Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 448/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 1;  art. 4 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1, 3 i 4, art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] Burmistrza Miasta D. (zwany dalej: Burmistrz, organ I instancji) przyznał K. Ż. (zwanej dalej: skarżąca) świadczenia wychowawczych na pierwsze i kolejne dziecko w formie:

- świadczenia wychowawczego na dziecko L. Ż. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 roku do [...] września 2017 roku,

- świadczenia wychowawczego na dziecko S. Ż. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 roku do [...] września 2017 roku.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] Burmistrz uchylił w całości powyższą decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r. i przyznał świadczenia wychowawczych w formie:

- świadczenia wychowawczego na dziecko L. Ż. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 roku do [...] kwietnia 2016 roku,

- świadczenia wychowawczego na dziecko S. Ż. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 roku do [...] września 2017 roku,

oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego w formie:

- świadczenia wychowawczego na dziecko L. Ż. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] maja 2016 roku do [...] września 2017 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny w sprawie wskazując, co następuje.

Skarżąca, w dniu [...] kwietnia 2016 roku wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci L. i S. rodzeństwo Ż.. Do wniosku dołączyła wszystkie niezbędne dokumenty. Ustalono, że uzyskany przez rodzinę dochód w 2014r. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i nie przekroczył kwoty [...]zł, która stanowi kryterium uprawniające do świadczenia wychowawczego. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Burmistrza orzekł o przyznaniu skarżącej wnioskowanych świadczeń.

W dniu [...] września 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy [...] i jednocześnie przedłożyła decyzję Prezesa KRUS Placówka Terenowa w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] marca 2017r. zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka S. Ż. (zwaną dalej: decyzja Prezesa KRUS), o którym to fakcie Burmistrz nie został wcześniej poinformowany przez skarżącą.

W konsekwencji Organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2016 roku Nr [...] uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] maja 2016 roku, jednak w konsekwencji wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: Kolegium, SKO) decyzją z dnia [...] listopada 2016 roku Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Kolejno Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku Nr [...] postanowił z urzędu wznowić postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego. Wznawiając postępowanie organ I instancji oparł się na decyzji Prezesa KRUS, o której nie został wcześniej poinformowany wskazując, że w dacie orzekania o przyznaniu świadczeń rodzinnych organ właściwy I instancji nie miał wiedzy, co do faktycznej sytuacji dochodowej skarżącej.

Przechodząc do rozważań merytorycznych organ wskazał, że przeliczając dochód rodziny skarżącej ustalono, że na dochód rodziny K. Ż. w 2014 r. składał się: dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł ([...] ha przeliczeniowych. x [...] x 12 m-c = [...] zł) uzyskany przez D. Ż. oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym uzyskany z tytułu pobierania zasiłku chorobowego z KRUS w kwocie [...]zł uzyskany przez K. Ż.. Wskazano, że ogółem rodzina w 2014 r. uzyskała dochód w kwocie [...]zł. W związku natomiast z uzyskaniem przez Skarżącą dochodu z tytułu pobierania od dnia [...] marca 2016 r. zasiłku macierzyńskiego na dziecko S. Ż. z miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. kwietnia 2016 r. w kwocie [...]zł, miesięczny dochód rodziny po uwzględnieniu uzyskanego dochodu wyniósł [...] zł ([...] zł : 12 = [...] + [...]), a w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł ([...] zł : 4 osoby). W konsekwencji przekroczone zostało kryterium dochodowe i świadczenie wychowawcze nie przysługiwało.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła skarżąca zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art.27 ust. 1 ustawy o świadczeniach wychowawczych. Zdaniem strony również Ośrodek Pomocy Społecznej znał wszystkie okoliczności sprawy w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia, organ otrzymał również wszystkie dokumenty dotyczące urodzenia drugiego dziecka, zaś ona sama nie została poinformowana o konieczności poinformowania organu o otrzymaniu decyzji Prezesa KRUS. Strona przedstawiła także własne wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskrzoną decyzję organu I instancji.

Organ opisał stan faktyczny w sprawie, a następnie przywołał treść art. 145 § 1 pkt 5) Kodeksu postępowania administracyjnego powołując się na przesłanki wznowieniowe tam określone. Organ wskazał także podstawy prawne decyzji przytaczając treść art. 2 pkt 1; art. 4 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, zwanej dalej: ustawa) i wskazując na cele świadczenia, jego zakres podmiotowy, kryterium dochodowe wynoszące [...] zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie podkreślając, że kryterium to stanowi nieprzekraczalną granicę dochodu, od której ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. W zakresie definicji pojęcia dochodu organ wywodził, że z art. 2 pkt 1 ustawy odsyła w tej mierze do unormowań zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., zwanej dalej: Uśr). W tej mierze organ przytoczył treść art. 3 pkt 1 Uśr w zakresie definicji dochodu oraz art. 2 pkt 4 tej ustawy w zakresie pojęcia dochodu rodziny. Kolejno organ argumentował, że na ostateczną wysokość dochodu mogą mieć wpływ zdarzenia określone w art. 2 pkt. 19 lit. a) - j) ustawy tj. utrata dochodu oraz w pkt. 20 lit. a) - i) ustawy, tj. uzyskanie dochodu ustawy, których treść organ przytoczył.

W następnej kolejności organ przytoczył treść art. 7 ust. 1 – 3 ustawy wskazując sposób postępowania organów w przypadku utraty i uzyskania dochodu przez stronę. Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 7 ust.5 w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości [...] dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia [...] listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, z 2014 r. poz. 40 oraz z 2015 r. poz. 1045) (zwanego dalej: Prezesa GUS).

Wreszcie organ przytoczył treść art. 18 ust.5 i 6 ustawy podnosząc, że w razie utraty dochodu prawo do świadczenia wychowawczego ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. W przypadku zaś gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.

Na kanwie powyższych rozważań organ wywodził, że z akt sprawy wynika, że łączny dochód rodziny w 2014 roku wyniósł [...] zł. Na dochód ten złożył się dochód D. Ż. z gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł, albowiem zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości [...] dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia Prezesa GUS. Zgodnie zaś z treścią obwieszczenia Prezesa GUS z dnia [...] września 2015 r. dochód ten w 2014 r. wyniósł [...] zł. Zatem dochód rodziny skarżącej z 2014 roku z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wyniósł kwotę [...]zł ([...] ha przel. x [...] ([...] : 12 m-c) x 12 m-c) oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym uzyskany z tytułu pobierania zasiłku chorobowego z KRUS w kwocie [...]zł uzyskany przez K. Ż., czyli miesięcznie [...] zł ([...] zł : 12 m-c). Podkreślono, że w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca od dnia [...] marca 3016 r. uzyskuje prawo do zasiłku macierzyńskiego na dziecko S. Ż., który w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. kwietnia 2016 r. wynosił [...] zł. W ocenie organu zatem należało zatem zastosować art. 7 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 20 lit. h) ustawy.

Wobec powyższego dochód rodziny za rok 2014 wyniósł [...] zł., średni miesięczny dochód rodziny skarżącej w 2014 roku to zatem kwota [...]zł ([...] zł : 12 m-c), a średnia miesięczna kwota przypadająca na osobę w rodzinie to [...] zł ([...] zł : 4 osoby). Do tak obliczonego dochodu należało doliczyć nowo uzyskany dochód przez skarżącą z tytułu zasiłku macierzyńskiego, który za miesiąc kwiecień 2016 r. stanowił kwotę [...]zł, a średnia miesięczna kwota przypadająca na osobę w rodzinie to [...] zł ([...] zł : 4 osoby). Łączny zatem średni miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę według Kolegium wyniósł [...] zł ([...] zł + [...] zł) i kwota ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń wychowawczych ([...] zł).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w pkt .7.3, w części I skarżąca zakreśliła, iż w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku nie nastąpiło uzyskanie dochodu i powyższe potwierdziła własnoręcznym podpisem na wniosku opatrzonym datą [...] kwietnia 2016 roku, złożonym [...] kwietnia 2016 r. Podkreślono, że w decyzji organu I instancji, przyznającej świadczenia wychowawcze, zawarte zostało pouczenie, że w przypadku wystąpienia zmian w licznie członków rodziny, czy uzyskania dochodu należy niezwłocznie powiadomić organ wypłacający świadczenia. Pouczenie to zostało wytłuszczone w decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze. SKO odniosło również, że skarżąca w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2017 roku wskazywała, że w dniu [...] września 2017 roku udała się do MOPS w D. w celu wyjaśnienia sytuacji dotyczącej nie podania informacji o zasiłku macierzyńskim. Jednakże z akt sprawy wynika że decyzja z KRUS w sprawie przyznania zasiłku macierzyńskiego została opatrzona datą [...] kwietnia 2016 roku. Zatem z powyższego, w ocenie Kolegium, wynika, że w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze tj. w dniu [...] maja 2016 roku, skarżąca nie poinformowała organu I instancji o fakcie, iż uzyskuje zasiłek macierzyński od dnia [...] marca 2016 roku. Zdaniem organ okres na jaki został przyznany zasiłek macierzyński pozwala uznać, że spełniony został warunek, by dochód ten uznać za uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane było prawo do świadczeń rodzinnych. W konsekwencji koniecznym było wznowienie postępowania.

Kolegium wskazało także, że K. Ż. nie figuruje w ewidencji podatku rolnego, a jako władający gospodarstwem rolnym o powierzchni [...] ha przel. figuruje jej małżonek D. Ż., który ponadto złożył oświadczenie w dniu [...] marca 2016 r., zgodnie z którym w 2014 roku powierzchnia gospodarstwa w ha przel. wyniosła [...] ha i uzyskał dochód w kwocie [...]zł.

Reasumując organ podniósł, że w opisanych okolicznościach średni miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a zatem ziściła się przesłanka wznowieniowa (art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego), a decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skarżąca zaskarżając je w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości poprzez uchylenie decyzji organu administracji publicznej I instancji i przyznanie świadczenia.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisu art. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 8 ust. 3 oraz art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 20014 roku o pomocy społecznej poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, wyższego dochodu osiąganego przez K. Ż., poprzez zsumowanie dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego z zasiłkiem chorobowym, podczas gdy niedopuszczalne jest kumulowanie utraconego dochodu oraz zasiłku chorobowego, gdyż uwzględnieniu podlega tylko zasiłek chorobowy, tym samym błędnym przyjęciu że istnieją podstawy do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia na rzecz małoletnich dzieci K. Ż.;

2. rażące naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy polegające na przyjęciu, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę "nie przekracza" kwoty [...]zł., podczas gdy, dochód w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł [...] zł, nie przekroczył kryterium dochodowego, a skarżącej przysługiwało prawo do świadczeń w kwocie [...]złotych na rzecz L. i S. rodzeństwa [...];

3. rażące naruszenie przepisu art. 3 pkt 24 lit. h) Uśr poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że skarżąca uzyskała wyższy dochód i pobierając zasiłek chorobowy miała możliwość pracować w gospodarstwie rolnym oraz uzyskiwać dochód z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym, podczas gdy skarżąca nie pracowała, utraciła możliwość uzyskania dochodu, a tym samym brak było podstaw do wliczenia do dochodu kwoty uzyskanej tytułem zasiłku chorobowego oraz odliczenia utraconego dochodu przez czas niezdolności do pracy tj. okres 7 miesięcy;

4. naruszenie przepisu w art. 3 pkt 1 lit. a Uśr poprzez błędne zsumowanie uzyskanego dochodu na członka rodziny, podczas gdy "przepis wyraźnie stanowi, że zasadą jest zsumowanie obliczonych dochodów członków rodziny w celu ustalenia ich przeciętnej wartości, to wykluczył tym samym sumowanie przychodów, a następnie kosztów ich uzyskania";

5. naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U.1998, Nr 144, poz. 930) poprzez nieuwzględnienie, że istnieje możliwość odliczenia od przychodów straty, o której mowa ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 11 ust. 1 ww. ustawy), w chwili gdy skarżąca pobierała zasiłek chorobowy oraz nie uzyskiwała dochodów w pracy w gospodarstwie rolnym, tym samym nieuwzględnienia istnienia podstaw do obniżenia dochodu o kwotę stanowiącą stratę oraz przyznania świadczenia tytułem wsparcia dla rodziny;

6. błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie polegającą na nierzetelnej analizie stanu faktycznego sprawy wynikającej z nieuzasadnionego przyjęcia, że skarżąca uzyskała większy dochód, podczas gdy przebywając na zasiłku chorobowym doszło do sytuacji gdzie dochód został utracony, a tym samym podstawą do obliczenia dochodu na członka rodziny winna być tylko kwota uzyskana tytułem zasiłku chorobowego wypłacanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, co zostało potwierdzone dokumentami przedłożonymi do odwołania, a odliczeniu winna podlegać kwota w związku z opłaconymi składkami na ubezpieczenie społeczne;

7. rażące naruszenie zasady legalizmu wyrażonej w przepisie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z brakiem poszanowania przez organy administracji publicznej obowiązku działania na podstawie przepisów prawa, tj. w analizowanej sprawie na podstawie przytoczonych wyżej bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy, gdy tymczasem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełną analizę przepisów wszystkich ustaw;

8. rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez wyjaśnienia stanu sprawy w sposób dogłębny, poprzez nieuwzględnienie z urzędu, że skarżąca otrzymała zasiłek macierzyński oraz przez okres siedmiu miesięcy pobierała zasiłek chorobowy nie uzyskując dochodu z gospodarstwa rolnego;

9. rażące naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przerzucenie na skarżącą błędów oraz uchybień popełnionych przez sam organ administracji publicznej, np. niewłaściwą interpretację przepisów, złe doradztwo organu, podczas gdy wszelkie wątpliwości co do treści wniosku powinny być rozstrzygane na korzyść wnioskodawczyni, nieuzyskanie informacji o wysokości otrzymanego zasiłku macierzyńskiego oraz nieuwzględnienie faktu utraty dochodu z gospodarstwa rolnego w roku 2014;

10. naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapoznanie się z materiałem dowodowym, brakiem rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie, ograniczające się do stwierdzenia, iż odwołująca się przekroczyła dochód na jednego członka rodziny, nie uwzględniając że odwołująca się poniosła stratę, bez jakiegokolwiek wskazania na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, tj. nie wykazaniu dlaczego strata powstała w dochodzie nie została uwzględniona przy dokonywaniu obliczeń.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369, zwanej dalej – Ppsa)).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Na wstępie należy wskazać, że decyzje administracyjne poddane kontroli sądu w niniejszej sprawie wydane zostały w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, tj. na skutek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzja Burmistrza z dnia [...] maja 2016 r. o przyznaniu skarżącej opisanych na wstępie świadczeń wychowawczych na dwoje dzieci.

Postępowanie administracyjne zostało wznowione w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ową okolicznością był fakt przyznania skarżącej decyzją Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2016 r. od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] marca 2017r. zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka S. Ż., o której skarżąca nie poinformowała organu. W opisanych okolicznościach – ponieważ zaistniała podstawa wznowieniowa, organ I instancji wznowił postępowanie i zadecydowała o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2016 r. i przyznaniu świadczeń w innym wymiarze oraz odmowie przyznania świadczeń w pozostałym zakresie – jak to zostało opisane na wstępie niniejszego uzasadnienia.

W ocenie Sądu organy poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd podziela i czyni podstawą poniższych rozważań. W zasadzie spór pomiędzy stronami oscyluje wokół kwestii prawidłowości zastosowania przepisów w sprawie.

Należy zatem wskazać, że warunkiem przyznania świadczenia jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty [...]zł (art. 5 ust. 3 ustawy). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwotę [...]zł (art. 5 ust. 4 ustawy). Skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani też w toku postępowania przed sądem administracyjnym nie twierdziła i nie wykazywała, aby któreś z jej dzieci było dzieckiem niepełnosprawnym. Stąd też wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy wynoszący [...] zł. Przy czym podkreślić należy, iż pierwszy okres na który jest przyznawane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem [...] kwietnia 2016 r. i kończy się dnia [...] września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 ustawy). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014.

Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu ( art. 48 ust. 1 ustawy). Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy i oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, ze zm.).

Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 ustawy uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny/wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 2 pkt 2 ustawy). Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie, zwłaszcza w art. 7. jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. I tak zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Jednocześnie zgodnie z art. 18 ust.6 ustawy w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.

W realiach przedmiotowej sprawy organy prawidłowo zatem ustaliły, iż nastąpiło uzyskanie dochodu powodujące utratę prawa do świadczenia wychowawczego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Wyliczenie dochodu przedstawione tak w decyzji organu I instancji, jak organu odwoławczego jest, zdaniem Sądu, prawidłowe, a jego wynik wyraźnie wskazuje na przekroczenie kryterium dochodowego. Łączny bowiem średni miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosił [...] zł ([...] zł + [...] zł), podczas gdy ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń wychowawczych wynosi [...] zł.

Wskazać również trzeba, że decyzja w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko nie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. To oznacza, że przekroczenie kryterium dochodowego obliguje organ do odmowy przyznania świadczenia, nie pozostawiając mu – w tym zakresie – żadnej swobody.

Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania, zapadłe decyzje zostały wydane na skutek prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, materiał dowodowy został prawidłowo oceniony, stan faktyczny prawidłowo ustalony. Organy wskazały prawidłowe podstawy prawne wydanych rozstrzygnięć i rzeczone przepisy prawidłowo zastosowały. Decyzje spełniają warunki określone w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że nie zasługuj na uwzględnienie argumentacja skarżącej o konieczności uwzględnienia utraty dochodu skarżącej z tytułu niemożności prowadzenia gospodarstwa rolnego. Należy bowiem wskazać, jak słusznie uczynił organ, że to nie skarżąca, ale jej małżonek figuruje w ewidencji podatku rolnego jako władający gospodarstwem rolnym o powierzchni [...] ha przel., co koresponduje z jego oświadczeniem z dnia [...] marca 2016 r., zgodnie z którym w 2014 roku powierzchnia gospodarstwa w ha przel. wyniosła [...] ha i uzyskał on dochód w kwocie [...]zł

Również argumenty skarżącej o jej niewłaściwym poinformowaniu jej o konieczności poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej rodziny nie wytrzymują krytyki w kontekście podpisanych przez skarżącą dokumentów zawierających stosowne pouczenia, na co również słusznie zwrócił uwagę organ.

Reasumując – z uwagi na fakt, że średni miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko organy orzekły w sprawie prawidłowo.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.