Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1676/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Izabela Dobosz WSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2004r. sprawy ze skargi A. B., J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 29 maja 2000r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] marca 2000r., nr [...] działając na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz.741 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25, poz. 130) dokonał z urzędu podziału nieruchomości poprzez zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości obj. Kw [...], położonej w obrębie [...] jedn. ewid. [...] składającej się z działki nr 1 o pow. 0.6617 ha na działki: nr 2 o pow. 0.5793 ha, 3 o pow.0.0779 ha i 4 o pow. 0.0045 ha. Podlegający zatwierdzeniu projekt podziału sporządzony został przez uprawnionego geodetę K. S. działającą w [...] Biurze Geodezji i Terenów Rolnych w dniu 27.12.1999r., nr ks. rób. [...] i wpisany do ewidencji powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14.01.2000r., nr [...]. Właścicielami ulegającej podziałowi nieruchomości są J. i A. małżonkowie B. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Celem podziału było wydzielenie nieruchomości odpowiadającej działkom nr 5 o pow. 0.0779 ha i 4 o pow. 0.0045 ha pod inwestycje - lokalizację autostrady A-4 biegnącej po wschodniej granicy byłego województwa [...]. Organ I instancji wskazał, iż projekt podziału sporządzony został zgodnie z decyzją Wojewody z dnia [...].12.1998r., nr [...], sygn. [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady oraz zgodnie ze zmieniająca ją częściowo decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14.05.1999r., nr [...], rozstrzygającą o odwołaniach od wyżej wskazanej decyzji Wojewody. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podkreślono, że podział następuje niezależnie od ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Krakowa nr VII/58/94 z dnia 16.11.1994r., gdyż ma na celu wydzielenie działek pod budowę autostrady.

Z treścią w/w decyzji nie zgodzili się J. i A. B. (zwani dalej skarżącymi) składając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 2 oraz art. 21 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r. oraz art. 113 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazali bowiem, iż dom mieszkalny zlokalizowany jest w strefie zagrożeń, która rozciąga się do 50 m od krawędzi jezdni, gdzie niedopuszczalna jest lokalizacja obiektów budowlanych z pomieszczeniami na stały pobyt ludzi, a także prowadzenie gospodarki rolnej, z wyłączeniem produkcji roślin nasiennych lub przemysłowych i gospodarki leśnej. "Wyznaczony przez geodetów pas dzielący działkę zahacza wyraźnie o róg domu (...) oraz całkowicie odcina wejście do niego (schody + ganek), jak również pozbawia dom odpływu kanalizacyjnego do szamba. Z drugiej strony domu geodeci odcięli pas gruntu pod drogę lokalna dojazdową, która oprócz autostrady będzie przebiegała pod oknami domu skarżących. W konsekwencji uważają oni, iż skoro wydzielona działka nr 2 zabudowana domem mieszkalnym nie jest przewidziana pod inwestycję, to nie zostanie ona objęta wywłaszczeniem, mimo że nie powinni tam mieszkać ludzie z uwagi na zanieczyszczenie środowiska przez eksploatację autostrady. Skarżący informują także, iż pod budowę autostrady wydzielono gruntu stanowiące 53% powierzchni ich nieruchomości. "Tak okrojona nieruchomość nie nadaje się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele, dlatego też powinna w całości być objęta wywłaszczeniem, a nie jej część, co zgodne jest z art. 113 ust. 3 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami." Nadto w niedozwolonej odległości od ich domu przebiega linia wysokiego napięcia, która wybudowana została w latach późniejszych niż dom, "kiedy nie było możliwości wnoszenia żadnych zastrzeżeń co do lokalizacji tej budowli." Dlatego też wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zatwierdzającej podział działki nr 1 i żądają nabycia całej nieruchomości gruntowej wraz z zabudową pod budowę autostrady.

Decyzją z dnia 29 maja 2000r. nr Kol. Odw. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji oraz wskazało, iż decyzja Wojewody z dnia [...].12.1998r., nr [...], sygn. [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady wraz ze zmieniająca ją częściowo decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14.05.1999r., nr [...] obejmuje właśnie działkę oznaczoną w projekcie podziału numerem 1, której część przeznaczona jest pod budowę autostrady A-4. Granice pomiędzy nowopowstałymi działkami nr 2, 5 i 4 stanowią odzwierciedlenie linii rozgraniczających tereny objęte ustaleniami decyzji o lokalizacji autostrady płatnej w odniesieniu do działki nr 1 stanowiącej własność J. i A. B. Tym samym żądanie wykupu całej nieruchomości nie może stanowić argumentu do uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt jej podziału. Na tym etapie postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem o wywłaszczeniu nieruchomości, pod budowę autostrady, ani nawet nie przesądza o wykupie tylko części wydzielonej działki. Dokonywany z urzędu - w celu wydzielenia terenu pod budowę autostrady, podział nieruchomości badany jest jedynie pod względem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami o gospodarce nieruchomościami i z przebiegiem autostrady wyznaczonym na mapie, stanowiącej załącznik graficzny do wydanej w tym zakresie decyzji wojewody.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 maja 2000r. nr Kol. Odw. [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i A. B. wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji, jako niezgodnej z przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi powtórzyli podnoszone już w odwołaniu okoliczności i zarzuty oraz wskazując, iż "gdyby geodeci podział w/w działki poprowadzili w linii prostej, wówczas część domu znajdowałaby się na terenie przeznaczonym pod budowę autostrady i nieruchomość podlegałaby wywłaszczeniu". Dlatego uważają, że tak przeprowadzony podział wskazuje na interes strony, która go dokonała, dla niego jedyna możliwością zjedzenia gotowanego posiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 cyt. wyżej ustawy).

Zasadą wynikająca z art.93 ust. 1 obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 46, poz. 543 z późn. zm.) jest, iż podziału dokonuje się, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Zarazem przepis art. 93 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Od zasady tej przepis art. 95 ustawy wprowadza wyczerpująco wymienione przypadki, w których z uwagi na cel podziału nieruchomości, jej podział może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Wzajemna relacja art. 95 do przepisu art. 93 ust. 1 i 2 cyt. ustawy wskazuje, że niezależność podziału od ustaleń miejscowego planu oznacza niezależność zarówno od przeznaczenia terenu w tym planie, jak i niezależność od możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Przepis art. 95 w ust. 6 stanowi, iż niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady. Wskazany przepisem art. 96 ust. l organ, może dokonać podziału nieruchomości z urzędu, m.in. w przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 6 (art.97 ust.4) cyt. ustawy. Stosownie do brzmienia przepisu art. 96 ust. l powołanej ustawy, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej projekt podziału. Projekt podziału winien być sporządzony na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Powyższe regulacje oznaczają zatem, że podział nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady, nie jest zależny od zgody właściciela nieruchomości, ani też od możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Pozytywne przesłanki decyzji o podziale stanowią natomiast: ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady i sporządzenie projektu podziału na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Obie te przesłanki, w postępowaniu przed organami administracji zakończonym zaskarżoną decyzją, zastały spełnione.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady odbywało się w trybie i na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1994r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 110, poz. 1192 z późn. zm.). W tym trybie wydana została - co ustaliły organy obu instancji - ostateczna decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14.05.1999r., nr [...]. Decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady zawiera, m. in. stosownie do przepisu art.22 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o autostradach płatnych linie rozgraniczające teren autostrady oraz formułuje wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W postępowaniu zatem o ustalenie lokalizacji autostrady mogli skarżący kwestionować przebieg linii rozgraniczających teren autostrady i zakres wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.

Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, a ich uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności oraz umorzenie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Odpowiada zatem prawu stanowisko zaskarżonej decyzji, że w postępowaniu o podział nieruchomości w celu wydzielenia jej części objętą decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady istotne (decydujące) znaczenie ma przebieg linii rozgraniczających autostradę, a więc nie mogą być brane pod uwagę argumenty i zarzuty dotyczące przebiegu tych linii (należało to uczynić w innym postępowaniu), czy tez warunków zagospodarowania powstałych z podziału działek. Również w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady zamieszcza się stosownie do przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o autostradach płatnych, wymagania dotyczące powiązania autostrady z innymi drogami publicznymi.

Poza postępowaniem o podział nieruchomości, znajdują się kwestie związane z ewentualnym postępowaniem wywłaszczeniowym nieruchomości pod budowę autostrad, jego zakresem i odszkodowaniem za wywłaszczone nieruchomości. Postępowanie to regulowane jest przepisami rozdziału 5 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym i przebiega w trybie i na zasadach wskazanych przepisami tego rozdziału. Nie mają zatem żadnej doniosłości prawnej, z punktu widzenia zgodności z prawem, dla postępowania o podział nieruchomości także podnoszone w skardze argumenty, co do następstw i zakresu ewentualnego wywłaszczenia nieruchomości po podziale, czy też ceny odszkodowania. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału, w żaden sposób nie zmienia stosunków własnościowych, nie odejmuje prawa własności dotychczasowym właścicielom nieruchomości.

Ani przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, ani przepisy wydanego na podstawie jej art. 100 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25, poz. 130), nie dają organowi dokonującemu podziału nieruchomości w celu wydzielenia z niej części objętej decyzją o lokalizacji autostrady, upoważnienia do korygowania linii rozgraniczających autostradę, ustalonych w decyzji o lokalizacji autostrady. Ustalone ostateczną decyzją o lokalizacji autostrady linie rozgraniczające wyznaczają zarazem granice nowoutworzonych działek, objętych decyzją o lokalizacji. Należy więc podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], iż projekt podział nieruchomości winien uwzględniać przebieg granic działki nowopowstałej, jako odpowiadający linii rozgraniczenia autostrady. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w motywach uchwały 5 sędziów NSA z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt OPK 25/01 (publ. ONSA z 2002, nr 4 poz. 140), które Sąd podziela z wyżej wskazanych przyczyn. Poglądy te znalazły także swoje odzwierciedlenie w jednolitym orzecznictwie sądu administracyjnego (np. wyrok NSA z 11.07.2003r., sygn. akt II SA/Kr 2047/99 nie publ., wyrok NSA z 15.07.2003r., sygn. akt II SA/Kr 1904/99 nie publ.)

Dokonany zatem podział nieruchomości skarżących stanowiącej działkę nr 1 na działki: nr 2, 5 i 4 nie zmienia i nie ogranicza ich tytułu własności. Zgodnie z art.96 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzja o podziale nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości o jej podziale na trzy działki. Odjecie tytułu własności do działek powstałych po podziale, nastąpić może ewentualnie dopiero w trybie innego postępowania.

Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o jej oddaleniu.