Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1996/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 146 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. S. – S. na czynność Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. uznaje obowiązek Prezydenta [...] dokonania na rzecz M. S. – S. zwrotu części opłaty w wysokości 425 zł (słownie: czterysta dwadzieścia pięć złotych) za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Mazda nr rej. [...] zarejestrowanego w dniu [...] października 2005 r., III. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. S. – S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], odmówił M.S. (zwanej dalej "skarżącą") zwrotu nadwyżki opłaty za wydanie karty pojazdu wniesionej w dniu [...] października 2005 r., a w dniu [...] czerwca 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Zaskarżona czynność odmowy zwrotu ww. nadwyżki opłaty została dokonana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W 2005 r. skarżąca kupiła samochód marki [...] Zgodnie z art. 71-73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., zwanej dalej "prawem o ruchu drogowym") pojazd został zarejestrowany decyzją z dnia [...] listopada 2005 r.,

nr [...]i skarżącej wydano tablice rejestracyjne o numerze [...]. Równocześnie, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami skarżąca została zobowiązana do wniesienia opłaty w wysokości 500 złotych za wydanie karty pojazdu seria[...]. Podstawą prawną naliczenia wskazanej opłaty był § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310, zwane dalej "rozporządzeniem z 2003 r.") w związku z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym.

Wskazane wyżej przepisy zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego przez Rzecznika Praw Obywatelskich. W wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (opubl. Dz. U. z 2006 r. Nr 15, poz. 119) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z 2003 r. jest niezgodny z: art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 127 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy przepis rozporządzenia z 2003 r. utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.

W konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Minister Transportu i Budownictwa w rozporządzeniu w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z dnia 28 marca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 421, zwanym dalej "rozporządzeniem z 2006 r.") ustalił wysokość opłaty za wydanie takiej karty na kwotę 75 złotych.

Powziąwszy wiadomość o wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżąca w dniu 7 marca 2016 r. zwróciła się do Prezydenta [...] jako organu właściwego miejscowo dla miejsca zamieszkania skarżącej i miejsca zarejestrowania ww. pojazdu, z wnioskiem o zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł za wydanie karty pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność przepisu rozporządzenia z 2003 r., na podstawie którego wniosła opłatę w oryginalnej wysokości, z prawem o ruchu drogowym oraz przepisami Konstytucji.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent [...] pismem z dnia[...] czerwca 2016 r., znak:[...], poinformował skarżącą, że po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.), zwaną dalej "ustawą o finansach publicznych", opłata za wydanie karty pojazdu stanowi nieopodatkowaną należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym, albowiem jest kwalifikowana jako dochód jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 67 powołanej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a." i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową".

Według przepisów powołanych przez Prezydenta [...] prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie opłata wniesiona została w dniu 26 października 2005 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 31 grudnia 2005 r., w związku z czym termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2010 r. Termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie podlega odroczeniu ani też przedłużeniu. Po jego upływie nie może być wszczęte ani prowadzone postępowanie administracyjne.

Skarżąca nie zgodziła się z interpretacją przyjętą przez Prezydenta[...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zwrot kwoty 425 zł tytułem nienależnie uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu seria i nr [...] dla pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu skarżąca ponownie przywołała wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Podkreśliła też, że zgodnie orzecznictwem sądów "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia, skarżąca wskazała, że o przedawnieniu roszczenia na gruncie prawa administracyjnego można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Prawo o ruchu drogowym oraz kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują przedawnienia roszczenia o zwrot części opłaty za kartę pojazdu wobec czego, brak jest podstaw do uznania, że roszczenie to uległo przedawnieniu.

Skarżąca wskazała również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 159/12, w którym Sąd wskazał, że kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. W art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadzającej ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, wedle której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowej stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym skarżąca stwierdziła, że organ powinien zastosować poprzednio obowiązujące przepisy z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie.

Skarżąca podniosła również, że do uiszczenia opłat w toku postępowania o zarejestrowanie pojazdu (opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych oraz karty pojazdu) nie mają zastosowania przepisy ustaw podatkowych. Na poparcie tego stwierdzenia skarżąca wskazała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07.

Organ pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. podtrzymał stanowisko wskazane w piśmie z dnia [...] marca 2016 r.

W związku z powyższym M.S. w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie w dniu [...] października 2005 r. karty pojazdu.

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym, poprzez zastosowanie § 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 18, poz.117), a także brak uwzględnienia wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uznanie czynności odmowy zwrotu części opłaty za bezskuteczną, uznanie uprawnienia do zwrotu części opłaty w wysokości 425 zł oraz zobowiązanie Prezydenta [...] do zwrotu tej opłaty wraz z ustawowymi odsetkami, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumenty zawarte w piśmie z dnia[...] czerwca 2016 r., w którym wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o odrzucenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ nie odniósł się do zarzutów merytorycznych skargi. Wskazał jedynie, że w jego ocenie skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż skarżąca nie zachowała 14-dniowego terminu przewidzianego na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa i nie uprawdopodobniła jakoby uchybienie tego terminu nastąpiło bez jej winy. Ów lakoniczny zarzut nie została jednak przez organ uzasadniony poprzez wskazanie określonych czynności stron i zdarzeń prawnych (np. doręczeń).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału, a także stanowisko sądów administracyjnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu, Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Przed wskazaniem przyczyn uwzględnienia skargi zauważyć trzeba, iż sprawa niniejsza mogła być rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albowiem o charakterze opłaty za kartę pojazdu i dopuszczalności zaskarżania do sądu administracyjnego aktów wydanych w związku z odmową jej zwrotu, jak również o formie procesowej takiego rozstrzygnięcia wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (Lex nr 341207). NSA wyraził stanowisko, przywołane też przez skarżącą, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. na taki akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wydanie karty pojazdu, tak jak wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy.

Z tego względu, także obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku. Jednocześnie, w przypadku orzekania o obowiązku uiszczenia opłaty organ nie ma podstawy do wydania decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się zatem do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.

W powołanej uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że do uiszczenia opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustaw podatkowych, a w szczególności ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, ani ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. W razie nieuiszczenia ww. opłaty, sankcją jest zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 k.p.a., a nie egzekwowanie opłaty na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z powyższego wynika, że rozpoznawana skarga dotyczy czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Tym samym, uznając wniesioną skargę za dopuszczalną z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, w dalszej kolejności należało zbadać, czy skarga ta została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., dając tym samym podstawę do jej merytorycznego rozpoznania. W myśl cyt. przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Dokonując analizy załączonych do sprawy akt administracyjnych Sąd stwierdził, iż powyższy wymóg wezwania organu do został przez skarżącą spełniony. Skarżąca skierowała bowiem do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi, w terminie 30 dni wniosła skargę do tutejszego Sądu.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał co prawda, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż skarżąca nie zachowała 14-dniowego terminu przewidzianego na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa i nie uprawdopodobniła jakoby uchybienie tego terminu nastąpiło bez jej winy. Sąd stwierdził jednak, że uchybienie takie nie miało miejsca. Korespondencja między skarżącą i organem przebiegała bowiem następująco:

– [...] marca 2016 r. skarżąca kieruje do organu pismo z wnioskiem o zwrot nadwyżki opłaty za wydanie karty pojazdu;

– [...] marca 2016 r. – organ odmawia zwrotu nadwyżki opłaty (pismo wysłane w dniu [...] kwietnia 2016 r., awizowane [...] kwietnia 2016 r. i doręczona skarżącej w dniu[...] maja 2016 r. (akta admin. k. 8);

– [...] maja 2016 r. - pismo skarżącej datowane na dzień [...] maja 2016 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy;

– [...] maja 2016 r. z informacją, że organ podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko. Pismo to zostało odebrane przez skarżącą w dniu [...] maja 2016 r. (akta admin. k. 4);

– [...] czerwca 2016 r. (13 dni po doręczeniu skarżącej pisma organu z dnia 11 maja 2016 r.) wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa (pismo i koperta ze stemplem pocztowym "[...]" po k. 3 akt admin.).

W świetle powyższych faktów zarzut niezachowania 14-dniowego terminu przewidzianego na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa jest niezasadny.

Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej sprawy zreferować stan prawny znajdujący zastosowanie. Tworzą go przepisy powoływanej wyżej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 2003 r., a także rozporządzenia z 2006 r. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty wprost określony został w treści art. 77 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści ust. 3 powołanego przepisu, kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast ust. 4 pkt 2 ww. przepisu stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu. Należy przy tym zauważyć, że wskazany przepis blankietowy (kompetencyjny) wyraźnie zastrzega, że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5). Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z 2003 r. Przepis § 1 ust. 1 tego aktu stanowił, iż za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł.

Co istotne i niebudzące wątpliwości, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność wskazanego unormowania z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym z uwagi na wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach i w konsekwencji zawyżenie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis rozporządzenia z 2013 r. niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy, dotyczącymi nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustawy i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy.

Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał Konstytucyjny uznał także za sprzeczne także z art. 217 Konstytucji. Zatem, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy – prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, ponieważ określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie (...) zł nie uwzględnia wytycznych ustawowych do określenia wysokości tej opłaty i jest zbyt wysoka. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż zakwestionowany przepis rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem [...] maja 2006 r.

Dostrzegając powyższe Sąd uznał, iż ww. rozporządzenie z 2003 r. jako naruszające przepisy ustawy i Konstytucji RP, nie mogło stanowić podstawy do nałożenia obowiązku świadczenia w wysokości 500 zł. Skoro zaś przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą, jak i z Konstytucją RP, to mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia [...] maja 2006 r., uzasadnione jest stanowisko, iż przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. W tym świetle, w oparciu o art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, Sąd orzekając w niniejszej sprawie odmówił zastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. Należy bowiem zauważyć, że art. 178 ust. 1 Konstytucji RP nie wymienia aktów podustawowych jako bezwzględnie wiążących dla sądów, jeśli istnieją przesłanki dla uznania ich za niekonstytucyjne. W rozpatrywanej sprawie przesłanka niekonstytucyjności jest oczywista co najmniej od dnia [...] maja 2006 r.

W związku z powyższym Sąd uznał, że opłata pobrana w oparciu o ww. przepis rozporządzenia z 2003 r. stanowi opłatę nienależną. Na podmiocie, który pobrał opłatę w wysokości zawyżonej ciąży więc obowiązek określenia wysokości i zwrotu nadpłaconej części. Za zasadne w konsekwencji Sąd uznał zarzuty skargi, zgadzając się ze skarżącą co do naruszenia w sprawie m. in. art. 6 k.p.a. Organy administracji stosownie do zasady uregulowanej w tym przepisie mają bowiem obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, zaś art. 8 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że jest ona najważniejszym źródłem prawa w Rzeczypospolitej Polskiej i nakazuje stosowanie jej bezpośrednio (ust. 2). Oznacza to, że organy administracji publicznej związane ustawą i Konstytucją mają obowiązek odmówić stosowania przepisów naruszających ustawę zasadniczą, co nie jest równoznaczne z naruszeniem przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym.

Powyższe stanowisko znajduje dodatkowe wsparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazujących niezgodność powołanego przepisu rozporządzenia z 2003 r. z prawem unijnym, w szczególności z art. 110 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, Dz. Urz. U.E. z 26 10.2012 r., sygn. C 326, s. 93), czyli dawnym art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (art. 90 TWE), vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2313/14 oraz z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2392/14.

Jednocześnie Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska organu co do konieczności rozpatrzenia wniosku skarżącej o zwrot części opłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem przepisów działu III Ordynacji podatkowej, tj. na zasadzie odesłania zawartego w art. 67 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Należy wziąć pod uwagę fakt, że sprawa niniejsza dotyczy opłaty uiszczonej w 2005 r., a ustawa o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż opłata za wydanie karty pojazdu stanowi obecnie, zgodnie z art. 60 pkt 7 tej ustawy, niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, do której na mocy art. 67, znajdują zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r., nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy.

Sąd uznał także, że przywołana przez skarżącą argumentacja wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt: II Sa/Op 159/12, wymaga uzupełnienia. Wskazany art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. wprowadzającej ustawę o finansach publicznych przewiduje jednoznacznie, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowej stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych z 2009 r. do opłaty uiszczonej przed tym terminem byłoby niezgodne z zasadą niedziałania prawa wstecz, stanowiącą jeden z fundamentalnych standardów demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Dlatego zatem niedopuszczalne jest stanowisko organu, który opłaty za wydanie karty pojazdu kwalifikuje, jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego o przedawnieniu należności publicznoprawnych.

Powyższe rozstrzygnięcie znalazło też swoje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2163/12. NSA stwierdził, że gdyby do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów (nie przewidujących przedawnienia roszczeń w przedmiotowym zakresie) stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu w art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy działu III Ordynacji podatkowej i skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Taka jednak wykładnia ww. przepisów byłaby jednak sprzeczna z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które - jak wskazano już wyżej - nie obwarowywały czynności zwrotu opłaty jakimkolwiek terminem przedawnienia. Prowadziłoby to do bezpodstawnego pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej.

Podobnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12, publ. OSNC 2013/1/5, stwierdził, że od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w prawie o ruchu drogowym, stanowi w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych środki publiczne będące nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. "Nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi stały się dopiero po dniu 1 stycznia 2010 r., lecz świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej, która została zakwestionowana przez powołane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego".

Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił stanowiska organu i uznał, że brak jest podstaw w stanie faktycznym i prawnym sprawy do zastosowania instytucji przedawnienia uregulowanej w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej (por. także wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2091/12 i z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1282/12). W ocenie Sądu, sprawy zwrotu kwoty nadpłaconej przed dniem 1 stycznia 2010 r. z tytułu opłaty za kartę pojazdu, powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, powołane przez organ a wymuszające przez odesłanie do przepisów k.p.a. oraz Ordynacji podatkowej decyzyjną formę rozstrzygania w zakresie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jako niepodatkowej należności budżetowej, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. Konsekwencją przyjętego powyżej stanowiska jest więc konieczność zachowania dotychczasowego trybu rozstrzygania przez organ w przedmiocie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w formie aktu lub czynności, na które następnie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. To też oznacza, iż tego rodzaju nadpłata nie jest nadpłatą w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej i nie znajduje do nie zastosowania przepis, zgodnie z którym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej, organ winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, a w szczególności odstąpić od zastosowania przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. sprzecznego z ustawą, Konstytucją RP i prawem pierwotnym Unii Europejskiej, a następnie zwrócić skarżącej nienależnie pobraną opłatę za kartę pojazdu. Winien przy tym dostrzec, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu określono na 75 zł, co oznacza, że rozporządzenie z 2006 r uwzględniało wytyczne ustawodawcy co do określenia kwoty tej opłaty.

Z tych przyczyn na mocy art. 146 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. powołanej wyżej ustawo - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.