Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 391/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako WWINB, organ II instancji) decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej również jako PINB) z [...] września 2018 r. nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...] położonej w Ł. należącej do K. S. oraz do M. S. w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. na skutek pisma R. O. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące realizacji obiektów budowlanych na działce nr [...], z którego wyłączono postępowanie w sprawie realizacji obiektów budowlanych oznaczonych nr [...] na działce nr [...] położonej w Ł. stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną. Postępowanie w tej sprawie zostało prowadzone pod numerem [...] O tym fakcie nie został poinformowany R. O., którego nie uznano za stronę postępowania.

Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji obiektów budowlanych stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na przedmiotowej działce w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. O.. Organ II instancji decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Powyższą decyzję uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1151/18 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] lipca 2019 r. WWINB ponownie umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem R. O., która to decyzja został uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2019r. sygn. akt IV SA/Po 797/19.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, WWINB wykonując wytyczne zawarte w w/w wyroku zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego obejmującego (1) uzyskanie dowodów i materiałów w sprawie poprzez przeprowadzenie ponownej kontroli na terenie przedmiotowej nieruchomości w celu wykazania przez zaznaczenie na dokładnym szkicu/mapie, których obiektów budowlanych, określonych jako "pierwotna zabudowa folwarczna", znajdujących się na działce nr ew. [...] w Ł. , dotyczy postępowanie, (2) ustalenie sposobu użytkowania tak określonych obiektów, oraz (3) w przypadku obiektów budowlanych, w których znajduje się inwentarz, ustalenia ilości DJP. PINB w G. dokonał powyższych ustaleń na nieruchomości (vide protokół nr [...] z [...] marca 2020 r., k. 62, [...] akt adm. I instancji).

Decyzją z [...] lipca 2020 roku, w związku z brakiem przesłanek i podstaw do kontynuacji wszczętego postępowania, WWINB po rozpatrzeniu odwołania R. O. umorzył postępowanie odwoławcze.

Rozstrzygnięcie WWINB stało się przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z 3 grudnia 2020r. sygn. akt: IV SA/Po 1247/20 uchylił zaskarżoną decyzję WWINB. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, że WWINB nieprawidłowo ocenił, że R. O. nie jest stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, gdyż posiada on osobisty, własny, indywidualny i konkretny interes prawny do bycia stroną postępowania w sprawie oceny realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł. stąd odwołanie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Mając powyższe WWINB w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji rozpoznając odwołanie R. O. wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest decyzja, którą organ pierwszej instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...] położonej w Ł. należącej do K. S. oraz M. S. w związku z brakiem przesłanek do kontynuacji wszczętego postępowania. WWINB zaznaczył, iż organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie realizacji obiektów budowlanych na działce nr [...], położonej w Ł. (zawiadomienie z [...] kwietnia 2018 r.). Następnie pismem z [...] maja 2018r. PINB zawiadomił strony prowadzonego postępowania (tj. K. S. oraz M. S.) o podziale pierwotnie prowadzonego postępowania na kilka odrębnych postępowań. Ustalono m.in., iż postępowanie dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...], położonej w Ł. będzie odtąd prowadzone pod sygn. akt: [...] Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom Skarżącego takie działanie nie jest sprzeczne z prawem. Warunkiem prawidłowej zmiany zakresu prowadzonego postępowania jest jednak poinformowanie stron postępowania o tejże zmianie co w sprawie nastąpiło pismem z [...] maja 2018 r.

Odnosząc do zarzutu dotyczącego braku doręczenia Skarżącemu zawiadomienia o wydzieleniu odrębnych postępowań, WWINB przypomniał, że na ówczesnym etapie postępowania Skarżący nie był przez organy nadzoru budowlanego uznawany za stronę prowadzonego postępowania. Ocena interesu prawnego R. O. uległa zmianie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1247/20. Organ odwoławczy zaznaczył, że przedmiot postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego był dokładnie sprecyzowany również we wcześniejszych pismach kierowanych do Skarżącego (m.in. w zleceniu WWINB z [...] lutego 2020 r.), jak również w treści decyzji z [...] września 2018 r. (doręczonej pełnomocnikowi Skarżącego), od której Skarżący złożył rozpatrywane w niniejszym postępowaniu odwołanie. Uznany zaś formalnie za stronę prowadzonego postępowania administracyjnego, Skarżący został poinformowany przez WWINB o toczącym się postępowaniu administracyjnym, oraz o przysługującym mu prawie do zapoznawania się z aktami sprawy i wypowiadania co do zebranych dowodów, lecz nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Zaniechanie to, uzależnione wyłącznie od woli Skarżącego, nie może być tym samym podstawą zarzutów wysuwanych pod adresem organów nadzoru budowlanego, jakoby nie poinformowały one należycie Skarżącego o rodzaju i zakresie sprawy będącej przedmiotem postępowania.

Organ odwoławczy zaznaczył, że, wykonując wytyczne zawarte w wyroku z 28 listopada 2019 r. sygn. akt: IV SA/Po 797/19, zlecił PINB przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli został sporządzony stosowny protokół oraz szkic, który w jednoznaczny sposób wymienia i opisuje dwanaście budynków zaliczających się do pierwotnej zabudowy folwarcznej (będącej przedmiotem niniejszego postępowania). Na szkicu oznaczono budynki, w których prowadzona jest hodowla inwentarza, jak również określono ich obsadę w DJP.

Organ II instancji wskazał, że według Karty Ewidencyjnej Zabytków Architektury i Budownictwa, sporządzonej w 1990 r., budynki pofolwarczne pochodzą prawdopodobnie z II poł. XIX w. i pocz. XX. Na w/w karcie archiwalnej uwzględnione zostały m.in. obiekty budowlane objęte niniejszym postępowaniem, tj. budynek inwentarski - brak oznaczenia na karcie, budynek inwentarski-chlewnia (na karcie nr 6 i 7), budynek gospodarczy użytkowany na bieżące potrzeby gospodarstwa (na karcie nr 8), budynek inwentarski - chlewnia (na karcie nr 5), budynek magazynowy (na karcie nr 3), budynek gospodarczy oraz budynek mieszkalny z pomieszczeniem biurowym, budynek dwukondygnacyjny (na karcie nr 2). Celem ustalenia legalności w/w obiektów, organ pierwszej instancji zwrócił się do szeregu instytucji (tj. Gminy G., Archiwum Państwowego w P., Archiwum Państwowego w L., Starostwa Powiatowego w G., Urzędu Miasta i Gminy K., Starostwa Powiatowego w K., Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w S. , Archiwum Państwowego w K.) w poszukiwaniu dokumentacji dotyczącej obiektów będących przedmiotem postępowania. Jakkolwiek starania te nie przyniosły rezultatu, brak takiej dokumentacji obecnie w zbiorach archiwalnych nie może jednak świadczyć, że jej w ogóle nie było.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie pozwala na postawienie zarzutu, iż obiekty będące przedmiotem postępowania zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Okoliczności w postaci nieprzedłożenia przez obecnych właścicieli działki nr [...] stosownej dokumentacji dowodzą jednak jedynie braku takiej dokumentacji na dzień dzisiejszy, nie stanowią natomiast żadnego dowodu na to, iż sporne budynki zostały postawione samowolnie. Zasadnym jest wniosek, iż organy administracji pruskiej (pod której władzą znajdowało się wówczas miasto P.) nie były w latach, w których realizowana była inwestycja (tj, przełom XIX i XX wieku), zobligowane do bezterminowego archiwizowania stosownej dokumentacji, w tym udzielonych pozwoleń na budowę. Obowiązek bezterminowego przechowywania uzyskanego pozwolenia nie ciążył także na ówczesnym właścicielu obiektu bądź inwestorze obiektu. Również przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (m.in. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli - Dz. U. Nr 34, poz. 216 ze zm.) czy ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7., poz. 46 ze zm.), która weszła w życie 13 marca 1961 r. i obowiązywała do 1 marca 1975 r. nie zawierały wymogu analogicznego do tego z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U z 2020r. poz. 1333 ze zm. – dalej p.b.).

Okres powstania pozostałych obiektów (tj. magazynu sprzętu rolniczego, wiaty nad nieużytkowanym dystrybutorem paliw, wiaty przy budynku gospodarczym, silosu na kiszonki, płyty do składowania obornika, dwóch zbiorników) określono orientacyjnie na podstawie oświadczeń właścicieli na lata 60-te (wiata nad nieużytkowanym dystrybutorem paliw), lata 70-te (magazyn sprzętu rolniczego, silos na kiszonki, płyta na składowanie obornika) oraz lata 80-te (dwa zbiorniki walcowe).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprzesłuchania R. O., jak również kierownictwa Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł. wskazano, że stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. Dalej wskazano, że skarżący nie wyjaśnił jednocześnie w jakim charakterze w/w mieliby zostać przesłuchani, jak również na jaką okoliczność. Zaznaczono przy tym, że jakkolwiek ustalenie daty i legalności powstania obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania z całą pewnością jest okolicznością mającą znaczenie dla sprawy, kwestie te zostały już wyjaśnione w ramach postępowania dowodowego prowadzonego przez PINB. Podkreślono także, iż zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. dla działki nr [...] będącej własnością skarżącego został on współwłaścicielem nieruchomości na podstawie umowy darowizny z [...] sierpnia 2012 r. tj. kilkadziesiąt lat po powstaniu ostatniego z obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Uwzględniając również datę urodzin skarżącego ([...] marca 1958 r.), nie mógł być świadkiem realizacji obiektów powstałych za czasów panowania administracji pruskiej (tj. na przełomie XIX i XX wieku).

W odniesieniu do kwestii sposobu użytkowania kontrolowanych obiektów, wskazano iż wszystkie przedmiotowe obiekty budowlane spełniały wspólną funkcję produkcyjną. Zgodnie z ustaleniami protokołu nr [...] z [...] maja 2018 r. pierwotna zabudowa folwarczna odpowiada części A - czyli obiekty budowlane istniejące przed zakupem (tj. 2005 r.), w skład której wychodzą obiekty oznaczone numerami od 1 do 12, które PINB nazwał jako "pierwotna zabudowa folwarczna". Jak wynika z dokumentacji archiwalnej po wojnie w 1949 r. utworzono na ww. terenie spółdzielnię produkcyjną, która na czas sporządzania kart archiwalnych, tj. 1990 r. cały czas funkcjonowała i była nastawiona na hodowlę trzody chlewnej. W karcie wskazano również, iż obiekty zabudowy folwarcznej były przebudowywane. Wskazane budynki (m.in. stajnia, budynek inwentarski, stodoła, obora) w okresie funkcjonowania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł. były wykorzystywane na chlewnię, tuczarnię. W związku z powyższym organ stwierdził, iż obecny sposób użytkowania przedmiotowych obiektów nie uległ zmianie względem stanu pierwotnego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał również, iż Burmistrz Miasta P. w [...] listopada 2014 r. wydał decyzję [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, tj. prowadzenia hodowli trzody chlewnej w istniejących budynkach inwentarskich o obsadzie do 198,05 DJP oraz hodowli bydła opasowego w przebudowanym budynku inwentarskim o obsadzie do 30,80 DJP, zlokalizowanych w miejscowości Ł., gm. P., na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], arkusz mapy [...], obręb Ł.. Biorąc pod uwagę fakt, iż w/w decyzja przewidywała dla obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania (tj. istniejących obiektów inwentarskich) obsadę nie większą niż 198,05 DJP, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] marca 2020 r. kontrolę przedmiotowych obiektów, celem ustalenia ich rzeczywistej obsady. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż całkowita obsada budynków będących przedmiotem postępowania wynosi 188,2 DJP. Stąd WWINB stwierdził, iż inwestor nie przekroczył ograniczeń dotyczących obsady, przewidzianych dla istniejących obiektów inwentarskich w obowiązującej decyzji o warunkach środowiskowych. Nie doszło tym samym do zmiany sposobu użytkowania, bądź nieuprawnionej intensyfikacji użytkowania. Na marginesie podkreślono, iż przedłożone przez właścicieli protokoły kontroli okresowych wskazują na odpowiedni stan techniczny przedmiotowych obiektów. Wskazano, iż instalacje znajdujące się w obiektach (ze szczególnym uwzględnieniem instalacji elektrycznej, przeciwpożarowej i odgromowej) nadają się do dalszej eksploatacji.

Podsumowując WWINB stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przypuszczania, iż obiekty będące przedmiotem postępowania powstały w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto, czynności przeprowadzone przez PINB w toku postępowania nie wykazały, by przedmiotowe obiekty były użytkowane niezgodne ze swoją pierwotną funkcją, bądź z naruszeniem obowiązującej decyzji środowiskowej. Wątpliwości nie budzi również prawidłowość stanu technicznego obiektu, potwierdzona protokołami z kontroli okresowych. Oznacza to, iż niemożliwym było nałożenie jakichkolwiek obowiązków na inwestora, a co za tym idzie - dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe.

R. O. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji WWINB z [...] kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w G. z [...] września 2018 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. polegające na jego zastosowaniu oraz art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy zostały naruszone przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przedmiotowym postępowaniu rażąco został naruszony przepis art. 61 § 4 k.p.a. Zdaniem Skarżącego nie można też mówić, że postępowanie zakończone decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego toczyło się z udziałem skarżącego. Otóż skarżący nigdy nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie obiektów stanowiących "pierwotną zabudowę folwarczną", ani też nie został poinformowany i jakiejkolwiek zmianie zakresu prowadzonego postępowania. W tej sytuacji w ocenie Skarżącego sytuacji obowiązkiem WWINB było uchylenie wadliwej decyzji PINB w G. w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Poinformowanie skarżącego o rodzaju i zakresie sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego nie może sanować zaniechań i błędów popełnionych na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Nie przeprowadzono również żadnego dowodu z udziałem skarżącego w tym w szczególności dowodu z oględzin z jego udziałem.

Skarżący zarzucił również, że decyzja została wydana po upływie ponad roku od przeprowadzonej w dniu [...] marca 2020 r. kontroli. W jego ocenie niewątpliwie zmienił się stan faktyczny, którego WWINB nie uwzględnił. W tym zakresie wskazano na ustalenia ilości DJP zawarte w decyzji Burmistrza P. z [...] stycznia 2021 r. znak: [...], w której stwierdzono się, że w chwili obecnej na terenie gospodarstwa rolnego prowadzona jest hodowla trzody chlewnej i bydła w ośmiu obiektach inwentarskich o obsadzie łącznej wynoszącej 483,3 DJP, podczas gdy WWINB w zaskarżonej decyzji przywołuje liczbę 188,2 DJP. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie zaszły istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy, to okoliczność ta obligowała WWINB do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie skarżącego sentencja decyzji nie koresponduje również z uzasadnieniem. W sentencji organ I instancji stwierdził, że postanowił umorzyć w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji obiektów budowlanych stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną. W uzasadnieniu swej decyzji wymienił 12 obiektów budowlanych, które jakoby miały stanowić ową pierwotną zabudowę folwarczną z których tylko 5 obiektów budowlanych ma cokolwiek wspólnego z pierwotną zabudową (obiekt nr 2, 3, 5, 6, 9). Pierwotnej zabudowy folwarcznej z całą pewnością nie stanowią obiekty wybudowane przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną, a które to obiekty zostały także wymienione w decyzji. W ocenie skarżącego dokonanie podziału obiektów budowlanych na obiekty wybudowane przed zakupem ([...] grudnia 2005 r.) i po dokonaniu zakupu miało chronić obecnych właścicieli przed odpowiedzialnością wynikającą z przepisów prawa budowlanego za ewentualne nieprawidłowości dokonane przez poprzedników prawnych. Zdaniem Skarżącego obiekty budowlane będące własnością Państwa S. powinny być podzielone na cztery grupy w zależności od daty powstania obiektu:

Skarżący zaznaczył, że budynki inwentarskie na działce nr [...] stanowią jedno gospodarstwo, są usytuowane tak blisko siebie, że ich negatywne oddziaływanie na środowisko kumuluje się. Tolerowanie przez organy administracyjne (w tym organy nadzoru budowlanego) sytuacji, w której przez wiele lat gospodarstwo rodzinne państwa S. cały czas się rozbudowuje, przybywa budynków inwentarskich, a tylko nie wzrasta liczba DJP. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja PINB w G. nie koresponduje z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z [...].01.2014 r. znak: [...]

Skarżący zaznaczył, że wraz z zakupem nieruchomości w dniu 7 grudnia 2005 r. obowiązkiem Państwa Seraszków było również przejęcie i przechowywanie dokumentów, o których mowa jest w art. 60 p.b. oraz książek wszystkich przejętych obiektów budowlanych. Na Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (RSP) jako jednostki gospodarki uspołecznionej (j.g.u.) spoczywały między innymi obowiązki wynikające z § 34 i § 35 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. W ocenie skarżącego PINB w G. winien był zażądać, od Państwa Seraszków, w trybie art. 81c ust. 1 pkt 1 p.b., pod rygorem kary grzywny (art. 93 pkt 10 P. b.) udostępnienia dokumentów związanych z legalnością budowy obiektów budowlanych będących ich własnością (książek obiektów budowlanych, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, na zmianę sposobu użytkowania, zgłoszeń itp.). Również bez zbędnej zwłoki organ winien był wydać stosowne postanawiania dotyczące przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i oględzin (art. 77 § 2 w zw. z art. 75 k.p.a.). Nie czekając na żądanie skarżącego, organ powinien przesłuchać w pierwszej kolejności bez zbędnej zwłoki, inicjującego postępowanie - R. O. oraz obecnych właścicieli, a także kierownictwo RSP (żyjące jeszcze). Tymczasem organ zamiast wykonać te proste i podstawowe czynności poszukuje informacji w archiwach. W ocenie skarżącego nie ulega najmniejszej wątpliwości, że Państwo S. powinni przechowywać dokumenty potwierdzające legalność istnienia swych obiektów budowlanych i udostępnić je na żądanie organu (art. 81 c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 93 pkt 10 p.b.).

W ocenie skarżącego nie można zgodzić się absolutnie z twierdzeniem organu co do tego, że skoro obiekty były własnością Skarbu Państwa to zostały wybudowane zgodnie z prawem i sztuką budowlaną. Trzeba bowiem wiedzieć, że ówczesne prawo (przywołane rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego) nie było równe wobec wszystkich. DZIAŁ 2 tego rozporządzenia (§ 6 - § 42) odnosił się bowiem do budownictwa jednostek gospodarki uspołecznionej oraz innych jednostek organizacyjnych, natomiast DZIAŁ 3 (§ 43 - § 59) odnosił się do budownictwa osób fizycznych. PINB w G. przywołał przepisy § 44, a zatem przepisy odnoszące się do osób fizycznych. Tymczasem RSP była j.g.u. Ponadto, skoro jak twierdzi organ, j.g.u. postępowały zgodnie z prawem, to tym samym powinno prowadzić, i to rzetelnie, książki obiektów budowlanych. A zatem RSP powinna przekazać całą dokumentację budowlaną nowemu nabywcy (na jego oczywiście żądanie).

Skarżący wskazał także na ewidentne różnice w ustaleniu stanu faktycznego przez PINB w G., a WWINB, które niewątpliwie wskazują na konieczność wszczęcia i przeprowadzenia postępowań naprawczych w szczególności do następujących obiektów budowlanych:

. Obiekt nr 3: budynek gospodarczy, w decyzji PINB w G. brak jest informacji o tym, że w budynku tym prowadzona jest hodowla; w decyzji WWINB jest informacja o hodowli (8,8 DJP),

. Obiekt nr 5: budynek inwentarski - chlewnia, w decyzji PINB w G. mowa jest o tym iż właściciele planują uzyskać pozwolenie na budowę; w decyzji WWINB jest informacja o hodowli (30 DJP),

. Obiekt nr 7: wiata nad nieużytkowanym dystrybutorem paliw; brak oceny w zakresie zastosowania art. 67 p.b.,

. Obiekt nr 8: budynek gospodarczy z wiatą, w decyzji PINB w G. brak jest informacji o tym, że w budynku tym prowadzona jest hodowla; w decyzji WWINB jest informacja o hodowli (8,4 DJP),

. Obiekt nr 9: budynek mieszkalny nieużytkowany; brak oceny w zakresie zastosowania art. 67 p.b.,

. Obiekt nr 10; silos na kiszonki, bez zbiornika na odcieki - obiekt nie spełnia warunków technicznych i wymagań związanych z ochroną środowiska.

Końcowo skarżący wskazał, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co do zasady, jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć. Tymczasem decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach znak [...] inwestor próbuje zalegalizować nielegalną rozbudowę gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał, że w dniu 5 listopada 2014 r. została wydana dla przedmiotowej nieruchomości decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach znak: [...], w której Burmistrz P. stwierdził, iż obecna obsada zwierząt wynosi 198,05 DJP., a po rozbudowie fermy obsada wszystkich zwierząt będzie wynosiła 228,85 DJP. W decyzji środowiskowej znak: [...] Burmistrz P. stwierdził zaś, iż w chwili obecnej na terenie gospodarstwa rolnego prowadzona jest hodowla trzody chlewnej i bydła w ośmiu obiektach inwentarskich o obsadzie łącznej wynoszącej 483,30 DJP. Realizacja przedsięwzięcia spowoduje wzrost obsady zwierząt do docelowych 594,30 DJP czyli o 111 DJP.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2021 roku, poz. 159 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że nie jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.

Przedmiotem kontroli jest decyzja umarzająca postępowanie dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...] położonej w Ł. należącej do K. i M. S..

Na wstępie należy podkreślić, że w sprawie zapadło już trzy wyroki tut Sądu, w których rozstrzygano kwestie umorzenia postępowania odwoławczego zainicjowanego przez R. O. od decyzji PINB z [...] września 2018 r. nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...]. Niniejsza sprawa jest zatem pierwszą sprawą, w której kontrolowana jest merytoryczna decyzja organu odwoławczego rozstrzygająca sprawę co do istoty.

Zaznaczyć należy również, że organ administracyjny jak i Sąd rozpoznając niniejszą sprawę związani byli wytycznymi zawartymi w wyrokach tutejszego Sądu z 21 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1151/18, z 28 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 797/19 i z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt: IV SA/Po 1247/20. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg, sąd administracyjny w pierwszej kolejności weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnikając w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1247/20 uchylając trzecią wydaną w sprawie decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego ostatecznie przesądził, że Skarżący posiada osobisty, własny, indywidualny i konkretny interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania, który daje się obiektywnie stwierdzić w sprawie oceny realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł. . Powyższe spowodowało rozpoznanie odwołania złożonego odwołania i wydanie zaskarżonej decyzji.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 797/19, Sąd uznał, że ponownie rozpoznając sprawę nie wykonano zaleceń Sądu, czym naruszono prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na wiążące wskazania Sądu zawarte w wyroku z 21 marca 2019 r. w zakresie badania interesu prawnego Skarżącego z uwzględnieniem możliwego oddziaływania realizowanej na środowisko, a przez to na nieruchomość Skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że niewykonanie wiążących wytycznych Sądu wynikało literalnie z treści uzasadnienia decyzji WWINB, w której wskazano, że "kwestie ewentualnych zmian sposobu użytkowania, jak również rozpatrywanie interesu Skarżącego w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (...) mogą stać się przedmiotem ewentualnych odrębnych postępowań prowadzonych przez organ powiatowy." Sąd zauważył także, że de facto nie wiadomo w odniesieniu, do których konkretnie obiektów toczy się postępowanie administracyjne, gdyż nie wynika z uzasadnienia decyzji, które konkretnie obiekty stanowią "pierwotną zabudowę folwarczną". Sąd w wyroku z 28 listopada 2019 r. wskazał WWINB, że winien wykonać wytyczne sformułowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 1151/18 i zbadać możliwe oddziaływanie spornych, konkretnie wymienionych obiektów znajdujących się na działce o nr ewid. [...] na środowisko, a przez to na nieruchomość Skarżącego w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W tym miejscu wskazać należy, że wykonując wytyczne uprzednich wyroków WSA w Poznaniu dotyczących ustalenia konkretnie obiektów, co do których prowadzone jest postępowanie administracyjne, WWINB zlecił ponowną kontrolę na przedmiotowej nieruchomości, czego wynikiem jest protokół nr [...] z 10 marca 2020 r., dokumentacja fotograficzna oraz załączona do protokołu mapa obrazująca budynki zlokalizowane na nieruchomości o nr ewid. [...] ze wskazaniem pierwotnej zabudowy folwarcznej (budynki od nr 1 do nr 12, k. 62 z załącznikami akt adm. I inst.). Organ ustalił, że pierwotną zabudowę folwarczną objętą zakresem niniejszego postępowania stanowią obiekty oznaczone na załączonej mapie numerami od 1 do 12. Organ ustalił, w jaki sposób każdy w tych obiektów jest użytkowany i przyjmując oświadczenia właścicieli określił jakie zwierzęta są hodowane i w jakiej liczbie w poszczególnych obiektach, przeliczając ilość zwierząt na duże jednostki produkcyjne (DJP). W oparciu o oświadczenia właścicieli przedsięwzięcia organ ustalił także łączną w całym gospodarstwie ilość 188,2 DJP. Poczynione ustalenia WWINB zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stanu faktycznego jak uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w części dotyczącej oceny czy w sprawie doszło do przekroczenia ograniczeń dotyczących obsady, przewidzianych dla obiektów inwentarskich objętych zakresem niniejszego w obowiązującej decyzji o warunkach środowiskowych. Dokonując tej oceny WWINB wskazał, że zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta P. z [...] listopada 2014 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Państwo Seraszek mogli prowadzić hodowlę trzody chlewnej w istniejących budynkach inwentarskich o obsadzie do 198,05 DJP oraz hodowli bydła opasowego w przebudowanym budynku inwentarskim o obsadzie do 30,80 DJP, zlokalizowanych w miejscowości Ł., gm. P., na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż całkowita obsada budynków będących przedmiotem postępowania wynosi 188,2 DJP (tj. 78 DJP + 63 DJP + 8,8 DJP + 30 DJP + 8,4 DJP = 188,2 DJP). Stąd WWINB stwierdził, iż inwestor nie przekroczył ograniczeń dot. obsady, przewidzianych dla istniejących obiektów inwentarskich w obowiązującej decyzji o warunkach środowiskowych, w związku z czym nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, bądź nieuprawnionej intensyfikacji użytkowania.

Z powyższego wynika, że na obecnym etapie interes prawny skarżącego nie jest już sporny. Podobnie w wyniku wykonania wytycznych zawartych w wyrokach tut. Sądu nie jest wątpliwy również zakres przedmiotowy niniejszego postępowania administracyjnego dotyczącego realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ew. [...].

W wyniku kontroli z [...] marca 2020 r. przeprowadzonej zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu z 28 listopada 2019 r. sygn. akt: IV SA/Po 797/19 ustalono co następuje:

Obiekt nr 1: budynek inwentarski-chlewnia, w dniu kontroli zgodnie z oświadczeniem właściciela znajduje się 200 macior i 4000 prosiąt. W przeliczeniu 78 DJP.

Obiekt nr 2: budynek inwentarski- chlewnia, zgodnie z oświadczeniem właściciela na dzień przeprowadzanej kontroli znajduje się 200 tuczników oraz 500 warchlaków. W przeliczeniu 63 DJP (karta archiwalna nr 6 i 7 powojenny spichlerz).

Obiekt nr 3: budynek gospodarczy użytkowany na bieżące potrzeby gospodarstwa, w dniu kontroli w obiekcie przebywa tymczasowo zgodnie z oświadczeniem właściciela 11 jałówek powyżej 1 roku. W przeliczeniu 8,8 DJP (karta archiwalna nr 8 powojenne garaże).

Obiekt nr 4: Magazyn sprzętu rolniczego, częściowo wiata na maszyny rolnicze, magazyn paszowy. Brak inwentarza.

Obiekt nr 5: Budynek inwentarski - chlewnia (z przyległą częścią magazynowo-gospodarczą. Dawny spichlerz, nie opisany w protokole z dnia [...] maja 2018 r.), w dniu kontroli w obiekcie przebywało tymczasowo zgodnie z oświadczeniem właściciela 30 szt. krów. W przeliczeniu 30 DJP. Są to zwierzęta przeniesione z budynku inwentarskiego, względem którego PINB prowadził postępowanie (nr [...]) (karta archiwalna nr 5 jako obora, chlewnia).

Obiekt 6: budynek magazynowy, brak inwentarza (karta archiwalna nr 3,4 jako magazyn).

Obiekt 7: wiata nad nieużytkowanym dystrybutorem paliw, brak inwentarza.

Obiekt 8: budynek gospodarczy z wiatą użytkowany na bieżące potrzeby gospodarstwa, w dniu kontroli w obiekcie przebywało tymczasowo zgodnie z oświadczeniem właściciela 8 byków do 300 kg i 12 jałówek od 0,5 do 1 roku, w przeliczeniu 8,4 DJP.

Obiekt 9: budynek mieszkalny z pomieszczeniem biurowym, obecnie obiekt w całości nieużytkowany (karta archiwalna nr 2). Obiekt był wskazywany w karcie archiwalnej jako lamus. Taki obiekt był przeznaczany do przechowywania cennych przedmiotów (np. dokumentów), zatem można to określić jako "pomieszczenie biurowe".

Obiekt 10: silos na kiszonki o ścianach z wałów ziemnych obłożonych płytami betonowymi - podkładami kolejowymi, bez zbiornika na odcieki. Długość dna silosu 40 m, szerokość: 8,2 m.wysokość skarpy ok. 1,6 m, pochyłość: 2,6 m. obiekt powstał w latach 70tych XX w. i od tego czasu nie był przebudowywany (zatem nie było obowiązku dostosowania obiektu do obecnych warunków technicznych); użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, stan techniczny nie budzi wątpliwości

Obiekt 11: płyta do składowania obornika, betonowa z podziemnym zbiornikiem na gnojówkę, wymiary: dł. 34 m, szer.18,5 m. Obiekt powstał w latach 70-tych XX w., obecny stan techniczny nie budzi zastrzeżeń.

Obiekt 12: dwa zbiorniki walcowe typu BIN o pojemności 2 x 120 t ustawione przy obiekcie nr 4 na płycie betonowej, powstały w latach 80tych XX w., użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.

Tak określony zakres postępowania w zakresie obiektów objętych niniejszym postepowaniem koresponduje z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, który po przeprowadzeniu kontroli, z której sporządzono protokół nr [...], szkic sytuacyjny, dokumentację fotograficzną pogrupował obiekty na istniejące przed zakupem (12 obiektów budowlanych) oraz na obiekty budowlane wzniesione przez obecnych właścicieli. Powyższe oznacza, iż wbrew stanowisku skarżącego wyrażonym w skardze nie można wprost przenosić do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy ustaleń zawartych w załączonej do skargi decyzji Burmistrza Miasta P. z 2. stycznia 2021 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa rolnego prowadzącego hodowlę trzody chlewnej oraz bydła o obsadę zwierząt do 111 DJP na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] obręb Ł., gmina P.. Treść tej decyzji oraz uchylającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] marca 2021 r. nr [...] w zakresie dotyczącym maksymalnej obsady, przed planowaną rozbudową o kolejne 111 DJP, wskazuje że w chwili obecnej na terenie gospodarstwa rolnego prowadzona jest hodowla trzody chlewnej i bydła w ośmiu obiektach inwentarskich o łącznej obsadzie 483,30 DJP. Zwrócić należy jednak uwagę, że z porównania treści decyzji Burmistrza Miasta P. z [...] stycznia 2021 r. nr [...] oraz planu zabudowy gospodarczej stanowiącego załącznik do tej decyzji wynika, że tylko w budynku inwentarskim nr 8 (oznaczonym na planie nr 12) w systemie bezściółkowym prowadzona będzie nadal hodowla bydła, obejmująca 80 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 200 kg, 60 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 300 kg, 40 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 400 kg, 30 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 500 kg, 30 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 600 kg oraz 30 sztuk bydła opasowego o masie ciała do 700 kg – łącznie 208,00 DJP.

Z analizy załącznika do protokołu z [...] marca 2020 r. wynika, że przedstawiony wyżej obiekt (na mapie stanowiącej załącznik do w/w protokołu oznaczony jako w budowie) nie jest objęty zakresem niniejszego postępowania. Istniejąca w nim obsada nie może być zatem uwzględniana w obliczeniu zgodności z decyzją środowiskową z 2014 r. w ramach niniejszego postępowania. Legalność budowy tego obiektu nie podlega bowiem kontroli w niniejszym postępowaniu. Odnosząc się do obiektów oznaczonych w decyzji środowiskowej z [...] stycznia 2021 r. jako nr 7 i nr 8 (odpowiadającym budynkowi oznaczonemu jako nr 1 w protokole w kontroli z [...] marca 2020r.) oraz budynku nr 9 (odpowiadający budynkowi oznaczonemu jako nr 5 w protokole kontroli z [...] marca 2020 r.). wskazać należy, że odnośnie budynków nr 8 i nr 9 wskazano obsadę docelową. Z treści decyzji środowiskowej z 29 stycznia 2021 r. nie wynika zatem jednoznacznie, aby stan obsady w obiektach inwentarskich objętych zakresem niniejszego postępowania przekraczał obsadę ustaloną w decyzji środowiskowej z 2014 r. Trudno więc przyjąć aby stan faktyczny w niniejszej sprawie uległ zmianie w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi w części dotyczącej naruszenia prawa w zakresie pominięcia skarżącego w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji, zwrócić należy uwagę, że organ I instancji pierwotnie wszczął postepowanie w realizacji obiektów budowlanych na działce nr [...], położonej w Ł. , które prowadził z udziałem K. S. oraz M. S., których powiadomił o podziale pierwotnie prowadzonego postępowania na kilka odrębnych postępowań. Takiego postępowania jak słusznie podkreślił organ odwoławczy nie można uznać za sprzeczne z prawem, pod warunkiem poinformowania o tym stron postępowania, co znajduje potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy. Fakt, iż powyższego powiadomienia nie otrzymał skarżący w świetle niniejszej sprawy nie można uznać za naruszenie praw skarżącego skutkujące powstaniem po stronie organu odwoławczego konieczności uchylenia decyzji organu I instancji. Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż skarżący został uznany za stronę postępowania w wyniku wydania wyroku WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1247/20, w którym Sąd uchylając trzecią wydaną w sprawie decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego ostatecznie przesądził, że skarżący posiada osobisty, własny, indywidualny i konkretny interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania. Status skarżącego jako strony został zatem ostatecznie ustalony w trakcie postepowania odwoławczego wszczętego zresztą w wyniku odwołania wniesionego przez skarżącego. Należy również podkreślić, że organ odwoławczy będąc związany rozstrzygnięciem Sądu na zasadzie art. 153 p.p.s.a. prowadząc dalej postępowanie z udziałem skarżącego, poinformował go o toczącym się postępowaniu administracyjnym, oraz o przysługującym mu prawie do zapoznawania się z aktami sprawy i wypowiadania co do zebranych dowodów (zawiadomienie z [...] marca 2021 r.) informując go przy tym o przedmiocie prowadzonego postępowania administracyjnego, którego zakres został ustalony przez organ I instancji. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy powyższe zaniechanie nie może być podstawą zarzutów wysuwanych pod adresem organów nadzoru budowlanego, iż nie poinformował one należycie skarżącego o rodzaju i zakresie sprawy będącej przedmiotem postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, że zakres przedmiotowy sprawy był znany już skarżącemu od początku postępowania w sprawie, którego był aktywnym uczestnikiem mimo braku przymiotu strony przedmiotowego postępowania. To z jego inicjatywy doszło również do wszczęcia przedmiotowego postępowania, następnie doręczono mu rozstrzygnięcie w sprawie, a co najważniejsze – umożliwiono mu wniesienie środka zaskarżenia, który został rozpoznany przez organ odwoławczy. W tym miejscu należy podkreślić, że czym innym jest całkowite pominięcie strony postępowania, a czym innym pominięcie jej przy niektórych czynnościach. Skoro więc, co jest w sprawie bezsporne, R. O. wiedział o toczącym się postępowaniu przed organem I instancji, o jego postępach oraz zakończeniu, to nie można uznać, że zaniechanie jego formalnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przy ogólnej wiedzy o stanie sprawy a przede wszystkim skutecznym wszczęciu postępowania odwoławczego prowadzonego przy poszanowaniu jego praw procesowych winno skutkować powtórzeniem całego postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi w części dotyczącej obowiązku pozyskania od K. S. oraz M. S. jako obecnych właścicieli gospodarstwa rolnego będącego wcześniej własnością Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Łukaszewie dokumentów potwierdzających legalność zabudowy objętej zakresem niniejszego postępowania wskazać należy, że z ustaleń organów administracyjnych wynika, że żaden z obiektów objętych zakresem niniejszego postępowania nie został wybudowany lub nie zmieniono jego przeznaczenia w okresie po nabyciu nieruchomości przez obecnych właścicieli nieruchomości. Ma to tyle istotne znaczenie, iż przepisy aktów prawnych mogących mieć w sprawie zastosowanie co do obiektów powstałych do lat 70-tych ubiegłego wieku nie przewidywały obowiązku przechowywania przez właściciela obiektu budowlanego dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to czyni obecnie obowiązujący art. 63 p.b. Obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi i naniesionymi zmianami został nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego dopiero § 34 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego.

Podkreślić jednak należy na co zwrócił również uwagę WWINB, że z samego faktu, iż właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany wybudowany kilkadziesiąt lat wcześniej nie jest w stanie okazać pozwolenia na budowę nie można wysuwać twierdzenia, że powstał on jako samowola budowlana. Organ słusznie zatem uznał, że skoro nie można odnaleźć żadnych rejestrów pozwoleń na budowę budynków powstałych w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku i wybudowanych przez poprzedniego właściciela, to nie można z całą pewnością wykluczyć, że takie pozwolenie zostało wydane, lecz zaginęło. Niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanych w tak odległym czasie nie jest zatem wystarczająca dla uznania, że budynki powstały bez tego pozwolenia, gdyż samowoli budowlanej nie można domniemywać.

W ocenie Sądu prowadzący postępowanie wyjaśniające w tej sprawie organ wyczerpał możliwe środki dowodowe. Pomimo podejmowanych licznych czynności w tym przeszukiwanie archiwów, nie odnalazł jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej przedmiotowych budynków. A zatem w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie ustalono bowiem ponad wszelką wątpliwość, aby obiekty objęte zakresem postępowania powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bądź niezgodnie z obowiązującą decyzją środowiskową a to oznacza, że brak było podstaw do podejmowania czynności legalizacyjnych czy naprawczych w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., czy też innych zasad postepowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający na dokonanie istotnych ustaleń w sprawie. Skarżący kwestionując ustalony stan faktyczny wskazywał co prawda na dowody, które w jego ocenie mogą doprowadzić do podważenia legalności przynajmniej części obiektów, jednak wobec poczynionych przez organy administracyjne ustaleń w zakresie czasu powstania tych obiektów, braku zmiany ich przeznaczenia przez obecnych właścicieli i zgodności z wydaną decyzją środowiskową uznać należy, że ich przeprowadzenie byłoby niecelowe i naruszało zasady szybkości i prostoty postępowania, wyrażone w art. 12 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze i to, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.