Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 992/03
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2003-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 18, art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/. Rada nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia autora zarzutu, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.

TEZY

Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/. Rada nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia autora zarzutu, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bogdana B. na uchwałę Rady Miejskiej w K.-W. z dnia 31 marca 2003 r. (...) w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego: oddala skargę


UZASADNIENIE

Bogdan B. zamieszkały w K.-W. - właściciel działki nr 510/2 o łącznej powierzchni 5 ha - wniósł zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. W. "obwodnica drogowa miasta w ciągu drogi krajowej nr 15 - I etap" twierdząc, że "obwodnicę planuje się zbudować za blisko moich budynków gospodarczych (...), w których hoduję stada rodzicielskie kur nieśnych".

Rada Miejska w K. W. uchwałą (...) z dnia 31 marca 2003 r. podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ odrzuciła powyższy zarzut.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że realizacja wschodniego obejścia drogowego dla miasta jest niezbędną inwestycją służącą poprawie obsługi ruchu samochodowego. Obecnie cały ruch tranzytowy na trasie krajowej nr 15 przebiega przez środek miasta przyczyniając się do obniżenia poziomu bezpieczeństwa mieszkańców, zwiększenia emisji spalin i hałasu oraz degradacji budynków w zabytkowej części miasta w rejonie Starego Rynku.

Już we wcześniejszych opracowaniach planistycznych dla miasta i gminy K. W. wskazywano na potrzebę wykonania takiej inwestycji, między innymi w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K. W. z 1979 r. oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Projektowana droga znalazła się również w zapisach planu zagospodarowania województwa W. jako propozycja inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym.

Kwestionowany projekt planu doprecyzowuje te zapisy, zgodnie z "koncepcją programową obwodnicy drogowej miasta K. W." wykonaną na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Autostrad w P. Nie ma możliwości wariantowego zaprojektowania obwodnicy.

W skardze na powyższą uchwałę, z wnioskiem jej uchylenie, Bogdan B. powtórzył argumentację przedstawioną w zarzucie.

Podkreślił, że projekt przebiegu obwodnicy drogowej miasta narusza istotę własności skarżącego oraz wytknął braki uzasadnienia, które "w żaden sposób nie odnosi się do złożonego przez skarżącego zarzutu i wykazanego w nim interesu prawnego w żądaniu ochrony prawnej".

Nadto - zdaniem skarżącego - projekt nie odpowiada wymogom art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 oraz art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem nie uwzględnia wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak również walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności.

Rada Miejska w K. wniosła o oddalenie skargi. Podkreślono, że lokalizacja obwodnicy nie narusza norm zawartych w ustawie o drogach publicznych. Dla obiektów budowlanych sąsiadujących z projektowaną obwodnicą przewidziano odległość /od zewnętrznej krawędzi jezdni/ negatywnego oddziaływania związanego z ruchem drogowym wynoszącą: 25 m dla obiektów budowlanych nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi, 50 m dla obiektów jednokondygnacyjnych przeznaczonych na stały pobyt ludzi i 70 m dla obiektów wielokondygnacyjnych przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Tymczasem odległość od najbliższego kurnika skarżącego do krawędzi planowanej drogi - obwodnicy wynosi ca 75 mb.

Dla projektowanej inwestycji zostały ponadto opracowane: raport oddziaływania na środowisko oraz prognoza oddziaływania na środowisko.

Planowana obwodnica spełnia wymogi przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, gdyż usytuowana jest w znacznej odległości od osiedli mieszkaniowych odciąży ruch kołowy przez miasto, co wpływie na poprawę bezpieczeństwa w komunikacji miejskiej, zmniejszy w znacznym stopniu stężenie szkodliwych dla zdrowia spalin i hałasu oraz degradację budynków w zabytkowej części miasta.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik Rady Miejskiej w K. W. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych /Dz.U. nr 80 poz. 721/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje kontrolę nad zaskarżoną uchwała tylko pod względem jej zgodności z prawem. Zatem przy dokonywaniu tej kontroli bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały.

Kwestionowana przez skarżącego uchwała podjęta została w trakcie realizacji procedury planistycznej przewidzianej w art. 18 cytowanej wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zmierzającej do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z przepisów art. 7 i art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - będącym przepisem gminnym - ustala się między innymi linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi.

Wbrew stanowisku Rady Miejskiej, późniejsza ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych /Dz.U. nr 80 poz. 721/, która weszła w życie dnia 25 maja 2003 r., nie czyni zbędnym wydania wyroku kontrolującego legalność zaskarżonej uchwały. Nie jest to bowiem postępowanie administracyjne o jakim mowa w art. 42 ust. 2 omawianej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Uchwała odrzucająca zarzut skarżącego do projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa.

Podstawę prawną wniesienia skargi do sądu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 24 ust. 4 cytowanej ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Przesłanką umożliwiającą zgłoszenie zarzutu do projektu planu, a w przypadku odrzucenia zarzutu - wniesienie skargi do Sądu jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej przez ustalenia przyjęte w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie oznacza to, że w postępowaniu planistycznym naruszenie interesu prawnego samo przez się przesądzić musi o konieczności uwzględniania zarzutu.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, w oparciu o przepisy której są przygotowywane i uchwalane miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, jest jedną z ustaw, która daje możliwość ograniczenia tego prawa, pod warunkiem że dokonuje się tego w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, zakresie jakim nie narusza to istoty prawa własności /art. 140 Kc/.

Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/. Rada nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia autora zarzutu, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.

Taka sytuacja zachodzi w rozstrzyganej sprawie.

Przejęcie pod obwodnicę części gruntu skarżącego, oddalonego od budynków mieszkalnych, jest związane z realizacją inwestycji mającej nie tylko usprawnić komunikację, ale i poprawić warunki życia mieszkańców pobliskiego miasta. Powołując się na uniemożliwienie hodowli skarżący przeoczył, że odległość obwodnicy od budynków postawionych przez skarżącego, wykorzystywanych do hodowli kur, jest nawet większa niż odległości przewidziane dla budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Ewentualne uciążliwości wywołane dla tej hodowli przebiegiem obwodnicy nie mogą przeważyć nad oczywistymi korzyściami, jakie przyniesie zamierzona inwestycja mieszkańcom K. Podkreślono to w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Ze sporządzonej w lipcu 2002 r. prognozy oddziaływania na środowisko wynika, że realizacja konkretnej obwodnicy nie niesie za sobą nadzwyczajnych zagrożeń dla środowiska. Wyprowadzenie ruchu tranzytowego z centrum miasta przyczyni się do poprawy warunków życia mieszkańców, obniżenia hałasu, poprawy bezpieczeństwa. Można przypuszczać, że niekorzystne oddziaływanie na środowisko związane z ruchem samochodowym ograniczy się do pasa drogowego.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym określa rodzaje rekompensaty za ograniczenie przy pozbawienie właścicieli prawa dysponowania nieruchomością.

Projekt planu uzyskał też wszelkie wymagania przepisu art. 18 ust. 2 pkt 4 uzgodnienia, nawiązuje do raportu i poprawy oddziaływania na środowisko i jest zgodny z polityką przestrzenną Gminy określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz planem zagospodarowania województwa w.

Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji.