Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 665/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1 pkt 2 ust. 3 ust. 4 ust. 10 art. 51 ust. 1 ust. 4 art. 51a ust. 1 art. 51 b ust. 1 ust. 4 ust. 5 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant sekretarz Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do środowiskowego domu samopomocy oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Wójt Gminy G., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz.1071 ze zm.), w związku z art. 18 ust. 1 pkt.5, art. 51 a), ust. 1 i 2, art. 51 b) ust. 1 i 5, art. 106 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 107 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r., poz. 182), oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r., w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012r., poz. 823), oraz § 7 ust. 1 pkt 5, 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. nr 238, poz. 1586), orzekł o:

1. skierowaniu H. W. do Środowiskowego Domu Samopomocy w W. na czas określony tj. od dnia 6 maja 2013r. do dnia 5 sierpnia 2013r, oraz przyznaniu usług świadczonych przez w/w ośrodek wsparcia odpłatnie;

2. ustaleniu odpłatności w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej za miesięczny pobyt w Środowiskowym Domu Samopomocy w W. w kwocie 122,58 złotych;

3. ustaleniu, iż termin przyjęcia H. W. do Środowiskowego Domu Samopomocy w W. ustali kierownik Domu zgodnie z treścią § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 16 kwietnia 2013r. H. W. wniósł o skierowanie do Środowiskowego Domu Samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Do przedmiotowego wniosku załączył wszystkie dokumenty określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy tj.: dokumenty potwierdzające stan zdrowia wnioskodawcy w postaci zaświadczenia lekarza rodzinnego o stanie zdrowia i o braku przeciwwskazań do uczestnictwa w zajęciach domu wraz z informacją o sprawności w zakresie lokomocji osób niepełnosprawnych fizycznie, oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 1 października 2008r., nr [...]. Organ na podstawie złożonych dokumentów uznał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do korzystania z usług świadczonych w Środowiskowym Domu Samopomocy w W. i na podstawie art. 8 ust. 1, art. 36 ust. 2, art. 51 a) ust. 1, ustawy o pomocy społecznej skierował wnioskodawcę do Środowiskowego Domu Samopomocy w W.. Organ, stosownie do treści § 7 ust. 6 w/w rozporządzenia skierował stronę do wskazanego ośrodka wsparcia na okres od 6 maja 2013r. do 5 sierpnia 2013r. Dodano, że H. W. jest osobą samotnie gospodarującą. Od marca 2011r. - w związku z ukończeniem 65 roku życia - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. przekazuje mu emeryturę w wysokości 415,58 złotych, posiada on orzeczenie wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] o przyznaniu na stałe umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Nadto jest on współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 9,7733 ha przeliczeniowego (współwłaścicielką w 1/6 części jest siostra strony, W. W.). Gospodarstwo to, poza działką siedliskową, zostało wydzierżawione - na podstawie umowy z dnia 30 listopada 2004r., (umowa obowiązuje do 2014r.), a dzierżawca zobowiązał się do płacenia podatku oraz innych zobowiązań. Wyżej wymieniona umowa dzierżawna nie została rozwiązana i obowiązuje nadal, mimo to wnioskodawca w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu 16 kwietnia 2013r. przedstawił kolejną umowę dzierżawna na to samo gospodarstwo, w której ten sam dzierżawca zobowiązał się obrabiać tę ziemię, płacić podatki oraz inne zobowiązania. Umowa ta obowiązuje od 1 października 2012r. do 30 sierpnia 2013r. Dodano również, że w trakcie postępowania H. W. wyjaśnił, iż A. M., G. M. oraz W. i A. B., nie są osobami z nim spokrewnionymi, a ich dochody nie mają żadnego wpływu na uzyskiwany przez niego dochód.

Organ podkreślił, że strona jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, zatem należy określić tzw. ryczałtowy dochód osiągany z tego gospodarstwa. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych oraz kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego, która aktualnie wynosi 250 złotych. W konsekwencji ustalono, że dochód H. W. po doliczeniu emerytury wynosi 2 451,68 złotych, natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 złote, wobec powyższego wnioskodawca winien ponosić opłaty za świadczone usługi w wyżej wymienionym ośrodku wsparcia, gdyż jego dochód przekracza 250% kryterium dochodowego tj. kwotę 1 355,00 złotych. Dodano, że w przypadku zmiany wysokości dochodu strona ma obowiązek poinformować o tym fakcie organ, a decyzja w części dotyczącej odpłatności może ulec zmianie.

Od powyższej decyzji odwołał się H. W. wnosząc o jej uchylenie. W treści odwołania wskazał przede wszystkim, iż kwota naliczonej odpłatności w wysokości 122,58 złotych miesięcznie przekracza jego możliwości finansowe, zaś inne osoby nie ponoszą żadnej odpłatności za pobyt w Środowiskowym Domu Samopomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267), art. 8 ust 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 5, art. 51 ust. 1, ust. 4, art. 51 a) ust. 1, art. 51 b) ust. 1, ust. 4, ust. 5, ust. 6, art. 106 ust. 1, ust. 4, ust. 5 oraz art. 107 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r., w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz § 7 ust. 1 pkt 5, pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy, utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...].

Kolegium w uzasadnieniu podjętej decyzji przypomniało, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą. Od marca 2011r. - w związku z ukończeniem 65 lat — Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje stronie emeryturę w wysokości 415,58 złotych; strona posiada orzeczenie o przyznaniu na stałe umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jest współwłaścicielem (udział 5/6) gospodarstwa rolnego o pow. 9,7733 ha przeliczeniowego, które poza działką siedliskową zostało wydzierżawione — na podstawie umowy z dnia 30 listopada 2004r. – T. Ł. (umowa obowiązuje do 2014r.), który zobowiązał się do płacenia podatku oraz innych zobowiązań. Wyżej wymieniona umowa dzierżawna nie została rozwiązana i obowiązuje nadal, mimo to strona w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu 16 kwietnia 2013r. przedstawiła kolejną umowę dzierżawną na to samo gospodarstwo z T. Ł., który zobowiązuje się obrabiać ziemię, płacić podatki oraz inne zobowiązania. Ta umowa z kolei obowiązuje od 1 października 2012r. do 30 sierpnia 2013r. Dalej wskazano, że dochód H. W. po doliczeniu emerytury wynosi 2.451,68 złotych i przekracza 250% kryterium dochodowego tj. 1.355,00 złotych, wobec czego prawidłowo ustalono wysokość odpłatności za pobyt w Środowiskowym Domu Samopomocy.

Powyższą decyzję H. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie. W treści skargi podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd, badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.

Zaskarżoną decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], orzekającą o skierowaniu strony do środowiskowego domu samopomocy na czas określony i przyznaniu świadczonych usług odpłatnie oraz o ustaleniu odpłatności w kwocie 122,58 złotych, co odpowiada wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej za miesięczny pobyt w placówce.

Materialno prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm., dalej zwanej ustawą), w szczególności art. 51 ust. 1 i 4, art. 51 a) ust. 1, art. 51 b) ust. 1, 4, 5 i 6 oraz wymienione w decyzji przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r., w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej a także rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy.

Kwestionowana decyzja została wydana na skutek wniosku H. W. o skierowanie go do Środowiskowego Domu Samopomocy w W., wobec stwierdzenia przez organ spełnienia niezbędnych ku temu przesłanek. Tak więc, tytułem przypomnienia, przywołać należy przepis art. 51 ust. 1 i 4 ustawy stanowiący, że osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia, którym może być ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi lub dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub samopomocy. Stosownie zaś do przepisu art. 51 a) ust. 1 ustawy ośrodkiem wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest min. środowiskowy dom samopomocy. Niespornym jest w sprawie, że skarżący został skierowany do Środowiskowego Domu Samopomocy w W. ze względu na orzeczoną niepełnosprawność i w tym zakresie jego wniosek został uwzględniony w całości. Organ słusznie ocenił, że H. W. prawidłowo złożył wniosek, stosownie do wymogów § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy, dołączając doń niezbędne dokumenty w przepisie tym wymienione, co dokumentują akta administracyjne. Wnikliwie również organ wyjaśnił wszelkie okoliczności niezbędne dla podjęcia rozstrzygnięcia i tym samym podzielić należy w pełni argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. W szczególności, jak wynika to z motywów rozstrzygnięcia, znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, organ zbadał należycie sytuację skarżącego w kontekście przesłanek wymienionych wyżej przepisów, jak również art. 51 b) ust. 1 ustawy.

Jak wskazują to dokumenty zgromadzone w sprawie, a w szczególności treść odwołania i skargi, istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest sama zasada skierowania strony do środowiskowego domu samopomocy na czas określony, lecz przyznanie tychże usług odpłatnie i wysokość tej odpłatności, a więc w istocie materia regulowana art. 51 b) ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu odpłatność miesięczną za usługi świadczone w ośrodkach wsparcia osobom z zaburzeniami psychicznymi, ustala się w wysokości 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2.

Organ ustalił, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Otrzymuje on emeryturę w wysokości 415,58 złotych, posiada orzeczenie o przyznaniu na stałe umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nadto jest on współwłaścicielem (5/6 części) gospodarstwa rolnego o pow. 9,7733 ha przeliczeniowego. Gospodarstwo zostało oddane w dzierżawę, umowa obowiązuje nadal a dzierżawca zobowiązał się obrabiać tę ziemię, płacić podatki oraz inne zobowiązania. Te ustalenia stały się podstawą dokonania przez organ prawidłowej, zgodnej z przepisami ustawy o pomocy społecznej, oceny sytuacji materialnej skarżącego i tak wyliczonego dochodu.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl ust. 9 przywołanego przepisu przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł. Z kolei art. 8 ust. 10 stanowi, że dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się. Brzmienie przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na prawidłowość dokonanych przez organ wyliczeń. Wbrew stanowisku skarżącego należało bowiem zsumować uzyskiwane przez stronę dochody z uwzględnieniem dochodu z hektara przeliczeniowego, niezależnie od tego, że gospodarstwo zostało wydzierżawione. Należy bowiem zaznaczyć, że fakt zawarcia umowy dzierżawy, z uwagi na brzmienie art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, nie ma znaczenia dla wyliczenia dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wobec powyższego, na miesięczny dochód strony składa się emerytura w kwocie 415,58 zł powiększona o dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący ( 5/6 części z 9, 7733 ha x 250 zł ) 2036,10 zł, co łącznie stanowi kwotę 2451,68 zł. Ta z kolei kwota niewątpliwie przekracza 250 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które to kryterium stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 stanowi 542 zł ( 250% kwoty 542 zł wynosi 1355 zł). To zaś oznacza, że określona przez organy wysokość odpłatności za przyznane skarżącemu usługi w ośrodku wsparcia na poziomie 5 % kwoty dochodu, czyli 122,58 zł miesięcznie ( 5 % x 2451,68 zł) odpowiada obowiązującemu prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, sąd stwierdził, iż organy obu instancji w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy uzależnione jest prawidłowe rozstrzygnięcie.

W przedmiotowej sprawie kwestionowana decyzja wydana została w oparciu prawidłowo zastosowane, obowiązujące przepisy prawa zarówno procesowego jak i materialnego, a zarzuty skargi z przyczyn wyżej wskazanych nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

a.tp.