Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 552/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1, art. 116 par. 1 pkt a-b, art. 116 par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu spółki z o.o. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. P. (dalej również: "Skarżący"), jako byłego członka Zarządu za zaległości podatkowe B. Sp. z o.o. w B. z tytułu podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2011 r. w łącznej kwocie 34.891 zł, podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 21.662,00 zł, za odsetki za zwłokę od tych zaległości w wysokości 32.784,00 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 4.424,90 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. w kwocie 5.975,15 zł należności głównej oraz należne odsetki za zwłokę.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r.

o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Z 2015 r., poz. 1649), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia

w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2016 r.

Następnie organ przytoczył treść art. 116 § 1 i 2 o.p. i uznał, że w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego

za zaległości podatkowe spółki z o.o., tzn. pełnienie przez Skarżącego obowiązków członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2011 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. oraz bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w oparciu o wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. tytuły wykonawcze: nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. (obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec 2011 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości), nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. (obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień 2011 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości), nr [...] z [...] września 2013 r. (obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r.) - postępowanie egzekucyjne jako organ egzekucyjny prowadził Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanej Spółki wskazując, że jest zarejestrowana w biurze wirtualnym i brak jest z nią kontaktu. Z danych uzyskanych z CEPIK wynika, iż Spółka nie posiada żadnych środków transportu, nie odnaleziono również podmiotu w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych. Nie udało się także ustalić składników majątkowych bądź prawa majątkowego, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję.

Organ przypomniał, że stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 o.p., członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności podatkowej, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, lub niezgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Zauważył następnie, że w niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w dniu [...] marca 2013 r. podjęło uchwałę o otwarciu likwidacji Spółki. Zdaniem organów przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki wystąpiły [...] kwietnia 2011 r. (nieuiszczony VAT za luty 2011 r. i podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r.).

Organy nie stwierdziły istnienia negatywnych przesłanek do orzeczenia

o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

Warunkiem uwolnienia się członka zarządu jest wskazanie mienia spółki, które istnieje w toku postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. Okoliczność, że w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka Zarządu, Spółka dysponowała majątkiem, którego wartość przekraczała 250.000,00 zł nie zwalnia z odpowiedzialności podatkowej. Skarżący powołał się na istnienie majątku Spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych co najmniej w znacznej części, w postaci: samochodu marki T., balona wraz z dwiema butlami do gazu, koszem wiklinowym oraz potrójnym palnikiem oraz laptopów i komputerów służących do tworzenia opracowań graficznych, znajdujących się w miejscu zamieszkania B. B. w I.

Organ wskazał, że samochód T. nie był właściwie zarejestrowany. Ustalono iż wskazany pojazd figuruje na Spółkę, choć formalnie nie jest na nią zarejestrowany. Spółka nie zwróciła tablic rejestracyjnych oraz pozwolenia czasowego. Na wniosek Spółki [...] lipca 2012 r. Urząd Miejski w B. zawiesił rejestrację samochodu i wydał decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi obecnie egzekucję z przedmiotowego samochodu. Z informacji uzyskanych od komornika skarbowego Urzędu Skarbowego w B. wynika, że samochód ten został oszacowany przez biegłego na kwotę 39.390 zł. W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych pod adresem wskazanym przez Skarżącego nie stwierdzono innych składników majątkowych Spółki. Balon na ogrzane powietrze stanowi aktualnie własność Spółki z o.o. M., co potwierdził Urząd Lotnictwa Cywilnego Wydział Rejestru Cywilnych Statków Powietrznych w piśmie z [...] października 2016 r. Wysokość dochodzonych od Spółki zaległości podatkowych wskazuje, że w wyniku egzekucji samochodu marki T. zaległości podatkowe Spółki nie zostaną zaspokojone w znacznej części.

W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w części orzekającej o odpowiedzialności podatkowej. Autor skargi zarzucił naruszenie:

1. art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt a), b) i § 2 o.p. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni skutkujące przyjęciem, że Skarżący nie wykazał, iż będąc Prezesem Zarządu sp. z o.o. we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, podczas gdy w przedziale czasowym pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez Skarżącego tj. w okresie od [...] grudnia 2010 r. [...] 20 października 2011 r., nie było żadnych podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a spółka dysponowała majątkiem, którego wartość przekraczała 250.000,00 zł, a dopiero

w 2013 r. w toku prowadzonych postępowań kontrolnych ustalono, że spółka zaniżyła kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2011 r. (decyzje z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]), jak również przychód podlegający opodatkowaniu w ramach podatku dochodowego od osób prawnych (decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]), a nieuregulowane zobowiązania podatkowe zostały objęte tytułami wykonawczymi wydanymi w 2013 r., oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. niezastosowanie przesłanki ekskulpacyjnej,

2. art. 121 § 1, w zw. z art. 122, w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p., poprzez obciążenie Skarżącego skutkami zaniechań organu pierwszej instancji, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, a także niedostateczne zbadanie przez organy okoliczności wyłączających winę strony w niezłożeniu wniosku

o ogłoszenie upadłości oraz poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu iż "pomimo zastosowania

w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym możliwych środków egzekucyjnych w postaci zajęć innych wierzytelności pieniężnych, wyegzekwowanie nieuregulowanych przez spółkę zobowiązań podatkowych okazało się niemożliwe" (vide str. 3 zaskarżonej decyzji organu I instancji), w sytuacji gdy w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych zaniechano podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu ujawnienie majątku dłużnika w postaci ruchomości: pojazdów marki T., który został zajęty w toku egzekucji dopiero na skutek wniosku Skarżącego w przedmiocie ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, R., R., balonu wraz z dwiema butlami do gazu, koszem wiklinowym oraz potrójnym palnikiem, laptopów oraz komputerów służących do tworzenia opracowań graficznych, które na datę prowadzonych postępowań stanowiły majątek spółki o wartości ok. 250.000.00 zł.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

W prawie podatkowym obowiązek zapłaty podatku, a co za tym idzie towarzysząca mu odpowiedzialność, ciąży co do zasady na podatniku. Zasada ta jednak doznaje istotnego wyjątku, ponieważ przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej przyznają organom podatkowym prawo do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika, płatnika lub następcę prawnego. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna, ponieważ wierzyciel podatkowy nie ma swobody w kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego.

Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika lub płatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2635/10; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem, co oznacza, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ukształtowana została jako solidarna z podatnikiem (por. R. Dowgier w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2006, str. 443).

Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia wymogów ogólnych wskazanych w przepisach art. 107-109 o.p., natomiast krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych został określony w art. 110-117 o.p.

Zgodnie z art. 107 § 1 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z kolei rozszerzenie zakresu przedmiotowego odpowiedzialności przewiduje § 2 art. 107 o.p., gdyż osoby trzecie odpowiadają (o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej) również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Na podstawie zaś art. 116 § 1 o.p., za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, Spółki akcyjnej lub Spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 Ordynacji podatkowej powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Dyspozycja art. 116 o.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe jak i przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Zatem odpowiedzialność byłych członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Drugą przesłanką, od której przepis uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej jest bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej.

Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzekając o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, organ podatkowy jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 publ. POP 2003/4/93, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 629/04, wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 o.p.), a w myśl art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie z art. 191 o.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych jak i innych zasad postępowania, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 o.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Nie ulega wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe objęte zaskarżoną decyzją. Na powyższe stanowisko Skarżący został powołany uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z [...].12.2010 r. Z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu B. Sp. z o.o. Skarżący został odwołany 20.10.2011 r.

W zakresie bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w postanowieniu z [...].11.2015 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego B. Sp. z o.o. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że firma jest zarejestrowana w biurze wirtualnym i brak jest kontaktu z zobowiązanym. Z danych uzyskanych z CEPIK wynika, iż Spółka nie posiada żadnych środków transportu, nie odnaleziono również podmiotu w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych. W toku postępowania nie udało się ustalić składników majątkowych bądź prawa majątkowego, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję.

W ocenie Sądu skarżący nie zwolnił się też z odpowiedzialności, chociażby poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., tj. że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości) nastąpiło we właściwym czasie.

Podkreślić należy, że w myśl art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2, 4, 5, 7 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań w rozumieniu art. 11 ww. ustawy. Dodać należy, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i mechanicznie przenosić do niego terminu wskazanego w przepisach ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu Spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1663/04, Lex nr 171368). Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując ww. terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jest emanacją naczelnej zasady prawa upadłościowego (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. (...) Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych." (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., I FSK 738/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy Spółka zaprzestała regulować swoje wymagalne zobowiązania wobec organu w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r, a w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. i 2011 r. W tej sytuacji uprawnionym jest stanowisko organu, że przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki wystąpiły [...].04.2011 r. (nieuiszczony VAT za luty 2011 r. i podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r.).

Okoliczność, że dopiero w 2013 r. w toku prowadzonych postępowań kontrolnych ustalono, że Spółka zaniżyła kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, i listopad 2011 r., jak również przychód podlegający opodatkowaniu w ramach podatku dochodowego od osób prawnych, nie ma wpływu na orzeczenie odpowiedzialności Skarżącego. Rację ma w tej kwestii organ, wskazując, że stosownie do treści art. 21 § 1 pkt 1 o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W świetle tego przepisu jedyną przesłanką decydującą o powstaniu zobowiązania jest wystąpienie stanu faktycznego, z którym ustawodawca łączy powstanie zobowiązania, w przypadku podatku od towarów i usług wykonywanie czynności wymienionych w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj.: odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, eksportu towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, osiąganie dochodu, bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich dochód ten został osiągnięty. Decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. pomimo tego, iż zostały wydane [...].07.2013 r., były wydane w związku z nierzetelnym wykonaniem przez Spółkę obowiązków podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre okresy rozliczeniowe 2011 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych w roku 2010 (wszystkie decyzje stanowią część składową akt sprawy, a ich wydanie wiąże się z nierzetelnym ewidencjonowaniem obrotu gospodarczego).

O braku wiedzy w zakresie kondycji finansowej Spółki przez Skarżącego świadczy również to, że w piśmie z [...].10.2016 r. sam Skarżący podniósł, m.in. iż spółką samodzielnie zarządzał Pan B. B. bez wiedzy byłych członków Zarządu, który dodatkowo dysponował środkami finansowymi Spółki, posiadał karty kredytowe, "tokeny" zostały przypisane do jego numeru telefonu.

Co więcej, prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne nie tylko przez urzędy skarbowe, ale także przez kilku komorników sądowych dowodzą, że Spółka miała wielu wierzycieli i nie regulowała nie tylko należności podatkowych ale również zobowiązań cywilnoprawnych. Tego typu zobowiązania nie powstały samoistnie, a były wynikiem działania bądź zaniechania organów odpowiedzialnych za sprawy finansowe Spółki. W 2013 r. Spółka nie posiadała już majątku, zarządu i została postawiona w stan likwidacji, a jej siedzibę przeniesiono do wirtualnego biura w W., utrudniając kontakt ze Spółka i jej likwidatorem.

Powyższe okoliczności wskazują na winę Skarżącego w nie złożeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p.

Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia Spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. (v. wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., I GSK 239/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Sąd nie dopatrzył się tez nieprawidłowości w zakresie oceny organu co do niewskazania przez Skarżącego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.)

W piśmie z [...].10.2016 r. Skarżący powołał się na istnienie majątku Spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych co najmniej w znacznej części: (-) samochód marki T., (-) balon [...] wraz z dwiema butlami do gazu, koszem wiklinowym oraz potrójnym palnikiem, (-) laptopów oraz komputerów służących do tworzenia opracowań graficznych, znajdujących się w miejscu zamieszkania Pana B. B. w I.

Organ w powyższym zakresie prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, z którego bezsprzecznie wynika, że:

- z informacji z CEPiK wynika, że Spółka nie posiada żadnych zarejestrowanych pojazdów, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że także tych, o których mowa w skardze,

- wskazany samochód T. nie był właściwie zarejestrowany, ustalono bowiem iż wskazany pojazd figuruje na B. Sp. z o.o., choć formalnie nie jest na nią zarejestrowany. Spółka nie zwróciła tablic rejestracyjnych oraz pozwolenia czasowego. Na wniosek Spółki z [...].07.2012 Urząd Miejski w B. zawiesił rejestrację samochodu i wydał decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi obecnie egzekucję z przedmiotowego samochodu. Z informacji uzyskanych od komornika skarbowego Urzędu Skarbowego w B. wynika, że samochód marki T. rok prod. 2005 został oszacowany przez biegłego na kwotę 39 390 zł.,

- w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych pod adresem wskazanym przez Skarżącego nie stwierdzono innych składników majątkowych Spółki. Balon na ogrzane powietrze ... stanowi aktualnie własność Spółki z o.o. M., co potwierdził Urząd Lotnictwa Cywilnego Wydział Rejestru Cywilnych Statków Powietrznych w piśmie z [...].10.2016 r.,

- łącznie wobec Spółki toczyło się sześć postępowań egzekucyjnych.

Wysokość dochodzonych od Spółki zaległości podatkowych: z tytułu podatku od towarów i usług za luty, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r. w kwocie 56 310,15 zł, odsetek za zwłokę od tych zaległości w kwocie 30 252,00 zł i z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 21 662,00 zł, za 2011 r. w kwocie 117 973,00 zł, odsetek za zwłokę 68 587,00 zł wskazuje, że w wyniku wskazanego mienia zaległości podatkowe Spółki nie zostaną zaspokojone w znacznej części. Powyższe prowadzi również do wniosku, że zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania w kontekście obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i prawidłowości oceny dowodów Sąd uznał za bezzasadny. W zakresie ujawnienia majątku dłużnika organ przeprowadził wszelkie niezbędne czynności, które dały podstawę do wyciągnięcia prawidłowych wniosków.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).