Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 101/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi L. R. i Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] październik 2014 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późno zm., dalej k.p.a.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014, poz. 518 - dalej u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołań z dnia [...] sierpnia 2014 r. Pani Z. R. i Pana L. R. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] orzekającą o:

1. zezwoleniu [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w miejscowości K., na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w miejscowości M., gmina K., uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność L. i Z. małż. R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] oraz podwieszenia przewodów linii elektroenergetycznej nad tymi działkami na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m;

2. nadaniu w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przypadki określone w art. 108 k.p.a. to ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wywłaszczanie nieruchomości polegać może także na ograniczaniu prawa własności nieruchomości na stałe lub czasowo. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują kilka możliwych przyczyn takiego ograniczenia, a jednym z nich jest właśnie przepis art. 124 u.g.n., który reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową przewodów i urządzeń. Artykuł 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych musi być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest więc formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie. Decyzja o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. służy by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej. Po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzji zezwalającej na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac, może zostać wydana kolejna decyzja, na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n., pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Dla wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości spełnione muszą zatem zostać, w myśl art. 124 ust. 1 a u.g.n., spełnione następujące przesłanki: decyzja może zostać wydana po złożeniu wniosku przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, uprzednio musi zostać wydana decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n, tj. decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, musi wystąpić jeden z przypadków, o których mowa wart. 108 k.p.a. tj. musi istnieć koniczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony względnie konieczność tę musi uzasadniać ważny interes gospodarczy.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pan R.T., właściwie reprezentujący [...] S. A. z siedzibą w K. wystąpił do Starosty S. o wydanie na podstawie art. 124 u.g.n. decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], gmina K. oraz na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości i o nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Starosta S. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność Państwa L. i Z. małż. R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Starosta S. wykazał, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym. Z wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. wynika, że: " [...] SA zamierza zrealizować przedsięwzięcie, polegające na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...], które jest inwestycją celu publicznego. Realizacja przedmiotowej inwestycji jest częścią projektu połączenia elektroenergetycznego [...], którego celem jest zapewnienie ciągłości dostaw energii bezpieczeństwa energetycznego [...]. Realizacja projektu [...] dofinansowana jest w ramach działania [...]".

Organ uznał, że pokrycie kosztów ze środków Unii Europejskiej realizacji inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi również ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, nie tylko spółki akcyjnej [...]. Jest również ważny dla kraju, jak i dla członków wspólnoty państwowej i samorządowej. Zakończenie inwestycji w terminie umożliwi sfinansowanie znacznej części kosztów ze środków unijnych, co odciąży budżet spółki z konieczności pokrycia całości kosztów inwestycyjnych. Interes społeczny dla członków wspólnoty samorządowej gminy polega natomiast przede wszystkim na zapewnieniu lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, co bezpośrednio wpływa na potencjalną lokalizację przyszłych inwestycji gospodarczych.

Tym samym zdaniem Wojewody organ I instancji ocenił wniosek [...] S. A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pod względem wystąpienia przesłanek z art. 108 Kpa oraz pod względem realności ich zaistnienia.

Organ odwoławczy uzasadnił także, dlaczego uznał, że w świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzuty odwołań o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego (art. 77, 80, 6, 7, 8,9, 10, 16 i 107 § l i 3 Kpa) oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami, należało uznać za pozbawione podstaw.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani Z. R. i L. R. zarzucając jej:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty S. z dnia [...] lipca 2014 r. znak sprawy [...], gdy tymczasem nie było podstaw do wydawania decyzji, wobec obarczenia wadami prawnymi decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących L. i Z. małżonków R., zaś decyzja zezwalająca na natychmiastowe zajęcie nieruchomości może być wydana tylko i wyłącznie po wydaniu decyzji wskazanej w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;

2. art. 77 kpa i 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9, 16 kpa, a w szczególności art. 10 kpa, a w szczególności poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez nie uwzględnienie w sprawie, iż zgodnie z przepisami prawa niedopuszczalne było wydanie decyzji na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości skoro decyzja o sposobie ograniczenia korzystania z w/w nieruchomości stanowiące własność skarżących obarczone były wadami prawnymi bowiem w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w sposób wszechstronny, organ pominął wnioski dowodowe skarżącego nie wydając w tym zakresie żadnych formalnych decyzji przez co wadliwie udzielił wnioskodawcy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i na założenie i przeprowadzenie przez w/w działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], w tym na podwieszenie przewodów na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej nad przedmiotową działką na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m, nie doręczeniu skarżącym wniosku na który powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji - z dnia [...] kwietnia 2014 r., wobec czego skarżący nie mógł się do niego w żaden sposób odnieść;

3. naruszenie art. 107§1 i 3 kpa poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego wydanej decyzji w związku z aktualnie toczącymi się postępowaniami przed sądami administracyjnymi tak w zakresie podważenia decyzji środowiskowych, jak i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy K., które organ I instancji wydając przedmiotową zaskarżoną decyzję obowiązany był wszechstronnie zbadać i ustalić czy pozostałe decyzje są prawomocne, a tym samym czy mogły stanowić podstawę wniosku o wydanie skarżonej decyzji, czego organ I instancji całkowicie zaniechał i do czego nie odniósł się w uzasadnieniu skarżonej decyzji;

4. naruszenie art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię a przez to przyjęcie, iż wnioskodawca we właściwy sposób przeprowadził ze skarżącymi nazwane przez niego "rokowania", gdy tymczasem z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż wszelkie rozmowy dotyczące budowy linii elektroenergetycznej winny mieć miejsce przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań zmierzających do sfinalizowania projektu, po zasięgnięciu w tym zakresie opinii właścicieli nieruchomości, przez które będzie przebiegała linia, a nie jak to uczynił wnioskodawca na końcowym etapie inwestycji przez co został naruszony art. 140 kc. Organ nie uwzględnił w przedmiotowej sprawie prawa własności skarżących L. i Z. małżonków R.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2014r., którym to rozstrzygnięciem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] orzekającą o: zezwoleniu [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w miejscowości K., na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w miejscowości M., gmina K., uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność L. i Z. małż. R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] oraz podwieszenia przewodów linii elektroenergetycznej nad tymi działkami na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m; oraz o nadaniu w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności

W myśl art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) zwanej dalej "ustawą", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

W sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Realizacja przedmiotowej inwestycji bowiem jest częścią projektu połączenia elektroenergetycznego [...], którego celem jest zapewnienie ciągłości dostaw energii i bezpieczeństwa energetycznego [...].

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji trafnie zatem wskazano, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. uwzględnia interes społeczny jakim jest zapewnienie ciągłości dostaw energii i bezpieczeństwa energetycznego [...], a także ważny interes strony uzasadniony ważny interes gospodarczy kraju wynikającym z pozyskania i wydatkowania środków unijnych.

Argumentacja zaprezentowana we wniosku inwestora z dnia [...] kwietnia 2014r, jest kompletna, przekonująca i nie budzi zastrzeżeń. Wnioskodawca podniósł, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie wskazanych części nieruchomości z nadaniem temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności związane jest z realizowanym przez spółkę przedsięwzięciem polegającym na założeniu i przeprowadzeniu przez działkę skarżących napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] oraz podwieszenia przewodów linii elektroenergetycznej nad tymi działkami na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m, które to przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto inwestycją o znaczeniu międzynarodowym. Realizacja przedmiotowej inwestycji jest częścią projektu połączenia elektroenergetycznego [...], którego celem jest zapewnienie ciągłości dostaw energii bezpieczeństwa energetycznego [...]. Realizacja projektu [...] dofinansowana jest w ramach działania [...].

Podkreślić należy, co jest niezwykle istotne, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, która została wydana na gruncie przedmiotowej sprawy i jest ostateczna decyzja Starosty z dnia [...] lipca 2014r.

Zdaniem Sądu ww. decyzja implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego przedmiotowej inwestycji.

Wobec powyższego zupełnie bezzasadne są zarzuty strony skarżącej odnoszące się do naruszenia określonych w skardze przepisów art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnić przy tym należy stronie, że w trybie art. 124 ust. 1a nie prowadzi się negocjacji.

Sąd nie dostrzegł również wskazywanych przez skarżącego naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczyć trzeba, że w kontekście trybu wynikającego z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami kluczowym było wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 108 § 1 k.p.a. oraz wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy.

Niewątpliwie rzeczona inwestycja służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a co za tym idzie niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie części nieruchomości skarżącego podyktowane jest takim słusznym interesem społecznym. Wobec wykazania takiej konieczności zbędne było przeprowadzanie postępowania w szerszym zakresie, tak jak oczekiwali tego skarżący. Nie było zatem konieczności badania w tym postępowaniu kwestii ewentualnego braku prawomocności decyzji środowiskowej. Organy w wystarczający sposób opisały charakter spornej inwestycji, jej zakres i znaczenie jako inwestycji o charakterze publicznym i strategicznym. Trudno zatem zarzucić organom niewystarczające uzasadnienie ich rozstrzygnięć.

Za całkowicie pozbawiony racji należy w tym zakresie uznać zarzut skarżących wskazujący na niedoręczenie im wniosku inwestora z dnia [...] kwietnia 2014r. Wskazać bowiem należy, iż był to wniosek wszczynający sprawę, z którym skarżący mogli się zapoznać na każdym etapie niniejszego postępowania oraz w trakcie postępowania w zakresie wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o ograniczeniu sposoby korzystania z ich nieruchomości na w/w cel. Przy czym wbrew stanowisku skarżących organ nie miał obowiązku dostarczenia im w/w wniosku.

Reasumując Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji i stąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.