Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1418/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1, art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Zestawienia zdania drugiego art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z art. 33 pkt 1 tej ustawy, pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuacje, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpi po wydaniu tytułu wykonawczego.

TEZY

Zestawienia zdania drugiego art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z art. 33 pkt 1 tej ustawy, pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuacje, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpi po wydaniu tytułu wykonawczego.


SENTENCJA

oddala skargę dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wystawił tytuł wykonawczy przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością PPU "F.", w którym wymienił między innymi należność w kwocie 56.094,94 zł.

W rubryce "rodzaj zobowiązania" wpisał sygnaturę, która odpowiadała sygnaturze decyzji Wojewódzkiego inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia 20 marca 1995 r. podwyższającej Spółce "F." do wymienionej wyżej kwoty karę pieniężną za odprowadzenie ścieków.

Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 33 pkt l, 3 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./. Zdaniem Spółki, obowiązek zapłaty nie istnieje, gdyż kara za korzystanie ze środowiska dotyczy okresu, kiedy Spółka jeszcze nie istniała. Kara jest związana z działalnością innego podmiotu, a mianowicie Ż.F.E.B. "F.", na bazie którego powstały trzy nowe podmioty, w tym między innymi w dniu 31 maja 1993 r. Spółka wnosząca zarzuty.

Objęty tytułem wykonawczym obowiązek został "scedowany" cesją nr 8/2/93 przez likwidatura "F." na inny podmiot, a konkretnie na spółkę akcyjną "U.".

Postanowieniem (...) /bez daty/ Urząd Skarbowy W.-T. oddalił zarzuty spółki "F." Powołał się przy tym na stanowisko wierzyciela, który oświadczył, że tytuł wykonawczy wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia 20 marca 1995 r. został bowiem utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dniu 4 czerwca 1996 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia dłużnika na powyższe postanowienie, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Podkreśliła, że zgodnie z art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skutek, do którego zmierza Spółka "F." może być osiągnięty jedynie przez podważenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Spółka "F." wniosła skargę na postanowienie Izby Skarbowej, ponawiając dotychczasowe zarzuty i akcentując, że organ egzekucyjny nie był związany stanowiskiem, wyrażonym przez wierzyciela.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Treść skargi polega na nieporozumieniu. Zestawienie zdania drugiego art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 pkt 1 tej ustawy, pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego.

W przeciwnym wypadku, organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka podważa nie tylko tytuł wykonawczy, ale i decyzję administracyjną, na podstawie której tytuł ten wystawiono. Jest to niedopuszczalne. Dopiero podważenie w odpowiednim trybie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z dnia 20 marca 1995 r. mógłby doprowadzić do skutku zamierzonego przez Spółkę. Skoro skarżąca nie twierdziła nawet, że po wydaniu tytułu wykonawczego wspomniana decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, zarzut z pkt 1 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zupełnie chybiony. Bezpodstawny jest także zarzut z punktu 3 omawianego artykułu. Zarówno w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, jak i w tytule wykonawczym stwierdzono, że spółka "F." powinna zapłacić 56.094,94 zł. Nie można więc przyjąć, że egzekwowany obowiązek określono niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego.

Nie zachodzi wreszcie podstawa z punktu 4 art. 33 ustawy. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wydano tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji, stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku.

Przykładowo, gdy decyzja administracyjna wymierzyła karę pieniężną za zanieczyszczenie środowiska Janowi Kowalskiemu zamieszkałemu w Piasecznie przy ul. Wiosennej 10, a tytuł wykonawczy wydano przeciwko Janowi Kowalskiemu, zamieszkałemu pod tym samym adresem, ale w Warszawie. W przypadku spółki "F." błędu takiego nie było, gdyż zarówno decyzja z 20 marca 1995 r., jak i tytuł wykonawczy miały tego samego adresata. Wbrew poglądowi wyrażonemu przez pełnomocnika Spółki na rozprawie, nie ma żadnego znaczenia okoliczność, iż decyzja z 20 marca 1995 r. podwyższała karę wymierzoną inną decyzją innemu podmiotowi.

Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja z dnia 20 marca 1995 r. a ta dotyczyła spółki "F.". W postępowaniu egzekucyjnym nie można badać zasadności wspomnianej decyzji, ani porównywać jej z decyzjami poprzednimi. Podobnie zresztą w sądowym postępowaniu egzekucyjnym tytułem egzekucyjnym jest wyrok podwyższający alimenty, którego treści organ egzekucyjny nie może porównywać z wcześniejszym wyrokiem, zasądzającym alimenty po raz pierwszy.

Skoro więc między tytułem wykonawczym, a decyzją Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. nie zachodziły żadne sprzeczności, skarga Spółki podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.