Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 219/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r., [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję z [...] października 2021 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. Ś. o odmowie przyznania ww. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad córką A. S..

W uzasadnieniu Kolegium wskazało na art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz wyjaśniło, że w dniu 7 maja

2021 r. M. S., zwana dalej skarżącą, wystąpiła do organu I instancji

z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – A. S., która jest panną. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. Ś. z [...] października 2020 r. A. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z treści tego orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od [...] września 2011 r., a więc od 28 roku życia. M. S. ma przyznaną na stałe rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy wypłacaną przez ZUS – decyzja z [...] października 2019 r.

SKO w K. decyzją z [...] września 2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2021 r. odmawiającą przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W odpowiedzi wyjaśniono, że wobec wyroku TK z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 strona nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Organ I instancji powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b, gdyż niepełnosprawność A. S. powstała po 25 roku życia.

Kolegium zwróciło uwagę na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w odniesieniu do stosowania art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazało, że nie ma znaczenia wiek, w którym niepełnosprawność powstała. Istotne jest, że występuje w stopniu znacznym.

Ponieważ A. S. jest osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ulega wątpliwości, że została spełniona pierwsza z przesłanek dotyczących sytuacji osoby wymagającej opieki.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, której nie chce zawiesić.

SKO przywołało stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 50/72, który zapadł w tożsamej sprawie, gdzie Sąd wskazał, że w wyroku SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał uznał za sprzeczne z Konstytucją wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń.

W tym stanie rzeczy, zdaniem SKO, strona błędnie odczytuje wyrok TK oraz jego skutki. Nie można odmówić stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jednakże Trybunał zasygnalizował, że brak jest rozwiązania na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych co robić w sytuacji, gdy wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego.

Kwestię tę rozwiązał NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, wskazując, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy między ustawową wysokością świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W ocenie NSA praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Powyższe przemawia za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń – pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.

O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ I instancji poinformował pełnomocnika strony, który oświadczył, że strona nie zawiesi prawa do renty.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. S. wniosła o uchylenie decyzji z [...] lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy poprzestały na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy i przyjęły, że skoro ma ona ustalone prawo do renty, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do renty, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do renty.

Skarżąca wskazała na wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19, w którym Sąd zwrócił uwagę, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, stałoby w sprzeczności

z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa, ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej, czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej i osobom niepełnosprawnym. W swoim orzecznictwie TK stoi konsekwentnie na stanowisku, że obowiązkiem ustawodawcy jest stanowienie prawa, które będzie urzeczywistniało zasadę sprawiedliwości społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym

w trybie uproszczonym, albowiem wniosek taki zgłosiła zarówno skarżąca, jak i organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Podzielić w tym miejscu należy ocenę SKO, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, bez znaczenia pozostaje wiek, w którym niepełnosprawność córki skarżącej powstała, a istotne jest, że występuje ona w stopniu znacznym. Została zatem spełniona pierwsza z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dotycząca sytuacji osoby wymagającej opieki.

Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się natomiast do wykładni art. 17 ust. 5 lit. a ustawy.

Jak wynika z akt administracyjnych, przyczyną odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność pobierania przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, którego to prawa strona nie chce zawiesić. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Według stanowiska skarżącej (pismo z 6 października 2021 r.), na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, przesłanka negatywna w postaci pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej, uzależnienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Ze stanowiska tego (zaprezentowanego w ww. piśmie) zdaje się przy tym wynikać, że strona uznała, iż - wobec treści wyroku TK z 26 czerwca 2019 r. - powinna otrzymać rentę w pełnej wysokości i świadczenie pielęgnacyjne. Pogląd ten niewątpliwie był powodem, dla którego M. S. nie zdecydowała się na zawieszenie prawa do renty, choć argumentacja zawarta w piśmie z 6 października 2021 r. nie została już podtrzymana w skardze.

Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że w wyroku z dnia 26 czerwca

2019 r. sygn. akt SK 2/17 (OTK-A 2019/36) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I). Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II).

Dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1727/212, (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przyjmując go jako własny. Sprawa, w której orzekał Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła wprawdzie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z pobieraną emeryturą, jednak stanowisko co do wykładni powyższego przepisu pozostaje aktualne również w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy.

Argumentacja zaprezentowana w przywołanym wyroku przedstawiona została także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; 19 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 2305/20 i sygn. I OSK 2304/20; 16 kwietnia 2021, sygn. I OSK 2813/20; 24 czerwca 2021 r., sygn. I OSK 349/21 i sygn. I OSK 350/21; 25 czerwca 2021 r., sygn. I OSK 563/21 i sygn. I OSK 305/21; 12 października 2021 r., sygn. I OSK 544/21; 12 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 917/21 i sygn. 943/21; 9 lutego 2022 r., sygn. I OSK 1072/21; 11 lutego 2022 r., sygn. I OSK 1166/21 (dostępne j.w.).

W wyrokach tych, odstąpiono od jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy na rzecz takiego sposobu rozumienia tego przepisu, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej

i funkcjonalnej. Podkreślono, że potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie wynosiło 1.583 zł, podczas gdy najniższa emerytura wynosiła 878 zł. W tym miejscu wskazać należy, że w dniu 8 listopada 2021 r. w Monitorze Polskim (M.P. 2021 r., poz.1021) ukazało się Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022. Od stycznia 2022 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 2.119 zł miesięcznie. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe.

Dlatego też, w obecnych warunkach ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a prowadzi do rezultatów zdecydowanie odmiennych niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy, stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej

i celowościowej, celem zweryfikowania wyników wykładni językowej. Odwołując się

w powyższych wyrokach do podstawowych zasad konstytucyjnych uznano, że wyłącznie literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że te podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyżej wyrokach podkreślił, że za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającym na pozbawieniu świadczenia pielęgnacyjnego tych z nich, którzy otrzymują świadczenia niższe, wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, nie przemawia stan finansów państwa. Świadczy o tym wprowadzenie w ostatnich latach nowych programów przyznających w dużej skali świadczenia socjalne, także osobom zamożnym (świadczenie wychowawcze, świadczenia z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) oraz zapowiedzi daleko idącego rozszerzenia takich programów w najbliższym czasie. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał również uwagę, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę (w tym przypadku rentę) w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że z powodu sprawowania opieki po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

W przywołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za taką wykładnią omawianego przepisu, która umożliwia osobie uprawnionej dokonanie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, w którym ustawodawca przyjął, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy, czy art. 96 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Należy podkreślić, że ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach

i rentach z FUS). Renta jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w postaci posiadania prawa do renty. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty , lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.

Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest zatem prawidłowa i nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia tego przepisu.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z 21 września 2021 r., poinformowała, że prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie zawiesi.

Tak więc należy stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego organ umożliwił skarżącej dokonanie wyboru pomiędzy rentą a wnioskowanym prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, gwarantowanym w wyższej kwocie (wysokość renty pobieranej przez M. S. wynosi miesięcznie 717,75 zł netto - k. 32 akt adm.). Skarżąca z tej możliwości nie skorzystała, co w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, nie dawało podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W tej sytuacji rozstrzygnięcie organu było zasadne, a w konsekwencji zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Wyjaśnić jednocześnie należy, iż w powołanym w skardze wyroku z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił inną, niż omówiona wyżej, wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, polegającą na tym, że zastosowanie tego przepisu sprowadza się do pozbawienia wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości świadczenia (renty) otrzymywanego

w niższej wysokości.

Stanowiska tego Sąd nie podziela. Poza argumentacją już przywołaną, podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20 oraz 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1416/20 (wszystkie dostępne j.w.) dostrzegł trudności odnośnie do rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i do świadczenia emerytalno-rentowego poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym lub rentowym. Taki sposób liczenia świadczenia pozostawałby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne obliczanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.