Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 335/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania po wznowieniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 5 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta K. na wniosek Z.S. wydał decyzję nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Nadbudowa budynku mieszkalnego, podniesienie kalenicy, budowa lukarn wraz ze zmianą geometrii dachu i adaptacją strychu na cele mieszkalne na dz. Nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K ". Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 14 października 2013 r.

W dniu 15 października 2013 r. do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. wpłynęło pismo J.P - właścicielki mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w którym ma być realizowana nadbudowa. Zarzuciła naruszenie obowiązku właściwego ustalenia stron postępowania, co jej zdaniem jest rażącym naruszeniem prawa. Decyzja dotyczy nadbudowy strychu znajdującego się bezpośrednio nad jej mieszkaniem, a zatem pominięcie jej jako strony w postępowaniu naruszyło jej interes prawny, wynikający z art. 28 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie w tej sprawie.

Następnie decyzją z dnia 24 listopada 2014 r. Prezydent Miasta K. umorzył wznowione postępowanie, bowiem ustalił, że J.P. nie przysługuje przymiot strony.

J.P. odwołała się od tej decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 3 marca 2015 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zaleciło, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przymiot strony Odwołującej ocenić w oparciu o art. 28 k.p.a., pamiętając, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 20 lipca 2015 r. ponownie umorzył postępowanie. Organ I instancji wskazał, iż przyjąć należy, że podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest uprawniony do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Ponadto wskazano, że w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, LEX nr 1121192 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego.

W postępowaniu poprzedzającym ustalenie warunków zabudowy przymiot strony przysługiwał wspólnocie mieszkaniowej budynku przy ul. [...] , którą tworzy ogół właścicieli lokali wyodrębnionych w budynku. Członkiem wspólnoty jest między innymi J.P. . Korespondencja w tej sprawie była kierowana do osób wchodzących w skład zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Kwestie sposobu informowania członków wspólnoty mieszkaniowej przez jej zarząd o sposobie jej reprezentowania czy też podejmowania w jej imieniu ewentualnych działań, a także w szczególności kwestia sposobu informowania członków wspólnoty o trwającym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest wewnętrzną sprawą wspólnoty mieszkaniowej, w którą organ administracji publicznej nie ingeruje. W toku postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy wspólnota mieszkaniowa nie zgłaszała żadnych uwag do postępowania.

Odnosząc się do zarzutów J.P. organ stwierdził, że sam fakt, iż dany lokal bezpośrednio sąsiaduje z poddaszem objętym zakresem przedmiotowego zainwestowania nie jest równoznaczny z istnieniem interesu prawnego właściciela tego lokalu, który uzasadniałby jego indywidualny udział, jako strony w postępowaniu. Strona nie wskazała konkretnej okoliczności powstającej w związku z realizacją zamierzenia bezpośrednio związanej z danym konkretnie lokalem i rzutującej na jej uprawnienia lub obowiązki. Obszerne i aktualne orzecznictwo sądowo-administracyjne przyznaje przymiot strony co do zasady wspólnocie mieszkaniowej, a nie poszczególnym właścicielom lokali. Organ stwierdził, że J.P. posiada interes faktyczny w przedmiotowej sprawie, a nie prawny. Nawet gdyby wnioskodawczynię uznać za stronę postępowania, to w sprawie i tak zapadłaby decyzja o tej samej treści, tak więc interwencja J.P. nie przyniosłaby faktycznej zmiany. Organ zgodnie z art. 146 k.p.a. ograniczyłby się do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa. Umorzenie postępowania było więc konieczne, bowiem stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż po wznowieniu okazało się, że wniosek był złożony przez osobę nieuprawnioną, nie będącą stroną.

Odwołanie od tej decyzji złożyła J.P. podkreślając, że powinna zostać uznana za stronę postępowania, bowiem decyzja ustalająca warunki zabudowy dotyczy nadbudowy strychu znajdującego się bezpośrednio nad jej mieszkaniem i narusza jej interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Wskazała w szczególności, że jej mieszkanie znajdzie się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Na uzasadnienie swojego stanowiska przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych. Przywołała także art. 140 Kodeksu Cywilnego oraz art. 64 Konstytucji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 3 lutego 2016 r., znak [...] - działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 147 oraz art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało swoją wcześniejszą decyzję kasatoryjną wydaną w tej sprawie z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt [...] Obecnie rozstrzygając sprawę Kolegium skupiło się na zbadaniu, czy zalecenia poprzedniego składu orzekającego zostały przez organ wypełnione.

Zdaniem składu Kolegium, organ I instancji jedynie ponownie arbitralnie stwierdził, że J.P , jako mieszkanka budynku podlegającego nadbudowie i której mieszkanie znajduje się bezpośrednio pod miejscem nadbudowy nie jest stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Tymczasem należy podzielić stanowisko odwołującej się, że nadbudowa będzie bezpośrednio oddziaływać na jej mieszkanie, choćby w postaci hałasu, czy zapylenia, co jest całkowicie logicznym wnioskiem. W przesłanym odwołaniu J.P. pisze, że sufit jej mieszkania jest równocześnie częścią wspólną dobudowywanej kondygnacji. Niezależnie od powyższego mając wątpliwości w tym względzie organ I instancji winien był zażądać od strony, by ów indywidualny interes wykazała. Organ takich działań nie podjął, a bez dokonania ustaleń powielił poprzednią decyzję.

W przedmiotowej sprawie charakter zamierzenia inwestycyjnego - nadbudowa budynku bezpośrednio nad mieszkaniem J.P. daje jej prawo do zajęcia stanowiska w sprawie. Niewątpliwie zamierzenie inwestycyjne może naruszać Jej prawa jako osoby trzeciej. Mieszkanie J.P. znajduje się bowiem w bezpośrednim obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, gdyż bezpośrednio do niego przylega, dlatego powinna była być adresatem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w konsekwencji może również skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją, gdy nie brała udziału w postępowaniu bez swej winy - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1051/14.

Stroną postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest wnioskodawca (inwestor) oraz podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości, dla której mają zostać ustalone warunki zabudowy. Z uwagi na zakres oddziaływania inwestycji za stronę postępowania mogą być również uznani właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z terenem inwestycji, a w przypadku szerszego zakresu oddziaływania inwestycji także właściciele innych nieruchomości, nie tylko sąsiednich.- patrz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 791/14. Zdaniem składu orzekającego Kolegium J.P. wykazała swój interes prawny w byciu stroną postępowania, dlatego powinien on być jej przyznany. Interes ten wynika z norm prawa materialnego dotyczących własności i pozostaje on w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w przedmiotowej sprawie administracyjnej.

W rozpatrywanym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z tzw. interesem prawnym Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. ale także interesem prawnym samej J.P. , jedno drugiego nie wyklucza.

Należy zatem stwierdzić, że J.P. wykazała istnienie interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 28k.p.a., gdyż wykazała związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, wynikającą z przepisów dotyczących prawa własności, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na jej sytuację prawną. Interes ten jest bezpośredni, konkretny i realny i znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1000/12).

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z.S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

← art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że J.P. jako członek wspólnoty mieszkaniowej posiada interes prawny i winna być uczestnikiem przedmiotowego postępowania administracyjnego, podczas gdy wszechstronna i wnikliwa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzić powinna do ustaleń wprost przeciwnych z ostrożności procesowej:

← art. 146 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, podczas gdy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwala na ustalenie, że pomimo wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie uczestniczka J.P. wyjaśniła, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej o wyrażeniu zgody na nadbudowę została podjęta, gdy nie była jeszcze właścicielką lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawe m, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym.

W tym miejscu wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Postępowanie wznowieniowe jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w ściśle określonych przepisami kodeksu prawa administracyjnego ramach. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych z powodu wad postępowania wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 oraz w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie było dotknięte wadami wyliczonymi w tych przepisach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, wymienione w powołanych wyżej przepisach k.p.a. Postępowanie takie musi co do zasady zakończyć się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 151 k.p.a. tj.

a) decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej - gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

b) decyzji uchylającej decyzję dotychczasową - gdy organ ten stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającą o istocie sprawy,

c) decyzji stwierdzającej wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa - jeżeli w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a.

Organ administracyjny prowadzący sprawę wznowieniową może rozważać uchylenie decyzji pierwotnej i wydanie w tym zakresie nowego rozstrzygnięcia dopiero po stwierdzeniu, że w sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania. Jeżeli zaś stwierdzi brak takich przesłanek – co do zasady wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.

Co do sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego w przypadku ustalenia, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną postępowania (stwierdzenia w trakcie wznowionego postępowania, że nie występuje przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa), orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna dopuszczają dwie możliwości.

W pierwszym przypadku wskazuje się, że sytuacja taka skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie decyzji na podstawie art. 105 k.p.a. (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. sygn. II OSK 2509/10; w wyroku z dnia 19 października 2011 r. II OSK 1406/10).

W drugim przypadku wskazuje się, że nie jest wyłączone stosowanie w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania art. 105 § 1 i 2 k.p.a. – to znaczy, że możliwe jest umorzenie postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 585). Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania będzie jego wszczęcie na wniosek podmiotu, który nie posiadał w sprawie interesu prawnego. (tak np. NSA w wyroku z dnia 10.04.2014r. sygn. II OSK 2731/12, z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1158/10).

Tym samym organ I Instancji, zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wybierając i szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu wznowionego postępowania, nie uchybił przepisom postępowania.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy J.P. , właścicielka lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...] , ma odrębny od samej wspólnoty interes prawny, powodujący, że powinna była mieć w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy przymiot strony, niezależnie od samej wspólnoty. Organ I instancji wskazuje, że interesu takiego skarżąca nie posiada. Natomiast organ II Instancji twierdzi, że interes prawny skarżącej związany jest z tym, że "nadbudowa będzie bezpośrednio oddziaływać na jej mieszkanie, choćby w postaci hałasu, czy zapylenia" jak również interes ten wynika "z przepisów dotyczących prawa własności", jednakże przepisów tych w uzasadnieniu swej decyzji konkretnie nie wskazuje.

Nie budzi żadnych wątpliwości, że krąg stron postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy ustala się na zasadach przewidzianych w art. 28 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Choć przepis art. 28 Kpa budzi liczne kontrowersje zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie, to jednak w zasadzie konsekwentnie podkreśla się, że interes prawny musi być aktualny i realny, a swoje umocowanie znaleźć musi w konkretnej normie prawnej. Aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., I OSK 2226/12, LEX nr 1356980) .

W odróżnieniu od interesu prawnego, interes faktyczny polega na sytuacji w której podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania, jednakże "zainteresowanie" to nie znajduje oparcia w normie prawa powszechnie obowiązującego. Zdarzenia przyszłe lub niepewne nie stanowią o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.

Jednocześnie bez wątpienia jest tak, że dla ustalenia statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie jest wymagane naruszenie interesu prawnego, ale wystarczające jest jego istnienie.

Ponadto warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty mieszkaniowej w sprawie, której przedmiotem jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest wykazanie przez tegoż członka jego indywidualnego interesu prawnego, mającego umocowanie w określonej normie

Z istoty decyzji o warunkach zabudowy wynika natomiast (art. 59, art. 61 oraz art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.), że wydawana jest w przypadku braku na obszarze objętym wnioskiem obowiązującego planu miejscowego, dla zamierzonej zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Celem wydania tej decyzji jest ustalenie, czy zgodnie z obowiązującymi przepisami w ogóle jest możliwa realizacja wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego, a jeśli tak, to jakie będą jego dopuszczalne parametry. Osoba występująca z wnioskiem o wydanie takiej decyzji nie musi się legitymować żadnym tytułem prawnym do nieruchomości objętej wnioskiem, jak również decyzja ta – o ile zostanie wydana - nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Dopiero w następnym etapie procesu inwestycyjnego tj. w przypadku składania wniosku o pozwolenie na budowę, inwestor musi legitymować się tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także dopiero w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, krąg stron postępowania ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem dopiero w przypadku prowadzenia przez właściwy organ postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, dla ustalenia kręgu stron postępowania istotny jest obszar oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie.

W niniejszej sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy, stroną postępowania była wspólnota mieszkaniowa budynku, w którym inwestycja jest planowana i dla której ustalono warunki zabudowy- reprezentowana przez Zarząd.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892), nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nieruchomością wspólną będą zatem przykładowo piony kanalizacyjne i wodne, ściany zewnętrzne, stropy, dach, strychy, korytarze, kominy, pralnie, suszarnie, przechowalnie wózków dziecięcych itp.

Zgodnie z art. 6 tej ustawy, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Powstaje ona zatem z mocy prawa, a członkostwo w niej nabywa się automatycznie z chwilą nabycia odrębnej własności lokalu. Zgodnie z art. 21 ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Podkreślić należy, że wybrany przez właścicieli lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty związanymi z zarządzaniem nieruchomością wspólną.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy, czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie. Natomiast do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. (ust. 2). Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności: udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego lub przebudowanego (ust. 3 pkt. 5 i 5a). Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 1 tej ustawy, właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy.

Wskazać zatem należy w świetle przywołanych wyżej przepisów, że decyzja o warunkach zabudowy nie wpływa na żadne indywidualne prawo uczestniczki, które sankcjonowałoby jej (odrębny od Wspólnoty) udział w charakterze strony w spornym postępowaniu. W szczególności legitymacja ta nie wynika -jak chce tego organ II Instancji - z przepisów regulujących prawo własności. Decyzja o warunkach zabudowy nie ingeruje bowiem w żaden sposób w odrębną własność lokalu przysługującą uczestniczce. Strop kamienicy stanowi część wspólną nieruchomości, bo choć w części stanowi sufit mieszkania uczestniczki, to jednak jako element konstrukcyjny budynku, nie służy wyłącznie uczestniczce.

Decyzja o warunkach zabudowy sama w sobie nie przesądza również o tym, czy inwestycja będzie realizowana, a tym samym że nastąpi nadbudowa nieruchomości wspólnej. Decyzja ta nie ma też wpływu na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy oraz na zmianę wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu nadbudowanego. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kwestie te wymagają uchwał wspólnoty mieszkaniowej, które nadto mogą być przez uczestniczkę kwestionowane przed sądem powszechnym.

Zupełnie inna sytuacja i tym samym inna ocena Sądu miałaby miejsce w przypadku, gdyby sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż z natury rzeczy nadbudowa powoduje, że lokal mieszkalny znajdujący się poniżej znajdzie się w obszarze oddziaływania inwestycji. Rozwiązania projektowe mogą mieć bowiem wpływ choćby na przebieg instalacji, obciążenia nośne, konstrukcyjne itp., które z kolei mogą mieć aktualny, realny i indywidualny wpływ na przedmiot własności uczestniczki.

Zupełnym nieporozumieniem jest natomiast teza Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że hałas i zapylenie podczas realizacji inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy, stanowią o interesie prawnym uczestniczki. Tego rodzaju uciążliwości (choć niewątpliwe), po pierwsze nie pozostają w żadnym związku z decyzją o warunkach zabudowy i są akademickim przykładem interesu faktycznego, a po wtóre – jako uciążliwości przejściowe i typowe dla każdego procesu budowlanego - nie stanowiłyby same w sobie nawet o interesie prawnym w przypadku prowadzenia postępowania o pozwolenie na budowę.

Ponownie rozpoznając odwołanie organ będzie obowiązany wziąć pod uwagę wyrażone w niniejszym wyroku poglądy Sądu.

Wobec naruszenia przepisów postepowania, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. o kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.