Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 842/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 71 ust 2 pkt 2, art. 75 ust 1 pkt 4, art. 84 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miastai Gminy D. z dnia [...] października 2013 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego


UZASADNIENIE

IV SA/Po 842/14

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...]października 2013 roku nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną na podstawie art. 71 ust 2 pkt 2, art. 75 ust 1 pkt 4, art. 84 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zmianami, zwanej dalej u.i.o.ś.), a także § 3 ust 1 pkt 6 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku P.T.W. SA, z siedzibą w P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określił brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 4MW wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości K., na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb ewidencyjny K., gmina D., powiat ś., województwo w.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 71 ust 2 pkt 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do § 3 ust. 1 pkt 6 lit b Rozporządzenia.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. Burmistrz Miasta i Gminy D. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (data wpływu do UMiG D. - [...] września 2013 r.) nr [...], wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. (data wpływu do UMiG D. - [...] września 2013 r.) nr [...], wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy D. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Organ I instancji wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na budowie dwóch siłowni wiatrowych o mocy znamionowej elektrycznej pojedynczego urządzenia nie przekraczającej 2 MW. Zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji, wirnik, stanowiący podstawowe źródło hałasu, zostanie zamontowany na wysokości około 130 m n.p.t., jednak nie niżej niż ta wysokość. Całkowita wysokość każdej z siłowni, przy maksymalnym wzniesieniu łopaty nie będzie przekraczać 180 m n.p.t. Infrastrukturę towarzyszącą będą stanowić: droga lub drogi dojazdowe, plac manewrowy i montażowy oraz infrastruktura przyłączeniowa, w tym kontenerowa stacja transformatorowa 0,69/SN oraz kablowa sieć energetyczna średniego napięcia wraz ze światłowodem. Przewiduje się przyłączenie planowanej siłowni do sieci średniego napięcia. Najbliższa, planowana inna konstrukcja o takim samym przeznaczeniu znajdować się będzie w odległości ponad 2 km od przedmiotowego przedsięwzięcia. Mając na uwadze powyższe, organ nie przewiduje się wystąpienia oddziaływań skumulowanych. Planowane siłownie charakteryzować się będą poziomem mocy akustycznej nie wyższym niż 103 dBA. W odległości około 600 m od planowanej inwestycji znajdują się najbliższe zabudowania mieszkalne. Na podstawie dostępnych materiałów, w tym przedstawionych map oraz zdjęć satelitarnych, ustalono, że w okolicy planowanego przedsięwzięcia znajdują się tereny zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz jednorodzinnej. Zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji, granice ww. terenów zostały wyznaczone w oparciu o zapisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Obszary, dla których nie obowiązują ww. akty prawa miejscowego, zostały zakwalifikowane zgodnie z ich faktycznym zagospodarowaniem.

Przedstawiono analizę oddziaływania akustycznego planowanej inwestycji oraz ocenę możliwości wystąpienia skumulowanych oddziaływań akustycznych. Na podstawie uzyskanych wyników wykluczono możliwość kumulowania się tych oddziaływań. Nie przewiduje się, aby eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia mogła wiązać się z wystąpieniem przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zarówno na terenach zabudowy zagrodowej jak i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wyznaczone przez inwestora przewidywane poziomy hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną nie przekraczają 36,1 dBA, co oznacza, że po uwzględnieniu warunków najbardziej niekorzystnych, nie będą one wyższe niż 39 dBA.

Elementy elektryczne oraz infrastruktura przyłączeniowa będą stanowić źródła pól elektromagnetycznych. Zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji, generator zostanie umieszczony na znacznej wysokości, a linie elektroenergetyczne wykonane zostaną jako podziemne. Realizacja i eksploatacja inwestycji nie będzie wiązać się z eksploatacją elementów o napięciach przekraczających zakres napięć średnich. Mając na uwadze powyższe, nie przewiduje się, aby w związku z eksploatacja planowego przedsięwzięcia mogła wiązać się z wystąpieniem przekroczeń dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś. stwierdzono, że teren, na którym planuje się realizację inwestycji, znajduje się poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) Najbliżej położona elektrownia wiatrowa znajduje się w odległości około 2,2 km. Teren inwestycji to użytkowane rolniczo przesuszone pola uprawne.

Do karty informacyjnej przedsięwzięcia dołączono "Monitoring ornitologiczny projektowanej farmy wiatrowej D. (pow. ś., woj. W.)" (P. T.) oraz "Monitoring chiropterologiczny obszaru planowanej farmy wiatrowej w rejonie miejscowości K. (gmina D., województwo w.)" (Ł. M., P. T.).

Podkreślono, że mając na względzie lokalizację inwestycji poza obszarami chronionymi oraz wykazane podczas rocznego monitoringu przeciętne walory ornitologiczne i chiropterologiczne tego terenu oraz brak w odległości ponad 200 m od miejsca lokalizacji turbin struktur krajobrazu atrakcyjnych dla ptaków lub nietoperzy, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze i gatunki zwierząt i roślin dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszarów Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami.

Z uwagi na lokalizację, charakter i zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Mając na uwadze treść art. 84 ust 1 u.i.o.ś. stanowiącego, iż w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji orzekł jak w osnowie decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wnieśli M. P., J. S., J. J., M. i W. W. podnosząc, iż nie wyrażają oni zgody na planowane przedsięwzięcie m.in. dlatego, że w okolicy planowanej inwestycji istnieje mieszalnia pasz, ferma trzody chlewnej orasz suszarnia zboża.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].05.2014r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 u.i.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa m.in. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10,14 i 18, przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b.

Według art. 84 u.i.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 85 ust 1 i ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać - w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.i.o.ś. postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym w myśl art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11 i 13 u.i.o.ś.

Odnosząc się do złożonego odwołania tutejsze Kolegium uznało, iż zarzuty złożone przez odwołujących nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ I instancji przeanalizował we własnym zakresie przedsięwzięcie pod kątem przepisu art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że decyzja środowiskowa wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jest decyzją uproszczoną a więc nie podlega tym samym rygorom prawnym co decyzja środowiskowa wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Tym samym, biorąc pod uwagę ocenę inwestycji, organ odwoławczy przyjął, iż organ I instancji prawidłowo wydał decyzję bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Zaakcentowano, że środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowej inwestycji nie zostały oparte na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a więc zastosowanie znajdzie przepis art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś., a organ I instancji dokonał własnej analizy planowanego przedsięwzięcia i oparł treść decyzji na przepisie art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy u.i.o.ś. Przeprowadzenie przez organ I instancji własnej analizy wpływu planowanej inwestycji na środowisko skutkowało możliwością obiektywnej oceny planowanego przedsięwzięcia. Tak więc zarzut dotyczący błędnego odstąpienia przez organ I instancji od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest nieuzasadniony, gdyż również z przeprowadzonej przez Kolegium analizy wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W niniejszym postępowaniu odstąpiono od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a tym samym decyzja powinna opierać się o przepis art. 63 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. Podzielając pogląd Krzysztofa Gruszeckiego (komentarz do ww. ustawy), w stosunku do tych spraw, w których nie była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, należało ustalić przede wszystkim zgodność inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalanego obecnie przez rady gmin na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Redakcja postanowień art. 80 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. powoduje, że w zasadzie poza zgodnością z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego nie wiadomo, jakimi kryteriami powinien kierować się organ przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które nie musiały być poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Wydanie na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. postanowienia stwierdzającego brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zasadzie przesądza o tym, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego oddziaływania na środowisko, a zatem brak jest przeciwwskazań do jego realizacji. Od tej generalnej reguły występuje jednak jeden bardzo ważny wyjątek. W myśl bowiem postanowień art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. w przypadku wydawania każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach środowiskowych należy kierować się zgodnością lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został on uchwalony. Oznacza to, że mimo braku w art. 84 ustawy wskazania kryteriów, jakimi powinien kierować się organ administracji przy wydawaniu omawianego rodzaju decyzji, to mogą one zostać zrekonstruowane na podstawie innych norm prawnych. W przeciwieństwie do postanowień art. 82 ust. 1 u.i.o.ś, w art. 84 ust. 1 tego aktu prawnego znalazło się jedynie stwierdzenie o konieczności wskazania na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (co zostało zresztą już stwierdzone w postanowieniu wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś). Natomiast w ust.2 tego przepisu wskazano na konieczność dołączenia do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia oraz karty informacyjnej przedsięwzięcia. Nie oznacza to jednak, że nie ma ona określać żadnych innych kwestii. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nadal jest orzeczeniem merytorycznym, dającym podstawę do ubiegania się o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś i powinna spełniać warunki wynikające z art. 107 k.p.a.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ I instancji uwzględnił i odniósł się do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś., a także dokonał własnej analizy wniosku. Również zdaniem Kolegium nie zachodzi w tym przypadku konieczność nakładania obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, gdyż z wniosku i jego uzupełnień wynika, iż planowana inwestycja została prawidłowo opisana przez wnioskodawcę (zgodnie z przepisem art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.).

Spełniona została także przesłanka udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej. Podkreślono, że sam sprzeciw stron co do zasadności prowadzenia inwestycji nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wnieśli M.W., H.F., J.S., J.J., M.P., T.C., F.W. zarzucając, że nie zgadzają się z tą decyzją. Skarżący podkreślili, że nie wyrażają zgody na budowę w/w obiektów, które są zagrożeniem dla zdrowia mieszkańców i dla środowiska.

Postanowieniem z dnia [...].11.2014r. odrzucono skargi H.F., J.S., J.J., M.P., T.C., F.W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Uczestnik postępowania P.T.W. SA w P. pismem z dnia [...].02.2015r. wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik wskazał, że jego zdaniem obie wydane w sprawie decyzje spełniają wymogi prawa procesowego oraz materialnego. Organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia). To spowodowało, że o tym czy w sprawie będzie przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko nie decydował przepis u.i.o.ś (jak to ma miejsce w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) lecz akt administracyjny wydany przez organ I instancji - postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] października 2013r. (tak też WSA w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 866/13.)

Ponieważ organ I instancji prowadzący postępowanie główne - Burmistrz Miasta i Gminy D. w trybie art. 64 ust. 1 i 2 u.i.o.ś uzyskał opinię organu współdecydującego, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., który podał, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowiska, to pomimo innego zdania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. - który uznał, że przeprowadzenie takiej oceny jest wymagane - organ I instancji uprawniony był do dokonania samodzielnej oceny zagadnienia i przychylenia się do stanowiska jednego bądź drugiego organu opiniującego (tak też WSA w Gliwicach w sprawie II SA/GI 1167/12) Słusznie więc Burmistrz Miasta i Gminy D. postanowieniem z dnia [...] października 2013r. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania.

Zdaniem PTW S.A. skorzystanie z procedury uproszczonej, o której mowa w uzasadnieniu decyzji SKO, czyli polegającej na odstąpieniu od przeprowadzenia oceny oddziaływania jest oparte o uznanie administracyjne. A jeśli tak, to nie można zarzucać ani ingerować w wybór skutków prawnych dokonanych przez organ pod warunkiem, że takiego wyboru dokonano w świetle należytego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego. W tej sprawie nie można zarzucić aby jej podstawa faktyczna została wadliwie ustalona. Wobec tego organ miał prawo działać w ramach uznania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli wskazane w skardze.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] października 2013 roku nr [...] określająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 4MW wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości K., na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb ewidencyjny K., gmina D., powiat ś., województwo w.

Zgodnie z przyjętą interpretacją przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny, za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznać należy tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie (wyrok NSA z dnia 20.04.1998 r., sygn. IV SA 1106/97, a dni 5.02.1998 r. I SA/Po 1242/97, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13.01.2009 r., sygn. II SA/Bk 842/07; wyrok NSA z dnia 24.06.2009 r., sygn. akt II OSK 771/08), przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko, a więc właścicieli wszystkich nieruchomości na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Pomimo wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r., Nr 199, poz.1227 ze zm.), pogląd ten wydaje się być słuszny również dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W kontekście powyższego Sąd nie miał wątpliwości, iż skarżący był uprawniony do wniesienia rozpatrywanej skargi.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie (jak w przypadku planowanej inwestycji) znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 u.i.o.ś.). Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Charakter planowanej inwestycji określa zatem konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.). Jednakże przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (art. 64 ust.1 i art.77 ust. 1 u.i.o.ś.). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości opinii oraz danych w nich zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy zostały one sporządzony zgodnie z przepisami.

Według art. 84 u.i.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 63 ust.1 i 2 u.i.o.ś. postanowienie wydaje się zarówno w przypadku, gdy stwierdza się obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i wówczas jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym w myśl art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii:

3) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

4) organu, o którym mowa w art. 78 (a więc PPIS), w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11 i 13 u.i.o.ś.

Ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10 – Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07 – Lex nr 489196).

Zdaniem Sądu literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. – który to przepis wprowadza rozróżnienie pomiędzy "uzgodnieniem i "opinią" - nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" – czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie dotyczy natomiast decyzji negatywnej. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., str. 229 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/2010).

Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Podstawę taką może również stanowić wynikająca z art. 81 ust. 1 u.i.o.ś. odmowa zgody na realizacje przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 powyższej ustawy. Artykuł 63 ust. 1 u.i.o.ś. wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionych w powyższym artykule, przy czym ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie obliguje organ w art. 64 ust. 1 do wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Organ prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących.

W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że będąca jej przedmiotem inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak słusznie bowiem przyjęły organy administracji planowane przedsięwzięcie – jako instalacja wykorzystująca do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m - zostało zakwalifikowane do § 3 ust 1 pkt 6 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest w przypadku przedmiotowej inwestycji obligatoryjne, lecz zostało uzależnione od stwierdzenia tego obowiązku przez Burmistrza D. przy uwzględnieniu warunków określonych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.

Jak już wspomniano stosownie do treści art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. przeprowadzana ocena, czy w sprawie niezbędne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, musi uwzględniać: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (pkt. 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt. 2); rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 (pkt. 3).

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wyspecjalizowany organ, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast inny wyspecjalizowany organ, tj. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...], wyraził przeciwną opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane. Tak więc w/w opinie były wzajemnie przeciwstawne.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.05.2014r. o sygn. II OSK 3085/12 (publ.CBOSA) organ I instancji nie jest związany wydanymi opiniami, ale powinien dokonać ich oceny tym bardziej, że w tym przypadku były one odmienne.

Burmistrz Miasta i Gminy D. postanowieniem z dnia [...].10.2013r. nr [...] odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko mimo, że PPIS w Ś. wyraził opinię o zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na bliską lokalizacji elektrowni wiatrowych względem siebie oraz zabudowy mieszkaniowej, wielkość zajmowanego terenu, występowanie uciążliwości związanych z hałasem, zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, możliwe konflikty społeczne i efekt migotania cienia mający charakter długotrwały i mogący wywołać dyskomfort dla ludzi w okolicznej zabudowie mieszkaniowej. PPIS w Ś. wskazał, iż w jego ocenie raport powinien zawierać informacje zawarte w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. ze szczególnym uwzględnieniem analizy oddziaływania na środowisko akustyczne i rozwiązań zmniejszających uciążliwość czynnika optycznego wywołującego efekt migotania cienia. Ponieważ w/w postanowienie Burmistrza podlegało odrębnemu od rozpatrywanej skargi trybowi zaskarżenia nie podlegało ono kognicji Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.

We wspomnianym postanowieniu oraz w decyzji I i II instancji odniesiono się do wątpliwości PPIS i w oparciu o materiał sprawy wykazano, iż w sprawie nie nastąpi przekroczenie norm akustycznych. W ogóle jednak nie odniesiono się do tak akcentowanej przez PPIS w Ś. kwestii migotania cienia. Ponadto w ogóle nie oceniono istotnego dla sprawy dowodu w postaci znajdującej się w aktach obszernej analizy wpływu efektu migotania cienia.

Powyższe uchybienie w ocenie Sądu orzekającego stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnej oceny, czy planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki w przypadku zaistnienia których istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz art. 85 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się do uwarunkowań o jakich mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy.

Ponadto organ dopuścił naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a i art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż nie sposób w pełni wywnioskować jakie były przyczyny, które legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia, a także art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji orzekając o wstrzymaniu wykonalności na podstawie art.152 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania Sądu, co do dalszego postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej obowiązany jest poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności znajdującą się w aktach analizę migotania cieni powodowanych przez turbiny wiatrowe w projektowanej FW D. Ponadto winien uzasadnić orzeczenie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz z art. 85 u.i.o.ś. wyjaśniając dlaczego uwzględniono argumentację zawartą w opinii RDOŚ, a nie uwzględniono argumentacji zawartej w opinii PPIS (lub odwrotnie). Ustawa środowiskowa bardzo rygorystycznie traktuje bowiem obowiązek uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie zawarcie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnienia odpowiadającego art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.i.o.ś., czyni decyzję wadliwą, a naruszenie to ma wpływ na jej treść.