Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 558/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a-c; art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) - c), art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania M. B. uprawnień kombatanckich. Strona wystąpiła do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia latem 1944 roku w obozie hitlerowskim w miejscowości [...] w środkowej B. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie uprawnienia kombatanckie z wnioskowanego tytułu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm. - dalej jako ustawa o kombatantach). Decyzja ta stała się ostateczna. Po wydaniu decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich ujawniono szereg nowych okoliczności dotyczących podstawy faktycznej wniosku strony. Z tej przyczyny Kierownik Urzędu stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postanowieniem z dnia 6 grudnia 2006 r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia 2 lutego 2007 r. Kierownik Urzędu uchylił decyzję własną z dnia 1 lutego 2006 r. o przyznaniu uprawnień kombatanckich oraz odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Uchylenie decyzji ostatecznej może więc nastąpić wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody) okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Zdaniem Kierownika Urzędu takie okoliczności wyszły na jaw w niniejszej sprawie. Skoro art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach stanowi, że o spełnieniu warunków uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich orzeka Kierownik Urzędu lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji, to dla uzyskania decyzji o przyznaniu uprawnień konieczne jest przedstawienie (w pierwszej kolejności przez stronę) dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną żądania. W przypadku wniosków dotyczących pobytu w obozie konieczne jest w pierwszej kolejności wykazanie, że konkretny obóz (miejsce odosobnienia) należy do kategorii opisanych w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy o kombatantach oraz przedłożenie dowodów potwierdzających, że strona ubiegająca się o przyznanie uprawnień w obozie tym (miejscu odosobnienia) przebywała. Punktem wyjścia musi być jednak ustalenie, że konkretny obóz istniał. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach za represje uzasadniające przyznanie uprawnień uważa się okres przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a); w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b); w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). Stosownie do uregulowania zawartego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy wykaz miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa oraz obozów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b-c zawiera Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.), które w swojej treści nie wymienia obozu w L.. Nie ma zatem podstaw by obóz ten uznać za karny lub wychowawczy obóz pracy, obóz koncentracyjny, więzienie lub ośrodek zagłady. W świetle wyżej zamieszczonych rozważań nie ma przede wszystkim żadnych dowodów, które choćby uprawdopodobniły, że podczas II wojny światowej w miejscowości L. istniało miejsce, w którym zgromadzono pod nadzorem niemieckim osoby narodowości polskiej. Twierdzenia świadków zawarte w ich oświadczeniach pisemnych potwierdzające pobyt strony w obozie w L. nie mogą być uznane za wiarygodne; należy też zaznaczyć, iż w przypadku świadków posiadających uprawnienia kombatanckie za pobyt w obozie, który jak ustalono nie istniał, Kierownik Urzędu podjął przewidziane prawem działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznających im uprawnienia.

We wrześniu 2006 r. do Urzędu wpłynęło pismo sygnowane przez F. K. występującego w imieniu stowarzyszenia rekomendującego większość wniosków o przyznanie uprawnień z omawianego tytułu wraz z pismem Związku [...] z datą [..]r. i podpisem Przewodniczącego Oddziału N. B. Z pisma wynikało (cytat dosłowny za tłumaczeniem tłumacza E. G.), że: "Przewodniczący i sekretarz gminnej rady S. P. osobiście obeszli S. i rozmawiali z najstarszymi ludźmi w S., którzy są tam urodzeni i mieszkali tam w czasie drugiej wojny światowej, a i dzisiaj tam mieszkają. [...] Oni twierdzą, że taki obóz istniał i oni również nie mają tego w swojej ewidencji, a także [..] Potwierdzamy, że taki obóz hitlerowski istniał we wsi L.-S., gmina S., powiat P., wojew. B. L. od lipca do sierpnia 1944 roku, w nim byli więzieni Polacy, którzy w tym czasie mieszkali w Bośni i Hercegowinie". W ocenie organu administracji już w tym miejscu należało wskazać na logiczną sprzeczność zawartą w podkreślonym zdaniu, gdzie jednocześnie znalazło się potwierdzenie istnienia obozu oraz informacja, że obóz nie figuruje w ewidencji. Dla weryfikacji prawdziwości treści opisanego dokumentu organ za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych zwrócił się z zapytaniem do Ambasady RP w Sarajewie. Pracownik Ambasady udał się osobiście do miejscowości P. i na miejscu w rozmowie z p. N. B. - Przewodniczącym Powiatowego Oddziału [...] w Republice Serbskiej Bośni i Hercegowiny ustalił, że wymieniony na prośbę kombatantów ze Stowarzyszenia Kombatantów Polskich w B. wystawił pismo nr [...] z dnia [...] r., jednakowoż o diametralnie innej treści, niż to złożone w Urzędzie przez F. K.. Z kopii oryginalnego pisma przekazanego przez N. B. wynika (cytat za tłumaczeniem sporządzonym przez A.M.), że: "Przewodniczący i sekretarz Gminnego Oddziału [...] P. osobiście pojechali do S., gdzie rozmawiali z najstarszymi mieszkańcami S., tam urodzonymi, którzy mieszkali tam podczas Drugiej Wojny Światowej i mieszkają do dnia dzisiejszego. Twierdzą oni, że nie było takiego obozu. [...] Oprócz tego nawiązaliśmy kontakt z Gminnym Oddziałem S., który potwierdził, że taki obóz nie istniał, i że oni także nie mają odnotowanego jego istnienia w swoich rejestrach. Szczerze żałujemy, ale nie możemy wydać poświadczenia". Porównanie treści dokumentu przedłożonego przez F. K. i dokumentu, który pracownik Ambasady RP w Sarajewie uzyskał z rąk N. B. wskazuje, że doszło do sfałszowania dokumentu. Ustalenie to zobligowało organ administracji, stosownie do nakazu zawartego w art. 304 k.p.k., złożenia stosownego zawiadomienia o przestępstwie. W świetle powyższego nie mogło być też spełnione wyrażane w kierowanych do organu wnioskach żądanie, by Kierownik Urzędu podjął inicjatywę zmierzającą do nowelizacji rozporządzenia poprzez umieszczenie w nim obozu w L.-S.. Działanie takie mogłoby zostać podjęte, ale tylko w sytuacji, w której dotyczyłoby obozu w rzeczywistości istniejącego. W rezultacie jako oczywiście niezasadne należało ocenić żądanie strony uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż jego zadośćuczynienie sprowadzałoby się do przyznania uprawnień kombatanckich z racji pobytu w obozie, który nie istniał.

Zdaniem organu nie można zgodzić się ze stwierdzeniem strony zawartym w odwołaniu, że powołane w decyzji wydanej przez organ I instancji publikacje książkowe i czasopisma są opracowaniami ogólnymi. Są to dokładne monografie lub wycinkowe artykuły dotyczące losów Polaków, których różne koleje dziejowe rzuciły na obszar Jugosławii. Precyzyjnie opisują one zaangażowanie Polaków w walkę narodowowyzwoleńczą na tym obszarze, w tym także na terenach, na których miał się rzekomo znajdować obóz w L.. Jak już wyżej wskazano trudno przyjąć, by w publikacjach tych - gdyby rzeczywiście zdarzenie takie miało miejsce - pominięto wyzwolenie obozu, w którym wedle relacji zainteresowanych miały zostać osadzone całe rzesze Polaków zamieszkujących te obszary, w tym zapewne także matki, ojcowie, żony i dzieci partyzantów. Gdyby osoby te rzeczywiście były tam uwięzione to niewątpliwie pierwszoplanowym zamierzeniem Polaków-partyzantów stałoby się wyzwolenie obozu, co wymagałoby oczywiście odpowiedniego rozpoznania, przygotowań, itp. Także te działania z całą pewnością znalazłyby swoje odzwierciedlenie w opracowaniach. Tak samo należałoby się spodziewać zawarcia tam chociażby wzmianki, że ludność pochodzenia polskiego w liczbie kilkuset osób została uwięziona jako odwet za to, że wspierała partyzantów udzielając im informacji, schronienia, dostarczając żywności.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczająco jednoznaczny - z tego powodu nie ma potrzeby jego uzupełnienia i skorzystania ze źródeł osobowych, zwłaszcza w sytuacji, w której miałyby to być zeznania osób osobiście zainteresowanych korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. B. wniosła o jego uchylenie. Skarżąca zarzuca, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa i dlatego prosi o uchylenie jej w całości i przywrócenie jej uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w miejscowości L.-S. na terenie Środkowej B..

Skargę uzasadnia tym, że podczas II wojny światowej i okupacji Jugosławii przez faszystowskie Niemcy w latach 1941 - 1945, doznała licznych represji ze strony okupanta hitlerowskiego i jego kolaborantów w odwecie za czyny i spontaniczny udział Polaków, miedzy innymi jej rodziców, w ruchu oporu na terenie Bośni i Hercegowiny. Zdaniem skarżącej "okupant mszcząc się na ludności polskiej przeprowadzał pacyfikacje terenów zamieszkałych przez Polaków", w czasie których palił domy (niektóre wsie zostały spalone doszczętnie), rabował wraz z kolaborantami dobytek, dokonywał zbiorowych egzekucji, natomiast matki, dzieci i starców pozostających w domach osadzał w hitlerowskim obozie w L.-S.. Skarżąca podnosi, iż nie był to obóz na miarę Oświęcimia, ale warunki w jakich była więziona ludność polska nie różniły się od warunków panujących w obozach koncentracyjnych, był to także obóz zagłady, bo takie było jego przeznaczenie.

Strona skarżąca nie zgadza się z ustaleniami i stanowiskiem Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów podważającymi istnienie obozu L.-S.. Zwłaszcza kwestionuje, jako niewiarygodne, oświadczenia świadków – osób zamieszkujących w okolicy L.-S. w byłej Jugosławii.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego.

W postępowaniu administracyjnym ciężar wykrycia prawdy obiektywnej jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, a zatem rola tej fazy procesu decyzyjnego, która polega na ustalaniu stanu faktycznego, jest szczególnie istotna dla całego procesu w związku z miejscem, jakie przepisy ją regulujące zajmują w k.p.a. Podstawowa regulacja tej kwestii zawarta w art. 7 mieści się bowiem w rozdziale zatytułowanym "Zasady ogólne", co sytuuje normę, nakazującą organowi administracyjnemu dokładne wyjaśnienie tego stanu wśród zasad o jednoznacznej wadze aksjologicznej. Dodatkowe kryteria szczegółowe, określone w art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wzmacniają, a jednocześnie konkretyzują standardy w tym zakresie. Na gruncie dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych znaczenie właściwego i dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście poprawności i zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego jest jednoznacznie podnoszona i podkreślana zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie.

W myśl postanowień art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), za represje uzasadniające przyznanie uprawnień uważa się okres przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a); w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b); w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). Stosownie do uregulowania zawartego w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy wykaz miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa oraz obozów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b-c, zawiera Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 z późn. zm.).

Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach stanowi, że o spełnieniu warunków uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich orzeka Kierownik Urzędu lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Dla uzyskania zatem decyzji o przyznaniu uprawnień konieczne jest przedstawienie dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną żądania. W przypadku wniosków dotyczących pobytu w obozie konieczne jest w pierwszej kolejności wykazanie, że konkretny obóz (miejsce odosobnienia) należy do kategorii opisanych w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy o kombatantach oraz przedłożenie dowodów potwierdzających, że strona ubiegająca się o przyznanie uprawnień w obozie tym (miejscu odosobnienia) przebywała. Zasadniczą kwestią jednak jest ustalenie, że konkretny obóz istniał.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2006 r., OSK 122/05, (OSP 2007 r., nr 11, poz. 134), stwierdził, iż wymienienie danego miejsca odosobnienia w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, nakłada na organ administracyjny obowiązek przyznania uprawnień z tytułu pobytu w nim, jeśli poczynione ustalenia wskazują, iż spełnione są inne przesłanki określone w art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nie oznacza to jednak, że organ, niezależnie od ewentualnego spełnienia przesłanek określonych w ustawie, ma obowiązek nieprzyznawania uprawnień dlatego tylko, że miejsce odosobnienia nie jest ujęte w rozporządzeniu

Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W myśl art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest dopuścić jako dowód wszystko, co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu tego materiału oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona.

W sprawie będącej przedmiotem osądu organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny. Poczynił wnikliwe ustalenia i przeprowadził wszelkie niezbędne czynności, które doprowadziły w rezultacie do zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, m. in. dokumentów z Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie, i Centralnego Archiwum Wojskowego. Dokonał wszechstronnej kwerendy w Bibliotece Narodowej, Centralnej Bibliotece Wojskowej i w Biurze Badań Historycznych. Wiedzy o obozie w L. nie posiada także Międzynarodowa Służba Poszukiwawcza (ITS Arolsen). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczająco jednoznaczny, aby uznać, że w miejscowości L.-S. nie istniał obóz zagłady pod nadzorem hitlerowców.

Powołane w uzasadnieniu decyzji publikacje książkowe i czasopisma są dokładnymi monografiami lub wycinkowymi artykułami dotyczącymi losów Polaków, których różne koleje dziejowe rzuciły na obszar Jugosławii. Precyzyjnie opisują one zaangażowanie Polaków w walkę narodowowyzwoleńczą na tym obszarze, w tym także na terenach, na których miał się rzekomo znajdować obóz w L.. Sąd podziela stanowisko organu administracji, iż trudno przyjąć, aby w tych publikacjach, gdyby rzeczywiście zdarzenie takie miało miejsce, pominięto wyzwolenie obozu, w którym wedle relacji zainteresowanych miały zostać osadzone "całe rzesze Polaków zamieszkujących te obszary". Te działania z całą pewnością znalazłyby swoje odzwierciedlenie w opracowaniach. Tak samo należałoby się spodziewać zawarcia tam chociażby wzmianki, że ludność pochodzenia polskiego w liczbie kilkuset osób została uwięziona jako odwet za to, że wspierała partyzantów udzielając im informacji, schronienia, dostarczając żywności.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ administracji dokonał rzetelnej i gruntownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do stwierdzenia, że ujawnione okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalają na przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w L.-S.. Decyzja jest należycie uzasadniona; podano dowody, na podstawie których weryfikowano stan faktyczny, oraz przyczyny, z powodu których określonym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (zeznania świadków).

Ponieważ wszczęte skargą M. B. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.