Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 711/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Asystent Sędziego Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi W.Ż. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przyznanych z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2007 - 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W.Ż. złożył do Agencji Rozwoju [...] S.A. wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013.

W dniu 25 maja 2010 r. Województwo reprezentowane przez Agencję Rozwoju [...] S.A. (w skrócie: "AR[...]") zawarło z beneficjentem W.Ż. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" W.Ż. umowę o dofinansowanie Projektu: "Rozbudowa firmy "A" poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnych technologii suszenia biomasy" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 Osi Priorytetowej 1. Rozwój i innowacje w MŚP Działania 1.2. Rozwiązania innowacyjne w MŚP.

W trakcie kontroli, przeprowadzonej w dniach 23 i 24 czerwca 2016 r. Zespół Kontrolujący Agencji Rozwoju [...] S.A. ustalił, że projekt został zrealizowany nieprawidłowo.

W dniu 31 sierpnia 2016 r. Instytucja Pośrednicząca wezwała beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 498.567,76 zł.

Dnia 28 września 2016 r. przesłano beneficjentowi Informację Końcową, w której Instytucja Pośrednicząca podtrzymała stanowisko zawarte w Informacji Pokontrolnej.

Pismem z dnia 4 października 2016 r. beneficjent został poinformowany o podjęciu uchwały o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu.

Z uwagi na to, że strona nie zwróciła wypłaconego dofinansowania, Instytucja Zarządzająca zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2017 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację Projektu.

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Zarząd Województwa zobowiązał beneficjenta do zwrotu przyznanych środków w łącznej kwocie 498.567,76 zł wraz z odsetkami.

W związku z wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarząd Województwa działając na podstawie art. 25 pkt 1 oraz 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. (t.j.: Dz.U. z 2018, poz. 1307 ze zm., dalej jako "u.z.p.p.r."), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2017, poz. 2077 ze zm., dalej jako "u.f.p."), art. 54 § 1 pkt 3 pkt oraz pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2018 poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p.") oraz art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998 r. (t.j.: Dz.U. z 2018 poz. 913 ze zm., dalej jako "u.s.w.") decyzją z dnia 24 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 25 maja 2010 r. zawarto w G. umowę o dofinansowanie ww. Projektu, aneksowaną siedmiokrotnie w dniach: 7 marca 2012 r., 21 sierpnia 2012 r., 16 stycznia 2013 r., 12 czerwca 2013 r., 23 lipca 2014 r., 14 lipca 2015 r. oraz 8 marca 2016 r. (dalej: Umowa).

Na podstawie Informacji Pokontrolnej sporządzonej przez Zespół Kontrolujący AR [...] S.A. po przeprowadzeniu kontroli z dnia 23 czerwca 2016 r. oraz wyjaśnień Beneficjenta z dnia 15 lipca 2016 r. a także Informacji Końcowej z dnia 24 października 2016 r. organ ustalił, że beneficjent podczas realizacji Projektu, do którego był zobowiązany na podstawie Umowy, dopuścił się szeregu nieprawidłowości polegających nie dokonaniu zakupu: zestawu do badań ZESPOŁU SUSZĄCEGO P-PC-S.C, ukosowarki do blach (1szt), półautomatów do spawania (4 szt.), wiertarki kolumnowej (1 szt.), giętarki do rur (1 szt.), platformy niskopodwoziowej (1 szt.), niektórych elektronarzędzi (nożyce do cięcia blachy 2 szt., wiertarki bezudarowe 3 szt., wiertarki kątowe 2 szt., klucz udarowy, szlifierka oscylacyjna, pilarka taśmowa, opalarka, nożyce skokowe, szlifierki szczotkowe 2 szt., wentylator oddymiający, sprężarka), zestawów komputerowych (2 szt.), szaf na odzież i jedzenie (27 szt.), mebli do stołówek (6 kompletów), krzeseł (15 szt.), regałów (15 szt.), metalowych szafek na klucze (7 szt.), oprogramowania komputerowego - pakiety Windows i Office (2 szt.), innych programów (4 szt.), opracowania dokumentacji mechanicznej wyrobu (200 godz. usług), opracowania dokumentacji elektronicznej automatyki i hydrauliki wyrobu (1060 godz. usług), opracowania dokumentacji programu automatyki sterowania wyrobu (1060 godz. usług), doradztwa w uzyskaniu certyfikatu dyrektywy maszynowej i nadzoru nad certyfikatem (445 godz. usług), opracowania dokumentacji patentowej, umów, tłumaczeń (445 godz. usług).

Organ wskazał, że z ww. dokumentów wynika również, że nie została uruchomiona produkcja nowego produktu, tj. innowacyjnej suszarni biomasy. Beneficjent nie dostarczył dokumentacji potwierdzającej osiągnięcie wskaźnika produktu: 1.2.2 (KSI) Wartość zakupionych środków trwałych/wartości niematerialnych 1.2.4 (KSI) Liczba wdrożonych technologii, wskaźnik produktu 1.2.7 (KSI) Liczba zgłoszonych praw wyłączności np. patentów osiągnięto 3 z planowanych 4, 1.2.8 Liczba godzin usług doradczych (godziny) z planowanych 2350 godzin osiągnięto 48, wskaźnik 1.2.10 Liczba godzin szkoleniowych z planowanych 72 osiągnięto 64, nie dostarczył dokumentacji umożliwiającej ustalenie stopnia osiągnięcia wskaźników rezultatu Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy, 1.2.11. Liczba wytworzonych technologii wprowadzonych na rynek, 1.2.13 (KSI) Liczba uzyskanych praw wyłączności np. patentów, 1.2.14 (KSI) Liczba nowych produktów i usług oraz nie okazał deklaracji rozliczeniowej za maj 2016 r.

Z materiału dowodowego, w tym Informacji Pokontrolnej z dnia 4 sierpnia 2016 r. wynika, że sposób prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej jest nieprawidłowy, Beneficjent nie okazał oryginałów faktur: [...] (pozycja 1 zestawienia 15 wniosku o płatność), [...] (pozycja 7 zestawienia 15 wniosku o płatność), [...] (pozycja 10 zestawienia 15 wniosku o płatność) oraz nie dostarczył dokumentacji umożliwiającej ustalenie wielkości przychodu ze sprzedaży w roku 2008 i ustalenie statusu MŚP przedsiębiorcy.

Z wymienionych wyżej dokumentów, a także z dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez stronę pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. oraz przeprowadzonych dnia 11 maja 2017 r. oględzin, wynika że beneficjent nie dokonał zakupów, do których był zobowiązany na podstawie Harmonogramu rzeczowo - finansowego oraz nie zrealizował celu Umowy jakim było uruchomienie produkcji innowacyjnej suszarni biomasy. W toku postępowania odwoławczego organ ustalił również, że beneficjent nie umieścił na stronie internetowej informacji na temat uruchomienia produktu oraz postępu prac projektowych z uwzględnieniem dofinansowania projektu ze środków RPO WP.

Organ wskazał ponadto, że w wyjaśnieniach strona potwierdziła brak dokonania poszczególnych zakupów oraz realizacji innych ciążących na niej obowiązków.

Zarząd wyjaśnił, że sam wskazywany przez stronę wzrost zatrudnienia nie spowodował realizacji wskaźników rezultatu - Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy, bowiem firma nie uruchomiła produkcji innowacyjnej suszarni biomasy.

Organ II instancji ustalił ponadto, że beneficjent, nie złożył oświadczenia dotyczącego zgodności z przepisami wspólnotowymi w zakresie polityk horyzontalnych oraz o realizowaniu innych projektów o podobnym lub innym zakresie współfinansowanych ze środków publicznych, do czego był zobowiązany na podstawie Umowy.

Zdaniem organu powyższe uchybienia stanowią naruszenie § 3 ust. 4 Umowy, który stanowi, że beneficjent jest zobowiązany do zrealizowania pełnego zakresu rzeczowego Projektu, w tym zmian w zakresie rzeczowym projektu zgodnie z wnioskiem i Umową.

W ocenie organu, celem Projektu było uruchomienie nowego produktu, jakim jest innowacyjna suszarnia biomasy, nie zaś gotowość na uruchomienie takiej produkcji. Istnienie dokumentacji nie potwierdza, zrealizowania celu projektu. O braku jego realizacji, poza wskazanymi w decyzji dowodami, świadczą także zeznania właściciela firmy W.Ż. oraz świadka L.Ż. Z uwagi na powyższe wskazywane przez stronę dokumenty, pozostają bez wpływu na rodzaj podjętej decyzji.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią sekcji C.2. wniosku o dofinansowanie przedmiotem Umowy jest produkcja urządzeń do uzdatniania biomasy, co jest definiowane jako kierunek rozwoju. Ponadto na podstawie § 2 ust. 3 Umowy beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie, zaś § 23 stanowi, że integralną część Umowy stanowi wniosek o dofinansowanie oraz Harmonogram Rzeczowo – Finansowy.

Zdaniem Zarządu powoływanie się strony na tytuł Umowy w oderwaniu od pozostałych jej zapisów, a następnie wywodzenie z przedmiotowego zapisu, że celem Projektu nie było uruchomienie produkcji towarów, a nie wyprodukowanie określonej Umową suszarni jest niedopuszczalne, zwłaszcza jeśli wykładni powyższego przepisu dokona się biorąc pod uwagę inne postanowienia Umowy.

Organ wskazał, że wszelkie zmiany należało uzgadniać z AR [...] S.A. stosownie do § 3 ust. 5 Umowy, natomiast strona złożyła wyjaśnienia w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości, tym samym warunki określone w cytowanym wyżej przepisie nie zostały spełnione. Opisane uchybienia stanowią naruszenie § 4 ust. 4. Ponadto, na podstawie § 9 ust. 10 Umowy beneficjent zobowiązał się zachować określoną we Wniosku trwałość Projektu i docelowe wartości wskaźników realizacji Projektu przez cały okres trwałości Projektu. Zgodnie, zaś z § 9 ust. 2 pkt 4 oraz § 9 ust. 3 Umowy beneficjent zobowiązał się do przedstawienia na żądanie IP II lub innej uprawnionej instytucji wszelkich dokumentów, czego jednak nie uczynił.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ II instancji wskazał, że właściwy dla rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia jest art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95. Mając na uwadze, że Programem jest wieloletni bieg terminu przedawnienia jeszcze nie upłynął (nie nastąpiło jeszcze zamknięcie tego programu), zatem zarzut ten jest bezzasadny.

Wykorzystywanie otrzymanego dofinansowania z naruszeniem obowiązujących procedur, w tym przypadku wprowadzenia zmian w zakresie finansowo - rzeczowym bez zgody IP II, brak realizacji głównego celu projektu, brak osiągnięcia wskaźników realizacji projektu założonych we wniosku o dofinansowanie wypełnia dyspozycję § 17 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 11, a zatem organ uznał, że wypowiedzenie Umowy przez IP II było zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący W.Ż. zarzucił naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11.07.2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 2006.210.25 - dalej jako: "rozporządzenie nr 1083/2006") i art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 1995.312.1 - dalej jako: "rozporządzenie nr 2988/95") poprzez:

- ich niewłaściwe zastosowanie oraz niewykazanie powstania nieprawidłowości w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95

- ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż do nałożenia na stronę obowiązku zwrotu dofinansowania nie jest konieczne wystąpienie straty finansowej i udowodnienie jej wystąpienia, lecz wyłącznie naruszenie postanowienia Umowy, podczas gdy stwierdzenie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 wiąże się z wykazaniem wystąpienia łącznie czterech następujących przesłanek: (I) po pierwsze, musi wystąpić naruszenie przepisu prawa wspólnotowego, (II) po drugie naruszenie to ma wynikać z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, (III) po trzecie naruszenie powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej oraz (IV) po czwarte, w konsekwencji powyższego spowodowałoby lub mogłoby spowodować finansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Tym samym, samo stwierdzenie przez organ zaistnienia możliwości naruszenia postanowień Umowy - niezależnie od braku podstaw faktycznych dla takiego ustalenia - nie może być automatycznie zakwalifikowane jako nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisów,

- ich błędną wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie przez niewzięcie pod uwagę charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej poniesionej przez fundusze z naruszeniem zasady proporcjonalności, słuszności;

b) art. 4 ust. 3 i art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, jak i art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Rady i Parlamentu Europejskiego z 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 (Dz. Urz. UE L 2006.210.1 - dalej jako: "rozporządzenie nr 1080/2006"), poprzez brak naruszenie zasad proporcjonalności, słuszności oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań, jak i brak rozważenia czy zrealizowanie Projektu (lub choćby częściowa jego realizacja) przyczyniło się do osiągnięcia celów Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej jako: "EFRR") i w jakiej części;

c) art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe ustalenie, że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez stronę z naruszeniem procedur;

d) art. 70 § 1 O.p. poprzez wydanie ostatecznej decyzji, po upływie 5 lat od końca roku, w którym powstał z mocy prawa obowiązek zwrotu pierwszych 6 płatności na łączną kwotę 480.949,80 zł, które zostały dokonane na przestrzeni lat 2010-2013, a jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych obowiązek zwrotu powstaje z mocy prawa od chwili dokonania płatności na rzecz beneficjenta i z odsetkami płatnymi od daty przekazania płatności - w razie ustalenia, że doszło do nieprawidłowości;

art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, poprzez wydanie decyzji po upływie 4 lat od dopuszczenia się przez stronę rzekomej nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, podczas gdy z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że upływ terminu z rozporządzenia w świetle zasady pewności prawa uniemożliwia wydanie decyzji o zwrocie - w razie ustalenia, że miały miejsce nieprawidłowości, zaś termin przedawnienia biegnie od wystąpienia nieprawidłowości a nie od daty jej wykrycia przez organ powołany do egzekwowania zwrotu dofinansowania,

naruszenie art. 65 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że interpretacja umowy o dofinansowanie zawartej 25 maja 2010 r. może zatrzymać się na poziomie językowym, bez ustalenia celu i zgodnego zamiaru stron, a także niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu ustalenia literalnego brzmienia Umowy, ustaleniu brzmienia umowy z pominięciem szeregu jej zapisów, a nadto nadinterpretacji treści Umowy przez wywodzenie z niej zobowiązań strony nieznajdujących odzwierciedlenia w jej brzmieniu;

- które to naruszenia prawa materialnego - wszystkie łącznie, i każde z osobna - miały wpływ na wynik sprawy, bowiem brak ustalenia czy spełnione zostały przesłanki niezbędne do stwierdzenia przypadku naruszenia w rozumieniu przepisów rozporządzeń nr 2988/95 i 1083/2006 wyłącza możliwość wydania decyzji na podstawie art. 207 u.f.p., podobnie jak przedawnienie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wyłącza możliwość jego egzekwowania, zaś błędne ustalenie treści Umowy uniemożliwia weryfikację jej zrealizowania;

2. przepisów postępowania, a mianowicie:

a) art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy i brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności przejawiające się w:

(I) bierności organu przy rozpoznawaniu sprawy z jednoczesnym pozbawieniem strony możliwości udowodnienia jej racji i pominięciem wniosków dowodowych strony, w tym w szczególności rzeczywistym pominięciu dowodu z dokumentacji technicznej pt. "Dokumentacja Konstrukcyjno-Obliczeniowa - Suszarnia Biomasy Niskotemperaturowa typ: P-PC-S.C.-"A"" (dalej również jako: "Dokumentacja Techniczna") i braku oceny dowodu z tego dokumentu w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, (II) dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego w zakresie dotyczącym oceny dowodów z dokumentów, w tym dokumentów takich jak oferta cenowa "A", certyfikaty dot. wdrożenia systemów wymagań jakości dotyczących spawania materiałów metalowych, wydruków z Biuletynu Urzędu Patentowego RP o dokonanych przez "A" 3 zgłoszeniach patentowych w ramach Projektu, faktury VAT, potwierdzenia dokonania płatności, Dokumentacja Techniczna, programy szkolenia, listy obecności, certyfikaty i zaświadczenia o ukończeniu kursu, jak i wyjaśnienia zawarte w pismach Strony z dnia 15 lipca i 12 sierpnia 2016 r. oraz 13 lutego, 11 kwietnia i 7 września 2017 r., a także dokumentacja zdjęciowa, protokół oględzin, zestawienie pt. Rozbudowa firmy "A" poprzez wdrożenie do produkcji innowacyjnych technologii suszenia biomasy - przedstawionych przez Stronę na okoliczność osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu zgodnie z Umową, Informacji Końcowej AR [...] i Informacji Pokontrolnej AR [...], jak i ze źródeł osobowych, w tym wyjaśnień strony, zeznań świadka, (III) brak woli dokładnego wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji dokonanie ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem sprawy, (IV) dowolność w wydaniu decyzji nr [...] przez jej niedostateczne i niepełne uzasadnienie, (V) brak należytego ustalenia w zakresie szkody (choćby potencjalnej) w budżecie unijnym, oraz (VI) niewystarczające dokonanie ustaleń w zakresie charakteru i wagi rzekomego "naruszenia" i braku podstaw do obniżenia wysokości kwoty zwrotu bądź odstąpienia od nałożenia tego obowiązku, (VII) dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie realizacji celu Projektu i osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu zgodnie z Umową oraz co do treści samej Umowy w zakresie celu Projektu, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, (VIII) oparciu się na dowodach z dokumentów przedstawionych przez Agencję Rozwoju [...] S.A., które nie są dokumentami urzędowymi a prywatnymi, w sytuacji gdy ich treść była kwestionowana przez stronę, (IX) braku przeprowadzenia przez organ własnych dowodów - poza częścią dowodów zgłoszonych przez stronę - na okoliczność ewentualnych uchybień strony przy realizacji Projektu, (X) braku poczynienia wymaganych przez art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 ustaleń i w niedostatecznym stopniu uwzględnienie czy w ogóle doszło do jakichkolwiek strat poniesionych przez EFRR;

b) art. 6, art. 7, art. 8, art. lii art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na: (-) braku rozstrzygnięcia sprawy co do istoty wobec braku ustaleń co do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu przepisów prawa unijnego, oraz pominięcia Dokumentacji Technicznej, jako jednego z kluczowych dowodów w sprawie na realizację celu Projektu i osiągnięcie wskaźników rezultatu i produktu zgodnie z Umową, (-) działaniu w celu udowodnienia z góry przyjętej i wadliwej tezy, o rzekomym nieosiągnięciu celu Projektu, bezkrytycznym oparciu rozstrzygnięcia na wadliwych ustaleniach, braku wszechstronnej analizy sprawy i w konsekwencji wadliwe ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony, (-) zupełne pominięcie w zawartym w uzasadnieniu decyzji nr [...] wywodzie organu okoliczności korzystnych dla "A", wszelkich okoliczności dotyczących osiągnięcia większości wskaźników produktu i rezultatu świadczących o zrealizowaniu celu Umowy, (-) nielogiczne i niekonsekwentne uzasadnienie nałożenia na beneficjenta obowiązku zwrotu dofinansowania w całości, co łącznie przyczyniło się do pogłębienia braku zaufania strony do organu, jak i nie przekonało jej co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ;

c) art. 9 i art. 10 k.p.a. - poprzez nieudzielenie i niewyjaśnienie przez organ - mimo wniosku strony - informacji oraz przepisów mających znaczenie dla załatwienia sprawy, na podstawie których strona mogła była dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach,

d) art. 84 § 1 k.p.a. — poprzez brak powołania biegłego dla oceny dowodu w postaci Dokumentacji Technicznej, dla której oceny wymagane były wiadomości specjalne,

e) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 12a u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak rzeczywistego ponownego rozpoznania sprawy oraz bezkrytyczne oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach kontroli i postępowania w I instancji i w efekcie bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji I instancji;

- które to naruszenia przepisów k.p.a. - wszystkie łącznie, a nawet każde z osobna - miały (a co najmniej mogły mieć) istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ nie ustalił i nie rozważył wszelkich wymaganych oraz możliwych do ustalenia aspektów dotyczących wykazania nieprawidłowości, w tym ewentualnych strat poniesionych przez EFRR, zaś przeprowadzenie dowodu z Dokumentacji Technicznej i właściwa ocena całokształtu materiału zgromadzonego w toku postępowania, w tym tych na korzyść strony, winna była (a co najmniej mogła) skutkować poczynieniem przez organ odmiennych ustaleń faktycznych, w tym ustalenie, że doszło do osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu a w efekcie realizacji celu Projektu, jak i stwierdzenia, że nie doszło czy to do naruszenia przez "A" procedur w rozumieniu art. 207 u.f.p. (jak to określił organ w zaskarżonej decyzji) ani tym bardziej zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W dniu 9 lipca 2019 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze, zwłaszcza do kwestii dokumentacji technicznej, która raz była w aktach, raz jej nie było. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że organ nie wskazał w pełni podstawy swojego rozstrzygnięcia ograniczając się do art. 207 u.f.p. Dodatkowo pełnomocnik złożył pismo procesowe z dnia 26 czerwca 2019 r., w którym podtrzymał wszystkie zarzuty i argumenty przedstawione w skardze.

W piśmie z dnia 15 lipca 2019 r. pełnomocnik organu odniósł się do argumentacji przedstawionej w piśmie strony z dnia 26 czerwca 2019 r. Dodatkowo wskazał, że w decyzji prawidłowo przywołano podstawę zwrotu środków, tj. art. 207 u.f.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ zasadnie przyjął, że skarżący nie zrealizował Projektu wynikającego z umowy o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007- 2013, w konsekwencji, czy istniały podstawy do wydania decyzji nakazującej skarżącemu zwrot wypłaconych środków.

Przed przystąpieniem do omówienia poszczególnych zarzutów wskazania wymaga, że treść skargi w kilku fragmentach jest niezrozumiała. Znalazły się w niej tezy i zwroty, które nie powinny się znaleźć w profesjonalnie sporządzonej skardze, tj.: "OPARCIE SIĘ NA DOWODACH AR [...] mimo, że nie była Organ nie powinien był opierać swoich ustaleń na treści dokumentów (...)", "prawidłowa ocena winna była (a co najmniej mogła była)", czy też sformułowań emocjonalnych: "w kółko przywoływanej przez Organ", "zasługuje na głośną krytykę", "uderzające jest", "stronie nie mieści się w głowie", "strona jest zdruzgotana". Użycie w treści skargi wyżej wskazanych zwrotów nie licuje z powagą sądu, do którego jest kierowana i wskazuje na brak staranności przy jej sporządzaniu.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. 1995.312.1 z 23 grudnia 1995 r., zwanego dalej "Rozporządzeniem") w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.

Stosownie do art. 3 ust. 1 Rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała.

W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego.

Z uwagi na to, że program ma charakter wieloletni w sprawie znajduje zastosowanie reguła zawarta we art. 3 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którą okres przedawnienia wynosi 4 lata i należy go liczyć od momentu dopuszczenia się nieprawidłowości i kończy się z chwilą ostatecznego zakończenia programu.

Realizacja umowy w ramach Programu na lata 2007-2013 przez skarżącego została poddana kontroli w dniach 23 i 24 czerwca 2016 r., kiedy to Zespół Kontrolujący Agencji Rozwoju [...] S.A. ustalił, że projekt został zrealizowany nieprawidłowo (przed upływem 4 lat) i nastąpiła przerwa biegu przedawnienia i zaczął od tego momentu biec na nowo.

Kwestię zakończenia programu reguluje art. 89 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013) 1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z ww. zaleceniami wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 Rozporządzenia 1083/2006, a w myśl art. 89 ust. 5 Komisja poinformuje państwo członkowskie o zamknięciu programu.

Zawiadomienie o dacie zamknięcia programu Komisja przekazała 11 lutego 2019 r. i za datę salda końcowego przyjęto 28 grudnia 2018 r. Należy zasygnalizować, że art. 3 ust. 3 Rozporządzenia dopuszcza, by Państwa Członkowskie ustanowiły dłuższy okres przedawnienia niż przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2 Rozporządzenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia według prawa krajowego należy uwzględniać zawieszenie i przerwanie biegu przedawnienia. Zauważyć należy, że ustawą z 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1475 ), która weszła w życie 2 września 2017 r. do ustawy o finansach publicznych dodano art. 66a, który wskazuje, że zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia:

w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo

wypłaty salda końcowego, o którym mowa w:

art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, ze zm.) albo

art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, ze zm.), albo

art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, ze zm.) - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później."

Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie bieg pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania określonego decyzją do zwrotu środków, rozpoczął się w dniu kiedy decyzja o zwrocie stała się ostateczna, tj. [...] 2019 r. W tej sytuacji zarzut przedawnienia zobowiązania w niniejszej sprawie jest niezasadny. Końcowo wspomnieć należy, iż kwestia dopuszczalności stosowania w ustawodawstwie Państw Członkowskich dłuższych terminów przedawnienia była przedmiotem analizy Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości, który w wyroku C-201-202/10, Ze Fu Fleischhandel co do zasady potwierdził taką możliwość. Nie można się też zgodzić z argumentem strony skarżącej, że przepisy ustawy o finansach publicznych regulujące bieg terminu przedawnienia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem prawidłowo organ uwzględnił art. 66a u.f.p., który obowiązywał w dacie orzekania przez organ.

W ocenie sądu także wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organ dopuścił wnioskowane przez stronę dowody, w szczególności do akt sprawy została włączona dokumentacja techniczna, która wobec ustalenia za pomocą innych wiarygodnych dowodów potwierdzających, że nie doszło do realizacji Projektu - nie mogła przesądzać o tym, że Projekt został zrealizowany. Organ dopuścił też dowody w postaci złożonych dokumentów, w tym umów o pracę, zgłoszeń patentowych, programów szkolenia, list obecności, dokumentacji zdjęciowej i przeprowadził oględziny miejsca realizacji projektu, nadto przesłuchał wskazanego świadka i stronę. Strona skarżąca nie wskazała okoliczności, które nie zostały wyjaśnione, a podniesiony zarzut sprowadza się w istocie do niezadowolenia z ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że organ nie kwestionował zaoferowanych dowodów, a wyłącznie uznał, iż nie potwierdzają one zrealizowania przez stronę projektu zgodnie z założeniami zawartymi w dokumentacji aplikacyjnej.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania biegłego celem oceny Dokumentacji Technicznej, albowiem organ w sprawie nie kwestionował przygotowania przez stronę dokumentacji technicznej. Taki dowód dotyczyłby okoliczności już stwierdzonych zgodnie z twierdzeniem strony, a więc byłby bezprzedmiotowy.

Bezzasadny jest zarzut strony, iż protokół kontroli sporządzony przez Agencję Rozwoju [...] S.A. jako dokument prywatny jest niewiarygodny. W ocenie sądu autentyczność ww. dokumentu nie budzi wątpliwości, został on sporządzony przez uprawnioną do tego osobę, jak również podpisany przez osoby obecne w trakcie oględzin. Dokument ten jest również spójny z pozostałym materiałem dowodowym, natomiast strona w żaden sposób nie wykazała, że ustalenia tam poczynione nie są prawdziwe.

Strona skarżąca zarzuciła także organowi brak własnej inicjatywy dowodowej na okoliczność ewentualnych uchybień przy realizacji projektu. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że z obiektywnych przyczyn to strona posiada wiedzę i dowody, które mogą przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Organ przeprowadził dowody z dokumentów, przesłuchał świadków, przeprowadził oględziny i na tej podstawie dokonał oceny materiału dowodowego. Strona zaś nie wskazała konkretnie jakiego dowodu organ nie przeprowadził, a który miałby znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Strona nie wskazała również, że jeszcze jakieś kwestie wymagają wyjaśnienia. Z uwagi na powyższe zarzut ten jest niezasadny.

Wskazać też należy, że bezpodstawne są zarzuty zaniechania ustaleń w zakresie przesłanek z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia 1083/2006 tj. wyjaśnienia kwestii wystąpienia "nieprawidłowości", ponieważ pozostaje to poza przedmiotem niniejszej sprawy, gdyż podstawą rozstrzygnięcia nie było stwierdzenie nieprawidłowości lecz niewykonanie umowy – nie została uruchomiona produkcja nowego produktu, tj. innowacyjnej suszarni biomasy, co było istotą złożonego wniosku.

Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nieudzielenie informacji i niewyjaśnienie przepisów mających znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, albowiem w piśmie organu z 13 marca 2017 r. udzielono wyjaśnień i odwołano się do treści pism kierowanych do strony i wyjaśniających podstawy prawne postępowania administracyjnego.

W ocenie sądu analiza materiału dowodowego potwierdza stanowisko organu, iż zgodnie z Umową przekazane stronie środki miały być przeznaczone na zakup środków trwałych, zatrudnienie i szkolenia osób mających produkować linie technologiczne. Skarżący zaś pozyskane środki przeznaczył na realizację celów niewynikających z Umowy.

Z treści wniosku o dofinansowanie wynika, że celem Projektu było uruchomienie nowego produktu jakim jest innowacyjna suszarnia biomasy, nie zaś gotowość na uruchomienie takiej produkcji. Wobec powyższego wskazywana przez stronę dokumentacja nie potwierdza zrealizowania celu projektu.

We wniosku o dofinansowanie sekcja C.1 wskazano, że: " realizacja projektu pozwoli firmie "A" na dywersyfikację produkcji i źródeł przychodu poprzez wprowadzenie nowego innowacyjnego produktu (...). Zaś w sekcji C.2. Opis przedmiotu projektu podano, że przedmiotem Umowy jest produkcja urządzeń do uzdatniania biomasy typu P-PC-S.C-"A" dla potrzeb energetyki, co jest definiowane jako kierunek rozwoju. W dalszej części ww. sekcji wniosku o dofinansowanie znalazły się szczegółowo określone cele, które składają się na osiągnięcie celu głównego, jakim jest uruchomienie produkcji suszarni biomasy. W części C.3. wniosku o dofinansowanie wskazano, że "Celem głównym projektu jest rozwój firmy "A" poprzez uruchomienie produkcji nowego produktu jakim jest innowacyjna suszarnia biomasy."

Wobec powyższego nie można przyjąć, jak chce tego strona, że celem Umowy było wdrożenie instalacji laboratoryjnej pozwalającej na uruchomienie produkcji suszarni biomasy, albowiem wniosek konkretnie określa, że celem głównym jest uruchomienie produkcji innowacyjnej suszarni biomasy. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej cytowany w decyzji fragment wniosku z sekcji C.3 nie jest wyrwany z kontekstu, albowiem fragment ten jest spójny z pozostałymi sekcjami wniosku.

Biorąc pod uwagę spójne zapisy Umowy, wniosku o dofinansowanie oraz Harmonogramu rzeczowo – finansowego należało stwierdzić, że stanowisko organu w powyższym zakresie jest prawidłowe, zaś sam tytuł umowy nie może modyfikować jasno określonego we wniosku celu Projektu. Podkreślenia wymaga, że na podstawie § 2 ust. 3 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie, zaś § 23 stanowi, że integralną część Umowy stanowi wniosek o dofinansowanie oraz Harmonogram Rzeczowo – Finansowy. Szczegółowe zapisy Harmonogramu rzeczowo - finansowego również określają cel Projektu objętego Umową, jak również sposób weryfikacji realizacji Projektu, (np. Wskaźnik 1.2.14 (KSI) Liczba nowych produktów i usług (szt.) i jednoznacznie określają obowiązki strony.

Z art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 poz.1025 ze zm., dalej "k.c.") wynika, że w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Zgodny zamiar, a także cel Umowy są najważniejszym kryteriami, przy pomocy których następuje wyjaśnienie znaczenia oświadczeń woli. Odwołuje się one do uzgodnionych, faktycznych intencji stron, co do skutków prawnych, oczekiwanych w związku z umową. W przedmiotowej sprawie ustalenie celu oraz zgodnego zamiaru może zostać dokonane na podstawie treści samej Umowy, albowiem strony zgodnie ustaliły cel Umowy precyzyjnie określony w sekcji C.3. wniosku o dofinansowanie, a także innych wymienionych w zaskarżonej decyzji przepisach Umowy oraz jej załączników.

W ocenie sądu wskazane przez stronę przyczyny zmiany sposobu wykonania projektu przewidzianego Umową nie mają znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zasygnalizowania wymaga, że skarżący ubiegając się o dofinansowanie wskazał, że rynek został zbadany, potencjalni klienci wykazują duże zainteresowanie, a zatrudnienie ekspertów i wydane opinie miały dać gwarancję, że istnieje zapotrzebowanie na produkt na rynku. W sytuacji zaś, gdy strona uznała, że niektóre wydatki określone w dokumentach są uzasadnione i chciałaby zmodyfikować sposób ich rozdysponowania, to konieczne było dokonanie stosownych uzgodnień z Instytucją Pośredniczącą.

Zgodnie z § 3 ust. 5, możliwe jest wprowadzenie zmian w zakresie rzeczowym Projektu, w tym zmian w zakresie rzeczowym Projektu, pod warunkiem łącznego spełnienia poniższych warunków: Zachowania lub skuteczniejszego osiągnięcia celów Projektu określonych we Wniosku, stwierdzenia przez AR [...], że wprowadzone zmiany, w tym zmiany zakresu rzeczowego Projektu, nie pogorszą jakości oferowanych produktów lub usług lub prowadzić będą do ich polepszenia, zapewnienia racjonalności i celowości wydatkowania środków." Z akt sprawy wynika, że skarżący dokonując zmian nie uzgodnił ich z AR [...] S.A., dokonując wyjaśnień dopiero w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości - tym samym warunki określone w cytowanym wyżej przepisie nie zostały spełnione. Dodatkowo wskazania wymaga, że zgodnie z § 4 ust. 4, beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, w szczególności ponosząc koszty i wydatki celowo, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z umową i jej załącznikami oraz obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego oraz w sposób, który zapewni prawidłową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie Projektu. Ponadto, na podstawie § 9 ust. 10 Umowy beneficjent zobowiązał się zachować określoną we Wniosku trwałość Projektu i docelowe wartości wskaźników realizacji Projektu przez cały okres trwałości Projektu.

Zgodnie, zaś z § 9 ust. 2 pkt 4 oraz § 9 ust. 3 Umowy Beneficjent zobowiązał się do przedstawienia na żądanie IP II lub innej uprawnionej instytucji wszelkich dokumentów, pisemnych informacji lub wyjaśnień związanych z realizacją Projektu w wyznaczonym przez nią terminie oraz do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej i bankowej przeprowadzonych dla wszystkich wydatków projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz w sposób przejrzysty, umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych i bankowych przeprowadzonych dla wszystkich wydatków w ramach Projektu. Nie ma racji strona, że nie miała obowiązku składania żądanych przez organ dokumentów, albowiem złożone przez skarżącego wyjaśnienia są wystarczające. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że beneficjent w przypadku żądania IP II do przedstawienia dokumentów ma obowiązek uczynić zadość takiemu żądaniu.

Reasumując, należy stwierdzić, że sam rozwój firmy i zwiększenie zatrudnienia, czy podjęcie pewnych czynności do stworzenia linii technologicznej, nie uzasadnia wydatkowania środków niezgodnych z celami wskazanymi Umowie i wniosku o dofinansowanie oraz Harmonogramem Rzeczowo – Finansowym.

Podkreślić należy, że w sytuacji zmiany sytuacji na rynku strona mogła zwrócić się do Instytucji Pośredniczącej z wnioskiem o zmianę Umowy np. zakresu rzeczowego projektu, czy zmiany wskaźników. Tymczasem skarżący nie licząc się z zapisami dokumentacji - skoncentrował się na utrzymaniu dotychczasowej działalności gospodarczej i jej rozwijaniu przeznaczając na te cele środki pieniężne pozyskane z Programu, jednakże wydatkując je w sposób odmienny od deklarowanego w Umowie o dofinansowanie i dokumentach aplikacyjnych. Skarżący nie dostrzega okoliczności, że realizacja projektów unijnych odbywa się w określonych, sztywnych reżimach i beneficjent nie ma możliwości dokonywania jednostronnych zmian i dowolnego wykorzystywania przyznanych środków.

Z uwagi na poczynione wyżej ustalenia należy podzielić stanowisko organu, że skoro produkcja nowego produktu nie została uruchomiona (tj. innowacyjna suszarnia biomasy), to w firmie nie wystąpił wzrost zatrudnienia stanowiący realizację wskaźnika rezultatu - Liczba bezpośrednio utworzonych miejsc pracy na realizację celu głównego.

Mając na uwadze powyższe sąd stwierdził, że w sprawie organy nie naruszyły wskazywanych w skardze przepisów proceduralnych. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i usunięcie powstałych wątpliwości, zebrały kompletny materiał dowodowy, dokonały jego analizy i oceny, a następnie właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Ocena dowodów została dokonana w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy - zostało w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Fakt, że skarżący nie zgadza się z oceną i argumentacją organów, nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa w zakresie postępowania. W niniejszej sprawie ocena dowodów dokonana została na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, zatem nie można zarzucić jej dowolności ani subiektywizmu. Organy opierały się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, który poddały wnikliwej ocenie z uwzględnieniem jego znaczenia dla sprawy, zaś rozumowanie, w wyniku którego ustalono istnienie okoliczności faktycznych, jest zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Strona zaś nie przedstawiła żadnego dowodu na wykazanie swoich twierdzeń i negacji, zaś przedłożone przez nią dowody nie potwierdzały, że program został zrealizowany zgodnie z Umową i załącznikami. Organy natomiast przedstawiły szereg okoliczności i dowodów, które w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdzają zasadność przyjętych ustaleń faktycznych. Z ustaleniami tymi sąd w pełni się zgadza.

W niniejszej sprawie strona uporczywie ignoruje fakt, że otrzymała dotację unijną na zrealizowanie konkretnego, szczegółowo opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, którym miała być ostatecznie sprzedaż linii technologicznych do suszenia biomasy, co miało zaowocować rozwojem przedsiębiorstwa. W toku postępowania kontrolnego oraz postępowania administracyjnego bezsprzecznie ustalono, co potwierdziła strona i świadek, że produkt w postaci linii technologicznej do suszenia biomasy nie został stworzony.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego o charakterze materialnoprawnym poprzez niewykazanie, iż wystąpiła tzw. "nieprawidłowość", a także poprzez zaniechanie rozważenia charakteru i wagi nieprawidłowości, należy wyjaśnić, że strona nie dostrzegła, iż podstawą prawną decyzji o zwrocie środków jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Dyspozycja ww. przepisu nie wymaga wykazania, że nastąpiła "nieprawidłowość", a wyłącznie, że nastąpiło naruszenie przepisów. Stwierdzenie, że nastąpiła "nieprawidłowość" jest konieczne wyłącznie w przypadku, gdy naruszenie przepisów dotyczy norm z zakresu zamówień publicznych. W niniejszej sprawie w związku z naruszeniem przez beneficjenta warunków umowy o dofinasowanie rozwiązano umowę i samodzielną podstawą dochodzenia zwrotu środków jest art. 207 u.f.p.

Wykorzystywanie otrzymanego dofinansowania z naruszeniem obowiązujących procedur, w tym przypadku wprowadzenia zmian w zakresie finansowo - rzeczowym bez zgody IP II, brak realizacji głównego celu projektu, brak osiągnięcia wskaźników realizacji projektu założonych we wniosku o dofinansowanie wypełnia dyspozycję § 17 ust. 1 pkt 2, 3, 5, 11 Umowy, a jej zatem wypowiedzenie przez IP II było zasadne.

Nietrafny jest więc zarzut wadliwego procesu subsumpcji oraz zaniechania ustaleń w zakresie przesłanek wystąpienia nieprawidłowości. Powyższe czyni też bezprzedmiotowymi zarzuty dotyczące braku zastosowania zasady proporcjonalności, zaniechania uwzględnienia wagi naruszenia i ewentualnego obniżenia korekty finansowej, ponieważ kwestie te dotyczą korekt za naruszenie reguł zamówień publicznych, czy też naruszenia zasad dotyczących zachowania trwałości projektu. Nadto przywołane orzecznictwo (przykładowo wyrok Sądu Najwyższego I CSK 878/14) dotyczy innej podstawy żądania zwrotu środków. Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do rozwiązania umowy o dofinansowanie i umowa została rozwiązana, wobec czego organ dochodzi zwrotu całego udzielonego dofinansowania.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.