Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1171/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 uat. 1, art. 137.
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. K., D. K., H. K., H. A. oraz J. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżących J. K., D. K., H. K., H. A. oraz J. P. od Wojewody kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Starosta L. orzekł na rzecz J. K., J. P., D. J. K.9o, M. L., H. A. i H. K. zwrot nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha, wykazana w dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej w państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym prowadzonym przez Prezydenta Miasta L. pod nr [...], stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] (obręb 30 - R. W., arkusz mapy 4), będącej własnością G. L..

W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy.

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] r., znak: [...] - na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – dokonał wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność L. K., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,3523 ha. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego "R. ".

Wnioskami z dnia [...] r. spadkobiercy byłej właścicielki ww. nieruchomości: M. L., H. A., H. K., J. K., J. P. i D. J. K., wystąpili do Prezydenta Miasta L. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej w obszar ewidencyjnej działki nr [...], położonej w L. przy ul. [...].

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, wobec wystąpienia przesłanek wyłączenia określonych w art. 24 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 26 § 2 pkt 1 k. p. a. w zw. z art. 142 ust. 2 u. g. n. Do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wyznaczono Starostę L..

W dniu [...] r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że wnioskowany do zwrotu grunt stanowi teren porośnięty trawą i krzewami (5 sztuk). W trakcie postępowania pełnomocnik stron dołączył do akt sprawy dokumentację geodezyjną, w celu okazania precyzyjnego przebiegu granic wnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Poza tym Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. przy piśmie z dnia [...] r., znak: [...] przekazał organowi I instancji, kopię decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...], w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego "R.". Jednocześnie przesłał kopię planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego - planszę podstawową osiedla "R." z 1977 r., lecz z powodu braku opieczętowania planu nie można stwierdzić, czy był on załącznikiem do ww. decyzji znak: [...] Z analizy powyższego planu wynika, że wnioskowany do zwrotu teren był przeznaczony pod ośrodek sportowy, lecz jak wynika z mapy, teren ten był położony poza obszarem realizacyjnym osiedla mieszkaniowego "R.".

Ponadto pismem z dnia [...] r., znak: [...] Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. przekazał organowi I instancji, kopię planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego osiedla "S. " oraz zatwierdzającej go decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...], obowiązującego w dniu [...] r. dla przedmiotowej działki. Z powyższych dokumentów wynika, że zgodnie z planem szczegółowym dzielnicy w programie realizacji osiedla "S." i "R.", miał powstać między innymi ośrodek sportu podstawowego, obejmujący halę sportową, zespół basenów oraz boisko do piłki nożnej. Zaś z analizy planu ogólnego - plansza podstawowa w skali 1:1000 wynika, że wnioskowany do zwrotu teren miał stanowić infrastrukturę ww. ośrodka (otoczenie kompleksu sportowego).

Wydział Planowania Urzędu Miasta L. pismem z dnia [...] r. znak: PL- [...] przekazał informację, iż obszar dawnej działki nr [...], obecnie wchodzącej w areał działki nr [...], w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L. - C. zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. N. 21 z dnia [...] r. Według ustaleń ww. planu, zawnioskowany do zwrotu obszar leży w terenie oznaczonym symbolem "D 25 US" - dzielnicowy ośrodek sportu z zespołem basenów, sauną, łazienkami leczniczymi, salą gimnastyczną. Przy piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskodawców dołączył do akt sprawy dokumentację geodezyjno-prawną sporządzoną przez uprawnionego geodetę, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr [...], z której wynika, że wnioskowany do zwrotu teren (część dawnej działki nr [...]), oznaczony został jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha, wchodzący w obszar ewidencyjnej działki nr [...].

Następnie w dniu [...] r. organ przeprowadził ponowne oględziny nieruchomości z udziałem uprawnionego geodety, który okazał granice wnioskowanej do zwrotu projektowanej działki nr [...]. Przedmiotowy grunt w całości stanowi teren zielony, porośnięty trawą, na którym rośnie kilkuletnie drzewo (wierzba). Na nieruchomości brak jest jakichkolwiek śladów inwestycji, nie ma również infrastruktury technicznej. Pełnomocnik zaś wnioskodawców zwrócił uwagę, iż działka porośnięta jest również pokrzywami, mleczem oraz innymi chwastami.

Przeprowadzono również rozprawę administracyjną w dniu [...] r., podczas której pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał wniosek o zwrot jednocześnie wskazując, iż cel wywłaszczenia, który winien być interpretowana w sposób ścisły, nie został zrealizowany. Zgodnie z miejscowym planem szczegółowym L.-C., zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. tj. częścią opisową i częścią graficzną, zawnioskowany do zwrotu teren przeznaczony był pod budowę ośrodka sportowego wraz z kompleksem boisk, zaś konkretnie na tej działce przewidziana była budowa obiektu powiązanego z ośrodkiem sportowym. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawców przedmiotowy teren jest zaniedbany, porośnięty niekoszoną trawą i chwastami i nie służy on zabezpieczeniu potrzeb mieszkańców. Obecny na rozprawie pełnomocnik G. L. sprzeciwił się zwrotowi przedmiotowej nieruchomości z uwagi na realizację celu wywłaszczenia, a uzasadnienie stanowiska zostanie przedstawione w ewentualnym odwołaniu od decyzji. Ponadto wniósł o zabezpieczenie wierzytelności z tytułu zwracanego odszkodowania w postaci hipoteki na nieruchomości, w przypadku orzeczenia o zwrocie tej nieruchomości.

Ponadto Prezydent Miasta L. w piśmie z dnia [...] r. znak: [...] stwierdził, że teren przedmiotowej nieruchomości znajduje się w utrzymaniu Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L.. Działka nr [...] jest utrzymywana interwencyjnie. W latach ubiegłych była koszona i porządkowana w ramach umowy nr [...] pn. Utrzymanie miejskich zasobów gruntowych, nie objętych stała, kompleksową konserwacją zieleni komunalnej w L. zlokalizowanej poza pasem drogowym oraz nr [...] pn. Likwidacja dzikich wysypisk śmieci zlokalizowanych poza pasem drogowych w Rejonie nr I. W roku bieżącym była uprzątnięta w ramach umowy nr [...] pn. Likwidacja dzikich wysypisk śmieci zlokalizowanych poza pasem drogowym w rejonie II. Do pisma załączył ww. umowy.

Prezydent Miasta L. od powyższej decyzji wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty L. w całości. Prezydent Miasta L. stoi na stanowisku, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia i nie zgadza się z wyrażonym w decyzji poglądem organu prowadzącego postępowanie o niewystarczającym stopniu zorganizowania zieleni miejskiej. Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca projektowaną działkę nr [...] znajduje się na terenie w pełni zorganizowanego osiedla "R.", w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. Zarówno lokalizacja jak i sposób zagospodarowania ww. projektowanych działek dowodzą, że teren ten stanowi zieleń osiedlową. Jak wskazał skarżący, realizacja osiedla mieszkaniowego jest procesem złożonym i długotrwałym. Ocena stopnia zrealizowania nie może być dokonywana w jedynie w odniesieniu do poszczególnych elementów z pominięciem odniesienia się do całości. Ustosunkowanie się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu zawnioskowanego do zwrotu bez potraktowania go jako części zorganizowanego zespołu obiektów osiedla mieszkaniowego może prowadzić do całkowitego błędnego przekonania o jego niezagospodarowaniu.

Wojewoda rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Organ odwoławczy powołując się na w art. 136, art. 137 i art. 216 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej: u. g. n., wskazał, jakie przesłanki powinny zaistnieć, aby można było dokonać zwrotu nieruchomości. Wyjaśnił, że przepisy te uzależniają zasadność zwrotu, między innymi od okresu jaki upłynął, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, do dnia rozpoczęcia inwestycji lub jej zakończenia. Podniósł także, że analiza zebranego materiału dowodowego powinna dawać pogląd na to kiedy rozpoczęto lub czy w ogóle rozpoczęto inwestycję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie celem określonym w akcie wywłaszczenia była niewątpliwie budowa osiedla mieszkaniowego "R.". Przedmiotowa nieruchomości po dacie jej wywłaszczenia, aż do chwili obecnej wykorzystywana jest jako teren zielony, zagospodarowany i pielęgnowany, o czym świadczą umowy zawarte przez G. L. kolejno z: R. C. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. " z siedzibą w L. oraz S. T. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Firma P.-U.-H. S. T..

Obszar dawnej działki nr [...] w dacie wywłaszczenia objęty był Miejscowym Planem Szczegółowym L. - C. zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. Jak ustalono w oparciu o archiwalne dokumenty planistyczne, wnioskowany do zwrotu obszar znajdował się poza granicami planowanego osiedla "R." i przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej. Teren, na którym znajduje się wnioskowana do zwrotu działka oznaczona projektowanym nr [...], położony był w obszarze przeznaczonym pod dzielnicowy ośrodek sportu (symbol D25 US). W niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze zapisy ww. tekstu planu dotyczące ustaleń ogólnych a odnoszących się całego obszaru w granicach opracowania. Jak wskazane jest w ust. 6 planu, w planowaniu i realizacji zobowiązuje się do przestrzegania zasady maksymalnego zachowania walorów naturalnego środowiska przez zachowanie rzeźby terenu, istniejącej zieleni wysokiej, naturalnego przebiegu rzeki Bystrzycy. Ust. 7 stanowi, że zobowiązuje się do sytuowania zabudowy w sposób podkreślający naturalne formy terenu. Z. się wykonywania makroniwelacji i odkładania ziemi z wykopów na terenach przewidzianych pod parki i ogrody. Ponadto w ust. 8 wskazano, że wszystkie linie rozgraniczające tereny o różnym sposobie użytkowania są liniami postulowanymi i w opracowaniach realizacyjnych mogą ulegać zmianie w wyniku uszczegółowień programu i warunków technicznych bez naruszenia podstawowych zasad planu.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko G. L., iż teren zielony znajdujący się na przedmiotowej działce jest funkcjonalnie związany z osiedlem mieszkaniowym oraz izoluje to osiedle od pobliskich głównych arterii komunikacyjnej - ul. [...], a dalej ul. [...]. Cechy charakterystyczne oraz funkcjonalne względem osiedla obejmują m. in. pozytywny wpływ na warunki bioklimatyczne, zarówno dla najbliższego otoczenia, jak i w skali miasta, a także retencję wodną na terenach zurbanizowanych, niski koszt wprowadzania zieleni w terenie zabudowanym, dużą trwałość oraz samoistny rozrost - co powoduje, iż argument o braku stosowania zabiegów pielęgnacyjnych oraz braku zagospodarowania jest bezzasadny (zob. L. G., Funkcja i użyteczność zieleni w strukturach układów komunikacyjnych, Czasopismo Techniczne z. 30 Architektura z. 8-A, str. 257). Funkcja tego typu zieleni jest niezmiernie istotna ze względu na tworzenie strefy biologicznie czynnej, która ma pozytywny wpływ na bioklimat strefy zabudowanej budynkami strefy mieszkalnej. Istnienie tego typu obszarów, jest nieodzownym elementem każdego układu urbanistycznego, który kształtują. Związane jest to z koniecznością zapewnienia ochrony mieszkańców przed zanieczyszczeniami powietrza. Zieleń ma również wpływ na termiczne i dynamiczne ruchy powietrza, tłumienie hałasu powstającego na szlakach komunikacyjnych, oczyszcza powietrze, jak również jest instrumentem wymiany gazowej powodującym redukcję dwutlenku węgla powstałego w pobliskim obszarze zasiedlenia i wymianie tlenowej. Tereny zielone wpływają również na mikroklimat miasta poprzez modyfikację wilgotności gleby i powietrza.

Zdaniem organu odwoławczego zagospodarowanie przedmiotowego terenu pod zieleń mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, które to osiedle oprócz domów mieszkalnych winno posiadać również infrastrukturę, w tym tereny zielone i ciągi komunikacyjne. Wprawdzie jak wykazało postępowanie na części wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano żadnego obiektu, w tym jak twierdzi organ I instancji zawnioskowany do zwrotu grunt niemal w całości nie został w żaden sposób zagospodarowany, nie zmienia to jednak faktu, iż nie nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia, tym bardziej, że obszar ten przeznaczony był pod tereny o funkcji dzielnicowej związanej z rekreacją i wypoczynkiem (dzielnicowy park wypoczynku i rekreacji "Rury" z zespołami boisk i płyta stadionu, szkoła specjalistyczna).

Organ poza tym nie zgodził się ze stanowiskiem Starosty L., który stwierdził, że skoro teren ten stanowi zaniedbany nieużytek, porośnięty nieuporządkowaną i niepielęgnowaną roślinnością, oraz z uwagi na brak na tym terenie obiektów sportowych, obszaru tego nie można uznać za pielęgnowaną, chociażby interwencyjnie zieleń miejską, a co za tym idzie uznano go za zbędny na cel wywłaszczenia. Podkreślił bowiem, że w orzecznictwie wskazuje się, że analiza realizacji celu wywłaszczenia nie może abstrahować od kontekstu funkcjonalnego z daty wywłaszczenia nieruchomości, a w przypadku planowanej realizacji osiedla mieszkaniowego także od specyfiki wieloletnich inwestycji mieszkaniowych. Przy ocenie realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić zatem nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla. Do takich obiektów należą urządzenia towarzyszące, umożliwiające korzystanie z zabudowy mieszkaniowej takie jak ciągi komunikacyjne, parkingi, boiska sportowe, zieleń osiedlowa, trawniki, różnorakie miejsca wypoczynku, czy ciągi piesze. Słusznie zatem uważa skarżąca, że nie ma podstaw do uznania nieruchomości oznaczonej projektowanym nr [...] za zbędną na cel wywłaszczenia. Nie ma przy tym znaczenia w jakim stanie znajduje się rosnąca na niej zieleń oraz stopień dbałości o nią. Cały ten obszar jest, w ocenie organu odwoławczego, zagospodarowany w sposób zapewniający prawidłowe korzystanie z osiedla mieszkaniowego.

Ponadto organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjnym, wskazał, że dla oceny realizacji celu wywłaszczenia decydującym jest fakt użytkowania nieruchomości zgodnie z tym celem. Nieistotne jest to, że teren zagospodarowano poza granicami osiedla wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Należy przy tym wskazać na potrzebę rozróżnienia "zmiany" celu wywłaszczenia od modyfikacji lokalizacji inwestycji". Zmiana celu wywłaszczenia to jakościowa zmiana lokalizacji, polegająca na zmianie charakteru celu, a o modyfikacji lokalizacji można mówić wtedy, kiedy mieści się ona w celu uzasadniającym wywłaszczenie (w niniejszej sprawie budowa osiedla mieszkaniowego). O zmianie celu wywłaszczenia można zatem mówić tylko w przypadku, gdy następuje zmiana funkcji wywłaszczonego terenu i ma ona charakter trwały np. wywłaszczenie pod budowę obwodnicy drogowej ze zmianą następnie pod budowę domków jednorodzinnych. Objęty wnioskiem grunt, leży bowiem w obrębie osiedla mieszkaniowego, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych i stanowi teren zielony, pełniąc funkcje rekreacyjną, korzystają z niego mieszkańcy osiedla mieszkaniowego. Oczywistym jest, co było już wyżej wskazane, że w obrębie terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne muszą występować inne poza budynkami mieszkalnymi obiekty m. in. ciągi komunikacyjne pomiędzy poszczególnymi budynkami oraz trawniki (zieleńce).

Jak wykazało postępowanie, wnioskowana do zwrotu nieruchomość, nie stała się zbędna cel na jaki wywłaszczono przedmiotową nieruchomość, co pozwala na stwierdzenie, że przesłanki do zwrotu nieruchomości, zawarte w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy, nie zostały spełnione.

J. K., J. P., D. J. K., M. L., H. A. i H. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie na etapie odwoławczym postępowania co do przesłanek decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenie celu wywłaszczenia i sposobu jego zrealizowania, jak i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność określenia momentu rozpoczęcia prac związanych z zagospodarowaniem terenu zawnioskowanego do zwrotu, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, iż na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia;

2. naruszenie prawa materialnego, tj., art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, zgodnie z ust. 3 art. 136 ustawy, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Nieruchomość, stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy, uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W przypadku, gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że wystąpienie jednej z przesłanek zbędności, o których mowa w art. 137 ustawy, nakazuje organowi administracji publicznej uznać tę nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji winno skutkować jej zwrotem. Powołany przepis, zawierający ustawową definicję pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od jego treści (por. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2001 r., I SA 241/00, LEX nr 54436, 22 sierpnia 2003 r., I SA 2622/01, LEX nr 149521, 4 września 2003 r., II SA/Gd 1552/00, LEX nr 298527, 16 kwietnia 2009 r., I OSK 581/08, LEX nr 555628, 1 października 2010 r., I OSK 1612/09, LEX nr 745102).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wywłaszczenia nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący, dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego R. - zgodnie z lokalizacją ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta L..

W takiej sytuacji, to jest w związku z dość ogólnie określonym celem wywłaszczenia, ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie wszelkich dokumentów dotyczących realizacji tego celu.

Nie budzi również wątpliwości, że w świetle pozyskanej przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] r. zatwierdzającej plan realizacyjny O. Mieszkaniowego R. oraz planu ogólnego zagospodarowania terenu O. R. z 1977 r. wynika jednoznacznie, że w ramach planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego R. miał powstać m.in. ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Z analizy planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego - plansza podstawowa w skali 1:1000 wynika, iż zawnioskowany teren do zwrotu był przeznaczony pod usługi sportowe – pod budowę obiektu powiązanego z ośrodkiem sportowym.

Niewątpliwie również, przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe wykazało, iż na wspomnianym gruncie nie doszło do realizacji wskazanych wyżej obiektów.

Jak wynika z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniach [...] r. i [...] organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny nieruchomości wnioskowanej do zwrotu, na podstawie których ustalił, że wnioskowany do zwrotu teren w części jest porośnięty trawą i drzewami. Nie budzi zatem wątpliwości, że na działce objętej zwrotem nie powstał żaden obiekt sportowy. Co więcej, w ogóle nie powstał na działce zawnioskowanej do zwrotu, jak też na działkach sąsiadujących przewidziany w zatwierdzonym planie realizacyjnym ośrodek sportu z halą sportową i zespołem basenów oraz boiskiem piłki nożnej. Nie wybudowano na tym terenie, bądź w jego obrębie hali sportowej, brak jest jakiegokolwiek basenu, czy boiska do piłki. Teren ten oraz teren przylegający do projektowanej działki jest niezagospodarowany, porośnięty chwastami oraz nieskoszoną trawą. Tym samym mimo, że osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane, to wywłaszczenie nieruchomości obejmującej w tej sprawie działkę wnioskodawców - nie było niezbędne do budowy osiedla.

Oczywistym jest więc, że na terenie wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano opisanego celu wywłaszczenia, skonkretyzowanego w oparciu o istniejące w dacie wywłaszczenia dokumenty planistyczne.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska Wojewody, iż została ona zagospodarowana w całości pod elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Podkreślić trzeba, że przyjęcie takiego stanowiska byłoby sprzeczne z dyrektywą ścisłego wykładania celu wywłaszczenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia, określonego ogólnie w decyzji wywłaszczeniowej, możliwe jest w oparciu o archiwalne materiały planistyczne. Ponownie wskazać należy, iż ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość położona była w obszarze przeznaczonym pod usługi sportowe – budowę obiektu powiązanego z ośrodkiem sportowym.

Wskazać należy, że nie każda infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. W odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji".

Skoro bowiem nieruchomość nie została zagospodarowana w sposób zgodny z określonym w opisanych dokumentach planistycznych, nie jest dopuszczalnym uznanie, jak to uczynił organ odwoławczy, że istniejąca na gruncie "infrastruktura osiedla mieszkaniowego" stanowi w istocie realizację celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu zasadne są zarzuty skarżącej, że istniejące na gruncie elementy infrastruktury powstały w oderwaniu od pierwotnego celu wywłaszczenia. Potwierdzeniem powyższego, jak również tymczasowego i prowizorycznego charakteru zagospodarowania terenu, jest stan zagospodarowania opisanej działki.

Trzeba przy tym zauważyć, że w ocenie Sądu o realizacji celu wywłaszczenia, nawet gdyby była nim realizacja zieleni osiedlowej, nie mogą świadczyć kilkuletnie nasadzenia na części projektowanej działki nr [...].

Podkreślenia wymaga, że takie działania, podjęte kilkadziesiąt lat po dokonaniu wywłaszczenia nie mogą świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia, nawet gdyby były z nim zgodne, co jednak – jak wskazano wyżej – nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, stosownie do art. 153 powyższej ustawy, uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 205 § 1 i § 2 w związku z art. 200 ww. ustawy.