Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2744/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia P. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1314/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13 (dalej wyrok z 18 czerwca 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej WSA albo sąd I instancji) w pkt 1 oddalił skargę Stowarzyszenia P. w W. (dalej zwanego Stowarzyszeniem albo skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej SKO albo Kolegium) z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2013 r.) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa, zasądzając w pkt 2 od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., na rzecz adw. A. P., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 2.952 zł, w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 2400 oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 552 zł.

Wyrok z 18 czerwca 2014 r. zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu [...] maja 2004 r. pomiędzy Miastem W. a skarżącym została zawarta umowa nr [...] o udzielenie dotacji ze środków W. w kwocie 29.000,00 zł na realizację zadań w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na [...] Olimpiadę Młodzieży Niepełnosprawnej. Dotacja została przekazana w dniu [...] maja 2004 r.

Pismem z [...] grudnia 2004 r. Zastępca Dyrektora Biura Edukacji Urzędu W. wezwał Stowarzyszenie do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Prezydent W. zobowiązał skarżącego do zwrotu dotacji. Decyzja organu I instancji z [...] marca 2005 r. jak i kolejne z [...] października 2006 r. i z [...] listopada 2008 r. zostały uchylone przez organ II instancji i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z [...] czerwca 2011 r., nr 2/BE-WEP/2011 (dalej decyzja z [...] czerwca 2011 r.) Prezydent W. działając na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, ze zm.), art. 190 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1, art. 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm., dalej u.f.p.), art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej o.p.) zobowiązał Stowarzyszenie P. w W. do zwrotu dotacji w kwocie 29.000,00 zł udzielonej z budżetu W. na podstawie umowy nr [...] z [...] maja 2004 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia decyzją z [...] marca 2013 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, m.in. z przedstawionego poprawionego sprawozdania wynika, że skarżący zorganizował imprezę, na którą uzyskał dotację, w której udział wzięło 600 uczestników (liczba zakupionych nagród), co stanowi 24% z 2500 uczestników. Rozliczeniu mogłaby zatem podlegać kwota 6960 zł. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona okoliczność braku możliwości przewidzenia udziału zadeklarowanej liczby osób. Skoro strona zaakceptowała warunki umowy to musiała liczyć się ze wszystkimi jej warunkami. Ponadto organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta W. co do braku możliwości rozliczenia części dotacji z uwagi na nieprzedstawienie przez stronę oryginałów dokumentów księgowych dokumentujących poniesione wydatki. Obowiązek ten wynikał natomiast z zapisów zawartej umowy i stanowił podstawę do rozliczenia dotacji.

Powyższą decyzję SKO Stowarzyszenie zaskarżyło do WSA wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W.. Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), błędną interpretację przepisów prawa proceduralnego jak i materialnego, brak rozpatrzenia odwołań strony i ustosunkowania się do ich treści oraz zgromadzonego materiału dowodowego w latach 2005-2011, naruszenie ciągłości postępowania administracyjnego, rozpatrywanie obu spraw przez ten sam skład orzekający - tak obecnie jak i w poprzednich latach członkowie składu orzekającego w różnych konfiguracjach brali udział w rozstrzyganiu spraw związanych z udzieleniem spornych dotacji z roku 2004 przez Prezydenta W., działanie organu tzw. Komisji W. ds. rozliczenia dotacji bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wskazując, że w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i obszernie wskazano na motywy, którymi kierował się organ odwoławczy i wniosło o oddalenie skargi.

Uzasadniając zapadły wyrok sąd I instancji nie stwierdził podstaw do uwzględnienia zgłoszonych przez Stowarzyszenie żądań. WSA zwrócił uwagę, że kwestią sporną w sprawie była ocena prawidłowości rozliczenia dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] w sprawie udzielenia dotacji ze środków W. Na podstawie postanowień zwartych w umowie W. zleciło Stowarzyszeniu realizację zadania publicznego w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na "[...] Olimpiadę Młodzieży Niepełnosprawnej".

Podstawę udzielenia dotacji stanowił art. 118 ust. 1 u.f.p. Z kolei Rada W. w dniu [...] stycznia 2003 roku podjęła uchwalę nr [...] w sprawie trybu przyznawania, rozliczania oraz kontroli wykorzystania dotacji przyznawanych podmiotom nie zaliczonym do sektora finansów publicznych na wykonywanie zadań związanych z realizacją zadań W. oraz dzielnic W. na lata 2003-2004.

Odnosząc się do materialnoprawnych podstaw zaskarżonej decyzji sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych utraciła moc obowiązującą w dniu 1 stycznia 2006 roku i zastąpiona została ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz. U. 249, poz. 2104). Podstawę określenia kwoty przypadającej do zwrotu stanowi zatem art. 146 u.f.p. Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Stosownie do art. 145 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. W myśl art. 149 ust. 4 tej ustawy zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

W oparciu o przedstawioną regulację prawną sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały określenia podstawy prawnej zwrotu spornej dotacji. Natomiast sformułowane w skardze zarzuty nie okazały się zasadne.

Zdaniem WSA, SKO zasadnie powołało się na art. 70 §6 pkt 2 u.f.p. Kolegium prawidłowo określiło okresy zawieszenia biegu przedawnienia w trakcie postępowań sądowoadministracyjnych, które toczyły się w przedmiocie rozstrzygnięć orzekających o zwrocie spornej dotacji, wskazując, że termin przedawnienia zobowiązania objętego prowadzonym postępowaniem upłynie w dniu 23 czerwca 2013 r.

Sąd I instancji za niezasadne uznał także zarzuty naruszenia podstawowych zasad k.p.a., a w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.). Z analizy akt sprawy wynika, że organy obu instancji w sposób wystarczający ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zebrały materiał dowodowy, co pozwalało na wszechstronne rozpatrzenie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla W. pod sygn. akt [...]. Stosownie do art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie powyższego dowodu posiadałoby znaczenie procesowe jedynie w przypadku wykazania przez skarżące Stowarzyszenie, że okoliczność kradzieży dokumentacji księgowej była podnoszona w trakcie postępowania administracyjnego. Z akt sądowych wynika, że włamanie do biura miało miejsce w dniu [...] stycznia 2010 r. Stowarzyszenie zawierając porozumienie w sprawie rozliczenia dotacji w dniu [...] listopada 2010 r. zobowiązało się jednakże do przedstawienia oryginałów dokumentów księgowych dotyczących realizacji spornej umowy. Również w trakcie późniejszego postępowania dowodowego Stowarzyszenie nie wskazało, że nie ma oryginałów dokumentów księgowych. Nie można zatem stawiać organom zarzutu braku uwzględnienia powyższej okoliczności w trakcie prowadzonego postępowania. Natomiast wniosek o wydanie nakazu wyłączenia spod egzekucji administracyjnej środków finansowych pochodzących z dotacji publicznych i wpłat przeznaczonych na rehabilitację oraz turnus rehabilitacyjny odbywający się raz w roku nie mieści się w katalogu dowodów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej z 23 sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie reprezentowane przez adwokata zaskarżyło wyrok z 18 czerwca 2014 r. w części dotyczącej pkt 1, w którym doszło do oddalenia skargi. Zaskarżonemu wyrokowi Stowarzyszenie w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciło naruszenie postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności, art. 7 k.p.a. przez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej oraz art. 8 k.p.a. przez zignorowanie istotnych dla sprawy okoliczności i tym samym nadwyrężenie zaufania do organu administracji oraz naruszenie zasady udzielania informacji, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, mimo wadliwego wydania decyzji przez Kolegium, zobowiązującej stronę skarżącą do zwrotu udzielonej dotacji, w sytuacji, gdy udzielona dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem,

2) art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla W. w W. pod sygn. akt: [...] w przedmiocie kradzieży dokumentów finansowych Skarżącego i brak uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie, mimo tego, że miało to znaczenie dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez pominięcie wyjaśnień Skarżącego, reprezentowanego przez prezesa zarządu – A. F., złożonych przed WSA w dniu 6 czerwca 2014 roku w zakresie informowania przedstawicieli organu I instancji o dokonaniu kradzieży dokumentów księgowych skarżącego.

Powołując się na art. 185 §1 p.p.s.a. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku z 18 czerwca 2014 r. w jego pkt 1 i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 250 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, świadczonej z urzędu w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, zgodnie z normami przepisanymi i w tym zakresie o przekazanie niniejszego wniosku do rozpoznania przez WSA, a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z 21 kwietnia 2016 r. Stowarzyszenie nadesłało do Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowe informacje dotyczące braku wykonania przez organ prawomocnych postanowień sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Sposób sformułowania w rozpatrywanym przypadku skargi kasacyjnej wymaga przypomnienia podstawowych zasad rozpoznawania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpią - jak w tej sprawie - przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Stosownie do ostatniego z powołanych przepisów skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zwrócenia uwagi wymaga też, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Dodatkowego wyjaśnienia wymaga w tym miejscu, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2602/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Koniecznym jest także przypomnienie pewnych istotnych i oczywistych kwestii. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Sąd kasacyjny nie może doprecyzowywać podstaw kasacyjnych ani domyślać się intencji strony co do zamiaru postawienia konkretnych zarzutów.

Z uwagi na liczne pisma procesowe kierowane do Sądu przez skarżące Stowarzyszenie należy zauważyć, że sygnalizowało ono swoje wątpliwości w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, i z tego względu na jego żądanie zmieniono pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Jednakże po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strony nie mogą już dodawać nowych podstaw kasacyjnych. Nie ma również podstawy prawnej, która pozwalałaby dokonywać zmiany lub rozszerzenia podstaw zamieszczonych już w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 7.VI.2004 r., FSK 131/04, ONSAiWSA 2004, z. 1, poz. 14). Jednocześnie jednak ustawodawca wskazał w art. 183 § 1 zd. 2 p.p.s.a., że strona może przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych sformułowanych już w skardze. Nowy pełnomocnik udzielający Stowarzyszeniu pomocy prawnej z urzędu nie wskazał jednak nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Jako nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie można bowiem traktować pism sporządzonych osobiście przez reprezentującego Stowarzyszenie prezesa zarządu, ponieważ pismo procesowe zwierające nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych musi spełniać wymagania, o których mowa w art. 175 § 1-2 p.p.s.a., a zatem w realiach niniejszej sprawy powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności podkreślić, że nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 k.p.a.

W związku z tym zarzutami, wyjaśnić należy, że formułując zarzuty procesowe w tak sformalizowanym piśmie procesowym, jakim jest skarga kasacyjna, należało nie tylko dokładnie określić dany zarzut, ale także wyjaśnić na czym, w tym konkretnym przypadku, miało polegać naruszenie wskazanego przepisu procesowego i w czym miałby przejawiać się wpływ owego naruszenia na wydane rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wymienienie w skardze kasacyjnej kilku przepisów procesowych, zawierających zasady ogólne postępowania administracyjnego, z takim tylko uzasadnieniem, że organ administracji, a za nim także WSA nie zbadał w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z przedmiotową sprawą, nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla tego rodzaju zarzutów, zwłaszcza, że w dalszej części argumentacji, autor skargi kasacyjnej zarzut ten odnosił nie tyle do decyzji zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a do "braku właściwej inicjatywy niezbędnej do załatwienia sprawy". Dodatkowo odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy zauważyć, że (pomijając już osobliwość użytego w tym zarzucie sformułowania dotyczącego "nadwyrężenia zaufania") w żaden sposób nie odniesiono tego zarzutu do uzasadnienia Sądu, które wyraźnie wskazuje, iż włamanie do biura Stowarzyszenia miało miejsce w dniu [...] stycznia 2010 r., a mimo to Stowarzyszenie zawierając porozumienie w sprawie rozliczenia dotacji w dniu [...] listopada 2010 r. zobowiązało się do przedstawienia oryginałów dokumentów księgowych dotyczących realizacji spornej umowy. Jak podkreślił WSA także w trakcie późniejszego postępowania dowodowego Stowarzyszenie nie wskazało, iż nie posiada oryginałów dokumentów księgowych.

Na marginesie należy zauważyć, że tylko w kontekście zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wskazał w uzasadnieniu, iż w trakcie trwania postępowania karnego strona liczyła na szybkie odzyskanie dokumentacji – jednak omawianej argumentacji w ogóle nie odniesiono do zarzutu naruszenia zasad postępowania administracyjnego (w tym art. 8 k.p.a.), a zatem wobec związania zarzutami skargi kasacyjnej i jej uzasadnieniem sąd kasacyjny nie może wziąć tej kwestii pod rozwagę z urzędu. Mimo to można zauważyć, że należyta staranność w prowadzeniu swoich spraw nakazywałaby w takim przypadku zastrzec Stowarzyszeniu w porozumieniu w sprawie rozliczenia dotacji z [...] listopada 2010 r., że przedstawi stosowne dokumenty księgowe dopiero po ich ewentualnym odzyskaniu.

Brak usprawiedliwionych podstaw także w zakresie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Nie ma wątpliwości, że czynności postępowania wyjaśniającego mogły się w niniejszej sprawie odbywać w formie tzw. postępowania gabinetowego, a nie rozprawy administracyjnej - zwłaszcza wtedy, gdy do udowodnienia stanu faktycznego wystarczają przede wszystkim dokumenty. Dodatkowo jak już wyjaśniono, omawiając podstawy kasacji, w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, należy wykazać, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnej argumentacji z zarzutem tym związanej - wykazującej, że brak udziału Skarżącego Stowarzyszenia w posiedzeniach Zespołu ds. rozliczania dotacji miał jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, skoro jak wynika z akt sprawy Strona niezwykle aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym zapoznając się zarówno z aktami sprawy, jak i składając liczne pisma procesowe.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla W. pod sygn. akt: [...].

W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z powołanym ostatnio przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Cel powołanej regulacji wyraża się w tym, że uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. będzie dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem postępowania uzupełniającego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009 z. 2, s. 49-51). Postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., realizuje cel, któremu służy całe postępowanie sądowoadministracyjne - kontrolę działalności administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1788/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro, jak trafnie zauważył Sąd I instancji okoliczność kradzieży dokumentacji księgowej nie była podnoszona w trakcie postępowania administracyjnego cel ten nie mógł być osiągnięty w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana podstawa kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Kantor Zakamycze 2006, s. 244-245). Ustalenia faktyczne można podważyć podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1290/04, ONSA i wsa 2005/5/95). Ze względu zatem na wadliwą konstrukcję tej podstawy proceduralnej skargi kasacyjnej zarzuty te nie mogą być uwzględnione.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez pominięcie wyjaśnień Skarżącego, reprezentowanego przez prezesa zarządu – A. F., złożonych przed WSA w dniu 6 czerwca 2014 roku w zakresie informowania przedstawicieli organu I instancji o dokonaniu kradzieży dokumentów księgowych skarżącego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. Należy zauważyć, że zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednostki redakcyjnej art. 77, który to przepis zawiera cztery paragrafy. W uzasadnieniu zarzutu brak jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z tych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego jest zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd I instancji. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). W rozpoznawanej sprawie nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a., co dodatkowo powoduje, że nie został spełniony wymóg prawidłowego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej. W zasadzie uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu.

Ponadto w związku z tak sformułowanym zarzutem, sporządzonym przecież przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym przysługującym na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjny. Te zaś nie stosują przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lecz jedynie kontrolują prawidłowość ich zastosowania przez organy. W postępowaniu przed WSA zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem zarzuty dotyczące wadliwego przebiegu postępowania przed Sądem I instancji w ogóle nie mogą dotyczyć naruszenia przepisów art. 77 i 80 k.p.a., ponieważ Sąd ich w tym postępowaniu nie stosował. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub czynności, a wynikającego z akt sprawy. Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem, co do zasady, postępowania dowodowego, które to postępowanie kończy się na etapie postępowania administracyjnego. Nie mogą być więc uznane za usprawiedliwione zarzuty dotyczące pominięcia przez Sąd I instancji treści wyjaśnień złożonych przez skarżącego na rozprawie i zaniechania przez Sąd wyjaśnienia okoliczności, w ocenie skarżącego istotnych dla sprawy. Na marginesie ponownie należy zauważyć, że powiązanie zarzutu naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. wskazywałoby raczej na zarzut nieprawidłowej oceny przez WSA postępowania, które toczyło się przed organami administracji, jednak uzasadnienie skargi kasacyjnej, jak i treść samego zarzutu zawarta w petitum skargi kasacyjnej w ogóle nie wiąże naruszenia tych przepisów z przebiegiem postępowania administracyjnego, a zatem zarzut taki nie został przedstawiony do rozpoznania. W tym stanie rzeczy tak skonstruowany w skardze kasacyjnej zarzut nie może być uznany za skuteczny.

Z tych też względów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że orzekanie w tym przedmiocie należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Z tego powodu nie zawarto w sentencji rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.