Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1962/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: 3 pkt 26 i pkt 27
journal: Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3448/14 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3448/14, oddalił skargę J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2014 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wymierzenia kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie decyzją [...] maja 2006 r., na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm., dalej: ustawa o rybołówstwie) oraz § 3 pkt 26 i pkt 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671 ze zm.), wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za naruszenie stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych i uszkodzenia tych narzędzi. W uzasadnieniu organ podał, że [...] grudnia 2005 r. armatorzy łodzi rybackich [...] R. M. i [...] R. R. zgłosili, na piśmie, inspektorowi rybołówstwa morskiego w D., że [...] grudnia 2005 r. kuter rybacki [...], prowadząc połowy trałowe na łowisku [...] uszkodził wystawione przez nich, oznakowane sieci stawne (nety dorszowe). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że J. W. świadomie spowodował uszkodzenie wystawionych na tym samym łowisku sieci dorszowych należących do armatorów łodzi rybackich [...] i [...] poprzez niezachowanie bezpiecznej odległości trałowania swoim statkiem.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] listopada 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 345/07, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił zaskarżoną decyzję ze względów procesowych.

Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2008 r. ponownie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na skutek skargi J. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1493/08 uchylił decyzję organu odwoławczego, z uwagi na niezastosowanie się przez ten organ do oceny prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 345/07.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł za naruszenie stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych i uszkodzenia tych narzędzi. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom skarżącego podmioty prowadzące połowy za pomocą innych metod niż trałowanie nie miały obowiązku szczególnego zachowania się w postaci wcześniejszego powiadamiania o dokładnym położeniu geograficznym wystawionych sieci w tych obszarach. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy wskazywał, że narzędzie stosowane [...] grudnia 2005 r. przez jednostki [...] i [...] były oznakowane w sposób zapewniający ich odpowiednią widoczność, tj. były wyposażone m.in. w reflektory radarowe na skrajnych bojkach, pasy taśmy odblaskowej oraz chorągiewki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09 oddalił skargę J. W.. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w toku postępowania administracyjnego prawidłowo i niespornie ustalono, że skarżący [...] grudnia 2005 r. prowadząc połów ryb polegający na trałowaniu włokiem dennym, spowodował uszkodzenie narzędzi połowowych należących do innych osób.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10 oddalił skargę kasacyjną J. W. wniesioną od wspomnianego wyroku WSA w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., postanowił wznowić postępowanie, a następnie uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10 i poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 558/12).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2377/12 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie z 10 maja 2006 r. Sąd pierwszej instancji, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2012 r., stwierdził, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, a nie były znane temu organowi i nie były brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji z 10 maja 2006 r. W związku z tym WSA zalecił, by Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy odniósł się do wszystkich wytycznych wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 558/12, a także miał na uwadze treść obowiązujących przepisów, w szczególności ustawy o rybołówstwie.

Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie decyzją z [...] lipca 2014 r., umorzył postępowanie w sprawie naruszenia w dniu [...] grudnia 2005 r. przez armatora i kapitana statku rybackiego [...] J. W. stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych i uszkodzenia tych narzędzi. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie było prowadzone w celu wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, jednak z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przedawnienia, określonego w art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie, postępowanie w sprawie należało umorzyć. Jednocześnie organ pierwszej instancji, w nawiązaniu do wyroku WSA w Warszawie z 28 stycznia 2013 r., odniósł się do naruszenia cudzych narzędzi połowowych przez statek rybacki [...], a także ustosunkował się do zarzutu skarżącego co do sposobu oznakowania narzędzi połowowych należących do R. R. i R. M. oraz do kwestii wysokości poniesionych przez armatorów [...] i [...] strat w związku z naruszeniem przez skarżącego ich narzędzi połowowych.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Minister podniósł, że stosownie do art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stosownie do treści art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie, kary pieniężnej nie nakłada się, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat. Zdarzenie, będące przedmiotem postępowania miało miejsce [...] grudnia 2005 r. Oznacza to, że upłynął pięcioletni termin uprawniający organ pierwszej instancji do prowadzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Tym samym wystąpiła przeszkoda, która uniemożliwia wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W tej sytuacji, zarzuty podnoszone w odwołaniu dotyczące prowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji w zakresie merytorycznego rozpatrzenia sprawy, nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wobec zakazu merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w związku z umorzeniem postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, organ odwoławczy nie mógł odnieść się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję podniósł, że przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie umarzającą postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 65 ust.1 ustawy o rybołówstwie, kary pieniężnej nie nakłada się, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat. Stosownie zaś do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sąd zaznaczył, że przedmiot postępowania istnieje dopóty, dopóki jest utrzymywany związek procedury ze sferą prawa materialnego, w tym przypadku przepisami ustawy o rybołówstwie. Brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego oznacza bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności sprawiające, że z uwagi na brak przedmiotu postępowania nie jest prawnie możliwe wydanie decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Oznacza to również, że wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. Sąd podkreślił, że chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem, gdyż jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Użycie przez ustawodawcę w treści art.105 § 1 k.p.a. słowa "wydaje" a nie zwrotu "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.

W ocenie WSA w rozpoznawanej sprawie nastąpiło zerwanie związku pomiędzy procedurą i sferą prawa materialnego poprzez upływ 5 letniego okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie. Po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania, gdyż brak jest materialnych podstaw do władczej ingerencji organu administracji i odmienne, subiektywne odczucie skarżącego nie może tego zmienić.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że organ przystępując ponownie do rozpoznania sprawy, prawidłowo w pierwszej kolejności zbadał, czy postępowanie w ogóle może się toczyć. Przedawnienie stanowi bowiem ujemną przesłankę prowadzenia postępowania i skutkuje tym, iż organ może wydać wyłącznie rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że doszło do przedawnienia karalności, zarówno zgodnie z literalnym brzmieniem art. 65 ustawy o rybołówstwie, jak również z wykładnią funkcjonalną tego przepisu. Sąd uznał za nietrafny zarzut, że dopiero ustalenie przez organ okoliczności dotyczących zdarzenia z [...] grudnia 2005 r. mogłoby pozwolić na zastosowanie dyspozycji z art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie. W związku z powyższym, w ocenie WSA bezpodstawne okazały się pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i wyczerpującego uzasadnienia w merytorycznej sferze rozpoznawanej sprawy.

J. W. zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i zignorowanie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2013 r. oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2012 r., w sytuacji gdy przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a w sprawie nie zaszły okoliczności, które wyłączałyby obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyrokach, takie jak istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego;

2. naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 października 2014 r. i nieuchylenie tej decyzji, w sytuacji gdy decyzja ta była wadliwa z uwagi na niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu sprawy do oceny prawnej wyrażonej uprzednio przez Sąd w wyroku, które to uchybienie jest równoznaczne z naruszeniem prawa i obligowało Sąd pierwszej instancji do usunięcia wadliwego aktu administracyjnego z obrotu prawnego;

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie poprzez zastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do kluczowej przesłanki wskazanej w tym przepisie tj. ustalenia czy czyn w ogóle został popełniony, co prowadzi do wniosku, że Sąd zaakceptował brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie w postępowaniu przed organem odwoławczym, zaś dopiero poczynienie w sprawie ustaleń faktycznych prowadzących do wniosku, iż zdarzenie z [...] grudnia 2005 r. faktycznie miało miejsce, pozwalało na uznanie, że słusznym jest zastosowanie dyspozycji art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie;

4. naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, która to wadliwość polega na nieodniesieniu się do zarzutów zawartych w skardze i nieprzedstawieniu ich oceny oraz na braku wskazania, w ramach przedstawienia stanu sprawy, jaki i dlaczego stan faktyczny został przyjęty za podstawę orzekania.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Sąd pierwszej instancji oceniał legalność decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia określonego w art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie, co skutkowało brakiem możliwości prawnych prowadzenia postępowania w sprawie i wymagało wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie dotyczy naruszenia przepisu, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji a następnie wzorzec kontroli jej zgodności z prawem przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący nie zakwestionował stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował pogląd organu, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Nawiązując do wywodów Sądu pierwszej instancji należy podnieść, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierci osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

Bezprzedmiotowość postępowania ma więc miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Dzieli się je przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny przedmiotowe mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych (B. Adamiak i J Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 563-564). Tym samym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. może wynikać z bardzo różnorodnych przyczyn, ich katalog nie jest zamknięty. Postępowanie administracyjne jest więc bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie, w toku postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, z uwagi na upływ terminu przedawnienia, merytoryczne zakończenie postępowania stało się niemożliwe. Przepis art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie wyklucza możliwość nałożenia kary, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat. W następstwie upływu pięcioletniego terminu powstała więc przeszkoda o charakterze przedmiotowym, która wykluczała dalsze prowadzenie postępowania, w tym wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Inaczej rzecz ujmując w związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie organ utracił prawo do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie.

Z treści przepisu art. 105 § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca nie pozostawił organowi marginesu swobody, co do treści decyzji. W przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania właściwy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie administracyjne i to niezależnie od tego, w jakim stadium się ono znajduje.

W związku z tym nie jest zasadny zarzut skarżącego dotyczący zastosowania w sprawie art. 65 ust. 1 ustawy o rybołówstwie bez wcześniejszego ustalenia, czy czyn w ogóle został popełniony, gdyż dopiero poczynienie ustaleń faktycznych prowadzących do wniosku, że zdarzenie z dnia [...] grudnia 2005 r. miało miejsce, pozwalało na zastosowanie powołanego przepisu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjął bowiem, że upływ pięcioletniego terminu czyni postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. a Sąd pierwszej instancji zaakceptował ten pogląd, zaś skarżący nie zakwestionował tego stanowisko poprzez postawienie zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, wobec zaistnienia przeszkody w prowadzeniu postępowania, ustalanie stanu faktycznego w zakresie popełnienia czynu było wykluczone.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafne są także zarzuty z punktu 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej. Podzielając wywody o charakterze ogólnym zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie do związania organu i Sądu ocenę prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania należy zauważyć, że w przypadku, gdy postępowanie, które jest prowadzone ponownie, po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji poprzednio wydanej w sprawie, stanie się bezprzedmiotowe i organ, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., będzie miał obowiązek jego umorzenia, to wspomniana ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania przestają być wiążące. Upływ czasu, który rodzi określone skutki prawne w zakresie możliwości zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, stanowi taką zmianę okoliczności sprawy, która uzasadnia odstąpienie przez organ od respektowania obowiązków wynikających z art. 153 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w powołanym przepisie. Podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji oceniał legalność decyzji o umorzeniu postępowania a w związku z tym przede wszystkim odniósł się do zagadnienia bezprzedmiotowości postępowania. Przedstawienie przez Sąd stanu sprawy było wystarczające z punktu widzenia oceny zgodności zaskarżonej decyzji z art. 105 § 1 k.p.a. Dodać należy, że w końcowej części uzasadnienia Sąd stwierdził, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania, gdyż brak jest materialnych podstaw do władczej ingerencji organu administracji. Z tego powodu Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących prowadzenia postępowania zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i wyczerpującego uzasadnienia "(...) w merytorycznej sferze rozpoznawanej sprawy". Wobec powyższego skarżący niezasadnie zarzucił, że WSA nie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze i nie przedstawił ich oceny. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, chociaż zostało sformułowane bardzo zwięźle to pozwala poznać motywy jakimi kierował się oddalając skargę.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.