Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 328/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 61, art. 5 ust. 2, art. 62
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Z akt postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wynika, że na skutek pisma A. M. – najemcy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w S. z dnia [...] r., dotyczącego złego stanu technicznego budynku, w szczególności lokalu nr [...], w którym na skutek prowadzonych bez pozwolenia na budowę, prac remontowych na strychu budynku, doszło do spękania ścian, a także ugięcia stropu nad lokalem nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., zwany dalej również "PINB", przeprowadził czynności wyjaśniające.

Pismem z dnia 7 października 2014 r. PINB wezwał właściciela budynku – Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...], zarządzaną przez Firmę Usługową "[...]", do przedłożenia protokołów z kontroli stanu technicznego budynku – pięcioletniego i rocznego w terminie do dnia 24 października 2014 r., jak również do wyeliminowania nieprawidłowości, o których mowa w piśmie A. M. Jednocześnie organ pouczył Wspólnotę o obowiązkach wynikających z art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej również "P.b."

Zarządca nieruchomości w piśmie z dnia 28 października 2014 r. wyjaśnił,

że dopełnił wszystkich obowiązków wynikających z art. 70 P.b., na dowód czego przedłożył kopie żądanych protokołów kontroli i wskazał jednocześnie, że zarządca nie odpowiada za prywatne mieszkania. Wywodził, że do uszkodzeń w lokalu nr [...] doszło na skutek prac remontowych prowadzonych na strychu budynku i z winy prowadzącego prace adaptacyjne. Zarządca przedłożył kopie protokołu szkody z dnia [...] r., protokołu zalania z dnia [...] r. i protokołu ustaleń z dnia [...] r. i wyjaśnił, że dokonujący prac adaptacyjnych na strychu D. R., zobowiązał się do usunięcia wszystkich stwierdzonych usterek powstałych na skutek prowadzonych prac adaptacyjnych, po ich zakończeniu.

Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. A. M. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o przeprowadzenie profesjonalnego przeglądu lub oceny budynku ze szczególnym uwzględnieniem konstrukcji drewnianej i podniósł, że naruszone są dwa stropy, czyli sufit i podłoga w jego mieszkaniu, na skutek czego doszło do popękania ściany nośnej oraz prawdopodobnie komina, do którego podłączony jest komin gazowy w jego mieszkaniu.

PINB w dniu [...] r. przeprowadził oględziny w lokalu nr [...] i stwierdził występowanie rys na ścianach i sufitach w pokoju dziennym i łazience. Organ wskazał, że podobne rysy stwierdził już podczas dokonywania oględzin lokalu w dniu [...] r., jednak zdaniem A. M. uległy one pogłębieniu. Lokator wskazał także na postępujące ugięcie stropu w pokoju dziennym. Z protokołu oględzin wynika także, że organ postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał wykonywanie robót budowlanych na strychu i od tego czasu żadne prace nie były tam wykonywane.

Z wyjaśnienia złożonego w dniu 13 lutego 2015 r. przez dokonującego kontroli rocznej i pięcioletniej budynku przy ul. [..] S. P. wynika, że wykazane protokołach zalecenia pokontrolne nie powodują dyskwalifikacji budynku do jego dalszego bezpiecznego użytkowania. Na dzień przeprowadzania kontroli budynek znajdował się w należytym stanie technicznym. Udostępniono do kontroli pomieszczenia wspólne, nie zgłaszano uwag lokatorów w przedmiocie konieczności dodatkowego sprawdzenia pomieszczeń lokatorskich. Oba protokoły zostały sporządzone przed wykonaniem adaptacji poddasza na lokale mieszkaniowe.

Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 62 ust. 3 P.b., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...], zarządzanej przez F.U. "[...]" z siedzibą w S., wykonanie i przedłożenie w terminie do dnia 29 maja 2015 r. ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe i należącą do właściwej izby zawodowej, określającej stan techniczny stropów i ścian w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w związku z rozbieżnościami wynikającymi z dokumentów zgromadzonych przez Inspektorat, dotyczącymi możliwych przyczyn powstania w/w zarysowań. Ekspertyza powinna wskazywać przyczyny powstania stwierdzonych uszkodzeń, sposób ich usunięcia oraz określać wpływ stwierdzonych nieprawidłowości na stan techniczny obiektu jako całości, ze szczególnym uwzględnieniem robót wykonanych w lokalu usługowym nr [...], znajdującym się pod mieszkaniem nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. organ przedłużył wykonania ekspertyzy do dnia 30 września 2015 r.

W przedłożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową ekspertyzie sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego S. N. wskazano, że ogólny stan techniczny obiektu jest zadowalający i stwierdzono przydatność budynku do użytkowania. Autor ekspertyzy szczegółowo opisał stan techniczny stropów i ścian w mieszkaniu nr [...], uwzględniając przyczyny powstania stwierdzonych rys, pęknięć ścian i ugięcia stropów. Jednocześnie rzeczoznawca wskazał na zakres prac niezbędnych do skutecznej likwidacji zarysowań i pęknięć ścian murowanych i ich monitoringu. W ocenie rzeczoznawcy prace wykonane w latach 2013 – 2014 r. na strychu budynku są niezgodne z projektem budowlanym i konieczne jest wykonanie szeregu wskazanych przez rzeczoznawcę prac zmierzających do usunięcia stanu niezgodnego z zasadami sztuki budowlanej.

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego, poprzez wykonanie w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 r. niżej wymienionych robót budowlanych, wynikających z pkt 4 ekspertyzy technicznej sporządzonej przez dr inż. S. N., pod nadzorem osoby legitymującej się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi i przynależnej do właściwej izby samorządu zawodowego.:

1) zlikwidować zarysowania i pęknięcia w ścianach murowanych, zgodnie

z punktem 4.3.1. ww. ekspertyzy,

2) do czasu rozpoczęcia prac naprawczych monitorować stan rys i pęknięć, zgodnie z punktem 4.3.2.,

3) rysy na połączeniu płyt G-K wyeliminować, zgodnie z punktem 4.3.3.,

4) strop nad parterem wzmocnić, zgodnie z punktem 4.3.4.,

5) wykonać remont stropu nad mieszkaniem nr [...], zgodnie z punktem 4.3.5.

Jednocześnie organ powiatowy wskazał, że o wykonaniu powyższych robót budowlanych należy go powiadomić załączając oświadczenie osoby uprawnionej

o prawidłowości ich wykonania.

Z krótkiego uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej do wykonania prac określonych w decyzji była ekspertyza sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego S. N., z której wynikała konieczność wykonania robót budowlanych, celem wyeliminowania stwierdzonych przez organ nieprawidłowości.

Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...], w imieniu której działa zarządca F.U. "[...]", złożyła odwołanie od decyzji podnosząc,

że odnośnie punktów 1,2 i 3 decyzji Wspólnota dysponuje protokołem uzgodnień,

z którego wynika, że prace te zostaną wykonane przez inwestora po zakończeniu robót związanych z adaptacją strychu. Odnośnie punktu 4, w ocenie Wspólnoty, brak jest podstaw do nałożenia takiego obowiązku, bowiem z ekspertyzy nie wynika koniczność wzmacniania stropu nad parterem. Wspólnota podniosła także, że wzmocnienie stropu, o którym mowa w pkt 5 jest częścią zatwierdzonego projektu budowlanego, który jest realizowany.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., dalej również jako "ZWINB", decyzją z dnia [..] r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i orzekł ich wykonanie do dnia 31 maja 2016 r., w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

W oparciu o poczynione ustalenia i dokumenty znajdujące się w aktach organu II instancji, ZWINB dodatkowo ustalił, że po otrzymaniu zawiadomienia zarządcy lokalu mieszkalnego przy ul. [...] – [...], o powiększających się pęknięciach ścian i deformacji podłogi w lokalu, PINB w S. przeprowadził w dniach [...]r. oględziny lokalu i stwierdził m.in., pionowe i poziome spękania ścian lokalu, w tym poziome pęknięcie ściany równoległej do ściany zewnętrznej, na styku z podłogą. Spękania powstały na skutek prowadzonych w 2008 r. robót budowlanych, związanych z przebudową położonego na parterze, pod mieszkaniem nr [...],lokalu usługowego nr [...], który od grudnia 2011 r. jest nieużytkowany. Wg oświadczenia lokatora, spękania te pogłębiają się.

W dniu 14 stycznia 2014 r. lokator mieszkania nr [...], A. M. telefonicznie złożył wniosek o kontrolę robót budowlanych, związanych z adaptacją znajdujących się nad jego lokalem pomieszczeń strychowych. W wyniku prowadzenia tych robót w mieszkaniu wystąpiły liczne pęknięcia sufitów. Organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] r. kolejne oględziny nieruchomości i ustalił m.in., że na części poddasza prowadzone są roboty budowlane, związane z adaptacją tej części poddasza na dwa lokale mieszkalne. Ze stropu usunięto polepę, w jej miejsce ułożono wełnę mineralną, wzmocniono deskami belki stropowe,, ułożono podłogę z płyt OSB, wymieniono stolarkę okienną z drewnianej na PCV w istniejących otworach, wykonano ruszt pod strop podwieszany, wykonano instalację wodno-kanalizacyjną. Roboty te wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. W mieszkaniu nr [...] stwierdzono poziome rysy przy połączeniach ścian i sufitów. Pan A. M. oświadczył, że powstałe wcześniej rysy ścian pogłębiają się. Sporządzono dokumentację fotograficzną.

PINB w S. postanowieniem z dnia [..] r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową części poddasza i nakazał inwestorowi, D. R. przedłożenie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem technicznym, stwierdzającym prawidłowość wykonanych robót, z uwzględnieniem powstałych zarysowań na ścianach i sufitach w mieszkaniu nr [...].

Zobowiązany przedstawił ekspertyzę, sporządzoną przez posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane mgr inż. M. B., której autor stwierdził między innymi, że zgodnie z dokonanymi obliczeniami statystyczno-wytrzymałościowymi ogólnie stan techniczny budynku ocenia się jako dość dobry, możliwa jest zmiana funkcji poddasza nieużytkowego na pomieszczenia mieszkalne, po wykonaniu zaleceń, tj. po wzmocnieniu belek stropowych stropu podstrychowego poprzez wykonanie bocznych nadbitek drewnianych oraz wymianie polepy na wełnę mineralną. Po wykonaniu odkrywki dla całej powierzchni stropu podstrychowego oraz usunięciu polepy należy dokonać pełnej inwentaryzacji istniejących elementów konstrukcji, celem potwierdzenia przyjętych założeń oraz oceny belek stropowych pod kątem ewentualnych uszkodzeń przypodporowych. Wymagane jest również zaprojektowanie samonośnej konstrukcji dla sufitu nad projektowanymi pomieszczeniami, która nie dociąży istniejącego układu nośnego i przeniesie dodatkowe obciążenia na nośne ściany budynku.

W inwentaryzacji wraz z oceną techniczną wykonanych robót, sporządzonej przez tego samego autora stwierdzono m.in., że pomimo dokonania samowolnych robót budowlanych w poziomie poddasza oraz ingerencji w elementy konstrukcji stropu podstrychowego, obiekt można uznać za bezpieczny. Autor nie widzi potrzeby wykonania żadnych pilnych robót, kontynuowanie prac związanych z adaptacją strychu winno odbywać się na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, który winien uwzględnić odpowiednie wzmocnienia istniejącej konstrukcji więźby dachowej z uwagi na planowany otwór w dachu.

Uwzględniając powyższe, PINB w S. decyzją ostateczną z dnia

[...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi – [...], reprezentowanej przez D. R., zaniechanie dalszych robót budowlanych.

W dniu [...] r. inwestor uzyskał decyzję ostateczną Prezydenta Miasta, znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania części nieużytkowego poddasza na dwa lokale mieszkalne w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany przewiduje m.in. wzmocnienie stropu nad 1 piętrem.

Wobec kolejnych monitów A. M. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ścian, sufitów i podłóg w jego mieszkaniu, PINB w S. przeprowadził w dniu [...] r. kolejne oględziny nieruchomości i potwierdził istnienie w mieszkaniu nr [...] rys ścian i sufitów, stwierdzonych podczas poprzednich oględzin oraz postępujące ugięcie stropu w pokoju dziennym. A. M. oświadczył, że rysy te pogłębiają się. Na poddaszu nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych. Sporządzono dokumentację fotograficzną.

W dniu 8 stycznia 2015 r. A. M. przedstawił ekspertyzę techniczną dotyczącą adaptacji poddasza, sporządzoną przez inż. W. L. Autor opracowania, wykonanego w marcu 2014 r. stwierdza m.in., że belki stropowe poddasza nie zostały wzmocnione, a jedynie wypoziomowane (do belek stropowych przykręcono krawędziaki 5x15 cm, nie oparte na murze i łączone na długości belki stropowej) - belki stropowe wymagają wzmocnienia, zgodnie z projektem budowlanym, popartym obliczeniami. Ocieplenie wykonano z wełny mineralnej grubości jedynie 5 cm, pozostałe warstwy wypełniające strop to deski, płyty meblowe, cegły, skorodowana wsuwka - stanowiące podpórki dla wypoziomowania płyt OSB. Wełna mineralna jest ułożona na porozrzucanej folii z opakowań, brak jest paroizolacji. Całość prac wykonanych na stropie poddasza należy wykonać ponownie. W lokalu nr [...] pionowe i poziome pęknięcia ścian oraz ugięcie podłogi powstały prawdopodobnie wskutek prowadzonych samowolnie prac budowlanych na parterze budynku oraz pogłębienia piwnicy pod lokalem nr [...]. Prace związane z usunięciem polepy na strychu mogły przyczynić się do rozwarcia poziomych rys w lokalu nr [...].

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego PINB w S. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał wspólnocie mieszkaniowej nieruchomości wykonanie określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym ścian i stropów budynku.

ZWINB wyjaśnił, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W ocenie organu odwoławczego, na podstawie akt sprawy należy stwierdzić,

że nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego nie ulega wątpliwości. Stan ten stale się pogarsza i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 66 ustawy Prawo budowlane, organ powiatowy zobligowany był do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego

do odpowiedniego stanu technicznego.

Odnosząc się do argumentów skarżącej, dotyczących niewykazania

w ekspertyzie konieczności wzmocnienia stropu nad parterem, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępujące ugięcie tego stropu stwierdzono m.in. podczas oględzin w dniu [...] r. Pomimo dokonania uzgodnień pomiędzy inwestorem wykonującym prace na poddaszu, a najemcą lokalu, pozostałe obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją obciążają wspólnotę mieszkaniową, jako odpowiedzialną za utrzymanie elementów wspólnych budynku w odpowiednim stanie technicznym. Również uzyskanie przez [...] decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych, obejmujących m.in. wzmocnienie stropu nad mieszkaniem nr [...], nie zwalnia współwłaścicieli budynku od ww. obowiązku. Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych nie jest bowiem równoznaczna z nakazem wykonania tych robót, natomiast wykonawcą nałożonych obowiązków może być zarówno wspólnota mieszkaniowa, jak [...]. Podział kosztów nakazanych czynności jest sprawą cywilną, którą w przypadku sporu rozstrzyga właściwy miejscowo sąd cywilny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w S. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...], podnosząc zarzuty:

1) naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez:

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organy administracji zarówno I, jak i II instancji do poczynienia w wydanych decyzjach całkowicie dowolnych, nieuprawnionych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że stan techniczny obiektu budowlanego nie jest prawidłowy i wymaga usunięcia określonych nieprawidłowości;

- niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, w tym przede wszystkim nieprzeprowadzenie rzetelnej wizji lokali nieruchomości (oględzin) na okoliczność ustalenia, czy faktycznie rzekome nieprawidłowości, które wskazane zostały w ekspertyzie technicznej S. N. faktycznie istnieją;

- nieustalenie w sposób obiektywny stanu faktycznego w sprawie, ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł się jedynie na wysłuchaniu twierdzeń A. M. oraz pobieżnej analizie ścian w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...], bez wysłuchania innych osób mieszkających w obiekcie budowlanym w tym zwłaszcza osób, których ściana w ich lokalu jest tą samą, na której rzekomo występują pęknięcia w lokalu nr [...];

- pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia [..] r., jak i decyzji poprzedzającej, okoliczności wynikających z pisma S. N. z dnia [...]., które stanowi ustosunkowanie się do pisma A. M. z dnia 6 października 2015r., a z którego wprost wynika, iż na dzień tego pisma aktualne pozostają jedynie zapisy zawarte w ppkt 4.3.2, 4.3.4, 4.3.5,

2) naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wcześniej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego,

iż budynek skarżącej jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a przez to nakazanie Skarżącej w drodze decyzji usunięcia nieprawidłowości, które na pewno nie mają wpływu na stan techniczny budynku i nadto nie zagrażają życiu

i zdrowiu mieszkańców;

3) naruszenia art. 104 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie a 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, która faktycznie nie spełnia przesłanki dokumentu określanego mianem "decyzji" w świetle wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego, przede wszystkim z uwagi na okoliczność odwołania się w sentencji decyzji obu organów administracyjnych do ekspertyzy technicznej S. N., która ani nie stanowi integralnej części decyzji, ani dokumentu urzędowego w świetle art. 76 § 1 i § 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł

o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, stosownie do art. 135 P.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności

z prawem wykazała, że narusza ona prawo, jednak z przyczyn innych aniżeli wskazane w skardze.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest

w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Dokonując trafności stanowiska wyrażonego przez organ II instancji

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przede wszystkim wskazać należy na fakt,

iż przepis stanowiący materialnoprawną podstawę jej wydania został umieszczony

w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Takie usytuowanie art. 66 przesądza o tym, że ma on zastosowanie

w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie wywiązują się z obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie. Obowiązek ten expressis verbis wynika z art. 61 ustawy Prawo budowlane. Z kolei z art. 5 ust. 2 P.b. stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Art. 62 P.b. nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek przeprowadzania kontroli obiektu budowlanego, wskazując jednocześnie w ust. 3, iż właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust.1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z kolei art. 66 ust. 1 P.b. stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że nałożenie obowiązków,

o których mowa w art. 66 ust. 1 P.b. jest konsekwencją zaniedbań związanych

z utrzymaniem obiektu budowlanego, w szczególności zaniechaniem remontów, konserwacji, bieżących kontroli obiektu, niewłaściwym, niezgodnym z przeznaczeniem użytkowaniem, które w konsekwencji prowadzą do pogorszenia stanu technicznego.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że tryb ten nie ma zastosowania do sytuacji, w której niewłaściwy stan techniczny wynika nie z zaniedbań właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ale z innych przyczyn w szczególności wykonywanych w obiekcie robót budowlanych. W takich przypadkach przyczyną niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego jest nie zaniedbanie właściciela lub zarządcy obiektu w zakresie jego utrzymania, lecz ingerencja człowieka, której konsekwencją są określone nieprawidłowości. Przepis art. art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 P.b. nie może stanowić samoistnej podstawy nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązków związanych z doprowadzeniem użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, bez jednoczesnego wykazania w decyzji, że stan techniczny obiektu budowlanego, wynikający z jego użytkowania pozostaje w niezgodzie

z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. (por. wyroki NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, z 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1279/11, dostępne

w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że w uzasadnieniu decyzji nakładającej obowiązki, o których mowa w art. 66 P.b. organ powinien nie tylko wyjaśnić na czym polega nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, ale również wskazać z czego ten stan wynika i jakie przepisy dotyczące utrzymania go w należytym stanie technicznym zostały naruszone.

Rzeczą organu w pierwszej kolejności jest zatem zbadanie, na skutek czego doszło do pogorszenia stanu technicznego obiektu, a następnie podjęcie działań zmierzających do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości we właściwym trybie, w zależności od ustalonych przyczyn.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż pogorszenie stanu technicznego obiektu, w szczególności stanu technicznego lokalu nr [...], w budynku przy ul. [...], ma bezpośredni związek z prowadzonymi w tym budynku pracami budowlanymi, przede wszystkim tymi, które miały miejsce na poddaszu budynku, jak również (w zdecydowanie mniejszym zakresie) i tymi, które miały miejsce w lokalu użytkowym pod tym mieszkaniem. Wynika to wprost z ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego S. N., jak również ekspertyzy sporządzonej przez W. L.

Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą przede wszystkim pęknięć ścian

w mieszkaniu nr [...], które w ocenie rzeczoznawcy S. N. są skutkiem niewłaściwie prowadzonych prac budowlanych na poddaszu budynku, powstały na skutek usunięcia polepy i odciążenia belek stropowych. Prace te, jak wskazał rzeczoznawca S. N., doprowadziły do pogorszenia warunków cieplno – wilgotnościowych w mieszkaniu nr [...]. Zastosowana warstwa izolacji nie zabezpiecza mieszkania nr [...] przed utratą ciepła. Strop wymaga wykonania wzmocnień w celu poprawy warunków nośności i użytkowalności.

Nie ulega również wątpliwości, że prace budowlane na poddaszu budynku prowadzone były bez wymaganego pozwolenia na budowę. Świadczą o tym dokumenty zgromadzone w aktach organu II instancji, w szczególności postanowienie PINB w S. z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót budowlanych oraz decyzja PINB w S. z dnia [...] r. nakazująca zaniechanie dalszych robót budowalnych związanych z przebudową poddasza budynku przy ul. [...].

Inwestor – [...] uzyskała co prawda pozwolenie na budowę decyzją z dnia [...] r., jednak roboty budowlane w zakresie objętym decyzją wykonywane były znacznie wcześniej, a z ekspertyzy sporządzonej przez S. N. wynika jednoznacznie, że prace budowlane na poddaszu budynku zostały wykonane niezgodnie z projektem.

W szczególności dotyczy to wzmocnienia belek stropowych i izolacji.

Z kolei w odniesieniu do stropu nad parterem rzeczoznawca S. N. wskazał na konieczność wzmocnienia poprzez nałożenie nakładek dwustronnych, które to działanie doprowadzić ma do wyeliminowania ugięć i poprawy sztywności.

W tej sytuacji organ powinien szczegółowo zbadać powyższe okoliczności

i ustalić jaki wpływ na stan lokalu mieszkalnego nr [...] miało wykonywanie prac budowlanych związanych z adaptacją poddasza jak i prac prowadzonych w lokalu użytkowym usytuowanym pod tym mieszkaniem, ze szczególnym uwzględnieniem, czy te ostatnie prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a jeżeli tak, to czy takie pozwolenie zostało przez inwestora uzyskane i czy prace wykonywane w tym lokalu przeprowadzone zostały zgodnie z uzyskanym pozwoleniem.

Aktywność organu powinna się skoncentrować na ustaleniu inwestorów robót prowadzonych nad lokalem nr [...], jak również pod tym lokalem i podjęciu stosownych działań zmierzających do doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego, przy uwzględnieniu przyczyn powstałych nieprawidłowości i z zastosowaniem odpowiedniego trybu postępowania, w szczególności nałożenia obowiązków na właściwe podmioty.

Wydając zaskarżoną decyzję organ pominął okoliczności związane z przyczyną powstania zarysowań i pęknięć ścian w lokalu nr [...] i niezasadnie przyjął, że obowiązek ich usunięcia spoczywa na właścicielu obiektu budowlanego, całkowicie przy tym ignorując fakt, iż odpowiedzialność za ten stan rzeczy spoczywa na podmiotach, które w obiekcie wykonywały roboty budowalne i to na skutek ich działalności doszło do powstania nieprawidłowości. Jakkolwiek to właściciel ma obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, co oznacza konieczność bieżącego monitorowania stanu technicznego, wykonywania koniecznych remontów, konserwacji, przeglądów, to jednak poza sferą jego władztwa pozostają czynności podejmowane przez inne podmioty, w tym wszelkiego rodzaju remonty i prace budowlane wykonywane przez właścicieli poszczególnych lokali. Z kolei na tych ostatnich podmiotach spoczywa obowiązek takiego wykonywania prac, który pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowalnej, a w przypadku ich naruszenia również obowiązek usunięcia skutków tych naruszeń.

W niniejszej sprawie organ podjął co prawda działania zmierzające do ustalenia zakresu odpowiedzialności za pogorszenie stanu technicznego obiektu, jednak uczynił to w niewłaściwym trybie, co skutkowało nałożeniem obowiązków związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem na Wspólnotę Mieszkaniową, podczas, gdy obowiązki te powinny w pierwszej kolejności zostać nałożone na inwestorów robót budowlanych, które w tym obiekcie były wykonywane.

Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku

z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 § 2 P.p.s.a.