Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1475/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 66
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 września 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] w dniu 31 lipca 2015 r. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą nakazał współwłaścicielom budynku przy ul. W. w K.: H. K., A. P., M. S., J. K. K., H. S., J. S., M. S., A. P., S. S., A. K., J. S., A. S. W., A. M. W. działającej przez ustawowego przedstawiciela A. S. W. wykonanie w budynku przy ul. W. w K. następujących robót mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie bezpiecznego użytkowania tego obiektu, poprzez usuniecie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w sposób wykazany w "Ekspertyzie technicznej" z lutego 2015 r. wykonanej przez mgr inż. arch. W. P. stanowiącej uzupełnienie "Ekspertyzy technicznej wskazującej zakres, rodzaj i sposób koniecznych do wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. W. w K. w zakresie przewodów kominowych" z maja 2014 r. również autorstwa mgr inż. arch. W. P.; obie ww. "Ekspertyzy techniczne" zaopiniowane pozytywnie przez MWKZ w K.:

1) wykonanie zgodnych z Polskimi Normami otworów nawiewnych i o powierzchni nawiewów 220 cm2 w drzwiach pomieszczeń do łazienki lokali mieszkalnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...],

2) wykonanie w mieszkaniach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w których zastosowano szczelną stolarkę okienną jej rozszczelnienia, poprzez montaż nawiewników powietrza wentylacyjnego,

3) uszczelnienie kwasoodpornym wkładem kominowym ze stali nierdzewnej ( 12, przewodów spalinowych nr [...] i nr [...] wraz z zabezpieczeniem ich wylotów daszkiem przeciwdeszczowym

4) w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanie podłączenia do istniejącego wolnego przewodu nr [...] po wcześniejszym jego wyczyszczeniu i przystosowaniu jako przewód wentylacyjny wraz z montażem kratki wentylacyjnej

5) w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanie podłączenia do istniejącego wolnego przewodu nr [...] po wcześniejszym jego wyczyszczeniu i przystosowaniu jako przewód wentylacyjny wraz z montażem kratki wentylacyjnej

6) w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanie podłączenia do istniejącego wolnego przewodu nr [...] po wcześniejszym jego wyczyszczeniu i przystosowaniu jako przewód wentylacyjny wraz z montażem kratki wentylacyjnej

7) w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanie podłączenia do istniejącego wolnego przewodu nr [...] po wcześniejszym jego wyczyszczeniu i przystosowaniu jako przewód wentylacyjny wraz z montażem kratki wentylacyjnej

8) w kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] wykonanie podłączenia do istniejącego wolnego przewodu nr [...] po wcześniejszym jego wyczyszczeniu i przystosowaniu jako przewód wentylacyjny wraz z montażem kratki wentylacyjnej

9) wykonanie w mieszkaniach nr [...], [...] odłączenia pieców elektrycznych (powstałych z przerobionych pieców węglowych) od przewodów dymowych wraz z zamurowaniem i otynkowaniem powstałych po odłączeniu otworów w przewodach

10) demontaż nieprawidłowych kratek wentylacyjnych posiadających żaluzje i siatki w pomieszczeniu łazienki i kuchni mieszkalnia nr [...] i zamontowanie kratek wentylacyjnych na wlocie do przewodu wentylacyjnego zgodnych z przepisami

11) zamontowanie w sięgaczu (nie dłuższym niż 2 m) wentylacji kuchni mieszkania nr [...], otworu rewizyjnego do przewodu kominowego nr [...]

12) wykonanie bocznych wylotów na zakończeniach przewodów wentylacyjnych nr [...], [...], [...] ponad dachem z jednoczesnym zamurowaniem nieprawidłowych wylotów górnych oraz na przewodach nr [...], [...] po wcześniejszym usunięciu z nich zakończeń istniejących nieprawidłowych rur stalowych

13) zabezpieczenie siatką ochronną wylotów wszystkich istniejących przewodów wentylacyjnych

14) zamontowanie drzwiczek rewizyjnych w przewodach spalinowych nr [...], [...], [...] wraz z układem odprowadzenia skroplin min. 40 cm poniżej wlotu. W wykonanych drzwiczkach rewizyjnych przewody zakończyć

15) odcięcie przewodów wentylacyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] poniżej kratek wentylacyjnych poprzez ich zamurowanie

16) wymianę uszkodzonych (spróchniałych) ław kominiarskich, na połaci dachowej

17) uzupełnienie ubytków tynku i pomalowanie na kolor biały wraz z wykonaniem nowych czap kominowych w kominach ponad dachem murowanych z cegły

18) wykonanie w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] w ścianie łączącej z przedpokojem otworu kontaktowego o wymiarach 80x60 cm wraz z zamontowaniem w nim przesłony z żaluzji stałych

19) wymianę w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] w ścianie łączącej z kuchnią otworu kontaktowego o wymiarach 80x60 cm wraz z zamontowaniem w nim przesłony z żaluzji stałych

20) wymianę w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] istniejącego pieca gazowego c.o./c.w. na piec gazowy c.o./c.w. z zamkniętą komorą spalania wraz z wykonaniem systemu wkładu kominowego do istniejącego przewodu spalinowego nr 3 właściwego dla tego typu pieca

21) wymianę w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] istniejącego pieca gazowego c. o./c. w. na piec gazowy c. o./c. w. z zamkniętą komorą spalania wraz z wykonaniem systemu wkładu kominowego do istniejącego przewodu spalinowego nr 14 właściwego do tego typu pieca

22) zdemontowanie w pomieszczeniu łazienki mieszkania nr [...] pieca gazowego c.w. i zastąpienie go elektrycznym urządzeniem grzewczym c. w.

23) usunięcie wkładów w istniejących przewodach kominowych wentylacyjnych nr [...], [...], [...], [...] i ich wymianę na stalowe wkłady kominowe o średnicy ( 15. Kominy nr l i 3 oraz przewody nr [...], [...], [...] po wymianie wkładów ponad dachem ocieplić wełną mineralną i obudować w sposób niepalny do wysokości jak obecnie istniejące kominy

24) zamurowanie otworu do przewodu wentylacyjnego nr [...] w pomieszczeniu kuchni mieszkania nr [...] i podłączenie wentylacji tego pomieszczenia do wykonanego przewodu wentylacji grawitacyjnej w postaci komina typu lekkiego z rur stalowych ( 15 cm, ocieplonych wełną mineralną i obudowanych w sposób niepalny prowadzonego przez otwór wykonany w stropie nad pomieszczeniem kuchnia mieszkania nr [...] a następnie przez poddasze ponad dach do wysokości zgodnej z Polską Normą PN-89/B- 10425, dotyczącą wymagań technicznych dla przewodów kominowych.

Nakazane roboty należy wykonać do dnia 30 stycznia 2016 r.

Od decyzji tej odwołali się H. S. i M. S..

H. S. zarzuciła decyzji organu I instancji, iż w trakcie postępowania doszło do zainstalowania w dachu w kominie lokalu użytkowego [...] wyciągu mechanicznego bez projektu i zezwoleń, a także wbrew przepisom. Ponadto organ I instancji nie zawiadomił SANEPIDu o rurach azbestowych i braku wentylacji w tym lokalu. Zdaniem skarżącej lokal należało zamknąć do czasu usunięcia azbestu. H. S. wniosła o rozdzielenie sprawy dotyczącej lokalu użytkowego [...] ze sprawy dotyczącej nieruchomości przy ul. W.. Dalej podniosła, że PINB bez powiadomienia stron postępowania zlecił autorowi ekspertyzy zmianę treści ekspertyzy.

M. S. również wniósł o wydzielenie sprawy dotyczącej lokalu użytkowego [...] do odrębnego rozpoznania podnosząc, że A. P. "bezprawnie zajęła kanały wentylacyjne i dymowe". Zarzucił, że nikt nie udostępnił mu ekspertyzy, o której mowa w decyzji I instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 24 września 2015 r., znak [...] nr [...] uchylił zaskarżaną decyzję w zakresie pkt 10 i 24 i w tym zakresie nakazał:

10) demontaż nieprawidłowych kratek wentylacyjnych posiadających żaluzje i siatki w pomieszczeniu łazienki i kuchni mieszkania nr [...] i zamontowanie w ich miejsce kratek wentylacyjnych bez żaluzji i siatek,

24) zamurować otwór do przewodu wentylacyjnego nr [...] w pomieszczeniu kuchni mieszkania nr [...] i podłączyć wentylację tego pomieszczenia do wykonanego przewodu wentylacji grawitacyjnej w postaci komina typu lekkiego z rur stalowych 015 cm, ocieplonych wełną mineralną i obudowanych w sposób niepalny prowadzonego przez otwór wykonany w stropie nad pomieszczeniem kuchni mieszkania nr [...], a następnie przez poddasze ponad dach do wysokości zgodnej z Polską Normą PN-89/B-10425, dotyczącą wymagań technicznych dla przewodów kominowych jak na zamieszczonym poniżej rysunku stanowiącym przedruk z w/w normy.

Organ odwoławczy zmienił również termin wykonania obowiązków do dnia 31 marca 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3Pr. bud. zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zdaniem organu II instancji zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że budynek przy ul. W. w K. w zakresie przewodów kominowych jest w nieprawidłowym stanie technicznym. Świadczą o powyższym m.in.:

- Uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia protokołu nr [...] z dnia 29.09.2011 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego J. O.,

- Kopia protokołu nr [...] z dnia 28.09.2012 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego J. O.,

- Kopia protokołu nr [...] z dnia 23.09.2013 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego J. O.,

- Opracowanie pod nazwą: "Ekspertyza techniczna wskazująca zakres, rodzaj i sposób koniecznych do wykonania robót budowlanych mających na celu usuniecie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. W. w K., w zakresie przewodów kominowych" z maja 2014 r. autorstwa mgr inż. arch. W. P. - zwane dalej opracowaniem z maja 2014r.,

- Uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia protokołu nr [...] z dnia 10.09.2014 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, autorstwa mistrza kominiarskiego J. O.

- Opracowanie pod nazwą: "Uzupełnienie ekspertyzy technicznej wskazującej zakres, rodzaj i sposób koniecznych do wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. W. w K., w zakresie przewodów kominowych, polegające na zreformowaniu i uzupełnieniu opisu nieprawidłowości wraz z zaleceniami oraz uwagami końcowymi" z lutego 2015 r. autorstwa mgr inż. arch. W. P. - zwane dalej opracowaniem z lutego 2015 r.

Nadmieniono, że z treści protokołów kominiarskich z dnia 10.09.2014 r., z dnia 23.09.2013 r., z dnia 28.09.2012 r., z dnia 29.09.2011 r., z dnia 18.08.2008 r., z dnia 15.03.2007 r. oraz opinii nr [...] z dnia 15.03.2007 r. wynika, że strony postępowania pomimo ciążącego na nich obowiązku wynikającego z treści art. 70 ust. 1 Pr. bud. nie usunęły bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości związanych z przewodami kominowymi, które mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, co obliguje organy nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą m.in. nieszczelności przewodów kominowych (nr 33-34 i 39-41), braku zabezpieczenia przeciwko destrukcyjnemu działaniu spalin (nr 22 i 34), zbyt niskich przekrojów przewodów (nr 2, 4, 6, 12, 13, 15, 16, 19, 20, 21, 23, 24, 27, 32, 33, 36, 38, 42, 43, 47, 49, 50), niewłaściwych lub braku kratek nawiewnych w drzwiach łazienek, braku dostatecznej ilości nawiewanego powietrza w związku z zastosowaniem szczelnej stolarki okiennej, braku w pomieszczeniach kuchni przewodów wentylacyjnych, nieprawidłowych podłączeń do przewodów kominowych, nieprawidłowych zakończeń przewodów kominowych (brak daszków, brak bocznych wylotów na przewodach wentylacyjnych, brak siatek zabezpieczających). PINB w K. Powiat [...] na podstawie przedłożonego opracowania pod nazwą: Ekspertyza techniczna wskazująca zakres, rodzaj i sposób koniecznych do wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul W. w K., w zakresie przewodów kominowych" z maja 2014 r. autorstwa mgr inż. arch. W. P., uzupełnionego opracowaniem pod nazwą: "Uzupełnienie ekspertyzy technicznej wskazującej zakres, rodzaj i sposób koniecznych do wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. W. w K., w zakresie przewodów kominowych, polegające na zreformowaniu i uzupełnieniu opisu nieprawidłowości wraz z zaleceniami oraz uwagami końcowymi" z lutego 2015 r. autorstwa mgr inż. arch. W. P., nakazał wykonanie szeregu czynności opisanych w punktach od 1 do 24 mających na celu kompleksowe doprowadzenie budynku przy ul. W. w K. do właściwego stanu technicznego w zakresie funkcjonowania przewodów kominowych. Oba powyższe opracowania zostały pozytywnie zaopiniowane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K..

W ocenie WINB w K. w zaskarżonej decyzji nieprecyzyjnie określono obowiązki o których mowa w pkt 10, a zatem organ odwoławczy doprecyzował nałożony obowiązek wskazując, iż w mieszkaniu nr [...] należy zamontować kratki wentylacyjne bez żaluzji i siatek.

Nieprecyzyjne określenie obowiązku zawarto także w pkt 24 w którym nakazano wyprowadzenie przewodu wentylacyjnego ponad dach do wysokości zgodnej z Polską Normą PN-89/B-10425. WINB doprecyzował powyższy obowiązek poprzez przedruk rysunku nr 4 z [...] ilustrującego prawidłowe usytuowanie wylotów komina w stosunku do przeszkód mogących zakłócać prawidłowe działanie wentylacji.

Organ odwoławczy po analizie pozostałych obowiązków określonych w decyzji z dnia 31.07.2015 r. nr [...] znak: [...], uznał iż są one prawidłowe.

Osobami zobowiązanymi do wykonania obowiązku z art. 66 ust. l pkt lPr. bud. jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Z analizy akt sprawy oraz treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że współwłaścicielami budynku przy ul. W. w K. położonego na działce nr [...] w obr. [...] są osoby wymienione w wyrzeczeniu decyzji. Przymiot strony przysługuje również zarządcy obiektu: Administracja i Zarządzanie Budynkami "[...]". Krąg stron został więc prawidłowo określony.

Odnosząc się do zarzutu H. S. wyjaśniono, że Gmina [...] nie została uznana za stronę postępowania niniejszego postępowania, gdyż jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] jest właścicielem sąsiedniej działki nr [...], natomiast niniejsze postępowanie dotyczy funkcjonowania przewodów kominowych.

Odnosząc się do zarzutów, iż strony odwołujące nie znają treści ekspertyzy wyjaśniono, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji PINB w K. Powiat [...] pismem z dnia 26.06.2015 r. znak: [...] działając na podstawie art. 10 § 1 Kpa powiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z kompletem akt sprawy oraz prawie o!o wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego. Strony skarżące otrzymały zawiadomienie, miały więc możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz znajdującym się w tych aktach opracowaniem z lutego 2015 r. oraz opracowaniem z maja 2014 r. Zakres obowiązków ciążących na zobowiązanych został określony w punktach 1-24 decyzji, wobec powyższego nie zachodzi konieczność dołączenia ekspertyzy do wydanego rozstrzygnięcia.

Usunięcie nieprawidłowości w poszczególnych lokalach jest uzasadnione nie tylko ze względu na poprawę warunków w danym lokalu, ale także na poprawę bezpieczeństwa i poprawnego funkcjonowania wentylacji w budynku jako całości. Poprawne działanie wentylacji bowiem wpływa także na zapobieganie negatywnym skutkom zawilgacania ścian - t.j części wspólnych budynku co wypełnia normę art. 66 Pr. bud. WINB w K. w powyższym zakresie przychylił się do linii orzeczniczej prezentowanej w wyroku: NSA z dnia 06.02.2013 r. sygn. akt II OSK 1852/11 (publ. LEX nr 1358425): "Art. 66 Prawa budowlanego odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego; wyrok NSA z 30 listopada 2009 r., II OSK 1849/08, akceptowany przez A. Despot-Mładanowicza - op. cit. s. 572 uw. 8). Gdyby zły stan techniczny lokalu oddziaływał na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu (wyrok NSA z: 28 lutego 2007 r., II OSK 1036/06; 5 lutego 2009 r., II OSK 985/08, akceptowane przez A. Despot-Mładanowicza - op. cit. s. 596 uw. 8)".

Dalej wskazano odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, że kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden właściciel lokalu nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym. Nie do organów nadzoru budowlanego należy rozstrzyganie sporów cywilno-prawnych pomiędzy właścicielami obiektu. Organy nadzoru budowlanego nie oceniają także kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami. Z roszczeniami w powyższym zakresie można wystąpić przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. Wobec powyższego nie ma podstaw prawnych do prowadzenia odrębnych postępowań w sprawie stanu technicznego przewodów dla każdego z lokali w budynku przy ul. W. w K..

W sprawie robót budowlanych prowadzonych w lokalu o obecnej nazwie "[...]" (poprzednia nazwa [...]") wskazano, że WINB wypowiedział się w decyzji z dnia 19 maja 2015 r. nr [...] znak: [...]. Zgodnie z art. 110 Kpa jest związany tą decyzją. W związku z wniesieniem skargi przez H. S., prawidłowość w/w rozstrzygnięcia będzie weryfikowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Ponadto WINB wyjaśnił, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym postępowania z zakresu nadzoru budowlanego wszczynane są z urzędu. Taki tryb odpowiada istocie nadzoru i zakresowi kompetencji organu określonych przez prawo materialne. Inicjatywa wykazana przez osobę zainteresowaną, zmierzająca do uzyskania rozstrzygnięcia organu w sprawie objętej jego nadzorczymi kompetencjami, nie musi być wnioskiem wszczynającym postępowanie w określonej sprawie. Natomiast musi być badana pod kątem potrzeby wszczęcia postępowania z urzędu" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 453/08). Pismo H. S. dnia 03.08.2007 r. (data wpływu: 08.08.2007r.), zawierające żądanie, które zostało ponowione w następnych wnioskach stanowiło podstawę do zainicjowania przez organ I instancji czynność: wyjaśniających w zgłaszanej w piśmie sprawie, a następnie do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby zachodziły okoliczności o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wobec czego WINB w K. mając na względzie konieczność doprecyzowania nałożonych obowiązków w zakresie pkt 10 i 24, uchylił zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie i orzekł doprecyzowując nałożone obowiązki. W związku z upływem czasu od wydania zaskarżonej decyzji zaistniała także konieczność zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku. W pozostałym zakresie tutejszy organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. S., zarzucając jej naruszenie prawa i procedur w zakresie niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, przewlekłego prowadzenia postępowania, prowadzenie jednego postępowania dla całego budynku (zdaniem skarżącej w zakresie nieprawidłowości przewodów kominowych w lokalu [...] – [...] powinno toczyć się odrębne postępowanie). Skarżąca powtórzyła również zarzuty odwołania dotyczące robót budowlanych wykonanych przez A. P. w trakcie postępowania oraz zlecenia przez PINB dodatkowej ekspertyzy bez zawiadamiania o tym stron postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. organ I instancji zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości do wykonania i przedłożenia ekspertyzy technicznej. Współwłaściciele wykonali nałożony obowiązek, a następnie nie byli już zawiadamiani o dalszych czynnościach PINB, który skontaktował się z autorem ekspertyzy i zlecił mu jej uzupełnienie w lutym 2015 r. Organ I instancji nie powiadomił właścicieli o jakichkolwiek uwagach do ekspertyzy, nie wezwał ich do zlecenia uzupełnienia ekspertyzy ani nie poinformowano, że organ we własnym zakresie zwrócił się do autora ekspertyzy o jej uzupełnienie. Wreszcie uzupełnienie ekspertyzy nie zostało nikomu doręczone. Zdaniem skarżącej świadczy to o przekroczeniu przez PINB uprawnień.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Powszechnie uznaje się, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 ma charakter związany. Organ nadzoru budowlanego ma więc nie tylko prawo, lecz obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Jak wskazuje A. Despot - Mładanowicz w komentarzu do art. 66 ustawy Prawo budowlane (Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II, LexisNexis 2014 - komentarz, stan prawny na dzień 25 kwietnia 2014 r.) "obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (wyrok NSA z 28 stycznia 2009 r., II OSK 1663/2007, Lexis.pl nr 2448737). (...) Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 nie może stanowić podstawy nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązków związanych z doprowadzeniem użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego bez jednoczesnego wykazania w decyzji, że stan techniczny obiektu budowlanego, wynikający z jego użytkowania, jest niezgodny z obowiązującymi przepisami. Podstawą nałożenia obowiązku na podstawie art. 66 mogą być jedynie takie okoliczności, które wynikają z naruszenia przepisów dotyczących użytkowania budynków. Brak jest podstaw, aby obowiązki na podstawie tego przepisu nakładać w sytuacji, kiedy zdarzenia w nim opisane są lub mogą być skutkiem robót budowlanych prowadzonych w budynku. Zamieszczenie art. 66 w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w komentowanym przepisie (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1279/2011, Lexis.pl nr 5034185; wyrok NSA z 5 stycznia 2011 r., II OSK 1980/2009, Lexis.pl nr 2458478; wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/2010, Lexis.pl nr 2579512)".

W ocenie Sądu powyższe okoliczności zostały w kontrolowanym postępowaniu wykazane. Organ pierwszej instancji dokonał ustaleń w kwestii aktualnego stanu technicznego budynku na podstawie:

← kopii protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych z dat: 15 marca 2007 r., 18 sierpnia 2008 r., 29 września 2011 r., 28 września 2012 r. i z 23 września 2013 r.,

← opinii z wyników przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo - kominowych z dat: 15 lipca 2007 r., 13 marca 2008 r.

← ekspertyzy technicznej z maja 2014 r. i jej uzupełnienia z lutego 2015 r. - obie wykonane przez mgr inż. arch. W. P. i zaopiniowane pozytywnie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K..

W ocenie Sądu ustalenia co do faktu, iż stan techniczny budynku jest nieodpowiedni są prawidłowe, oparte na prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Również zakres stwierdzonych nieprawidłowości znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym.

Na uwagę zasługuje fakt, że ani we wniesionych odwołaniach, ani obecnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żadna ze stron nie zakwestionowała powyższych ustaleń. Nikt nie wniósł zastrzeżeń co do faktu nieodpowiedniego stan technicznego ani też co do ustalonego zakresu nieprawidłowości. Zakwestionowano natomiast fakt, że ekspertyza przedłożona przez strony zgodnie z postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane była bez ich wiedzy i "pośrednictwa" uzupełniania przez organ nadzoru budowlanego. PINB skontaktował się bezpośrednio z osobą sporządzającą wcześniej ekspertyzę na zlecenie stron postępowania i tej osobie "zlecono uzupełnienie ekspertyzy". Strony postępowania uzupełnienia ekspertyzy nie otrzymały i nie mogły się z nią zapoznać.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. organ I instancji na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w budynku przy ul. W. w K.. Nie czekając na uzyskanie przez to postanowienie waloru ostateczności strony postępowania przedłożyły do akt sprawy ekspertyzę. Postanowienie to zostało natomiast uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z przyczyn formalnych, niezwiązanych z zasadnością nałożenia obowiązku.

Pomimo uchylenia w toku kontroli instancyjnej powyższego postanowienia, przedłożona przez strony ekspertyza stanowiła pełnowartościowy dowód w postępowaniu administracyjny.

W literaturze i orzecznictwie zwraca się uwagę, że uprawnienie organów administracji do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz przypomina przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego dowód z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.), jednakże nieco się od niego różni: biegłego powołuje organ administracji, opracowania zaś są sporządzane przez osoby posiadające uprawnienia budowlane na zlecenie zainteresowanej strony. Zwraca się jednak uwagę na podobieństwo funkcji tych dwóch instytucji prawnych, które obejmują dostarczenie organowi administracji fachowej, specjalistycznej wiedzy, niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy.

W odniesieniu do dowodu z opinii biegłego nie budzi wątpliwości - mimo braku wyraźnego dopuszczenia tego w kodeksie postępowania administracyjnego - możliwość zwracania się przez organ prowadzący postępowanie do biegłego o uzupełnienie opinii bądź też wyjaśnienie wątpliwości wynikających z treści opinii. W ocenie Sądu nie było przeszkód, by o takie uzupełnienie zwrócić się również do autora ekspertyzy sporządzonej na zlecenie stron na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Nie było w tej sytuacji konieczności wzywania stron do zlecenia uzupełnienia ekspertyzy, zawiadamiania ich o dokonaniu takiego zlecenia bezpośrednio przez PINB, czy wreszcie doręczania stronom kopii uzupełnienia ekspertyzy.

W tym miejscu należy podkreślić, że żaden przepis procedury administracyjnej nie przewiduje po stronie organu ogólnego obowiązku doręczania stronom z urzędu kopii dowodów znajdujących się w aktach sprawy.

W ocenie Sądu całkowicie wystarczające było zawiadomienie stron dokonane w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z zebranym w aktach materiałem dowodowym. Funkcją tego przepisu jest właśnie zapewnienie stronom możliwości wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego i przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji. Takie zawiadomienie z dnia 26 czerwca 2015 r. zostało przesłane stronom postępowania wraz z obszernym pouczeniem obejmującym m. in. treść art. 10 k.p.a. czyli pouczenie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w tej kwestii w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

H. S. zawiadomienie odebrała w dniu 2 lipca 2015 r., a decyzja organu I instancji została wydana niemal miesiąc później tj. 31 lipca 2015 r. Skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się z zebranym przez PINB materiałem dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wbrew zarzutom skargi nie doszukał się w kolejnych czynnościach organu nadzoru budowlanego przekroczenia uprawnień. PINB wykonał obowiązek przewidziany w art. 10 k.p.a., zaś WINB odniósł się do zarzutu podniesionego w odwołaniach w tej kwestii.

Również pozostałe zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

W kwestii zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania trzeba zauważyć, że faktycznie toczyło się ono przed organem I instancji ponad 7 lat (od lipca 2008 do lipca 2015), co stanowi wielokrotne i rażące przekroczenie terminów przewidzianych dla załatwienia sprawy w art. 35 k.p.a. Zarzut ten nie ma jednak znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedłużenie trwania postępowania w żaden sposób nie wpłynęło na wydane w sprawie rozstrzygnięcie.

Co do zarzutu, iż w należało wyłączyć sprawę lokalu użytkowego [...] do odrębnego rozpatrzenia należy wskazać, że przedmiotem postępowania, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję był nieodpowiedni stan techniczny całego budynku związany z jego wentylacją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w zaskarżonej decyzji stwierdził, że nieodpowiedni stan techniczny dotyczy nieszczelności przewodów kominowych (nr 33-34 i 39-41), braku zabezpieczenia przeciwko destrukcyjnemu działaniu spalin (nr 22 i 34), zbyt niskich przekrojów przewodów (nr 2, 4, 6, 12, 13, 15, 16, 19, 20, 21, 23, 24, 27, 32, 33, 36, 38, 42, 43, 47, 49, 50), niewłaściwych lub braku kratek nawiewnych w drzwiach łazienek, braku dostatecznej ilości nawiewanego powietrza w związku z zastosowaniem szczelnej stolarki okiennej, braku w pomieszczeniach kuchni przewodów wentylacyjnych, nieprawidłowych podłączeń do przewodów kominowych, nieprawidłowych zakończeń przewodów kominowych. Znaczna część obowiązków wyliczonych w zaskarżonej decyzji dotyczy nieprawidłowości w poszczególnych mieszkaniach (pkt 1, 2, 4 - 11, 18-22 i 24 wyrzeczenia decyzji). Pozostałe dotyczą przewodów wentylacyjnych w całym budynku, połaci dachowej, remontu kominów.

Również adresat decyzji (wszyscy współwłaściciele budynku przy ul. W. w K.) został określony prawidłowo. W budynku tym lokale nie są wyodrębnione, zaś objęty decyzją zakres robót budowlanych obejmuje, jak już wcześniej wskazano, zarówno prace w poszczególnych lokalach, jak i w jego częściach wspólnych - przewody wentylacyjne, kominy, dach. Z art. 61 ustawy Prawo budowlane wynika, że obowiązki, o których mowa również w art. 66 można nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Organ I instancji kierując się względami praktycznymi i potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa użytkowania obiektu nałożył obowiązek na ten podmiot, od którego będzie go można wyegzekwować, a więc na wszystkich współwłaścicieli budynku. W ocenie Sądu taki sposób rozumowania był prawidłowy.

W kwestii koniecznych do wykonania zmian w związku z wentylacją lokalu użytkowego [...] organ I instancji powołał się na uzupełniającą ekspertyzę z lutego 2015 r., gdzie stwierdzono, że "wymagana ilość przewodów wentylacji grawitacyjnej dla zapewnienia normatywnej ilości wymian powietrza to 38 sztuk kanałów o wymiarach 14x14 cm. Ze względu na niewystarczającą ilość istniejących przewodów wentylacyjnych o odpowiednim przekroju oraz niemożliwością wybudowania takiej ilości nowych kominów, jedynym w tym wypadku prawidłowym rozwiązaniem w celu usunięcia nieprawidłowości i prawidłowym zwentylowaniu wymagających tego pomieszczeń, jest budowa wentylacji mechanicznej, wykonanej na podstawie oddzielnie opracowanego i uzgodnionego projektu budowlanego. Projekt budowlany instalacji wentylacji mechanicznej należy opracować równocześnie z projektem budowlanym przebudowy kominów".

Ponadto, co również wynika z zaskarżonej decyzji, w sprawie robót budowlanych prowadzonych w lokalu o obecnej nazwie "[...]" (wcześniej "[...]") WINB wyraził swoje stanowisko w decyzji z dnia 19 maja 2015 r. nr [...] znak: [...]. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. II SA/Kr 726/15 i z urzędu wiadomo, że rozprawa została w tej sprawie wyznaczona na dzień 31 marca 2016 r. W tym postępowaniu Sąd zweryfikuje prawidłowość decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych w lokalu "[...]".

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja musiała zostać oceniona jako prawidłowa, zaś skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.