Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 431/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 listopada 2019r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

A. K. (dalej jako "skarżący", "strona") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "ZUS", "Zakład", "organ") z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, podając, że ma ponad 75 lat oraz trudną sytuację finansową i zdrowotną. Zdiagnozowano u niego chorobę nowotworową, choroby kardiologiczne (nadciśnienie, arytmię), cukrzycę, neuropatię, chorobę prostaty, chorobę nerek, zwyrodnienie kręgów oraz nerwicę. Jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości około 1.250,00 zł netto. Posiadane środki finansowe starczają tylko na opłacenie czynszu za mieszkanie i opłat eksploatacyjnych (gaz, prąd, woda, itd.) oraz zakup leków i żywności. Nie stać go na kupno ubrań, obuwia czy środków czystości. Wskazał, że nie posiada samochodu, telewizora, komputera, pralki oraz odkurzacza. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 16,97 m2 położonego w "[...]".

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 , 2, 3, 3a, art. 24 ust. 2, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U.

z 2017r. poz. 1778 ze zm. , dalej w skrócie " u.s.u.s.") :

- umorzył należności na ubezpieczenie społeczne własne za okres 06.1996r. – 07.1997r., 09.1997r. – 12.1998r.,

- odmówił umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne pracownicze za okres 06.1996r. – 09.1998 r.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016r. sygn. akt I SA/Ol 647/16 uchylił powyższą decyzję z dnia "[...]". Sąd zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w uzasadnieniu decyzji wykazał i poparł stosownymi dokumentami, włączonymi do akt sprawy administracyjnej, że składki nie uległy przedawnieniu.

Zobowiązał też organ, aby zbadał sposób liczenia terminu przedawnienia, jak też czy i kiedy miały miejsce takie zdarzenia, jak zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Sąd nakazał także, aby organ ocenił aspekt przedawnienia z punktu widzenia poszczególnych zmian jakie były wprowadzane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd zaznaczył, że ustalenia wymaga także kwestia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, bowiem w świetle art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dla stwierdzenia, że nie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności nie wystarczy ustalenie, że wnioskodawca posiada jakikolwiek majątek. Powinien być to majątek, z którego można prowadzić egzekucję.

Kolejną decyzją, z dnia "[...]", nr "[...]", Zakład utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]", nr "[...]" (nie dostrzegając, że powyższa decyzja została uchylona przez WSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2017r. I SA/Ol 538/17 stwierdził jej nieważność. Wskazał, iż błąd organu rentowego, polegający na uczynieniu przedmiotem ponownego rozpoznania i wydaniu decyzji o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia "[...]", niefunkcjonującej już w obrocie prawnym, spełniał przesłanki rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W zaleceniach wydanych w wyroku I SA/Ol 538/17 Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy, która była przedmiotem decyzji z dnia "[...]", nr "[...]" oraz do uwzględnienia wskazań Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 647/16.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład uchylił decyzję z dnia "[...]" w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracownicze za okres od czerwca 1996r. do listopada 1997r. ze względu na przedawnienie i umorzył postępowanie w tym zakresie. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (czyli za okres od grudnia 1997r. do września 1998r. - ubezpieczenia społeczne pracownicze).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 września 2018r., I SA/Ol 284/18 uchylił powyższą decyzję z dnia "[...]". Sąd wskazał, że organ nie uwzględnił oceny prawnej i nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w poprzednio wydanych wyrokach: z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 647/16 oraz z dnia 9 września 2017r. Sąd nakazał też ustalenie, czy zachodzi całkowita nieściągalność, bowiem w świetle ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dla stwierdzenia tej przesłanki nie wystarczy ustalenie, że wnioskodawca posiada jakikolwiek majątek. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że w części należności skarżącego, dotyczące okresu od czerwca 1996r. do listopada 1997r. uległy przedawnieniu, wobec czego umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednak w odniesieniu do pozostałych należności ZUS, wbrew ocenie prawnej zawartej w ww. wyrokach nie ocenił aspektu przedawnienia z punktu widzenia zmian przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odnoszących się do instytucji przedawnienia.

Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia "[...]" Zakład utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokonał analizy kwestii przedawnienia należności. Wskazując, że :

W okresie od 25 listopada 1998r. zastosowanie miał art. 24 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. Zgodnie z którym należności ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia, po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. W odniesieniu do należności, które nie uległy przedawnieniu na dzień 25 listopada 1998r. obowiązywała zasada, że należności ulegały przedawnieniu po upływie okresów, o których mowa wyżej.

W okresie od 1 stycznia 1999r. do 31 grudnia 2002r. zastosowanie miał art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu, po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

W okresie od 1 stycznia 2003r. do 30 czerwca 2004r. podstawę prawną stanowił art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r.), zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zasady tej nie stosuje się do należności, które wygasły przed dniem 1 stycznia 2003r., tj. przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw.

W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednak do 31 grudnia 2011r. przepis ten stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia,

w którym stały się wymagalne.

Organ podkreślił, że 5-letni termin przedawnienia należności składkowych wprowadzono z dniem 1 stycznia 2012r. ustawą z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011r. poz. 1378). Jednak w art. 27 ustawy nowelizującej ustawodawca postanowił, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa wart. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r. (a więc jak w tej sprawie), stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1), zaś jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2).

Mając na uwadze powyższe regulacje ZUS wskazał, że objęte zaskarżoną decyzją należności mogły przedawnić się najpóźniej z dniem 1 stycznia 2017r., o ile nie zaistniały okoliczności rzutujące na bieg terminu przedawnienia. Według zasady wynikającej z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011r. do należności składkowych nieprzedawnionych do dnia 1 stycznia 2012r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. Z kolei artykuł 27 ust. 2 ustawy z 2011r. oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia pięcioletniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Ustawodawca przyjął w tym względzie, że należy stosować ustawę względniejszą w stosunku do biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do zapłaty, których zobowiązany jest określony podmiot.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 oraz art. 24 ust. 5b u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony m.in. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania

egzekucyjnego.

ZUS stwierdził, że na koncie rozliczeniowym strony figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze za okres 12/1997-9/1998, które to należności nie przedawniły się i są wymagane na dzień wydania niniejszej decyzji. W ocenie organu w sytuacji strony nie wystąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia z uwagi na art. 24 ust 5 u.s.u.s., gdyż Sąd Rejonowy, 3 stycznia 2006r. "[...]" wpisał hipotekę przymusową zwykłą dotyczącą okresu 06/1996-09/1998 na kwotę 55429,50 zł. Natomiast 3 stycznia 2006r. "[...]" Sąd Rejonowy, wpisał hipotekę przymusową zwykła dotyczącą okresu 6/1996-12/1998 na kwotę 7962,20 zł.

Następnie organ przytoczył treść art. 28 ust. 2 oraz art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. stanowiące zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Zaznaczając, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek automatycznie nie powoduje podjęcia decyzji o umorzeniu należności.

Dokonując analizy poszczególnym przesłanek ZUS ustalił, że w stosunku do strony:

- przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych,

- nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r.- Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu

likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

- wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza

kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

- strona wykreśliła działalność gospodarczą, z danych pozyskanych przez Zakład

wynika, że aktualnie strona uzyskuje dochód w postaci emerytury,

- nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne,

- brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję. Strona uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 1632,12 zł brutto oraz jest współwłaścicielem nieruchomości.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Aktualnie zaś strona jest zgłoszona do ubezpieczeń, jako emeryt.

Z ustaleń Zakładu wynika, że z tego tytułu strona posiada dochód w wysokości 1588,24 zł netto (w tym dodatek pielęgnacyjny). Nie posiada dochodu z innych źródeł. Prowadzi sama gospodarstwo domowe, ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem: z tytułu czynszu 293,67 zł, opłaty za prąd i gaz 130 zł, opłata za telefony 89 zł, wydatki na żywność 700 zł, koszty związane z leczeniem od 180 do 260 zł miesięcznie.

Organ nie mógł zastosować do strony regulacji z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu, gdyż zabraniają umarzania składek, które finansują ubezpieczeni. Oznacza to, że ani ZUS, ani inne organy państwa nie mogą podejmować decyzji o umorzeniu zaległości za zatrudnianych pracowników.

Dodatkowo wskazano, że w decyzji z "[...]" Zakład umorzył w części należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zakład uwzględnił więc trudną sytuację rodzinną i materialną strony oraz stwierdził, iż dostatecznie wykazała ona zaistnienie ważnego interesu strony przemawiającego za umorzeniem należności.

Przedmiotem wniosku strony są zaległości za zatrudnionych pracowników, które w myśl art. 28 ust. 3a. u.s.u.s. nie podlegają umorzeniu. Przepis ten nie ma zastosowania do umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionych pracowników (czyli należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracownicze). Przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w świetle art. 28 ust. 2 i 3 jest stwierdzenie całkowitej nieściągalności, czego w ocenie Zakładu w przypadku strony nie można stwierdzić z uwagi na stałe źródło

dochodu w postaci emerytury.

Tym samym biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy oraz publicznoprawny charakter należności z tytułu składek nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez skarżącego.

Z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z decyzją organu. W jego ocenie organ nie wykonał zaleceń sądu zawartych w wyrokach o sygn. I SA/OI 647/16 i I SA/OI 538/17. Organ nie wskazał majątku z którego można by prowadzić egzekucję, nie przedstawił dokumentów, że składki nie uległy przedawnieniu. ZUS decyzją z "[...]"utrzymał w mocy w części decyzję z "[...]" mimo, że WSA w wyroku z 9 listopada 2017r. stwierdził jej nieważność.

Skarżący wskazał, że nie ma żadnego majątku, z których mogła by być prowadzona egzekucja. Posiada jedynie emeryturę i 8,5 m2 mieszkania w którym nic nie ma do spieniężenia. .

Na rozprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe argumenty i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania).

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Skarżący podkreślał brak wypełnienia wytycznych uprzednich wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przejawiające się w niewykazaniu majątku z którego można by prowadzić egzekucję, braku dokumentów wskazujących, że składki nie uległy przedawnieniu.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Odstąpienie od tej zasady uzasadniają dwie okoliczności, a mianowicie zmiana stanu prawnego sprawy lub istotna zmiana okoliczności faktycznych (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, s. 325-326).

Prawomocnymi wyrokami z 15 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 647/16 i 12 września 2018r., sygn. akt I SA/OI 284/18 WSA uchylał decyzje Zakładu stwierdzając w uzasadnieniach na brak dokumentów wskazujących na wymagalność składek oraz brak oceny aspektu przedawnienia z punktu widzenia zmian przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odnoszących się do instytucji przedawnienia. Zaś wyrokiem z 9 listopada 2017r., sygn. akt I SA/OI 538/17 WSA stwierdził nieważność decyzji organu z uwagi na błąd organu rentowego, polegający na uczynieniu przedmiotem ponownego rozpoznania i wydaniu decyzji o utrzymaniu w mocy własnej decyzji, niefunkcjonującej już w obrocie prawnym. Zobowiązał również organ do uwzględnienia wskazań Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 647/16.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Zakład powołał prawidłowe podstawy prawne konieczne do ustalenia kwestii przedawnienia należności: przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r., art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012r. oraz przepisy przejściowe wynikające z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., Nr 232 poz.1378). Z przepisów tych wyprowadził poprawne wnioski w zakresie ustalenia, które składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a które po upływie 10 lat. Prawidłowo również wskazał na art. 24 ust. 5b u.s.u.s., przewidujący okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia w przypadku podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony.

Odniósł tą sytuację na grunt przedmiotowej sprawy, wskazując, że na koncie rozliczeniowym skarżącego figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze za okres 12/1997-9/1998, które to należności nie przedawniły się i są wymagane na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd podziela argumentację organu, że w niniejszym przypadku nie wystąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia z uwagi na ziszczenie się przesłanki wynikającej z art. 24 ust 5 u.s.u.s. (zabezpieczenia należności z tytułu składek hipoteką). Zakład dokonał bowiem zajęcia hipotecznego "[...]" i "[...]". Sąd Rejonowy, 3 stycznia 2006r., sygn. "[...]" wpisał hipotekę przymusową zwykłą na podstawie decyzji organu znak: "[...]" dotyczącą okresu 06/1996-09/1998 na kwotę 55429,50 zł oraz hipotekę przymusową zwykłą na podstawie decyzji organu znak: "[...]" dotyczącą okresu 6/1996-12/1998 na kwotę 7962,20 zł.

Podsumowując powyższą kwestię, w ocenie Sądu Zakład w ponownie prowadzonym postępowaniu w pełni zastosował się do powołanych wyżej wytycznych Sądu zawartych we wskazanych wyższej wyrokach. Wyjaśnił w sposób wszechstronny problematykę przedawnienia spornych zobowiązań w oparciu o obowiązujące regulacje prawne oraz wskazał podstawę prawną egzekwowanych należności. Tym samym wypełnił przepis art. 153 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny przesłanek umorzenia należności zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania tj. umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze w sprawie zastosowanie mógł mieć jedynie przepis art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. dotyczący całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a.

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4.a wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4.b nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ w uzasadnieniu swojej decyzji prawidłowo wskazał, dlaczego przesłanki, wskazane w tym przepisie, nie zachodziły w przedmiotowej sprawie. Materiał dowody zgromadzony w sprawie nie przysporzył żadnych informacji, aby w sprawie prowadzone było postępowanie na podstawie ustawy Prawo upadłościowe, co wyklucza ziszczenie się przesłanek z punktów 2, 4 i 4b. Nie zaszła też przesłanka z pkt 1 (z przyczyn oczywistych), ani z pkt 4a (zadłużenie wynosi: 210.724,45 zł). Biorąc pod uwagę otrzymywane świadczenie emerytalne, nie można mówić o spełnieniu przesłanki z pkt 3, pkt 5 i pkt 6. Jak prawidłowo stwierdził Zakład istnieje bowiem majątek, z którego można prowadzić egzekucję. Skarżący jest emerytem i pobiera świadczenie w kwocie 1632,12 zł brutto miesięcznie oraz jest współwłaścicielem mieszkania.

Ponadto, organ zasadnie uznał, że do powyższych należności nie mógł mieć zastosowania przepis art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z samego literalnego brzmienia treści przepisu art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. wynika zatem, że możliwie jest umorzenie na jego podstawie jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, nie pozwala zaś na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników. Wymieniony przepis odnosi się więc jedynie do należności z tytułu składek ciążących na zobowiązanym, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, a zatem należności składkowych "ubezpieczonych", czyli ich własnych obciążeń z tego tytułu. Taka interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika (por. wyrok SN z dnia 3 października 2006r., III UK 84/06; wyrok NSA z dnia 12 marca 2008r., II GSK 451/07; wyrok NSA z dnia 27 maja 2011r., II GSK 588/10 wyrok NSA z 19 kwietnia 2018r., sygn. akt I GSK 1687/18).

Nadmienić należy, że decyzje w sprawie umorzenia zaległości z tytułu całkowitej nieściągalności wydawane są w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoważnymi rozstrzygnięciami. Nawet zatem wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia. Wskazana specyfika rozstrzygania spraw związanych z umorzeniem zaległości determinuje także zakres sądowej kontroli decyzji uznaniowych.

Sądowej kontroli legalności decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje przede wszystkim samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, w ramach którego organ musi wnikliwie zbadać i precyzyjnie ustalić czy zaistniały przesłanki warunkujące umorzenie zaległości.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie organ podjął przy pełnym poszanowaniu zasad płynących z art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli), art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron), art. 10 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu). Reasumując należało zatem uznać, że sytuacja skarżącego została oceniona w sposób prawidłowy, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a. Organ zbadał sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Odniósł się przy tym do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. Swoje stanowisko uzasadnił stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.