Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1780/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 70, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 140 ust. 1, par. 142 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7-10, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. D. i Z. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 209/12 w sprawie ze skargi B. D. i Z. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 209/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi B. D. i Z. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) nakazał współwłaścicielkom obiektu budowlanego B. D. i Z. J. w terminie do dnia 30 stycznia 2012 r. usunąć nieprawidłowości mogące powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, stwierdzone w zakresie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. K. nr [...] w M., to jest nadbudować komin, zawierający przewód wentylacyjny i spalinowy, do którego podłączony jest piec gazowy dwufunkcyjny zainstalowany w kuchni w parterze budynku nr [...]. Organ wskazał, że nadbudowę należy wykonać na wysokość minimum 0,3 m ponad kalenicę dachu sąsiedniego budynku nr [...] oraz, że roboty budowlane należy realizować pod kierunkiem osoby posiadającej prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Organ ustalił, że właścicielkami budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] są B. D. i Z. J.. Budynek jest częściowo podpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym. Wybudowany został w pierwszej połowie XX wieku w formie zabudowy bliźniaczej z sąsiednim budynkiem nr [...], położonym na działce nr [...]. Jest wyposażony w instalację elektryczną, wodno – kanalizacyjną, grzewczą c.o. oraz gazową, której rozbudowa nastąpiła w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Malborku z dnia [...] września 1997 r. W trakcie kontroli utrzymania budynku przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2008 r. ustalono w szczególności, że na parterze budynku, w kuchni, zainstalowany jest piec gazowy c.o., włączony do przewodu spalinowego w istniejącym kominie i kuchenka gazowa czteropalnikowa. Pomieszczenie kuchni włączone jest do przewodu wentylacyjnego usytuowanego w tym samym kominie. Stwierdzono, że wysokość komina zawierającego wskazane przewody kominowe jest nieprawidłowa – wyprowadzony na wysokość ponad 30 cm nad dach budynku nr [...] jest ok. 1 m niższy od znajdującej się w jego bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego nr [...] (ściany wybudowanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonej B. S. w dniu [...] czerwca 2008 r.). Jak ustalono, w protokole okresowej kontroli rocznej przewodów kominowych nr [...], sporządzonej przez mistrzów kominiarskich w dniu [...] czerwca 2011 r., stwierdzono, że wysokość komina jest za niska, co powoduje podczas spalania nawiew spalin do przewodów wentylacyjnych. Zalecono podwyższenie komina, które zlikwiduje nieprawidłowości spowodowane wybudowaniem sąsiadującego budynku. Jak następnie ustalił organ nadzoru budowlanego, zalecenie to nie zostało wykonane do dnia kontroli przez ten organ. W protokole sporządzonym w dniu [...] sierpnia 2011 r. pracownicy organu nadzoru budowlanego zobowiązali współwłaścicielki budynku nr [...] do niezwłocznego usunięcia w szczególności nieprawidłowości powodującej wadliwe funkcjonowanie przewodów kominowych, związanej ze zbyt niską wysokością czynnego komina. W dniu [...] listopada 2011 r. przeprowadzono kontrolę budynku od zewnątrz, w trakcie której stwierdzono, że funkcjonujący w budynku nr [...] komin nie został nadbudowany i nadal jest niższy od ściany sąsiedniego budynku nr [...]. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku nr [...] i uznał, że przedstawiony stan nieprawidłowości jest sprzeczny z przepisami § 140 ust. 1 i § 142 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.) i z przepisami przywołanej w załączniku do rozporządzenia normy PN-B-10425/1989. Organ pierwszej instancji uznał, że wyższa od komina ściana budynku nr [...] stanowi przeszkodę zakłócającą prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych w budynku nr [...], co może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w związku z tym konieczne jest nadbudowanie komina na odpowiednią wysokość. Organ odniósł się także do zarzutów zgłaszanych przez B. D. i Z. J. w toku postępowania administracyjnego, wskazując między innymi, że sąsiedni budynek jest rozbudowywany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która nie została wzruszona w postępowaniu wznowieniowym. Opisał przy tym inne toczące się postępowanie administracyjne, przed organem architektoniczno – budowlanym, Wojewodą Pomorskim, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2008 r. (decyzja z dnia [...] września 2009 r., nr [...]), wskazał także na odrębne postępowanie dotyczące rozbudowy budynku mieszkalnego nr [...]. Organ powołał się na art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wskazując, że użytkowany w budynku nr [...] piec gazowy i kuchenka gazowa czteropalnikowa nakazują, w celu bezpiecznego użytkowania przewodów kominowych, zastosowanie się do zaleceń pokontrolnych, a więc nadbudowania komina ponad ścianę sąsiednią.

B. D. i Z. J. wniosły odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, domagając się jej uchylenia i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ściany budynku mieszkalnego nr [...], stanowiącego własność B. S. Odwołujące się wskazały na nieprawidłowości zaskarżonej decyzji, w związku z udzieleniem pozwolenia na budowę B. S. z rażącym naruszeniem prawa. Odwołujące się stwierdziły, że organ nie uwzględnił innych prowadzonych postępowań administracyjnych, będących skutkiem przekroczenia uprawnień przez organy architektoniczno – budowlane przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, której warunkiem według zatwierdzonego projektu była podbudowa komina w budynku nr [...]. Odwołujące się wskazały, że zagrożenie zdrowia i życia, na które powołuje się organ nie wynikają ze złego stanu technicznego budynku nr [...], lecz niewłaściwie sporządzonego i zatwierdzonego przez organy architektoniczno – budowlane projektu budowlanego, w oparciu o który realizowana jest rozbudowa budynku sąsiedniego. Wszelkie podłączenia do spornego komina istniały zawsze w takim stanie jak obecnie, nieodpowiednia wysokość komina powodująca zakłócenia w funkcjonowaniu przewodów spalinowych i wentylacyjnych wynikła już w 2008 r., czego organ nie kwestionował wcześniej i nie widział zagrożenia życia i zdrowia. Odwołujące się podniosły również argumenty odnoszące się do innego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez inwestora w związku z rozbudową budynku nr [...]. Ponadto wskazały na okoliczności uniemożliwiające im wykonanie zaleceń pokontrolnych w określonych terminach. Poinformowały również, że toczą się postępowania w związku z ich wnioskiem do Starosty Malborskiego o pozbawienie wykonalności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., udzielającej B. S. pozwolenia na budowę oraz w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie nałożonego obowiązku, uchylił ją natomiast w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 30 marca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji powtórzono ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w piśmie z dnia [...] października 2011 r. Z. J., poza informacją o braku możliwości udostępnienia obiektu do kontroli, wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Malborskiego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]. W tej kwestii wypowiedział się Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w Malborku, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmawiając zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w dniu [...] listopada 2011 r. Następnie organ odwoławczy odwołał się do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i wskazując na dokonane przed tym organem ustalenie zagrożenia życia i zdrowia ludzi w związku z kominem naruszającym przepisy § 140 ust. 1 i § 142 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przywołanej w załączniku do rozporządzenia normy PN-B-10425/1989, uznał zasadność nakazu podwyższenia tego komina ponad ścianę budynku nr [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał na fakt, że rozbudowa budynku nr [...] realizowana jest na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Obecnie toczą się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji i w sprawie wstrzymania jej wykonania. Organ odwoławczy wskazał również na brak uzgodnień między właścicielami budynków nr [...] i [...] co do nadbudowy komina na budynku nr [...], w związku z rozbudową budynku nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma możliwości prawnych, aby nakazać inwestorom nadbudowywanego budynku wykonanie robót budowlanych na nieruchomości odwołujących się, zaś wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. jedyną możliwością usunięcia stwierdzonego stanu zagrożenia przez użytkowników budynku nr [...] jest podniesienie przedmiotowego komina. Zdaniem organu dokonane ustalenia pozwoliły jednoznacznie wskazać, że przedmiotowy komin nie został zgodnie z zaleceniami opinii kominiarskiej podwyższony, mimo faktu, że w kontroli obiektu z dnia [...] listopada 2011 r. nie uczestniczyły odwołujące się. Nadto mimo ustalenia przez organ pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] innych nieprawidłowości (m.in. nieszczelność rury spustowej w narożniku budynku), nie znalazły one odniesienia w zaskarżonej odwołaniem decyzji, co organ odwoławczy zaakceptował wskazując, że niezgodna z przepisami wysokość komina stanowi bezpośrednie zagrożenie, natomiast podjęcie działań w stosunku do pozostałych nieprawidłowości może nastąpić w terminie późniejszym, o ile strona nie zlikwiduje ich dobrowolnie.

W skardze na opisaną decyzję B. D. i Z. J. wniosły o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżące wskazały jako bezsporny fakt, że zakłócenie funkcji komina w budynku nr [...] wynika z prowadzonej rozbudowy budynku mieszkalnego nr [...], stanowiącego własność B. S. Zdaniem skarżących, decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2008 r. jest nieprawomocna, natomiast inwestor prowadzi nadal roboty budowlane, które negatywnie oddziaływają na nieruchomość skarżących. Skarżące kwestionują ustalenie, iż zakłócenie funkcjonowania komina wynika ze stwierdzeń zawartych w protokole kontroli utrzymania we właściwym stanie technicznym budynku mieszkalnego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Ich zdaniem, przed wybudowaniem ściany powyżej ich komina organ mimo interwencji nie podjął właściwych kroków, to jest nie ocenił zatwierdzonego wcześniej pozwolenia na budowę pod względem jego zgodności z normami prawa. Zdaniem skarżących art. 66 ustawy Prawo budowlane nie daje podstawy do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami technicznymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w pozwoleniu na budowę udzielonym B. S. dla budynku nr [...], a projekt budowlany został zaakceptowany pod warunkiem, że zostanie wykonana podbudowa komina. Skarżące na poparcie swych twierdzeń przytoczyły orzecznictwo sądowe, to jest: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt IV SA 226/2, LEX Polonica nr 364317, co do ochrony interesów osób trzecich – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 220/00, OSNAPiUS 2002, nr 16, poz. 372, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA/Gd 349/96 co do oceny, że właścicielki utrzymują obiekt we właściwym stanie technicznym, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1280/04. Według skarżących organy architektoniczno-budowlanej oraz organy nadzoru budowlanego nie postępują zgodnie z posiadanymi kompetencjami, co prowadzi do nierówności stron poprzez stosowanie przymuszenia skarżących do podejmowania czynności niewynikających z przepisów prawa, a jedynie służących obejściu przepisów prawa, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego pod warunkiem nadbudowy komina bez zgody skarżących. W niniejszej sprawie według skarżących naruszono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji i zasadę przekonywania, wskazują również na naruszenie art. 107 K.p.a., poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji wszystkich wymaganych prawem elementów.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 209/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2012 r., w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo i w sposób wyczerpujący, odpowiadający normom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ustalił stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia. Ustalenia te nie budzą wątpliwości i w zasadniczym zakresie strona skarżąca istotne okoliczności sprawy przyznaje. Z opisu budynku mieszkalnego jednorodzinnego (ul. K. nr [...] w M.), położonego na działce nr [...], dokonanego przez organ pierwszej instancji podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2011 r. wynika, że w części parteru (w kuchni) zainstalowany został piec gazowy c.o., włączony do przewodu spalinowego w istniejącym kominie oraz kuchenka gazowa czteropalnikowa, włączona do przewodu wentylacyjnego w tym samym kominie. Jak stwierdzono w trakcie tej kontroli, wysokość komina zawierającego przewód spalinowy i wentylacyjny jest niższa o około 1 m od ściany budynku mieszkalnego nr [...], znajdującej się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, wybudowanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], udzielonej B. S. Nieprawidłowa (w stosunku do wysokości przylegającej ściany sąsiedniego budynku mieszkalnego nr [...]) wysokość tego komina ustalona została również przez kontrolujących przewody kominowe mistrzów kominiarskich R. K. i W. R., którzy w protokole kontroli okresowej rocznej przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. (w aktach administracyjnych pierwszej instancji) zalecili podwyższenie komina, z uwagi na nawiew spalin do przewodów wentylacyjnych, działając w trybie art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm.). Jak prawidłowo ustalił organ nadzoru budowlanego, do dnia kontroli przez ten organ zalecenie to nie zostało wykonane.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W stanie prawnym aktualnym dla obu rozstrzygnięć przepis art. 66 ust. 1 tej ustawy stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo

2. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96, Baza orzeczeń Lex nr 43224). Do wydania decyzji, której podstawą jest art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane niezbędne jest udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa. W tym celu organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tak, aby ustalony stan nie budził żadnych wątpliwości. Ponieważ każda z przesłanek może wystąpić samodzielnie oznacza to w szczególności, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi mimo tego, że nie jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Tak więc przesłanka z punktu 1 ust. 1 wskazanego przepisu dotyczy takich sytuacji, w których obiekt budowlany jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, ale w konkretnym stanie faktycznym zachodzą takie okoliczności związane z danym obiektem budowlanym, które wskazują, że może on zagrozić dobrom chronionym (zob. Arkadiusz Despot-Mładanowicz w: Prawo budowlane, Komentarz pod red. Andrzeja Glinieckiego LexisNexis Warszawa 2012 str.592-593).

Z taką też sytuacją, zdaniem Sądu, mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Ustalony stan faktyczny, potwierdzony protokołem kontroli okresowej rocznej kominiarskiej przewodów kominowych z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] i protokołami kontroli organu nadzoru budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r. wskazuje bezspornie, że komin budynku należącego do skarżących jest około 1 m niższy od sąsiadującej bezpośrednio ściany przylegającego budynku nr [...], wybudowanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] udzielonego B. S. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji powołał się na przepisy §§ 140 i 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.). Zgodnie z § 140 ust. 1 tego rozporządzenia, przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Zgodnie zaś z § 142 ust. 1 tego rozporządzenia, przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Według ust. 2 wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych.

Niewątpliwie wyloty przewodów kominowych w budynku skarżących na dzień wydania skarżonego rozstrzygnięcia nie były wyprowadzone ponad dach ściany budynku przyległego na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Skarżące tej okoliczności nie kwestionują, wprost potwierdzają w skardze zakłócenie funkcji komina w budynku nr [...]. Wyjaśniają przy tym, że stan taki wynika z prowadzonej rozbudowy, wskazując również, że decyzja o pozwoleniu na budowę udzielona inwestorce B. S. (dotycząca rozbudowy budynku nr [...]) nie jest prawomocna. Innymi słowy, skarżące powołują się na okoliczność wskazującą, że nie zawiniły sytuacji, w której użytkowanie budynku z kominem nieodpowiadającym obecnie normom zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.

Zdaniem Sądu, te okoliczności w kontrolowanej sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie mają istotnego znaczenia. Ustalenia dokonane przez organ nadzoru budowlanego w wyniku kilkukrotnych kontroli przedmiotowego obiektu budowlanego były wystarczające dla zastosowania nakazu znajdującego podstawę prawną we wskazanym przepisie, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny opisany stan zaistniał. Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze, a Sąd stanowisko to podziela (vide: A. Despot- Mładanowicz w: Prawo budowlane, Komentarz j.w. str.596-597), celem art. 66 jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym. Wobec tego organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Organ kieruje decyzję zawierającą stosowne nakazy do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 1393/98, powołany w Komentarzu j.w.). Wobec tego nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w żadnym wypadku nie jest zależne od przyczyn powodujących powstanie przesłanek zastosowania nakazu. O zastosowaniu nakazu nie decyduje również stopień zawinienia właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w powstaniu przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do działania.

W kontekście powyższych rozważań zarzuty skargi odnoszące się do szeregu okoliczności związanych z udzielonym B. S. pozwoleniem na budowę obejmującym rozbudowę budynku sąsiedniego nr [...] (decyzja nr [...]), zaprzeczanie prawomocności tej decyzji, kwestionowanie jej zgodności z prawem, wskazywanie na sprzeczny z prawem sposób wykonywania robót budowlanych w związku z tą rozbudową, objęty innym postępowaniem administracyjnym, nie mogą być przedmiotem rozpoznania w kontrolowanej sprawie. Niemniej Sąd zaznaczył, że znana mu jest z urzędu sprawa wykonywania robót budowlanych w budynku przy ul. K. nr [...] w M., zakończona nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 385/12 (dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), uchylającym decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji podjęte w trybie przepisu art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednakże wynik tego postępowania nie mógł mieć wpływu na ocenę prawidłowości kontrolowanej decyzji. Jak wynika z okoliczności sprawy, w toku niniejszego postępowania administracyjnego skarżąca Z. J. wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę Pomorskiego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Malborskiego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku odmówił zawieszenia postępowania, pouczając strony o prawie do zażalenia. W konsekwencji, wskutek zażalenia B. D. i Z. J. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Sąd stwierdził, że wiadome jest mu również z urzędu, że skarga B. D. i Z. J. na postanowienie organu drugiej instancji została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 208/12, jako niedopuszczalna. Niemniej, przy kontroli zaskarżonej decyzji sąd ocenia zasadność odmowy zawieszenia postępowania w sprawie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, przy stwierdzeniu przez organ braku przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Postępowanie w przedmiotowej sprawie, oparte na przesłance określonej w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nie jest uzależnione od wyników jakiegokolwiek nadzwyczajnego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dotyczącego sąsiedniego obiektu budowlanego. Podkreślany już przez Sąd cel tego unormowania wskazuje na konieczność natychmiastowej interwencji organu, w szczególności w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi. Oczekiwanie na wynik jakiegokolwiek innego postępowania skutkowałoby wypaczeniem celu tego postępowania (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2524/10, orzeczenia.nsagov.pl, w którym NSA podkreślając wagę ingerencji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 dopuszcza sytuację, że w stosunku do tego samego obiektu budowlanego mogą się toczyć dwa postępowania w ramach nadzoru budowlanego – jedno w oparciu o przepisy Rozdziału 6, a drugie w oparciu o przepisy Rozdziału 5 ustawy Prawo budowlane).

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego rozstrzygające kontrolowaną sprawę procedowały w zgodzie z przywołanym przepisem prawa materialnego. Nakaz określony został prawidłowo, a jego nałożenie poprzedzono wszechstronnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy. Postępowanie przeprowadzone zostało w sposób odpowiadający przepisom postępowania, ustalenia są wyczerpujące, stan faktyczny wyjaśniony prawidłowo w oparciu o przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozostaje w zgodzie z wymogami określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Mając na względzie te okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz 270 ze zm, dalej jako P.p.s.a.) skargę jako niezasadną oddalił.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę kasacyjną wniosły B. D. i Z. J. podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że przepis ten wskazuje na konieczność natychmiastowej interwencji organu w szczególnej sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia z uwagi na chronione dobro i przyjęcie, że udowodniony został fakt zaistnienia obiektu,

2) art. 145 § 1 i 134 P.p.s.a., to jest uznanie że nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania,

3) art. 7, art. 8, art. 9, art.10, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że nie zostały naruszone zasady wysłuchania stron, pogłębiania zaufania do organu, udzielania informacji, zbierania i oceny dowodów oraz swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem skarżących kasacyjnie, organy administracji wadliwie oceniły materiał dowodowy i naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei organ odwoławczy naruszył przepisy utrzymując w mocy wadliwą decyzję. W ocenie skarżących kasacyjnie organy administracji działały ze szkodą na ich rzecz w celu obejścia przepisów prawa. Z uzasadnienia wyroku wynika, że organy administracji mogły prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy rozdziały 5 ustawy Prawo budowlane jednak wyraźnie można wysnuć wniosek, że prowadząc jednocześnie dwa postępowania działał w celu obejścia przepisów prawa, a nie z uwagi na konieczność natychmiastowej interwencji organu w sytuacji zagrożenia życia.

Sąd I instancji naruszył art. 145 i 134 P.p.s.a., gdyż Sąd nie wziął pod uwagę naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie podkreślił, że organ mógł prowadzić postępowanie z rozdziału 5 ustawy Prawo budowlane, czego nie uczynił z wiadomych powodów.

W ocenie skarżących kasacyjnie organ administracji uniemożliwił B. D. udział w posiedzeniu wyjaśniającym mimo przeszkody, która w tym czasie była nie do pokonania, a fakt ten miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca kasacyjnie podniosły, że zgodnie z art. 32 Konstytucji RP wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają praw od równego oraz, że nikt nie może być dyskryminowany z jakiejkolwiek przyczyny.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. zatytułowanym "Uzupełnienie skargi kasacyjnej" skarżące kasacyjnie podniosły, że budynek nr [...] i [...] położony przy ul. K. w M. jest zabudową bliźniaczą. B. S. zamieszkała przy ul. K. nr [...] otrzymała pozwolenie z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] na rozbudowę obiektu, którą zatwierdzono również projekt budowlany. Organy architektoniczno-budowlane nie miały zgody właścicielek budynku nr [...] na rozbudowę obiektu jak również nie brały one udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżących kasacyjnie postępowanie to nadal się toczy, gdyż decyzja nie została prawidłowo doręczona stronie.

Skarżąca kasacyjnie stwierdziły, że projekt budowlany został zatwierdzony bez ich zgody. Na rysunkach załączonych do projektu wyrysowany jest już podwyższony komin. Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych przez obiekt należący do skarżących kasacyjnie, ich zdaniem, nastąpiło w wyniku zaakceptowania takiego stanu w decyzji o pozwoleniu na budowę i stąd powstał nieodpowiedni stan techniczny obiektu, o którym mowa w art. 66 ustawy Prawo budowlane. Stan ten nie jest wynikiem zużycia technicznego obiektu lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Zdaniem skarżących kasacyjnie art. 66 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, skoro stan ten został zaakceptowany w pozwoleniu na budowę. Tak więc, w ocenie skarżących kasacyjnie, art. 66 ustawy Prawo budowlane nie może służyć obejściu przepisów prawa w niniejszej sprawie. Działanie organu administracji jest niekonstytucyjne, gdyż narusza zasady równego traktowania przez władze publiczne, a także słuszny interes społeczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez B. D. i Z. J. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty naruszenia art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., art. 145 § 1 P.p.s.a., art. 134 P.p.s.a., art. 10 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz wymieniony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 32 Konstytucji RP nie mogły być przedmiotem merytorycznej oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest m.in. wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.

Art. 66 ustawy Prawo budowlane składa się z trzech ustępów, przy czym ustęp pierwszy składa się z czterech punktów. Art. 145 § 1 P.p.s.a. składa się z dwóch paragrafów zaś paragraf 1 dzieli się na 3 punkty, a punkt 1 dzieli się na trzy podpunkty. Art. 134 P.p.s.a składa się z dwóch paragrafów. Art. 10 K.p.a. podzielony jest na trzy paragrafy zaś art. 77 K.p.a. podzielony jest na cztery paragrafy. Art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podzielony jest na dwa ustępy.

Za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przez Sąd art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a.

Art. 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, że organy administracji należycie wyjaśniły wszystkie okoliczności niezbędne do wydanie rozstrzygnięcia w sprawie i brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.

Art. 8 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z kolei art. 9 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował działanie organów administracji z naruszeniem tych przepisów. Okoliczność, że skarżące kasacyjnie nie zgadzają się na nałożenie na nich wskazanego w decyzji obowiązku nie oznacza, że organy administracji nakładając ten obowiązek naruszyły zasadę praworządności, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez organy administracji art. 80 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przytoczony przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji. Nie zawiera on kryteriów, jakimi organ administracji powinien się kierować przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. Zasadnym jest, zdaniem Sądu, sięgnięcie do kryteriów oceny wypracowanych w tym przedmiocie przez orzecznictwo.

W wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 roku, sygn. akt III SA 150/96 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności".

Przytoczyć też należy poglądy orzecznictwa wyrażone w odniesieniu do art. 233 § 1 K.p.c. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym podobnie jak art. 80 K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 233 § 1 K.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W wyroku z dnia 20 marca 1980 roku, sygn. akt II URN 175/79 (OSNC 1980/10/200) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: "zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym".

Przytoczone wyżej poglądy odnośnie do rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organ administracji, dokonując oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji stwierdzić należy, że dokonana przez organy nadzoru budowlanego ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Dokonując tej oceny nie naruszyły one zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie dały podstaw do uwzględnienia tej skargi.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.