Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 373/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3 , art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 53a, art. 56 ust. 2 pkt 7,
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 9, art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, , Protokolant : specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 1. uchyla zaskarżaną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2010 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody L. z [...] września 2010 r. nr [...] o odmowie udzielenia A. B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu 23 lipca 2010 r. obywatel A. A. B. wystąpił do Wojewody L. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), powoływanej dalej: ustawa o cudzoziemcach. W motywach wniosku podał m. in., że ma zakaz opuszczania kraju i w związku z tym chce być w Polsce legalnie.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. cudzoziemiec przesłuchany został w charakterze strony. W trakcie tej czynności oświadczył, że zna język polski i nie będzie korzystał z pomocy tłumacza. Podał, że przebywa w Polsce od 10 lat nielegalnie, ma zakaz opuszczania kraju i toczą się wobec niego sprawy w sądzie. Cudzoziemiec oświadczył, że ma dziecko z obywatelką polską, dziecko urodziło się [...] sierpnia 2010 r. oraz, że stara się o uznanie swojego ojcostwa dziecka. Stwierdził, że musi stawić się w sądzie [...] września 2010 r. Stwierdził także, że toczy się przeciwko niemu sprawa w sądzie o pobicie i handle papierosami bez akcyzy.

Do akt administracyjnych sprawy dołączone zostało wystosowane przez Sąd Okręgowy w L., Wydział [...] Karny wezwanie cudzoziemca na rozprawę w charakterze świadka na dzień [...] września 2010 r. o godź. [...], w sprawie o sygn. akt [...], p-ko M. J. i inni. W wezwaniu zawarto adnotację, że stawiennictwo cudzoziemca jest obowiązkowe. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się również wyciąg protokołu z ogłoszenia wyroku Sądu Okręgowego w L. [...] Wydziału Karnego, sygn. akt [...], z [...] maja 2010 r., którego treść potwierdza uchylenie stosowanego wobec cudzoziemca środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. W aktach administracyjnych znajduje się również pisemna informacja powyższego sądu z [...] sierpnia 2010 r., że w Wydziale [...] tegoż sądu nie toczy się inne postępowanie oprócz sprawy o sygn. akt [...], w którym cudzoziemiec występowałby w charakterze oskarżonego.

Wojewoda L. decyzją z [...] września 2010 r. odmówił cudzoziemcowi udzielenia wnioskowanego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał art. 53 a ust. 2 oraz art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach i stwierdził w oparciu o treść tych przepisów, że można udzielić cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, niezbędny do realizacji celu, w którym zostało wydane, jednak nie dłuższy niż 3 miesiące, jeśli stwierdzi się istnienie przynajmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Dalej wojewoda podał, że zastosowany wobec wnioskodawcy środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju został uchylony na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w L. w dniu [...] maja 2010 r. Stwierdził także, że z załączonego przez cudzoziemca do akt sprawy wezwania wynika, iż termin stawienia się w Sądzie Okręgowym w L. w charakterze świadka w sprawie [...] wyznaczony został na dzień [...] września 2010 r.

Okoliczności powyższe w ocenie organu I instancji wskazują, że w chwili obecnej nie jest konieczna obecność cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodów określonych w art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje dyspozycji określonej w treści w/w przepisu i nie może stanowić podstawy do udzielenia przedmiotowego zezwolenia w trybie art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się do okoliczności ojcostwa wnioskodawcy wojewoda stwierdził, że nie przesądza to o wyjątkowej sytuacji osobistej ojca, uzasadniającej udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP. Organ podkreślił, że udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Wyjątkowa sytuacja oznacza nagłą, nietypową okoliczność lub szczególne zdarzenie, niezamierzone przez cudzoziemca ani w żaden sposób przez niego nieprzewidywalne, a uzasadniające konieczność pozostania na terytorium Polski. Okoliczności sprawy nie wskazują na istnienie sytuacji opisanej powyżej.

W odwołaniu od powyższej decyzji wojewody, wniesionym w wymaganym terminie, pełnomocnik cudzoziemca podniósł zarzuty:

• obrazy art. 37 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 450 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.k.w. art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez niezasadne uznanie, że nie zachodzi żadna z przesłanek pozwalających na udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP,

a także naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności:

• art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę, w szczególności nie wyjaśnienie w jakiej sytuacji procesowej znajduje się cudzoziemiec i czy w tym kontekście istnieje lub może istnieć konieczność jego osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej,

• art. 9 i 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i nienależyte informowanie strony o czynnościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków w postepowaniu administracyjnym.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powołał art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) powoływanej dalej: k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem wojewody, że wobec cudzoziemca nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Organ stwierdził, że cudzoziemcy, przebywający w Polsce nielegalnie, ubiegający się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach powinni wykazać, że ich aktualna sytuacja życiowa wynikła niezależnie od nich i wymaga krótkotrwałej legalizacji pobytu w szczególnym trybie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie gdyż cudzoziemiec nie powołał we wniosku żadnych szczególnych okoliczności. Wprawdzie z odwołania wynika, że cudzoziemiec ma zamiar uczestniczenia w postępowaniu apelacyjnym to jednak pełnomocnik strony przyznaje, że nie został wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej. Ponadto w sytuacji obowiązkowego stawiennictwa przed sądem cudzoziemiec może wjechać do Polski na podstawie stosownej wizy. Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego. Wymaga to respektowania postanowień art. 7 k.p.a. i pozytywnego załatwienia sprawy dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego. Po analizie stanu faktycznego mając na uwadze brak okoliczności uzasadniających udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, lekceważący stosunek wnioskodawcy do obowiązującego porządku prawnego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie interes społeczny w pełni uzasadnia odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik A. B. zarzucił decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i wniósł o uchylenie tej decyzji. W szczególności wskazał na naruszenie:

• art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę w zakresie w jakim organ odwoławczy uznał, że strona nie wykazała, że zachodzą wobec niej szczególne okoliczności skutkujące koniecznością pobytu w Polsce i brak jest podstaw do udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas określony na terytorium RP,

• art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. – polegające na wadliwości uzasadnienia skarżonej decyzji poprzez nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a dotyczących:

-- nie wezwania tłumacza przysięgłego języka o. do czynności prowadzonych z udziałem strony oraz nieprzetłumaczenia decyzji organ I instancji na język o.,

-- istnienia obowiązku stawienia się strony w charakterze oskarżonego w toczącym się postępowaniu karnym,

• art. 9 i 10 k.p.a. – poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz braku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego na skutek niezawiadomienia strony o terminie rozpoznania odwołania, przez co pozbawienia strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także nieprzetłumaczenia skarżonej decyzji na język o. w sytuacji gdy strona nie posługuje się biegle językiem polskim.

W motywach skargi wskazano, że organ ponownie rozpoznający sprawę nie przeprowadził wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Zarzucono, że bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ uznał, że wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W ocenie pełnomocnika w odniesieniu do skarżącego istnieją przesłanki, określone w art. 53 a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach umożliwiające uwzględnienie żądania. W Sądzie Apelacyjnym w L. w [...] Wydziale Karnym, sygn. akt [...] przeciwko stronie toczy się postępowanie karne. W związku z tym faktem, istnieje prawdopodobieństwo powstania obowiązku osobistego stawiennictwa skarżącego przed sądem. Nadto wyjątkowa sytuacja osobista, w jakiej znajduje się skarżący, w postaci urodzenia się jego dziecka wymaga obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej aby zweryfikować zasadność ustaleń poczynionych przez Wojewodę L. w decyzji z [...] września 2010 r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił także, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu podniesionego w odwołaniu co do nie wezwania tłumacza przysięgłego z języka o. oraz nie przetłumaczenia decyzji wojewody. Organ odwoławczy nie odniósł się także do zarzutu naruszenia przez wojewodę prawa do obrony we wszystkich stadiach postępowania karnego, zagwarantowanego cudzoziemcom w Konstytucji RP, które to prawo nie zostało wyłączone ani ograniczone żadną ustawą. W ocenie pełnomocnika nie można wykluczyć, że sąd odwoławczy zobowiąże skarżącego do osobistego stawiennictwa na rozprawie apelacyjnej. Istnieje także możliwość uchylenia przez Sąd Apelacyjny w L. wyroku Sądu Okręgowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W takiej sytuacji obecność skarżącego na rozprawie będzie obowiązkowa.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...] – na okoliczność potwierdzenia istnienia przesłanki do udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP określonej w art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Do pisma załączono odpis wyroku sądu apelacyjnego objętego wnioskiem pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.")], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Opierając się na przytoczonych wyżej przepisach p.p.s.a. Sąd uwzględnił skargę stwierdził bowiem, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekając na skutek odwołania A. B. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), a w konsekwencji nieprawidłowo (przedwcześnie) uznał, że decyzja organu I instancji – odmawiająca udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - odpowiada prawu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego - z wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...] - zawartego w piśmie procesowym z [...] lutego 2011 r. należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie Sąd zajmował się oceną legalności decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2010 r., biorąc przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zatem wszelkie okoliczności faktyczne, tak jak wydanie powyższego wyroku z [...] lutego 2011 r., zaistniałe już po dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie mogą mieć istotnego znaczenia przy ocenie zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił wniosek uznając, że przeprowadzenie dowodu z powołanego dowodu z dokumentu nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co stanowi konieczną przesłankę do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący, przebywający w Polsce nielegalnie, wystąpił do Wojewody L. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Do rozpatrzenia wniosku skarżącego zastosowanie miał przepis zawarty w art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Stanowi on w pkt 1-4, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli:

1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej;

2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej,

4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52).

Zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 53 a ust. 2, na okres niezbędny do realizacji celu, w którym zostało wydane, lub podjęcia decyzji o współpracy z organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Przepis normujący udzielanie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony określony ust. 2 art. 53 a ustawy o cudzoziemcach, posługuje się sformułowaniem "można udzielić", a to oznacza, iż regulacja ta należy do sfery uznania administracyjnego.

W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III SA 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a.". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić zatem należy, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy.

Dalej podnieść należy, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, które winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, "(...) czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 k.p.a., dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Chodzi o to, aby "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób poważny i rzeczowy przeanalizowano wszystkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony" (v. uzasadnienie uchwały SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiVS 1995, nr 7, poz. 82). Obowiązkiem organu odwoławczego nie jest zatem kontrola decyzji wydanej w I instancji, ale ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie a nadto rozpatrzenie wszystkich żądań i zarzutów strony - w szczególności podniesionych w odwołaniu - oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy - w odniesieniu do przesłanki prawa materialnego przewidzianej w art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. sytuacji gdy przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej - Sąd stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszył powyżej przywołane przepisy k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przyjąć należy na podstawie akt administracyjnych sprawy, że z udziałem skarżącego toczyły się co najmniej 2 postępowania karne. W jednym z nich o sygn. akt [...] skarżący występował w charakterze oskarżonego, w drugim o sygn. akt [...] w charakterze świadka. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powodem odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z uwagi na nie zaistnienie przesłanki przewidzianej w art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, było przyjęcie przez organ, że w odniesieniu do pierwszego z powyższych postępowań (sygn. akt [...]) zawisłego przed sądem apelacyjnym nie zachodził obowiązek uczestniczenia przez skarżącego w rozprawie, zaś w odniesieniu do drugiego z postępowań (sygn. akt [...]) nastąpił upływ terminu, tj. dnia [...] września 2010 r. na który skarżący zobowiązany został do stawiennictwa na rozprawie w charakterze świadka.

Powyższe ustalenia organu, w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy, były jednak co najmniej przedwczesne do przyjęcia, że wobec skarżącego nie zachodzi sytuacja w której przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej.

Po pierwsze nie można nie dostrzec, że skarżący zeznając do protokołu przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2010 r. oświadczył m. in., że toczy się przeciwko niemu sprawa w sądzie o pobicie i handel papierosami bez znaków akcyzy. W ocenie Sądu może to wskazywać, że przeciwko skarżącemu toczy się jeszcze inne postępowanie karne niż niespornie ustalone przez organ orzekający o sygn. akt [...] zwłaszcza że, postępowania te dotyczą innych typów przestępstw. Organ orzekający nie wyjaśnił w sposób uzasadniony czy przeciwko skarżącemu toczą się inne postępowania karne i czy nie zachodzi w związku z tym wymóg prawny osobistego uczestniczenia skarżącego w czynnościach procesowych. Niewystarczające zdaniem Sądu - w powyższym zakresie - jest oparcie się przez organ na informacji przekazanej przez Wydział [...] Sądu Okręgowego w L., zawartej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r., zgodnie z którą w wydziale tym nie toczy się inne postępowanie niż o sygn. akt [...] w którym A. B. występowałby w charakterze oskarżonego. Informacja ta odnosi się wyłącznie do postępowań prowadzonych w Wydziale [...] Sądu Okręgowego w L. i z tego względu nie może być interpretowana rozszerzająco.

Po drugie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie wyjaśnił okoliczności sprawy związanych z obowiązkowym uczestniczeniem skarżącego w postępowaniu karnym o sygn. akt [...] w charakterze świadka. Z ustaleń organu wiadomo jedynie, że przesłuchanie skarżącego przewidziane został na dzień [...] września 2010 r. na godzinę [...]. Nie wiadomo jednak w ogóle czy skarżący przesłuchany został w tym terminie i czy nie zaplanowano ewentualnie dalszych czynności procesowych z udziałem skarżącego jako świadka, w których jego udział jest obowiązkowy. Daleko niewystarczające w tym zakresie jest lakoniczne stwierdzenie organu, że zaplanowany termin przesłuchania skarżącego w charakterze świadka w sprawie o sygn. akt [...] upłynął.

Prawidłowo natomiast - w ocenie Sądu - organy uznały, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła wyjątkowa sytuacja osobista skarżącego, wymagająca jego obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. przesłanka umożliwiająca udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Sam fakt posiadania przez skarżącego małoletniego dziecka w Polsce nie może stanowić o wyjątkowej sytuacji skarżącego, która wymagałaby jego obecności w Polsce. Zauważyć należy, że instytucja przewidziana w art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach pozwala na krótkoterminowe legalizowanie pobytu cudzoziemców w Polsce i dotyczy wyłącznie sytuacji nadzwyczajnych w jakich znalazł się cudzoziemiec, przebywający w Polsce nielegalnie. Skarżący w toku postępowania powołał się na swoje ojcostwo nie uzasadniając swojej nadzwyczajnej sytuacji z tym związanej. W tej sytuacji omawiana okoliczność sprawy nie mogła stanowić samoistnej podstawy do udzielenia wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Nieuzasadnione w ocenie Sądu są zarzuty skargi dotyczące przeprowadzenia czynności proceduralnych bez udziału tłumacza przysięgłego z języka o. oraz nie przetłumaczenia decyzji organu I instancji na język o. Zauważyć należy, że wyznaczenie tłumacza języka o. do czynności podejmowanych z udziałem skarżącego w ramach postępowania karnego, na co powołuje się pełnomocnik skarżącego, miało miejsce przed wszczęciem postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie i oparte jest na odrębnej regulacji prawnej. Dlatego też okoliczność ta nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a., który określa zasadę informowania przez organ administracji publicznej stron postępowania administracyjnego oraz art. 10 § 1 k.p.a., który reguluje zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Poza tym w trakcie przesłuchania sam skarżący oświadczył, że zna język polski i nie będzie korzystał z pomocy tłumacza.

Na naruszenie przez organ odwoławczy zasady czynnego udziału stron wskazuje natomiast nie poinformowanie pełnomocnika skarżącego o terminie wydania decyzji i uniemożliwienie pełnomocnikowi wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazane naruszenie przepisu postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy i z tego względu, gdyby było jedynym uchybieniem w sprawie, nie doprowadziłoby do uwzględnienia skargi.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponownie rozpatrzy odwołanie od decyzji Wojewody L. mając na względzie, iż decyzja organu odwoławczego musi być wydana w następstwie przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a nadto winna spełniać wymogi wynikające z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ zobligowany będzie do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia czy w sytuacji skarżącego nie zachodzi przesłanka z art. 53 a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, czyli okoliczność w której przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej. Organ orzekający zobligowany będzie do uwzględnienia sytuacji skarżącego zaistniałej po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w L. wyroku o sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2011 r., którym uchylono wobec skarżącego wyrok Sądu Okręgowego w L. sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2010 r. Niezbędne będzie ustalenie w sposób jasny w ilu oraz w jakich postępowaniach karnych uczestniczy skarżący i w jakim charakterze (oskarżony, świadek), na jakim etapie są te postępowania oraz co najistotniejsze czy w związku z tym uczestnictwem przepisy prawa polskiego wymagają od skarżącego osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej. Przy wyjaśnieniu omawianej kwestii pomocne okazać się może wezwanie skarżącego do złożenia wyjaśnień na piśmie i stosownych dokumentów.

Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wydano w oparciu o art. 152 p.p.s.a. - jak pkt 2 sentencji.