Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 381/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 pkt 1 lit. b, art. 116 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Marzena Łozowska, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 780/15 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L.) z dnia 5 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej oraz podmiot ją wnoszący

1.1. I. K. (dalej: Strona lub Skarżąca) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 780/15. Wyrokiem tym Sąd oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 5 maja 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług (dalej: podatku VAT) za IV kwartał 2009 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji

2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia 17 października 2014 r. orzekł o odpowiedzialności Strony, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. E. z siedzibą w C. (dalej: Spółka), za wskazane wyżej zaległości (podatki wraz z odsetkami za zwłokę). Decyzję te utrzymał w mocy Dyrektor IS decyzją zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji.

2.2. W ocenie organów podatkowych spełnione zostały obie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, przewidziane w art. 116 § 1 ab initio i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej: O.p.) Ustalono bowiem i przyjęto, że: - Spółka nie uregulowała w całości zadeklarowanych kwot podatku VAT, co doprowadziło do powstania zaległości z tego tytułu za IV kwartał 2009 r.; - w momencie powstania zobowiązań oraz w czasie ich przekształcenia w zaległości podatkowe Strona sprawowała funkcję członka zarządu Spółki, co potwierdzały informacje zawarte w uchwale nr 1 wspólników z dnia 19 listopada 2009 r. o powołaniu jej na prezesa zarządu oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS); - postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia należności podatkowych, wobec czego zostało umorzone postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. w wyniku postanowienia z dnia 5 lipca 2010 r., sygn. akt XIV GU 36/10, o ogłoszeniu upadłości Spółki.

2.3. Zdaniem organów Strona nie wykazała przesłanek uwalniających ją od odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. Spółka już od września 2008 r. była niewypłacalna, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, z późn. zm.; dalej: P.u.n.) Zaprzestała wówczas wykonywać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (dalej: ZUS). Skarżąca zaś nie złożyła w terminie czternastu dni od objęcia stanowiska prezesa wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Ponadto nie wskazała mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź na skargę

3.1. W skardze Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi IS naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza: art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 210 § 4 O.p. W zakresie przepisów prawa materialnego wskazała na naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b tej ustawy.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi.

4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

4.1. Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)

4.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia, Sąd przyjął, że: - bezspornym było, iż Skarżąca w dniu 19 listopada 2009 r. objęła funkcję prezesa zarządu Spółki; - ziściła się przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki (potwierdzona postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego - przyp. NSA).

4.3. Oceniając wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że: - termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., określony został w przepisach dotyczących postępowania upadłościowego i układowego; - wynika z nich, że dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 P.u.n.); - podstawą taką jest niewypłacalność dłużnika, która zachodzi, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś w przypadku osób prawnych, także jeśli zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, niezależnie nawet od bieżącego wykonywania zobowiązań (art. 11 ust. 1 i ust. 2 P.u.n.); - w rozpoznanej sprawie ustalono, że Spółka już od września 2008 r. przestała regulować swoje wymagalne zobowiązania, początkowo na rzecz ZUS, następnie wobec Urzędu Skarbowego w G., kredytodawców, leasingodawców oraz pozostałych kontrahentów; - ustalenia w tym zakresie oparte były na piśmie tymczasowego nadzorcy sądowego H. S. (maj 2010 r.) oraz wydanym przez Sąd Rejonowy dla L. Śródmieścia w L. postanowieniu z dnia 5 lipca 2010 roku, sygn. akt XIV GU 36/10, których to Skarżąca nie kwestionowała; - w sytuacji, gdy Spółka była niewypłacalna już w momencie objęcia przez Skarżącą funkcji prezesa, to w terminie czternastu dni powinna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości; - w okresie tym Skarżąca nie przebywała na zwolnieniu lekarskim i stan jej zdrowia nie mógł stanowić okoliczności egzoneracyjnej; - podstawą do zgłoszenia wniosku o opadłość Spółki było zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań, co oznaczało, że organy nie miały obowiązku (odmiennie niż oczekiwała Skarżąca - przyp. NSA) prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej Spółki, a tym bardziej określenia czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego ostatniego powodu.

Sąd zaznaczył również, że: - termin płatności podatku VAT za IV kwartał 2009 r. upłynął w czasie kiedy Strona przebywała na zwolnieniu lekarskim (tj. w dniu 25 stycznia 2010 r., zaś Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim od dnia 22 stycznia 2010 r.); - w świetle jednak art.116 § 2 O.p. odpowiedzialność subsydiarna dotyczy zobowiązań, których termin płatności minął w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu; - Skarżąca w okresie swojego zwolnienia wykonywała czynności prezesa zarządu (złożyła w dniu 5 maja 2010 r. wniosek o upadłość), choroba na którą cierpiała nie wyłączała, ani nie ograniczała jej świadomości, nie miała ona charakteru nagłego, gdyż przed udaniem się na zwolnienie Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki jej dyrektorowi.

5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną

5.1. Skarżąca zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

5.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 121 i art. 122 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo uchybieniu przez organy zasadzie zaufania oraz nie wyjaśnienie okoliczności dotyczących ogłoszenia upadłości Spółki i wystąpienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo dokonania przez organy dowolnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie a priori, że wnioskowane dowody nie przyczynią się do rozstrzygnięcia sprawy;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo uchylenia się przez organy od zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wydanie rozstrzygnięcia przy założeniu z góry, że nie będzie przeprowadzał niezbędnego postępowania dowodowego, zwłaszcza na okoliczność sytuacji finansowej Spółki, właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wystąpienia w sprawie negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 191 i art. 210 § 4 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo przekroczenia przez organy granic swobodnej oceny dowodów, w tym przez brak wskazania tych, którym organ dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności;

5) art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niezawarcie w zaskarżonym wyroku wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz odstąpienie od kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, w tym oceny wszystkich zarzutów skargi, co w konsekwencji doprowadziło do zawarcia w zaskarżonym wyroku nieprawidłowej oceny prawnej w zakresie dotyczącym wystąpienia odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki;

6) art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja w zakresie przesłanek warunkujących odpowiedzialność Skarżącej za zobowiązania Spółki, nie narusza przepisów postępowania ani prawa materialnego;

7) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stan zdrowia Skarżącej nie stanowi okoliczności egzoneracyjnej, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia prowadzi do wniosku, że choroba Skarżącej skutkowała brakiem winy w ewentualnym spóźnionym złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości;

8) art. 116 § 2 O.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżąca w okresie długotrwałej choroby pełniła obowiązki członka zarządu, podczas gdy według prawidłowej wykładni członek zarządu nie odpowiada za zobowiązania, których termin płatności upłynął podczas choroby umożliwiającej osobiste pełnienie obowiązków członka zarządu.

5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IS wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie ujawniono. Podobnie w trybie tym nie stwierdzono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40)

6.2. Natomiast skarga kasacyjna zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.) okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Nie wystąpiły bowiem w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa, na które powołała się Skarżąca.

6.3. W skardze kasacyjnej Skarżąca nie kwestionowała ustalenia, że w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań objętych decyzją o przeniesieniu odpowiedzialności piastowała (w sensie prawnym) funkcję prezesa zarządu Spółki, ani tego, że egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Uchybień organu upatruje natomiast w niewłaściwym prowadzeniu postępowania co do przesłanek uwalniających Skarżącą od odpowiedzialności. W szczególności zarzuciła, że organy nie ustaliły, kiedy nastąpił właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie przeprowadziły postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy Strona nie ponosi winy w ewentualnym, spóźnionym złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto mimo zgłoszenia przez Skarżącą wniosku dowodowego, organy nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości i ekonomiki przedsiębiorstw w celu ustalenia sytuacji finansowej Spółki oraz właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, chociaż dowód ten w ocenie Strony był niezbędny i miał przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił powyższych motywów Skarżącej. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo bowiem przyjęto, że w okresie w którym Skarżąca piastowała funkcję prezesa zarządu istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wcześniej niż to uczyniła Skarżąca. Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już od września 2008 r., co wynikało z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 5 lipca 2010 r., ogłaszającego upadłość Spółki oraz pisma (z maja 2010 r.) tymczasowego nadzorcy sądowego. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości Skarżąca winna była złożyć w terminie dwóch tygodni od momentu objęcia przez nią funkcji prezesa zarządu. Sąd zastosował w tym względzie najbardziej korzystną interpretację art. 21 ust. 1 P.u.n. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 O.p., przenosząc liczenie owego terminu w stosunku do Strony tak, jakby data wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości w przypadku tej sprawy była datą objęcia funkcji w zarządzie, nie zaś datą, która już wcześniej się ziściła. Skarżąca, jak przyjął Sąd pierwszej instancji, co nie było kwestionowane, funkcję tę objęła w dniu 19 listopada 2009 r., zatem najpóźniej w terminie 2 tygodni od tej daty powinna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, czego jednak w tym okresie nie uczyniła (wniosek o upadłość Skarżąca złożyła dopiero w dniu 5 maja 2010 r.) Takich okoliczności Skarżąca skutecznie nie podważyła. Przede wszystkim nie zwalczyła faktu nie wykonywania przez Spółkę od września 2008 r. należnych zobowiązań wobec ZUS oraz następnych zobowiązań przywołanych w zaskarżonym wyroku, tj. wobec Urzędu Skarbowego w G., kredytodawców, leasingodawców i pozostałych kontrahentów.

Niecelowe w okolicznościach rozpoznanej sprawy było badanie sytuacji finansowej Spółki. W przypadku, gdy przyczyną niewypłacalności jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań (stanowi o tym art. 11 ust. 1 P.u.n.), istotnym elementem ustaleń w sprawie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu majątkowego spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1624/15).

W kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji sprawie podatkowej wniosek o niewypłacalności Spółki wywiedziony został przez pryzmat art. 11 ust. 1 P.u.n. Analizy finansowej tego podmiotu należałoby zaś oczekiwać od organów wtedy, gdyby doszło do uznania Spółki za niewypłacalną w rozumieniu art. 11 ust. 2 P.u.n. (a nie art. 11 ust. 1 P.u.n.), który odwołuje się do wartości majątku spółki jako jednego z elementów właściwego do ustalenia takiej niewypłacalności. Z kolei powołanie biegłego, jak wynika z art. 197 § 1 O.p., może mieć miejsce, w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W tej sprawie podatkowej jednak nie zachodził przypadek, w którym dla ustalenia stanu faktycznego pożądane było ustalenie sytuacji finansowej Spółki (w tym wartości jej majątku), ani tym bardziej powołanie biegłego. Nie można było bowiem przyjąć, aby do potwierdzenia stanu niewykonywania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych konieczne stało się powołanie osoby posiadającej wiadomości specjalne. Fakty te (niezapłacenie przez Spółkę należności wobec ZUS) były oczywiste, co zresztą nie zostało zakwestionowane przez Skarżącą. Biegły w zakresie księgowości i ekonomiki nie był również potrzebny do zbadania okoliczności dotyczących winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Należą one do sfery ustaleń faktycznych, dokonywanych stosownie do art. 191 O.p. według reguły swobodnej oceny dowodów. Takiej z kolei oceny obowiązane były dokonać organy podatkowe, a nie w ich zastępstwie biegły. Właściwie w tym zakresie Dyrektor IS zauważył w zaskarżonej decyzji, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stanowił dostateczną podstawę do dokonania jego oceny pod kątem spełnienia, bądź nie, przesłanek z art. 116 O.p., w tym określenia momentu stanu niewypłacalności Spółki ważkiego z punktu widzenia terminu zgłoszenia wniosku o jej upadłość.

Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Nie zachodziły uzasadnione podstawy do zarzucenia organom naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałyby błędnym ustaleniem stanu faktycznego (art.122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p.). Nadto ocena dowodów, jaką w tej sprawie dokonały organy oraz którą zaakceptował Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów, uregulowanej w art. 191 O.p. Prawidłowo też sporządzono uzasadnienie zaskarżonej decyzji (art. 210 § 4 O.p.).

W świetle przytoczonych okoliczności nie miał racji autor skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 121 O.p. Pomijając fakt, że art. 121 O.p. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych, a w skardze kasacyjnej nie wskazano, która dokładnie jednostka redakcyjna art. 121 została naruszona, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że autor skargi kasacyjnej zarzucał naruszenie 121 § 1 O.p., bowiem odwołał się do sformułowanej w tym przepisie zasady zaufania do organów podatkowych. Do naruszenia tego przepisu miało bowiem dojść "w związku z prowadzeniem postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych". Z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, a także biorąc pod uwagę okoliczność, że o naruszeniu normy nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, omawiany zarzut skargi kasacyjnej Sąd uznał za chybiony.

W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w pkt 5.2. ppkt 1-4 tego uzasadnienia.

6.4. W rozpoznawanym środku zaskarżenia jego autor zwracając się przeciwko orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniósł także zarzut naruszenia art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzucił przede wszystkim, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi. Nie można jednak nie zauważyć, że autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, które zarzuty zostały pominięte. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji poddał analizie wszystkie przedstawione okoliczności, które mogłyby wpłynąć na odmienną od dokonanej przez organy, ocenę materiału dowodowego. Sąd podał i wyjaśnił zasadnicze powody uznania, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także w powiązaniu z przepisami prawa materialnego i procesowego zastosowanymi w sprawie przez organy podatkowe. Sąd ten przyjął za organami, ustalony w sprawie stan faktyczny, mający oparcie w aktach sprawy, odniósł się do zasadniczych kwestii. Natomiast to, że stanowisko Sądu pierwszej instancji nie było zbieżne z oczekiwaniami Strony nie mogło stanowić o naruszeniu wymienionych przepisów, jak też o naruszeniu art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a.

6.5. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. (por. pkt 5.2 ppkt 7 tego uzasadnienia) Stan faktyczny sprawy nie został skutecznie podważony zarzutami skargi kasacyjnej. Z niego zaś wynikało, że Skarżąca nie udowodniła, aby bez własnej winy nie miała możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że: "W okresie tym (czternastu dni od dnia objęcia funkcji prezesa zarządu - przyp. NSA) skarżąca nie przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z tym nie sposób jest przyjąć, że stan zdrowia skarżącej stanowił okoliczność ezgoneracyjną" Sąd ten zatem nie dokonał wykładni art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. tak, jak to ujęto w skardze kasacyjnej. Innymi słowy nie uznał, aby w świetle rzeczonego przepisu choroba członka zarządu nie mogła być okolicznością stanowiącą o braku winy w terminowym złożeniu wniosku o upadłość spółki. W realiach sprawy ustalono, że Spółka była już niewypłacalna w momencie obejmowania przez Skarżącą funkcji prezesa zarządu. Skarżąca miała zatem czas na zapoznanie się z sytuacją finansową Spółki, zanim jej stan zdrowia uległ pogorszeniu i mogła w przypisanym w art. 21 ust. 1 P.u.n. terminie takowy wniosek złożyć.

Okoliczności usprawiedliwiającej brak winy Skarżącej w niezłożeniu wniosku we właściwym czasie nie stanowiło: - zapewnienie jej przez syndyka, że Spółka znajduje się w dobrej kondycji finansowej; - to, że o kłopotach finansowych Spółki dowiedziała się dopiero z momentem podpisania sprawozdania finansowego za 2009 r., czyli z końcem marca 2010 r. Skarżąca od dnia 19 listopada 2009 r. była członkiem zarządu Spółki i to jednoosobowego, zatem z prawnego punktu widzenia, funkcja ta sama przez się uprawniała ją do samodzielnego pozyskania informacji o kondycji finansowej Spółki, zwłaszcza regulowanych przez nią wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Skarżąca podejmując się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, co zostało jasno wskazane w art. 201 § 1 i art. 208 § K.s.h. Skarżąca nie powinna zatem bazować tylko na ustnych zapewnieniach syndyka innego podmiotu o "dobrej kondycji Spółki", ani ograniczać się do oczekiwania na przedłożenie jej sprawozdania finansowego za 2009 r., lecz na bieżąco zapoznawać się z aktualną kondycją Spółki. Należyte zadbanie o własne interesy podczas obejmowania funkcji prezesa zarządu (w listopadzie 2009 r.) doprowadziłoby do zauważania, że Spółka już od ponad roku (od września 2008 r.) nie wykonuje swoich należnych zobowiązań pieniężnych. W sytuacji zaś jakichkolwiek utrudnień w uzyskaniu takiej wiedzy, w ostateczności Skarżąca mogła niezwłocznie zrezygnować z członkowstwa w zarządzie. Dodatkowo w przypadku istnienia przeszkód (złego stanu zdrowia) w należytym sprawowaniu powierzonej jej funkcji, uprawniającej przecież do prowadzenia spraw Spółki, mogła tak postąpić. Skarżąca tak jednak nie uczyniła i pozostała w zarządzie, wniosek zaś o upadłość złożyła dopiero w dniu 5 maja 2010 r. Tym samym godziła się na taki właśnie sposób pełnienia owej funkcji, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji finansowej Spółki, którą prawnie zarządzała i za nią odpowiadała.

6.6. Bezzasadny był również zarzut naruszenia art. 116 § 2 O.p. (por pkt 5.2 ppkt 8 niniejszego uzasadnienia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w odniesieniu do powoływanego art. 116 § 2 O.p., rozważał, czy Skarżąca pomimo swojej choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim (od dnia 22 stycznia 2010 r.) pełniła (w sensie faktycznym) w tym czasie obowiązki prezesa zarządu Spółki. Tego rodzaju twierdzenia Sądu sugerują, że wedle jego oceny "pełnienie obowiązków członka zarządu" w rozumieniu rzeczonego przepisu oznacza również faktyczne wykonywanie tych obowiązków. Tak też stanowisko Sądu pierwszej instancji odczytała Skarżąca, o czym świadczą adekwatne ku niemu motywy skargi kasacyjnej. Wbrew jednak tak interpretowanej wypowiedzi Sądu pierwszej instancji, jak i argumentacji Skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tezy, że określenie "pełnienie obowiązków członka zarządu" z art. 116 § 2 O.p. należy rozumieć jako faktyczne wykonywanie tej funkcji, a już nie jako pełnienie jej w sensie formalnym (prawnym). Powoływany artykuł wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Nie odnosi się on do faktycznego wykonywania obowiązków członka zarządu. Wbrew przy tym motywom Skarżącej nie wskazuje też, aby członek zarządu nie odpowiadał za zaległości podatkowe, których termin płatności zobowiązań upłynął w okresie choroby uniemożliwiającej faktyczne pełnienie obowiązków jemu powierzonych. Skarżąca zaś, jak przyjął Sąd pierwszej instancji, czego nie podważono właściwymi do tego zarzutami, miała legitymację formalną (prawną) do pełnienia obowiązków członka w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych. W myśl zatem art. 116 § 2 O.p. ponosiła odpowiedzialność za przypisane w tej sprawie zaległości podatkowe (wraz z odsetkami) Spółki.

6.7. Zaskarżony wyrok nie naruszał prawa w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

6.8. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804, ze zm.)