Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1882/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 51  ust. 4,  art. 57,  art. 59  ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 937/05 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 937/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi P. R., uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...] o odmowie wydania Skarżącemu pozwolenia na użytkowanie.

Opisaną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., utrzymaną w mocy przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmówiono P. R. wydania pozwolenia na użytkowanie inwestycji, obejmującej budynek mieszkalny wg projektu gotowego typ BB-8, realizowanego w lustrzanym odbiciu oraz szczelny zbiornik ścieków, zlokalizowanej w K. przy ul. [...] na dz. nr [...], ze względu na fakt dokonania przez inwestora w trakcie budowy zmian odstępujących w sposób istotny od projektu budowlanego, zatwierdzonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy K. z dnia [...] sierpnia 1997 r. w zakresie usytuowania budynku na działce, usytuowania zbiornika ścieków na działce, usytuowania i wielkości otworów okiennych oraz drzwiowych w poszczególnych elewacjach budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę P. R., stwierdzając, że w sprawie znajduje zastosowanie regulacja art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), która nakazuje odpowiednie stosowanie art. 51 tej ustawy. Art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten nakłada na organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego obowiązek podjęcia działań mających na celu doprowadzenie istniejącego stanu faktycznego do zgodności z prawem. Przeprowadzenie takiego postępowania jest konieczne i dopiero jego negatywny wynik upoważniać może organ administracyjny do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie natomiast organy nadzoru budowlanego ograniczyły się jedynie do przeprowadzenia kontroli obiektu wzniesionego przez skarżącego i stwierdzenia, że obiekt został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Akta sprawy nie wskazują natomiast na to, aby w sprawie zostały podjęte czynności określone regulacją art. 51 Prawa budowlanego, co narusza przepis art. 59 ust. 5 tego Prawa.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania według obowiązujących norm.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 59 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że wydanie na podstawie art. 59 ust. ww. ustawy decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, może nastąpić jedynie po wyczerpaniu trybu określonego w art. 51 ustawy. W ocenie skarżącego organu dopiero wydanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie umożliwia odpowiednie zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, tzn. określenie czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie oraz określenia terminu wykonania tych czynności.

Za takim rozumieniem przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego przemawia też treść stosowanego odpowiednio art. 51 ust. 4 ustawy, w myśl którego właściwy organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia – jeżeli budowa została zakończona – projektu budowlanego zamiennego. W tej właśnie decyzji nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W myśl zaś art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Pismem, które wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 grudnia 2008 r. skarżący P. R. poinformował, że w sprawie odpadły już wszystkie elementy stanu faktycznego, które były powodem odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku.

Oddalenie skargi kasacyjnej następuje, w myśl regulacji art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie tylko wówczas gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także i wtedy gdy zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem podzielić argumentację organu administracji wnoszącego skargę kasacyjną co do wykładni przepisu art. 59 ust. 5 w związku z przepisami art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zarówno brzmienie tego przepisu jak i jego cel zdają się nie pozostawiać wątpliwości, że inwestor, który dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie może oczekiwać, że otrzyma pozwolenie na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zatem – stosownie do brzmienia przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego – inwestor nie spełnił wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4 tego Prawa, właściwy organ jest zobowiązany do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. To zaś, że w takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 Prawa budowlanego nie oznacza, że organ winien z urzędu – tak jak chce tego Sąd pierwszej instancji – podjąć działania mające na celu doprowadzenie istniejącego stanu faktycznego do zgodnego z prawem i dopiero gdy to nie nastąpi odmówić pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Gdyby tak miało być ustawodawca nie odsyłałby do "odpowiedniego" tylko stosowania art. 51 Prawa budowlanego. W przekonaniu tym utwierdza redakcja art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego na co słusznie zwraca się uwagę w skardze kasacyjnej. Tym niemniej w rozpatrywanej sprawie nie sposób abstrahować od tego, że norma art. 59 ust. 4 (odmowa pozwolenia na użytkowanie) została zastosowana przedwcześnie, bez wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie ocenie nie poddano żądania inwestora czy rzeczywiście wnioskiem z 24 listopada 2004 r. występował on o pozwolenie na użytkowanie, mając przecież świadomość dokonania istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, czego oczywiście wykluczyć nie można, czy też w istocie wnosił o określenie przez organ działań niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego tak aby je przyspieszyć. Sam fakt złożenia ww. wniosku na formularzu nazwanym wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie to za mało, w ocenie składu orzekającego, aby uznać, że w tej konkretnej sprawie ewidentnych odstępstw od projektu budowlanego inwestor decydował się na w istocie wydłużenie załatwienia jego sprawy i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie przywołanej wyżej normy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.