Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 682/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 marca 2017 r. znak [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz skarżącej A.W. kwotę 597zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. znak: [...]. na podstawie:

- art. 134 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.");

- art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: "u.p.b.");

stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia skarżącej - A. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 znak: [...], którym nałożono "na inwestora robót budowlanych A. W. obowiązek wpłacenia opłaty legalizacyjnej z tytułu realizacji inwestycji pn.: robót budowlanych - rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid [...] w m. G. , gmina W. W. w wysokości 50 000 PLN (pięćdziesiąt tysięcy złotych)".

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 14 lutego 2017 r. na dziennik podawczy organu za pismem znak: [...] [...] [...] W PINB przekazał zwróconą przez operatora pocztowego nieodebraną przesyłkę zawierającą postanowienie PINB z dnia 12 grudnia 2016 r., nr [...], znak: [...] skierowane do M. L. (pełnomocnika A. W.) na adres: ul. [...] [...].

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 141 § k.p.a. oraz art. 49 ust. 1 u.p.b. oraz art. 32 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a., 42 k.p.a., 43 k.p.a. i art. 44 k.p.a., zaś w uzasadnieniu wskazał, że analiza koperty zawierającej zaskarżone postanowienie PINB i zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazuje, że po raz pierwszy próbowano doręczyć przesyłkę M. L. w dniu 14 grudnia 2016 r., co potwierdza także, sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania wstępnego, wydruk z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych http://emonitoring.poczta-polska.pl dla przesyłki poleconej o numerze [...] organ podkreślił, że na kopercie widnieje adnotacja, że przedmiotową przesyłkę awizowano powtórnie ("II awizo"). Na obowiązek wykonania tej czynności wskazuje art. 44 § 3 k.p.a. Ponadto poprawnie wypełniono także pkt 4 druku potwierdzenia odbioru, informujący o zwrocie do nadawcy niepodjętej w terminie przesyłki. Dlatego też w ocenie MWINB już sama analiza koperty zawierającej zaskarżone postanowienie PINB jest wystarczająca żeby stwierdzić, że w sprawie mamy do czynienia z doręczeniem niniejszego postanowienia w myśl art. 44 § 4 k.p.a.

Zdaniem organu można mówić, iż z upływem 28 grudnia 2016 r. (dzień tygodnia - środa) doręczenie zaskarżonego postanowienia M. L. (pełnomocnikowi A. W.) należy uznać za prawnie skuteczne i prawidłowe.

Ze względu na uznanie, iż mamy do czynienia z prawidłowym doręczeniem postanowienia, bieg terminu do złożenia zażalenia rozpoczął się z dniem 29 grudnia 2016 r. i upływał z końcem siódmego dnia tj. 4 stycznia 2017 r. (dzień tygodnia - środa).

Przenosząc powyższe na realia przedmiotowej sprawy, organ stwierdził, iż zażalenie skarżącej z dnia 19 grudnia 2016 r. na postanowienie PINB nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. znak: [...], nadane w jednostce pocztowej w dniu 20 grudnia 2016 r. zostało złożone przedwcześnie, tj. przed dniem skutecznego doręczenia M. L. (pełnomocnikowi A. W.) w/w postanowienia. Zażalenie to nie zostało również złożone w siedmiodniowym terminie o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., obliczanym zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. od dnia następującego po dniu doręczenia ww. postanowienia, tj. od dnia 29 grudnia 2016 r.

Dlatego też zażalenie złożone przedwcześnie przez skarżącą nie może zostać rozpoznane przez organ odwoławczy bowiem stanowiłoby to rażące naruszenie prawa oraz byłoby nie do pogodzenia z zasadą trwałości ostatecznych rozstrzygnięć, o której mowa w art. 16 k.p.a.

Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec przedwczesnego wniesienia środka zaskarżenia, stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia skarżącej.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

art 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. polegające na niedoręczeniu postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 12 grudnia 2016 roku, znak: [...] [...] stronie postępowania, tj. skarżącej, lecz działającego rzekomo w jej imieniu pełnomocnikowi M. L., mimo, iż zakres udzielonego pełnomocnictwa nie obejmował upoważnienia do działania w imieniu skarżącej w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej;

art. 44 § 3 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez brak powtórnego zawiadomienia M. L. o możliwości odbioru przesyłki w postaci postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 12 grudnia 2016 roku, znak: [...] w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, a tym samym błędne ustalenie, że postanowienie PINB zostało stronie skutecznie doręczone;

c) art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej przez Organ I Instancji o braku odbioru przez rzekomego pełnomocnika postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 12 grudnia 2016 roku, znak: [...] i uznaniu go za skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a. wraz z podaniem daty doręczenia oraz niepoinformowanie skarżącej o upływie terminu do wniesienia zażalenia, co skutkowało brakiem złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WINB w całości oraz zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. do prawidłowego doręczenia postanowienia nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 roku, znak: [...] Skarżącej, co otworzy jej termin do wniesienia zażalenia.

Skarżąca podniosła, że abstrahując od skuteczności doręczenia postanowienia PINB zgodnie z art. 44 k.p.a., która zostanie omówiona poniżej, przede wszystkim należy wskazać, że Organ I Instancji doręczył przedmiotowe postanowienie z pominięciem strony postępowania, osobie, która nie była upoważniona do jego odbioru, czym bezsprzecznie naruszył art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. Należy bowiem wskazać, że skarżąca nie upoważniła M. L. do występowania w jej imieniu w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z treścią załączonego przez M. L. pełnomocnictwa, dołączonego do pisma z dnia 21 grudnia 2014 roku, skarżąca upoważniła M. L. jedynie do występowania w jej imieniu jako właściciela budynku przy ul. [...] w G. - w Instytucjach i Urzędach w celu składania wyjaśnień oraz uzyskania stosownych decyzji administracyjnych dla w/w budynku.

W ocenie skarżącej z treści przywołanego upoważnienia, nie wynika zatem ażeby skarżąca upoważniła M. L. do jakichkolwiek czynności związanych z nałożeniem na skarżącą jako inwestora opłaty legalizacyjnej z tytułu realizacji inwestycji pn.: roboty budowlane - rozbudowa budynku mieszkalnego na dz. nr [...] przy ul. [...] w G. , Gmina W. W.. M. L., co też wynika z materiałów zgromadzonych w sprawie, składała jedynie wyjaśnienia i to, co istotne, dotyczące tylko materii stricte technicznej, w której, z racji wykonywanego zawodu - architekt - posiadała specjalistyczną wiedzę, tj. przedkładała projekty budowlane, uzupełniała je, składała załączniki graficzne do projektu zagospodarowania działki, czy zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego dla Gminy W. W.. Zakres przedmiotowego upoważnienia, który w niniejszej sprawie był ograniczony "do składania wyjaśnień i uzyskania stosownych decyzji administracyjnych dla budynku mieszkalnego na dz. nr [...] przy ul. [...] w G. , Gmina W. W.", winien być zatem zbadany przez Organ I Instancji przed doręczeniem jakiejkolwiek korespondencji M. L., w tym postanowienia PINB, tym bardziej, że M. L. nie składała w imieniu skarżącej zażaleń, wniosków i innych pism dotyczących nałożenia opłaty legalizacyjnej.

W ocenie skarżącej koniecznym jest wskazanie, że wszelkie czynności dotyczące nałożenia opłaty legalizacyjnej podejmowane były bezpośrednio przez skarżącą. Organ nie weryfikując zakresu udzielonego pełnomocnictwa, w zupełności pominął, iż to skarżąca, dnia 15 stycznia 2015 roku, a zatem już po udzieleniu M. L. upoważnienia, jako, że jego treść nie obejmowała działania w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej, złożyła do Organu I Instancji pismo z wnioskiem o odstąpienie nałożenia na nią opłaty legalizacyjnej. Pominął tym samym, iż M. L. nie była i nie mogła być upoważniona do odbioru pism dotyczących nałożenia na skarżącą opłaty legalizacyjnej, co skutkowało bezwzględnym naruszeniem w/w norm prawnych.

Zdaniem skarżącej, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala podzielić stanowiska Organu II Instancji o skutecznym doręczeniu przesyłki zawierającej postanowienie PINB w trybie art. 44 k.p.a. Należy wskazać, iż brak powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia skutkuje naruszeniem art. 44 § 3 kpa, a w konsekwencji domniemanie wynikające z art. 44 § 4 k.p.a. winno zostać obalone. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WINB wynika, że Organ II Instancji dokonał ustaleń w zakresie daty doręczenia postanowienia PINB M. L. w oparciu o analizę koperty zawierającej postanowienie PINB i zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak również w oparciu o wydruk z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych http://emonitoring.poczta-polska.pl dla przesyłki poleconej o numerze [...] wskazując jednocześnie, że na kopercie widnieje adnotacja, że przedmiotową przesyłkę awizowano powtórnie ("II awizo"). W ocenie skarżącej szczegółowa analiza koperty pozwala bezsprzecznie przyjąć, że przy doręczaniu postanowienia PINB doszło do wielu uchybień, które nie zostały dostrzeżone przez Organ II Instancji. Przede wszystkim trzeba zauważyć, iż prawidłowe są ustalenia Organu II Instancji dotyczące pierwszej próby doręczenia M. L. postanowienia PINB. Faktycznie, pierwszą próbę doręczenia przesyłki podjęto dnia 14 grudnia 2016 roku, co potwierdza pieczątka o treści "awizowano A[...] Adresata niezastano" (zachowano oryginalną pisownię) z wpisaną pismem odręcznym datą. Wbrew twierdzeniom Organu II Instancji, nie można jednak stwierdzić, że przesyłkę listowną zawierająca postanowienie PINB awizowano powtórnie. Faktem jest, iż na kopercie znajduje się pieczątka z napisem "awizo II", jednak nie daje to podstawy do przyjęcia, iż przesyłka była w istocie powtórnie awizowana, tym bardziej, że M. L. powtórnego zawiadomienia nie otrzymała. Na kopercie widnieją ponadto dwie inne pieczątki, z których jedna datowana jest na dzień 5 stycznia 2017 roku, a zatem kiedy termin na odebranie przesyłki upłynął, natomiast co do drugiej, nie można ustalić daty dziennej bowiem jest nieczytelna, można jedynie domniemywać, iż widnieje na niej data 13 grudnia 2016 roku. Braku dokonania powtórnego zawiadomienia zgodnie z treścią art. 44 § 3 k.p.a. dowodzi również analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje jedynie ręcznie wpisana data pierwszego doręczenia, brak natomiast daty powtórnego zawiadomienia - rubryka 3 pozostaje niewypełniona. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się również data 5 stycznia 2017 roku, ale nie można uznać, iż jest to data powtórnego zawiadomienia.

Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z treścią art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., operator pocztowy przechowuje pismo w placówce pocztowej przez okres 14 dni, a zatem w niniejszym stanie faktycznym przesyłka listowna zawierająca postanowienie PINB winna być przechowywana do dnia 28 grudnia 2016 roku, nie zaś 5 stycznia 2017 roku. Przywołane okoliczności jednoznacznie zatem dowodzą, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 44 § 3 kpa.

Organ II Instancji nie mógł uznać, iż postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone, co tym samym implikowało naruszenie przez ten organ art. 44 § 4 k.p.a. Dodatkowo, mając na uwadze, iż w swych ustaleniach w zakresie skuteczności doręczenia przedmiotowego postanowienia, Organ II Instancji oparł się o informacje zawarte w wydruku z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych http://emonitoring.poczta-polska.pl dla przesyłki poleconej o numerze [...], koniecznym jest wskazanie, że wydruk ze strony internetowej Poczty [...] - śledzenie przesyłek - tracking (http://www.poczta-polska.pl) nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane w nim informacje mają jedynie charakter poglądowy, stąd też przy ustalaniu prawidłowości i skuteczności doręczenia przesyłek w trybie art. 44 k.p.a. niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek ustaleń w sprawie na podstawie tego wydruku.

W ocenie skarżącej, wobec niepoinformowania jej przez Organ I Instancji o braku odbioru przez rzekomego pełnomocnika w osobie M. L. postanowienia PINB i uznaniu go za skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a. wraz z podaniem daty doręczenia, jak również niepoinformowania jej o upływie terminu do wniesienia zażalenia, w sprawie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a., zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a. Działaniami Organu I Instancji, skarżącej uniemożliwiono skuteczne wniesienie zażalenia. Postępowanie Organu I Instancji uniemożliwiło również skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, czy też jako, że zakres upoważnienia udzielonego M. L., nie upoważniał jej do odbioru postanowienia PINB, wezwanie przez skarżącą organu do bezpośredniego doręczenia jej postanowienia na adres pod którym zamieszkuje. W niniejszej sprawie, nie można bowiem pominąć, iż Organ I Instancji przesyłając zażalenie skarżącej do Organu II Instancji z dnia 5 stycznia 2017 roku jednoznacznie stwierdził, że zażalenie zostało wniesione w terminie wymaganym przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a także, że wobec uznania zażalenia za skutecznie złożone, wydania przez Organ I Instancji postanowienia nr [...] z dnia 2 stycznia 2017 roku, którym wstrzymał on wykonanie postanowienia nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 roku, znak: [...] Skarżąca pozostawała w błędzie co do skuteczności wniesionego dnia 20 grudnia 2016 roku zażalenia i nie mogła tym samym podjąć czynności, które konwalidowałyby uchybienia i czyniły skutecznym wniesione zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016.1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2017 r., którym organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej – A. W. na postanowienie z dnia 12 grudnia 2016 r. [...], którym nałożono "na inwestora robót budowlanych A. W. obowiązek wpłacenia opłaty legalizacyjnej z tytułu realizacji inwestycji pn.: robót budowlanych - rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid [...] w m. G. , gmina W. W. w wysokości [...] PLN (pięćdziesiąt tysięcy złotych)".

Na wstępie zauważyć należy, iż skarżąca A. W. zarzuciła, iż M. L. nie była i nie mogła być upoważniona do odbioru pism dotyczących nałożenia na skarżącą opłaty legalizacyjnej oraz, że brak było powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 12 grudnia 2016 r.

Odnośnie kwestii pełnomocnictwa Sądu uznaje, iż było ono prawidłowe i upoważniało organ do doręczenia pełnomocnikowi M. L. postanowienia. Z akt sprawy wynika, że skarżąca upoważniła M. L. do występowaniu w swoim imieniu jako właściciela budynku przy ul. [...] w G. w Instytucjach i Urzędach w celu składania wyjaśnień oraz uzyskania stosownych decyzji administracyjnych dla w/w budynku. W ocenie Sądu postanowienie o nałożeniu na inwestora opłaty legalizacyjnej mieściło się w katalogu "stosownych decyzji administracyjnych dla w/w budynku". Stosownie zaś do treści art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi..

Następnie wskazać należy, iż zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie - w przypadku nieobecności - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 k.p.a. i art. 43 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że postanowienie z dnia 12 grudnia 2016 r., zostało ekspediowane do prawidłowo umocowanego pełnomocnika skarżącej w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Powołany przepis normuje instytucję uniwersalnego doręczenia zastępczego pism w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 44 k.p.a. § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Po upływie ww. terminów przyjmuje się fikcję doręczenia pisma. Unormowana w tym przepisie instytucja fikcji doręczenia sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Wynika to z faktu, że strona miała możliwość odbioru skierowanej do niej przesyłki, ale z niej nie skorzystała.

W niniejszej sprawie z akt administracyjnych wynika, że w związku z nieobecnością adresata w miejscu zamieszkania, przesyłka zawierająca odpis postanowienia została awizowana oraz pozostawiona w placówce pocztowej. Przesyłka awizowana była w dniu 14 grudnia 2016 r. Z koperty nie wynika jednak data drugiego awizowania, figuruje na niej bowiem tylko zwrot "niepodjęto w terminie" i data 05.01.2017.

Są to jedyne okoliczności, które można stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie wskazanych dokumentów.

Z wydruku z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych http://emonitoring.poczta-polska.pl dla przesyłki poleconej o numerze 0[...] wynika natomiat, iż pierwsze awizo miało miejsce 14.12.2016 r., drugie 27.12.2016 r., a zwrot do nadawcy nastąpił 03.01.2017 r.

Sąd zwraca uwagę, że data zwrotu do nadawcy jest inna na kopercie a inna wynika z wydruku z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych, ponadto rację ma skarżąca, iż wydruk ten nie stanowi dowodu daty doręczenia.

Stanowisko organu o ponownym awizowaniu przesyłki oparte zostało o załączony do akt postępowania odwoławczego wydruk ze strony internetowej Poczty [...] – śledzenie przesyłek – tracking (http://www.poczta-polska.pl), który nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy. (tak też w sprawie do sygn. II SA/Łd 876/16 stwierdził w wyroku z dnia 29 marca 2017 r. WSA w Łodzi)

Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ korzystając z niego, nie może powołać się na domniemanie doręczenia. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanki z art. 44 k.p.a. należy wykładać ściśle, a nie przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. Aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 – Lex nr 1403125, 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 – Lex nr 1624414, 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14 – Lex nr 2033967, 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1367/11 – Lex nr 1367240, 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 – Lex nr 1145634, postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 935/11 – Lex nr 1082823).

W stanie faktycznym sprawy niniejszej brak jest możliwości ustalenia, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Wobec powyższego, twierdzenie organu o skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. nie ma oparcia w aktach sprawy. Organ nie wyjaśnił kwestii doręczenia. Brak jest na kopercie daty drugiego awiza, natomiast znajduje się na niej jedynie pieczątka "II AWIZO".

Postanowienie organu o niedopuszczalności zażalenia było więc przedwczesne albowiem należy przyjąć, że na skutek braku prawidłowego doręczania termin do wniesienia zażalenia w stosunku do skarżącej w ogóle się nie otworzył, a skoro tak to organ II instancji zobowiązany był w ramach czynności wstępnych do zwrotu akt organowi I instancji w celu dokonania prawidłowego doręczenia skarżącej postanowienia z dnia 12 grudnia 2016 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. i uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 tej ustawy. Na koszty postępowania złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w wysokości stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 2015.1804), zwrot uiszczonego wpisu oraz opłata od pełnomocnictwa.