Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 630/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 5, pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2022 r. nr UP 752/2022 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ):

- uchylił decyzję organu z 15 lipca 2022 r. (decyzja ta została wydana z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), odmawiającą spółce z ograniczoną odpowiedzialnością D. w L. (spółka) umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika w sumie w wysokości 5.185,18 zł (na ubezpieczenia społeczne za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r., na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r. oraz z tytułu dodatkowych opłat, upomnień i kosztów egzekucyjnych);

- odmówił spółce umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika z odsetkami od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej wysokości 5.254,38 zł (na ubezpieczenia społeczne za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r., na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2017 r. do grudnia 2017 r. oraz z tytułu dodatkowych opłat, upomnień i kosztów egzekucyjnych).

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że spółka spełniła warunki ubiegania się o pomoc de minimis.

Następnie organ odnotował, że zgodnie z art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2022.1009 ze zm. - u.s.u.s.) wymienione należności mogą być dochodzone od spółki, bowiem nie upłynął ustawowy termin 5 lat ich przedawnienia.

W dalszej kolejności organ tłumaczył, że rozpatrując wniosek spółki o umorzenie należności z tytułu składek, nie był uprawniony do analizy czy tytuły wykonawcze zostały prawidłowo doręczone spółce. Wątpliwości spółki w tym zakresie mogły być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Według organu, w realiach rozpatrywanej sprawy wystąpiła wyłącznie przesłanka nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki zostało umorzone z powodu braku majątku, na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 ze zm. - u.p.e.a.). Spółka ostatnią deklarację podatku od towarów i usług złożyła za marzec 2018 r. Dochód wykazała po raz ostatni za 2017 r. Od 10 września 2019 r. jest wykreślona "z obowiązku w zakresie podatku od towarów i usług". Nie prowadzi działalności. W myśl Krajowego Rejestru Sądowego spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej.

Organ motywował, że pomimo zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., był uprawniony do wyboru rozstrzygnięcia. W związku z tym odmówił spółce umorzenia należności z tytułu składek, przyznając prymat interesowi publicznemu.

Zdaniem organu, przede wszystkim spółka ponosi ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej. Powinna była racjonalnie planować swoją działalność gospodarczą, po uprzedniej wnikliwej i prawidłowej analizie realiów rynkowych oraz własnych możliwości. Priorytetem dla spółki powinno było być wywiązywanie się z obowiązków o charakterze publicznoprawnym, które obciążały spółkę z mocy ustawy. Realizacja tych obowiązków nie zależy bowiem od wyniku finansowego prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ zaznaczył, że nie stwierdził braku możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.

W przekonaniu organu, okoliczności powstania zadłużenia spółki nie są istotne. Kluczowe znaczenie ma wyłącznie sytuacja spółki w kontekście przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Nieściągalność składek jest związana generalnie z całkowitą, aktualną i przyszłą niemożnością ich skutecznego dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz z nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania. Natomiast w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że obecna sytuacja materialna spółki ma charakter trwały. Możliwe byłoby uregulowanie zaległych należności z tytułu składek w ramach układu ratalnego.

Na zakończenie organ stwierdził, że uchylił decyzję organu z 15 lipca 2022 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 ze zm. - K.p.a.) ze względu na ujęcie w tej decyzji kosztów egzekucyjnych w nieprawidłowej wysokości.

Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję organu.

Zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2, ust. 3 pkt 3, pkt 5, pkt 6 u.s.u.s. przez odmowę umorzenia należności z tytułu składek, pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek ich nieściągalności.

W następnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją z 15 lipca 2022 r.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka zasadniczo wykazywała, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 31 stycznia 2018 r. Prowadziła działalność gospodarczą jedynie przez 9 miesięcy w branży gastronomicznej i kulturalnej, dla których lata 2019 - 2020 r. były trudne. Przez dwa lata potencjalni klienci byli "zamknięci w domach" z powodu COVID-19. Dlatego też wprowadzono tak zwane wakacje kredytowe.

Spółka nie ma majątku i jest oczywiste, że w wyniku postępowania egzekucyjnego nie dojdzie do odzyskania kwot ponad koszty egzekucyjne. W kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. I SA/Lu 543/21.

Ponadto prezes zarządu spółki studiuje i w następstwie nie może pracować. Za jego studia płacą rodzice. Ponadto jest obciążony alimentami na troje dzieci. Komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec prezesa zarządu spółki.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.

Jak stanowi art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1).

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2).

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe (Dz.U.2020.1228 ze zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy Prawo upadłościowe;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3).

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a).

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. 3b).

Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4).

Stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W celu rzetelnego rozpatrzenia i prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku spółki o umorzenie należności z tytułu składek organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie zgodnie z wymogami określonymi w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego.

Wobec tego trzeba przypomnieć, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.).

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.).

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.).

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.).

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (art. 79a § 1 K.p.a.).

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Sąd ocenia, że - z perspektywy przytoczonego wyżej stanu prawnego - organ dotychczas nie przeprowadził wyczerpującego i rzetelnego postępowania wyjaśniającego. Przedstawił niepełną i dowolną argumentację; tezy, które nie mają oparcia w wiarygodnym, kompletnym materiale dowodowym i w konkretnych, spójnych ustaleniach faktycznych. W następstwie organ nie rozpatrzył istoty sprawy w sposób zgodny z prawem w ramach toku instancji.

Należy zauważyć, że organ nie wykazał w motywach kontrolowanej decyzji jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych wymienionych w decyzji kwot: niezapłaconych składek, odsetek, opłat dodatkowych, upomnień i kosztów egzekucyjnych, stanowiących należności z tytułu składek w myśl definicji określonej w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. W następstwie aktualnie organ arbitralnie, bez jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego przyjął, że spółka - co do zasady - ma obowiązek zapłacić organowi w sumie kwotę 5.254,38 zł.

Nie może ulegać wątpliwości, że odmowa umorzenia dotyczy tylko istniejących należności z tytułu składek, wyliczonych zgodnie z prawdą obiektywną i obowiązującym prawem. Obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wykazania tych należności w konkretnej wysokości spoczywa na organie, rozpatrującym wniosek o ich umorzenie. Ten aspekt sprawy został całkowicie przemilczany przez organ.

Organ nie rozważył również relacji między art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 2, ust. 3 u.s.u.s. a umorzeniem kosztów egzekucyjnych według ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeśli, zdaniem organu, taka relacja nie istnieje bądź istnieje, ale nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, nie przedstawił w tym zakresie żadnej argumentacji prawnej, wydając kontrolowaną decyzję.

Organ ustalił, że spółka ostatnią deklarację podatku od towarów i usług złożyła za marzec 2018 r. Dochód wykazała po raz ostatni za 2017 r. Od 10 września 2019 r. jest wykreślona "z obowiązku w zakresie podatku od towarów i usług".

Jednocześnie, pomimo tej treści ustaleń, w decyzji wydanej 23 września 2022 r. organ stwierdził, że spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Organ nie wyjaśnił przy tym, jakie konkretne okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy miałyby obiektywnie świadczyć o tym, że bezsporny stan, w którym spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od lat, jest stanem przejściowym.

Trzeba też zwrócić uwagę, że w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. ustawodawca nie wymaga formalnego ustania bytu prawnego spółki, ale nawiązuje wyłącznie do zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku - w rozumieniu stanu faktycznego. Organ pominął, że w przypadku ustania bytu prawnego spółki - z istoty rzeczy - nie rozpatrywałby jej wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Zatem błędnie organ utożsamił przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. z ustaniem bytu prawnego spółki.

Organ nie wyjaśnił - choćby na podstawie analizy akt egzekucyjnych - od kiedy spółka nie ma majątku. Jeśli taki stan istniał od lat, to w świetle zasad doświadczenia życiowego i logiki może on przecież potwierdzać rzeczywiste zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Jednocześnie organ nie kwestionował faktu, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, a przy tym nie miała majątku, zasobów finansowych, czyli zaplecza ekonomicznego niezbędnego do rzeczywistej aktywności w obrocie gospodarczym.

Niewątpliwie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. wymaga również braku możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa. Jednak organ nie omówił w motywach kontrolowanej decyzji konkretnie na kogo i na jakich warunkach możliwe będzie przeniesienie odpowiedzialności za omawiane należności spółki z tytułu składek. Tym samym organ nie wykazał obiektywnego, rzeczywistego istnienia takiej możliwości na płaszczyźnie faktów i prawa.

Organ nie twierdził też, aby do dnia wydania kontrolowanej decyzji odpowiedzialność za należności spółki z tytułu składek została przeniesiona. Skoro do września 2022 r. organ z takiego uprawnienia nie skorzystał, może to oznaczać, że dostrzegł obiektywne przeszkody, które przemilczał na potrzeby rozpatrywania i rozstrzygania wniosku spółki o umorzenie należności z tytułu składek.

Możliwość przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, o której stanowi art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ma być realna z punktu widzenia prawa i efektywna z punktu widzenia ekonomicznego. Ma dawać organowi rzeczywistą szansę na odzyskanie należności z tytułu składek.

Wobec tego organ nie może w sposób uzasadniony jedynie ogólnie powoływać się na odpowiedzialność osób trzecich bez uprzedniej rzetelnej i konkretnej analizy czy istnieją podstawy faktyczne i prawne do jej wdrożenia i czy odpowiedzialność osób trzecich ma szansę przynieść organowi ekonomiczny skutek. W art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. ustawodawca nie mówi o odpowiedzialności osób trzecich wyłącznie w rozumieniu formalnym, a więc ograniczonym do wydania decyzji o takiej odpowiedzialności, ale nawiązuje do odpowiedzialności osób trzecich także w aspekcie jej ekonomicznej efektywności dla wierzyciela należności z tytułu składek.

Organ odnotował, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone ze względu na bezskuteczność tej procedury. W następstwie przyznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaistniała przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., ale jednocześnie przyjął, że ten stan rzeczy ma charakter przejściowy.

W związku z tym należy zauważyć, że w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. ustawodawca mówi wyłącznie o sytuacji, w której organ egzekucyjny stwierdził brak majątku, umożliwiającego prowadzenie egzekucji. Ustawodawca nie posługuje się w treści art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. dodatkową przesłanką w postaci trwałości tego stanu rzeczy. W konsekwencji rozważania organu dotyczące tymczasowości braku majątku spółki wykraczają poza literalne brzmienie art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., a tym samym są pozbawione podstaw prawnych.

Ponadto, stawiając tezę o tymczasowości, organ nie omówił, jakie konkretne okoliczności faktyczne miałyby obiektywnie świadczyć o tym, że kondycja materialna i finansowa spółki ulegnie poprawie w przyszłości; że istnieje na to realna szansa z punktu widzenia z jednej strony - uwarunkowań rynkowych, a z drugiej zaś - położenia życiowego i materialnego wspólników spółki.

Dopiero po przeprowadzeniu wyczerpującego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, bazującego na kompletnym materiale dowodowym, organ uzyska podstawy faktyczne i prawne do trafnego stwierdzenia:

- w jakiej wysokości należności z tytułu składek spoczywają na spółce;

- jakie ustawowe przesłanki umorzenia należności z tytułu składek zostały spełnione w realiach rozpatrywanego wniosku spółki - jedna czy więcej;

- jakie konkretne okoliczności są istotne dla prawidłowego zastosowania uznania administracyjnego.

Z perspektywy dotychczasowych argumentów wymienianych przez strony organ powinien w szczególności skoncentrować ustalenia faktyczne i rozważania prawne na okolicznościach dotyczących art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 6 u.s.u.s. Organ przyznał istnienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.

Bez wątpienia stosowanie przez organ wnioskowanej instytucji umorzenia należności z tytułu składek zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Jednak nie oznacza to, że organ miałby być uprawniony do rozstrzygania wniosków o tego rodzaju umorzenie w sposób dowolny.

Uznanie administracyjne spełnia bowiem kryterium legalności tylko w tych sytuacjach, w których bazuje na zasadach logiki i doświadczenia życiowego, na prawdzie obiektywnej od strony faktów oraz od strony prawa na konstytucyjnych standardach wyznaczonych przez art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.), zgodnie z którymi w demokratycznym państwie prawnym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Zatem dla prawidłowego zastosowania przez organ uznania administracyjnego ważne jest przede wszystkim rzetelne wyjaśnienie wszystkich aspektów położenia, w jakim znajduje się spółka, a następnie rzetelna analiza czy jej położenie realizuje jedną czy więcej przesłanek nieściągalności spośród wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Nie można również zgodzić się z przekonaniem organu, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, a więc że miałby być przesłanką dominującą, o największej wadze i rozstrzygającym znaczeniu.

Sąd jest zdania, że interes publiczny nie może być przeciwstawiany interesowi jednostki. Co do zasady, z perspektywy art. 2 Konstytucji RP, interes publiczny i interes jednostki są równie istotne. Natomiast, który z nich przesądzi wynik indywidualnej sprawy, zależy od jej konkretnych okoliczności faktycznych oraz od wnikliwego, bezstronnego wyważenia przez organ znaczenia z jednej strony - interesu publicznego, a z drugiej - interesu jednostki.

Co więcej, zapatrywanie organu o rozstrzygającym znaczeniu wyłącznie przesłanki interesu publicznego - w istocie rzeczy - eliminuje z porządku prawnego instytucję umorzenia należności z tytułu składek. Organ pominął bowiem, że zastosowanie tej instytucji w odniesieniu do należności publicznych zawsze obciąża całe społeczeństwo.

W konsekwencji organ dowolnie rozstrzygające znaczenie przypisał wyłącznie interesowi publicznemu przy zaniechaniu rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji spółki, a następnie obiektywnego rozważenia jej sytuacji z punktu widzenia art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W podsumowaniu sąd ocenia, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organ skoncentrował swoją argumentację na dowolnie wybranych aspektach rozpatrywanej sprawy, pomijając przy tym inne, wynikające z twierdzeń oferowanych przez spółkę i z obowiązującego stanu prawnego, które - obiektywnie rzecz biorąc - mogą okazać się istotne dla rozstrzygnięcia wniosku spółki o umorzenie należności z tytułu składek w sposób obiektywny i zgodny z konstytucyjnymi standardami.

Takie postępowanie organu świadczy o dowolności i prowadzi do konstatacji, że kontrolowana decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które może wpływać na wynik sprawy. Bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, bez odtworzenia prawdy obiektywnej we wszystkich istotnych aspektach, bez spójnego i wyczerpującego toku argumentacji poprowadzonego z uwzględnieniem reguł logiki i doświadczenia życiowego, bez obiektywnej wykładni adekwatnych przepisów prawa - odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie spełnia kryterium zgodności z prawem.

W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu.

Przede wszystkim wyjaśni i przeanalizuje wszystkie istotne aspekty faktyczne i prawne rozpatrywanej sprawy przy zastosowaniu ustawowych reguł prowadzenia postępowania administracyjnego i obiektywnej wykładni przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

Rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - odtworzenie prawdy obiektywnej i zastosowanie adekwatnych przepisów prawa - należy do organu. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organu w realizacji tych ustawowych obowiązków; do prowadzenia za organ postępowania wyjaśniającego oraz do rozstrzygania sprawy za organ na płaszczyźnie faktów i prawa.

Rola sądu polega na kontroli decyzji organu z punktu widzenia przepisów prawa, o czym stanowi art. 3 § 1, § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 - P.p.s.a.).

Na zakończenie sąd podkreśla, że rezultat niniejszej sądowej kontroli legalności w żaden sposób nie przesądza (ani pozytywnie, ani negatywnie) treści przyszłego rozstrzygnięcia organu.

Z tych powodów zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.