Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 120/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rada Izby Architektów
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 3 par 2 pkt 8 i 9, art. 149 par 1 i 1a, art. 151, art. 52 par 1, art. 53 par 2b, art. 37 par 1 i par 2b
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 19
journal: Dz.U. 2020 poz 1192
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 2, ust. 3, art. 6 ust. 1, ust. 2c i ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi D.S. na bezczynność Rady Izby Notarialnej w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Rada Izby Notarialnej w S. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku D.S. z dnia 14 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy z wniosku D.S. z dnia 14 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Rady Izby Notarialnej w S. na rzecz skarżącego D.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Rady Izby Notarialnej w Szczecinie (dalej też: "organ zobowiązany" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia 14 lutego 2022 r. (wpływ w dniu 18 lutego 2022 r.) wnioskodawca wystąpił do organu zobowiązanego o udostępnienie informacji

publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie "czy Rada Izby Notarialnej w Szczecinie podjęła uchwałę o "wyrażeniu zgody" lub uchwałę "o niewyrażeniu zgody" na odebranie ślubowania i umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w S. E. C., córki R. i U.,

po tym jak E. C. uzyskała wynik pozytywny z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dnach 8-10 września 2015 r.?"

W treści pisma wnioskodawca wskazał, że E. C. rozpoczęła pracę jako notariusz w dniu 1 czerwca 2019 r. w związku z czym można domniemywać, że w okresie między uzyskaniem wyniku pozytywnego z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach 8-10 września 2015 r., a datą rozpoczęcia pracy jako notariusz pracowała jako zastępca notarialny.

Ponadto wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt I NO 46/18 uchwała jest jedyną dopuszczalną formą wypowiadania się rady izby notarialnej. Celem skierowanego pytania, według wnioskodawcy

było ustalenie czy Rada Izby Notarialnej w Szczecinie podejmowała uchwałę, bez wskazywania na treść tej uchwały.

Pismem z dnia 4 marca 2022 r. organ zobowiązany poinformował wnioskodawcę, że celem pytania było wprost uzyskanie informacji, czy zostało wszczęte, prowadzone i zakończone postępowanie oraz czy została wydana uchwała. Organ zobowiązany wskazał, że postępowanie w sprawie wyrażenia takiej zgody lub odmowy jej wydania, jest postępowaniem prowadzonym przez radę izby notarialnej

w sprawie indywidualnej. Sprawa taka ma więc charakter niepubliczny, a ujawnienie żądanych informacji dotyczy sprawy indywidualnej.

Zdaniem organu zobowiązanego informacje objęte wnioskiem nie mogły podlegać udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2002 r., poz. 902 ze zm, dalej: "u.d.i.p").

Organ zobowiązany zwrócił uwagę, że wniosek nie jest skierowany

w trosce o interes publiczny, lecz co wynika z treści wniosku, zmierza do uzyskania informacji związanej ze sprawą rozpoznaną wyrokiem WSA w Warszawie

z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1735/21. W tym zakresie organ zobowiązany powołał się na pismo z dnia 11 stycznia 2022 r.

Przedstawione w piśmie stanowisko, organ zobowiązany poparł, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych.

Pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r. wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu zobowiązanego w zakresie postępowania o dostęp do informacji publicznej. Skarżący wniósł o: stwierdzenie bezczynności

organu i zobowiązanie Rady Izby Notarialnej w Szczecinie do udzielenia

odpowiedzi na pytanie: "czy Rada Izby Notarialnej w Szczecinie podjęła

uchwałę o "wyrażeniu zgody" lub uchwałę "o nie wyrażeniu zgody" na odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej

w S. pani E. C., córki R. i U., która uzyskała

wynik pozytywny z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach

8-10 września 2015 r.?" oraz zasądzenie od organu zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że E. C. przystąpiła do egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach 8-10 września 2015 r. i uzyskała wynik pozytywny, a konsekwentnie "status zastępcy notarialnego" o jakim mowa w art. 76 § 1 - 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U.

z 2020 r., poz. 1192 ze zm., dalej. "u.p.n.". Wynik z egzaminu notarialnego opublikował Minister Sprawiedliwości na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości i są one wciąż dostępne.

Ponadto stwierdził, że E. C. od dnia 1 czerwca 2019 r, wykonuje zawód notariusza, co jest informacją ogólnie dostępną.

Skarżący wyjaśnił, że E. C., która w wyniku uzyskania wyniku pozytywnego z egzaminu notarialnego i "statusu zastępcy notarialnego", mogła wystąpić do Prezesa Rady Izby Notarialnej w Szczecinie celem odebrania od niej ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych w Szczecinie,

tak art. 76 § 1 - 3 u.p.n.

Skarżący wskazał, że Rada Izby Notarialnej w Szczecinie, podobnie jak większość z pozostałych jedenastu izb notarialnych w Polsce publikuje na swoich stronach internetowych wykaz zastępców notarialnych w danej Izbie. Jednakże na stronie internetowej Rady Izby Notarialnej w Szczecinie nie ma archiwalnych informacji z wykazem zastępców notarialnych z lat 2015-2019, a więc z okresu gdy w 2015 r. E. C. po uzyskaniu wyniku pozytywnego z egzaminu uzyskała "status zastępcy notarialnego", do 2019 r. gdy E. C. została powołana na notariusza.

Zdaniem skarżącego odpowiedź na zadane pytanie możliwa byłaby do uzyskania samodzielnie, gdyby na stronach internetowych Izby Notarialnej w Szczecinie były wciąż umieszczone wykazy zastępców notarialnych z lat 2015-2019.

Skarżący końcowo stwierdził, że nie są mu znane powody z jakich Rada Izby Notarialnej w Szczecinie odmówiła udzielenia odpowiedzi na pytanie zadane

w trybie dostępu do informacji publicznej.

Do skargi załączono w kopii listę osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach 8-10 września 2015 r., wydruk z CEiDG dotyczący E. C., w kopii wykaz zastępców notarialnych wg stanu na dzień 23 lutego 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na jej niedopuszczalność, jako skargi strony, która nie złożyła ponaglenia do organu przed wystąpieniem ze skargą na bezczynność, a w przypadku nie uwzględnienia powyższego, ewentualnie o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu organ zobowiązany wyjaśnił, że przedmiotem zawartego w piśmie żądania jest realizacja indywidualnego, a nie publicznego interesu wnioskodawcy, a w związku z tym żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej i tym samym nie może ulec udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Wobec tego załatwienie sprawy następuje w formie czynności materialno-technicznej, tj. zwykłego pisma informującego wnioskodawcę o tym fakcie. Wskazał, że treść żądania zgłoszonego w piśmie z dnia 14 lutego 2022 r. prowadzi do wniosku, że pytanie czy w konkretnej sprawie została podjęta czy też nie uchwała, zostało zadane po to by uzyskać informację na temat czy zostało wszczęte, prowadzone i zakończone postępowanie oraz czy została wydana uchwała. Postępowanie w sprawie wyrażenia takiej zgody lub odmowy jej wydania, jest postępowaniem prowadzonym przez radę izby notarialnej w sprawie indywidualnej. Sprawa taka ma więc charakter niepubliczny, a ujawnienie żądanych informacji dotyczy sprawy indywidualnej. Dlatego też wg organu wskazane informacje nie mogą podlegać udostępnieniu na podstawie u.d.i.p., ponieważ nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Organ zobowiązany wskazał na art. 76 § 3 u.p.n., zgodnie z którym na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w § 2 art. 76, prezes rady właściwej izby notarialnej odbiera ślubowanie, a następnie umieszcza zastępcę notarialnego w wykazie zastępców notarialnych danej izby. Przepis art. 15 § 1 u.p.n. stosuje się odpowiednio.

Ponadto jak wyżej wskazano ustawa Prawo o notariacie określa w art. 76 § 3 kompetencje Prezesa Rady Izby Notarialnej w pełnym zakresie.

Zdaniem organu zobowiązanego pismo skarżącego o udzielenie takiej informacji związane jest więc w sposób bezpośredni z konkretną osobą, gdyż jego celem jest uzyskanie wiedzy o sposobie, jak również wyniku rozpoznawania sprawy konkretnej osoby wymienionej z imienia i nazwiska. Dodatkowo odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych.

W ocenie organu zobowiązanego skarga na bezczynność wniesiona przez skarżącego nie jest zasadna, bowiem organ nie jest w bezczynności w sytuacji, gdy odpowiada na pismo, nawet jeśli odpowiedź na pismo nie jest zgodna z intencją skarżącego.

Organ zobowiązany wyjaśnił również zasadność wniosku o odrzucenie

skargi w związku z brakiem ponaglenia poprzedzającego przedmiotową skargę na bezczynność organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie

z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz

w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających

z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego

w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.

z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach

IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021, poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei

§ 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

Istotnym jest również wskazanie, że sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie

w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku

o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.).

Ustalenia w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie ograniczają się do dwóch okoliczności:

- wnioskiem z dnia 14 lutego 2022 r. skarżący wystąpił do organu zobowiązanego

o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie "czy Rada Izby Notarialnej w Szczecinie podjęła uchwałę o "wyrażeniu zgody" lub uchwałę "o niewyrażeniu zgody" na odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w S. pani: E. C., córki R.

i U., po tym jak E. C. uzyskała wynik pozytywny z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dnach 8-10 września 2015 r.?"

- w odpowiedzi na wniosek pismem z 4 marca 2022 r. poinformowano skarżącego, że żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej, a zatem wniosek załatwia się odmownie.

Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia, czy informacja udzielenia której domagał się skarżący stanowi informację publiczną.

W ocenie sądu odpowiedź na to pytanie jest twierdząca.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 u.d.i.p. organy samorządów zawodowych obowiązane są do udostępniania informacji publicznej. Organem takim jest bez wątpienia Rada Izby Notarialnej w Szczecinie.

Z kolei zgodnie z treścią art. 6 ust. 1, ust. 2c oraz ust. 4 ppkt a u.d.i.p. informacją publiczną, która ulega udostępnieniu na podstawie cytowanej ustawy jest informacja o przedmiocie działalności oraz o treści dokumentów, w tym aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć podejmowanych przez podmiot wymieniony

w art. 4 ust. 1 u.d.i.p – a więc podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji.

W kontekście powyższego informacja będąca odpowiedzią na pytanie "czy Rada Izby Notarialnej w Szczecinie podjęła uchwałę o "wyrażeniu zgody" lub uchwałę

"o niewyrażeniu zgody" na odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w Szczecinie pani: E. C., córki R.

i U., po tym jak E. C. uzyskała wynik pozytywny z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dnach 8-10 września 2015 r.?" mieści się w zakresie przedmiotowym definicji informacji publicznej.

Skoro pytanie do Rady Izby Notarialnej dotyczyło wprost kwestii udzielenia przez nią zgody lub nie wyrażenia zgody na odebranie ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych w formie stosownej uchwały, to w pierwszym rzędzie zauważyć należy, że nie jest w niniejszym postępowaniu rolą Sądu rozstrzyganie, czy wydawanie takich uchwał ma uzasadnione podstawy prawne. Natomiast nie ma wątpliwości że taka ewentualna uchwała (o ile została podjęta) dotyczy co do zasady działalności danej osoby jako notariusza (zastępcy notariusza) – tzn. osoby zaufania publicznego, która korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym – czyli dotyczy w istocie funkcjonariusza publicznego jakim jest notariusz (art. 19 u.p.n.). Każdy ma prawo wiedzieć czy stosunku do określonej osoby podjęta została tego rodzaju uchwała Rady Izby Notarialnej. Nie dotyczy ona sfery prywatnej, nie jest to więc wbrew stanowisku organu sprawa o charakterze niepublicznym, nie ma też w świetle powyższego znaczenia, czy ujawnienie żądanych informacji dotyczy sprawy indywidualnej. Także w sytuacji gdyby (niezależnie z jakich przyczyn) uchwała taka nie zapadła, organ winien również udzielić Stronie odpowiedzi o stosownej treści – mieści się to bowiem w zakresie zadanego pytania.

Jest to informacja prosta, nieprzetworzona, którą niewątpliwie organ musi posiadać. W efekcie wbrew stanowisku organu dla uzyskania powyższej informacji strona nie musiała wykazywać, iż sporządzenie wniosku o informację nastąpiło "w trosce o interes publiczny". Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu. Natomiast w myśl 2 ust. 2 u.i.d.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jedynie w odniesieniu do informacji przetworzonej o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ustawa nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jednak w badanej sprawie nie ma wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej.

W takiej sytuacji przedmiotowa informacja i sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Rada Izby Notarialnej w Szczecinie, do której zwrócił się wnioskodawca (skarżący), była zobowiązana do udzielenia informacji, a żądana informacja ma charakter informacji publicznej prostej (nieprzetworzonej) w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Skoro żądana przez skarżącego informacja miała walor informacji publicznej prostej (nieprzetworzonej), zatem sprawa powinna zostać załatwiona poprzez wydanie aktu lub podjęcie czynności – do czego Sąd zobowiązał organ w pkt III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Ponieważ do dnia wyrokowania sprawa nie została załatwiona, w pkt I wyroku Sąd uznał, że organ zobowiązany pozostaje w bezczynności.

Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do wniosku, że nie miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1415/19 "za rażące naruszenie prawa należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie przyjdzie uznać stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne

i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia."

Postępowaniu organu w niniejszej sprawie nie może zarzucić rażącego naruszenia prawa. Organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi, w zakreślonym ustawą terminie udzielił odpowiedzi, choć niewłaściwie zakwalifikował żądaną przez skarżącego informację. W zaistniałej sytuacji nie można uznać, że wniosek został całkowicie zignorowany, a zaniechanie ze strony organu było wyrazem złej woli i lekceważenia skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.

Ponadto Sąd stwierdza, że nieprawidłowe jest twierdzenie organu, iż skarżący zobowiązany był do wniesienia ponaglenia na podstawie art. 52 § 1 p.p.s.a .

Sąd zauważa, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia środka zaskarżania. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi ogólną zasadę, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu

w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Ponaglenie, do którego odwołuje się art. 53 § 2b p.p.s.a., jest przewidzianym na gruncie ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego środkiem zwalczania bezczynności organów administracji oraz przewlekłego prowadzenia postępowania. Stanowi o tym wprost art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie k.p.a. Niewątpliwie zatem przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnosi się do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Jednakże tego rodzaju środek zaskarżenia nie jest wymagany w sprawach, których przedmiotem jest bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej, w trybie unormowanym w k.p.a., który

w art. 37 reguluje instytucję ponaglenia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, która jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane

z prawem dostępu do informacji publicznej, tego rodzaju środka zaskarżenia nie przewiduje. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania

o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie przepisów u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych

w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dlatego też skarga na bezczynność organu

w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem. Powyższy pogląd powszechnie podzielany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1692/15; z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1084/14; z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10; z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt II SAB/Sz 116/20).

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.