Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 350/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: § 2
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej - P.J. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] maja 2005r. A.B. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanej dalej płatnością ONW) na rok 2005. Deklaracja zgłoszonych we wniosku do płatności ONW działek rolnych przedstawia się następująco:

|Oznaczenie działki rolnej (Nr dz. Ewidencyjnej; obręb) |Obszar deklarowany w ha |

|A - trawa ([...]) |1,92 |

|B - żyto ([...]) |1,21 |

|C - żyto ([...]) |0,85 |

|D - żyto ([...]) |10,70 |

|E - kukurydza ([...]) |7,90 |

|F - rzepak ([...]) |25,29 |

|G - żyto ([...]) |2,80 |

|H - łąka trwała ([...]) |23,00 |

|I - kukurydza ([...]) |26,75 |

|J - łąka trwała ([...]) |0,83 |

|K - łąka trwała ([...]) |3,00 |

|L - kukurydza ([...]) |6,65 |

|Ł - kukurydza ([...]) |22,20 |

|M - kukurydza ([...]) |1,46 |

|N - kukurydza ([...]) |33,10 |

|O - żyto ([...]) |54,37 |

|P - kukurydza ([...]) |14,96 |

|Razem |236,99 |

Łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności ONW wyniosła 236,99 ha.

W dniu [...] października 2005r. na w/w działkach rolnych została przeprowadzona kontrola na miejscu przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR i na jej podstawie sporządzony został protokół z czynności kontrolnych, z którego wynika m.in., iż nie stwierdzono zawyżenia we wniosku ogólnej powierzchni użytkowanych działek rolnych zgłoszonych we wniosku a także nie stwierdzono względem tych działek uchybień w zakresie dobrej kultury rolnej.

W związku z wykrytymi nieścisłościami we wniosku, w dniu [...] listopada 2005r. do A.B. zostało wystosowanie wezwanie do złożenia wyjaśnień. Nieścisłości dotyczyły działek ewidencyjnych o nr [...], oraz działek rolnych D, I i J. W dniu [...] listopadzie 2005r. A.B. złożył korektę do wniosku o przyznanie płatności (...) na rok 2005, w której podtrzymał deklarację części działki rolnej D położonej na działce ewidencyjnej [...], oraz zmienił numerację działki ewidencyjnej nr [...], na której zlokalizowane były działki rolne I i J.

Z uwagi na prowadzone przez Sąd Rejonowy postępowanie (sygn. akt II K 165/06) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie złożonego wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2005.

Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2006r. (sygn. akt II K 165/06) A.B., został uznany winnym popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 297 § 1 kodeksu karnego. Czyn za który został skazany A.B. polegał na tym, iż w dniu [...] maja 2005r., w celu uzyskania dopłat do gruntów rolnych, przedłożył w powiatowym biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, w którym poświadczył nieprawdę dotyczącą okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, iż jest producentem rolnym posiadającym grunty rolne, które nabył na podstawie umowy użyczenia od PRP "S" sp. z o.o., gdy w rzeczywistości producentem na tym terenie była PRP "S" sp. z o.o., a umowa użyczenia gruntów miała charakter fikcyjny.

Po rozpatrzeniu apelacji od w/w orzeczenia, Sąd Okręgowy Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] października 2009 roku, sygn. akt IV Ka 762/06, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w wyżej przywołanej części.

Dnia [...] grudnia 2006r. wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o wypłatę zaległych dopłat do działalności rolniczej za lata 2005 i 2006. Jako załączniki do wniosku A.B. dołączył wyroki następujących sądów: Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2006r., sygnatura akt II K 165/06 oraz Sądu Okręgowego Wydział Karny Odwoławczy z dnia [...] października 2006r., sygnatura akt IV KA 762/06.

W dniu [...] stycznia 2007r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do A.B. wezwanie Nr [...], w którym wezwał wnioskodawcę do przedłożenia wykazu działek ewidencyjnych, które w latach 2004-2006, były użyczone lub dzierżawione od PRP "S" sp. z o.o.. W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] lutego 2007r. strona przedłożyła do Biura Powiatowego ARiMR stosowny wykaz.

Na wezwanie Sądu do przedłożenia tytułu prawnego do działek gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2005, oraz wskazania na piśmie dowodów, potwierdzających faktyczne użytkowanie gruntów rolnych przez wnioskodawcę, A.B. dostarczył: pismo wyjaśniające z dnia [...] lutego 2007r., umowę poddzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005r. zawartą pomiędzy A.B. a PRP "S Sp. z o.o., dotyczącą działek ewidencyjnych nr [...] położonych w gminie [...] oraz działek nr [...] położonych w gminie [...], dokumenty potwierdzające dostarczenie płodów rolnych przez A.B. dla PRP S, dokumenty potwierdzające przekazanie materiału siewnego przez PRP S dla Panów W.K. i K.Z., rozdzielnik do MW z 2005r. dotyczący rozchodu nasion siewnych na poszczególnych producentów.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podjął zawieszone postępowanie.

W dniu [...] marca 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem nr [...] ponownie zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wniosku A.B. o przyznanie płatności ONW za rok 2005. Jako podstawę zawieszenia Kierownik w/w Biura wskazał, iż wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie jest ściśle powiązane z ustaleniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącymi płatności obszarowych za rok 2004.

Postępowanie administracyjne podjęte zostało w dniu [...] czerwca 2008r., postanowieniem nr [...]. W tym samym dniu, organ I instancji wystosował do A.B. wezwanie do przedłożenia tytułu prawnego do działek: nr [...] położonej w obrębie [...];[...] położonych w obrębie [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona przedłożyła: odpis z Księgi Wieczystej wskazującej A.B. jako właściciela działek nr [...], zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2003r. o utworzeniu dla działki nr [...] księgi wieczystej Kw nr [...], w której w dziale II wpisano J.A..

W dniu [...] sierpnia 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Uzasadniając swoje stanowisko Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż analiza zgromadzonych akt sprawy daje podstawy do stwierdzenia, iż brak jest okoliczności potwierdzających faktyczne użytkowanie działek rolnych przez A.B. poddzierżawionych od PRP S. Jedną z decydujących przesłanek umożliwiających przyznanie płatności ONW jest ustalenie osoby, która rzeczywiście prowadziła działalność rolniczą na gruntach będących przedmiotem wniosku o przyznanie dopłat. W przypadku wniosku złożonego przez A.B. grunty były uprawiane przez Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe "S" Sp. z o.o.

Po rozpatrzeniu odwołania A.B. złożonego od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] października 2008r. wydał decyzję nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, iż przy wydawaniu decyzji nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR naruszył przepisy art. 107 § 3 Kpa, oraz zastosował nieobowiązujące przepisy prawa materialnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wniosku A.B. o przyznanie płatności ONW na rok 2005, organ I instancji w dniu [...] stycznia 2009r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Uzasadniając powyższą decyzję organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie był faktycznym użytkownikiem poddzierżawionych od PRP S Sp. z o. o., a prowadzącym działalność rolniczą na przedmiotowych gruntach była sama spółka, innymi słowy to spółka PRP S była faktycznym posiadaczem uprawianego areału.

W dniu [...] lutego 2009r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie A.B. od powyższej decyzji o numerze [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Skarżący w odwołaniu zarzucił w/w decyzji naruszenie:

- art. 107 § 3 w zw. z art. 7 Kpa,

- art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 76 § 1 Kpa poprzez przyjęcie, że wyroki sądów karnych dotyczące roku 2004 są dowodem w sprawie za rok 2005,

- art. 97 Kpa poprzez przyjęcie, że zaistniały przyczyny do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie płatności ONW za rok 2005,

- art. 9 Kpa poprzez zmianę wykładni organu,

- art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76),

- § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.);

- art. 6 Kpa poprzez zakwestionowanie umów cywilnych zawartych przez skarżącego ze S Sp. z o.o.

Po rozpatrzenia powyższego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634) oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z póź. zm.), oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z póź. zm.), oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004r. z późn. zm.), w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30 kwietnia 2004r., z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Uzasadniając powyższą decyzję Dyrektor Oddziału ARiMR oświadczył, iż dokonując analizy całości dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, nie stwierdził uchybień w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Ponadto w całości podzielił prawidłowość interpretacji przepisów prawa i ich zastosowanie przez organ I instancji.

W dalszej kolejności Dyrektora Oddziału Regionalnego wskazał, iż tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657 z późn. zm.), w dalszej części uzasadnienia zwanym "rozporządzeniem ONW". Na podstawie § 2 rozporządzenia ONW, płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW" na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE płatność ONW jest przyznawana na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale; podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. Podstawą do ubiegania się o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych jest łączne spełnienie w/w przesłanek.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż pojęcie producenta rolnego zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. nr 10, póz. 76 z późn. zm.), zgodnie z którym jest nim osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Ponieważ pojęcie "posiadacza gospodarstwa rolnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach cytowanej ustawy, to odpowiednie zastosowanie mają w tym zakresie przepisy Kodeksu Cywilnego. Powołując się na przepisy kodeksu cywilnego organ II instancji wskazał, iż posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W odniesieniu do działek rolnych będących przedmiotem umowy poddzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005r., A.B. nie spełnił jednej z w/w przesłanek ustawowych, w myśl której płatności ONW przysługuj ą producentowi rolnemu prowadzącemu działalność rolniczą na działkach gruntu rolnego.

W ocenie organu analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że w 2005r. posiadaczem działek nr [...] było Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe "S" Sp. z o.o.,. Fakt ten zdaniem organu został ustalony na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2006r. Zdaniem organu wnioskodawca czyli A.B. nie był faktycznym posiadaczem, ponieważ umowa poddzierżawy (z dnia [...] kwietnia 2005r.) w/w działek była w ocenie sądu karnego zawarta dla pozoru, a prace związane z użytkowaniem tych działek wykonywali pracownicy PRP "S". W dalszej części organ stwierdził, iż Sąd Okręgowy porównując stan faktyczny sprawy z treścią przepisów regulujących tryb i zasady przyznawania rolnikom pomocy finansowej zarówno ze środków krajowych, jak i unijnych zauważył, że "działania oskarżonych, w tym A.B., polegające na podpisaniu z PRP "S" Sp. z o.o. najpierw umów użyczenia, a następnie poddzierżawy gruntów, dzierżawionych przez Spółkę od Agencji Nieruchomości Rolnych miały na celu pozorną parcelację gruntów Spółki w celu uzyskania zwiększonych dopłat z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), których uzyskanie przez samą Spółkę byłoby niemożliwe".

Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, iż nie podważają one ustaleń zawartych w wyrokach Sądów I i II instancji. Dokumenty takie jak: Magazyn wyda, Magazyn przyjmie, nie potwierdzają samodzielności prowadzenia działalności rolniczej przez A.B. na poddzierżawionych gruntach. Przedłożone przez Stronę dokumenty w postaci dowodów dostaw materiału siewnego, odbioru płodów rolnych przez PRP S sp. z o.o., oraz sporządzonych na te okoliczności notatek, potwierdzają jedynie fakt wydania materiału siewnego z magazynów Spółki S, natomiast pozostała część dowodów potwierdza fakt przyjęcia przez PRP S od A.B. płodów rolnych. W ocenie organu strona nie przedstawiła żadnych dokumentów w postaci faktur, rachunków czy umów, które to mogłyby potwierdzić okoliczność prowadzenia przez A.B. działalności rolniczej na dzierżawionych gruntach, tj. faktu użytkowania/posiadania gruntów rolnych.

W świetle powyższego przedstawione przez stronę dokumenty nie potwierdziły, iż strona posiadała wolę władania, jak też sprawowała fizyczne władztwo nad gruntem. Dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę mogą jedynie potwierdzić, odbiór materiału siewnego od magazynów PRP S oraz zdanie płodów rolnych. Nadto organ wskazał, iż fakt użytkowania poddzierżawionych gruntów przez PRP S potwierdza sam wnioskodawca w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2007r., w którym wskazuje, iż "Zgodnie z umową poddzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005 r. prace polowe przy zasiewie wykonała Spółka PRP S".

Nadto Dyrektor Oddziału Regionalnego odnosząc się do kwestii posiadania w całości poparł stanowisko organu I instancji zgodnie z którym "czynnik fizycznego władztwa nad daną rzeczą (w niniejszym przypadku nad dzierżawionymi działkami ewidencyjnymi), musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas. Powyższe w ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie świadczy o wykonywaniu prac polowych przez pracowników PRP S na poddzierżawionych gruntach co w konsekwencji oznacza, iż A.B. nie można przypisać statusu posiadacza w odniesieniu do poddzierżawionych działek rolnych. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawcy władanie musi odpowiadać treści zawartej umowy, która kształtuje prawa i obowiązki stron. Stąd też okoliczność, że pracownicy S Sp. z o.o. uprawiali poddzierżawione grunty nie ma żadnego znaczenia prawnego, ponieważ wnoszący odwołanie mógł uprawiać te grunty za pomocą kogokolwiek, w tym za pomocą pracowników przedmiotowej Spółki". Z powyższego zdaniem organu II instancji wynika, iż A.B. nie posiadał woli władania przedmiotowym gruntem, a zatem nie posiadał statusu posiadacza przedmiotowego gruntu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 76 § 1 Kpa poprzez przyjęcie, że wyroki Sądów karnych dotyczące roku 2004 są dowodem w sprawie za rok 2005 organ odwoławczy wskazał, iż zarzut ten jest całkowicie chybiony, gdyż zgodnie z pkt 1 lit. "d" cytowanego wcześniej wyroku Sądu Rejonowego A.B. został uznany winnym tego, że: "w dniu [...] maja 2005r., w celu uzyskania dopłat do gruntów rolnych, przedłożył w powiatowym biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, w którym poświadczył nieprawdę dotyczącą okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, iż jest producentem rolnym posiadającym grunty rolne, które nabył na podstawie umowy użyczenia od PRP "S" sp. z o.o., gdy w rzeczywistości producentem na tym terenie była PRP "S" sp. z o.o., a umowa użyczenia gruntów miała charakter fikcyjny, tj. czynu określonego w art. 297 § 1 kk.

Z kolei odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii zawieszania postępowania organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego zostało doręczone stronie 26 czerwca 2006r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia zażalenia zgodnie z art. 101 § 3 Kpa. Postanowienie stało się ostateczne z dniem 4 lipca 2006r. Strona nie wniosła również zażalenia na postanowienie Nr [...] z dnia [...] marca 2008r., które to stało się ostateczne w dniu 21 marca 2008r. A.B. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 9 Kpa poprzez zmianę wykładni prawa, polegającą na wydaniu decyzji odmawiającej przyznania dopłat, podczas gdy zgodnie z poprzednio obowiązującą wykładnią organu należało wydać decyzję przyznającą obszarowe dopłaty rolnicze. Wnioskodawca w odwołaniu wskazał, iż ówczesny Kierownik Biura Powiatowego ARiMR znał zasady umowy poddzierżawy za rok 2004 a zasady w roku 2005 nie uległy zmianie. Jednak zdaniem organu II instancji wskazać należy, iż zgodnie z obowiązującymi w odniesieniu do płatności bezpośrednich przepisów prawa, wnioskujący o płatności bezpośrednie nie są zobligowani do przedkładania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do rozporządzania nieruchomością. W aktach sprawy brak zaś jest dowodów wskazujących, iż organ I instancji znał przed dniem złożenia wniosku za 2005r. (tj. [...] maja 2005r.) wszystkie okoliczności umów zawieranych pomiędzy A.B. a PRP S Sp. z o.o.

Odpowiadając na kolejny zarzut strony dotyczący naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r. Nr 10 poz. 76) poprzez uznanie, że wnoszący odwołanie nie był producentem rolnym w odniesieniu do części działek rolnych, podczas gdy fakt ten może być skutecznie zakwestionowany jedynie w drodze decyzji administracyjnej odmawiającej wpisu do ewidencji producentów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż jest to twierdzenie w pełni nieuprawnione gdyż wnioskodawca składając wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych nie przedłożył dokumentów potwierdzających kwalifikacje rolnicze, wykształcenie czy też posiadanie gruntów rolnych. Wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych jest to deklaracja wnioskodawcy zawierającą: m.in. dane osobowe, dane adresowe i numer rachunku bankowego producenta lub pełnomocnika. Poprawność danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów nie jest weryfikowana przez ARiMR na etapie przyznawania numeru identyfikacyjnego, natomiast jest potwierdzana złożonym przez wnioskującego podpisem. Na marginesie wskazać należy, iż sam fakt uzyskania wpisu strony do systemu ewidencji producentów, nie daje jej automatycznego uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich. Do uzyskania płatności niezbędne jest przede wszystkim spełnienie warunków koniecznych określonych w § 2 rozporządzenia ONW.

Nadto w zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji organ II instancji wskazał, iż w jego ocenie w decyzji nr [...] nie został naruszony art. 6 Kpa poprzez zakwestionowanie umów cywilnych zawartych przez skarżącego ze S Sp. z o.o. Uzasadniając swoje stanowisko w tym względzie organ odwoławczy wskazał, iż w celu uzyskania płatności ONW nie jest konieczne przedłożenie przez wnioskodawcę umowy ważnej w rozumieniu prawa cywilnego. Ponadto ważna w rozumieniu prawa cywilnego umowa dzierżawy gruntu może być niewystarczającą przesłanką do uznania, że wydzierżawiający sprawuje nad gruntem fizyczne władztwo, tj. jest jego posiadaczem. W niniejszej sprawie organ I instancji biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki § 2 rozporządzenia ONW.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego należy wskazać, iż w decyzji nr [...] sformułowanie o fikcyjności umowy, zawarcia jej dla pozoru, użyte zostało w kontekście wskazującym na przytoczenie przez organ I instancji ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy, które organ przyjmuje jako prawidłowe, i które ma obowiązek rozpatrzyć (art. 77 § 1 Kpa).

Mając na uwadze wyżej przywołane okoliczności organ II instancji stwierdził, iż w decyzji nr [...] w sposób prawidłowy dokonano ustaleń stanu faktycznego, w szczególności okoliczności użytkowania działek rolnych zgłoszonych we wniosku A.B. o przyznanie płatności ONW na rok 2005 przy czym organ odwoławczy w pełni podzielił stwierdzenie organu I instancji, iż A.B. nie spełnił przesłanek § 2 rozporządzenia ONW w odniesieniu do poddzierżawionych gruntów.

Organ odwoławczy wskazał również, iż wykluczone z płatności ONW zostały działki poddzierżawione od PRP S Sp. z o.o. tj.: Nr [...] o łącznej powierzchni 177,90 ha (vide: wniosek o przyznanie płatności (...) tabela nr VIII - oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych). W odniesieniu do pozostałych działek o nr [...], na których zostały zadeklarowane działki rolne O, A i G, organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału stwierdził, iż kwalifikują się one do objęcia płatnościami ONW. W konsekwencji powyższego zdaniem organu II instancji ustalona została ponad 20% różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, co dla Kierownika Biura Powiatowego ARiMR stanowiło podstawę do odmówienia wnioskodawcy płatności ONW na rok 2005.

Nadto organ odwoławczy wskazał sposób obliczenia różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym dla każdej z zawnioskowanych działek, podając jednocześnie, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku wyniosła dla całości 239,99 ha przy czym powierzchnia stwierdzona (kwalifikowana) stanowi 59,09 ha. Stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią kwalifikowaną a zadeklarowaną we wniosku to 177,90 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wyniosło 301,07 %.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż w sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich stosuje się art. 70 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30 nakazuje 2004r. z późn. zm.), zgodnie z którym zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.). Zgodnie z wskazanym wyżej art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji jeśli różnica obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu od obszaru deklarowanego przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary ONW. Wobec tego jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności ONW nie przyznaje się.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku wniósł A.B. zarzucając jej:

1) naruszenie art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez:

- odmówienie wiarygodności dokumentom przedstawionym przez skarżącego oraz oświadczeniom skarżącego zawartych w złożonych pismach,

- przyjęcie, że zawarta przez skarżącego z PRP "S" sp. z o.o. umowa poddzierżawy była umową fikcyjną,

- przyjęcie, iż skarżący nie był posiadaczem gruntów rolnych wskazanych we wniosku o dopłaty,

- przyjęcie, iż skarżący nie prowadził działalności rolniczej na zadeklarowanych do dopłat gruntach rolnych,

- nie uwzględnienie protokołu kontroli z dnia [...] października 2005 roku,

podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego zdaniem strony skarżącej prowadzi do przeciwnych wniosków. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 kpa poprzez uznanie za dowód wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2006r. (sygn. akt II K 165/06) i wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2006r. (sygn. akt IV Ka 762/06), podczas gdy wyroki te mogły stanowić dowód jedynie w sprawie o przyznanie płatności ONW za rok 2004, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszenie § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657) w zw. z § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanką uprawniającą do uzyskania dopłaty ONW jest legitymowanie się tytułem prawnym do posiadanych gruntów rolnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż przesłanką taką jest jedynie posiadanie gruntów rolnych,

4) naruszenie art. 6 kpa poprzez zakwestionowanie umów cywilnych zawartych przez skarżącego z PRP "S" sp. z o.o., podczas gdy, w postępowaniu administracyjnym organy nie są uprawnione do badania, czy zawarta umowa była umową ważną w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5) naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez uznanie, że ustalenie zawarte w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2006 roku (sygn. akt II K 165/06) i wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2006 roku (sygn. akt IV Ka 762/06) korzystają ze szczególnej mocy dowodowej uniemożliwiającej skuteczny kontrdowód w postaci wyjaśnień strony i dokumentów prywatnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

6) naruszenie art. 15 kpa poprzez faktyczne wyeliminowanie dwuinstancyjności postępowania, albowiem decyzje w I i II instancji są przygotowywane (ewentualnie sprawdzane) przez tę sama osobę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

W odpowiedzi na złożoną skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie powyższej skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi opisanych powyżej w pkt 1, 2 i 5 w/w Dyrektor wskazał, iż na organie leży obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, przy czym zgodnie z art. 7 i 75 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracyjny zobowiązany jest do podjęcia wszelkich działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który to umożliwi zastosowanie odpowiedniego przepisu prawa materialnego. W tym zakresie powołanie się na postępowanie wyjaśniające oraz jego wyniki ujęte w wyrokach sądów karnych jest wystarczające w ramach postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, którego decyzję zaskarżono brak jest przy tym przepisu prawa, który wyrażałby generalną zasadę niedopuszczalności wykorzystywania w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań strony w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu karnym. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w pkt 4 skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż organ I instancji nie orzekał w zakresie ważności przedmiotowych umów, w konsekwencji też nie rozpoznawał sprawy zastrzeżonej dla właściwości sądów powszechnych. Na podstawie orzeczenia sądu karnego ustalono jedynie "odmienny stan faktyczny niż zadeklarowany przez skarżącego, który uprawniał organ do przyjęcia, iż skarżący nie spełnia wymagań do uzyskania płatności. Odpierając ostatni z zarzutów zawartych w skardze organ II instancji wskazał, iż zarzut naruszenia przez organy art. 15 kpa jest wyłącznie próbą obalenia i zdyskredytowania organów administracji z uwagi na niekorzystne rozstrzygnięcie dla skarżącego przy czym decyzje administracyjne podejmowane są przez organy administracyjne w sposób od siebie niezależny i samodzielny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu bowiem zakwestionowana nią decyzja nie naruszała prawa w stopniu mającym wpływ na zawarte w niej rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 ppsa). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się zatem do oceny czy zaistniały określone prawem podstawy do pozytywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie bądź czy zaszły podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcia odmiennie niż nastąpiło to w badanej decyzji ostatecznej.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Zdaniem Sądu organy administracyjne słusznie przesądziły o niespełnieniu przesłanek do przyznania wskazanych wyżej płatności z uwagi na okoliczność, iż A.B. nie prowadził na gruntach zadeklarowanych we wniosku złożonym dnia [...] maja 2005 roku działalności rolniczej.

Przechodząc do analizy pierwszego z zarzutów zawartych w skardze to jest naruszenia art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez odmówienie wiarygodności dokumentom przedstawionym przez skarżącego oraz oświadczeniom skarżącego zawartych w złożonych pismach wskazać należy, iż jak słusznie zauważono w samej skardze organy nie podważały wiarygodności wskazanych przez stronę dokumentów w postaci: umowy poddzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005r., notatek służbowych, potwierdzeń dostarczenia płodów rolnych (magazyn przyjmie) i przekazania materiału siewnego (magazyn wyda). Dokumenty na które powołuje się strona skarżąca potwierdzają jedynie fakt wydania materiału siewnego z magazynu spółki S oraz przyjęcie przez w/w spółkę od A.B. płodów rolnych. Słusznie przy tym organ II instancji wskazał, iż gdyby skarżący chciał wykazać, iż to on a nie Spółka S był posiadaczem/użytkownikiem dzierżawionych gruntów winien przedstawić faktury bądź rachunki potwierdzające powyższe twierdzenie. Nie ulega wątpliwości, iż przy tak wielkim areale (236 ha) skarżący winien posiadać jakąkolwiek dokumentację mogącą potwierdzić fakt, iż to on a nie spółka S był posiadaczem/ użytkownikiem deklarowanych gruntów. Zdaniem skarżącego żaden przepis prawa nie wymaga od skarżącego przedstawienia tych dokumentów a poza tym zdaniem strony skarżącej dokumenty te potwierdziłby jedynie fakt sprzedaży czy kupna. W ocenie Sądu z takim rozumowaniem nie sposób się zgodzić gdyż nie ulega wątpliwości, iż to osoba starająca się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania winna wykazać, iż taka płatność jej się należy.

Niezależnie od powyższego posiłkując się uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II GSK 756/08 wydanego w sprawie ze skargi A.B. na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 rok po wznowieniu postępowania, wskazać należy, iż po stronie skarżącego brak było elementów posiadania w postaci fizycznego władztwa nad rzeczą i czynnika woli. Wystarczającą podstawą do takiego stwierdzenia są wiążące ustalenia skazującego wyroku zapadłego w sprawie karnej. Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym uzasadnieniu wyroku wskazał także, iż: "Wyłączenie możności uznania skarżącego za posiadacza wykonującego fizyczne władztwo nad gruntami rolnymi sprawiało, że nie było dopuszczalne ustalenie, iż prowadził na tych gruntach działalność rolniczą. Wobec tych okoliczności bez istotnego znaczenia pozostaje ocena wiarygodności pokwitowań przyjęcia plonów i zwrotu nadpłaty czynszu i to tym bardziej, że wykonywanie niektórych czynności stanowiących element władztwa nad rzeczą nie przesądza o uznaniu władztwa za trwałe.

Rację należy zatem przyznać organom orzekającym, iż w świetle powyższych ustaleń zawarta przez skarżącego z PRP "S" sp. z o.o. umowa poddzierżawy była umową fikcyjną a skarżący nie był posiadaczem gruntów rolnych wskazanych we wniosku o dopłaty gdyż nie prowadził działalności rolniczej na zadeklarowanych do dopłat gruntach rolnych.

Powyższe ustalenia znajdują jak wyżej wskazano potwierdzenie w prawomocnym wyroku karnym wydanym przez Sąd Rejonowy w dniu [...] czerwca 2009 roku w sprawie o sygn. akt II K 165/06, w którym uznano A.B. winnym poświadczenia nieprawdy we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Zgodnie z cytowanym orzeczeniem sądu karnego A.B. składając wniosek o przyznanie w/w płatności złożył oświadczenie, iż jest on producentem rolnym posiadającym grunty rolne, które nabył na podstawie umowy użyczenia o fikcyjnym charakterze od PRP "S" sp. z o.o. Jak już wcześniej wskazano zdaniem Sądu okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007r., sygn. akt II GSK 58/07), gdyż Sąd administracyjny jest związany treścią sentencji prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym. W konsekwencji sąd ten nie może dokonywać tych samych ustaleń, których dokonał już sąd karny co do popełnienia przestępstwa. Nie wiążą sądu administracyjnego natomiast ustalenia sądu karnego zawarte w uzasadnieniu wyroku, ponieważ są jedynie przejawem dochodzenia do rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2000 roku III SA 3097/99). Mając na uwadze wskazane okoliczności uznać należało, iż skoro w sentencji prawomocnego wyroku Sądu karnego stwierdzono, iż AB poświadczył nieprawdę składając wniosek o przyznanie w/w płatności co do faktu bycia producentem rolnym posiadającym grunty rolne, nabyte na podstawie umowy użyczenia o fikcyjnym charakterze od PRP "S" sp. z o.o. to ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnienie od innych faktów. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż zarzuty skargi dotyczące faktu popełnienia przestępstwa – polegającego na poświadczeniu przez A.B. nieprawdy poprzez złożenie wniosku o przyznanie płatności ONW wraz z oświadczeniem, iż jest on producentem rolnym posiadającym grunty rolne, które nabył na podstawie umowy użyczenia od PRP "S" sp. z o.o. – są bezprzedmiotowe z uwagi na wskazaną wyżej treść sentencji prawomocnego wyroku karnego. W tym sensie kolejny zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 6 kpa, polegający na zakwestionowaniu umów cywilnych zawartych przez skarżącego z PRP "S" Sp. z o.o. nie znajduje uzasadnienia. Nie ulega wątpliwości, iż Sąd Rejonowy Wydział Karny w sentencji wskazanego wyżej wyroku uznał umowę użyczenia gruntów zawartą pomiędzy skarżącym a w/w spółką za fikcyjną. Sformułowanie "umowa fikcyjna" nie jest sformułowaniem cywilistycznym i nie oznacza nieważności przedmiotowej umowy, zważyć jednak należy iż celem postępowania karnego jest ustalenie popełnienia przestępstwa a w dalszej kolejności pociągnięcie sprawcy tego przestępstwa do odpowiedzialności karnej. Oznacza to, iż dla celów postępowania karnego Sąd karny nie musiał stwierdzać nieważności przedmiotowej umowy gdyż dla orzeczenia o popełnieniu rzeczonego przestępstwa wystarczyło wskazać, iż umowa miała charakter fikcyjny. Organy administracyjne przyjmując to ustalenie również nie orzekały o ważności tej umowy. Organy administracyjne jak najbardziej słusznie ustaliły, że umowa ta w istocie nie została wykonana gdyż zgodnie z powoływanymi wyrokami sądów karnych skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego ponieważ nie wykonywał władztwa nad wymienionymi w umowie gruntami. W tym miejscu wskazać należy, iż jak to trafnie określił w uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny: "wiążące ustalenia wyroku skazującego określały stan świadomości skarżącego w chwili zawierania umów użyczenia i poddzierżawy oraz jego stosunek do rzeczy, której nie był posiadaczem (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II GSK 756/08).

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela także i przyjmuje jako swoje stanowisko wyrażone przez NSA w cytowanym powyżej wyroku, zgodnie z którym; "Cywilnoprawne zagadnienie ważności bądź nieważności umowy użyczenia bądź poddzierżawy pozostaje bez istotnego związku z oceną czy strona umowy stała się posiadaczem rzeczy. Decydujące znaczenie ma w tej mierze omawiana wcześniej, w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy, kwestia istnienia elementów fizycznego władztwa i czynnika woli. Typowym przypadkiem nabycia posiadania rzeczy jest objęcie jej we władanie w wykonaniu nieważnej umowy. Kwestia prawidłowości tytułu prawnego ma jedynie to znaczenie, że może wpływać na ocenę złej lub dobrej wiary posiadacza. Wyjaśniono już, że istnienie prawidłowego tytułu prawnego nie przesądza o tym, że osoba legitymująca się takim tytułem, chociaż uprawniona do władania rzeczą, automatycznie staje się posiadaczem. Wobec tych przesłanek nawet gdyby przyjąć, że doszło do niedopuszczalnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym ustalenia, że umowa była nieważna, uchybienie takie nie miałoby wpływu na wynik sprawy."

Rozważając zasadność kolejnego zarzutu skargi wskazującego na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie polegającą na uznaniu że przesłanką uprawniającą do uzyskania dopłaty jest legitymowanie się tytułem prawnym do posiadanych gruntów rolnych stwierdzić należy, iż po pierwsze jak słusznie wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657 z późn. zm.). Na podstawie § 2 rozporządzenia ONW, płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW" na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE płatność ONW jest przyznawana na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale i podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. Podstawą do ubiegania się o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych jest łączne spełnienie w/w przesłanek. Z kolei pojęcie producenta rolnego zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. nr 10, poz. 76 z późn. zm.), zgodnie z którym jest nim osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Ponieważ pojęcie "posiadacza gospodarstwa rolnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach cytowanej ustawy, to zasadnie organ II instancji wskazał, iż krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazuje na posiadanie, jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odnosi to pojęcie do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przypomnieć więc należy, iż stosownie do treści art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie, jest posiadaniem samoistnym, a władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby, jest posiadaniem zależnym (por. postanowienie SN z 9 maja 2003r., sygn. akt V CK 13/03, postanowienie SN z 13.01.2004r., sygn. akt V CK 131/03).

Wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie, z uwagi na to, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, iż w odniesieniu do działek rolnych będących przedmiotem umowy poddzierżawy z dnia [...] kwietnia 2005r., A.B. nie spełnił jednej z w/w przesłanek ustawowych, w myśl której płatności ONW przysługują producentowi rolnemu prowadzącemu działalność rolniczą na działkach gruntu rolnego. Zatem należy uznać, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy zezwalał na dokonanie ustaleń faktycznych pozwalających przyjąć, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona i rozpoznania przez organ administracji publicznej w wyniku czego słusznie uznano, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje pełne podstawy do stwierdzenia, iż w 2005r. posiadaczem działek nr [...] było Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe "S" Sp. z o.o., a nie wnioskodawca A.B..

Odnosząc się do ostatniego zarzut skargi dotyczącego naruszenia przez organy administracji art. 15 kpa poprzez faktyczne wyeliminowanie dwuinstancyjności postępowania, z uwagi na przygotowywanie decyzji I i II instancji przez tą samą osobę stwierdzić należy, iż strona skarżąca nie wskazała ani osoby która mogłaby w obydwu instancjach sporządzać bądź kontrolować projekty decyzji ani żadnego innego dowodu na poparcie swoich twierdzeń. W istocie samo powoływanie się na uchybienie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu wszczętym z wniosku A.B. bez podania konkretnych okoliczności tego uchybienia oznacza brak możliwości skontrolowania poprawności wydawania rozstrzygnięć przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie a zatem tak skonstruowany zarzut jako niczym nie uzasadniony nie może zostać uwzględniony. Nadto zauważyć należy, iż decyzją z [...] października 2008 roku, nr [...] wydaną w niniejszym postępowaniu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 roku, nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z powodu naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa oraz zastosowania nieobowiązujących przepisów prawa materialnego. Niewątpliwie powyższe oznacza, iż organy ARiMR w praktyce nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania podejmując decyzje w sposób samodzielny i niezależny.

Reasumując stwierdzić należy, iż celem rozporządzenia ONW jest finansowe wspieranie producentów rolnych, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne, a w ocenie organów I i II Instancji A.B. nie użytkownikiem poddzierżawionych od PRP S działek rolnych. Dopłaty nie są przyznawane tylko i wyłącznie na podstawie tytułu prawnego do władania gruntem (umowa dzierżawy, poddzierżawy). Jedną z decydujących przesłanek umożliwiających przyznanie płatności jest ustalenie osoby, która rzeczywiście prowadziła działalność rolniczą na gruntach będących przedmiotem wniosku o przyznanie dopłaty. W przypadku wniosku złożonego przez A.B. poddzierżawione od PRP S grunty były uprawiane przez pracowników wymienionej spółki.

Te zatem okoliczności zadecydowały, iż Sąd skargę na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.