Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1456/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Marek Leszczyński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi C.H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku C. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1969 r., nr [...] oraz postanowienia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1971 r., nr [...]. Ww. decyzją z dnia [...] października 1969 r. przejęto na własność Państwa opuszczoną nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, położoną we wsi

W. Następnie, decyzja ta zostało sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 1971 r. w zakresie obszaru przejętej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji stwierdził, że podczas pomiarów do gleboznawczej klasyfikacji gruntów wsi W. ustalono, iż obszar nieruchomości figurującej pod pozycją 97 na J. P. wynosi [...] ha.

Rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r., zostało wydane w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 336/10 (zapadłym z kolei po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 368/09), którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną, przez C. H., decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2008 r. Decyzje te wydane były w postępowaniu nadzorczym i dotyczyły oceny ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1969 r.

W powyższym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że "w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 1969 r. organ powołał się na protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 1969 r., którego brak jest w aktach administracyjnych sprawy, a jednocześnie uzasadnienie decyzji jest lakoniczne. Wobec powyższego organ rozpatrujący wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji powinien ocenić, czy takie działanie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. było zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego - w brzmieniu wówczas obowiązującym, tj. czy zachowane zostały wymogi z art. 99 § 2 k.p.a., a także art. 62 i art. 63 k.p.a. W szczególności należy ocenić, czy dane zawarte w uzasadnieniu decyzji można uznać za wystarczające w świetle przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego (...)". Ponadto Sąd zaznaczył, że "(...) Minister powinien podjąć stosowne działania w celu ustalenia czy notatka służbowa z dnia 9 lipca 1969 r. z lustracji opuszczonego gospodarstwa rolnego (ewentualnie również inne przekazane organowi dokumenty) były podstawą wydania ww. decyzji z dnia [...] października 1969 r. Dodatkowo Sąd zaznaczył, że w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy uwzględnić rozbieżności pomiędzy treścią decyzji w pierwotnym brzmieniu, a w brzmieniu nadanym postanowieniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1971 r. Dotyczy to powierzchni nieruchomości - sprostowanej z [...], a także pozycji ewidencji gruntów (poz. 161 w decyzji - poz. 97 w postanowieniu). Poza tym organ powinien ocenić postanowienie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z [...] października 1971 r. w kontekście przepisów regulujących tryb sprostowania decyzji administracyjnej (...)."

Po rozpoznaniu wniosku C. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r., organ odwoławczy - decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że będąca przedmiotem niniejszej oceny decyzja administracyjna dotycząca przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej we wsi W., wydana została w oparciu o przepisy art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39 poz. 198). W myśl powyższych uregulowań, gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne.

Przytoczone wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r., w § 1 ust. 1, definiowało pojęcie gospodarstwa rolnego opuszczonego, za które uważano gospodarstwo, na którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Warunkiem przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego na podstawie przytoczonych powyżej przepisów było więc łączne spełnienie dwóch warunków: 1) opuszczenie gospodarstwa przez właściciela, jego małżonka, dzieci lub rodziców, oraz 2) zaniechanie uprawy gospodarstwa w całości lub większej jego części.

Jak stwierdził Minister, z dokumentów nadesłanych przez Sąd Rejonowy w O. wynika, że w dziale II księgi wieczystej nowego typu [...] jako właściciela spornej nieruchomości wpisano J. P., jednakże podstawą tego wpisu był wpis w dziale II księgi wieczystej starego typu nr [...] (prowadzonej w języku rosyjskim), przeniesiony na wniosek z dnia 21 czerwca 1963 r. W związku z powyższym w nowej księdze wieczystej jako właściciel działek nr [...] nadal figurował J. P., zmarły w 1898 r.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. zawiadomiło J. P., syna M. –(syna [...] byłego właściciela nieruchomości), jako władającego nieruchomością położoną we wsi W., o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przejęcia tej nieruchomości na rzecz Państwa jako opuszczonej oraz o przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 1969 r. lustracji na gruncie. W dniu [...] lipca 1969 r. komisja składająca się z pracownika Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w C., przy udziale agronoma i sołtysa wsi W., dokonała zapowiedzianej lustracji przedmiotowego gospodarstwa. Ze sporządzonej na tę okoliczność notatki służbowej wynika, że gospodarstwo lustrowane składało się z dwóch działek o ogólnym obszarze [...]. Na nieruchomości brak było zabudowań. Z kolei, powyższe informacje (jak stwierdził organ I instancji) wynikają także z opisu opuszczonego gospodarstwa rolnego z dnia 14 kwietnia 1969 r.

Ustalając, że grunty pozostają od wielu lat w odłogu i nikt ze spadkobierców J. P. zm. w 1898 r. nimi się nie interesuje, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. decyzją dnia [...] października 1969 r., przejęło na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomość rolną o pow. [...] ha położoną we wsi W., wpisaną do ewidencji gruntów wsi W. pod numerem kolejnym [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że grunt orny w całości leży w odłogu, a pastwisko wykorzystują okoliczni rolnicy do wypasu bydła, bez wiedzy właścicieli.

Decyzja z dnia [...] października 1969 r. została doręczona J. P. (wnukowi b. właściciela), jako władającemu przejmowaną nieruchomością - na jego adres zamieszkania w O. Fakt doręczenia decyzji potwierdza znajdujące się w dokumentach administracyjnych zwrotne potwierdzenie jej odbioru w dniu 5 listopada 1969 r. Decyzji tej J. P. nie kwestionował.

Następnie Minister wyjaśnił, że opisany w notatce z dnia 9 lipca 1969 r. stan faktyczny nieruchomości potwierdzili w swoich zeznaniach, zawartych w piśmie z dnia 20 grudnia 2007 r., spadkobiercy J. P., tj.[...]. Oświadczyli oni, że J. P. był informowany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. o podejmowanych działaniach w stosunku do nieruchomości położonej we wsi W. Oświadczyli także, że ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...] października 1969 r. o nieużytkowaniu tej nieruchomości oparte są na prawdzie, gdyż faktycznie w tym czasie nieruchomość leżała ugorem, ponieważ nie byli wówczas zainteresowani prowadzeniem działalności rolniczej. W piśmie z dnia 28 listopada 2007 r. synowie J. P. oświadczyli ponadto, że decyzja w przedmiocie przejęcia została ich ojcu doręczona.

Decyzja z dnia [...] października 1969 r. została następnie sprostowana postanowieniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1971 r., w zakresie powierzchni przejętej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pierwotnie obszar przejmowanej nieruchomości ustalono na podstawie ankiety klasyfikacyjnej wsi W., jednakże w czasie pomiarów do gleboznawczej klasyfikacji gruntów okazało się, że obszar nieruchomości J. P. wynosił faktycznie [...] i zapisany jest pod pozycją 97 rejestru. Z kolei, jak wyjaśnił organ I instancji, Powiatowa Rada Narodowa w O. Wydział Rolnictwa decyzją z dnia [...] listopada 1971 r. nr [...] sprostowała w operacie ewidencji gruntów wsi W. pozycję rejestrową gruntów nr [...]. Pozycja ta zapisana była na spadkobierców M. P. Dalej Minister wyjaśnił, że sprostowano obszar [...]. W świetle tych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że nie może budzić wątpliwości jakie grunty w istocie zostały przejęte na rzecz Państwa.

W konsekwencji, w świetle wyżej opisanych okoliczności, Minister nie zgodził się z zarzutem C. H., że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1969 r. oraz prostujące ją w zakresie powierzchni i pozycji przejętej nieruchomości postanowienie z dnia [...] października 1971 r., dotknięte są wadą rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem organów administracji wadliwe uzasadnienie decyzji kwalifikuje określone rozstrzygnięcie organu administracji do rażąco naruszających prawo wówczas, gdy orzeczenie nie zawiera w ogóle uzasadnienia, jest o takim stopniu uogólnienia, iż można je wykorzystać do każdego rozstrzygnięcia, uzasadnienie nie odpowiada treści rozstrzygnięcia lub jest w sposób oczywisty z nim sprzeczne, albo nie wskazuje na ustalony w danej sprawie stan faktyczny. W niniejszej sprawie, zdaniem Ministra, powyższe okoliczności nie zachodzą gdyż decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawczyni pozwala na stwierdzenie okoliczności istotnych dla podjęcia decyzji o przejęciu, do których należą opuszczenie gospodarstwa rolnego w znaczeniu wynikającym z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r., oraz fakt braku zainteresowania gospodarstwem. W konsekwencji, w ocenie organu I i II instancji uzasadnienie decyzji odpowiada normom określonym w obowiązującym (na dzień wydania decyzji) przepisie art. 99 Kpa. Powołany przepis nie wskazywał, tak jak czyni to obecny art. 107 § 3 Kpa, jakie konieczne elementy zawierać musi uzasadnienie decyzji. W ocenie Ministra, uzasadnienie decyzji z dnia 30 października 1969 r. wyjaśnia także przesłanki zastosowania art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz § 1 rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 1961 r. W niniejszej sprawie bowiem, organ w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie kontrolowanej decyzji zgromadził materiał dowodowy potwierdzający zasadność przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa.

W ocenie Ministra także błędne oznaczenie w decyzji administracyjnej powierzchni gospodarstwa i pozycji rejestrowej nie stanowi rażącego naruszenia prawa (art. 105 § 1 Kpa ówcześnie obowiązującego), w sytuacji gdy inne parametry identyfikujące przejmowaną nieruchomość znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Postanowienie prostujące nie przyczyniło się do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w decyzji przedmiotu przejęcia. Ponadto sprostowanie nie wzbudza żadnych wątpliwości, że dotyczyło nieruchomości przejętej na rzecz Państwa ww. decyzją.

Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego braku udziału matki C. H., która była współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, w toczącym się postępowaniu w przedmiocie przejęcia nieruchomości, organ wskazał, że zarzut ten nie stanowi okoliczności do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1969 r., ponieważ nie należy do kategorii wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Zarzut pozbawienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym może być rozważany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania (art.145 § 1 pkt 4 Kpa).

Skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła C. H., reprezentowana przez adw. M. Z., zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, w zw. z art. 15 ust. 1 dekretu Rady Państwa z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, poprzez błędne przyjęcie, iż przejęcie nieruchomości na własność Państwa odbyło się zgodnie z przesłankami określonymi w tych przepisach, tzn. w sposób, który nie stanowił rażącego naruszenia prawa;

2) przepisów postępowania administracyjnego, w postaci:

a) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez nieprawidłowe ustalenie, iż nie wystąpiła podstawa nieważności zaskarżonej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Opatowie;

b) art. 268a Kpa w zw. z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2012 r., poz. 392), poprzez wydanie decyzji przez osobę zastępującą Ministra (działającą w jego zastępstwie) niebędącą pracownikiem Ministerstwa, bez wymaganego upoważnienia Ministra do wydawania decyzji administracyjnych;

c) art. 126 Kpa poprzez załatwienie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w formie decyzji administracyjnej, zamiast postanowienia; 3) przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, w postaci:

a) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Ponadto ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 268a Kpa w zw. z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2012 r., poz. 392) organ wyjaśnił, że nie jest on uzasadniony, gdyż w sprawie niniejszej nie miało miejsca zastosowanie upoważnienia o którym, mowa w art. 268a Kpa, ale upoważnienie do zastępowania w dniu nieobecności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, Nr 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał skargę za niezasadną.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 336/10 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1969 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania dla organu administracji publicznej co do dalszego postępowania.

Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest więc to, czy zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], została wydana zgodnie z wytycznymi wyrażonymi w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez siebie poglądowi w pełnym zakresie. Innymi słowy, w przypadku gdy sprawa po raz drugi wpływa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – po uchyleniu decyzji i wydaniu nowego orzeczenia – Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku.

W ww. wyroku Sąd nakazał organowi ustalenie czy notatka służbowa z dnia 9 lipca 1969 r. z lustracji opuszczonego gospodarstwa rolnego (ewentualnie również inne przekazane organowi dokumenty) były podstawą wydania decyzji z dnia [...] października 1969 r. oraz dokonanie oceny, czy dane zawarte w uzasadnieniu decyzji można uznać za wystarczające w świetle wówczas obowiązujących przepisów prawa materialnego i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że przy ocenie sprawy należy uwzględnić rozbieżności pomiędzy treścią decyzji w pierwotnym brzmieniu, a w brzmieniu nadanym postanowieniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1971 r. Dotyczy to powierzchni nieruchomości - sprostowanej [...], a także pozycji ewidencji gruntów (poz. 161 w decyzji - poz. 97 w postanowieniu). Poza tym organ powinien ocenić ww. postanowienie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z [...] października 1971 r. w kontekście przepisów regulujących tryb sprostowania decyzji administracyjnej.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, powyższe wytyczne sądu administracyjnego co do dalszego sposobu postępowania przez organ administracji - zostały wykonane.

Postępowanie w przedmiotowej sprawie Minister prowadził w trybie nieważnościowym, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., który jest nadzwyczajnym trybem postępowania stanowiącym wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, że doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest bowiem do wykazania, że uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza to badanie ostatecznie zakończonej sprawy, na gruncie wyłącznie zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu zwykłym, pod kątem naruszenia norm materialnych oraz procedury uregulowanej w k.p.a., a także przepisów o charakterze procesowym zawartych w regulacjach obejmujących prawo materialne. Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana.

Podstawą przejęcia przedmiotowej nieruchomości rolnej położonej we wsi W. były przepisy art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). W myśl powyższych uregulowań, gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostało za niezbędne.

Powołane zaś rozporządzenie stanowiło, że za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.

Przy czym, decyzją z dnia [...] października 1969 r. przejęto początkowo obszar [...], a następnie w związku ze sprostowaniem tej decyzji - postanowieniem z dnia [...] października 1971 r. – obszar przejęcia zmniejszono do powierzchni [...]. W ww. postanowieniu organ wyjaśnił, że konieczność zmiany obszaru przejęcia związana była z pomiarami do gleboznawczej klasyfikacji gruntów wsi W., podczas których ustalono, iż obszar nieruchomości figurującej na J. P. wynosi [...] i zapisany jest pod pozycją rejestrową 97.

W niniejszej sprawie organ wyjaśnił, że o wszczęciu postępowania w przedmiocie przejęcia nieruchomości rolnej na rzecz Państwa został zawiadomiony J. P. - jako władający nieruchomością położoną we wsi W.. J. P. został także poinformowany o przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 1969 r. lustracji na gruncie. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 1969 r. komisja składająca się z pracownika Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w C., przy udziale agronoma i sołtysa wsi W., dokonała powyższej lustracji, a na tą okoliczność została sporządzona notatka służbowa (z datą [...] lipca 1969 r.). Z jej treści wynika, że gospodarstwo lustrowane składało się z dwóch działek o ogólnym obszarze [...]. Na nieruchomości brak było zabudowań. Jak wskazały organy powyższe informacje wynikają także z opisu opuszczonego gospodarstwa rolnego z dnia 14 kwietnia 1969 r., w którym stwierdzono, że gospodarstwo leży całkowicie odłogiem a J. P. zamieszkuje w O. W konsekwencji, Minister (realizując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r.) wskazał na ww. dwa dokumenty (notatkę z lustracji i opis mienia) identyfikujące przejmowaną nieruchomość (co do miejsca położenia oraz obszaru – skorygowanego wprawdzie następnie postanowieniem), a także świadczące o realizacji przesłanek skutkujących wydaniem decyzji z dnia [...] października 1969 r.

Jednocześnie Minister wyjaśnił, zgodnie z zaleceniem WSA, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] października 1969 r. należy uznać za wystarczające w świetle wówczas obowiązujących przepisów prawa materialnego i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu zgodzić należy się z Ministrem, że art. 99 ówcześnie obowiązującego k.p.a. nie precyzował - tak jak to czyni obecnie obowiązujący przepis art. 107 § 3 kpa - obligatoryjnych elementów uzasadnienia decyzji, a jedynie wskazywał, że powinno ono zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Słusznie więc Minister stwierdził, że uzasadnienie kontrolowanej decyzji pozwalało na stwierdzenie okoliczności istotnych dla podjęcia decyzji o przejęciu - do których należy przede wszystkim opuszczenie gospodarstwa rolnego w znaczeniu wynikającym z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1961 r.

W ocenie Sądu, Minister wystarczająco też wyjaśnił z czego wynikały rozbieżności pomiędzy treścią decyzji w pierwotnym brzmieniu z dnia [...] października 1969 r., a w brzmieniu nadanym postanowieniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] października 1971 r. Jak podniósł bowiem Minister rozbieżności wynikały z faktu, iż pierwotnie obszar przejmowanej nieruchomości ustalono na podstawie ankiety klasyfikacyjnej wsi W. (stąd też zapisano, iż przejmowana nieruchomość znajduje się pod nr 161 ankiety klasyfikacyjnej), zaś pomiary do gleboznawczej klasyfikacji gruntów wykazały, że obszar przejmowanej nieruchomości wynosił faktycznie [...] i zapisany jest pod pozycją 97 rejestru. Potwierdzenie nr jednostki rejestracyjnej nieruchomości (nr 97) wynikało także z decyzji Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] listopada 1971 r. W konsekwencji, za zasadne należy uznać stanowisko Ministra, iż była to wadliwość decyzji, dla której w tym konkretnym przypadku dopuszczalny był tryb rektyfikacji decyzji ustanowiony w obowiązującym wówczas przepisie art. 105 § 1 k.p.a. Organ zobowiązany jest bowiem do wykazania, że uchybienie jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa, tj. w sprawie niniejszej art. 105 § 1 k.p.a., co zdaniem Sądu nie miało miejsca.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 268a k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2012 r., poz. 392) zauważenia wymaga, że przepis art. 268a k.p.a. reguluje tzw. przedstawicielstwo administracyjne, które służy dekoncentracji zadań realizowanych przez organ administracji publicznej. Przy czym termin "pracownicy", którym posługuje się art. 268a k.p.a., nie powinien być rozumiany wyłącznie przez odwołanie się do stosunku prawnego regulowanego kodeksem pracy. Przepis ten dotyczy wszelkich osób, które znajdują się względem organu (w tym przypadku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w osobie [...] piastującego tę funkcję na dzień wydawania zaskarżonej decyzji) w relacji podległości służbowej czy też podporządkowania hierarchicznego. Podporządkowanym hierarchicznie Ministrowi był niewątpliwie wówczas Sekretarz Stanu [...], któremu stosowne upoważnienie (do zastępowania w związku z nieobecnością Ministra) zostało w dniu 6 czerwca 2012 r. przez Ministra [...] udzielone.

Tym samym, w ocenie Sądu, z akt postępowania nieważnościowego nie wynika, aby przepisy powołane przez skarżącą zostały w sposób rażący naruszone.

Reasumując Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.