Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2113/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1999-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wydania decyzji, niezależnie od tego, czy będzie to dla strony decyzja negatywna czy pozytywna. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Należy bowiem odróżnić przesłanki materialnoprawne decydujące o zasadności bądź bezzasadności żądania strony od przesłanek procesowych skutkujących umorzenie postępowania administracyjnego.

TEZY

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wydania decyzji, niezależnie od tego, czy będzie to dla strony decyzja negatywna czy pozytywna. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Należy bowiem odróżnić przesłanki materialnoprawne decydujące o zasadności bądź bezzasadności żądania strony od przesłanek procesowych skutkujących umorzenie postępowania administracyjnego.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 104 par. 1 Kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

Decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji - par. 2.

Zgodnie z art. 103 par. 1 Kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 par. 1 Kpa oraz narusza interes strony skarżącej. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu powyższego przepisu lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Dopiero wynik postępowania administracyjnego pozwala na ocenę zasadności wniosku strony /por. wyroki NSA z dnia: 10 stycznia 1989 r. SA/Wr 957/88 - ONSA 1989 Nr 2 poz. 22, 14 lutego 1989 r. - I SA 736/88 - ONSA 1989 Nr 1 poz. 27 oraz 16 stycznia 1992 r. - I SA 1289/91 - ONSA 1992 Nr 1 poz. 17/.

Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania - kończącej formalnie postępowanie - w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wydania decyzji, niezależnie od tego, czy będzie to dla strony decyzja negatywna czy pozytywna. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Należy odróżnić przesłanki materialnoprawne decydujące o zasadności bądź bezzasadności żądania strony od przesłanek procesowych skutkujących umorzenie postępowania administracyjnego.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest żądanie ograniczenia uciążliwości agregatów chłodniczych zainstalowanych w bliźniaczym budynku Wiesława P.

W myśl art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska /tj. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/ - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji - organ gminy może nakazać użytkownikowi maszyny lub innego urządzenia technicznego wykonanie w określonym czasie odpowiednich czynności zmierzających do ograniczenia ich uciążliwości dla środowiska.

W przypadku niezastosowania się użytkownika maszyny lub innego urządzenia technicznego do ustaleń, o których mowa w ust. 1, organ gminy może nakazać unieruchomienie maszyny lub innego urządzenia technicznego, powodujących uciążliwości dla środowiska - ust. 2 art. 76 ustawy.

Przepis art. 76 zamieszczony w Rozdziale 4 "Maszyny i Urządzenia" Działu III "Wykonywanie ochrony środowiska" cytowanej wyżej ustawy upoważnia organ gminy do ustanawiania - w celu ograniczenia uciążliwości dla środowiska - nakazów i zakazów w zakresie wskazanej w decyzji maszyny lub kilku maszyn bądź wskazanego w decyzji urządzenia technicznego lub zespołu urządzeń technicznych. Ustanowione nakazy lub zakazy winny łączyć się z pracą określonej maszyny lub innego urządzenia technicznego /bądź określonych maszyn i urządzeń/.

Wobec oczekiwaniom skarżącego przepis art. 76 ustawy o ochronie środowiska nie upoważnia organów gminy do ustanawiania szeroko formułowanych nakazów i zakazów dotyczących działalności całego zakładu, podobnie jak i nie daje podstaw do ustanowienia nakazów i zakazów mających zapewnić wykonanie innej decyzji administracyjnej /por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1993 r. SA/Wr 1570/92 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 108/.

Istota sporu zatem w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy w stanie faktycznym jaki istnieje w niniejszej sprawie, zachodzi konieczność nakazania Wiesławowi P., jako użytkownikowi agregatów chłodniczych, wykonania w określonym czasie odpowiednich czynności zmierzających do ograniczenia ich uciążliwości dla środowiska.

W tej sytuacji decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie "uciążliwości" agregatów chłodniczych.

Uciążliwość dla środowiska maszyny lub innego urządzenia technicznego, o jakiej mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/ stanowi przesłankę nałożenia na użytkownika maszyny lub innego urządzenia technicznego obowiązku wykonania odpowiednich czynności zmierzających do ograniczenia tej uciążliwości, a zatem stanowi przesłankę rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i podlega regułom dowodowym określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy zarówno organ I instancji umarzając postępowanie administracyjne w sprawie ograniczenia uciążliwości agregatów chłodniczych /hałas/ jak i organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, naruszyły przepis art. 105 par. 1 Kpa.

O treści rozstrzygnięcia co do istoty sprawy /art. 104 par. 2 Kpa/ decyduje stan faktyczny istniejący w momencie wydawania decyzji.

W niniejszej sprawie organy obu instancji oparły się na "Analizie uciążliwości akustycznej agregatu chłodniczego na terenie posesji Wiesława P. w P. przy ul. K. 6", wykonanej w lutym 1995 roku w toku postępowania w sprawie o udzielenia pozwolenia na użytkowanie piwnicy jako przechowalni warzyw i owoców.

W sprawie ze skargi Mariana S. - SA/Ł 1449/95 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 1997 r. uchylił decyzję Wojewody P. z dnia 27 kwietnia 1995 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie piwnicy jako przechowalni warzyw i owoców stwierdzając m.in., że powyższa opinia została wydana po przeprowadzeniu oględzin przez biegłego /rzeczoznawcę/, o których skarżący bezspornie nie został powiadomiony, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79 par. 1 Kpa.

Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniły, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania tejże opinii był tożsamy ze stanem faktycznym istniejącym w dacie wydania zaskarżonych decyzji.

Nadto należy wskazać, iż autor opinii przyjmuje za podstawę swoich wyliczeń wyłącznie oświadczenie inwestora Wiesława P. odnośnie czasu pracy agregatów w ciągu doby - max 2,5 godziny i całkowitego wyłączenia pracy tych agregatów w porze nocnej.

Tymczasem skarżący Marian S. w toku całego postępowania zarzucał konsekwentnie, iż agregaty pracują także w porze nocnej. Sprzeczne oświadczenia skarżącego i właściciela agregatów wymagały przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego z zachowaniem reguł postępowania dowodowego, zwłaszcza ze względu na zarzut, że są to agregaty automatyczne, a więc pracujące w zależności od temperatury panującej w przechowalni w ciągu całej doby.

Podnieść także należy, iż organ I instancji przyjął, że Wiesław P. odsunął agregaty na około 1,8 m od ogrodzenia Mariana S. i w odległości około 20 cm od ogrodzenia zamontował płytę celem tłumienia hałasu.

Na powyższe okoliczności brak jest w sprawie jakiegokolwiek dowodu, chociażby w postaci oględzin nieruchomości. Jednocześnie organ orzekający na skarżącego przerzucił obowiązek ustalenia występowania uciążliwości agregatów /hałas/. Tym samym organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa nakazujące organom administracji publicznej należyte i wszechstronne wyjaśnienie i rozważenie sprawy. Nadto organ odwoławczy, mimo że skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji, nie podjął żadnych czynności w celu zweryfikowania ustaleń organu I instancji i twierdzeń skarżącego.

Z powyższych względów Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.