Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 441/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 200, art. 145 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 144 ust. 1 pkt 4, art. 19 ust. 1 pkt 2, art. 26
journal: Dz.U. 2020 poz 121
law: Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 303 poz 16 art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 2 lit. a
law: Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i  pracy.
journal: Dz.U.UE.C 2016 nr 202 poz 1  art. 21 ust. 1
law: Karta Praw Podstawowych
article: art. 32b ust. 1 pkt 3a, art. 15a ust. 1 pkt 3a
journal: Dz.U. 2017 poz 1277
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia "(...)" grudnia 2020 r., nr "(...)" w przedmiocie odwołania ze stanowiska asesora komorniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. z dnia "(...)" października 2020 r., znak: "(...)"; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego A. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister" lub "organ") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] października 2020 r. odwołującego A. M. (dalej: "Skarżący") ze stanowiska asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Wydając zaskarżoną decyzję, organ działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej: "k.p.a.") oraz art. 144 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.k.s.").

Z akt sprawy wynika, że decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] lutego 2002 r. Skarżący został powołany na stanowisko asesora komorniczego w Kancelarii Pani A. M. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W związku z ukończeniem, w dniu [...] października 2020 r., 65 roku życia decyzją z [...] października 2020 r., nr [...] Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] odwołał Skarżącego z zajmowanego stanowiska asesora komorniczego. Pismem z 20 października 2020 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił Prezesowi SA w [...] naruszenie art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. w zw. z art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady UE nr 2000/78/WE z dnia 28 listopada 2000 r., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że przepis art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. nie stoi w sprzeczności z normami unijnymi i nie jest przepisem dyskryminującym. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Minister Sprawiedliwości uznając, że zastosowanie art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. nie narusza prawa unijnego, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] października 2020 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący domagał się uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] października 2020 r. Ponadto wnosił o umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Rozstrzygnięciu organu zarzucał:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. w zw. z przepisami art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 1, art. 6 ust 1 dyrektywy Rady UE nr 2000/78/WE z dnia 28 listopada 2000 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że przepis art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. nie stoi w sprzeczności z normami unijnymi i nie jest przepisem dyskryminującym;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez organ, że przepis art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. nie powoduje dyskryminacji ze względu na wiek, w którym asesor komorniczy musi zaprzestać wykonania pracy zawodowej, podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 pkt 2 ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania implementującej dyrektywę 2000/78/WE i z tego powodu skarżony przepis nie powinien być stosowany jako sprzeczny z prawem unijnym;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1, art- 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 2, art. 8 ust. 1 ustawy o wdrożeniu w zw. z art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE w zw. z art. 87 i 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie bezpośrednio obowiązującego prawa UE i pominięcie przy dokonywaniu wykładni i stosowaniu przepisu art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie warunków wykonywania działalności zawodowej;

4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowej wykładni obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem zasad ogólnych prawa wspólnotowego, w tym zakazów dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie wykonywania działalności zawodowej zawartych w ustawie o wdrożeniu.

W uzasadnieniu, rozwijając powyższe zarzuty Skarżący wskazał, że przepis art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. został wprowadzony do porządku prawnego jako odpowiednik art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. bez wskazania w uzasadnieniu projektu ustawy uzasadnienia dla wprowadzenia odrębnej regulacji przewidującej odwołanie asesora komorniczego ze względu na wiek. Odwołując się do prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska o niezgodności art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. z art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. podniósł, że w jego ocenie, obydwa przepisy są przepisami dyskryminującymi - odpowiednio asesorów komorniczych i komorników - na tle osób wykonujących inne zawody prawnicze, w tym notariuszy (których odwołuje się po ukończeniu 70 roku życia), sędziów i prokuratorów (którzy w braku przeciwwskazań mogą zajmować swe stanowiska do ukończenia 70 roku życia). Podkreślił ponadto, że przyjęta w przepisie art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. regulacja, jak i wydana na jej podstawie i utrzymana w mocy decyzja o odwołaniu ze stanowiska asesora komorniczego, pozbawia go możliwości wykonywania zawodu jedynie z powodu ukończenia 65 roku życia, bez względu na prezentowaną kondycję psychiczną i fizyczną. Zdaniem Skarżącego, osiągnięcie przez komornika sądowego czy asesora komorniczego określonego wieku nie rodzi domniemania, że podejmowane przez nich czynności egzekucyjne będą dokonywane nieprawidłowo. Przywołując treść art. 144 ust. 1 pkt 3 u.k.s. podkreślił, że ustawodawca ww. przepisem przewidział możliwość odwołania asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska z powodu choroby lub utraty sił a zatem regulacja art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. wydaje się zbędna i dyskryminująca - z góry zakładając, że po osiągnięciu określonego wieku asesor komorniczy nie jest zdolny do pełnienia powierzonych mu obowiązków.

Skarżący zaznaczył jednocześnie, że ukończył wyższe studia prawnicze, od 2002 r. wykonuje zawód asesora komorniczego i może poszczycić się nienaganną służbą. Podkreślił również, że jego stan zdrowia pozwala na dalsze wykonywanie zawodu, zaś fakt ukończenia 65 roku życia nie ma najmniejszego wpływu na wywiązywanie się z powierzonych obowiązków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd wskazuje, że okoliczności stanu faktycznego nie są w sprawie sporne. Okoliczność ukończenia przez Skarżącego 65 roku życia nie jest kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Istota sporu sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy art. 141 ust. 1 pkt 4 u.k.s., będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, nie stoi w sprzeczności z normami art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE oraz art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych.

Zgodnie z art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. Prezes właściwego sądu apelacyjnego z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, asesora z zajmowanego stanowiska, jeżeli ukończył 65. rok życia.

Nie ulega wątpliwości, że wprowadzone przez ustawodawcę treścią ww. przepisu rozwiązanie jest zbieżne z rozwiązaniem dotyczącym komorników sądowych określonym w art 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. Z treści wskazanego przepisu wynika bowiem, że Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończy 65 rok życia. Tożsamość przesłanki, której ziszczenie warunkuje odwołanie z zajmowanego stanowiska zarówno komornika sądowego jak i asesora komorniczych pozwala stwierdzić, że prezentowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a dyrektywy 2000/78/WE (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2021 r., VI SA/Wa 143/21; wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., II GSK 560/20 – dostępne w CBOSA), znajduje zastosowanie również w przypadku asesorów komorniczych w przypadku określonym treścią art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s.

Jak już wcześniej wskazano przepis art. 144 ust. 1 pkt 4 określa przesłankę odwołania asesora komorniczego ze stanowiska z uwagi na ukończenie przez niego 65 roku życia. Poprzedni przepis art. 32b ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1277 ze zm.) obowiązujący do dnia 1 stycznia 2019 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych) w zakresie do asesorów komorniczych (podobnie art. 15a ust. 1 pkt 3a ww. ustawy w stosunku do komorników) stanowił o obligatoryjnym odwołaniu asesora komorniczego (komornika) z zajmowanego stanowiska, jeżeli asesor komorniczy (komornik) ukończył 70 rok życia. Zatem ustawodawca w obecnie obowiązującej ustawie o komornikach sądowych postanowił skrócić o 5 lat wiek, z którego upływem następuje odwołanie asesora komorniczego (komornika) z urzędu z zajmowanego stanowiska.

W świetle art. 1 dyrektywy 2000/78/WE celem dyrektywy w odniesieniu do zatrudnienia i pracy jest walka z określonymi rodzajami dyskryminacji, wśród których jest ta ze względu na wiek, w celu realizacji w Państwach Członkowskich zasady równego traktowania.

Artykuł 2 tej dyrektywy zatytułowany "Pojęcie dyskryminacji" stanowi w ust. 1 i 2 lit. a, że:

"1. Do celów niniejszej dyrektywy »zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1. 2. Do celów ust. 1: a) dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1".

Natomiast art. 6 ust. 1 zatytułowany "Uzasadnienie odmiennego traktowania ze względu na wiek" stanowi, że:

"1. Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, Państwa Członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne".

Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na: a) wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony.

Należy zatem uznać, że przepisy, na podstawie których okoliczność osiągnięcia przez dane osoby określonego w nich dla celów przejścia na emeryturę wieku pociąga za sobą rozwiązanie z mocy prawa stosunku pracy, są przepisami wprowadzającymi gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek, w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo. Takie przepisy wprowadzają bowiem odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek, o którym stanowi art. 2 ust. 1 i art. 2 lit. a dyrektywy 2000/78/WE (por. wyrok TSUE w sprawie C-286/12 Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 51; podobnie wyrok TSUE z 16 października 2007 r. w sprawie C-411/05 Palacios de la Villa, pkt 51).

Odwołując się z kolei do bogatego orzecznictwa TSUE dotyczącego zasady niedyskryminacji ze względu na wiek (będącej zasadą ogólną prawa Unii), należy zauważyć, że TSUE uznaje, iż obiektywne i racjonalne uzasadnienie stanowienia odstępstw od omawianej zasady nie może przebiegać w sposób dowolny, niemający racjonalnych podstaw. Tym samym na Państwa Członkowskie został nałożony obowiązek wykazania, że obrany cel, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek.

TSUE wskazał w orzecznictwie, m.in. w wyroku w sprawie C-388/07, że na sądzie krajowym, przed którym zawisłby spór dotyczący zasady zakazu dyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie Rady 2000/78/WE, spoczywać będzie obowiązek zagwarantowania - w ramach jego kompetencji - ochrony prawnej jednostek wynikającej z prawa Unii Europejskiej oraz zapewnienia jego pełnej skuteczności poprzez niestosowanie jakichkolwiek przepisów prawa krajowego sprzecznych z tą zasadą. Do sądu krajowego należy bowiem ustalenie, czy uregulowania, których dotyczy zawisły przed nim spór, mają zgodny z prawem cel i czy krajowe władze ustawodawcze lub wykonawcze mogą w sposób zasadny twierdzić, że przy wzięciu pod uwagę zakresu uznania, którym dysponują Państwa Członkowskie w zakresie polityki społecznej, wybrane środki są właściwe i konieczne dla osiągnięcia tego celu (pkt 52 wyroku w sprawie C-388/07; opubl.: ZOTSiS 2009/3A/I-1569).

Ani w treści przyjętej regulacji w u.k.s., ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1582) nie zostało obiektywnie i racjonalnie uzasadnione, zgodnym z przepisami celem, zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, co zgodnie z tym przepisem mogłoby stanowić podstawę uchylenia zakazu dyskryminacji, o której stanowi art. 2 cyt. dyrektywy. Ponadto nie można również uznać, że wybrane środki mające służyć do realizacji celu są właściwe i konieczne. W uzasadnieniu projektu ustawy o komornikach sądowych stwierdza się, że obniżenie wieku z 70. roku życia do 65. roku życia w odniesieniu do komorników sądowych jest usprawiedliwione "specyfiką zawodu komornika", który "wymaga szczególnie dobrej kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej"; faktem bycia przez komornika funkcjonariuszem publicznym, co miałoby uzasadniać przypuszczenie, że osiągnięcie wieku 65 lat uniemożliwi sprostanie przewidzianym w ustawie obowiązkom, a ponadto "wpłynie negatywnie na prawidłowy przebieg postępowania egzekucyjnego", co z kolei nie zapewnia właściwej ochrony praw i interesów stron postępowania egzekucyjnego.

Wymagania te z uwagi na okoliczność, iż z założenia ustawodawcy – asesura komornicza jest szkoleniem w celu samodzielnego wykonywania zawodu komornika – należy odnieść również do asesorów (por. Joanna Szachta w: Świeczkowska-Wójcikowska Marzena (red.), Świeczkowski Jarosław (red.) i in., Komentarz do ustawy o komornikach sądowych, [w:] Ustawa o komornikach sądowych. Ustawa o kosztach komorniczych. Kodeks Etyki Zawodowej Komornika Sądowego. Komentarz WKP 2020 ).

Analiza argumentów wskazywanych przez projektodawcę prowadzi do wniosku, że są one całkowicie nieprzekonujące. Nie zostały wyraźnie sformułowane cele, o których mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, a przede wszystkim nie uzasadniono obiektywnie i racjonalnie zasadności wprowadzenia zmian legislacyjnych. Nie przedstawiono też żadnych dowodów wykazujących na konieczność i niezbędność wprowadzenia zmian w zakresie obniżenia wieku, z którego upływem następuje odwołanie komornika/asesora komorniczego z urzędu z zajmowanego stanowiska. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu projektu dotycząca kwestii negatywnego wpływu osiągnięcia przez komorników/asesorów komorniczych 65 roku życia na przebieg postępowania egzekucyjnego nie została poparta żadnymi danymi wskazującymi np. wzrost liczby przypadków istotnych uchybień w pracy komorników, którzy ukończyli 65. rok życia.

W wyroku z 9 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 391/12 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawodawca polski – implementując do krajowego porządku prawnego dyrektywę 2000/78/WE ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700), poprzestał na przyjęciu nowych rozwiązań prawnych, nie podejmując czynności związanych z już obowiązującymi aktami prawa krajowego, których dostosowanie było niezbędne do pełnej implementacji tej dyrektywy. Przepisy ustawy o wdrożeniu nie objęły bowiem wszystkich dziedzin życia, w których mógł wystąpić problem dyskryminacji ze względu na wiek. W konsekwencji przepisy ustawy o wdrożeniu nie usuwają wątpliwości, jakie mogą się pojawiać w związku z brakiem przepisów dostosowujących prawo krajowe do potrzeb wynikających z implementacji dyrektywy 2000/78/WE. W cyt. wyroku NSA uznał, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości uznania w prawie krajowym w związku z treścią art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, że w przypadku komorników sądowych odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji. NSA doszedł zatem do słusznego wniosku, że skutki zaniechania ustawodawcy w zakresie dostosowania prawa krajowego nie mogą obciążać obywatela.

Powyższy pogląd zachowuje aktualność w przypadku asesorów komorniczych.

W konsekwencji należy uznać, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego przez asesora komorniczego, tak jak komornika sądowego nie może uzasadniać jego odwołania, gdyż ani szybkość, ani sprawność postępowania nie jest warunkowana wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. Żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od komorników/asesorów komorniczych szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby ich na tle innych zawodów prawniczych.

Odwołanie asesora komorniczego, tak jak i komornika sądowego z chwilą ukończenia 65. roku życia skutkuje zatem traktowaniem komorników/asesorów komorniczych mniej korzystnie w porównaniu z innymi osobami wykonującymi prawniczą działalność zawodową i posiadającymi również status funkcjonariuszy publicznych lub zawodu zaufania publicznego takimi jak notariusze, sędziowie, czy prokuratorzy. Mianowicie stosownie do przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji notariuszy odwołuje się po ukończeniu 70 lat, natomiast prokuratorzy mogą nadal zajmować stanowisko po ukończeniu 65 roku życia, jeżeli Prokurator Generalny po zasięgnięciu opinii Prokuratora Krajowego, Krajowej Rady Prokuratorów oraz właściwego prokuratora przełożonego – wyrazi na to zgodę - oczywiście po przedstawieniu zaświadczenia stwierdzającego zdolność do pracy ze względu na stan zdrowia; sędziowie zaś przechodzą w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, lecz w razie wyrażenia zgody przez Krajową Radę Sądownictwa mogą zajmować stanowisko do ukończenia 70 roku życia.

Podobne regulacje, jak w przypadku notariuszy i prokuratorów, mogłyby obowiązywać również komorników sądowych/asesorów. Jest to uzasadnione tym bardziej, że podstawą odwołania komornika (art. 19 ust. 1 pkt 1 u.k.s.)/asesora komorniczego (art. 144 § 1 pkt 3 u.k.s.) – jest stan zdrowia, tzn. organ odwołuje komornika z powodu choroby lub utraty sił, kiedy został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pełnienia obowiązków komornika lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddaniu się badaniom, o których mowa w art. 26 u.k.s. w stosunku do komornika sądowego i 141 u.k.s.w stosunku do asesora komorniczego.

Reasumując, art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. stanowi w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a dyrektywy 2000/78/WE. Tym samym, zdaniem Sądu, art. 144 ust. 1 pkt 4 - tak jak art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. - narusza fundamentalne wartości wynikające z wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego, tj. przepisów unijnych, w tym art. 2 ust. 2 lit. a dyrektywy 2000/78/WE (gdyż nie spełnia kryteriów przewidzianych w art. 6 ust. 1 tej dyrektywy) oraz wspomnianego art. 21 Karty Praw Podstawowych. Sąd przy tym zaznacza, iż wiążący dla Państwa charakter KPP wynika z postanowień art. 6 ust. 1 TUE. Przepisy u.k.s. nie mogą zatem w sposób przewidziany w art. 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s. dyskryminować osób ze względu na wiek. Jak zaś wynika z orzecznictwa TSUE, to na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie Rady 2000/78/WE poprzez niestosowanie, w razie potrzeby jakichkolwiek sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego (tak NSA w wyroku z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 560/20 –dostępne w CBOSA), dlatego też Sąd przepisu art. 144 § 1 pkt 4 u.k.s. w tej sprawie nie mógł zastosować.

W związku z powyższym, biorąc za podstawę przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w związku z naruszeniem przepisów 144 ust. 1 pkt 4 u.k.s., art. 2 ust. 2 lit. a i art. 6 ust.1 dyrektywy 2000/78/WE oraz art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Ministra Sprawiedliwości z 5 czerwca 2020 r.

Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne uznając, że przyjęte w ww. 144 § 1 pkt 4 rozwiązanie stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej z uwagi na wiek i nie może stanowić podstawy do odwołania asesora komorniczego z chwilą ukończenia przez niego 65 roku życia. W związku z tym wszczęte w stosunku do skarżącego postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200 p.p.s.a.

Skarga w niniejszej sprawie na wniosek skarżącego i wobec niezgłoszenia sprzeciwu ze strony organu została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.