Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 265/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.18
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego G.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia G.S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2006 r. określającego wysokość kosztów egzekucyjnych przypisanych i pobranych od zobowiązanego w realizacji tytułów wykonawczych [...] i [...] w łącznej kwocie 619,60 zł, uchylił powyższe postanowienie w całości i określił wysokość kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego SM [...] na kwotę 563,80 zł.

Jako formalnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "kpa" w związku z art. 144 kpa i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954), a w zakresie merytorycznym – art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i § 8, art. 64 § 9 pkt 2 i § 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ustosunkowując się do podniesionej w zażaleniu argumentacji, że organ egzekucyjny na podstawie powyższych tytułów nie dokonał żadnych skutecznych czynności egzekucyjnych uzasadniających powstanie i pobór kosztów, organ odwoławczy podał, że zarzut ten uzasadniony jest tylko w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie doręczonego zobowiązanemu w dniu 14 września 2004 r. tytułu wykonawczego [...], bowiem dokonana na jego podstawie czynność zajęcia wierzytelności została uchylona. W ocenie organu odwoławczego, postanowienie organu egzekucyjnego wadliwe było również z powodu błędnie wyliczonych kosztów egzekucyjnych powstałych w realizacji tytułu wykonawczego [...]. Na jego podstawie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku [...] doręczając zawiadomienie o zajęciu w dniu 14 stycznia 2004 r., o którym powiadomiono zobowiązanego w dniu 21 stycznia 2004 r. Podnoszona przez zobowiązanego okoliczność, że na zajętym rachunku brak było środków pieniężnych, nie czyniła zajęcia bezskutecznym, bowiem jak wskazał organ, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w dniu zajęcia, a zostaną wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyliczenia wynika, że koszty egzekucyjne związane z realizacją tego tytułu wynoszą 563,80 zł (opłata manipulacyjna – 94 zł i opłata za zajęcie rachunku bankowego – 469,80 zł), a nie jak podał organ egzekucyjny – 562,70 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.S. zarzucił naruszenie art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i § 8, art. 64 § 9 pkt 2 i art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podnosząc, że organ bezpodstawnie obciążył go kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy wpłat należności objętych tytułami wykonawczymi [...] i [...] skarżący dokonywał bezpośrednio na konto wierzyciela, a dokonane przez organ egzekucyjny czynności zajęcia wierzytelności w oparciu o te tytuły były bezskuteczne. Zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy na zajętym przez organ egzekucyjny rachunku bankowym nie było żadnych środków i od 1999 r. na ten rachunek nie dokonywano wpłat, Bank powinien zawiadomić organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia.

W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2006 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi, wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego i dodatkowo podniósł, że na ocenę zasadności obciążenia go kosztami egzekucyjnymi powinien mieć również wpływ wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 634/05 uchylający postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niezależnie od zarzutów skargi, którymi Sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie jest związany, uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 i art. 139 kpa w związku z art. 144 kpa i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonanej przez organ odwoławczy było postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość kosztów egzekucyjnych pobranych w dniu 30 grudnia 2005 r. na podstawie tytułu wykonawczego [...] w kwocie 562,70 zł oraz na podstawie tytułu wykonawczego [...] w kwocie 56,90 zł.

Z treści tego postanowienia, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że na łączną kwotę kosztów egzekucyjnych – 619,90 zł, składają się koszty przypisane i pobrane w realizacji obu tytułów wykonawczych, co przesądza, że postanowienie organu egzekucyjnego zawiera dwa rozstrzygnięcia określające wysokość kosztów należnych z obu objętych nim tytułów wykonawczych, a to stosownie do, wyznaczającego zakres postępowania, żądania zobowiązanego.

Uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego w całości zobowiązywało organ odwoławczy do rozstrzygnięcia sprawy w całości, czyli zawarcia w sentencji orzeczenia rozstrzygnięcia zarówno w zakresie kosztów związanych z realizacją tytułu wykonawczego [...], jak i co do kosztów związanych z tytułem wykonawczym [...]. Uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego w całości i rozstrzygnięcie merytoryczne jedynie w zakresie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego [...] spowodowało, że organ odwoławczy, związany przedmiotowym zakresem kontrolowanego postanowienia, nie orzekł o całości sprawy. Skoro, zdaniem organu odwoławczego, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, koszty egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego [...] naliczone i pobrane zostały bez podstawy prawnej, to w tej części należało, po uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego w całości orzec o umorzeniu postępowania organu I instancji w tej części, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Niewykonanie dyspozycji powyższego przepisu i uznanie przez organ odwoławczy, że przedmiotem kontroli instancyjnej jest postanowienie określające wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 619,60 zł, było też przyczyną powodującą, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 139 k.p.a. Przepis ten zakazuje wydania przez organ odwoławczy orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się, poza przypadkami rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego, a w niniejszej sprawie organ odwoławczy koszty egzekucyjne dotyczące tytułu wykonawczego [...] zwiększył z kwoty 562,70 zł, określonej przez organ egzekucyjny, do kwoty 563,80 zł. Fakt, że zwiększenie wysokości kosztów jest niewielkie nie ma wpływu na ocenę, że zaskarżone postanowienie w części objętej merytorycznym rozstrzygnięciem wydano na niekorzyść wnoszącego zażalenie.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien również uwzględnić ocenę prawną zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. I SA/Lu 634/05 wydanym w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...] w wyniku rozpoznania skargi na postanowienie odmawiające umorzenia tego postępowania. Ocena Sądu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...], obejmującego należność z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r., nie powinno być prowadzone po dniu 31 grudnia 2003 r. z uwagi na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku, będzie wiążąca, po stwierdzeniu prawomocności powyższego wyroku, również w sprawie niniejszej z uwagi na treść art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze i podtrzymanych w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2006 r., wskazać należy, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu określa koszty egzekucyjne związane wyłącznie z tytułem wykonawczym [...], w realizacji którego dokonano skutecznego, w rozumieniu art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcia rachunku bankowego skarżącego. Przy przyjętym w zaskarżonym postanowieniu uznaniu, że prowadzenie egzekucji na podstawie tego tytułu wykonawczego było zgodne z prawem, wyliczenie związanych z realizacją tytułu kosztów egzekucyjnych odpowiadało treści art. 64c § 1 pkt 4 i § 6 ustawy i dokonane zostało bez naruszenia art. 64c § 8, § 9 pkt 2 i § 10 ustawy. Jednakże wcześniej powołane względy przemawiały za koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.