Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 146/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 58 par. 1-2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi H.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 146/16

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

(WINB), po rozpatrzeniu wniosku H. G. o przywrócenie

terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru

Budowlanego (PINB) z dnia 16 września 2015 r. o odmowie umorzenia

postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 25 sierpnia

2015 r. nr [...]:

1) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia;

2) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że postanowienie PINB z dnia 16

września 2015 r. zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 18 września 2015 r.

Zażalenie zostało wniesione (nadane na poczcie) w dniu 1 października 2015 r., a

wniosek o przywrócenie terminu w dniu 23 października 2015 r. W odpowiedzi na

wezwanie organu do przedłożenia dowodów uprawdopodabniających brak winy w

uchybieniu terminu, zobowiązany wyjaśnił, że w dotychczas prowadzonym

postępowaniu wydanych zostało kilka decyzji administracyjnych zawierających

pouczenie o 14-dniowym terminie złożenia odwołania i był przekonany, ze taki sam

termin obowiązuje w przypadku postanowienia z dnia 16 września 2015 r.

Poinformował, że ma 63 lata, choruje na nadciśnienie, a kiedy otrzymuje

korespondencję dotyczącą "przebiegu granicy z B." źle się czuje i ma zawroty

głowy.

Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu WINB przywołał treść art. 58 §

1 i 2 Kpa, poglądy doktryny oraz stosowne orzecznictwo. Jako datę ustania

przyczyny uchybienia przyjęto 16 października 2015 r., kiedy to zobowiązany odebrał

pismo z PINB informujące o przekazaniu zażalenia do organu II instancji, w którym

zamieszczono informację o uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu

złożony w dniu 23 października 2015 r. został zatem złożony z zachowaniem 7-

dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa.

Zdaniem organu nie została natomiast spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zobowiązany nie dopełnił

bowiem obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności

procesowej, niedokładnie zapoznając się z treścią rozstrzygnięcia z dnia 16 września

1

2015 r. nazwanego "postanowieniem" a nie "decyzją", a szczególnie niedokładnie

czytając pouczenie. Nadciśnienie nie jest natomiast chorobą uniemożliwiającą

złożenie zażalenia. Tylko nagła choroba uniemożliwiająca np. udanie się na pocztę

mogłaby stanowić usprawiedliwienie uchybienia terminu.

II SA/Ke 146/16

W odniesieniu do pkt 2 rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 134 Kpai wyjaśnił, że skoro zarówno na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jak i na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu przysługuje ten sam środek

zaskarżenia (skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego), to wskazane jest w

przypadku odmowy przywrócenia terminu, stwierdzenie uchybienia tego terminu w

jednym postanowieniu. W tym kontekście powołano się na zasadę zaufania obywateli do organów państwa, Europejski Kodeks Dobrej Administracji i stosowne

orzecznictwo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H.

G. zarzucił organowi nietrafne i "bezduszne" potraktowanie jego wniosku o

przywrócenie terminu, podnosząc, że jako człowiek "nękany" przez organy nadzoru

budowlanego miał prawo się pomylić, otrzymując wcześniej pisma, w których termin

do wniesienia odwołania wynosił 14 dni. Powtórzył, że choruje na nadciśnienie i przy

każdym piśmie od organów nadzoru budowlanego dostaje zawrotów głowy i

praktycznie nie może normalnie funkcjonować.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie

podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada

prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),

zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę

działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza,

że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy

administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

2

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik

sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych

sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami,

wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

II SA/Ke 146/16

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki

Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących

koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do

wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Przepis art. 18 ustawy z dnia 17 września 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji (Dz.U z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej "upea", odsyła w sprawach

nieuregulowanych w tej ustawie do odpowiedniego stosowania przepisów Kpa. I tak,

zgodnie z art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na

prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego

winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia

ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy

dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia

winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego obiektywny miernik

staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn.

IV SA 1153/96, Lex 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy,

gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i

środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem,

życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Do

okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez

zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji,

nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak

podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu

nie potwierdza nieznajomość prawa czy też wybranie innej drogi obrony interesu

prawnego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu ma charakter

wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego

niedbalstwa. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy,

3

gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła

usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku.

II SA/Ke 146/16

We wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się z jednej strony na

to, że odebrane postanowienie potraktował jako kolejne rozstrzygnięcie organu, na

które przysługuje 14-dniowy termin do wniesienia odwołania; z drugiej strony zdaje

się sugerować, że przyczyną uchybienia terminu była jego choroba - nadciśnienie.

W ocenie Sądu wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć

o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Bezsporne bowiem jest,

że postanowienie z dnia 16 września 2015 r. zawierało prawidłowe pouczenie o

terminie wniesienia zażalenia. Błędne przeświadczenie o innym niż w rzeczywistości

terminie do wniesienia środka zaskarżenia, opierające się na dotychczasowym

doświadczeniu z korespondencją przychodzącą od organów nadzoru budowlanego,

nie może stanowić usprawiedliwienia dla niedbalstwa polegającego na niedokładnym

zapoznaniu się z otrzymanym postanowieniem. Pouczenie było jasne i czytelne,

nawet dla osoby bez wykształcenia prawniczego. Organ po to za każdym razem

zamieszcza w rozstrzygnięciu (decyzji, postanowieniu) stosowne pouczenie, żeby nie

było wątpliwości co do rodzaju środka zaskarżenia, sposobu jego wniesienia i

terminu. Obowiązkiem strony dbającej należycie o swoje interesy jest zaś

zapoznanie się z pouczeniem.

Skarżący nie uprawdopodobnił również, by choroba nadciśnienia stanowiła

przeszkodę uniemożliwiającą złożenie zażalenia w terminie. Jest to argument o tyle

nieprzekonujący, że jednocześnie jako przyczynę uchybienia wskazano

doświadczenia z wcześniejszymi decyzjami administracyjnymi. Poza tym stan

chorobowy może w określonych okolicznościach faktycznych stanowić przesłankę

uzasadniającą przywrócenie terminu procesowego, ale przesłanki te oceniane są

zawsze indywidualnie, tj. z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. W

orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd w rozpoznawanej

sprawie, że do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenie

uchybionego terminu zalicza się chorobę nagłą. Nie każda choroba jest przeszkodą

do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba,

która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 5

września 2013 r., sygn. FZ 746/13).

W rozpoznawanej sprawie okoliczności wskazane przez skarżącego w

związku z chorobą są na tyle ogólne, że nie uprawdopodabniają w stopniu

4

wystarczającym braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie sprecyzował na

czym polega niemożność normalnego funkcjonowania pod wpływem choroby. W

szczególności skarżący nie wskazał na żadne konkretne zdarzenie, które w terminie

otwartym do wniesienia zażalenia uniemożliwiało mu złożenie zażalenia osobiście

lub za pośrednictwem innej osoby. Zażalenie nie jest czynnością skomplikowaną, nie

wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z zażalenia wynika, że

strona nie jest zadowolona z wydanego postanowienia (art. 128 w zw. z art. 144

Kpa). W późniejszym terminie, po ustąpieniu dolegliwości, strona może swoje

stanowisko uzupełnić.

II SA/Ke 146/16

Co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonego postanowienia, to

zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uchybienie terminu jest okolicznością

obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż

wydanie postanowienia o uchybieniu terminu na podstawie art. 134 Kpa. Gdy organ

II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu,

nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek

zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa (por. wyroki NSA z dnia 15 maja 2012 r.,

sygn. II GSK 496/11; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2079/10).

Postanowienie PINB z dnia 16 września 2015 r., zawierające prawidłowe

pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, zostało doręczone

skarżącemu w dniu 18 września 2015 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia

zażalenia upłynął zatem w dniu 25 września 2015 r., zaś zażalenie na to

postanowienie zostało nadane na poczcie w dniu 1 października 2015 r.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły

odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu

należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w wyroku na podstawie art. 151 Ppsa.

5