał przyjętą przez Sąd I instancji podstawę do zastosowania prawa materialnego.

Kasator powołując się na naruszenie prawa materialnego zarzuty sprowadził do błędnego zastosowania w sprawie protokołu dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Republiką Korei z drugiej strony (Dz.Urz. UE 127 z 14 maja 2011 r.) i załącznikiem nr 3 do tej umowy, przy czym podniósł, że w sprawie zastosowanie znalazły przepisy rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Istota tych zarzutów zmierza do wykazania, że formuła pochodzenia towarów właściwa dla Generalnego Systemu Preferencji Celnych Unii Europejskiej stosowana na podstawie wyżej wymienionego rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93, zamieszczona na fakturze handlowej, stanowiła podstawę zastosowania preferencji na towar. Wynika to z deklaracji pochodzenia zawartej na fakturze przedłożonej do zgłoszenia celnego, gdyż pominięcie jej treści zmieniło sens wniosku o zastosowanie preferencji. W ocenie kasatora, zastosowanie właściwych przepisów prowadzi do braku objęcia towaru preferencją celną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty powyższe są uzasadnione, w sytuacji gdy Sąd I instancji nie dokonał oceny tego dokumentu w kontekście tych dwóch różnych aktów prawnych. Przyjął, że dodatkowy zapis znajdujący się na fakturze zakupu, stanowiący deklarację pochodzenia, stanowi błąd formalny, który nie powinien powodować odrzucenia tego dokumentu i zastosowania stawki preferencyjnej.

Ocena powyższa jest następstwem faktu wynikającego ze sprzeczności wskazanej w podstawie prawnej preferencji zawartej w zgłoszeniu celnym a zapisem dodatkowym formuły na fakturze dotyczącym podstawy prawnej zastosowania preferencji. Sąd I instancji sprzeczności tej nie kwestionował, ale i też nie wyjaśnił z czego ona wynika.

Rację ma kastor, że skoro zgłoszenie celne jako podstawę preferencji wskazało umowę o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Republiką Korei z drugiej strony podpisanej w Brukseli 6 października 2010 r. (opublikowanej Dz.U. UE 127 z 14 maja 2011 r.), a faktura importowa wykraczała poza obowiązujący wzorzec i powoływała Generalny (w ocenie Sądu Ogólny) System Preferencji Unii Europejskiej, a więc odmiennie, to należało wyjaśnić z jakiego powodu zapisy te są różne i z czego ta rozbieżność wynika. Sąd I instancji niewątpliwie przyjął, że dodatkowy zapis pozostawał w sprzeczności z wzorem deklaracji zamieszczonej w załączniku do umowy będącej podstawą oceny preferencji. Przyjęcie zatem, że doszło do nieistotnego naruszenia wzoru deklaracji pochodzenia, w świetle powyższych rozbieżności jest przedwczesne i nie można poprzestać na ocenie, że stanowi tylko automatyczne porównanie dokumentów i stawianych im wymagań formalnych.

Ocena preferencji w sprawie jest o tyle istotna, że dokument stanowiący podstawę do zastosowania tej preferencji zawiera informację, która poddaje w wątpliwość jej zastosowanie, zważywszy na treść zapisów art. 20 ust. 3 i art. 27 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., do którego trafnie odwołał się także kastor. Podkreślić przy tym należy, że istotnie preferencja taryfowa obowiązująca w ramach Generalnego Systemu Preferencji Celnych ma zastosowanie tylko do towarów korzystających z preferencyjnych środków taryfowych przyjętych jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych państw, grup państw lub terytoriów, a przedmiotowa sprawa dotyczy preferencji taryfowych ustanowionych na podstawie umowy, co wynika także ze zgłoszenia celnego wszczynającego postępowanie w sprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji mając na uwadze powyższe, dokona ponownej oceny czy zapis zawarty w fakturze zakupu zawiera właściwy tekst deklaracji pochodzenia, aby towar mógł skorzystać ze stawki preferencyjnej. Oceniając, należy zwrócić uwagę na numer załączonej faktury z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wskazane zostały inne numery niż wynika to z oryginału.

Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 203 pkt 2 tej ustawy.