Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 610/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: atr. 58 par. 1 , art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 27 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] ( dalej: Dyrektor IAS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2, art. 144 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej jako k.p.a., art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) - dalej jako u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia R. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ( dalej: Naczelnik US ) z dnia 9 marca 2018r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku R. K. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 listopada 2017 r., obejmującego podatek od towarów i usług za styczeń 2007 r. w kwocie należności głównej 143.702,00 zł.

W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy organ egzekucyjny w dniu 22 listopada 2017 r., działając na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a., wystawił i doręczył dłużnikowi zajętej wierzytelności - Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] - zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2017 r. (sygn. akt I SA/Gd 306/17). Wydruk ww. zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego organ egzekucyjny wysłał zobowiązanemu za pośrednictwem poczty na adres: ul. [...] S. Według potwierdzenia odbioru przesyłka została zwrócona do nadawcy, ponieważ nie została podjęta przez adresata w terminie 14 dni od próby jej doręczenia, która miała miejsce w dniu 24 listopada 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny przyjął, że doręczenie zobowiązanemu wydruku przedmiotowego zawiadomienia oraz odpisu tytułu wykonawczego zostało dokonane z upływem dnia 8 grudnia 2017 r.

W dniu 20 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny wystawił i doręczył Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2017 r. (sygn. akt I GSK 1432/15) oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Gd 940/17). Jak wynika z potwierdzenia odbioru, zobowiązany odebrał wydruk ww. zawiadomienia w dniu 8 stycznia 2018 r.

Pismem z dnia 9 stycznia 2018r. R. K. zgłosił, w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1,2, 6-8 i 10 u.p.e.a., zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jednocześnie wnosząc o jego umorzenie oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W zażaleniu z dnia 23 stycznia 2018 r. na ww. postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Jednocześnie z ww. zażaleniem skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wniosku zobowiązany podniósł, że o dacie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dowiedział się dopiero z treści postanowienia z dnia 17 stycznia 2018 r. W ocenie R. K. uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów nastąpiło bez jego winy, gdyż przesyłka pocztowa zawierająca odpis tytułu wykonawczego była nieprawidłowo adresowana i nie otrzymał on zawiadomienia o jej awizowaniu. Zobowiązany podniósł również, że w okresie od 17 listopada 2017r. do 5 stycznia 2018r. przebywał na urlopie, więc i tak nie byłby w stanie podjąć przesyłki oraz zgłosić zarzutów w terminie. Wskazał również, że został wprowadzony w błąd co do początku i końca terminu do zgłoszenia zarzutów przez operatora pocztowego, który przyjął do doręczenia nieprawidłowo adresowaną przesyłkę poleconą i nieprawidłowo ją awizował.

W treści przedmiotowego pisma zobowiązany zawarł również wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, do czasu rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 17 stycznia 2018r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem zobowiązanego o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, do czasu rozpatrzenia powyższego zażalenia.

Postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że rozpoznanie zażalenia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania powinno nastąpić dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Korzystając z przysługującego prawa, R. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W treści zażalenia zobowiązany wskazał, że jego zdaniem postanowienie to zostało wydane z naruszeniem:

• art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu przez organ egzekucyjny, że odpis tytułu wykonawczego skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu 8 grudnia 2017 r.,

• art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez organ pierwszej instancji dalszego zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, mimo że nie zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądów administracyjnych zagadnienie wstępne dotyczące zasadności przekazania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] sprawy dot. zarzutów do ponownego rozpatrzenia postanowieniem,

• art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez organ pierwszej instancji, że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany podniósł, że wynik przedmiotowej sprawy jest ściśle związany z rozstrzygnięciem skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] nr [...] oraz zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...]. Zobowiązany wskazał, że nie zostało podjęte postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów, które organ pierwszej instancji zawiesił postanowieniem [...]. W ocenie R. K. postępowanie to powinno pozostać zawieszone do czasu uprawomocnienia się postanowienia nr [...], tymczasem przed upływem terminu do wniesienia skargi na to postanowienie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał i doręczył postanowienie nr [...]. W dalszej części uzasadnienia zażalenia zobowiązany powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów z dnia 23 stycznia 2018 r., wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż spowodowały je błędy organu egzekucyjnego i operatora pocztowego polegające na nieprawidłowym adresowaniu oraz awizowaniu przesyłki poleconej zawierającej odpis tytułu wykonawczego.

Rozpoznając zażalenie Dyrektor IAS, odnosząc się do treści art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., mających odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a. w pierwszej kolejności wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jest to dla niego podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jego majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z jej wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej; od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

Z powyższego wynika, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu powinien zbadać, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki w nich określone. Powinien więc ustalić, czy zainteresowany uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu, czy wniosek został złożony we właściwym terminie oraz czy do chwili doręczenia organowi wniosku o przywrócenie terminu dopełniono czynności, dla której był określony termin. Niedopełnienie przez stronę choćby jednego z powyższych warunków zamyka drogę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.

Organ każdorazowo obowiązany jest oceniać, czy okoliczności powołane przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu można uznać za uprawdopodobnione. Organ nie jest zobligowany do przywrócenia terminu w każdym przypadku, gdy strona składa w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wniosek o jego przywrócenie oraz dopełnia czynności, dla której określony był termin (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 22/09).

W badanej sprawie organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 listopada 2017r.

Dyrektor IAS, dokonując instancyjnej kontroli postanowienia zauważył, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 marca 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, natomiast kwestia samego uchybienia terminu do zgłoszenia zarzutów podlega badaniu w postępowaniu wszczętym zażaleniem zobowiązanego na postanowienie Naczelnika US z dnia 9 marca 2018 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów.

W związku z powyższym w niniejszym postępowaniu nie podlega merytorycznej ocenie prawidłowość adresowania oraz awizowania przesyłki pocztowej zawierającej odpis tytułu wykonawczego, gdyż podważenie ustaleń organu pierwszej instancji w tej materii nie oznaczałoby, że bezzasadnie odmówiono przywrócenia terminu, lecz że do uchybienia terminu w ogóle nie doszło.

Jak stwierdził organ odwoławczy, zaskarżone postanowienie nie zostało wydane przedwcześnie. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018r. Naczelnik US zawiesił postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do czasu rozpatrzenia przez Dyrektora IAS zażalenia na postanowienie Naczelnika US z dnia 17 stycznia 2018r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu. Ponieważ postanowieniem Dyrektor IAS uchylił w całości postanowienie przedmiotowe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ustała przyczyna, jaka legła u podstaw zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu.

W ocenie Dyrektora IAS bezpodstawne są twierdzenia R. K., że postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów powinno być wydane dopiero po uprawomocnieniu się ostatecznego postanowienia z dnia 27 lutego 2018r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że do czasu uprawomocnienia się przedmiotowego postanowienia organ pierwszej instancji powinien czekać z zakończeniem postępowania wpadkowego wszczętego wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, skoro ustała przyczyna zawieszenia tego postępowania jednoznacznie wskazana w sentencji postanowienia.

Powołując się na treść art. 58 § 1 k.p.a.organ odwoławczy wskazał, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zatem osoba, która powołuje się na brak swojej winy w uchybieniu terminu, musi taką okoliczność uprawdopodobnić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Jednak ciężar takiego uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. To strona, a nie organ, zna przyczynę, która uniemożliwiła jej dochowanie terminu i to rolą strony jest uprawdopodobnienie braku winy w dochowaniu terminu. Organ ocenia zaś, czy wskazana przez stronę przyczyna spełnia kryterium braku winy ustanowione w powyższym przepisie.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W uzasadnieniu zażalenia R. K. wyjaśnił lakonicznie, że w okresie od dnia 17 listopada 2017 r. do dnia 5 stycznia 2018 r. przebywał na urlopie, a jego nieobecność uniemożliwiała odebranie przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego i zgłoszenie w ustawowym terminie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor IAS zauważył, że skarżący nie wykonał zobowiązania podatkowego, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. Decyzją z dnia 23 października 2017 r. organ odmówił - po przeprowadzeniu wznowionego postępowania - uchylenia w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dnia 20 lipca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. (decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją dnia 2 marca 2018 r.).

W związku z powyższym, jak stwierdził organ odwoławczy, zobowiązany winien mieć świadomość, że do jego majątku zostanie wszczęta egzekucja administracyjna. Zamierzając opuścić miejsce zamieszkania na dłuższy okres czasu, powinien był podjąć kroki mające na celu zabezpieczenie swoich interesów, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika do odbioru korespondencji na poczcie. Osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna bowiem zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji i przekazania jej o tym informacji, w razie dłuższej nieobecności w miejscu zamieszkania.

Z treści zażalenia nie wynika jednak, aby zobowiązany podjął jakiekolwiek działania w powyższym zakresie. Tak więc lakonicznej argumentacji skarżącego, dotyczącej niemożności zgłoszenia zarzutów w ustawowym terminie z powodu przebywania na urlopie, podzielić w okolicznościach niniejszej sprawy nie można.

W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego Dyrektor IAS stwierdził, że skoro skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a więc nie ziściły się łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., to Naczelnik US zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie kwestionowanego przez stronę tytułu wykonawczego.

R. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie:

• art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.,

• art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu przez organy obu instancji, że odpis tytułu wykonawczego skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu 8 grudnia 2017 r.,

• art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez organ pierwszej instancji dalszego zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów, mimo że nie zostało rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądów administracyjnych zagadnienie wstępne dotyczące zasadności przekazania przez Dyrektora IAS sprawy dot. zarzutów do ponownego rozpatrzenia postanowieniem 27 lutego 2018r.,

• art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez organy obu instancji, że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora IAS i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja ( postanowienie ) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma zatem prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a podniesione w niej zarzuty są chybione.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a. w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że okoliczności związane z prawidłowością doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego podlegały merytorycznej ocenie w odrębnym postępowaniu wszczętym zażaleniem strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 marca 2018r.o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Tym samym, twierdzenia strony w kwestii błędnego zaadresowania i nieprawidłowego awizowania przesyłki pocztowej, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. pozostają poza granicami rozpoznania sprawy niniejszej.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, w rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. ( w skardze mylnie wskazano na naruszenie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż taka jednostka redakcyjna tego przepisu nie istnieje ).

Stosownie do art. treści 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:

1) postępowanie administracyjne jest w toku,

2) rozpatrzenie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,

3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że "przez zagadnienie wstępne" rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem załatwienia "głównej" sprawy administracyjnej. Przy czym chodzi tu o taką sytuację, w której brak rozstrzygnięcia określonej kwestii prawnej wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 18 lutego 2011 o sygn. akt II OSK 363/10 oraz z 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1570/11 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Istotne znaczenie ma tu zatem ustalenie, czy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 458/15 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 7 lutego 2018r. Naczelnik US zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem zobowiązanego o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów do czasu rozpatrzenia przez Dyrektora IAS zażalenia na postanowienie z dnia 17 stycznia 2018r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpoznania zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Skoro organ odwoławczy postanowieniem z dnia 27 lutego 2018r. rozpoznał owo zażalenie, uchylając je w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji, ustała przyczyna, jaka legła u podstaw zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu. Pozbawione racji są zatem twierdzenia strony o przedwczesności wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia.

Twierdzenie skarżącego, że postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów powinno być wydane dopiero po uprawomocnieniu się ostatecznego postanowienia DIAS z dnia 27 lutego 2018r. jest nieuprawnione, bowiem pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na postanowienie kasacyjne (wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.), a postępowaniem prowadzonym przez organ I instancji po wydaniu tego postanowienia, nie istnieje zależność polegająca na tym, że nie jest możliwe zakończenie postępowania bez uprzedniego rozpoznania wniesionej skargi.

W kontekście powyższego zarzut skarżącego we wskazanym zakresie jest niezrozumiały, skoro to właśnie strona w piśmie z dnia 23 stycznia 2018r. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie przywrócenia terminu do czasu rozpatrzenia przez Dyrektora IAS zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia 17 stycznia 2018r., a nie do czasu uprawomocnienia się ostatecznego postanowienia organu odwoławczego.

Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza także art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6-8 i 10 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest łączne spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek, tj. uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której był przewidziany termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący składając w dniu 23 stycznia 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów dokonał tego z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Skarżący wniósł również zarzuty, a więc dopełnił i tą przesłankę warunkującą przywrócenie terminu.

Zdaniem Sądu zasadnie jednak organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Racje ma organ wskazując, że to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się także, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zarzutów wskazał fakt pobytu na urlopie od 17 listopada 2017r. do 5 stycznia 2018r.

Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów. Wręcz przeciwnie - podniesione okoliczności wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.

Mając świadomość istnienia ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. skarżący powinien mieć świadomość, że do jego majątku zostanie wszczęta egzekucja administracyjna i liczyć się z koniecznością dokonywania czynności procesowych, dla których przepisy przewidują określone wymogi prawne, w tym m.in. dotyczące terminów ich dokonywania. Zdaniem Sądu strona dbająca należycie o własne interesy powinna podjąć stosowne działania, które umożliwiłyby jej dokonanie określonych czynności procesowych w terminie. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia skarżący, zamierzając opuścić miejsce zamieszkania na dłuższy okres czasu, powinien podjąć kroki mające na celu zabezpieczenie swoich interesów, na przykład poprzez ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Niepodjęcie żadnych działań świadczy - zdaniem Sądu - o braku należytej staranności ze strony skarżącego. Oczywiste jest, że strona dbająca należycie o własne interesy powinna skorzystać z wszelkich dostępnych możliwości aby zachować termin do dokonania określonej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie - jak wskazano - skarżący takich działań nie podjął.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów, co skutkowało odmową przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z prawem i brak podstaw do jego uchylenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.