Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1152/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r., tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...] (dalej jako "skarżący", "Stowarzyszenie"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Burmistrz Miasta [...] wystąpił do organu nadzoru budowlanego o wydanie decyzji w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane tj. decyzji nakazującej demontaż urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...]odmówił nakazania rozbiórki urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła pw. W.N.M.P. w [...] przy ul. [...], którą wykonano bez pozwolenia na budowę, jak również bez zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Podstawą wydania takiej decyzji było stwierdzenie, że w wieży kościoła Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. W.N.M.P. w [...], zamontowane zostały urządzenia stacji bazowej telefonii komórkowej składające się z trzech anten sektorowych umieszczonych w otworach okiennych na wysokości 21.80 m n.p.t. i przymocowanych do ścian wewnętrznych wieży. Inwestor zamontował dwie szafy sterujące APM i TRM/APM, umieszczone wewnątrz wieży na wysokości 14,30 m n.p.t., które zostały zainstalowane za pomocą konstrukcji wsporczej do ścian wieży. Na wysokości 28,70 m n.p.t. w wieży została zamontowana antena radioliniowa. Urządzenia zasilane są z wewnętrznej instalacji elektrycznej kościoła. Zgodnie z przedłożoną przez przedstawiciela inwestora oceną oddziaływania na środowisko, zamontowane urządzenia nie zaliczają się do przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na środowisko.

Organ nadzoru budowlanego wskazał, że wziął pod uwagę, iż instalacja została wykonana wewnątrz wieży kościoła a przedłożona ocena jej oddziaływania na środowisko wskazuje, iż nie zalicza się do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz fakt. iż montaż urządzeń stacji nie stanowi budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane, jak też nie stanowi urządzenia o wysokości powyżej 3 m, zainstalowanego na obiekcie budowlanym, którego instalacja wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Z tych względów organ odmówił nakazania rozbiórki urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej.

[...] wystąpiło z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...]wskazując, iż jest ona dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB w [...] oraz dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. uznając, że badana decyzja nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponowne rozpatrzenia organowi celem wskazania podstawy prawnej kwalifikującą całość techniczno-użytkową w myśl konkretnego przepisu ustawy prawo budowlane, uzasadnienia stanowiska w kwestii nie zaliczenia inwestycji do mogącej znacząco oddziaływać na środowisko oraz odniesienia się do art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że budowa spornej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała pozwolenia na budowę. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowalnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji PINB w [...] z 2009 r., pozwolenia na budowę nie wymagało instalowania urządzeń na obiektach budowlanych. A contrario zatem, zrealizowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wewnątrz wieży kościoła wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ zwrócił przy tym uwagę, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, zarówno na podstawie art. 48 ust. 1, jak również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jest najbardziej dotkliwą sankcją wobec inwestora, zatem powinien być orzeczony po wyczerpaniu wszystkich możliwości legalizacji obiektu i dokładnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy.

GINB wskazał, że ze sprawozdania z badania pól elektromagnetycznych dla potrzeb bhp, wykonanego przez Laboratorium Badań Stanu Środowiska [...] Sp. z o.o. w dniu 3 września 2009 r. wynika, że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludności, nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkania. Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy opracowania zatytułowanego "Dokumentacja techniczna szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikacją przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, Dz. U. z 31.08.2007 r., nr 158, poz. 1105", sporządzonego w sierpniu 2009 r., wynika, że "dla projektowanej stacji dla anten sektorowych A,B,C,G,H i I wypadkowa równoważna moc promieniowania izotropowo zawiera się w przedziale 2000-5000 W. W związku z tym na załączonych rysunkach przedstawiono występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 150 m od środka elektrycznego anten na kierunku głównej wiązki promieniowania (dla minimalnych i 3 maksymalnych pochyleń wiązek)".

W ocenie organu odwoławczego z dokumentu wynika, że zarówno dla minimalnych wiązek promieniowania 0° jak i dla maksymalnych pochyleń wiązek (6° dla azymutów 75° i 285° oraz 7° dla azymutu 180°), brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości 150 m od środka elektrycznego anten na kierunku głównej wiązki promieniowania. Z ww. dokumentu wynika również, że w skład stacji bazowej wejdą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w pomieszczeniu na wieży na wysokości 14,30 m n.p.t. oraz anteny sektorowe i anteny radiolinii zamontowane na wieży Kościoła o wysokości 34,00 m n.p.t.

Powyższe w ocenie organu oznacza, że objęta niniejszym postępowaniem stacja bazowa nie kwalifikowała się do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, bowiem wynika to z braku występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości 150 m od środka elektrycznego anten na kierunku głównej wiązki promieniowania oraz z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ zwrócił również uwagę, że z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 9 listopada 2009 r. przed PINB w [...] z udziałem przedstawiciela Urzędu Miasta [...] wynika, że dla terenu, na którym zrealizowano sporną inwestycję brak jest planu zagospodarowania przestrzennego.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...]nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Ww. decyzja nie jest ponadto obarczona żadną z pozostałych wad prawnych, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Tym samym zaskarżona decyzja [...] WINB z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...]odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2009 r. odpowiada prawu.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyło Stowarzyszenie wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 poprzez uznanie, że inwestor spełnił wszystkie wymogi, które obowiązują w procedurze dotyczącej wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowalnego oraz udzielającej pozwolenia na budowę. Ponadto organ nie wyjaśnił, dlaczego tryb z art. 51 ustawy prawo budowlane stosuje się do legalizacji obiektu budowlanego (budowli) wybudowanego bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Stowarzyszenie zarzuciło także naruszenie art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że decyzja objęta wnioskiem dotyczy postępowania dla urządzenia a nie obiektu. Ponadto organ nie wyjaśnił, jakie warunki musiałby spełnić, aby inwestor otrzymać pozwolenie na budowę oraz w jakie sposób jej wykonał.

Zdaniem strony skarżącej organ naruszył art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane z uwagi na przyjęcie, że legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia następuje na podstawie przepisów 50 oraz 51 ustawy prawo budowlane, co jest sprzeczne z jednolitym orzecznictwem NSA. Ponadto naruszono art. 231 § 1 kodeksu karnego w związku z art. 48 ust 1 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, że legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia nie jest prowadzona w tym trybie albowiem samowole budowlane nie podlegają reżimowi wynikającemu z art. 48 ustawy prawo budowlane, co stoi w rażącej sprzeczności z orzecznictwem. W istocie organ dążył do zwolnienia inwestora z bardzo wysokiej opłaty legalizacyjnej. Nadto organ stwierdzając w decyzji, że istnieje konieczność zbadania zgodności inwestycji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu z jednoczesnym odstąpieniem od tego bez podania przyczyny naruszył art. 50 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu oraz pominął § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie strony skarżący wydając skarżoną decyzję organ naruszył również art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 1, 107 § 3 k.p.a. w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., w zw. z art. 72 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez:

brak podania przepisu prawa, z którego wynika, iż w przypadku realizacji tej samej instalacji radiokomunikacyjnej ustawodawca wyłączył badanie mocy anten, których EIRP jest wspólne na danym sektorze z uwagi, iż moc nie ma znaczenia przy dokonywaniu analizy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r.;

brak podania metody, na podstawie której dokonywano kwalifikacji z wyjaśnieniem, z jakich powodów nie analizowano faktycznej mocy EIRP, która jest sumą 2 anten na danym sektorze tym bardziej, iż nie wiadomo, czym jest rzekoma oś naniesiona w dokumentacji;

brak podania mocy anten radioliniowych;

brak interpretacji pojęcia miejsc dostępnych dla ludności;

nie wskazanie, jaka na danym terenie może być dopuszczalna maksymalna wysokość zabudowy z jednoczesnym udowodnieniem, iż osie głównych wiązek promieniowania wystąpią na wysokościach nie możliwych do zabudowy;

brak podania mocy anten radioliniowych wraz z określeniem czy wejdą w superpozycję z antenami sektorowymi;

brak podania metody obliczeniowej oraz określenia jej maksymalnego błędu;

brak podania czy uwzględniono w obliczeniach zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód;

brak jakiejkolwiek analizy udowadniającej, iż inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu bez dokonania w tym zakresie jakiejkolwiek analizy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Zaskarżoną do tutejszego Sadu decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...], odmawiającej nakazania rozbiórki urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej umieszczonej w wieży kościoła pw. W.N.M.P. w [...].

Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. . Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .

Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a

przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12

sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).

Przedmiotem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w wieży kościoła Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. W.N.M.P. w [...], były roboty budowlane polegające na zamontowaniu urządzenia stacji bazowej telefonii komórkowej składające się z trzech anten sektorowych umieszczonych w otworach okiennych na wysokości 21.80 m n.p.t. i przymocowanych do ścian wewnętrznych wieży. Inwestor zamontował dwie szafy sterujące APM i TRM/APM, umieszczone wewnątrz wieży na wysokości 14,30 m n.p.t., które zostały zainstalowane za pomocą konstrukcji wsporczej do ścian wieży. Na wysokości 28,70 m n.p.t. w wieży została zamontowana antena radioliniowa. Urządzenia zasilane są z wewnętrznej instalacji elektrycznej kościoła.

Organ odwoławczy stwierdziwszy co prawda, iż na wykonanie powyższych robót wymagane było pozwolenie na budowę uchylił się jednak od dokonania ich kwalifikacji w świetle przepisów Prawa budowlanego.

Przeprowadzone roboty budowlane należało zakwalifikować jako przebudowę, bowiem roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów technicznych lub użytkowych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji - są przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a omawianej ustawy. Jak stwierdził NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 563/07 "przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego, jak i zmianę sposobu użytkowania danego obiektu".

Przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a (o ile rzecz jasna nie doprowadzi do zmiany charakterystycznych parametrów jak kubatura, powierzchnia zabudowy etc.), wymaga pozwolenia na budowę. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1536/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 524/07 oraz w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 959/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Trafne jest więc stanowisko organu odwoławczego, iż przedmiotowe roboty wymagały pozwolenia na budowę, jednak wbrew twierdzeniom skarżącego Stowarzyszenia, do legalizacji tychże robót nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, a tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Analizując bowiem art. 48 należy zwrócić uwagę, że odnosi się on wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6. Budowy prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu podlegają regulacjom art. 49b, a pozostałe przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych - art. 50-51.

W tym kontekście nietrafnym jest także zarzut naruszenia art. 50 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , bowiem z mocy art 50 ust 2 pkt 1 2. nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.

Konkludując w omawianym stanie faktycznym zaistniały podstawy do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego i wydania w oparciu o ten przepis stosownych rozstrzygnięć. Swoje wnioski Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien następnie poddać analizie w świetle istnienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. w odniesieniu do decyzji kontrolowanej w trybie nadzorczym.

Nie ulega wątpliwości, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009r. przyjmująca za podstawę prawną art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego zapadła po dokonaniu błędnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, bowiem jak wynika z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia ,organ wadliwie przyjął, iż ich wykonanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia.

Tymczasem celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w którym stanowi się, że przewidziane w nim obowiązki nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli wady wykonanych robót budowlanych są takie, że nie sposób doprowadzić ich do stanu zgodnego z prawem, to ustawodawca nie wyklucza nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. To z kolei wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i tego, że jest on jedną z części alternatywy rozłącznej, w której drugą częścią jest art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. (Rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części można też nałożyć jako wynik niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wówczas jednakże taka rozbiórka nie jest wynikiem pierwotnego braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, lecz rezygnacji przez inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego z dążenia do tego stanu –( art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego).

Przez zgodność z prawem należy rozumieć także zgodność z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko z 9 listopada 2010r.( Dz.U 2010r. Nr 213, poz.1397). Obowiązkiem organu nadzorczego jest także wyjaśnienie czy w sprawie winien mieć zastosowanie § 4 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r., który jednoznacznie stanowi, że parametry tego samego rodzaju, które charakteryzują skalę przedsięwzięcia, a odnoszą się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumują się. Jest to bowiem konieczne dla oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko pod kątem jego ewentualnego, potencjalnego oddziaływania, o którym stanowi § 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. odnośnie przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. Pozwoli to także ustalić, w jakim zakresie niezbędne byłoby ewentualne sumowanie mocy poszczególnych anten, w celu zbadania możliwości wystąpienia zjawiska kumulowania się promieniowania, a przez to rzeczywistej wartości promieniowania anten. Zjawisko kumulacji może prowadzić do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia danego przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko ( vide wyro NSA z 13 października 2015r. sygn. akt II OSK 329/14).

W konsekwencji również przedwczesne jest stanowisko organu, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w szczególności wadą, o której mowa w pkt 2 tego przepisu w związku z art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że zgodnie z przyjętym, jednolitym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680). Skoro inwestor zrealizował inwestycję bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę to odmowa nakazanie rozbiórki 2w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego winna być poprzedzona postępowaniem wskazującym , iż wykonana samowolnie przebudowa jest zgodna z przepisami prawa.

Konkludując - zasadne są zarzuty skarżącego Stowarzyszenia wskazujące na wadliwość zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem organu była ocena legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. z punktu widzenia zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Taka ocena nie została przez organy przeprowadzona rzetelnie co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem przede wszystkim prawa procesowego to jest art. 7 i 77 kpa w zw. z art.156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 50 i 51ust 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

Z tych wszystkich względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 ww. ustawy.