Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 442/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 , art. 255,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 30 października 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2007 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

M. K.reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego R. K. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług złożyła wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od złożonej skargi.

Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Sąd przesłał pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych sporządzony na urzędowym formularzu PPF.

We wniosku skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. 71m² oraz ½ mieszkania o pow. 61m², samochód osobowy toyota verso wartości 40 tys. zł, ½ część samochodu toyota Auris wartości 22 tys. zł. Wskazała, że posiadany majątek jest zabezpieczony przez Prokuraturę oraz Urząd Skarbowy, a jej firma jest zawieszona od 1 stycznia 2012 r.

Złożony wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, tj. niewypełnione rubryki nr 3, 4, 5, 6, 7.1, 7.2, 8, 9 oraz 10. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 5 września 2013 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącej została ona wezwana do uzupełnienia braków formalnych w/w wniosku poprzez wypełnienie lub skreślenie wszystkich niezacieniowanych rubryk złożonego urzędowego formularza PPF stosownie do pouczenia zamieszczonego na stronie 4 urzędowego formularza PPF.

Odpowiadając na wezwanie skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku przedkładając kserokopię wniosku z dnia 28 sierpnia 2013 r. wraz ze skreśleniami wszystkich niewypełnionych wcześniej rubryk.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 września 2013 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia przez skarżącą wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie 7 dni pod rygorem jego oddalenia poprzez: 1. wskazanie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą; 2. przedłożenie odpisu (kserokopii) rocznego zeznania podatkowego skarżącej za rok 2012; 3. przedłożenie odpisu (kserokopii) rocznych zeznań podatkowych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą za rok 2012; 4. wykazanie z jakich źródeł oraz w jakiej wysokości uzyskała dochody skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 września 2013 r.; 5. wykazanie nieruchomości (domy, mieszkania, nieruchomości rolne, inne nieruchomości) należących do osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym; 6. przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; 7 określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkań, których skarżąca jest właścicielem/współwłaścicielem poniesionych w roku 2013 np. czynsz, energia, media, telefon; 8. określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania samochodów, których skarżąca jest właścicielem/współwłaścicielem poniesionych w roku 2013 np. ubezpieczenie, paliwo; 9. przedłożenie oświadczenia na okoliczność, jaką kwotę miesięcznie przeznacza skarżąca na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia, leki; 10. przedłożenie dokumentów potwierdzających zabezpieczenie majątku skarżącej przez Prokuraturę oraz Urząd Skarbowy; 11. przedłożenie dokumentów potwierdzających zawieszenie przez skarżącą działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik wnioskodawczyni w dniu 21 października 2013 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o przedłużenie terminu wskazanego pismem z dnia 27 września 2013 r. z uwagi na fakt, że skarżąca przebywa na leczeniu sanatoryjnym w K. i nie ma możliwości przedłożenia dokumentów, o których mowa w piśmie Sądu. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik przedłożył kopię zaświadczenia z Sanatorium Uzdrowiskowego "B." w K., że skarżąca przebywa na 14-dniowym pobycie sanatoryjnym w okresie 12.10.2013 r. do dnia 26.10.2013 r.

Zarządzeniem z dnia 30 października 2013 r. referendarz sądowy odmówił przedłużenia terminu do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony przez skarżącą wniosek zawiera jedynie szczątkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej, a skarżąca wezwana do jego uzupełnienia nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącą o żądane dokumenty i oświadczenia spowodowało, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącej w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącej co do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych.

Wskazać należy również, że do dnia wydania niniejszego postanowienia wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego ze wskazanych dokumentów. Co więcej wnioskodawczyni uchyliła się nie tylko od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów źródłowych, ale nawet od złożenia dodatkowych oświadczeń co do swojej sytuacji rodzinnej poprzez wskazanie osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, czy sytuacji finansowej i majątkowej poprzez wskazanie z jakich źródeł oraz w jakiej wysokości dochody uzyskała ona oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 września 2013 r., poprzez wykazanie nieruchomości należących do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym; poprzez określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkań, których jest właścicielem/współwłaścicielem poniesionych w roku 2013, poprzez określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania samochodów, których jest właścicielem/współwłaścicielem poniesionych w roku 2013, czy oświadczenia jaką kwotę miesięcznie przeznacza na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia, leki.

Podkreślenia wymaga przy tym, że zarówno dokumenty jak i oświadczenia, do przedłożenia których wezwana została skarżąca nie wymagały od skarżącej podjęcia nadzwyczajnych starań, bowiem nie należą one do trudnych do uzyskania. Tym bardziej, że skarżąca nie wskazała na nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiłyby jej ich uzyskanie. Za taką nie można bowiem uznać pobytu w sanatorium.

Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, że wnioskodawczyni jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, który jak wynika z akt administracyjnych jest pełnomocnikiem skarżącej od dnia 20 lipca 2012 r. i jako pełnomocnik profesjonalny winien być dobrze zorientowany, co do obowiązku – wykazywania stosownymi dowodami przez osobę ubiegającą się o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych swojej sytuacji finansowej – i związanej z tym praktyki wzywania wnioskodawców o dokumenty źródłowe. Istotne jest również, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy już w dniu 1 lipca 2013 r., a zatem w tej dacie reprezentujący ją radca prawny winien uprzedzić skarżącą, że będzie się to wiązać z koniecznością wykazania swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej stosownymi oświadczeniami i dokumentami.

W ocenie referendarza sądowego postępowanie wnioskodawczyni, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych w żądanym zakresie.

Z tych względów uznano, że nieuzupełnienie przez skarżącą wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. Tym samym wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych.

W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.