Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 249/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 121, art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7, 8, 9
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Grzelak (spr.), Sędzia NSA: Jan Rudowski, Sędzia NSA: Jerzy Rypina, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1443/06 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. z tym uzasadnieniem, że odpowiada ona prawu.

Relacjonując przebieg postępowania podatkowego wskazano, że Prezydent Miasta Stołecznego W. w związku z prowadzoną przez podatniczkę działalnością gospodarczą w lokalu przy ul. Z. 54 m. 8 ustalił podatek od nieruchomości w kwocie 394 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że nowelizacja ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dokonana ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie tej ustawy oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683) rozszerzyła krąg podmiotów obowiązanych do uiszczania podatku od nieruchomości o osoby będące w posiadaniu części nieruchomości lub części obiektów budowlanych stanowiących własność gminy.

W odwołaniu od w.w. decyzji strona zarzuciła niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że na podatniczce ciążył obowiązek podatkowy. Strona podała, że nie jest właścicielem, posiadaczem ani właścicielem lokalu.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy podtrzymał decyzję organu I instancji.

W skardze do WSA strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesowych. Zarzuciła naruszenie szeregu przepisów, w tym przepisów Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę WSA stwierdził, że spór dotyczy kwalifikacji stanu prawnego do przepisów prawa podatkowego. Zdaniem Sądu dokonana przez organy podatkowe kwalifikacja jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

W myśl art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.; w skrócie: upol) strona spełnia przesłanki do uznania jej za podatniczkę podatku od nieruchomości. Od 15 grudnia 1999 r. jest posiadaczem lokalu użytkowego na czas nieoznaczony. Bez znaczenia jest przy tym okoliczności, że w dacie powstania obowiązku podatkowego właścicielem nieruchomości było Miasto S. W.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; w skrócie: Op.). Brak jest podstaw do uznania, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego. Organy wyjaśniły stan faktyczny sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie prawidłowej decyzji. WSA stwierdził, że skoro w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisów art. 2 , 7, 17 ust. 1, 32 ust. 1, 76, 83,87 ust. 1, 168 Konstytucji RP.

WSA podkreślił ponadto, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy, zgodnie z treścią art. 124 Op w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a/ upol wyjaśnił stronie z jakiego powodu uznano, że lokal użytkowy wykorzystywany przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej podlega podatkowi od nieruchomości. WSA nie uwzględnił żądania strony o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego i Ministra Finansów w celu dokonania wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a/ upol.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył, na podstawie art. 3 § 1 i § 2 p. 1, art. 106 § 5, art. 145 § 1, art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zem.; w skrócie: ppsa), pełnomocnik podatniczki wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Następnie wnosił również o uchylenie w całości decyzji i stwierdzenie braku obowiązku podatkowego od nieruchomości za lokal użytkowy ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrokowi zarzucono naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 upol w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. poprzez niewłaściwą interpretację, naruszenie art. 2 i art. 217 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 121, art. 122 i art. 187 Op.

W uzasadnieniu pełnomocnik podkreśliła, że organ podatkowy dowolnie oparł się na regulacji z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 upol. Z przepisu tego wynika, że należy równorzędnie traktować właściciela i posiadacza (nie będącego posiadaczem samoistnym) majątku Skarbu Państwa czyli jednostki samorządu terytorialnego. W art. 3 ust. 1 pkt 1 upol brak jest zastrzeżenia, że w stanie faktycznym opisanym w pkt 4, obowiązek podatkowy ciąży nie na właścicielu, lecz na posiadaczu

Normy zawarte w art. 3 upol w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. są niezgodne z art. 2 i art. 217 Konstytucji RP, a w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i ust. 4. Normy konstytucyjne z art. 217 i art. 2 wymagają, aby regulacje w ustawie nie stwarzały dla organu podatkowego dowolności w zakresie wyboru podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy.

Zastosowanie unormowania z art. 3 upol wymagało przy wydawaniu decyzji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz skompletowania dowodów poprzez wskazanie kto jest właścicielem w.w. lokalu, jaki stosunek prawny łączy Zarząd Nieruchomości Komunalnych i właściciela budynku, czy lokal stanowi wyodrębnioną własność oraz czy znajduje się w posiadaniu jednego podmiotu. Tymczasem nie dokonano takich ustaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi kasacyjnej A. P. doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:

Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. W świetle art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że NSA jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że NSA jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.

Zgodnie z art. 174 ppsa, podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze względu na związanie NSA granicami skargi nie wystarczy jednak odwołać się do ogólnikowego stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, czy też ewentualnie poprzeć to przywołaniem przepisu art. 174 ppsa, ale konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa, oznaczonego numerem i ewentualnie jego jednostki redakcyjnej (artykułu, paragrafu, ustępu), który został naruszony oraz na czym to naruszenie polegało.

Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Kwestionowana prawidłowość przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych może nastąpić wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 ppsa, obejmującej zarzuty naruszenia wszelkich mających zastosowanie w postępowaniu sadowym przepisów procedury, jeśli naruszenie to mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik strony w skardze kasacyjnej podniosła jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego. Wprawdzie powołano się na naruszenie art. 121, art. 122 i art. 187 Op oraz art. 7, art. 8, art. 9 Kpa. Wskazać jednak należy, że skarga kasacyjna winna wskazywać przepisy prawa naruszone przez sąd i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, jako podstawa kasacyjna, dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a nie postępowania przed organami administracji publicznej, których działanie jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Niewątpliwie wyżej wymienione przepisy nie dotyczą postępowania przed sądem administracyjnym.

W związku z tym zarzut naruszenia art. 121, art. 122 i art. 187 Op oraz art. 7, art. 8, art. 9 Kpa nie może zostać uwzględniony.

Wobec nieskutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany uwzględnić ustalenia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, publ. ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 36 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego). Podkreślenia wymaga, że dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania sądowoadministracyjnego. Brak skutecznych zarzutów w skardze kasacyjnej umożliwiających badanie prawidłowości zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych oznacza, że są one wiążące. Należy bowiem mieć na uwadze to, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego (głównie administracyjnego) w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji.

Tymczasem zarzut naruszenia art. 3 upol w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. pełnomocnik strony oparła na niewłaściwej interpretacji tego przepisu polegającej jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej na braku dokładnego wyjaśnienia przez WSA stanu faktycznego oraz skompletowania dowodów poprzez wskazanie kto jest właścicielem w.w. lokalu, jaki stosunek prawny łączy Zarząd Nieruchomości Komunalnych i właściciela budynku, czy lokal stanowi wyodrębnioną własność oraz czy znajduje się w posiadaniu jednego podmiotu. W związku z tym zarzut ten nie może być uwzględniony, ponieważ strona skarżąca jak wcześniej stwierdzono nie podważyła w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych.

Nie mogło również dojść do naruszenia przepisów konstytucyjnych, tj. art. 2 i art. 217 Konstytucji RP. Ustawodawca wskazał bowiem w art. 3 upol zakres podmiotowy podatku od nieruchomości. Zatem nie można przyjąć, że zarzut naruszenia w.w. przepisów jest zasadny.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 ppsa orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

6

6

6

6