Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1913/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą wojskową 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] skierował P. G. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], celem ustalenia aktualnej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] rozpoznała u P. G.:

1. zaburzenia depresyjno-lękowe - § 66 pkt 2,

2. pourazową dyskopatię kręgosłupa na poziomie L4/L5/S1, leczoną operacyjnie z okresowym zespołem bólowym - § 34 pkt 10, § 62 pkt 1, § 3 pkt 1,

3. podejrzenie nadciśnienia tętniczego początkowo do obserwacji - bez §, bez pkt,

4. braki w uzębieniu - § 24 pkt 1.

Określając kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej, wskazano N - Zał. 1 Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczono, że schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową z Zał. Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r., natomiast schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku - podstawa: orzeczenie RKWL w [...] nr [...]. Wskazano, że pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Badanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, ale do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

P. G. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia i wniósł o uznanie go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami. Do odwołania załączył projekt zakresu obowiązków stanowiska kancelisty z sekcji logistyki S-4 batalionu inżynieryjnego, na który chciał być przeniesiony. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...]. W uzasadnieniu wskazała, że na podstawie art. 7a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, kategorię Z/O orzeka się w stosunku do żołnierzy zawodowych, którzy wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Związek wypadku ze służbą wojskową ustala Szef Właściwego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Wypadek z dnia [...] lipca 2014 r., w wyniku którego orzekany doznał urazu kręgosłupa, został uznany za pozostający w związku ze służbą wojskową na podstawie decyzji Szefa WSZW w [...] nr [...], a RKWL w [...] na tej podstawie wydała orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], orzekając 10% uszczerbku na zdrowiu. Stopień zaawansowania zmian w kręgosłupie został zakwalifikowany przez RKWL w [...] do § 34 pkt 10, § 62 pkt 1, § 3 pkt 1. Zgodnie z § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Grupa IV (kolumna 7 wykazu) schorzenie to może być zaliczone do kategorii Z/O.

CKWL wskazała, że RKWL w [...] powinna zwrócić się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] o skierowanie skarżącego do RKWL celem ustalenia kategorii zdrowia Z/O ze wskazaniem stanowiska, na którym żołnierz ma pełnić służbę, lub o informację o braku możliwości wyznaczenia go na takie stanowisko. Ponadto uznała, że RKWL w razie potrzeby powinna ponownie wezwać skarżącego i wykonać poszczególne badania, a następnie wydać orzeczenie zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. CKWL wskazała również na konieczność ukończenia diagnostyki w zakresie rozpoznania nadciśnienia tętniczego.

RKWL w [...] pismem z dnia [...] lipca 2017 r. wystąpiła do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] o skierowanie P. G. do RKWL w [...], celem przeprowadzenia dodatkowych badań zleconych przez CKWL. Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. RKWL w [...] skierowała żołnierza do badań lekarsko-specjalistycznych.

Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] RKWL w [...], na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 11, § 16 ust. 1 i 2 oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra

Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do

zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz § 5 pkt 1 i 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, rozpoznała u P. G.:

1. zaburzenia depresyjno-lękowe - § 66 pkt 2,

2. pourazową dyskopatię kręgosłupa na poziomie L4/L5/S1, leczoną operacyjnie z okresowym zespołem bólowym - § 34 pkt 10, § 3 pkt 1, § 62 pkt 1,

3. nadciśnienie tętnicze umiarkowane I stopnia wg WHO - § 39 pkt 1,

4. braki w uzębieniu - § 24 pkt 1.

RKWL w [...], określając kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej, wskazała N - Zał. 1 Grupa II - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczono, że schorzenia wymienione w pkt 1 i 3 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową z Zał. Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r., natomiast schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku - podstawa: orzeczenie RKWL w [...] nr [...]. Wskazano, że pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Badanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, ale do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

W uzasadnieniu orzeczenia RKWL w [...] wskazała, że do ujawnienia schorzeń wymienionych w pkt 1 i 3 rozpoznania przyczyniła się wieloletnia służba wojskowa na odpowiedzialnych stanowiskach, związana z nienormowanym czasem pracy, nadmiernym narażeniem na stres oraz służba poza granicami kraju charakteryzująca się zwiększonym obciążeniem psychicznym. Stosując w pkt 1 rozpoznania § 66 pkt 2, z uwagi na aktualny stopień nasilenia schorzenia potwierdzony kilkukrotną hospitalizacją, zakwalifikowała badanego do kategorii zdrowia "N". Uznała, że schorzenie to czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Biorąc jednak pod uwagę, że schorzenie to nie powstało w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby wojskowej oraz nie

jest następstwem wypadku, stwierdziła, że brak było podstaw do rozważenia ewentualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniem.

P.G. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia i wniósł o uchylenie go w części dotyczącej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej i zmianę w tym zakresie, poprzez ustalenie kategorii zdolności z grupy IV jako zdolny z ograniczeniami. Zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nie odniesienie się do wskazań organu II instancji co do okoliczności sprawy, które winny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto wskazał, że złożył wniosek do Szefa WSZW w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego. Podał, że od wyniku tego postępowania będzie zależało, czy schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania pozostaje w związku z wypadkiem w trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej z dnia [...] lipca 2014 r.

Orzeczeniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 4, § 7 pkt 1, § 22 ust. 1, § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazała na karty informacyjne z pobytu orzekanego w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego Wojskowego Instytutu Medycznego, z których wynika, że wykluczono u niego występowanie PTSD i ustalono rozpoznanie jako zaburzenia depresyjno-lękowe. CKWL przyjęła, że stopień nasilenia tego schorzenia, konieczność leczenia objawów w warunkach ambulatoryjnych, jak i jego czterokrotny pobyt w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, czynią go niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do żądania ustalenia stopnia zdolności do służby według grupy IV załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r., Komisja wskazała, że w myśl art. 7a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, kategoria Z/O dotyczy żołnierzy zawodowych, którzy wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Schorzenie powodujące niezdolność winno być następstwem wypadku lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi warunkami służby wojskowej. CKWL wskazała, że schorzenie powodujące niezdolność P.

G. do zawodowej służby wojskowej (zaburzenia depresyjno-lękowe) nie spełnia tych warunków. Następstwem wypadku pozostaje schorzenie wymienione jako współistniejące (pourazowa dyskopatia kręgosłupa na poziomie L4/L5/S1 leczona operacyjnie z okresowym zespołem bólowym), jednak nie powoduje ono niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym CKWL uznała, że brak jest podstaw do ustalenia kategorii zdolności z grupy IV, a więc kategorii Z/O.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. G. zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], zarzucając naruszenie:

1. art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., polegające na nie zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2017 r. dotyczącego wznowienia postępowania w celu ustalenia, że zaburzenia depresyjno-lękowe są skutkiem wypadku na misji w 2014 r.,

2. art. 107 ust. 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z objaśnieniami szczegółowymi zawartymi w załączniku nr 1 § 67 pkt 3-5 rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., polegające na:

- niewnikliwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia PTSD dotyczące stanów istotnego klinicznego cierpienia i upośledzenia psychospołecznego,

- niewskazaniu w uzasadnieniu, dlaczego nie ma podstaw do przyjęcia, że ww. stany u skarżącego zachodzą, co doprowadziło do dowolności orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, a także orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], o dopuszczenie dowodu z aktów urodzenia J. G., L. G., L. G., aktu małżeństwa skarżącego, wniosku do Szefa WSZW z dnia [...] września 2017 r., na okoliczność liczby osób w rodzinie skarżącego, które pozostają na jego utrzymaniu, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania orzeczeń z pkt 1 powyżej, zagadnienia wstępnego w sprawie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wydatków na korespondencję.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Wskazał, że wydanie przez CWKL orzeczenia było przedwczesne. Zdaniem skarżącego, sprawa została rozstrzygnięta bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r. do Szefa WSZW o wznowienie postępowania w sprawie wypadku z dnia [...] lipca 2014 r. Ponadto stwierdził, że zarówno CWKL, jak i RWKL jedynie przepisały twierdzenia lekarzy o niewystępowaniu u niego PTSD. Orzeczenia te uznał za dowolne. Podniósł, że nie sposób ustalić, czym kierowano się, ustalając brak PTSD.

W kolejnych pismach procesowych z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] grudnia 2017 r. i [...] lutego 2018 r. skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację, przede wszystkim akcentując błędne przyjęcie przez organy, że nie występuje u niego PTSD. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z wniosku do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] listopada 2017 r. wraz z potwierdzeniem wpływu, na okoliczność podejmowania przez skarżącego starań w celu rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia wstępnego dotyczącego niniejszej sprawy i braku rozstrzygnięcia tego zagadnienia do chwili obecnej, z postanowienia Szefa WSZW w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., na okoliczność prowadzenia postępowania administracyjnego, które zmierza do ustalenia istotnego zagadnienia wstępnego, mającego podstawowe znaczenie dla niniejszej sprawy, a także z orzeczenia RWKL z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na okoliczność, że orzeczenie RWKL w sprawie o odszkodowanie przed Szefem WSZW stanowi podstawę do ustalenia związku choroby dyskopatii ze służbą wojskową na potrzeby orzekania o Z/O.

Nadto, w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wskazał, że CWKL nie dostrzegła, że RWKL naruszyła art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wadliwym niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz zaniechaniu rozpoznania całego materiału dowodowego, zaniechaniu rozważenia, czy zachodzą wobec skarżącego przesłanki do stwierdzenia schorzeń wymienionych w pkt 18 lit. b i c załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący uzupełnił skargę, zarzucając dodatkowo naruszenie § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że dla zakwalifikowania osoby, jako posiadającej PTSD, niezbędne jest spełnienie przez nią wszystkich przesłanek wymienionych w objaśnieniach szczegółowych do § 67 pkt 3-5 załącznika nr 1 oraz, że dla rozpoznania PTSD bezwzględnie konieczne jest stwierdzenie, że u osoby objawy wymienione w ppkt 2 lit. a-c objaśnień szczegółowych pojawiły się w ciągu 6 miesięcy od traumatycznego wydarzenia, podczas gdy dla stwierdzenia PTSD wystarczy, że u osoby zostaną stwierdzone objawy z ppkt 2 lit. d objaśnień szczegółowych, których wystąpienie nie jest ograniczone czasowo. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na niewykazaniu w uzasadnieniu zasadności lekarskiego rozpoznania oraz niewyjaśnieniu, dlaczego rozpoznano u skarżącego schorzenie z § 66 pkt 2 załącznika nr 1 i zaliczono do kategorii N.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o oddalenie skargi w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu jej merytorycznej niezasadności oraz o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia rozpoznań, gdyż sprawy te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę, a także w kolejnych pismach procesowych z dnia [...] stycznia 2018 r. i [...] maja 2018 r. CWKL podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podkreśliła, że o rozpoznaniu PTSD decyduje wynik konsultacji specjalistycznej przeprowadzonej w warunkach oddziału. W przedmiotowej sprawie w wyniku kilkukrotnej hospitalizacji wykluczono u skarżącego występowanie PTSD i ustalono rozpoznanie jako zaburzenia depresyjno-lękowe. CWKL wskazała również, że wszczęte postępowanie przed Szefem WSZW w [...], w zakresie kwalifikacji prawnej zdarzenia - wypadku, pozostaje bez wpływu na sprawę prowadzoną w przedmiocie oceny zdolności do zawodowej służby wojskowej. Kwalifikacja prawna Szefa WSZW jest istotna i może być ewentualnie potraktowana jako zagadnienie wstępne w postępowaniach dotyczących ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu dla celów odszkodowawczych. Postępowanie przed CWKL dotyczyło jednak ustalenia zdolności do służby, a nie stopnia uszczerbku na zdrowiu, dlatego zarzut nie zawieszenia prowadzonego postępowania orzeczniczego uznała za bezpodstawny.

Na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie wymienione przesłanki nie zaistniały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. nr [...], w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. I OSK 1203/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wydawane w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 z późn. zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwaiidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2193 z późn. zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1950 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2225 z późn. zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w zakresie związku choroby ze służbą wojskową (zob. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. OSK 1203/04, orzeczenia.nsa.gov.pl, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. sygn. II OSK 2227/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stąd też należało stwierdzić niedopuszczalność skargi w tym zakresie i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ją odrzucić.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga w tej części nie jest zasadna.

Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761.), zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że orzekająca w pierwszej instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie, o czym przesądza przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stosownie do § 20 ust. 1 wskazanego aktu prawnego, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych skarżącego. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzekając w składzie trzech lekarzy, również działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 7 w zw. z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Orzekające w niniejszej sprawie komisje lekarskie prawidłowo przyporządkowały skarżącego do grupy II wykazu, która obejmuje m.in. żołnierzy zawodowych. CWKL uzasadniła, dlaczego nie zakwalifikowała skarżącego do grupy IV (czego żądał w odwołaniu od orzeczenia RWKL w [...]). Rozpoznane schorzenia zostały prawidłowo przyporządkowane do odpowiednich paragrafów. Podstawą uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej było ustalenie przez RWKL w [...] zaburzeń depresyjno-lękowych - przyporządkowanych do § 66 pkt 2. Organy rozpoznały powyższe na podstawie wykonanych badań, a przede wszystkim kart informacyjnych z pobytu skarżącego w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM. Wskazały, że stopień nasilenia tego schorzenia, konieczność leczenia objawów w warunkach ambulatoryjnych, jak i czterokrotny pobyt skarżącego w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, czynią go niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Ustalenia tego nie sposób podważyć. Organy wskazały, że schorzenie to nie jest wynikiem wypadku ani nie powstało w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, dlatego też brak jest podstaw do ustalenia kategorii zdolności z grupy IV, a więc kategorii Z/O. Uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia organu I instancji Sąd uznał za odpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Choć skarżący domagał się rozpoznania u niego PTSD, a więc zaburzeń stresowych pourazowych, takiego rozpoznania komisje lekarskie nie dokonały. Podkreśliły, że skarżący poddawany był obserwacji w kierunku PTSD w czasie pobytu w Klinice Psychiatrii i Stresu Bojowego WIM, jednak takiego schorzenia u niego nie stwierdzono. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do podważenia tego ustalenia lekarskiego i dokonywania samodzielnych ustaleń w tym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu nie zawieszenia postępowania przez komisje lekarskie, wskazania wymaga, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do jego zawieszenia. Kwestia złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 11 września 2017 r. do Szefa WSZW o wznowienie postępowania w sprawie wypadku z dnia 17 lipca 2014 r., jak i wznowienie tego postępowania, pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie, dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej. To, że skarżący żąda w innym postępowaniu ustalenia, że ma zaburzenia stresowe pourazowe w wyniku wypadku, niczego nie zmienia w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia (w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej) na dzień jego wydania.

W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść orzeczenia w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Subiektywna ocena skarżącego co do stanu zdrowia nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonego, w wymienionym wyżej zakresie, orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w punkcie 2 wyroku.