Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1597/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 par. 1, par. 2 pkt 2, art. 218 par. 1 i 2, art. 219, art. 138, art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 963
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi V. P. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. V. P. (nazywana dalej: "skarżącą") złożyła do Urzędu Nadzoru Technicznego wniosek o wydanie zaświadczenia wskazującego z imienia i nazwiska lub z nazwy przedsiębiorstwa aktualnego i poprzedniego użytkownika windy towarowej w budynku przy ul.[...] [...], położonego na działce nr [...].

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest właścicielką sąsiedniego budynku przy ul. [...] [...], położonego na działce [...]. Oba budynki połączone są wspólną ścianą. W rogu budynku sąsiedniego znajduje się szyb windy, który przynależy do obu budynków. Fakt ten wskazuje na posiadanie przez skarżącą interesu prawnego w ustaleniu poprzednich i aktualnych użytkowników windy wpisanych w książce przeglądów, a także dokumentacji prowadzonej przez Urząd Dozoru Technicznego.

2. Prezes Urzędu Dozoru Technicznego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak:[...], na podstawie art. 219 K.p.a. odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

Powołując się na art. 217 § 2 K.p.a. organ uznał, że pismo skarżącej nie zawierało udokumentowanego interesu prawnego wnioskodawczyni w postępowaniu administracyjnym. W ocenie organu pismo potwierdzało istnienie interesu faktycznego do żądania takiego zaświadczenia.

3. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] grudnia 2014 r., żądając jego uchylenia lub zmiany.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 217 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię, art. 219 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz art. 218 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wykonania obowiązku wydania zaświadczenia i § 2 cyt. przepisu poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podała, że w 1998 r. nabyła budynek, który stanowił część upadłego przedsiębiorstwa Z.

Budynek sąsiedni przy ul. [...] został przekazany w latach 70-tych ubiegłego stulecia miastu, w którym miało mieścić się centrum przedsiębiorstwa [...], jednak inwestycji tej nigdy nie rozpoczęto, a budynek stanowił niszczejący pustostan w dosłownym tego słowa znaczeniu, tj. budynek był całkowicie opuszczony i popadał z czasem w ruinę. Dopiero po 2000 r., budynek ten został sprzedany Panom P. i A.

Budynek, którego właścicielem jest skarżąca, jest połączony wspólną ścianą z budynkiem sąsiadów, w którym znajduje się szyb wraz z windą. Wspomniany szyb windy posiada wejścia do windy zarówno w budynku skarżącej, jak i w budynku sąsiednim, z tą różnicą, że szyb ten był wykorzystywany przez Z. do końca ich istnienia, tj. do momentu sprzedaży ostatniego budynku, którym jest budynek skarżącej, natomiast przez co najmniej 25 lat szyb ten nie był wykorzystywany w żadnym zakresie w budynku sąsiednim, ze względu na długotrwały jego pustostan.

Zgodnie z oświadczeniem syndyka wnioskodawca, nabywając budynek, nabył go wraz z szybem i windą. W momencie zakupu przez Panów P. i A. opustoszałego budynku sąsiedniego w połowie pierwszej dekady tego wieku, korzystali oni również wspólnie ze skarżącą z windy towarowej umieszczonej w tym szybie. Po kilu latach sąsiedzi stwierdzili, że szyb i winda jest ich własnością i swoim działaniem spowodowali, że skarżąca została pozbawiona możliwości korzystania z windy, która jest faktycznie jej własnością.

Ponieważ skarżąca ma zamiar wnieść do Sądu pozew o wydanie przywłaszczonej rzeczy wystąpiła do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego o wydanie zaświadczenia w celach dowodowych, kto był wpisany w księdze przeglądów jako posiadacz lub właściciel windy, przed wpisaniem do tej księgi Panów P. i A. Wg skarżącej opisany stan sprawy wskazuje na jej oczywisty interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia.

4. Minister Gospodarki postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 963 ze zm., nazywanej dalej: "u.t.d.") po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] grudnia 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r.

Minister Gospodarki podkreślił, że wobec braku wskazania przez skarżącą przepisu prawa, na którym miałoby opierać się żądanie wydania zaświadczenia, organ pierwszej instancji zasadnie przystąpił do badania istnienia interesu prawnego skarżącej w wydaniu zaświadczenia. Minister Gospodarki potwierdził także prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji o niewykazaniu przez stronę wspomnianego interesu, któremu przepisy prawa przyznają ochronę prawną.

Minister Gospodarki uznał, że skarżąca nie wskazała przepisów prawa materialnego, na których oparła swój wniosek o wydanie zaświadczenia, jak również dokumentów uprawdopodabniających jego istnienie. Tym samym bezpodstawny był zarzut skarżącej o naruszeniu przez Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego art. 218 § 1 K.p.a. zważywszy na regulację zawartą w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.

Z informacji podanych przez skarżącą wynikało, że nie jest właścicielem budynku, w którym znajduje się szyb i urządzenie dźwigowe. Tym niemniej, ze względu na dostęp do szybu i urządzenia dźwigowego również z nieruchomości skarżącej (wspólna ściana obu budynków), mogła korzystać z dźwigu od momentu nabycia do momentu, w którym nowi właściciele budynku uniemożliwili jej dalsze korzystanie. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca podała, że zgodnie z oświadczeniem syndyka wnioskodawca nabywając budynek, nabył go wraz z szybem i windą. Twierdzenie te pozostaje w sprzeczności z opisem stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą, która zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu wskazała, że zarówno szyb jak i urządzenie dźwigowe (winda towarowa.) znajdują się w budynku przy ul. [...][...], tj. w budynku sąsiadującym z nieruchomością skarżącej, którego właścicielami są panowie P. i A.

Nadto pojęcie eksploatującego urządzenie techniczne, uwidocznione w prowadzonej przez UDT ewidencji, nie jest równoznaczne z pojęciem właściciela urządzenia.

Tym samym dane podmiotu eksploatującego urządzenie dźwigowe (windę towarową) nie potwierdzają prawa własności tego podmiotu do przedmiotowego urządzenia. Tym samym skarżąca nie wykazała interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia z dokumentacji prowadzonej przez Urząd Dozoru Technicznego

Odnosząc się do zarzutu skarżącej o naruszeniu art. 218 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie Minister Gospodarki wskazał, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 K.p.a., ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. To na skarżącej ciążył obowiązek wykazania istnienia interesu prawnego. Co więcej, w świetle art. 217-219 k.p.a. właściwy organ nie przeprowadza ponownie całego postępowania dowodowego dotyczącego ustaleń faktycznych i prawnych w danej sprawie, gdyż postępowanie wyjaśniające, o którym stanowi art. 218 § 2 K.p.a. może spełniać tylko rolę pomocniczą odnośnie ustalenia treści danego zaświadczenia. Organ pierwszej instancji nie może wchodzić w rolę skarżącej i poszukiwać dowodów i dokumentów, celem wykazania istnienia jej interesu prawnego w sprawie. Do tego zobowiązana jest sama skarżąca.

Jako nietrafny ocenił Minister Gospodarki zarzut naruszenia art. 219 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, gdyż organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia w formie postanowienia i prawidłowo pouczył skarżącą o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia, z którego to prawa skarżąca skorzystała.

5. W skardze z dnia 19 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 80, art. 217, art. 219, art. 218 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca opisała stan faktyczny sprawy, wskazując, że przedmiotowa winda została zawłaszczona przez właścicieli sąsiedniego budynku.

Szyb windy został tak wybudowany, że łączy dwa budynki jednocześnie, a wejścia do windy znajdują się w obu budynkach.

Skarżąca wyjaśniła, że Z. składało się wiele budynków m.in. budynek skarżącej, a także do lat 70-tych ubiegłego wieku również budynek sąsiedni, gdyż w latach 70-tych budynek ten został przekazany miastu, jednak od chwili przekazania stanowi on całkowity pustostan. Dopiero miasto po 2000 r. sprzedało budynek Panom: A. i P.

Ponieważ winda obsługiwała oba budynki skarżąca, będąc właścicielem windy nie utrudniał sąsiadom korzystania z niej. Po kilku latach wspólnego korzystania sąsiedzi przywłaszczyli windę i odcięli skarżącej możliwość korzystania z niej - poprzez zamurowanie wejść do windy od strony budynku wnioskodawcy.

W tej sytuacji skarżąca, chcąc wnieść do sądu powszechnego powództwo o wydanie przywłaszczonej rzeczy obowiązany jest w pozwie wskazać wszystkie dowody poświadczające fakt, że skarżąca jest właścicielem windy, zatem konkretny przepis prawa, tj. art. 187 K.p.c. jest tym przepisem, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.

W świetle powyższego, według skarżącej, z oczywistych względów posiada onainteres prawny w tym, aby otrzymać zaświadczenie stwierdzające kto jest obecnie wpisany w księdze przeglądów jako właściciel windy oraz kto widniał w księdze wcześniej, gdyż zaświadczenie to będzie dowodem w sprawie o wydanie windy - zatem i również okoliczność ta wypełnia również przesłanki określone w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

7. Pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację przedstawioną w skardze, uznając jednocześnie za błędną argumentację organu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jej zarzuty nie są zasadne i skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4. Skarżąca nie kwestionowała, a zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że chodziło o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., mówiącego, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Niniejsza sprawa prowadzona była w trybie przepisów regulujących tryb wydawania zaświadczeń, a więc przepisów mających - w stosunku do przepisów ogólnych procedury administracyjnej - charakter uproszczony. Przejawia się on m.in. w ograniczonym, pod względem zakresu, postępowaniu dowodowym.

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń unormowane jest bardzo lakonicznie w dziale VII k.p.a.. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. postępowanie to jest wszczynane na wniosek strony. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z treścią art. 218 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w określonych przypadkach do wydania zaświadczenia dla urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu i - przed wydaniem takiego zaświadczenia - może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Powyższe oznacza, że jednym z warunków koniecznych dla wydania zaświadczenia jest ustalenie, czy obowiązujący w dacie jego wydawania stan prawny miał swoje odzwierciedlenie w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia. Organ administracyjny zaświadcza bowiem jedynie o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych, bez ich przetwarzania.

5. Istotą żądania skarżącej było wydanie zaświadczenia stwierdzającego kto jest obecnie wpisany w księdze przeglądów jako właściciel windy oraz kto widniał w księdze wcześniej, gdyż zaświadczenie to miało być dowodem w sprawie cywilnej, przed sądem powszechnym o wydanie windy.

W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że UDT nie posiada takich informacji, gdyż pojęcie eksploatującego urządzenie techniczne uwidocznione w prowadzonej przez UDT ewidencji, nie jest równoznaczne z pojęciem właściciela urządzenia.

W ocenie Sądu, wydając decyzję zezwalającą na eksploatację urządzenia technicznego, stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.t., Prezes UDT nie bada prawa własności do urządzeń technicznych. Przepisy u.d.t. nie uzależniają wydania decyzji zezwalającej na eksploatację od udokumentowania przez podmiot starający się o takie zezwolenie, prawa własności urządzenia technicznego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt: I OSK 700/13 "wyróżnia się trzy przypadki odmowy wystawienia zaświadczenia: przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych". W ocenie Sądu organ zatem nie mógł spełnić żądania skarżącej odnośnie treści zaświadczenia ze względu na treść posiadanych danych, a więc przesłankę z art. 217 § 1 pkt 1 K.p.a.

6. Sąd nie zgadza się z zarzutami skarżącej dotyczącym obrazy art. 217, 218, 219 K.p.a. gdyż organ II instancji prawidłowo ustalił, że skarżąca nie ma interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia w zakresie danych posiadanych przez Prezesa UDT, a zatem w zakresie potwierdzenia kto jest aktualnie i kto był podmiotem eksploatującym urządzenie techniczne. Wskazać należy, że "interes prawny to interes, któremu przepisy prawa przyznają ochronę prawną. Źródłem regulacji prawnej tej ochrony są przepisy materialnego prawa administracyjnego, ale nie wyłącznie. Źródłem tego interesu, nadając mu rangę interesu prawnego mogą być przepisy prawa cywilnego pozostające w związku z regulacją materialnego prawa administracyjnego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2741/12, przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nie wskazała jednak przepisów materialnych, na których opiera żądanie wydania zaświadczenia, jak i dokumentów, które choćby uprawdopodobniłyby istnienie interesu prawnego.

Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu żądanych informacji i wydaniu zaświadczenia, a więc nie spełniła przesłanki z art. 217 § 1 pkt. 2 K.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należy, że czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262).

Natomiast cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

Interes prawny ma więc charakter materialnoprawny. Oznacza to, że podmiot żądający wydania zaświadczenia powinien wskazać konkretny przepis prawa materialnego, z którego wynika, że wydanie zaświadczenia oddziałuje bezpośrednio lub pośrednio na jego sytuację prawną. Takiego przepisu prawa materialnego w tej sprawie skarżąca nie wskazała.

Badanie żądanych okoliczności może odbywać się w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym na zasadach określonych w kodeksie postępowania cywilnego. Stwierdzić należy, że nie istnieją przepisy prawne, które przewidywałyby badanie żądanych okoliczności w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.

Reasumując, skoro wskazywane przez stronę fakty nie wynikają wprost z posiadanych przez organ danych, to brak jest podstaw prawnych żądania, by organ przetwarzał dane i przeprowadzał postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia faktów, które winny zostać dowiedzione przed sądem powszechnym w trybie przewidzianym w k.p.c. W zakresie danych posiadanych przez Prezesa UDT Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia w postępowaniu administracyjnym.

Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 1997 r. (sygn. akt SA/Ł 3105/95, OSP 1998, Nr 6, poz. 106), iż określenie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco poprzez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów, z tych danych wynikających.

Postępowanie wyjaśniające z art. 218 K.p.a. ogranicza się zatem jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. Regulacja zawarta w powyższym przepisie modyfikuje tym samym zasady postępowania dowodowego ustalone w rozdziale IV K.p.a. Za powyższym stanowiskiem przemawia fakt zamieszczenia przez ustawodawcę w art. 218 § 2 K.p.a. sformułowania "w koniecznym zakresie" co wskazuje na zawężenie w tym przypadku postępowania wyjaśniającego, a co zostało podyktowane tym, aby nie rozszerzać ponad niezbędną potrzebę zakresu aktów administracyjnych, które powstają w uproszczonej procedurze, gdyż nie jest wskazane zacieranie granic pomiędzy aktami informacji (zaświadczenia) i aktami ustalania i kształtowania stosunków prawnych (decyzje) - vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1777/04, niepubl.) oraz z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 630/10, LEX nr 745278).

W myśl art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Oznacza to, że zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy, ani też nie kształtuje żadnej nowej sytuacji prawnej, ani też stosunku prawnego. Nie stanowi więc ono wiążącego oświadczenia woli organu administracji, lecz tylko i wyłącznie oświadczenie jego wiedzy, potwierdzające istnienie - i to w określonym czasie - określonych faktów lub stanu prawnego. Nie tworzy żadnych skutków prawnych, a potwierdza jedynie ich istnienie.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach wyroku z dnia z 29 lutego 2012 r. w sprawie II GSK 186/11, co pozostaje aktualne na gruncie sprawy niniejszej, zaświadczenie jest "pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, wraz ze zmiana których dezaktualizuje się, co tworzy podstawy do wydania nowego zaświadczenia, odpowiadającego aktualnym faktom lub aktualnemu stanowi prawnemu. Zaświadczenie ma więc wyłącznie walor dowodowy. Przemawia za nim również domniemanie prawdziwości. (...) Zaświadczenie stanowiąc, jak wyżej już wskazano oświadczenie wiedzy, nie zaś oświadczenie woli organu, nie tworzy bowiem żadnych skutków prawnych potwierdzając jedynie ich istnienie. W przeciwieństwie więc do decyzji administracyjnej, zaświadczenie, zważywszy na wskazany jego charakter i funkcje, nie wiąże organu i może być zawsze uchylone lub zmienione, w sytuacji, gdy dojdzie do zmiany faktów lub stanu prawnego. Nie posiada więc ono waloru res iudicata, albowiem, jak wyżej wskazano, wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego staje się nieaktualne, co umożliwia wydanie nowego zaświadczenia odpowiadającemu aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia zaświadczenia pierwotnie wydanego. Wartość zaświadczenia oceniać należy więc w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie może być ono jednocześnie - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu (por. np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 88/06; wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09)."

Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 r. w sprawie I OSK 1280/06: "Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany. W świetle art. 218 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktu albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl § 2 art. 218 organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające".

Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ administracji publicznej ma obowiązek potwierdzenia faktów lub stanu prawnego tylko wtedy, gdy jest w posiadaniu prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Stwierdzenie to dotyczy również postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a.

Żądanych przez Skarżącą danych organ nie posiadał i nie miał obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ich pozyskania i następnie udostępnienia skarżącej. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który nie posiada wyżej wymienionych dokumentów jest zwolniony z obowiązku wydania zaświadczenia, co potwierdza stanowisko judykatury (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. SA/Sz 728/98). Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu.

7. Sąd nie zgadza się z zarzutem skarżącej dotyczącym obrazy art. 7 i 80 K.p.a. Powyższe zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego, organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art 218 K.p.a., ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowa: stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1997 r., sygn. akt: II SA/Gd 1241/96). To na Skarżącej ciążył obowiązek wykazania istnienia interesu prawnego.

Co więcej, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt: II OSK 975/2013 "w postępowaniu dotyczącym wydania lub odmowy wydania zaświadczenia (art. 217-20 K.p.a.) właściwy organ nie przeprowadza ponownie całego postępowania dowodowej dotyczącego ustaleń faktycznych i prawnych w danej sprawie (...) Wynika to z tego, postępowanie wyjaśniające, o którym stanowi art. 218 § 2 k.p.a. może spełniać tylko roli pomocniczą odnośnie ustalenia treści danego zaświadczenia". Organ II instancji nie może więc niejako wchodzić w rolę skarżącej, oraz poszukiwać dowodów i dokumentów w cel wykazania istnienia jej interesu prawnego w danej sprawie (do czego zobowiązana jest sama skarżąca).

Za dominujący w literaturze przedmiotu należy uznać pogląd, że w sprawach podatkowych, w tym administracyjnych, ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia (zob. A. Hanusz, Strona postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004 r., Nr 9, s. 54.)

Nietrafnym jest również zarzut skarżącej naruszenia art. 219 K.p.a. Zgodnie z treści tego przepisu odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Sąd podziela stanowisko, wyrażone w skarżonym postanowieniu, że organ wyższego stopnia, załatwiając sprawę zażalenia na postanowienie odmawiające wydań zaświadczenia lub zaświadczenia o określonej treści, wydaje postanowienie, odpowiednim zastosowaniu art. 138 w związku z art. 144 K.p.a. W sytuacji jednak, gdy uznaje zażalenie za zasadne, nie może wydać zaświadczenia, lecz skorzystać z uprawnień kasacyjnych. Złożenie zażalenia nie powoduje bowiem przeniesienia kompetencji do wydania zaświadczenia na organ stopnia wyższego.

8. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

9. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, WSA w Warszawie, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.