Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 396/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 i 2, art. 34 par. 3,4,5, art. 29 par. 1, art. 15 par. 1, art. 33 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 61 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 roku sprawy ze skargi G.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje doradcy podatkowemu Z.A. zamieszkałemu w Z.W. przy ulicy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej G.K. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309, 80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych i nakazuje wypłacić powyższą kwotę doradcy podatkowemu Z.A. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 396/09

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia G. K., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] Nr [...], [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] obejmujących zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2002 - 2004.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej u.p.e.a.].

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził wobec zobowiązanej G. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...], [...], [...], [...], [...]. W dniu 6 maja 2009 r. zobowiązana wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] (znak [...]) w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów. W zażaleniu tym G. K. złożyła jednocześnie wniosek o "umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego".

W związku z powyższym wnioskiem, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia, wskazując na treść art. 59 § 1 u.p.e.a., organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie powziął informacji o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek skutkujących umorzeniem postępowania egzekucyjnego, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia postępowania.

Na postanowienie to zażalenie złożyła G. K. wnosząc o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając zażalenie wskazała przede wszystkim, że w jej ocenie, dochodzony obowiązek podatkowy w stosunku do jej osoby w ogóle nie istnieje. Podniosła ponadto, że błędnie została "wytypowana jako podatnik ponieważ w ogóle nigdy, nikomu nie sprzedała żadnego produktu z AVON więc nie ma obowiązku wobec Skarbu Państwa także nie ma żadnego dochodu i nie jest podatnikiem".

Po rozpoznaniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak Nr [...], znak [...], znak [...]). Jak dalej wskazał organ, na ww. decyzje G. K. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., a następnie – po oddaleniu tych skarg - skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ wyjaśnił w związku z tym, że w przedmiocie złożonych skarg nie zostało wydane prawomocne rozstrzygniecie sądu, powyższe decyzje nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a tym samym obowiązek zapłaty określonych w tych decyzjach zobowiązań nadal istnieje. Z tych też względów, zdaniem organu, zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego należało uznać za nieuzasadniony.

Odnośnie zarzutu błędnego wytypowania żalącej się jako podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej również stwierdził jego bezzasadność. Wskazał w związku z tym, że decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, wystawione zostały na G. K. Zatem to G. K. jest zarówno podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Dodatkowo organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. zauważył, że jako organ egzekucyjny nie posiada on kompetencji organu podatkowego. Tym samym nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ze względu na odmienność postępowania egzekucyjnego i postępowania prowadzonego w celu merytorycznego zbadania wymagalności obowiązku, podlegającego egzekucji. Spór co do tego, czy prawidłowo wydano decyzję wymiarową, będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, nie może być zatem przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. złożyła G. K. Wymienionemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie, w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] (znak [...]). W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację podnoszoną w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. pełnomocnik skarżącej popierał skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Pełnomocnik organu wnosił natomiast o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, czy są one zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr SM [...], Nr SM [...] obejmujących zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2002 - 2004.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Zgodnie z regulacją art. 59 § 1 u.p.e.a , postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z § 2 tego artykułu, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Paragraf 3 stanowi natomiast, że w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (§ 4). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 5).

Oceniając w tym kontekście zarzuty zgłoszone w skardze i podnoszone wcześniej w toku całego postępowania egzekucyjnego przez skarżącą, stwierdzić należy, że w istocie zmierzają one do podważenia prawidłowości wydanych decyzji podatkowych, określających należności dochodzone obecnie w postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżąca wskazuje bowiem, na fakt nieistnienia w stosunku do niej obowiązku podatkowego oraz błędnego – jej zdaniem – ustalenia jej jako podatnika w prowadzonych postępowaniach podatkowych. Wskazać w związku z tym należy, że w myśl art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd też stwierdzić należy, że zastrzeżenia przedstawione w skardze strona uprawniona była zgłosić jedynie w trakcie postępowań w przedmiocie ustalenia zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zasadnie nie uwzględnił zgłaszanych przez skarżącą zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, braku osoby zobowiązanej i w związku z tym niedopuszczalności egzekucji.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy ciążący na skarżącej wynikał z ostatecznych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W oparciu o te decyzje organ egzekucyjny sporządził następnie tytuły wykonawcze, wszczął i prowadził sporne postępowanie egzekucyjne. Co prawda od decyzji wymiarowych zobowiązana (G. K.) złożyła skargi do sądu administracyjnego, a następnie w związku z ich oddaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięcia w przedmiocie tych skarg, w dniu wydawania przez zaskarżony organ postanowień o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wciąż nie zapadły, a tym samym decyzje te wciąż pozostawały w obrocie prawnym, nie zostały wyeliminowane. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy p.p.s.a., wniesienie skarg na decyzje nie wstrzymuje ich wykonania. Tym samym obowiązek zapłaty określonych w decyzjach podatkowych zobowiązań nadal istniał. Brak było więc jakichkolwiek podstaw prawnych do umorzenia postępowania. Stąd też zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego należało uznać za nieuzasadniony.

Dalej wskazać należy, że decyzje podatkowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone G. K., a tym samym egzekucja w niniejszym postępowaniu była dopuszczalna. Skarżąca nie wykonała bowiem ciążących na niej zobowiązań podatkowych mimo doręczenia jej upomnień wysłanych na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Przewidziany w art. 33 pkt 4 powoływanej ustawy zarzut dotyczy bowiem kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję z tytułem wykonawczym oraz decyzją stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w niniejszej sprawie przeciwko G. K.. Ta sama osoba (G. K.) – jako zobowiązana – określona została również w decyzjach podatkowych oraz w tytułach wykonawczych, w oparciu o które prowadzone jest niniejsze postępowania egzekucyjne.

Z tych też względów za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a., w szczególności dotyczące naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a. W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, brak było jakichkolwiek podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 powoływanej ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2075).

A. B.