Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1291/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] o zwolnieniu z dniem [...] lutego 2022 r. A.K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą o Policji.

Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2021 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...] o uznaniu A.K. za trwale niezdolnego do służby w Policji - kategoria "C", a także o zaliczeniu ww. do trzeciej grupy inwalidzkiej, które to inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Orzeczenie zostało doręczone funkcjonariuszowi oraz Komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej również "organ pierwszej instancji" lub Komendant CBŚP") w dniu [...] grudnia 2021 r. i nie zostało zaskarżone, wskutek czego stało się ostateczne i prawomocne.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. A.K. został poinformowany, że w związku z ww. orzeczeniem, na podstawie § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1113), jest zwolniony z wykonywania zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji.

W dniu [...] lutego 2022 r. do Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji wpłynął raport A.K. z dnia [...] stycznia 2022 r., w którym policjant zwrócił się do Komendanta CBŚP o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, z dniem [...] lutego 2022 r.

Komendant CBŚP rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił A.K. ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2022 r. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu z dnia [...] marca 2022 r. od powyższego rozkazu personalnego A.K. wniósł o jego uchylenie oraz wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby z dniem [...] lutego 2022 r.

W uzasadnieniu odwołania zarzucił, że Komendant CBŚP nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego zmienił wskazaną przez niego datę zwolnienia ze służby, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a nadto decyzja taka jest dla niego krzywdząca, ponieważ nie zostanie mu naliczona waloryzacja emerytury. Ponadto A.K. stwierdził, że jego przełożeni działając poprzez mobbing doprowadzili do rozstroju jego zdrowia, a w konsekwencji do "wyeliminowania" go ze służby, a nadto, że nieuwzględnienie wskazanej przez niego daty zwolnienia jest "czystą złośliwością" wymierzoną w niego i w jego rodzinę, ponieważ skutkuje pogorszeniem ich sytuacji materialnej. Wskazał też, że jest przekonany, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało uzgodnione z jego przełożonymi, którzy od dłuższego czasu stosowali wobec niego praktyki mobbingowe.

Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta CBŚP z dnia [...] lutego 2022 r.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowił podstawę materialno-prawną zwolnienia A.K. ze służby w Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter obligatoryjny i nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu, a organ Policji nie ma żadnego wyboru, lecz zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie.

Niezaprzeczalnym, a nadto niekwestionowanym przez funkcjonariusza, jest też fakt, że prawomocnym orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r. A.K. został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji - kategoria "C", a także zaliczono wymienionego do trzeciej grupy inwalidzkiej i stwierdzono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Orzeczenie to, wskutek jego niezaskarżenia, stało się ostateczne i wyklucza możliwość pełnienia przez ww. służby w Policji. Tym samym stanowi więc samoistną i obligatoryjną podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta między innymi w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Organ zaznaczył przy tym, że w myśl art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Komendant Główny Policji wskazał więc, że A.K. zaprzestał służby z powodu choroby od dnia [...] lutego 2021 r., następnie w związku z ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej został zwolniony od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Termin określony w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji upływał zatem w dniu [...] lutego 2022 r. Niemniej funkcjonariusz, przed upływem ww. terminu ochronnego, raportem z dnia [...] stycznia 2022 r. wystąpił do Komendanta CBŚP z żądaniem zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, z dniem [...] lutego 2022 r. Komendant CBŚP rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2022 r. zwolnił natomiast policjanta ze służby w Policji na ww. podstawie, określając termin zwolnienia na dzień [...] lutego 2022 r. Z tak określoną datą zwolnienia nie zgadza się natomiast A.K..

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o zwolnieniu, w której należy podać datę zwolnienia, ma charakter konstytutywny, co oznacza, że skutek nią przewidziany, tj. zwolnienie, następuje z datą w niej określoną. Podniósł też, że organy Policji nie mają w zakresie wyznaczenia terminu zwolnienia całkowitej swobody. Przepisy ustawy o Policji w określonych okolicznościach wyznaczają termin, przed upływem którego zwolnienie ze służby nie może nastąpić (art. 43 ust. 1 ustawy o Policji), czy też termin, w którym policjant winien być zwolniony, liczony od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). Poza tak wyznaczonymi przez ustawodawcę ramami czasowymi wyznaczającymi termin zwolnienia ze służby, przepisy ustawy o Policji nie formułują wprost, z jaką konkretnie datą zwolnienie to ma nastąpić. W szczególności nie obligują przełożonego właściwego w sprawach osobowych do wyznaczenia terminu zwolnienia wskazanego przez samego policjanta w raporcie o zwolnienie ze służby.

Podkreślając, że zmaterializowała się przesłanka skutkująca powstaniem po stronie Komendanta CBŚP obowiązku zwolnienia A.K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji zauważył, że często spotykaną w Policji praktyką jest ustalanie daty zwolnienia policjanta ze służby na ostatni dzień danego miesiąca. Znajduje to bowiem faktyczne uzasadnienie w treści art. 105 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 oraz art. 106 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 110 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Innymi słowy decyzja wywołuje określone w niej skutki dopiero od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Organ drugiej instancji wyjaśnił zatem, że określenie w rozkazie personalnym Komendanta CBŚP z dnia [...] lutego 2022 r. daty zwolnienia policjanta wcześniejszej niż [...] lutego 2022 r. (a zwłaszcza daty wskazanej przez A.K. - tj. [...] lutego 2022 r.) wiązałoby się ze znacznym ryzykiem niemożliwości doręczenia tej decyzji przed faktyczną datą zwolnienia. Organ odwoławczy wskazał też, że działanie Komendanta CBŚP polegające na nieuwzględnieniu żądania skarżącego co do daty zwolnienia okazało się przy tym uzasadnione, ponieważ przedmiotowy rozkaz personalny został doręczony A.K. w dniu [...] lutego 2022 r., a zatem po dacie, jaką wskazał w raporcie z dnia [...] stycznia 2022 r.

Komendant Główny Policji zaznaczył, że w sytuacji, gdy policjant pozostaje w służbie (nie przebywa na zwolnieniu lekarskim, czy - w przeciwieństwie do A.K. - nie jest zwolniony od zajęć służbowych) doręczenie mu rozkazu o zwolnieniu ze służby, co do zasady, nie nastręcza organowi większych trudności. Natomiast w sytuacji, gdy organ nie ma pewności, w jakiej formie nastąpi doręczenie (czy policjant będzie miał możliwość stawienia się w jednostce i odebrania decyzji osobiście, czy też organ będzie korzystał z doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego), data zwolnienia ze służby winna być przez organ ustalona w sposób umożliwiający realne doręczenie decyzji przed tą datą.

Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej wyłącznie zwolnienia A.K ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, brak jest podstaw do odnoszenia się do kwestii zarzucanego przełożonym, na przestrzeni kilku lat, mobbingu w stosunku do policjanta. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega jedynie wątpliwości, że zwolnienie policjanta ze służby w Policji nie miało związku z jakimikolwiek działaniami mobbingowani, czy też odwetowymi ze strony organów Policji. Komendant Główny Policji podkreślił, że w stosunku do policjanta wydane zostało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r. o uznaniu go za trwale niezdolnego do służby w Policji, co też zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji stanowiło obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby. Ponadto A.K. sam wystąpił z prośbą o zwolnienie go ze służby w Policji, w związku ww. orzeczeniem. Fakt zaś, że organ pierwszej instancji datę zwolnienia ze służby ustalił na ostatni dzień miesiąca lutego, tj. [...] lutego 2022 r., nie stanowi w żadnym wypadku o stosowaniu wobec strony działań niezgodnych z prawem.

Na marginesie Komendant Główny Policji wskazał, że z informacji posiadanych przez ten organ wynika, że kopia odwołania A.K. z dnia [...] marca 2022 r. została przekazana do Pełnomocnika Komendanta CBŚP do spraw Ochrony Praw Człowieka - w celu dalszego procedowania w zakresie dotyczącym stosowania mobbingu.

Organ odwoławczy za słuszne uznał też nadanie rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wyjaśnił przy tym, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślił, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Komendant Główny Policji stwierdził zatem, że Komendant CBŚP, nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ odwoławczy dodał również, że brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ w sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 K.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych, czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Komendant Główny Policji podkreślił przy tym, że skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu jej wadliwości, co wynika z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji

W skardze na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na zaniechaniu dążenia do dokładnego wyjaśnienia całokształtu istotnych okoliczności stanu faktycznego, czyli ustalenia występowania i kształtu ważnego interesu społecznego (służby) przemawiającego za nieuwzględnieniem wniosku skarżącego w zakresie terminu zwolnienia ze służby w Policji, w sytuacji gdy przedmiotowe ustalenie jest konieczne dla prawidłowego wydania rozstrzygnięcia w zakresie terminu rozwiązania stosunku służbowego, bowiem obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes społeczny (interes instytucji Policji) nie stoi temu na przeszkodzie, a zatem występowanie przedmiotowego interesu i porównanie "wagi" interesu społecznego (służbowego) ze słusznym interesem obywateli (funkcjonariusza) jest kluczowe dla właściwego ustalenia terminu zwolnienia ze służby;

b) art. 107 § 3 K.p.a. polegającą na dokonaniu błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez zaniechanie wykazania istnienia konkretnego interesu publicznego, w tym przyczyn niemożności jego pogodzenia z interesem prywatnym strony, który powinien zostać określony i porównany ze słusznym interesem strony - funkcjonariusza, aby zaskarżone rozstrzygnięcie było po pierwsze zgodne z dyrektywami postępowania administracyjnego (tj. z art. 7, art. 8 i art. 10 K.p.a.), a po wtóre umożliwiało kontrolę sądowoadministracyjną.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta CBŚP, jak też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że należy rozróżnić sytuację, w której rozwiązanie stosunku służbowego następuje obligatoryjnie z przyczyn określonych w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji w związku z następnie złożonym oświadczeniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oraz wyłącznie na skutek złożenia przedmiotowego oświadczenia, o którym stanowi z kolei art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego, nie sposób nie zauważyć, że oświadczenia funkcjonariusza, o których mowa w przywołanych przepisach, z uwagi na okoliczności, w których mogą być sformułowane, mają odmienny charakter - w pierwszym przypadku oświadczenie funkcjonariusza oznacza de facto rezygnację z przysługującego mu okresu ochronnego, w drugim zaś stanowi wyraz woli rozwiązania stosunku służbowego i rzeczywistą przyczynę ustania służby. W związku z tym, zdaniem skarżącego, odmiennie będą kształtować się uprawnienia organu w kwestii uznania administracyjnego co do ustalenia terminu ustania służby, ponieważ w obu przypadkach inną rolę będą "odgrywały" takie okoliczności jak interes publiczny (tutaj: interes Policji) oraz niejednokrotnie stojący w opozycji do niego słuszny interes obywateli (tutaj: funkcjonariusza Policji).

Odnosząc się do zwolnienia ze służby na zasadzie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji skarżący wyjaśnił, że przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy wprowadza 12-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem policjanta ze służby w określonych enumeratywnie przypadkach i może zostać skrócony tylko w jednym przypadku, a mianowicie wówczas, gdy policjant przed jego upływem zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. A.K. podkreślił jednocześnie, że pisemne oświadczenie woli funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby jest oświadczeniem woli w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, i w konsekwencji rodzi poważne odstępstwa od "klasycznego" postępowania administracyjnego.

W kwestii wyjaśnienia określenia terminu zwolnienia ze służby skarżący podniósł, że organy Policji nie zastosowały fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego i dokonały wykładni przepisów ustawy o Policji w oderwaniu od uregulowań kodeksowych, ergo "zadowalając" się wyłącznie brzmieniem przepisów ustawy szczególnej i orzecznictwem o uznaniowości rozkazu personalnego w zakresie ustalenia daty ustania stosunku służbowego. W rozbudowanym uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji w dalszym ciągu nie ujawnił jednak przyczyn, którymi kierował się, dokonując negatywnej oceny oświadczenia skarżącego. W ocenie skarżącego, wskazywana przez Komendanta Głównego Policji praktyka ustalania daty zwolnienia ze służby policjanta na ostatni dzień miesiąca w sytuacji skarżącego, który z uwagi na orzeczoną trwałą niezdolność do pracy był zwolniony z wykonywania obowiązków służbowych, jest nielogiczna i wykreowana na potrzeby niniejszego postępowania.

Skarżący stwierdził nadto, że powoływanie się przez organ odwoławczy na treść art. 110 § 1 K.p.a., czyli związanie organu decyzją od chwili jej doręczenia, z uwagi na nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności jest nieuzasadnione, ponieważ do wywołania skutków zaskarżonej decyzji nie było konieczne jej doręczenie skarżącemu.

Odnosząc się do określenia występowania (zdaniem skarżącego: braku występowania) po stronie organu interesu w określeniu terminu zwolnienia ze służby w innej dacie niż wskazana w raporcie, skarżący podkreślił, że organ pierwszej instancji nie podjął nawet próby skonkretyzowania tego interesu, zaś konkretyzacja tego interesu przez organ drugiej instancji okazała się pozorna. Skarżący zarzucił, że ograny obu instancji zmarginalizowały okoliczność "interesu funkcjonariusza" i odstąpiły od porównania jego "wagi" z interesem społecznym.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi, pełnomocnik organu zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że organ powziąwszy wiedzę o uznaniu policjanta za trwale niezdolnego do służby powinien bez zbędnej zwłoki zwolnić go ze służby, z uwzględnieniem ograniczenia wynikającego z treści art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Pełnomocnik organu przypomniał jednocześnie, że w realiach niniejszej sprawy 12 – miesięczny okres ochronny mijał skarżącemu w dniu [...] lutego 2022 r., różnica pomiędzy ww. datą, a datą ustania stosunku służbowego wyniosła zatem 6 dni. W ocenie pełnomocnika organu zastanawiające jest dlaczego skarżący, mając wiedzę o uprawomocnieniu się orzeczenia komisji lekarskiej już w grudniu 2021 r., nie wystąpił z tożsamym raportem dzień po tym fakcie. Gdyby bowiem skarżący dokonał ww. czynności wcześniej, skutek w postaci zwolnienia ze służby mógłby nastąpić np. z końcem stycznia 2022 r.

Powołując natomiast wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 575/16 pełnomocnik organu podkreślił, że postulowana przez policjanta data zwolnienia go ze służby nie jest dla organu wiążąca, zaznaczając jednocześnie, że skarżącego zwolniono już po upływie okresu ochronnego. Pełnomocnik organu uznał zatem, iż twierdzenie, że doszło do naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie znajduje potwierdzenia. Do naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji może dojść tylko w taki sposób, który prowadzi do zniesienia okresu ochronnego niezgodnie z brzemieniem tego przepisu. Złożenie raportu o wystąpienie ze służby umożliwia natomiast organowi niezachowanie 12-miesięczego okresu ochronnego, co nie oznacza jednak, że organ musi policjanta zwolnić ze służby przed tym terminem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.) Zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Nie ulega wątpliwości, że użycie w tym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter obligatoryjny i nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku orzeczenia w stosunku do policjanta trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską organ Policji nie ma żadnego wyboru, lecz zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie.

Jednocześnie przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie, m.in. art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.

Celem regulacji zawartych w przepisach art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest zapewnienie możliwości usunięcia z grona funkcjonariuszy tych policjantów, którzy z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały, nie mogą już dalej pełnić służby i tym samym realizować zadań powierzonych tej formacji. Jednocześnie jednak ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom prawo do pozostania w służbie, ale wyłącznie przez pewien ściśle określony okres, to jest przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nich wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby.

Nie ulega wątpliwości, że powołany wyżej przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowi normę o charakterze ochronnym, uniemożliwiającą zwolnienie ze służby policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, przed upływem 12 miesięcy niewykonywania służby z powodu choroby. Jednocześnie zakaz rozwiązania stosunku służbowego przed upływem okresu ochronnego nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie może nastąpić wcześniej, chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Złożenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby nie oznacza jednak, że postulowana przez policjanta data zwolnienia go ze służby jest wiążąca dla organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że po otrzymaniu raportu policjanta organ ma pewną swobodę w zakresie określenia daty, z jaką nastąpi zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji stanowi bowiem, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby (vide: wyrok NSA z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01 publ. LEX nr 121908; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2759/15, publ. CBOSA).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2021 r., które nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne, A.K. został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji. Ostateczne orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r. wykluczało możliwość dalszego pełnienia przez skarżącego służby w Policji. W konsekwencji, zarówno Komendant CBŚP, jak i Komendant Główny Policji, zasadnie uznali, że ww. orzeczenie Komisji Lekarskiej, stwierdzające trwałą niezdolność skarżącego do służby w Policji, stanowiło samoistną i obligatoryjną podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Skarżący zaprzestał służby z powodu choroby od dnia [...] lutego 2021 r., a zatem 12-miesięczny okres ochronny, określony w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, upływał w dniu [...] lutego 2022 r., a tym samym organ nie mógł zwolnić go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przed tą datą.

Skarżący w raporcie z dnia [...] stycznia 2022 r. wystąpił wprawdzie do Komendanta CBŚP o zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dniem [...] lutego 2022 r., jednak organ wydając rozkaz o zwolnieniu ze służby w oparciu o przesłankę obligatoryjną z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie miał obowiązku zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 12-miesięcznego okresu ochronnego określonego w przepisie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Z treści przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie bowiem wynika, że jeżeli policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby, to organ może, ale nie musi, zwolnić go przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

Komendant CBŚP wydając rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem [...] lutego 2022 r. nie naruszył zatem przepisów art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, które były podstawą materialnoprawną jego wydania.

Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, gdyż rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby nie był decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego organu. Z uwagi na to, że wydany rozkaz personalny miał charakter decyzji związanej organ nie miał obowiązku rozważania interesu społecznego (interesu służby) względem słusznego interesu skarżącego. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz w sposób wystarczający wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Komendant Główny Policji wydając zaskarżony rozkaz personalny odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.