Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 495/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji lekarskiej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE.

Orzeczeniem z dnia [...], nr [...], Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] dla miasta [...] uznała poborowego D. M. za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła do kategorii zdrowia "A". Orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). Na podstawie badania poborowego i wywiadu lekarskiego Komisja stwierdziła u poborowego D. M. stan zdrowia - przewlekły nieżyt nosa, skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa - określony w § 26 pkt 11 i § 26 pkt 4 "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa" stanowiącego załącznik Nr 2 do powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r.

W odwołaniu D. M. wniósł o zweryfikowanie kategorii zdrowia orzeczonej przez Powiatową Komisję Lekarską. Odwołujący się podniósł, iż stale leczy się laryngologicznie w poradni w O. Natomiast jego stan zdrowia od wielu lat nie ulega poprawie, a przy najmniejszym wysiłku ma kłopoty z oddychaniem. Ponadto wskazał, iż co kilka minut zmuszony jest wypróżniać nos, w przeciwnym razie dusi się. Zaznaczył, iż dotychczas był zaliczany do kategorii "B". Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 20 kwietnia 2006 r., przez lek. med. I. K., specjalistę laryngologa. Z zaświadczenia tego wynika, iż u D. M. rozpoznano skrzywienie przegrody nosowej, z upośledzeniem drożności nosa oraz przewlekły nieżyt nosa.

Orzeczeniem z dnia [...], nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska w O. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie w całości. Jako podstawę prawną orzeczenia organ odwoławczy przyjął przepisy art. 26 ust. 1 i art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) w związku z "Wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej", stanowiącym załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż poborowy D. M. został wezwany do osobistego zgłoszenia się w dniu 7 czerwca na posiedzenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. Jednakże nie zgłosił się w tym dniu, jak i na kolejne posiedzenia Komisji. Wobec powyższego organ rozpoznał sprawę na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, uwzględniając przedłożone przez poborowego zaświadczenie od specjalisty laryngologa. W ocenie organu odwoławczego stwierdzone u D. M. schorzenia nie wpływają na orzeczony przez organ I instancji stopień zdolności do służby wojskowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. M. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej jako niezgodnej "ze stanem faktycznym oraz w związku z naruszeniami formalnymi w sprawie". W uzasadnieniu skargi wskazał, iż dwukrotnie zgłaszał się o wyznaczonym terminie i godzinie przed powyższą Komisją i mimo oczekiwania przez dwie godziny oraz ponagleń nie został przyjęty. Z powodu zajęć na uczelni nie mógł dłużej oczekiwać na posiedzenie Komisji. Ponadto podniósł, iż do chwili wydania obecnego orzeczenia był zaliczony do kategorii "B". Skarżący zarzucił, iż organ nie uwzględnił ustaleń odnośnie jego stanu zdrowia dokonanych przez Terenową Komisję Lekarską w G., która przyznała mu kategorię "B". Zdaniem D. M. Komisja nie uwzględniła również tego, iż jego stan zdrowia uległ dalszemu pogorszeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w O. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż poborowy D. M. nie stawiając się na posiedzenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w dniu 7 czerwca 2006 r., ustalił z sekretarzem Komisji kolejny termin na dzień 14 czerwca 2006 r. Jednakże poborowy nie stawił się również w tym dniu, jak i na następnym posiedzeniu Komisji, tj. w dniu 21 czerwca 2006 r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż stosując się do art. 7 K.p.a., podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia wykazała, że orzeczenie to odpowiada wymogom prawa.

Na początku rozważań wskazać należy, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (por. wyrok NSA, z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 7328/98, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 44808).

Materialną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy art. 26 ust. 1 i art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) w związku z załącznikiem Nr 2 – Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa - do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595).

W przepisie art. 30a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP przewidziano kategorie zdolności do służby wojskowej, które określane są przez właściwe komisje lekarskie, z uwzględnieniem stwierdzonych u poborowego chorób i ułomności, opisanych w w/w załączniku Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 30a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. To uwzględnianie polega na tym, że jeśli nawet poborowy nie jest w pełni zdrowy, to zaliczenie go do kategorii skutkujących niezdolność do służby wojskowej może być rezultatem stwierdzenia u niego tylko takich chorób i ułomności, które według wykazu determinują stwierdzenie innej kategorii, niż kategoria A.

U skarżącego stwierdzono skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa – schorzenie opisane w § 26 pkt 4 Wykazu zawartego w załączniku Nr 2 i przewlekły nieżyt nosa – schorzenie określone w § 26 pkt 11 tego Wykazu. Schorzenia te, w odniesieniu do grupy I, obejmującej m.in. poborowych, skutkują zaliczeniem do kategorii zdrowia A. Ewentualne rozpoznanie u poborowego przewlekłego nieżytu błony śluzowej nosa znacznie upośledzającego oddychanie skutkowałoby, w myśl § 26 pkt 12 Wykazu, zaliczeniem do kategorii D. Tego rodzaju nieżytu u skarżącego jednak nie rozpoznano.

Zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie I instancji, nie uchybiają zatem przepisom prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, nie doszło także do, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania. Procedura ta unormowana jest, niezależnie od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, normami proceduralnymi ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 1a ustawy, w ramach określania zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej przez powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie, poborowych poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji, badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej. Jest niekwestionowane, że skarżącego poddano badaniom lekarskim przed powiatową komisją lekarską. Nie ma zaś żadnych podstaw do oceny, że należało go poddać badaniom specjalistycznym, czy też obserwacji szpitalnej. Taka potrzeba mogłaby wynikać z posiadanej przez poborowego dokumentacji medycznej, którą według art. 26 ust. 1b ustawy, poborowy obowiązany jest przedstawić komisji lekarskiej. W tym zakresie Powiatowa Komisja Lekarska w O. dysponowała orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. z dnia 30 września 2005 r. Rozpoznanie dokonane przez tę Komisję nie różni się od ustaleń Powiatowej Komisji Lekarskiej. U poborowego stwierdzono te same schorzenia. Poza zakresem kognicji Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę pozostaje ocena zgodności z prawem orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. Oceniając jednak wiarygodność i poprawność ustaleń orzeczenia komisji I instancji nie sposób nie dostrzec, że zaliczenie D. M. do kategorii zdrowia B, przy stwierdzonych schorzeniach, nie odpowiadało materialnym normom § 26 załącznika Nr 2. Podkreślić należy, że także z orzeczenia z dnia 30 września 2005 r. nie wynika, by nieżyt błony śluzowej nosa znacznie upośledzał oddychanie, a dopiero te objawy uzasadniają zakwalifikowanie schorzenia jako chorobę z § 26 pkt 12 w/w załącznika i przyznanie poborowemu kategorii zdolności do służby wojskowej "D". W żadnym zaś razie nie chodziłoby o kategorię B. Na ocenę o prawidłowości orzeczenia nie wpłynęło także przedłożenie przez skarżącego, wraz z odwołaniem, zaświadczenia lekarskiego specjalisty laryngologa. Dokument ten potwierdza tylko rozpoznanie Komisji I instancji. Nie było materialnych podstaw do zmiany orzeczenia przez wojewódzką komisję lekarską, orzekającą na podstawie art. 28 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie komisji lekarskich oraz wynagrodzenia za udział w ich pracy (Dz. U. Nr 18, poz. 142). Proceduralnej podstawy do działania wojewódzkiej komisji lekarskiej nie stanowią zaś przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). Nawiązanie w art. 28 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP do instytucji "odwołania" wprost określa pozycję ustrojową i proceduralną wojewódzkiej komisji lekarskiej jako organu odwoławczego, związanego wymogami art. 138 K.p.a. Pozycji tej nie naruszają przepisy Rozdziału 4 – Tryb postępowania komisji lekarskich – w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r. Obowiązkiem wojewódzkiej komisji lekarskiej jest ponowne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Z obowiązku tego Wojewódzka Komisja Lekarska w O. wywiązała się. Przede wszystkim Komisja uwzględniła przedłożone przez odwołującego zaświadczenie lekarskie. Specjalista laryngolog, w zaświadczeniu z dnia 20 kwietnia 2006 r., określił schorzenie tak samo, jak Powiatowa Komisja Lekarska (nie dopatrzył się u badanego znacznego upośledzenia oddychania). Komisja II instancji umożliwiła D. M. ponowne badanie lekarskie, o czym świadczy notatka podpisana przez członka Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. Uchybieniem było sporządzenie w dniu 21 czerwca 2006 r. jednej notatki z trzech posiedzeń Komisji (z dnia 7 czerwca 2006 r., 14 czerwca 2006 r. 21 czerwca 2006 r.). Odwołujący się był powiadomiony o posiedzeniach w dniu 7 czerwca 2006 r. i 14 czerwca 2006 r. Odnotowywanie jego nieobecności w dniu 21 czerwca 2006 r. było więc zbędne. Poza tym adnotacja powinna być odrębnym dokumentem, stanowiącym część akt postępowania odwoławczego, a nie zapiskiem na odwrocie orzeczenia I instancji. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Po pierwsze, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił twierdzeń o pozbawieniu go prawa do ponownych badań przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Sam przyznał w skardze, że oddalił się z miejsca posiedzenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w dniu 7 czerwca 2006 r., przed odbyciem posiedzenia w jego sprawie. Nie zakwestionował także umożliwienia mu badania w dniu 14 czerwca 2006 r. Nie złożył żadnego wyjaśnienia, czy pisma zawierającego zarzuty pod adresem Komisji, po dniu 14 czerwca 2006 r., w związku z ewentualnym niedopuszczeniem go do badań tego dnia. W tym zakresie warto jeszcze zauważyć, że w postępowaniu gabinetowym, jak wynika z art. 89 i nast. K.p.a., nie ma obowiązku sporządzania protokołu z posiedzenia komisji lekarskiej. Obowiązku takiego nie statuują także przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r.

Po drugie zaś, skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu podważającego prawidłowość rozpoznania jego stanu zdrowia. Powołując się na będącą w dyspozycji Komisji dokumentację lekarską, w odwołaniu nawiązał jedynie do zaświadczenia specjalisty laryngologa, a w skardze do orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G., które to dokumenty zostały już wyżej omówione.

Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalić skargę.