Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 783/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 247  par. 2  pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Anna Wojtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2007 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. na poczet zaległości w tym podatku za czerwiec i lipiec 2003 r. oraz na odsetki za zwłokę I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...], sygn. akt [...]; II. uchyla postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A sp. z o.o. z siedziba we W. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zaliczenia z dniem [...] nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r., w kwocie [...], na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za: 1) czerwiec 2003 r. – na należność główną [...], na odsetki [...]; 2) lipiec 2003 r. – na należność główną [...], na odsetki [...].

Spółka A – dalej zwaną Spółką, działająca do dnia [...] pod nazwą B, wykazała w deklaracji za kwiecień 2004 r. kwotę podatku od towarów i usług, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...]. Następnie spółka w dniach: [...], [...] i [...] składała korekty w/w deklaracji, jak również deklaracji za inne miesiące 2003 i 2004 r. W ostatniej korekcie z [...] spółka wykazała kwotę [...] , jako podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego. Do ostatnich korekt Spółka dołączyła wyjaśnienia, w których wskazała, że korekty składane są w związku z weryfikacją ksiąg rachunkowych i ujawnieniem szeregu błędów w rejestrach VAT. Dnia [...] wpłynęło ponadto do organu pismo Spółki, w którym wskazała wynikające ze złożonych korekt PIT-4, VAT-7 i CIT-2 niedopłaty i nadpłaty (w ogólnej kwocie) oraz proponowany sposób ich wzajemnego rozliczenia.

Pismem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. wezwał stronę do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w trybie art. 75 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej: o.p. Występując w imieniu Spółki, E. Cz. pismem z dnia [...] odmówił wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w trybie art. 75 o.p., a zamiast tego wniósł o dokonanie przeksięgowania należności w trybie art. 76 § 1 o.p. – na zaległości powstałe konsekwentnie w wyniku korekt za miesiące od kwietnia 2003 do lipca 2004. Organ bowiem, zdaniem strony, powinien bieżąco i z urzędu pokrywać najstarsze zobowiązania bieżącymi nadpłatami, natomiast podatnik może dodatkowo wskazać na takie przeksięgowanie, jak uczyniła to strona. Wystąpienie w trybie art. 75 o.p. nie jest obligatoryjne i dotyczy jedynie przypadków, gdy istniejąca nadpłata nie posiada do skompensowania zobowiązania podatkowego, a podatnik chce odzyskać pieniądze. Ostatecznie można było założyć, że złożone przez spółkę pierwotnie korekty deklaracji wraz z wyjaśnieniem stanowiły formę wniosku, o którym mowa w art. 81 w zw. z 76 § 1 o.p. Spółka powołała się zarazem – jako na potwierdzenie słuszności swego stanowiska – na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z 2004 r., wydane w innych sprawach.

Spółka pismem z [...] wniosła o zaliczenie w trybie art. 76 o.p. nadpłat powstałych w związku ze złożeniem korekt deklaracji PIT-4 i VAT-7, wskazując, by nadpłaty w podatku od towarów i usług zostały zaliczone na poczet zaległości w tym podatku, a nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych – na zaległości w tym podatku. Ponownie sposób rozliczenia wzajemnego nadpłat i zaległości Spółka wskazała w piśmie z dnia [...].

Postanowieniem z [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. – na podstawie art. 76§ 1, 76a § 1 i 2, art. 53 § 1 i 4 o.p. oraz art. 21 § 1 updf, zaliczył nadpłatę za kwiecień 2003 r. w sposób wskazany na wstępie, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że zaliczenia dokonano na zaległości wskazane we wniosku Spółki.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, że organ uchybił obowiązkowi zaliczenia nadpłaty zgodnie z wnioskiem podatnika oraz z zasadą, że najstarsza zaległość powinna być pokryta najstarszą nadpłatą. Złożone korekty działały, zdaniem Spółki, na zasadzie "naczyń połączonych", natomiast organ zaliczył nadpłaty dopiero w dacie złożenia korekty i naliczył odsetki. Tymczasem nadpłaty powinny skompensować równolegle wykazane zobowiązania.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie brak było wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 76a § 2 pkt 2 o.p., jako że za taki nie mogło być uznane pismo strony z [...]. Postanowienie o zarachowaniu zostało zatem, zdaniem organu odwoławczego, wydane pomimo, że nie określono wysokości nadpłaty – co stanowiło naruszenie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b i 76a § 2 pkt 2 o.p. Organ odwoławczy stwierdził, że brak było w tej sytuacji podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia, co uzasadniało jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-F. w dniu [...] ponownie wydał postanowienie o zaliczeniu nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. na poczet zaległości w tym podatku za czerwiec i lipiec 2003, rozliczając nadpłatę na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę w sposób identyczny, jak w poprzednim swoim postanowieniu z dnia [...]. W uzasadnieniu organ, stwierdził, że złożone w dniu [...] wyjaśnienia do korekty deklaracji VAT-7 z tego samego dnia należało potraktować jak wniosek o stwierdzenie nadpłaty i w myśl art. 76a § 2 pkt 2 o.p. z tym dniem dokonano zaliczenia nadpłaty na poczet wskazanych zaległości podatkowych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka ponownie zarzuciła, że organ nie uznał równocześnie istniejących nadpłat i zaległości, mimo że wynikały z tego samego tytułu prawnego, gdyż powstały w wyniku przesunięć spowodowanych korektami deklaracji VAT-7 dotyczącymi kolejnych miesięcy oraz powstały w tym samym okresie (korekty złożono tego samego dnia). Wyjaśnienia do korekt nie mogły być przy tym, zdaniem Spółki, potraktowane jak wnioski o stwierdzenie nadpłaty, a zatem nie było podstaw do zaliczenia nadpłaty z tym dniem i naliczenia Spółce odsetek od zaległości podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podzielił stanowisko, iż wyjaśnienia do korekty z dnia [...] powinny być uznane za wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wobec czego zaliczenia nadpłaty na poczet wskazanej przez Spółkę zaległości należało dokonać z tym dniem. Podkreślił zarazem, że zarachowania organ dokonuje z urzędu, zaś wskazanie podatnika, o jakim mowa w art. 62 § 1 o.p. w związku z art. 76 a § 1 zdanie drugie o.p., wiąże organ tylko w zakresie zaległości, na jaką zaliczy nadpłatę, nie ma natomiast wpływu na obowiązek zaliczenia nadpłaty na poczet odsetek za zwłokę, których sposób naliczania wynika z art. 53 § 1 i 4 oraz art. 55 § 2 o.p.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka powtórzyła zarzuty podniesione w zażaleniu, wskazując na naruszenie przez organ: 1) art. 76 § 1 w zw. z art. 62 o.p. – poprzez uchybienie przez organ obowiązkowi zaliczenia nadpłaty zgodnie z wnioskiem podatnika i zasadą, że najstarsza nadpłata powinna pokrywać najstarszą zaległość, chyba, że podatnik inaczej określi swe wpłaty, 2) art. 180 i 187 o.p.- poprzez niezebranie całości materiału dowodowego w sprawie; 3) art. 217 § 2 o.p. – wskazując na brak uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia. Powołując się na art. 62 o.p. Spółka podniosła, że trzykrotnie wskazywała w swoich pismach sposób rozliczenia nadpłaty, który organ zignorował. Organ nie uznał bowiem istniejących równolegle nadpłat i zaległości i w konsekwencji naliczył odsetki. Spółka wielokrotnie podkreślała, że wyjaśnienia do korekty te nie mogły być uznane za wniosek o stwierdzenie nadpłaty w trybie art. 75 o.p., zaś organ traktując te wyjaśnienia jak wniosek o stwierdzenie nadpłaty uznał, że nadpłata powstała z dniem złożenia tego wniosku i odmówił w istocie wnioskowi podatnika o rozliczenie nadpłat zgodnie ze wskazaniem.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Kontrola legalności obejmuje badanie, czy zaskarżony akt wydano w zgodzie z przepisami prawa materialnego oraz z zachowaniem wymogów określonych przepisami postępowania. Stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżony akt że wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, musi skutkować jego uchyleniem – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c. Poza wymienionymi przypadkami naruszenia prawa, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także w razie, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) – wówczas uchyla decyzję lub postanowienie, oraz w razie gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – wówczas stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2). Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia bądź stwierdzenie jej nieważności z powyższych przyczyn jest obowiązkiem Sądu, bez względu na wpływ, jaki stwierdzone naruszenie mogło mieć na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych, niż w niej podniesione. Sąd uznał bowiem, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.–F., zostały wydane w warunkach uzasadniających stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 op w zw. z art. 219 o.p.

Powołany wyżej przepis wymienia jako przesłankę stwierdzenia nieważności, wydanie decyzji w sytuacji, gdy sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Jest to przepis o charakterze gwarancyjnym wobec zasady trwałości decyzji ostatecznej, mający zapobiegać kolizji dwóch ostatecznych rozstrzygnięć funkcjonujących w obrocie prawnym, z których istnieniem – a konkretnie każdego z nich – strona miałaby prawo wiązać określone skutki prawne. Jedna sprawa administracyjna (podatkowa) może zostać rozstrzygnięta wiążąco tylko w jeden sposób i za niedopuszczalne trzeba uznać funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji, rozstrzygających tę samą sprawę. Wydanie kolejnej decyzji w sprawie jest możliwe, jednak wymaga zawsze uprzedniego wyeliminowania poprzedniego rozstrzygnięcia, w odpowiednim trybie.

Określone w art. 247 o.p. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, na mocy art. 219 o.p. można odpowiednio odnosić także do wydawanych w postępowaniu podatkowym postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz do postanowień, o których mowa w art. 228 o.p. Użyty w art. 219 o.p. zwrot "stosuje się odpowiednio" należy rozumieć jako konieczność uwzględnienia specyfiki spraw rozstrzyganych postanowieniami, w tym w szczególności znaczenia nabiera to, czy dane postanowienie ma charakter czysto procesowy, czy też załatwia sprawę co do istoty. Choć bowiem zasadą jest, że postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, to jednak ustawodawca dopuścił także możliwość wydawania postanowień o charakterze merytorycznym, czemu dał wyraz w art. 216 § 2 o.p. in fine. Przykładem postanowienia merytorycznego, rozstrzygającego określona sprawę co do istoty jest m.in. właśnie postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległość podatkową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.04.2002 r., sygn. akt I SA/Gd 20/01, niepubl.). Na postanowienie to służy zażalenie, w związku z czym odpowiednie zastosowanie znajdą także przepisy art. 233 o.p , a w dalszej kolejności, jako postanowienia mające walor ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, można będzie poddawać je ocenie z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 247 o.p.

Aby można było w danym przypadku mówić o spełnieniu przesłanki z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. konieczne jest stwierdzenie tożsamości spraw, w których zapadły ostateczne rozstrzygnięcia. Tożsamość ta będzie się wyrażać w tożsamości podmiotów postępowania, przedmiotu sprawy, identyczności stanu prawnego i faktycznego, w oparciu o które decyzje/postanowienia wydano (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Wrocław 2005, UNIMEX, str. 910). W rozpoznawanej sprawie warunki te z pewnością zostały spełnione. Kolejne postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- F. dotyczą bez wątpienia kwestii zarachowania tej samej nadpłaty – przypadającej Spółce za kwiecień 2003 r. na poczet tych samych zaległości. O identyczności stanu faktycznego, w oparciu o który zapadły kolejne rozstrzygnięcia, świadczył także fakt, że wszystkie zostały podjęte na skutek tych samych korekt deklaracji VAT-7, złożonych przez Spółkę, na podstawie akt sprawy zawierających te same wezwania organu podatkowego oraz pisma strony, jej wyjaśnienia i wnioski. Pozorna różnica co do stanu faktycznego przyjętego przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. w postanowieniu z dnia [...] oraz w postanowieniu z dnia [...] dotyczyła złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Jednak jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, w istocie kolejne postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych zapadały w tym samym stanie faktycznym, który organ później jedynie inaczej zinterpretował, nadając mu odmienną kwalifikację prawną. Organ I instancji, a za nim organ odwoławczy przyjęły bowiem w postanowieniach wydanych po uchyleniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. i umorzeniu postępowania w sprawie, że wyjaśnienia Spółki do korekty złożonej w dniu [...] – które od tej daty były w posiadaniu organu i stanowiły część akt sprawy - spełniały warunki uznania ich za wniosek o stwierdzenie nadpłaty, którego złożenia organ uznał za konieczne w świetle art. 76a § pkt 2 o.p. Zmiana stanowiska organu co do znaczenia prawotwórczego określonych faktów, co do których posiadał wiedzę w momencie orzekania, nie może być natomiast utożsamiana ze zmianą stanu faktycznego sprawy.

Można sądzić – z uwagi na argumentację postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] (uchylającego postanowienie organu I instancji i umarzającego postępowanie w sprawie) oraz z faktu akcentowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. w postanowieniu z dnia [...], że postanowienie to wydaje w związku z wnioskiem podatnika o zarachowanie - że wydając w dniu [...] postanowienie uchylające rozstrzygnięcie organu I instancji i umarzające postępowanie w sprawie, organ odwoławczy odnosił się do postępowania prowadzonego na wniosek podatnika, w innym zakresie niż postępowanie zakończone wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. postanowienia z dnia [...] o zaliczeniu nadpłaty na zaległości podatkowe Spółki. Jednak z treści przepisu art. 76 o.p. wynika jednoznacznie, że zarachowania organ dokonuje z urzędu, nie na wniosek. W uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. sam zresztą podkreślał, że obowiązek zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek od tych zaległości ciążył na organie z urzędu, zaś wniosek strony był skuteczny tylko w odniesieniu do wskazania zaległości, na poczet których organ dokona zaliczenia nadpłaty. Tak więc nie miały w tym przypadku miejsca dwa postępowania, prowadzone w odrębnych trybach – z urzędu i na wniosek, z których jedno należało umorzyć, a w konsekwencji nie mógł to być element wykluczający tożsamość spraw.

Umorzenie przez organ odwoławczy postępowania w sprawie jest sposobem ostatecznego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie zawarcie w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania miało ten skutek, że czyniło niedopuszczalnym ponowne orzekanie w kwestii zaliczenia nadpłaty przypadającej Spółce za dany okres, bez uprzedniego wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego. Tym samym późniejsze postanowienia: Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...] oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] zapadły mimo istnienia przeszkody procesowej do orzekania w tej sprawie, tj. funkcjonowania w obrocie prawnym innego ostatecznego rozstrzygnięcia w tej samej kwestii i co do tej samej strony – co stanowiło naruszenie powołanego art. 247 § 1 pkt 4 o.p. W tej sytuacji Sąd był, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. zobligowany stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, odstępując od jego merytorycznej oceny. Za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy Sąd uznał także wyeliminowanie na podstawie art. 135 p.s.a. z obrotu prawnego także postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia [...], nr [...], poprzedzającego zaskarżone postanowienie, a dotkniętego tą samą wadą, uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności.

Jednocześnie, w przekonaniu Sądu, zachodziły warunki do uchylenia na podstawie powołanego art. 135 p.s.a. także postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], którego wydanie doprowadziło do sytuacji rozstrzygnięcia sprawy zaliczenia przedmiotowej nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. w sposób ostateczny i tym samym zamykało drogę do ponownego orzekania w tej kwestii. Należy bowiem zauważyć, że umarzając postępowanie w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej we W. powołał się na brak podstawy prawnej do wydania postanowienia, uzasadniając to stanowisko brakiem wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty. Nie kwestionował istnienia przedmiotowej nadpłaty, a jedynie możliwość określenia jej wysokości. Jednocześnie w tym samym postanowieniu organ stwierdzał, że nadpłaty wraz z oprocentowaniem z urzędu podlegają zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, a w razie ich braku, podlegają zwrotowi z urzędu (art. 76 § 1 o.p.), a w sprawach zaliczenia organ wydaje postanowienie (art. 76a § 1 o.p.). Biorąc pod uwagę powyższe należy zauważyć, że przyczyną umorzenia w postępowania w tym wypadku nie mógł być brak podstawy prawnej do wydania tego rodzaju postanowienia – bowiem niewątpliwie był nią art. 76 a § 1 w zw. z art. 76 § 1 o.p. Z uzasadnienia powołującego się na brak koniecznego wniosku o stwierdzenie nadpłaty można było natomiast wnioskować, że organ stwierdził brak przesłanki faktycznej wydania postanowienia o zarachowaniu - a więc bezprzedmiotowość postępowania w tej kwestii. Biorąc pod uwagę ciążący na organie obowiązek zaliczenia z urzędu istniejącej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, należy stwierdzić, że organ ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty, jeśli stwierdzi, że nadpłata nie istnieje albo że nie ma zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych, na poczet których mogłaby być zaliczona, zaś podatnik nie wnosi o jej zaliczenie na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych - wówczas zwraca nadpłatę podatnikowi. W przeciwnym wypadku organ jest obowiązany dokonać zaliczenia nadpłaty zgodnie z art. 76 § 1 o.p. Jak już jednak zauważono, organ odwoławczy nie zakwestionował, że powołana przez podatnika nadpłata istnieje oraz że istnieją po stronie Spółki zaległości podatkowe. Co więcej, w dacie wydania postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji i umarzającego postępowanie w sprawie organ odwoławczy był w posiadaniu dokumentów, które – jak sam uznał w późniejszym postanowieniu z dnia [...] – spełniały warunki uznania ich za wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty. W tak przedstawiającym się i przyjętym przez organ stanie faktycznym umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło – zdaniem Sądu – bezpodstawnie i wbrew obowiązkowi wynikającemu wprost z art. 76 § 1 o.p. Powyższe naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie miało wpływ na sposób załatwienia sprawy, a usuniecie przedmiotowego postanowienia z dnia [...] Sad uznał za konieczne dla prawidłowego załatwienia przez organy podatkowe sprawy zaliczenia przedmiotowej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych Spółki A - stąd w oparciu o powołany art. 135 p.s.a. orzekł o uchyleniu także tego postanowienia.

Z podanych wyżej przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a., w związku z art. 135 p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego przez stronę wpisu od skargi w kwocie 100,- zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, należne reprezentującemu stronę doradcy podatkowemu. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a.