Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 245/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant sekretarz sądowy Daria Laskowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez zgłoszenia. I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. S.M. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100), w tym 110,40 zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją (z dnia [...] Nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 49b ust. 1 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem wniesionym przez A. O., decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr [...] z dnia [...] nakazującą A. O. rozbiórkę budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] zinwentaryzowanego geodezyjnie i oznaczonego nr [...] w obrębie geodezyjnym N., gmina M., wybudowanego bez zgłoszenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił – przed wyjaśnieniem przesłanek rozstrzygnięcia – szczegółowy opis postępowania pierwszoinstancyjnego. Wyjaśnił w nim m.in., że czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. zainicjowane zostały pismem Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] skierowanym do tego organu, zawierającym wniosek o zbadanie legalności budowy obiektów na działce oznaczonej numerem [...] w obrębie N., gmina M.

W związku z treścią pisma interwencyjnego powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu 22 września 2014 r. oględziny nieruchomości, których przebieg utrwalono protokolarnie.

Inwestor nie uczestniczył w czynności dowodowej, mimo prawidłowego zawiadomienia o jej terminie. Podczas oględzin ustalono, że: "na przedmiotowej działce wybudowano dwa budynki o konstrukcji drewnianej i murowanej. Pierwszy budynek konstrukcji drewnianej o wym. dł. 7,2m, szer. 4,7m, wys. ok. 3,5m z dobudowanym wejściem o wym. dł. 1,9m, szer. 1,4m, wys. ok.3,5m pokryty w całości płytą falistą i kącie nachylenia połaci ok. 25°, usytuowany w odległości około 15 m od granicy z działką nr [...]. W ścianach zamontowane są okna, a od frontu wejście z drzwiami oraz komin wys. ok. 3,5m. Drugi budynek konstrukcji murowanej (z przyziemiem, stropem i poddaszem) o powierzchni zabudowy około [...]m2 wysokość około 5,5m z dachem dwuspadowym pokryty dachówką karpiówką ceramiczną ułożoną na zakładkę i kącie nachylenia połaci około 45°. Budynek posiada okna i drzwi, a w połaci dachowej wykonano lukarnę, usytuowany w odległości około 10m od granicy z działką nr [...]. Nieruchomość jest częściowo ogrodzona, w obejściu zgromadzony jest materiał i sprzęt budowlany".

Z opisu wynika ponadto, że w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zwrócił się do organu gminy o udzielenie informacji, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w dniu [...] uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr [...] jest obowiązujący na terenie objętym czynnościami organu nadzoru budowlanego oraz do Starostwa Powiatowego w O., jako właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o wyjaśnienie, czy A. O. uzyskiwał pozwolenia na budowę albo czy dokonywał zgłoszeń zamiaru wybudowania obiektów stwierdzonych w czasie kontroli.

Starosta Powiatowy w udzielonej odpowiedzi podał, że dla przedmiotowej nieruchomości nie wydawano żadnych pozwoleń na budowę, natomiast były dokonywane wielokrotnie zgłoszenia zamiaru wykonania różnych robót budowlanych, do których każdorazowo wnosił sprzeciw Starosta O.

Natomiast organ gminy odpowiadając na pismo poinformował, że: "w chwili obecnej działka nr [...] nie istnieje. Przedmiotowa nieruchomość została podzielona przez właściciela na mniejsze, oznaczone numerami: [...], [...], [...],[...]. Pomimo dokonanego podziału miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi N. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...], nie uległ zmianie. Przed podziałem działka nr [...] posiadała oznaczenia: R - rola z zakazem zabudowy, ZT- zieleń trwała z zakazem zabudowy oraz W - wody płynące. Obiekty budowlane, o których mowa w piśmie PINB po podziale nieruchomości [...], umiejscowione są na działce nr [...]. Działka nr [...] zgodnie z obowiązującym MPZP posiada oznaczenia: R - rola z zakazem zabudowy, ZT - Zieleń trwała z zakazem zabudowy oraz W - wody płynące.

W dniu 14 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził ponowne oględziny zainwestowanej nieruchomości, w toku których potwierdzone zostały poprzednie ustalenia.

Nieobecność inwestora podczas dokonywanej czynności uniemożliwiła ustalenie powierzchni zabudowy poprzez obmiar budynku.

Taką informację organ nadzoru budowlanego uzyskał od Starosty O., który przekazał dane dotyczące zinwentaryzowanej powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku oraz poinformował, że pomiary zostały dokonane przez uprawnionego geodetę w dniu 4 października 2014 r. podczas wykonywania pracy geodezyjnej związanej z aktualizacją mapy w celu wykonania na niej projektu podziału nieruchomości. Powierzchnia zabudowy budynku oznaczonego numerem ewidencyjnym [...] określona została na podstawie danych z pomiaru terenowego na [...] m2 i takie dane są ujawnione w operacie pomiarowym podziału działki nr [...] w obrębie N., zarejestrowanym w dniu 28 października 2014 r. w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym pod konkretnym numerem.

Ponadto w toku prowadzonych w sprawie czynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił również – na podstawie informacji udzielonych przez organ gminy, że A. O. występował z wnioskami z dnia 22 października 2010 r. i z dnia 4 lutego 2015 r. o ustalenie numeru porządkowego dla obiektów zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości N.

Dysponując takim materiałem organ pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku gospodarczego zinwentaryzowanego geodezyjnie i oznaczonego numerem [...] na działce nr [...], obręb N.

Dodatkowo organ nadzoru budowlanego został poinformowany przez organ Gminy M. o obowiązywaniu nadal miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu [...] uchwałą Nr [...] i przyjętego w nim ustalenia o zakazie wprowadzania zabudowy na przedmiotową działkę. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał A. O. rozbiórkę budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] zinwentaryzowanego geodezyjnie i oznaczonego numerem [...] w obrębie geodezyjnym N., gmina M. wybudowanego bez zgłoszenia. Decyzja ta została uchylona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. O. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego uzyskał od Gminy M. informację, że działkę oznaczoną numerem [...] w miejscowości N. o powierzchni [...] ha A. O. nabył w dniu 10 grudnia 2009 r. od Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych.

Ponadto organ przeprowadził w dniu 12 czerwca 2017 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, które potwierdziły wcześniejsze ustalenia dokonane w dniu 22 września 2014 r. i w dniu 14 lipca 2016 r. Z treści protokołu sporządzonego w czasie oględzin wynika, że na działce (nr [...]) nadal istnieją dwa budynki, nieruchomość jest częściowo ogrodzona, zgromadzony jest na niej materiał budowlany i sprzęt budowlany.

Kontynuując czynności postępowania organ przeprowadził też dowód z zeznań świadka – Sołtysa wsi N., który oświadczył, że budynek oznaczony numerem [...] został wybudowany między 2012 a 2013 rokiem.

W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – motywując podjęte w sprawie orzeczenie – wyjaśnił, że istnieje ustawowe zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadkach określonych w art. 29-31 ustawy – Prawo budowlane.

Przepisy te stanowią katalog budów oraz rodzajów robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.

Organ powołał też przepis art. 28 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy i przedstawił ustawowe wyjaśnienie pojęcia roboty budowlane, zawarte w art. 3 pkt 7 tej ustawy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał też szczegółowy opis przedmiotowego budynku, zamieszczony przez organ pierwszej instancji w protokole oględzin nieruchomości, w którym został on oznaczony jako budynek nr 2 "o konstrukcji murowanej dwukondygnacyjny (parter+poddasze). Dach dwuspadowy niesymetryczny, pokryty dachówką ceramiczną karpiówką ułożoną na zakładkę. Budynek posiada okna i drzwi. W połaci dachowej od strony północnej wykonano lukarnę. Połać dachowa od strony północnej w ok. 3A swojej szerokości została przedłużona, stanowiąc zadaszenie dobudowy i czegoś co może być formą podcienia lub drewutni. W szczytach budynku wyprowadzone są kominki wentylacyjne z rur".

Zdaniem organu odwoławczego na powyższe przeznaczenie budynku, wskazują nieskuteczne dokonywane zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w O., w których inwestor cały czas podnosi, iż zamierza wybudować przynajmniej 2 budynki gospodarcze, oraz z pism inwestora, w której cały czas podnosi, iż są to budynki gospodarcze.

Organ wskazał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany na przełomie lat 2012-2013, co wynika z zeznań Sołtysa wsi zamieszczonych w protokole z przesłuchania świadka oraz z Ksiąg Wieczystych prowadzonych dla nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...], z której zostały wyodrębnione działki [...],[...],[...],[...]; przedmiotowy budynek położony jest na działce nr [...]. Z Księgi Wieczystej [...] prowadzonej dla działki nr [...], którą założono w 2009 r. wynika, iż nie ma na niej żadnych budynków, równocześnie Księga Wieczysta [...] prowadzona dla działki [...] prowadzona od 2015 r. nie wykazuje, aby znajdowały się na niej budynki. Równocześnie inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o legalności przedmiotowego obiektu budowlanego (pozwolenia na budowę, zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej), czy też innej daty budowy, wobec czego należy przyjąć, iż na przedmiotowej działce w dacie jej nabycia w 2009 r. nie znajdował się żaden budynek, a przedmiotowy budynek gospodarczy oznaczony geodezyjnie nr [...], został wybudowany na przełomie lat 2012-2013, do budowy, którego równocześnie A. O. się przyznaje np. w piśmie z dnia 24 stycznia 2011 r., skierowanym do PINB w O., w którym informuje o tym, że rozpoczął roboty budowlane.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz ze zgromadzonych materiałów dowodowych w przedmiotowej sprawie A. O. dokonywał wielokrotnie zgłoszenia przedmiotowego budynku gospodarczego oznaczonego geodezyjnie, jako nr [...], jednakże do każdego zgłoszenia uprawniony organ administracji publicznej wnosił sprzeciw. Sprzeciwy podyktowane były brakiem możliwości zabudowy przedmiotowej działki nr [...] utworzonej z działki nr [...], objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi N. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...].

Wyjaśnił również, iż na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku gospodarczego wymagane było zgłoszenie takiego zamiaru w organie administracji architektoniczno-budowlanej, co też strona skarżąca uczyniła jednakże został wniesiony sprzeciw od każdego takiego zgłoszenia, co przesądza o słuszności wyboru trybu określonego w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.

Organ orzekający wskazał ponadto, iż w przedmiotowej sprawie słusznie powiatowy organ nadzoru budowlanego nie wydał postanowienia na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, którym umożliwionoby legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku gospodarczego oznaczonego geodezyjnie nr [...] na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym N., oznaczonej przed podziałem jako działka nr [...], która posiada oznaczenia: R – rola z zakazem zabudowy, ZT- zieleń trwała z zakazem zabudowy oraz W - wody płynące. Obiekty budowlane, które zostały wybudowane przez A. O. po podziale nieruchomości [...], umiejscowione są na działce nr [...]. Działka nr [...] zgodnie z obowiązującym MPZP posiada oznaczenia: R - rola z zakazem zabudowy, ZT - Zieleń trwała z zakazem zabudowy oraz W - wody płynące, co świadczy o tym, iż nie przewidziano możliwości zabudowy na przedmiotowej działce, żadnym budynkiem.

Zdaniem organu odwoławczego słusznie, organ pierwszej instancji uznał, iż w związku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie istnieje możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu budowlanego, co skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego oznaczonego geodezyjnie nr [...] na działce nr [...] obręb N. gm. M. w konsekwencji braku możliwości zastosowania art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Powyższe okoliczności wyeliminowały możliwość legalizacji budynku gospodarczego, w związku z czym organ został zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

W konkluzji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego i analizie stanu faktycznego, że nie można wydać innego rozstrzygnięcia jak nakaz rozbiórki obiektu budowlanego tj. budynku gospodarczego o pow. [...]m2 oznaczonego geodezyjnie nr [...] na działce nr [...] obręb N. gmina M. na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z uwagi na to, iż przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do odwołania wniesionego przez A. O. i kwestii w nim podnoszonych, organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie naruszył żadnych z powołanych w odwołaniu przepisów, równocześnie żadna okoliczność w nim podnoszona nie ma wpływu na przedmiotową sprawę i nie stanowiła przesłanki do uwzględnienia wniesionego odwołania. Odnosząc się do uchwalonego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, organ orzekający wskazał, że nie jest ono tożsame z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Opisana powyżej decyzja odwoławcza została zaskarżona przez A. O. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi A. O. zaskarżając decyzję w całości zarzucił jej:

"1/ naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

a/ decyzjom wydanym w sprawie nakazu rozbiórki budynków jednorodzinnych [...] oraz [...] przed zmiana [...] i [...] zarzucam niezgodności z prawem w zakresie art. 4 oraz art. 48 i 49b Prawa budowlanego, Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym potwierdzonego dwukrotnie w uchwałach nr [...] oraz [...] Rady Miasta wskazując na art. 157 § 1 oraz art. 156 § 1 punkt 1 i 7 ustawy kpa jako kodeks postępowania administracyjnego,

b/ błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez przyjęcie, iż wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną w ramach istniejącej działki gospodarstwa rolnego parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do [...] m2 gdy tym czasem wymagane jest wyłącznie zgłoszenie a jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu w terminie 21 uważa się za milcząca zgodę,

c/ niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 oraz 49b ust. 1 Prawa Budowlanego poprzez przyjęcie, iż zamierzenie narusza ustalenia m.p.z.p oraz, że budynki wybudowano bez uprzedniego zgłoszenia o zamierzonym rozpoczęciu robót odpowiedniemu organowi budowlanemu w tym umorzenia sprzeciwu Starosty O. organów nadrzędnych tj. Wojewody D. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.,

d/ błędnej wykładni art. 48 i 49b Prawa Budowlanego poprzez przyjęcie, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej wnoszący sprzeciw nie podlega kontroli oraz zaskarżeniu sprzeciwu w sprawie budowy budynków do organów wyższego stopnia tj. Wojewody D. oraz GINB w W.,

e/ naruszeniu przepisów art. 2 Konstytucji RP stanowiących, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, oraz że podstawą ustroju rolnego Państwa jest gospodarstwo rolne albowiem DWINB we W. wbrew zasadzie sprawiedliwości społecznej oraz podstawy ustrojowej gospodarstwa rolnego w wydanych decyzjach narusza prawa podmiotowe i Kodeks postępowania administracyjnego w sposób oczywisty i nie budzący wątpliwości przepisy art. 6. art. 7 ,art. 8, art. 12 §1, art. 75 art. 77 art. 78 co doprowadziło w konsekwencji do utraty zaufania obywatela do organu administracyjnego i państwa prawa. Jak i braku poszanowania Konstytucji RP w zakresie art. 5, 7.21 a w szczególności art. 23 stanowiącego, że podstawą ustroju rolnego RP jest gospodarstwo rolne którego skarżący jest prawnym właścicielem,

f/ uchybieniu przepisom art. 154 § 1 przez organ pierwszej instancji a powtórzone uchybienie powtórne przez DWINB we W. na co bezspornie wskazują dwie uchwały Rady Miasta nr r [...] oraz nr [...] oraz Decyzja Wojewody D. jak i GINB w W. umarzając sprzeciw i stwierdzając wyeliminowania z obiegu prawnego sprzeciwu,

g/ naruszenie oczywiste i nie budzące wątpliwości art. 156 § 1 punkt 2 oraz 7 co w swej konsekwencji doprowadziło, iż w obiegu prawnym obowiązują dwie decyzje nr [...] oraz [...] DWINB we W. naruszające rażąco Decyzje nr [...] Wojewody D. uchylająca i umarzająca w całości Decyzje Starosty O. nr [...] jako sprzeciwu w sprawie budowy budynku gospodarczego sanitarnego oraz postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody nr [...] z uwagi na wycofanie z obiegu prawnego co gruntuje postanowienie Sądu Rejonowego w O. sygn. akt [...] umarzającego postępowanie w sprawie samowoli budowlanej z art. 90 Prawa budowlanego z donosu o samowoli budowlanej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.,

g/ przepisów art. 8 kpa tj. Zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady rozstrzygania sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu obywatela uregulowanej w art. 7 kpa, w niniejszej sprawie DWINB, będąc powołany do administracyjnej kontroli decyzji organów administracji dopuścił do tego, iż w sprawie doszło do wydania błędnych decyzji przez co nie doszło do rzetelnego, systemowego rozwiązania kwestii budowy dwóch budynków w 2010 r. oraz dwóch budynków w 2015 r. niezbędnych dla prowadzenia działalności rolniczej, przez co mam poważne straty finansowe, oraz zostałem pozbawiony dożywotnio emerytury rolniczej związanej z brakiem możliwości przekazanie gospodarstwa następcy prawnemu,

2/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania polegające na:

- nie dopuszczeniu dowodu z pisma Starosty Powiatowego w O. znak [...] w zakresie punktu nr 3 zatytułowanego w dniu 25 marca 2010 r. - zgłoszenie budowy budynku sanitarnego i budynku gospodarczo magazynowy oraz postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] znak [...] w zakresie uzasadnienie "wobec wycofania z obiegu prawnego decyzji Wojewody D. brak jest przedmiotu postępowania jak i naruszeniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie zgodności obowiązkowej "studium" i m.p.z.p jak i nie przyjęcie oczywistego faktu odrolnienia działki [...] i tym samym przyjęcie, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, to jest zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy M. nie ma znaczenia rozstrzygającego w niniejszej sprawie oraz uchwały Rady Miasta i Gminy jak i nowelizacji Prawa budowlanego w zakres art. 29 z dniem 1 stycznia 2017 r. tj. art. 29 ust. 1 punkt 1 litera a - bez zgłoszenia i pozwolenia."

Powołując się na przedstawione powyżej podstawy – "każdą z osobna, jak też wszystkie łącznie, na zasadzie art.157 § 1 w związku z art. 156 § 1 punkt 1 i 7 oraz art. 161 § 3 ustawy zwanej kodeksem postępowania administracyjnego" skarżący wniósł o:

"1/ uchylenie w całości decyzji DWINB we W. z dnia [...] wskazanych na wstępie

1a/ stwierdzenie, że decyzje nie mogą być wykonane w całości jako naruszające bezpieczeństwo obywatela na co wskazuje art. 161 kpa,

2/ stwierdzenie, że decyzje nr [...] oraz [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. były wydane z naruszeniem prawa powszechnie obowiązującego i prawa miejscowego w zakresie przepisów wskazanych na wstępie w szczególności rażącej interpretacji art. 48 i 40b ustawy – Prawo budowlane, które w opisanej sytuacji było bezprawiem z rażącym naruszeniem prawa wskazując decyzje Wojewody D. i postanowienie GINB w W. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w O.,

3/ przyznanie pomocy prawnej z urzędu."

W uzasadnieniu skargi powołana została argumentacja stanowiąca rozwinięcie sformułowanych w jej wstępie zarzutów.

W doręczonej Sądowi w dniu 9 kwietnia 2018 r. odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając jednocześnie, że zarzuty w niej zawarte są bezzasadne.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 maja 2018 r. – skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, natomiast postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2018 r. postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone.

Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2019 r.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 października 2019 r. działający na podstawie upoważnienia pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego czy prawa materialnego w rozpoznawanej sprawie, co uprawniało Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie oraz oceny Sądu była decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., nakazującą A. O. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki nr [...], zinwentaryzowanego geodezyjnie i oznaczonego numerem [...] w obrębie geodezyjnym N., gmina M., wybudowanego bez zgłoszenia.

Organy właściwe instancyjnie orzekały w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym prowadzonym w tej sprawie stosując przepisy powoływanej wcześniej ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie art. 3 pkt 7 powoływanej regulacji wyjaśnił pojęcie robót budowlanych wskazując, iż jest to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, natomiast w przepisie art. 3 pkt 6 podał, że budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Przepis art. 3 ustawy - Prawo budowlane zawiera również w pkt. 1 wyjaśnienie pojęcia obiekt budowlany, którym - stosownie do treści tego przepisu - jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury (ppkt. a, b i c).

We wskazanym wcześniej przepisie art. 29 powoływanej ustawy zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów (ust. 1) i robót budowlanych (ust. 2) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Z ustaleń faktycznych dokonanych w rozpoznawanej sprawie, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje i przyjętej w odniesieniu do przedmiotowego obiektu kwalifikacji - zdaniem Sądu właściwej - wynika, że obiekt ten należy do objętych regulacją art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i może skorzystać z ustanowionego tym przepisem przywileju zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale oznacza to, że inwestor przed zrealizowaniem go powinien był zgłosić zamiar jego wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Niespełnienie tego wymogu skutkuje powinnością traktowania tego obiektu jako wykonanego w warunkach samowoli budowlanej.

W uzasadnieniach decyzji wydanych w postępowaniu instancyjnym zamieszczony został szczegółowy opis obiektu z uwzględnieniem jego parametrów wielkościowych, w tym powierzchni zabudowy wynoszącej [...] m2, która nie przekracza limitowanej ustawowo wielkości [...] m2 i uprawniała do realizacji tego budynku na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi dokonanego w trybie art. 30 ustawy – Prawo budowlane bez konieczności uzyskania – przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z jego budową – pozwolenia na budowę.

Czynności wyjaśniające przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie wykazały, że inwestor wykonując przedmiotowy budynek gospodarczy nie zastosował się do ustawowego wymogu, wynikającego z treści art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

(Akta sprawy wskazują, że inwestor w przypadku niektórych obiektów zrealizowanych na działce oznaczonej przed podziałem numerem [...], w obrębie N. dokonywał zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ich wykonywania, ale każdorazowo organ wnosił sprzeciw decyzją utrzymywaną w mocy przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym, natomiast w jednym przypadku Wojewoda D. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił wnoszącą sprzeciw decyzję Starosty O. z powodu niezachowania terminu do dokonania tej czynności i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, z tym że decyzja dotyczyła budynku sanitarnego o powierzchni [...] m2 oraz budynku gospodarczo-magazynowego o powierzchni [...] m2, a nie budynku gospodarczego o powierzchni [...] m2, czyli przedmiotowego obiektu.)

Należy też zwrócić uwagę, że wskazana powyżej ustawa w sposób kompleksowy normuje przebieg procesu inwestycyjnego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania i utrzymywania obiektów budowlanych, a także zasady podejmowania w tych sprawach działań przez właściwe organy administracji publicznej. Reguluje również sposoby likwidacji samowoli budowlanej, która może polegać na skutecznym przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, łączącej się z koniecznością spełnienia określonych ustawowo przesłanek i wolą inwestora albo na orzeczeniu nakazu rozbiórki w warunkach ustawowo określonych.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające w postępowaniu instancyjnym zastosowały drugi wariant uzyskania stanu zgodności z prawem, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego przedmiotowego budynku gospodarczego przy zastosowaniu przepisu art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Natomiast w zastrzeżonym przepisie art. 49b ust. 2 ustawodawca postanowił, że:

"Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego."

(Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych - jak jednoznacznie wynika z treści przepisu - nie jest wydawane w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego uznający celowość uruchomienia trybu legalizacyjnego orzeka w postanowieniu o pozostałych obowiązkach wskazanych przez ustawodawcę.)

W uzupełnieniu omawianej kwestii należy wyjaśnić, że pierwotnie przyjęte w ustawie radykalne traktowanie samowoli budowlanej, nieuwzględniające możliwości wyeliminowania naruszeń prawa, było oceniane krytycznie i uznawane za przejaw odstąpienia od systemowej zasady obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Akcentowano to, że ograniczenie ustaleń dokonywanych w sprawie do stwierdzenia, że obiekt budowy lub jego część wykonuje się lub wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo sprzeciwu wniesionego przez właściwy organ nie odpowiada wymogowi ustalenia prawdy obiektywnej a poprzez to standardom państwa praworządnego.

Postulowano uregulowanie możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, szczególnie w przypadku braku naruszenia nią interesu publicznego lub społecznego albo znikomej szkodliwości społecznej. Na tą kwestię oraz zasadę proporcjonalności zwrócił też uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 31 stycznia 1996 r. K 9/95, OTK 1996 r. Nr 1, poz. 2), uznając, że zasada proporcjonalności jest elementem składowym zasady państwa prawnego. Państwo prawne natomiast opiera się na racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie stanowienia prawa.

Z zasady tej wypływa - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny - po pierwsze: przyjmowanie danej regulacji tylko wówczas gdy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana; po drugie - nakaz kształtowania danej regulacji w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków i po trzecie wymóg zachowania proporcji między efektami wprowadzonej regulacji, a ciężarem, względnie niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli. Zasada proporcjonalności w szerokim ujęciu kładzie szczególny nacisk na adekwatność celu i środka użytego dla jego osiągnięcia. Wynika z tego, że jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu niż dragi, to należy - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - wybrać środek korzystniejszy dla podmiotu.

Z kolei z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która) wprowadziła możliwość legalizacji samowoli budowlanej wynika, że celem regulacji jest umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, ale pod warunkiem, że obiekt ten istnieniem nie narusza przepisów. Wskazano też, że przepis art. 48 ust. 1, który pozostawia się w znowelizowanym brzmieniu można zastosować dopiero, gdy w następstwie czynności właściwego organu, o których mowa w ust. 2 (część końcowa) i ust. 3 nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

(Trybunał Konstytucyjny orzekał w odniesieniu do przepisu art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, ale przywołana argumentacja może być - w ocenie Sądu - zastosowana również w odniesieniu do art. 49b tej ustawy ze względu na zbieżność problematyki.)

Przypomnienie motywacji ustawodawcy, którą ukierunkowało także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego ma charakter tylko uzupełniający, bowiem wieloletnia praktyka orzecznicza organów nadzoru budowlanego i sądów administracyjnych sprawowana przy zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane regulujących procedury naprawczą i legalizacyjną, wypracowała oczekiwany przez ustawodawcę sposób wykorzystywania tych przepisów nie wykazując zasadniczo rozbieżności interpretacyjnych.

Zważyć też należy, że wobec treści art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowlane i dorobku judykatury administracyjnej przyjęto, że orzeczenie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego wydawane jest wówczas, gdy właściwy organ nadzoru budowlanego ustali w sposób jednoznaczny, że wykorzystanie procedury legalizacyjnej nie będzie skuteczne, bowiem wobec istoty naruszenia prawa nie jest możliwe uzyskanie stanu zgodności z prawem w sposób inny aniżeli poprzez rozbiórkę obiektu budowlanego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 290/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 833/14).

Oznacza to – przy uwzględnieniu przyjętej koncepcji trybu legalizacyjnego – że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest orzekany bezwzględnie.

Stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego, bowiem właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do podjęcia czynności, umożliwiających ustalenie, czy możliwa jest legalizacja danego (konkretnego) obiektu zrealizowanego bez dokonania przed przystąpieniem do jego budowy zgłoszenia takiego zamiaru lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Z treści przywołanego wcześniej przepisu art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane wynika, że właściwy organ rozważając możliwość uruchomienia procedury legalizacyjnej powinien przede wszystkim zbadać, czy budowa zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Ustalenie, że ten warunek zgodności ze wszystkimi wskazanymi przez ustawodawcę przepisami, jest spełniony uprawnia właściwy organ do zainicjowania trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane poprzez orzeczenie nakładające na samowolnego inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów. Natomiast negatywna ocena w zakresie zgodności samowolnie wykonanego obiektu z którymikolwiek przepisami powyżej określonymi będzie skutkowała obowiązkiem orzeczenia przez właściwy organ nakazu rozbiórki takiego obiektu. Jeżeli więc legalizacja a priori nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane zastrzeżenia dotyczące wymogu zgodności ze wskazanymi przepisami, podjęcie decyzji o rozbiórce jest dla właściwego organu nadzoru budowlanego obligatoryjne i – wobec kategorycznej dyspozycji ustawodawcy – niezależne od woli organu i innych okoliczności. Decyzje podejmowane w tym trybie mają bowiem charakter związany, co oznacza, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i w warunkach obowiązującej regulacji prawne nie jest możliwa jej legalizacja, to organ jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do decyzyjnego nakazania rozbiórki (np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Białymstoku z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 352/17, Lex nr 2373325; Naruszenie z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 616/18, Lex nr 2683293).

W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie należy – zdaniem Sądu – zaakceptować stanowisko przyjęte przy orzekaniu przez organy właściwe instancyjnie.

Nakazując rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego organy nadzoru budowlanego uznały za zbędne uruchomienie procedury legalizacyjnej ze względu na nieusuwalne – w ocenie organów – naruszenie prawa przy realizacji tego obiektu, wynikające z jego niezgodności z ustaleniami obowiązującego w obszarze zainwestowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w M. Nr [...] z dnia [...], opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa D. z dnia [...] nr [...], poz. [...]. Zgodnie z zapisami powołanego aktu planistycznego działka, na której usytuowany został przedmiotowy budynek gospodarczy wykonany między 2012 a 2013 rokiem, oznaczona aktualnie numerem [...] i wydzielona z działki oznaczonej numerem [...] znajduje się w obszarze objętym oznaczeniami planistycznymi: R – rola z zakazem zabudowy, ZT – zieleń trwała z zakazem zabudowy oraz W – wody płynące. Te same oznaczenia dotyczyły działki numer [...] przed jej podziałem.

W ocenie Sądu przedstawione powyżej ustalenia organów nadzoru budowlanego właściwych instancyjnie w zakresie daty zrealizowania przedmiotowego budynku gospodarczego i treści zapisów planu miejscowego, z których wynika niedopuszczalność lokalizowania na terenie działki numer [...] (poprzednio [...]) obręb N. takiego obiektu, są prawidłowe. W konsekwencji – wobec takich ustaleń – prawidłowo zastosowany został w rozpoznawanej sprawie przepis art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i orzeczono nakaz rozbiórki opisywanego wcześniej obiektu budowlanego.

Niezgodność tego obiektu z ustaleniami obowiązującej uchwały planistycznej wykluczyła możliwość przeprowadzenia w odniesieniu do niego procedury legalizacyjnej, której wymaganą bezwzględnie przesłanką jest zgodność samowolnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W judykaturze administracyjnej nie powoduje kontrowersji pogląd, aprobowany również przez skład orzekający w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z którym w przypadku, gdy treść ustaleń powyżej wskazanych aktów (tzn. planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy) w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego powinien podjąć decyzję na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i nakazać rozbiórkę odstępując w sposób uprawniony od postępowania legalizacyjnego (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Krakowie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1401/18, Lex nr 2705342; Gdańsku z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 790/18, Lex nr 2641508; Poznaniu z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 850/18, Lex nr 2633066).

Niezależnie od powyższego należy też zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że jeżeli w dniu orzekania przez organ nadzoru budowlanego brak jest podstaw do legalizacji obiektu budowlanego ze względu na jego niezgodność i ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które na terenie posadowienia obiektu, którego dotyczy postępowanie nie przewiduje możliwości ich lokalizacji np. poprzez zakaz zabudowy, to organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.

Sąd stwierdził również, że nawet w sytuacji realizowania obiektów i robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia zamiaru ich budowy, muszą być one zgodne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Plany miejscowe są bowiem aktami prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm.).

Prowadzenie robót budowlanych np. budowy obiektu budowlanego wbrew postanowieniom planu miejscowego jest przypadkiem samowoli budowlanej (np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1743/13).

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, jako zgodne z prawem nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego, działającemu z tytułu przyznanego skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym uzasadnione jest treścią przepisu art. 250 wskazanej powyżej ustawy procesowej.