Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 616/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 4, par. 4, par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 25 ust. 1, art. 26, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 2 pkt 1a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na [...] rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. – powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), § 3 ust. 4, § 6 ust. 1-6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm., zwanego dalej "rozporządzenie z 2007 r.") w związku z § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) odmawiającą "A" sp. z o.o. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...].

Organ drugiej instancji podkreślił, że "A" sp. z o.o. wystąpiła w dniu [...] r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z wnioskiem o przyznanie jej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] do gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych: nr [...], nr [...] (woj. L., powiat g., gmina W., obręb M.), nr [...] (woj. z., powiat m., gmina D., obręb C.), nr [...] (woj. z., powiat m., gmina D., obręb K.), które uprzednio objęła swoim wnioskiem "B" sp. z o.o., występując w dniu [...] r. o przyznanie płatności z tytułu ONW. Na podstawie wniosku "B" z dnia [...] r. ustalono, że zadeklarowała on do płatności ONW [...] działki ewidencyjne o łącznej powierzchni użytkowanej rolniczo [...] ha, w tym działki ewidencyjne o nr [...], [...]/, [...] i [...] o powierzchni [...] ha.

W dniu [...] r. "A" sp. z o.o., reprezentowana przez M. B., wystąpiła do Biura Powiatowego ARiMR we W. z wnioskiem o przyznanie pomocy ONW ze względu na przeniesienie posiadania przedmiotowych działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Do wniosku dołączono umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] r. pomiędzy "B" sp. z o.o. reprezentowana przez M. B. (jako wydzierżawiającą) a – reprezentowaną przez M. B. – "A" sp. z o.o. (jako dzierżawcą), obejmującą dzierżawę działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał w dniu [...] r. decyzję odmawiającą przyznania "A" sp. z o.o. płatności ONW za rok [...]. Powołał się przy tym na § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wywodząc, że przez przeniesienie posiadania wszystkich, położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części, na rzecz innego podmiotu (w przypadku wnioskowania przez przejmującego o przyznanie płatności ONW) należy rozumieć przeniesienie posiadania wszystkich działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, na których znajdują się działki rolne lub części działek rolnych położone na obszarach ONW, zadeklarowane do płatności we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu ONW podmiotu przekazującego. Ze względu na fakt, że "A" sp. z o.o. przejęła tylko [...] działki zgłoszone do płatności ONW przez przekazującego grunty, płatność spółce nie przysługuje.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji "A" sp. z o.o. reprezentowana przez M. B., zarzuciła rozstrzygnięciu błędną interpretację przepisów, której skutkiem jest ograniczenie prawa do otrzymania płatności ONW tylko w przypadku przekazania całego gospodarstwa. Według odwołującej się strony, prawo beneficjenta do uzyskania płatności ONW w przypadku przejęcia tylko części działek rolnych wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r.

Organ drugiej instancji – po przedstawieniu stanu prawnego, odnoszącego się do rozpatrywanej sprawy – wskazał przede wszystkim na uregulowania zawarte w § 6 ust. 1-6 rozporządzenia z 2007 r., podkreślając, że zasadniczą kwestią w sprawie jest ustalenie, czy zawarta pomiędzy "B" sp. z o.o. a "A" sp. z o.o. (reprezentowanymi przez M. B.) umowa dzierżawy przedmiotowych działek uprawnia "A" sp. z o.o. do uzyskania płatności ONW oraz czy decyzja odmowna organu pierwszej instancji została wydana na podstawie obowiązującego stan prawnego w zakresie płatności ONW i z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Zdaniem organu odwoławczego, prawodawca – posługując się w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. określeniem "części działek" rolnych – miał na uwadze przypadki, w których obszar ONW obejmuje jedynie część poszczególnych działek rolnych, na co wskazuje zarówno § 3 ust. 4, jak i § 4 rozporządzenia z 2007 r. Prawodawca przewidział zatem sytuację, w której tylko z częścią działki rolnej wiążą się uprawnienia do płatności ONW, bowiem ustalony obszar strefy ONW nie obejmuje całego areału zgłoszonego przez rolnika jako jedna działka rolna w rozumieniu przepisów określonych w art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18 ze zm.).

W tym rozumieniu ustawodawca użył także sformułowania dotyczącego części działek w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., który – podobnie jak dalsze ustępy – zawiera regulacje dotyczące warunków i zasad na jakich o płatność ONW może ubiegać się podmiot przejmujący posiadanie wszystkich działek rolnych w całości, jak i wszystkich działek rolnych tylko w części położonych na terenach ONW, zgłoszonych uprzednio do tej pomocy przez przekazującego gospodarstwo.

Zdaniem organu, regulację zawartą w § 6 ust. 1 rozporządzenia – jeżeli nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz innego podmiotu, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi – należy rozumieć w ten sposób, że transfer musi dotyczyć wszystkich działek zgłoszonych uprzednio przez przekazującego posiadanie, a więc zarówno tych, które w całości są położone na obszarach ONW, jak i tych, które tylko w części położone są w takiej strefie.

Działki, które zgłasza się do pomocy ONW nie muszą stanowić całego gospodarstwa należącego do podmiotu zgłaszającego. Gospodarstwo producenta rolnego nie musi być położone w całości na obszarach wymienionych w załączniku do omawianego rozporządzenia. Do sytuacji takiej odnoszą się wymienione wcześniej przepisy, jak i regulacja, którą przywołała odwołująca się strona, a w szczególności § 1 pkt 4 rozporządzenia, który brzmi: rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", zwanej dalej "płatnością ONW", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w tym przypadki, w których następcy prawnemu beneficjanta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana płatność ONW, oraz warunki i tryb przyznania tej płatności. Konstruując ten przepis, ustawodawca miał na myśli sytuację, w której rolnik przekazuje posiadanie tylko części swoich gruntów, jednakże ta część gospodarstwa musi obejmować wszystkie uprzednio zgłoszone przez niego działki rolne do przyznania płatności ONW.

Tymczasem Spółka "B" nie przekazał wszystkich działek rolnych stanowiących część jej gospodarstwa, zgłoszonych i uprawnionych do płatności ONW, dlatego też Spółka "A" nie spełniła podstawowego warunku określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia do uzyskania tych płatności jako podmiot przejmujący.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła podstawowego warunku, niezbędnego do uzyskania płatności ONW w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW.

Ponieważ płatności ONW stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść, jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do ONW.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "A" sp. z o.o. – reprezentowana przez członka zarządu M. B. – wniosła o uchylenie decyzji D. D. O. R. ARiMR we W. i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., poprzez błędną interpretację i w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 25 i 26 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zdaniem strony skarżącej, błędne jest twierdzenie organu wydającego kwestionowaną decyzję, jakoby z § 6 ust. 1 rozporządzenia wynikało, że płatność ONW przysługuje jedynie takiemu podmiotowi, który przejął wszystkie działki ewidencyjne zadeklarowane do płatności przez poprzedniego posiadacza działek. Według strony skarżącej, z przepisu tego jednoznacznie wynika, że dopuszczalne jest przeniesienie przez aktualnego posiadacza części działek ewidencyjnych zadeklarowanych przez poprzedniego posiadacza we wniosku o przyznanie płatności ONW, a nowemu posiadaczowi tej części działek przysługuje płatność ONW, o ile przeniesienie posiadania nastąpiło nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW.

Na rzecz takiego stanowiska przemawia – zdaniem strony skarżącej – przeprowadzona w uzasadnieniu skargi wykładnia literalna § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, a także wykładnia systemowa, historyczna oraz celowościowa tego unormowania. W odrębnych pismach procesowych strona skarżąca potrzymała swoje stanowisko, powołując na jego potwierdzenie liczne orzecznictwo sądowo-administracyjne.

W odpowiedzi na skargę D. D. O. R. ARiMR we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.") - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 p.p.s.a.).

Trzeba przy tym podkreślić, że – stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. – sąd badający legalność zaskarżonej decyzji orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanym przypadku Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Istotną kwestią w rozpatrywanej sprawie jest wykładnia przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448 ze zm., dalej rozporządzenie).

Według jego brzmienia – w wersji obowiązującej w stanie prawnym sprawy: "Jeżeli nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz innego podmiotu, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi:

1) jeżeli przeniesienie posiadania miało miejsce nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW;

2) na wniosek tego podmiotu złożony do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW."

W przeświadczeniu organów Agencji – wyrażenie "przeniesienie posiadania wszystkich położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW" należy rozumieć w ten sposób, że w każdym przypadku przeniesienia posiadania, tenże transfer musi dotyczyć wszystkich działek zgłoszonych uprzednio przez przekazującego posiadanie, zarówno tych, które w całości położone są na obszarach ONW, jak i tych, które tylko w części usytuowane są w takiej strefie. Skoro – jak ustalono – skarżący na podstawie umowy dzierżawy przejął w posiadanie nie wszystkie, lecz jedynie niektóre działki, płatności z omawianego tytułu mu nie przysługują. Zdaniem organu – ustawodawca posługując się w § 6 ust. 1 rozporządzenia określeniem "części działek rolnych" miał na myśli wyłącznie sytuacje, gdy obszar ONW obejmuje jedynie część poszczególnych działek rolnych, co wynika z § 3 ust. 4 i § 4 rozporządzenia. Prawodawca przewidział zatem przypadek, gdy tylko część działki rolnej uprawniona jest do płatności ONW, bowiem ustalony obszar strefy ONW nie obejmuje całego areału zgłoszonego przez rolnika jako jedna działka rolna w rozumieniu przepisów określonych w art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.).

W ocenie Sądu, interpretacji spornego przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. należy dokonać także w ramach reguł wykładni systemowej, przy czym nie tylko na tle systematyki wewnętrznej tego aktu, ale także w ramach norm ustawowych oraz prawa unijnego.

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, dalej ustawa) w art. 25 ust. 1 określa, że w sprawach dotyczących przyznania pomocy w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa wnioskodawcy w toku postępowania, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Dalej w ust. 2 stanowi się, że w razie śmierci beneficjenta, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia beneficjenta lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa beneficjenta, po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli :

1) spełnia on warunki przyznania pomocy;

2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc;

3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą;

4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone.

Stosownie zaś do brzmienia art. 26 ustawy - jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części.

W prawie unijnym trzeba natomiast wskazać na regulacje - dotyczące także omawianych płatności rolnych - zamieszczone w Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.368.15) - ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W sekcji 2 zatytułowanej " Przepisy wspólne mające zastosowanie dla wielu środków" - w artykule 44 ust. 1 postanowiono, że w przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres.

Wskazane wyżej unormowania prawa unijnego jak i krajowego rangi ustawowej, pozwalają uznać, że przedmiotem przeniesienia posiadania może być nie tylko całość, ale i część gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie – przeniesienie posiadania może dotyczyć także części działek rolnych wchodzących w skład danego gospodarstwa rolnego, a nie wyłącznie całego gospodarstwa (wszystkich jego działek), czego wyrazem jest przedmiotowy zakres delegacji zawartej w przepisie art. 29 ust 1 powołanej ustawy, w którym także jest mowa o części gospodarstwa rolnego a nie jedynie jego całości. Udzielając upoważnienia dla Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do wydania rozporządzenia, ustawodawca umocował ten organ (w ust.1 pkt 1, lit. e art. 29 ustawy) między innymi do określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty w ramach poszczególnych działań objętych programem, w szczególności do określenia działań i przypadków, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy. I tego rodzaju przypadki zostały określone w omawianym akcie wykonawczym, o czym wprost mowa w § 1 pkt 4 rozporządzenia), tj., w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części, albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana płatność ONW, oraz warunki i tryb przyznania tej płatności.

Przepisy rozporządzenia nie mogą być interpretowane w sprzeczności z unormowaniami aktu wyższego rzędu, w szczególności nie zachodzą podstawy do przyjęcia by zakres zdarzeń uprawniających do udzielenia pomocy, czyli przydających praw stronom, był węższy niż przewidziany ustawą.

Oczywiste jest, że ustalony obszar strefy ONW nie zawsze obejmuje cały areał zgłoszony przez rolnika jako jedna działka rolna oraz, że przyznanie omawianych płatności rolnych może dotyczyć wyłącznie tych działek rolnych lub tych ich części, które położone są na terenie kwalifikowanym jako obszar ONW. Celem bowiem przyjętych regulacji prawnych jest wsparcie rolników gospodarujących na terenach uznawanych za niekorzystne dla prowadzenia i utrzymania działalności rolniczej oraz zrekompensowanie utrudnień stąd wynikających. Wszakże nie oznacza to, że w razie późniejszego nabycia tudzież przeniesienia posiadania działek rolnych pomoc udzielana z tego tytułu będzie warunkowana faktem nabycia lub przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub wszystkich części działek rolnych będących w dotychczasowym posiadaniu zbywcy lub przekazującego posiadanie.

Notabene, również w treści 3 pkt 2) i ust. 6 przedmiotowego paragrafu 6 oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia – stanowi się o przeniesieniu posiadania działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW zadeklarowanych we wniosku, bez dodania słowa "wszystkich". Ponadto trzeba też zwrócić uwagę na brzmienie normatywne § 9 ust. 1 rozporządzenia – dotyczące zwrotu całości płatności - w którym rozróżniono przypadki zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych (pkt 1 lit.a) od sytuacji zaniechania prowadzenia tej działalności na części działki rolnej lub działek rolnych (lit.b)

Zawężenie zatem rozumienia normy § 6 ust. 1 rozporządzenia z 11 kwietnia 2007 r. tylko do przypadków, w których transfer musi dotyczyć wszystkich działek zgłoszonych uprzednio przez przekazującego posiadanie, zarówno tych, które w całości położone są na obszarach ONW, jak i wszystkich tych, które tylko w części usytuowane są w takiej strefie – nie znajduje oparcia w normach ustawowych i treści rozporządzenia. Wyrażenie "wszystkich położonych na obszarach ONW działek rolnych lub ich części zadeklarowanych we wniosku", jak trafnie zauważył skarżący - odwołując się do wykładni literalnej - zawiera dwie frazy połączone spójnikiem "lub", który łączy zdania lub ich człony i wyraża możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań równorzędnych albo części zdania. Zwrot "ich części" może zatem odnosić się także do niektórych działek rolnych lub niektórych części działek rolnych deklarowanych przez poprzedniego posiadacza, położonych na terenach ONW, o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi prawne.

W tym zakresie, mając na uwadze treść § 6 ust. 1 rozporządzenia należy przede wszystkim zauważyć, że pierwszoplanową przesłanką nabycia płatności ONW przez podmiot przejmujący posiadanie działek rolnych położonych na obszarach ONW jest przeniesienie posiadania działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz podmiotu przejmującego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy. Przeniesienie posiadania według § 6 ust. 1 rozporządzenia obejmuje zatem tylko przypadki, w których zdarzeniem prawnym wywołującym taki skutek jest umowa, nie zaś jakiekolwiek inne zdarzenie powodujące zmianę posiadacza (podmiotu posiadającego). Tym samym skuteczność przeniesienia posiadania, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia, zależy od zawarcia ważnej umowy, której skutkiem jest właśnie umowne przejście posiadania działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z podmiotu przenoszącego posiadanie na podmiot nabywający posiadanie.

Powstaje w tym kontekście – nie wyjaśniona w sposób jednoznaczny przez organ - kwestia, czy umowa dzierżawy zawarta między "B" sp. z o.o (jako wydzierżawiającym) i "A" sp. z o.o. (jako dzierżawcą) mogła wywołać przewidzianego w § 6 ust. 1 rozporządzenia skutek w postaci umownego przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz spółki z o.o., jako osoby prawnej, która ubiega się o przyznanie jej płatności ONW wskutek przejęcia posiadania.

Dokumentacja zgromadzona w rozpoznawanej sprawie wskazuje, że umowa dzierżawy zawarta między "B" sp. z o.o. (jako wydzierżawiającym) i "A" sp. z o.o. (jako dzierżawcą) została podpisana po obu strona przez A. B. jako członka zarządu tych podmiotów. Nie wynika z akt, aby wyjaśniono sprawę tylko tytułu prawnego do reprezentowania spółki "B" przez osobę podpisującą umowę dzierżawy a także kwestię tytułu prawnego Spółki "B" do przedmiotowych działek w zakresie oceny skuteczności ich przeniesienia, w rozumieniu § 6 ust. 1 rozporządzenia.

W powyższym świetle, wobec nie dokonania pełnej, a przeto wadliwej wykładni przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, a także wobec nie ustalenia stanu faktycznego w zakresie oceny skuteczności przeniesienia działek w rozumieniu § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (w pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., w zakresie zaś wykonalności do dnia uprawomocnienia się wyroku – na mocy art. 152 p.p.s.a.