Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2714/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tadeusz Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zra., dalej: "K.p.a.") po rozpoznaniu wniosku P. z dnia 21 marca 2012 r., o cofnięcie Stowarzyszeniu F. z siedzibą w W. zezwolenia na działanie w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania w części uprawniającej Stowarzyszeniu F. do wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi do utworów na polu eksploatacji reemisja kablowa (decyzja Ministra Kultury z dnia [...] lutego 2003 r., zmieniająca decyzję Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] maja 1995 r., zmienioną decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] października 1998 r.) odmówił wszczęcia z urzędu postępowania.

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 21 marca 2012 r. P. (dalej: "P.") wniosła o cofnięcie Stowarzyszeniu F. (dalej: "S." lub "Stowarzyszenie") zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskim do utworów na polu eksploatacji reemisja. Zezwolenie to zostało udzielone decyzją Ministra Kultury z dnia [...] lutego 2003 r.

W uzasadnieniu swojego wniosku P. podniosła, że stosownie do art. 11012 ust. 2 w zw. z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm., dalej "pr. aut.") oraz art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016, dalej: "ustawy nowelizującej"), S. zobowiązane było, w terminie 6 miesięcy od powołania Komisji Prawa Autorskiego, przedłożyć wniosek o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń za reemisję swojego repertuaru. S. stosowny wniosek przedłożyło w dniu 22 czerwca 2011r., ale pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. wniosek ten wycofało.

Wobec wycofania wniosku Komisja Prawa Autorskiego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., umorzyła prowadzone postępowanie.

W ocenie P., cofnięcie wniosku w sprawie zatwierdzenia tabeli S. na polu eksploatacji reemisja oznacza, że Stowarzyszenie nie wykonało ciążącego na nim obowiązku złożenia takiego wniosku w terminie określonym w art. 3 ust. 5 ustawy nowelizującej. Zgodnie z art. 104 ust. 5 pkt 3 pr. aut. skutkować to powinno cofnięciem S. zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja. Przepis ten stanowi, iż zezwolenie może być cofnięte przez Ministra, jeżeli organizacja nie wypełnia obowiązku złożenia do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń na korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych w przypadku określonym m.in. w art. 211ust. 1 pr. aut., tj. w przypadku reemisji w sieciach kablowych.

W ocenie P. upływ terminu wskazanego w art. 3 ust. 5 ustawy nowelizującej uniemożliwia Komisji Prawa Autorskiego rozpatrzenie kolejnego, nowego wniosku S. o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń na polu reemisja.

P. wskazała, że S. wycofując wniosek, zrzekło się swoich uprawnień do wykonywania zbiorowego zarządu na polu eksploatacji reemisja, co stanowi przesłankę do odebrania zezwolenia na podstawie art. 104 ust. 5 pkt 3 pr. aut. i narusza interesy zrzeszonych w S. twórców.

Uzasadniając istnienie legitymacji do złożenia przedmiotowego wniosku, P. podniosła, że zrzesza podmioty korzystające z utworów na polu reemisji, do jej celów statutowych należy reprezentacja i ochrona interesów jej członków. Ze względu na charakter działalności bierze "czynny udział" w postępowaniach przed Komisją Prawa Autorskiego, w tym m.in. w przedmiotowym postępowaniu z wniosku S.

S. w piśmie z dnia 13 kwietnia 2012 r. wniosło o odmowę uwzględnienia wniosku.

Podniosło, że w terminie przedłożyło Komisji Prawa Autorskiego projekt tabeli wynagrodzeń na polu eksploatacji reemisja. Jako powód cofnięcia wniosku, S. wskazało przebieg tego postępowania, w rezultacie którego Komisja nie zdążyła merytorycznie rozpatrzyć sprawy w ustawowym 6- miesięcznym terminie. Kolejnym powodem wycofania wniosku był zamiar przedłożenia nowej, wspólnej tabeli ze Stowarzyszeniem A., co byłoby, z przyczyn formalnych, niemożliwe na etapie postępowania przed Sądem Okręgowym w P.

W ocenie Stowarzyszenia, P. nie ma legitymacji do złożenia wniosku, ma co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny. Zdaniem S. żądanie przez P. cofnięcia zezwolenia S. na zbiorowe zarządzanie na polu reemisji jest retorsją za postępowania sądowe wszczęte przez S. przeciwko operatorom kablowym zrzeszonym w P., w związku z bezprawną eksploatacją repertuaru S. na polu reemisji.

Z w toku postępowania S. poinformowało o przedłożeniu Komisji Prawa Autorskiego w dniu 25 maja 2012 r. wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń za reemisję utworów i wideogramów, do których prawa przysługują nadawcom. Ponadto, że złożyło w dniu 15 czerwca 2012 r., wspólnie ze Stowarzyszeniem A., wniosek o zatwierdzenie nowej tabeli wynagrodzeń za reemisję utworów.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], odmówił zmiany decyzji w sprawie udzielenia S. zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi poprzez cofnięcie tego zezwolenia na polu eksploatacji reemisja.

Organ przyjął, że P., jako reprezentacja zrzeszonych w niej operatorów telewizji kablowej, ma interes prawny w określonym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż ewentualne cofnięcie S. zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu reemisji spowoduje, że zrzeszeni w P. operatorzy telewizji kablowej nie będą już zobowiązani do zawierania z tym Stowarzyszeniem umów licencyjnych z uwagi na ustanowione w art. 211 ust. 1 pr. aut. obowiązkowe pośrednictwo organizacji zbiorowego zarządzania.

Jednocześnie Minister nie podzielił zarzutu P., iż S. uchybiło ustawowemu obowiązkowi złożenia do Komisji Prawa Autorskiego wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń za reemisję. Wniosek taki został bowiem złożony w dniu 22 czerwca 2011 r. i był następnie przedmiotem postępowania przed Komisją, zakończonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. o jego umorzeniu. Jako powody umorzenia Komisja wskazała zarówno wniosek S. z dnia 13 stycznia 2012 r., którym wycofało ono wniosek o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń, jak i treść art. 11013 pr. aut.

Minister stwierdził, że przypadki, w których zezwolenie na zbiorowe zarządzanie może być cofnięte zostały określone w art. 104 ust. 5 pr. aut.:

1) nie wykonuje należycie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi jej prawami autorskimi lub pokrewnymi oraz ich ochrony;

2) narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego zezwolenia;

3) nie wypełnia obowiązku złożenia do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, w przypadkach określonych w art. 21 ust. 1 i 2'. art. 211 ust. 1 i art. 70 ust. 21 pr. aut. oraz na polu eksploatacji odtwarzanie.

W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodziła.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożyły zarówno P. jak i S.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że PIKE - jako reprezentacja zrzeszonych w niej operatorów telewizji kablowej - ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy o zmianę zezwolenia S. na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu reemisja.

Jednocześnie Minister ustalił, że działania S. nie wyczerpują określonych w art. 104 ust. 5 pkt 1-3 pr. aut. przesłanek cofnięcia temu Stowarzyszeniu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie na polu reemisji kablowej.

Za niezasadne Minister uznał zarzuty dotyczące uchybień S. w zakresie zarządzania powierzonymi mu prawami autorskimi, mające stanowić podstawę do odebrania zezwolenia w oparciu o art. 104 ust. 5 pkt 1 i 2 pr. aut., tj. nienależyte zarządzanie powierzonymi tej organizacji prawami oraz naruszenie przepisów w zakresie udzielonego zezwolenia.

Zdaniem Ministra nie było podstaw do uznania, że wycofując wniosek o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń S. utracił możliwość realizowania swoich obowiązków jako organizacji zbiorowego zarządzania, w tym prawo do złożenia nowych wniosków o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń.

P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2394/13, uchylił decyzję Ministra z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze, że P. wnosiła o cofnięcie zezwolenia bądź, w razie wątpliwości co do treści wniosku, wezwie P. do jego sprecyzowania lub uzupełnienia. W pierwszej kolejności oceni, czy wnioskodawca ma legitymację do wystąpienia z takim wnioskiem.

W związku z powyższym, Minister pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r., wezwał P. do wskazania, czy pismo z dnia 21 marca 2012 r. stanowi wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia (częściowego) S. zezwolenia na działanie w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania w części uprawniającej S. do wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi do utworów na polu reemisji, czy też wniosek o zmianę tego zezwolenia poprzez wykreślenie prawa do zarządzania przez S. prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja.

Ponadto, Minister wezwał P. do wskazania, w jakim trybie wniosek ten został złożony - czy w trybie art. 31 § 1 K.p.a., czy też w trybie art. 28 K.p.a..

P. wskazała, że pismo z dnia 23 marca 2012 r. zawiera wniosek o cofnięcie S. zezwolenia na działanie w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania w części uprawniającej S. do wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi do utworów na polu reemisji kablowej oraz, że został złożony w oparciu o przepis art. 28 K.p.a. Jednocześnie wskazano, że P., jako organizacja społeczna zrzeszająca operatorów kablowych, może żądać cofnięcia zezwolenia, gdyż jest to uzasadnione celami społecznymi oraz przemawia za tym interes społeczny.

W odniesieniu do wykazania legitymacji procesowej uprawniającej do złożenia takiego wniosku P. stwierdziła, że jest ogólnopolską izbą gospodarczą, zrzeszającą podmioty, których działalność obejmuje pola eksploatacji objęte decyzją, na podstawie której S. zarządza prawami autorskimi. W szczególności, reprezentuje operatorów kablowych reemitujących utwory oraz przedmioty praw pokrewnych nadawane w programach. Reprezentacja oraz ochrona interesów gospodarczych członków P. jest jej celem statutowym, który pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem niniejszego postępowania.

Pomimo tego, że posiada własny interes prawny, to w razie odmiennej oceny organu, przysługuje jej status organizacji społecznej uprawnionej do żądania wszczęcia postępowania z urzędu, zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. Zrzesza bowiem podmioty, które mają obowiązek zawierania umów licencyjnych z organizacjami zbiorowego zarządzania. Gdy dana organizacja zbiorowego zarządzania nie realizuje lub realizuje w sposób niewłaściwy swoje obowiązki wynikające ze zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi, obowiązkiem P., mieszczącym się w jej statutowym zakresie działania, jest złożenie wniosku o częściowe cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie.

Pismem z dnia 26 września 2014 r., Minister wezwał P. do jednoznacznego wskazania w jakim trybie został złożony wniosek z dnia 23 marca 2012 r. - czy w trybie art. 28 K.p.a., czy też w trybie art. 31 § 1 K.p.a. Udzielona bowiem przez P. odpowiedź nie pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie w jakim trybie wniosek ten został złożony.

Odpowiadając na wezwanie Ministra, P. podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

We wskazanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister stwierdził, iż co prawda żądanie wszczęcia postępowania uzasadnione jest celami statutowymi P., to jednak nie wykazano istnienia interesu społecznego.

P. nie legitymuje się interesem społecznym, który uzasadniałby żądanie wszczęcia z urzędu postępowania mającego za przedmiot częściowe cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie na polu eksploatacji reemisja udzielonego S. Interes który reprezentuje P. stanowi bowiem interes wyłącznie podmiotów w nim zrzeszonych. Tymczasem interes nawet wielu jednostek nie jest równoznaczny z interesem społecznym.

Skarżący wniósł w trybie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z dnia [...] kwietnia 2015 roku, odmawiającym wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia S. zezwolenia na zbiorowe zarzadzanie prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja.

P. zarzuciło postanowieniu naruszenie art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wszczęcie postępowania z urzędu, w sytuacji, gdy z żądaniem wystąpiła P. - organizacja, której cele statutowe uzasadniają wszczęcie postępowania. Skarżący wskazał ponadto, że za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny polegający na realizacji zadań statutowych, a konkretnie ochrona interesów gospodarczych przedsiębiorców, będących członkami P.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. (znak: [...]), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. żądanie organizacji społecznej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie innej osoby, musi spełnić następujące przesłanki: posiadanie przez wnioskodawcę przymiotu organizacji społecznej; sprawa musi dotyczyć innej osoby; wniosek musi być uzasadniony celami statutowymi organizacji społecznej; za jego złożeniem musi przemawiać interes społeczny.

Minister uznał, iż wniosek o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi S. na polu eksploatacji reemisja nie spełnia przesłanki istnienia interesu społecznego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem wnioskodawcy, że interesem społecznym przemawiającym za wszczęciem przedmiotowego postępowania jest realizacja celów statutowych - ochrona interesów gospodarczych przedsiębiorców.

Zdaniem organu interes społeczny nie może być zawężany jedynie do interesu wąskiej grupy członków organizacji społecznej.

W szczególności za działanie w imię interesu społecznego, nie mogą zostać uznane czynności, w wyniku których podmioty prawa autorskiego, które reprezentuje dana organizacja zbiorowego zarządzania zostaną pozbawione ochrony ze strony tej organizacji, a także możliwości zawierania umów z reemitentami - z powodu braku właściwej organizacji. Organ wyraził również przekonanie, że wniosek o cofnięcie zezwolenia nie leży w interesie członków P., gdyż w przypadku braku właściwej organizacji zbiorowego zarządzania, nie będą oni mieli możliwości zawierania prawnie skutecznych umów o reemisję.

P. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r.

Zaskarżonemu Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 31 § 2 Kpa w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 Kpa przez uznanie, że żądanie wszczęcia postępowania było nieuzasadnione, wobec braku interesu społecznego który uzasadniałby wszczęcie postępowania w sprawie z urzędu, w sytuacji gdy interes taki istnieje;

- art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 31 § 1 i 2 Kpa, przez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z urzędu, w sytuacji gdy wszczęcia postępowania żąda P. jako organizacja społeczna, jest to uzasadnione jej celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny.

Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 Kpa organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innej osoby może wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z art. 31 § 2 Kpa, organ administracji publicznej uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu. Do wszczęcia postępowania z urzędu, zobligowany jest organ, który otrzymał żądanie organizacji społecznej, a żądanie to jest uzasadnione celami statutowymi organizacji i za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny. Ponadto organizacja może występować z powyższym żądaniem w sprawach dotyczących innej osoby.

Minister ustalił, że skarżąca posiada przymiot organizacji społecznej, występuje w sprawie która go nie dotyczy (dotyczy innej osoby), a żądanie P. uzasadnione jest jej celami statutowymi, którymi zgodnie z § 6 statutu P., są reprezentacja i ochrona interesów gospodarczych członków. Organ zanegował jednak, występowanie interesu społecznego.

Naruszenie organu sprowadza się do nieustalenia interesu społecznego, a w konsekwencji odmowy wszczęcia postępowania o cofnięcie S. zezwolenia na działanie w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja kablowa, w sytuacji gdy taki interes społeczny w rzeczywistości istnieje.

Interes społeczny jest pojęciem niedookreślonym, brak jest jednolitej definicji tego pojęcia, zarówno w przepisach prawa administracyjnego, jak również w doktrynie. W tej sytuacji, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. VII SA/Wa 1762/12 przyjmuje się, że podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. Tylko ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a.

Z nieokreślonego charakteru interesu społecznego wynika, że wykluczone jest domaganie się od organizacji udowodnienia tej przesłanki. Domniemywa się istnienie interesu społecznego po stronie organizacji społecznej. Ponadto interes społeczny w występowaniu organizacji pracodawców w postępowaniu administracyjnym polega m.in. na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe uprawnienia wobec członków. Nie można wiązać tego interesu jedynie z przepisem prawa materialnego i wnioskować o jego istnieniu z faktu, czy postępowanie strony jest zgodne, czy nie z interesem społecznym. Przy takim podejściu, w przypadku przewidywanych negatywnych dla strony rozstrzygnięć, nie byłoby nigdy możliwe wystąpienie w sprawie organizacji, które reprezentowałyby interes strony.

Interes społeczny może polegać również na czuwaniu nad ochroną praw pewnej grupy ludności, w tym pracodawców. Organizacja reprezentująca inne podmioty, jak P. zrzeszająca operatorów kablowych, wnosząca o wszczęcie postępowania w celu realizacji jej celów statutowych, powinna być uznana jednocześnie za działającą w interesie społecznym (rozumianym jako interes podmiotów w niej zrzeszonych).

W razie orzeczenia o cofnięciu S. zezwolenia na zbiorowe zarzadzanie prawami autorskimi na polu reemisji, operatorzy kablowi - przedsiębiorcy będący członkami P. nie będą mieli obowiązku zawierania właśnie z tą organizacją umów licencyjnych, których przedmiotem jest reemisja utworów. Tym samym merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie tylko nie pozostaje obojętne z punktu widzenia celów statutowych P., ale również z punktu widzenia interesu społecznego rozumianego jako interes członków tej organizacji.

Istnieje ścisły związek między celami statutowymi P., a tym samym interesem społecznym w postaci ochrony interesów gospodarczych jej członków (a także operatorów kablowych nie zrzeszonych w P.), a ewentualnym, merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie. Wszczęcie postępowania przez Ministra na wniosek P. byłoby w pełni uzasadnione i konieczne. Pozwoli na zweryfikowanie, czy S. należycie wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Takie postępowanie leży również w interesie podmiotów, których prawami S. zarządza.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. II OSK 843/07 - LEX nr 501062 "Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych".

P. mając świadomość uprawnień Ministra, w zakresie niewykonywania lub niewłaściwego wykonywania przez organizację zbiorowego zarządzania jej ustawowych obowiązków, występując o wszczęcie przedmiotowego postępowania, urzeczywistnia kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Jest to kontrola legalności rozstrzygnięcia, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ono prawa.

Na podstawie art. 31 § 1 pkt. 1 k.p.a. organizacja społeczna może żądać od organu wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W przedmiotowej sprawie żądanie organizacji społecznej (Skarżącego) nie spełnia wszystkich wskazanych w przepisie przesłanek warunkujących skuteczne wniesienie żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania muszą zaś zostać spełnione łącznie.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż naruszenie przepisów (art. 31 § 2 i art. 31 § 1 pkt. 1 k.p.a.) sprowadza się do nieustalenia istnienia interesu społecznego, a w konsekwencji odmowy wszczęcia postępowania o cofniecie S. zezwolenia na działanie w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja kablowa, w sytuacji gdy taki interes społeczny w rzeczywistości istnieje.

Wbrew opinii skarżącego, nie można potwierdzić istnienia interesu społecznego po jego stronie. Od interesu społecznego oddzielić należy bowiem działanie na postawie statutu danej organizacji, zwłaszcza gdy charakter tej organizacji jest stricte gospodarczy, zmierzający do osiągniecia jak najlepszego wyniku finansowego zrzeszonych w niej członków.

Nie można w przedmiotowej sprawie utożsamiać interesu społecznego ze wskazanym przez skarżącego interesem członków P. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2015 r., ewentualne cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskim na polu reemisji S., nie leży nawet w interesie operatorów kablowych będących członkami P. Cofnięcie przedmiotowego zezwolenia nie leży zwłaszcza w interesie ogólnospołecznym, rozumianym jako interes całego społeczeństwa - odbiorców kultury.

W przypadku uchylenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu reemisja kablowa S., w stosunku do szerokiej gamy utworów brak będzie organizacji właściwej w rozumieniu art. 211 pr. aut. W konsekwencji powstanie sytuacja, w której zrzeszeni w P. operatorzy kablowi nie będą mogli reemitować danej kategorii utworów, nad którymi zbiorowy zarząd sprawuje S.

Spowodowane będzie to brakiem możliwości zawarcia umowy o obowiązkowe pośrednictwo organizacji zbiorowego zarządzania, którą ustawodawca przewidział w art. 211 pr. aut.

Ewentualne cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja wpłynie również na brak dostępności utworów objętych zbiorowym zarządem przez Stowarzyszenie dla użytkowników. Skoro reemitenci nie będą mogli danego utworu reemitować w jakiejkolwiek postaci, to użytkownik końcowy nie będzie miał dostępu do danych treści.

Nie bez znaczenia, dla ustalenia istnienia interesu społecznego, jest również fakt, iż obowiązkowe pośrednictwo organizacji zbiorowego zarządzania w przypadkach wskazanych w pr. aut., w tym w art. 21 ma za zadanie chronić prawa twórców. Jeżeli nie będzie organizacji właściwej w rozumieniu tego przepisu to podmioty prawa autorskiego zostaną pozbawione ochrony ze strony tej organizacji.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż wniosek Skarżącego o cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja kablowa, nie jest podyktowany interesem społecznym, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie można domniemywać istnienia interesu społecznego po stronie organizacji społecznej. Od interesu społecznego odróżnić należy działanie na postawie statutu.

Odmawiając wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2012 r. o cofnięcie zezwolenia S. zezwolenia na działalność w charakterze organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi na polu eksploatacji reemisja, słusznie organ uznał, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek wskazanych w art. 31 § 1 k.p.a., które muszą być spełnione kumulatywnie.

Natomiast merytorycznie zbadanie sprawy mogłoby mieć miejsce tylko na dalszym etapie postępowania administracyjnego, po jego wszczęciu.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ prawidłowo ocenił wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).