Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 548/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 9, art. 24 par. 3, art. 35 par. 3, art. 43, art. 44
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 31a ust. 1 i 9
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 1 i 2, art. 23a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 października 2012r. sprawy ze skarg R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających oraz odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, za 2009 rok I. oddala skargi, II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na rzecz adwokata kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2009 r. R.K. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w tym płatności bezpośredniej, uzupełniającej do powierzchni grup upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw chmielu – zgodnie z oznaczeniem grupy upraw w części XII, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Wniosek ten w pkt 2 sekcji X zatytułowanej "Oświadczenia i zobowiązania" zawierał zobowiązanie producenta rolnego do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa rolnego, a także okazania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności.

W celu weryfikacji wymienionego wniosku, pismem z 18 listopada 2009 r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii zawiadomił producenta rolnego o zamiarze przeprowadzenia w dniu 25 listopada 2009 r., kontroli w jego gospodarstwie rolnym. Kontrola ta nie odbyła się. Organ stwierdził, że doszło do uniemożliwienia kontrolującym wstępu na teren gospodarstwa rolnego R.K. Ponowną kontrolę wyznaczono na dzień 10 grudnia 2009 r.. Kontrola ta nie została przeprowadzona, z tych samych jak podał organ przyczyn, co w dniu 25 listopada 2009r..

W dniu 5 lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał R.K. do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień w związku z zaistniałą sytuacją oraz poinformował o możliwości zapoznania się z zebranym dotychczas materiałem dowodowym sprawy.

11 lutego 2010r. wpłynęło do organu pismo R., S. i Z.K. zatytułowane "ponowna skarga z dnia 4.01.2010r.", w którym sformułowano szereg zarzutów pod adresem pracowników organów. Podano również m.in., że w listopadzie 2009r. "kontrola nie została przeprowadzona gdyż brama do gospodarstwa była zamknięta na kłódkę. Ponownie w dniu 2.12.2009r. ...powtórnie kontrola nie doszła do skutku, a pani K. tłumacząc nieobecność syna nie wpuszcza Inspektora Weterynarii na teren gospodarstwa".

Stwierdzając bezskuteczność podejmowanych działań w celu przeprowadzenia kontroli gospodarstwa R.K., dwiema decyzjami z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w odmówił rolnikowi przyznania wnioskowanych, wymienionych wyżej płatności obszarowych na 2009 r..

W uzasadnieniach obu rozstrzygnięć organ wskazał, że stosownie do art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.), wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu.

W sytuacji, gdy pomimo obowiązku R.K. nie poddał się kontroli w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze IRZ (System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt), odmowa przyznania Mu płatności do gruntów rolnych była jak najbardziej zasadna.

Utrzymując te rozstrzygnięcia w mocy, w uzasadnieniach decyzji z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, że warunki przyznania wymienionych wyżej płatności rolnych na rok 2009 zostały określone w art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, że świetle materiałów niniejszej sprawy kontrola na miejscu gospodarstwa rolnego strony, która miała odbyć się w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ w dniu 25 listopada 2009 r., a następnie wobec bezskuteczności podjętych działań, w dniu 10 grudnia 2009 r., w ogóle nie doszła do skutku. Pomimo prawidłowych zawiadomień o kontroli, brama gospodarstwa rolnego była zamknięta. Wysłane w dniu 18 listopada 2009r. na wskazany w Ewidencji Producentów adres zamieszkania wnioskodawcy (S.P.), pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii odebrane zostało przez dorosłego domownika, matkę skarżącego – S.K. w dniu 19 listopada 2009 roku, co jak wskazano w uzasadnieniach decyzji, wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. S.K. zobowiązała się do jej przekazania adresatowi. Zawiadomienie o kontroli zostało tym samym prawidłowo doręczone kontrolowanemu w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późno zm.). Ponadto, według notatki służbowej z dnia 25 listopada 2009 roku sporządzonej przez inspektora Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, kontrola gospodarstwa rolnego strony była niemożliwa ze względu na to, iż brama posesji i furtka były zamknięte. W związku z wykonaniem fotografii dokumentującej ten stan, matka wnioskodawcy – S.K. wezwała funkcjonariuszy policji, wskazując jako przyczynę naruszenie miru domowego.

W dniu 02 grudnia 2009 roku organ kontrolujący skierował do R.K. kolejne pismo informujące o wyznaczeniu kontroli, tym razem na dzień 10 grudnia 2009 roku, z pouczeniem, iż wnioski rolników, którzy uniemożliwili przeprowadzenie kontroli na miejscu podlegają odrzuceniu. Pismo to po powtórnym awizowaniu uznane zostało przez organ za doręczone w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponowna kontrola również nie odbyła się. Obecność pracowników Inspekcji Weterynaryjnej, w celu skontrolowania gospodarstwa rolnego R.K. we wsi S.P. potwierdziła w dniu 10 grudnia 2009 roku K.M. - matka nieobecnego w tym czasie sołtysa.

Według notatki służbowej pracowników Inspektoratu Weterynarii, w czasie podjętych tego dnia czynności kontrolnych brama gospodarstwa była zamknięta, a furtka uchylona. Gdy kontrolerzy wysiadali z samochodu, z budynku mieszkalnego wyszła S.K. i po zamknięciu domu rozpoczęła prace w ogrodzie. Następnie podając w rozmowie z kontrolerami, że "nie podlega pod ARiMR, ani pod weterynarię", S. K. zamknęła furtkę i poinformowała, że wezwie policję jeżeli kontrolujący nie odejdą.

Organ podkreślił, że pomimo skierowanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, wezwania z dnia 5 lutego 2010 r., R. K. nie złożył wyjaśnień w sprawie. Nie skorzystał też z możliwości zapoznania się z jej aktami.

Wobec bezzasadności zarzutów odwołania dotyczących nieskuteczności doręczeń kierowanej do strony korespondencji, w tym zawiadomień o poszczególnych terminach kontroli, za bezzasadny organ uznał wniosek rolnika o przesłuchanie na tę okoliczność jego rodziców – S. i Z.K. Nie znalazł również podstaw do wyłączenia od udziału w przedmiotowej sprawie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, pracownika Biura Powiatowego ARiMR, czy pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. W jej przypadku nie mógł zatem znaleźć zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, normujący kwestię wyjątków od stosowania obniżek i wyłączeń od płatności.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na obie, opisane powyżej decyzje organu odwoławczego, R.K. zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 23 ust. 2 i art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a ponadto niewłaściwe zastosowanie art. 31a ust. 1 – 3 oraz ust. 7 – 9 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez przyjęcie, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Strona skarżąca podniosła, że decyzje organu I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności. Ponadto, nie było jej zdaniem podstaw do przyjęcia fikcji prawnej z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, w odniesieniu do doręczeń zawiadomień o terminie kontroli na terenie gospodarstwa rolnego. R.K. wskazał na konieczność przeprowadzenia dowodów z dokumentów urzędowych i przesłuchań w charakterze świadków S. i Z.K. na wyżej wymienioną okoliczność. Zarzucił, że niezapowiedziana kontrola miała być przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii i dotyczyć wymagań weterynaryjnych, a nie płatności do gruntów rolnych, co – w Jego ocenie – potwierdza pismo tego organu z dnia 12 maja 2010 r.. Stwierdził również, że zaistniała w sprawie, wymieniona w art. 24 § 3 K.p.a. przesłanka wyłączenia od udziału w niej M.W., pełniącego funkcję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, oraz J.M. - Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, co strona sygnalizowała jeszcze na etapie postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności skarżący zarzucił, że nie podano mu nawet wysokości płatności, o których przyznanie ubiegał się, co jego zdaniem potwierdza, iż naganne działanie organu I instancji było umyślne i celowe. Zarzucił także naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w zakresie gromadzenia danych dotyczących jego matki. Podniósł, że decyzje organów zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 104 i art. 107 K.p.a., gdyż nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego, a decyzje organu odwoławczego – także z naruszeniem art. 35 § 3 K.p.a., albowiem zostały wydane po upływie terminu załatwienia sprawy. Jak wskazał, organ odwoławczy nie dążył do wyjaśnienia prawdy materialnej, prowadził postępowanie przewlekle i jednostronnie, a wydane rozstrzygnięcia oparto na gołosłownych twierdzeniach, iż matka skarżącego przyjęła korespondencję i zobowiązała się do jej przekazania adresatowi.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Uwzględniając powyższe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że wniesione przez Z.K. skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Powołując prawne podstawy obu decyzji odmawiających przyznania stronie jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2009 oraz płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na tenże rok, zasadnie wskazał organ odwoławczy, na warunki przyznania tych płatności określone odpowiednio w przepisach art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W myśl powyższych uregulowań, warunkami otrzymania płatności są m.in.: posiadanie przez rolnika w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek, działek rolnych o określonej stosownymi przepisami prawa unijnego powierzchni łącznej oraz przestrzeganie wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Artykuł 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, (Dz.U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.), określając w ramach zasady zgodności wymogi główne, stanowi, że rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie spełnia wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II oraz przestrzega zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6. Obowiązki, o których mowa w akapicie pierwszym, mają zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy to działalności rolniczej rolnika lub powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie.

Spełnienie powyższych przesłanek jest zatem nieodzownym warunkiem ubiegania się oraz korzystania przez rolnika z płatności do gruntów rolnych.

Stosownie do treści artykułu 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w tym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

W myśl art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, właściwym do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu przestrzegania wymogów wskazanych w załączniku III lit. A ust. 6-8a rozporządzenia nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r.), jest powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, jako organ kontroli, o którym mowa w art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. Podstawę prowadzenia przez powiatowego lekarza weterynarii kontroli gospodarstwa rolnego w zakresie wymogów wzajemnej zgodności IRZ oraz norm, stanowi też przepis art. 31a ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, odnośnie płatności określonych przepisami tego aktu. Zgodnie z wymienionym uregulowaniem, w przypadku pomocy, której warunkiem przyznania jest spełnianie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu nr 1782/2003 oraz przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia:

1) kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1;

2) oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się zgodnie z przepisami o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

3) ocena wagi stwierdzonej niezgodności ujęta w raporcie z czynności kontrolnych jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zasady przeprowadzania czynności kontrolnych przez wyspecjalizowany organ określa m.in. art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.). W myśl tego przepisu, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu inwentarza żywego okres wyprzedzenia, wymieniony w akapicie pierwszym, nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo danych aktów prawnych i norm dotyczących zasady współzależności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady współzależności.

Określając zasady prowadzenia kontroli na miejscu, w art. 31a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustawodawca określił, iż podejmowane w jej ramach czynności są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez powiatowego lekarza weterynarii (ust. 2 ww. art.). Upoważnienie to zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania (ust.3). Przed przystąpieniem do wykonania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów osoba upoważniona do ich wykonania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do wykonania czynności kontrolnych rolnikowi, jeżeli jest on obecny podczas kontroli (ust.6). Czynności kontrolne w ramach kontroli wymogów mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 23a ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 (ust.7). Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów mają prawo do:

1) wstępu na teren gospodarstwa rolnego, w tym do pomieszczeń i miejsc związanych z utrzymywaniem lub przebywaniem zwierząt;

2) dostępu do zwierząt;

3) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;

4) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów;

5) żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych.

Rolnik jest obowiązany zapewnić przy wykonywaniu czynności kontrolnych niezbędną pomoc (ust.9).

Podkreślić należy, iż uzyskanie płatności bezpośrednich następuje wyłącznie po spełnieniu określonych warunków co do posiadania gruntów oraz przestrzegania ustalonych przepisami prawa wymogów i norm.

Uniemożliwianie zatem przez rolnika lub jego przedstawiciela przeprowadzenia kontroli na miejscu w celu zweryfikowania zgłoszonych w jego wniosku danych, skutkuje odrzuceniem wniosku o przyznanie pomocy, na podstawie art. 23 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r..

Z przedstawionych do kontroli Sądu akt sprawy wynika, że składając wniosek o przyznanie wymienionych na wstępie płatności rolnych na rok 2009, R.K. zobowiązał się m.in. do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren swojego gospodarstwa rolnego, podpisując w dniu 12 maja 2009r. na ostatniej stronie wniosku stosowne oświadczenie. Pomimo dwukrotnego, pisemnego zawiadomienia wymienionego producenta rolnego o zamiarze przeprowadzenia w dniu 25 listopada 2009 r., a następnie w dniu 10 grudnia tego samego roku kontroli w jego gospodarstwie rolnym, kontrola nie odbyła się.

Słusznie Dyrektor AR i MR zwrócił uwagę w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji, iż wysłane na adres strony pisma informujące o planowanej kontroli w zakresie spełniania wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ zostały jej doręczone we właściwym trybie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Odbiór pisma z dnia 18 listopada 2009r. potwierdzony został bowiem 19 listopada tegoż roku przez dorosłego domownika, S. K. – matkę skarżącego, co stanowiło podstawę do uznania przez organy, iż pismo to doręczone zostało stronie na podstawie art. 43 k.p.a.. Z kolei zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu 10 grudnia 2009r. zostało dwukrotnie awizowane przez urząd pocztowy i w wyniku niepodjęcia go w terminie zwrócone do nadawcy, co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej korespondencji. Tym samym dokonano jego prawidłowego doręczenia, w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a..

Z raportu z czynności kontrolnych z dnia 22 grudnia 2009r., sporządzonego przez inspektora Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, który w dniach 25 listopada i 10 grudnia 2009r., wspólnie z innym pracownikiem Inspektoratu udał się do gospodarstwa rolnego R.K., wynika, że przeprowadzenie kontroli tego gospodarstwa było niemożliwe. Opisując w tym raporcie oraz sporządzonych wcześniej notatkach służbowych poczynione ustalenia, kontrolujący podał m.in., że pomimo doręczenia zawiadomienia o zamiarze kontroli, w dniu z 25 listopada 2009r. do kontaktu z kontrolowanym nie doszło. Odpowiedzią na próbę podjęcia stosownych czynności wynikających z zawiadomienia było wezwanie przez matkę wnioskodawcy – S.K. funkcjonariuszy policji i zgłoszenie zarzutu naruszenia miru domowego. Bezskuteczną okazała się ponowna próba kontroli gospodarstwa w dniu 10 grudnia 2009r., kiedy to R.K. również nie zgłosił się w związku z wizytą kontrolujących, zaś S.K. oświadczyła, że jeśli kontrolujący nie oddalą się od wejścia przed posesją, to wezwie funkcjonariuszy policji.

Pomimo skierowanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego i doręczonego w trybie art. 43 k.p.a., wezwania z dnia 5 lutego 2010 r. do złożenia wyjaśnień (którego odbiór potwierdziła w dniu 8 lutego 2010r. S.K.), R.K. nie złożył wyjaśnień w sprawie. Nie skorzystał też z możliwości zapoznania się z jej aktami. W sporządzonym po doręczeniu tego wezwania, piśmie z dnia 9 lutego 2010r. zatytułowanym jako "ponowna skarga z dnia 4.01.2010r.", wspólnie z rodzicami S. i Z.K. rolnik podał natomiast, że w listopadzie 2009r. "kontrola nie została przeprowadzona gdyż brama do gospodarstwa była zamknięta na kłódkę. Ponownie w dniu 2.12.2009r. ...powtórnie kontrola nie doszła do skutku, a pani K. tłumacząc nieobecność syna nie wpuszcza Inspektora Weterynarii na teren gospodarstwa". Przed wydaniem decyzji w sprawie, w związku z ubieganiem się o pomoc w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, skarżący wiedział zatem o podjętym przez organ zamiarze przeprowadzenia kontroli gospodarstwa. Pomimo obowiązku, o którym mowa w cyt. wyżej art. 31a ust. 9 ustawy o płatnościach, tj. zapewnienia przy wykonywaniu czynności kontrolnych niezbędnej pomocy, nie podjął jednak żadnych działań w tym celu.

W świetle powyższych ustaleń, podnoszona przez R.K. wersja, że matka S.K. nie informowała Go o odebranej korespondencji i podejmowanych próbach podjęcia kontroli gospodarstwa rolnego, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawnej całokształtu okoliczności sprawy. Wersję te należy zresztą uznać za niewiarygodną, skoro jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, S.K. odbierała pod nieobecność syna inne przesyłki kierowane do niego przez organy w przedmiotowej sprawie, co w tych przypadkach (potwierdzenia odbioru z dnia 24 lutego i 1 marca 2010r.), nie było przez stronę kwestionowane. Wbrew twierdzeniom rolnika, uzasadnionym było więc uznanie, iż jako dorosły domownik S.K. upoważniona była do odbioru kierowanej do niego korespondencji.

W ustalonym stanie faktycznym przyjęcie przez organy, iż R. K. wiedział o zamiarze przeprowadzenia kontroli jego gospodarstwa i pomimo obowiązku współdziałania z kontrolującymi, odmówił udziału w podjętych czynnościach, nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Jak już wskazano, uzyskanie płatności bezpośrednich następuje wyłącznie po spełnieniu określonych warunków co do posiadania gruntów oraz przestrzegania ustalonych przepisami prawa wymogów i norm. W związku z weryfikacją przez właściwy organ danych w tym zakresie, rolnik jest zobowiązany zapewnić przy wykonywaniu czynności kontrolnych niezbędną pomoc, co jednoznacznie wynika z treści art. 31a ust. 9 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powzięcie przez producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie pomocy finansowej, wiadomości o zamiarze przeprowadzenia kontroli jego gospodarstwa skutkować powinno aktywnym udziałem rolnika w wyjaśnieniu wszystkich istotnych kwestii związanych ze spełnieniem niezbędnych warunków i wymogów. W razie niemożności takiego udziału w konkretnym czasie z przyczyn niezależnych od rolnika, w jego interesie leży ewentualne uzgodnienie z kontrolującym innego terminu przeprowadzenia czynności.

W niniejszej sprawie, rolnik wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 31a ust.9 ustawy o płatnościach i zobowiązaniu zawartemu w pkt. X. 2) wniosku o przyznanie płatności, nie wykazał woli jakiegokolwiek współdziałania przy realizacji podjętych przez właściwy organ czynności kontrolnych. Uniemożliwił tym samym zweryfikowanie niezbędnych danych, co zasadnie skutkowało odmową przyznania płatności.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa wspólnotowego i krajowego, stanowisko organów obu instancji odmawiające z powyższych przyczyn przyznania R.K. wymienionych na wstępie płatności na rok 2009, należało uznać za prawidłowe.

W przedstawionym wyżej stanie prawnym w zakresie celu i zasad przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów, zarzuty skargi odnośnie wydania rozstrzygnięć z naruszeniem przepisów prawa, nie mogą tym samym zasługiwać na uwzględnienie.

Niezasadny jest w szczególności zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 104 i art. 107 K.p.a., wobec braku uzasadnienia faktycznego i prawnego. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy i dokonanej przez organy ich prawidłowej oceny prawnej, prawidłowym było uznanie przez Dyrektora ARiMR, iż zbędnym jest podejmowanie dalszych czynności dowodowych, w tym przesłuchanie w charakterze świadków rodziców rolnika – S. i Z.K.

W świetle powołanych wyżej przepisów art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 31a ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, bezzasadne są również zarzuty skargi kwestionujące właściwość Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w zakresie prowadzenia kontroli w związku ze złożonym przez producenta rolnego wnioskiem, przy czym bez znaczenia dla oceny tej kwestii pozostaje nic nie wnosząca do sprawy treść dołączonego do skargi pisma tego organu z dnia 12 maja 2010 r., z którego wbrew twierdzeniom skarżącego nie wynika, aby przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, w listopadzie i grudniu 2009r. kontrola, dotyczyć miała wymagań weterynaryjnych, a nie płatności do gruntów rolnych.

Sąd nie dopatrzył się też podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących wyłączenia od udziału w rozpatrzeniu sprawy M.W., pełniącego funkcję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz J.M., pełniącej funkcję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, z przyczyny określonej w art. 24 § 3 k.p.a., do której to kwestii organ odwoławczy prawidłowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Za pozostające bez wpływu na wynik niniejszej sprawy i legalność zaskarżonych decyzji, orzekający w jej granicach na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ponadto zarzuty skargi odnośnie nie podania stronie wysokości płatności, o których przyznanie ubiegała się, a także naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w zakresie gromadzenia danych dotyczących matki - S. K.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył też art. 35 § 3 k.p.a.. W związku z upływem terminu dwóch miesięcy do załatwienia sprawy strona informowana była bowiem o jego przedłużeniu do dnia 16 czerwca 2010r. (pisma z dnia 14 maja 2010r. – k.22,23 akt adm.) z przyczyn niezależnych od organu, co jak podano, związane było z koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Reasumując należy stwierdzić, iż w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, w działaniach organu odwoławczego Sąd nie dopatrzył się naruszenia jakichkolwiek przepisów procedury (np. art. 7 kpa). Brak jest też podstaw do zarzucenia organom wadliwego działania, które miałoby podważać zaufanie do organu państwa (art. 9 kpa).

Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony w sposób przekonywujący, z powołaniem właściwych przepisów prawa europejskiego i krajowego, dokładnie wyjaśnił przyczyny odmownych decyzji w zakresie przyznania wnioskowanych przez R.K. płatności.

Z tych względów, nie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.