Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 938/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 52a ust.1-3, art. 4 pkt 34, art. 58, art. 59, art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] 2013r. znak [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę 1757zł (tysiąc siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 14 maja 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej: "PPIS") wydał skierowaną do K. L. decyzję o nr [...], którą wymierzył karę pieniężną w wysokości 60 000 zł. Jednocześnie organ nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PPIS wyjaśnił, iż w dniu 2 maja 2012r. Komenda Miejska Policji w K. przekazała protokołem zdawczo-odbiorczym zatrzymane u K. L. środki zastępcze tzw."dopalacze":

1) srebrne opakowanie z zapięciem strunowym wypełnione białym proszkiem z napisem LICOINE waga na opakowaniu 500g,

2) srebrne opakowanie z zapięciem strunowym wypełnione białym proszkiem z napisem CAFEINE ANHYDROUS waga na opakowaniu 100g,

3) woreczek strunowy z suszem roślinnym COLTSFOOT LEAF,

4) woreczek strunowy z suszem roślinnym MUIIEIN FLOWER,

5) woreczek strunowy z suszem roślinnym MARSHMALLOW FINE QUALITY,

6) woreczek strunowy z suszem roślinnym MARSHMALLOWFVERY GOOD QUALITY,

7) woreczek strunowy z suszem roślinnym MARSHMALLOW TOP QUALITY,

8) woreczek strunowy z suszem roślinnym MARSHMALLOW I SAMPLE,

9) srebrne opakowanie z zapięciem strunowym wypełnione częściowo białym proszkiem z napisem

ETHYLPENOATE,

10) srebrne opakowanie z zapięciem strunowym wypełnione białym proszkiem z napisem DMAA,

11) srebrna saszetka MDEC 2g,

12) srebrna saszetka DMW 1g ( otwarta wypełniona kremowym proszkiem ),

13) srebrna saszetka 2-dp. 1g ( otwarta wypełniona kremowym proszkiem ),

14) srebrna saszetka MDPVC 1g ( otwarta wypełniona kremowym proszkiem ),

15) dwie srebrne saszetki DMC 1g,

16) srebrna saszetka SEX POWDER,

17) srebrna saszetka DMC 1g,

18) dwa woreczki strunowe częściowo wypełnione białym proszkiem 4BMC,

19) woreczek strunowy częściowo wypełniony białym proszkiem M-P,

20) woreczek strunowy częściowo wypełniony białym proszkiem EŁH,

21) woreczek strunowy wypełniony białym proszkiem KOKOLINO NEW COMPASTION,

22) woreczek strunowy wypełniony białym proszkiem IVORY,

23) woreczek strunowy wypełniony białym proszkiem PUSZEK,

24) woreczek strunowy z papierkiem o wymiarach 10x10 opisane jako DOI,

25) woreczek strunowy z czterema papierkami o wymiarach 10x10 opisane jako 5-MEO AMT,

26) woreczek strunowy z czterema papierkami o wymiarach 10x20-2 z wizerunkiem pszczoły i 2 z wizerunkiem trutnia opisane jako 25C NBOME,

27) woreczek strunowy z dwoma papierkiem o wymiarach 10x20 i 20x20 opisane jako 5-MEO MIPT,

28) woreczek strunowy z papierkiem o wymiarach 7x7,5 podzielony na 7 kwadratów ,

29) woreczek strunowy z zawartością 6 etykiet opisanych jako IVORY,

30) woreczek z zawartością suszu roślinnego z napisem o treści BLACK AFGAN:

- o wadze brutto 3,17 g ( ozn. jako ślad nr 1 )

- o wadze brutto 3,16 g ( ozn. jako ślad nr 2 )

- o wadze brutto 3,13 g ( ozn. jako ślad nr 3 )

- o wadze brutto 3,17 g ( ozn. jako ślad nr 4 )

- o wadze brutto 3,14 g ( ozn. jako ślad nr 5 )

- o wadze brutto 3,11 g ( ozn. jako ślad nr 6 )

- o wadze brutto 3,16 g ( ozn. jako ślad nr 7 )

31) woreczek z zawartością suszu roślinnego z napisem o treści BLACK AFGAN IVORY SPEED o wadze brutto 2,78 g ( ozn. jako ślad nr 8 )

woreczek z zawartością proszku koloru białego o wadze brutto 0,61 g ( ozn. jako ślad nr 9 ).

Dalej PPIS wyjaśnił, iż w związku z podejrzeniem, iż ww. produkty stwarzają zagrożenie życia i zdrowia ludzi wydał w dniu [...] 2012r decyzję Nr [...] ,w której orzekł wstrzymanie wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz zatrzymanie w/w produktów.

Nasępienie PPIS wyjaśnił, iż przekazał do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, wybrane 3 produkty pod nazwą. "4 BMC" , "KOKOLINO NEW COMPASTION", "IVORY SPEED" które były dowodami rzeczowym. Z przekazanego materiału do badań fizykochemicznych Katedra i Zakład Medycyny Sądowej w Poznaniu wyodrębniła reprezentatywne próbki. Badania przeprowadzono metodą chromatografii gazowej (GC-MS) i wysokosprawnej chromatografii cieczowej (LC/MS-MS). W badanych próbkach stwierdzono obecność AM 2201 który zgodnie ze znowelizowaną ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii z 29 lipca 2005r. (Dz. U. z 2012r. poz. 124 z późn. zm.) należy do środków odurzających I-N oraz 4-bromo-N- metylokatynon (brefedron), który wykazuje działanie psychostymulujące i empatogenne. Działa jako inhibitor serotoniny i noradrenaliny. Brefedron spełnia kryteria obowiązującej definicji środka zastępczego.

Organ stwierdził, iż powyższe ustalenia uzasadniały wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 52a ust 1-3 ustawy z dnia 29 lipca 20-05 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Ustalając wysokość kary pieniężnej, PPIS wziął pod uwagę obecność substancji spełniających kryteria obowiązującej definicji środka zastępczego we wszystkich 3 zbadanych próbkach.

Wyjaśniono nadto, iż nałożona kara ma na celu odwrócenie niebezpieczeństwa i zniechęcenie strony postępowania do dalszego podejmowania działań w zakresie wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Nałożona kara, zdaniem organu spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym prowadzeniu dalszej nagannej działalności rynkowej w zakresie sprzedaży środków zastępczych. Kara pieniężna spełni też funkcję represyjną stanowiąc dość poważną dolegliwość finansową.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. L. zaprzeczając ustaleniom poczynionym przez organ dotyczącym wprowadzania środków zastępczych do obrotu. Zdaniem strony zgromadzone w sprawie dowody mogą co najwyżej świadczyć o posiadaniu przez nią takich środków, co jednak nie skutkuje sankcją w postaci nałożenia kary pieniężnej. Do wprowadzenia do obrotu dochodzi bowiem dopiero w przypadku rozporządzenia na rzecz osoby trzeciej danym środkiem w celu jego użycia lub dysponowania. Samo zatem zabezpieczenie środków zastępczych posiadanych przez odwołującego nie przesądza o tym, iż do obrotu tymi środkami doszło.

Ponadto podniesiono, iż tylko trzy z zabezpieczonych środków zostały przekazane przez organ do Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu celem zbadania czy środki te zawierają substancję, które pozwalają zdefiniować dany produkt jako środek zastępczy. Reszta zabezpieczonych środków nie została zbadana na obecność tych substancji. Środki zbadane w przedmiotowym postępowaniu, stanowią niewielką ilość w stosunku do środków zabezpieczonych przez Policję, organ jednak przyjmuje - na podstawie tak niewielkiej ilości zbadanych środków - iż odwołujący dokonywał obrotu tymi środkami. Jest to założenie w opinii odwołującego błędne, gdyż na ocenę zachowania odwołującego niewątpliwie wpływ ma ilość środków zastępczych znalezionych u odwołującego. Tylko bowiem te produkty, które były przebadane mogą stanowić ocenę zachowania odwołującego.

Według K. L. na wymiar kary, miała wpływ ilość środków zabezpieczonych w ramach przedmiotowego postępowania, a nie ilość środków w których wykryto substancje zakazane - co jest błędne i nie ma podstawy w obowiązujących przepisach.

Po rozpoznaniu odwołania, Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu (dalej: WPWIS) decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 52a oraz art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a następnie wyjaśnił, iż nie zgadza się z twierdzeniem strony o braku wystarczających dowodów na wykazanie, iż wprowadzała ona środki zastępcze do obiegu. Zdaniem organu ustalony na podstawie materiałów przekazanych przez Komendę Miejską Policji w K. stan faktyczny uprawnia do przyjęcia, iż K. L. w dniu 18 stycznia 2012r. w miejscowości T. K. wprowadzał do obrotu produkty, które mogą być używane jako środki odurzające lub substancje psychotropowe, określone jako środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 wymienionej ustawy, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest zakazane (art. 44b).

Dalej organ wyjaśnił, że legalną definicję pojęcia "wprowadzenia do obrotu" zawiera przepis art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który pod tym pojęciem rozumie udostępnienie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Z zeznań świadka M. K. wynika, iż zamówił on w dniu 17 stycznia 2013r. na stronie internetowej [...] środki zastępcze. W odpowiedzi otrzymał e-mailem numer telefonu K. L., który dostarczył zamówiony towar w dniu 18 stycznia 2013r. w umówionym wcześniej miejscu. Ponadto w mieszkaniu K. L. zatrzymano i zabezpieczono dowody rzeczowe w postaci produktów, etykiet oraz wagi. W ocenie WPWIS ustalenia poczynione w dniu 18 stycznia 2012r. przez policjantów Komendy Miejskiej Policji w K. w miejscowości T. K., zeznania świadka, ilość zatrzymanych i zabezpieczonych w mieszkaniu odwołującego dowodów: produktów, etykiet i wagi wskazują, iż K. L. wprowadzał do obrotu środki zastępcze.

Organ wyjaśnił, także iż materiały dowodowe zgromadzone przez Policę mogą w świetle art. 75 § 1 K.p.a dopuszczone jako dowód w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za wprowadzenie środków zastępczych do obrotu.

Zdaniem WPWIS organ wymierzając stronie karę pieniężną w wysokości 60 tysięcy złotych zastosował zasadę miarkowania kary, która zgodnie z przepisami może być wymierzona w wysokości od 20 tysięcy do 1 miliona złotych.

Ponadto wskazano, iż strona nie podała przyczyn uzasadniających wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji. W szczególności nie wykazał istnienia okoliczności mogących spowodować nieodwracalność skutków prawnych na skutek wykonania decyzji, zmiany okoliczności uzasadniających nadanie rygoru czy stwierdzenie braku podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wprowadzanie do obrotu środków zastępczych zakazanych ustawą przeciwdziałaniu o narkomanii mogło stanowić poważne zagrożenie zdrowia, a nawet życia konsumentów kupujących przedmiotowe produkty. Ponadto w przedmiotowej sprawie, nie zachodzą żadne wyjątkowe okoliczności, które mogłyby skłonić do odstąpienia od wymierzenia kary czy uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

W pierwszej kolejności skarżący zaprzeczył ustaleniom poczynionym przez organ dotyczącym wprowadzania środków zastępczych do obrotu przez odwołującego. Organ poczynił takie ustalenia w oparciu o protokół zdawczo - odbiorczy przekazany organowi w dniu 2 maja 2012 roku przez Komendę Miejską w K. dotyczący zatrzymania u odwołującego środków mogących stanowić środki zastępcze. W ocenie skarżącego nie jest to wystarczający dowód na wykazanie, iż środki te zostały wprowadzane do obrotu. Może on jedynie świadczyć o posiadaniu przez skarżącego takich środków, co jednak nie skutkuje sankcją w postaci nałożenia kary pieniężnej. Do wprowadzenia do obrotu dochodzi bowiem dopiero w przypadku rozporządzenia na rzecz osoby trzeciej danym środkiem w celu jego użycia lub dysponowania. Samo zatem zabezpieczenie środków zastępczych posiadanych przez odwołującego nie przesądza o tym, iż do obrotu tymi środkami doszło. Organ jednak w sposób mechaniczny nałożył na odwołującego karę pieniężną, nie dokonując ustaleń pozwalających na przyjęcie, iż doszło do deliktu administracyjnego.

Dalej wskazano, iż z zeznań świadka M. K. nie wynika jakie środki zamówił on u skarżącego i czy środki te zostały przebadane na obecność substancji kwalifikujących dany środek jako środek zastępczy. Zatem i ten dowód nie jest wystarczający do przyjęcia zakwestionowanych ustaleń za prawdziwe.

Skarżący podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 326/13 pojęcie "wprowadzania do obrotu" m.in. środków zastępczych oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, którzy nie są konsumentami tychże środków. Udostępnianie środków zastępczych osobom trzecim będącym konsumentami oznacza bowiem ich udzielanie. W doktrynie i orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że osobą trzecią w rozumieniu art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie jest konsument jako osoba nabywająca środki psychoaktywne w celu ich użycia. Zgodnie zatem z zaprezentowaną wykładnią przepisu art. 4 ust. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jedynie uczestniczenie w tak zwanym obrocie hurtowym, gdzie odbiorcą środków nie jest docelowy konsument, a osoba trudniąca się dalszą odsprzedażą, może być traktowane jako wprowadzanie do obrotu. Tymczasem charakter transakcji, w której według organów kupującym był M. K. wynika, iż nie spełnia kryteriów wprowadzenia do obrotu. M. K. należy bowiem traktować jako konsumenta .

Skarżący zarzucił także, iż tylko trzy z zabezpieczonych środków zostały przekazane przez organ do Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu celem zbadania czy środki te zawierają substancję, które pozwalają zdefiniować dany produkt jako środek zastępczy. Reszta zabezpieczonych środków nie została zbadana na obecność tych substancji. Nadto należy wskazać, iż środki zbadane w przedmiotowym postępowaniu, stanowią niewielką ilość w stosunku do środków zabezpieczonych przez Policję, organ jednak przyjął - na podstawie tak niewielkiej ilości zbadanych środków - iż skarżący dokonywał obrotu tymi środkami. Jest to założenie błędne, gdyż na ocenę zachowania skarżącego niewątpliwie ma wpływ ilość środków zastępczych znalezionych u skarżącego. Tylko bowiem te produkty, które były przebadane mogą stanowić ocenę zachowania skarżącego.

Według K. L. nawet gdyby przyjąć iż miało miejsce wprowadzanie środków zastępczych do obrotu to doszło do nieprawidłowości przy wymierzeniu wysokości kary. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jaka ilość środków zastępczych została wprowadzona do obrotu, organ bowiem posługuje się wyłącznie ilością zbadanych próbek. W ocenie skarżącego na wymiar kary, miała wpływ ilość środków zabezpieczonych w ramach przedmiotowego postępowania, a nie ilość środków w których wykryto substancje zakazane - co jest błędne i nie ma podstawy w obowiązujących przepisach. Nadto organ nie zbadał innych kryteriów, którymi organ winien się kierować określając wysokość kary w tym przede wszystkim: czasookres wprowadzania do obrotu, sytuacja majątkowa odwołującego.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podnosząc m.in., iż nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 326/13. W ocenie organu pojęcia: "wprowadzanie do obrotu", "uczestniczenie w obrocie", "udzielanie narkotyków innej osobie" czy "udzielanie narkotyków w celu osiągnięcia korzyści" obejmują tożsame zachowania polegające na przekazywaniu - odpłatne lub nieodpłatnie - innym osobom narkotyków. Nie ma definicji tych zachowań w ustawie. Rozróżnianie ich ma duże znaczenie przy określeniu kar w świetle art. 56, art. 58 i art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Dla poprawnego ich rozróżnienia konieczne jest ustalenie i zakreślenie kręgu osób trzecich. Jednakże ww. przepisy dotyczą wyłącznie środków odurzających, substancji psychotropowych i słomy makowej, a nie środków zastępczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Z kolei stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Wyjaśnić nadto należy, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Po przeprowadzeniu w tak określonej kognicji kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które uzasadniały ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę obu decyzji podjętych w przedmiotowej sprawie były przepisy art. 52a ust 1, 2 i 3 oraz art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124 – zwanej dalej: u.p.n.).

Zgodnie z art. 52 ust. 1 u.p.n. kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Z kolei w myśl definicji określonej w art. 4 pkt 34 u.p.n. pojęcie "wprowadzania do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawodawca nie zdefiniował w przepisach niniejszej ustawy pojęcia "osoby trzeciej", zatem pojęcie to należy dekodować, tak aby jasnym stało się, na czym – w rozumieniu art. 52a ust. 1 u.pn. polega wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.

Analiza przepisów stawy o przeciwdziałaniu narkomanii prowadzi do wniosku, że ustawodawca odróżnił pojęcie "wprowadzenie do obrotu" od pojęcia "udzielenia innej osobie". Powołany już przepis art. 52a ust. 1 przewiduje karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Podobnie przepis karny art. 56 ust. 1 u.p.n. posługuje się pojęciem "wprowadzenia do obrotu". Stanowi, że kto, wbrew przepisom art. 33-35 i 37, wprowadza do obrotu środki odurzające, substancje psychotropowe lub słomę makową albo uczestniczy w takim obrocie, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jednocześnie ustawodawca odrębnie sankcjonuje udzielanie innej osobie środka odurzającego lub środków psychotropowych, określając w art. 58 ust. 1 u.p.n., że kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Podobnie w art. 59 u.p.n. przewiduje środki karne m.in. za udzielanie innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Dostrzegając różnicę pomiędzy pojęciem "wprowadzeniem do obrotu", a "udzieleniem innej osobie" w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sądów powszechnych oraz piśmiennictwie ugruntował się pogląd, iż osobą trzecią w rozumieniu art. 4 pkt 34 u.p.n. nie jest konsument, a zatem osoba nabywająca środki psychoaktywne w celu ich użycia. W sytuacji, w której odbiorcą jest konsument, nie następuje wprowadzenie do obrotu środków psychoaktywnych, ale ich udzielenie innej osobie, które to zachowanie penalizuje art. 58 i art. 59 u.p.n. (por. komentarz do art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, autorzy: Katarzyna Łucarz, Anna Muszyńska, stan prawny 1 grudnia 2007 r., pkt 30, źródło: System Informacji Prawnej LEX). Dokonując wykładni art. 4 pkt 34 u.p.n. Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku z dnia 8 lipca 2008 r., że "uczestniczenie w obrocie to przyjęcie odpłatnie bądź nieodpłatnie przez osobę nie będącą konsumentem tychże środków lub substancji w celu późniejszego ich przekazania innej osobie, przy czym nabywca nie jest konsumentem" (por. wyrok SN sygn. akt III KK 36/08, LEX nr 448971). Z kolei w orzecznictwie sądów apelacyjnych ukształtował się pogląd, iż pojęcia "wprowadzanie do obrotu", "uczestniczenie w obrocie", "udzielanie narkotyków innej osobie", "udzielanie narkotyków w celu osiągnięcia korzyści" obejmują tożsame zachowania polegające na przekazywaniu innym osobom narkotyków, przy czym może ono być odpłatne albo darmowe. Kryterium rozróżniania tych zachowań stanowi natomiast osoba odbiorcy. Uczestniczenie w obrocie, czy wprowadzanie do obrotu w rozumieniu przepisu art. 56 ust. 1 u.p.n. polega na hurtowym uzyskiwaniu narkotyków i takim też przekazywaniu ich kolejnym osobom. Jeśli zaś odbiorcą narkotyków jest ich konsument, czyli osoba nabywająca je dla spożycia przez siebie, zachowanie sprawcy będzie formą udzielenia, o jakiej mowa w art. 59 ustawy (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt II AKa 123/09, LEX nr 794729; podobnie SA w Białymstoku w wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa 106/13, dostępnym na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych - http://orzeczenia.ms.gov.pl).

Mając na względzie powyższe należało uznać, że pojęcie "wprowadzania do obrotu": m.in. środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 u.p.n. oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, którzy nie są konsumentami tychże środków. Udostępnianie środków zastępczym osobom trzecim będącym konsumentami oznacza bowiem ich udzielanie. Stanowisko takie wyrażono w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Po 326/13 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Op 269/13 – oba dostępne stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela przy tym stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. o sygn. IV SA/Wr 311/13, zgodnie, z którym prezentowana w orzecznictwie karnym wykładnia pojęcia "wprowadzenie do obrotu" nie znajduje zastosowania w postępowaniu o wymierzenie kary administracyjnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego. Według dyrektyw wykładni językowych przepisów prawnych, przy założeniu "racjonalnego prawodawcy", niedopuszczalne jest odmienne rozumienie tego samego wyrażenia w różnych przepisach tego samego aktu prawnego. Niedopuszczalne zatem jest odmienne rozumienie pojęcia "wprowadzenie do obrotu" o której mowa w art. 4 pkt 34 u.p.n. na gruncie przepisów Rozdziału 6a i Rozdziału 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podkreślić należy, iż zaprezentowana wcześniej wykładnia pojęcia "wprowadzenie do obrotu" została ugruntowana w orzecznictwie sądów karnych i piśmiennictwie jeszcze przed wprowadzeniem do ustaw o przeciwdziałaniu narkomanii przepisów (art. 52a) regulujących karę administracyjną za wytwarzanie lub wprowadza do obrotu środków zastępczych, co nastąpiło z dniem 27 listopada 2010 r. na mocy ustawy z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem przyjąć należy, iż gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić karę administracyjną za czyn polegający na udostępnieniu środków zastępczych osobie będącej ich konsumentem użyłby pojęcia "udzielenie innej osobie" jak to uczynił w przepisach Rozdziału 7 powoływanej ustawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć, należy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby K. L. wprowadził do obrotu środki zastępcze.

Bezspornym jest , iż Policjanci z Komendy Miejskiej w K. zabezpieczyli w dniu 18 stycznia 2012 r. w miejscu zamieszkania K. L. znaczną ilość środków, co do których istniało podejrzenie, ze stanowią one środki zastępcze. Bezspornym jest, iż próbki dwóch ze środków znalezionych w mieszkaniu K. L. (środki określone jako "4 BMC" oraz "KOKOLINO NEW COMPASTION") zostały przebadane w Zakładzie Medycyny Sądowej Uniwersytetu im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i stwierdzono w nich obecność substancji (befedron) spełniającej kryteria środka zastępczego. Niemniej z akt sprawy nie wynika, aby K. L. wyprodukował te środki lub wprowadził jej do obrotu. Fakt posiadania środków zastępczych, nawet w znacznej ilości, nie oznacza, iż środki te zostały przez posiadacza wyprodukowane lub są wprowadzane do obrotu.

Dalej zauważyć należy, iż do badania w Zakładzie Medycyny Sądowej Uniwersytetu im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu została nadto przesłana próbka środka oznaczonego nazwą "IVORY SPEED", który to środek, jak wynika z protokołu przesłuchania M. K. z dnia 18 stycznia 2012 r. został mu sprzedany przez K. L.. Badanie próbki tego środka potwierdziło, iż zawiera on substancję: "AM 2201" spełniającą kryterium definicja środka zastępczego (pismo Zakładzie Medycyny Sądowej Uniwersytetu im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r.). Niemniej z protokołu przesłuchania M. K., któremu organy dały wiarę, wynika także, iż zakupił on ww. środek do własnego użytku. Okoliczność tą organy pominęły, choć oznacza ona, iż transakcja sprzedaży środka "IVORY SPEED" zawarta między K. L. a M. K. nie nosi znamion "wprowadzenia do obrotu" w rozumieniu art. 4 pkt 34 u.p.n. co wykluczyłoby możliwość zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 52a u.p.n.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, jak to zrobiły organy, iż K. L. wprowadził do obrotu środki zastępcze co stanowi przesłankę wymierzenia kary pieniężnej. Co więcej organy dokonały błędnej oceny, iż sprzedaż M. K. środka zastępczego do jego własnego użytku stanowiło wprowadzanie do obrotu.

W tym miejscu wskazać należy, iż uprawnione było skorzystanie przez organy orzekające z materiałów dowodowych pochodzących z postępowania karnego, albowiem stosownie do przepisu art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia , a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie ma przeszkód, żeby dowody zebrane na potrzeby postępowania karnego jako dokumenty urzędowe służyły za dowody w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11, Lex nr 1113237).

Zaznaczyć należy, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W razie powzięcia jakichkolwiek wątpliwości dotyczących ustaleń dokonanych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu organ administracyjny ma obowiązek dokonać w własnym zakresie stosownych ustaleń, przeprowadzić lub uzupełnić postępowanie dowodowe w celu wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym.

W przedmiotowej sprawie organy w żaden sposób nie zweryfikowały złożonego w czasie przesłuchania przez Policję oświadczenia M. K. , iż nabył on od skarżącego środki zastępcze na własny użytek, a nie w celu dalszego rozprowadzenia, organy nie wskazały dowodów ani okoliczności, które pozwoliłyby zakwestionować wiarygodność zeznań świadka w powyższym zakresie. Zatem, jak wskazano wcześniej, nieuprawniona była ocena, iż K. L. sprzedając M. K. środek "IVORY SPEED" dopuścił się wprowadzenia do obrotu środka zastępczego.

Powyższe uwagi uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu instancji z uwagi na naruszenie art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 u.p.n. które miało wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż zgodnie z art. 52 a ust 3 u.p.n. ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Niewątpliwie zatem ustalając wysokość kary organ winien wziąć pod uwagę jaka ilość środków zastępczych została wyprodukowana lub wprowadzona do obiegu. Przesłanki jakim kieruje się organ miarkując wysokość kary powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organ winien w sposób przekonujący wyjaśnić, dlaczego ustalił karę w tej a nie innej wysokości. Wymóg ten wynika z treści art. 107 § 3 K.p.a w zw. z art. 11 K.p.a. Organy administracji publicznej powinny bowiem wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy by w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Tymczasem w uzasadnień zaskarżonej decyzji organ II instancji jedynie lakonicznie stwierdził, iż orzeczona kara uwzględnia w prawidłowy sposób przesłanki określone w art. 52a ust. 3 u.p.n. , a organ I instancji wymierzając grzywnę zastosował zasadę miarkowania kary. W żaden sposób organ ten nie wyjaśnił jaka ilość środków zstępczych została, w jego ocenie, wprowadzona do obiegu i jaki miało to wpływ na wysokość wymierzonej kary. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika czy przy miarkowaniu kary wzięto pod uwagę jedynie ilość środków zastępczych sprzedanych przez skarżącego M. K. czy także ilość środków zastępczych odnalezionych w miejscu zamieszkania K. L.. Przypomnieć trzeba, iż tylko wobec trzech środków – dwóch odnalezionych w miejscu zamieszkania skarżącego i jednego zbytego M. K. – stwierdzono, iż stanowią one środki zastępcze.

Na marginesie zauważyć należy również, iż w decyzji organu I instancji dopiero w tzw, rozdzielniku wskazano adresata decyzji. Jakkolwiek określenia adresata decyzji w rozdzielniku decyzji powoduje spełnienie wynikającego z art. 107 § 1 K.p.a obowiązku wskazania strony postępowania administracyjnego i pozawala na ustalenie osoby, na którą nałożono karę administracyjną to jednak zasygnalizować należy, iż słusznym i oczekiwanym jest umieszczanie danych strony, której dotyczy obowiązek nałożony w decyzji, w sentencji rozstrzygnięcia, co zapewnia jego czytelność i zapobiega jakimkolwiek wątpliwościom w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do dokonania przez organy orzekające ponownej oceny okoliczności faktycznych sprawy z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni pojęcia "wprowadzanie do obrotu", a następnie wydania stosownej decyzji po ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt II sentencji wyroku), zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt III sentencji wyroku).