Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2245/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Gabriela Jyż Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1682/12 w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz G. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w N. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1682/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., po rozpoznaniu skargi G. Spółki z o.o. w N., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] marca 2004 r. udzielił G. Spółce z o.o. w N. zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa ś.. W punkcie 8 decyzji stwierdzono, iż zezwolenia udziela się na okres 6 lat od dnia jego wydania, tj. do [...] marca 2010 r.

Pismem z [...] września 2009 r. Spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z wnioskiem o przedłużenie powyższego zezwolenia na okres kolejnych 6 lat.

Decyzją z [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w odmówił przedłużenia powyższego zezwolenia z uwagi na art. 129 ust. 1 w związku z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej u.g.h.).

Dyrektor Izby Celnej K. decyzją z [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ stwierdził, że ustawa o grach hazardowych jest aktem obowiązującym, bowiem ani Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o jej niezgodności z Konstytucją, ani też Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie orzekł jej wprowadzenia i funkcjonowania jako niezgodnego z prawem wspólnotowym, a wobec powyższego zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uwzględnił skargę spółki na powyższą decyzję.

Sąd, mając na uwadze zalecenia zwarte w wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r., C-213/11, C-214/11 i C-217/11, uznał, że przesądzenie czy przepisy u.g.h., które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, może nastąpić po przeprowadzeniu ustaleń faktycznych, obejmujących m.in. porównanie liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i liczby kasyn oraz liczb dotyczących automatów do gier w powiązaniu ze zmienionym stanem prawnym, ustalenie możliwości zaprogramowania albo przeprogramowania automatów do gier o niskich wygranych, ustalenie wpływu gier na automatach na uzależnienie graczy, także w kontekście zwiększania wygranych na automatach według nowych uregulowań. Ustalenia te umożliwią dopiero rozstrzygnięcie, czy omawiane przepisy ustawy o grach hazardowych wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a w konsekwencji czy mają charakter techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Ewentualne ustalenie, że omawiane regulacje miały charakter techniczny i wobec tego, że nie zostały notyfikowane Komisji, spowoduje, iż nie będzie można się powoływać na nie wobec jednostek.

WSA uznał, że skoro prawa lub obowiązki jednostek są przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji publicznej, to już na tych organach spoczywa obowiązek zastosowania właściwych przepisów.

Sąd zauważył, że organ wydając zaskarżone decyzje nie dokonał ustaleń w zakresie, o którym mowa w treści wyroku TSUE w jego punktach 37 - 39. Owszem, organ rozpatrywał przesłanki z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ale w obrębie kategorii "innych wymagań" nie badał okoliczności wskazanych w wyroku C-213/11. Trybunał Sprawiedliwości UE w punktach tych przykładowo wymienił okoliczności, które winny być ustalone dla wyjaśnienia, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Przedstawienie przez stronę własnej argumentacji co do wytycznych TSUE zawartych w omawianym orzeczeniu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie może być uznane za wypełnienie zaleceń TSUE. Są to bowiem ustalenia, które przesądzą, jakie przepisy materialne zostaną zastosowane. Zatem organ powinien poczynić stosowne ustalenia, z uwzględnieniem stanowiska zainteresowanego, a Spółka musi mieć zagwarantowane prawo zajęcia stanowiska w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym, w którym sprawa jest rozstrzygana.

W konsekwencji uznano, że są to ustalenia mające istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazówkami zawartymi w punktach 35 do 39 wyroku TSUE.

Wobec powyższego WSA uznał, że rozważanie pozostałych zarzutów skargi było na obecnym etapie postępowania bezprzedmiotowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyrok złożył organ, wnosząc o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:

1) przepisu prawa materialnego, tj. art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez jego niezastosowanie i niezastosowanie się do wyroku TSUE;

2) przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez sformułowanie wadliwych wskazówek dla organu co do dalszego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Pismem z [...] grudnia 2014 r. Syndyk Masy Upadłości G. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej zawiadomił Sąd o zmianie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się przede wszystkim do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, iż to organ administracji publicznej powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić w postępowaniu administracyjnym, czy mający w sprawie zastosowanie art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych ma charakter techniczny.

Zdaniem kasatora, Sąd I instancji prezentując powyższe stanowisko nie zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku TSUE dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w którym Trybunał stwierdził, iż dokonanie ustaleń co do tego, czy przepisy ustawy o grach hazardowych mogą powodować ograniczenia a nawet uniemożliwić prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry należy do sądu krajowego.

Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zarzutu nie podziela.

Przede wszystkim przypomnieć należy, iż NSA wielokrotnie już przy okazji spraw dotyczących oceny charakteru technicznego przepisów ustawy o grach hazardowych zwracał uwagę na funkcje kontrolne sądów administracyjnych w indywidualnych sprawach administracyjnych załatwianych przez organy administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r., II GSK 150/11). Podkreślał, iż sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych, co oznacza, że nie może zastępować ani wyręczać organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań w tym zakresie. Do organu administracyjnego należy zatem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie do niego prawidłowo zinterpretowanego przepisu prawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. W tym postępowaniu sąd administracyjny jedynie kontroluje działania organu rozpatrującego sprawę administracyjną oraz kończące je rozstrzygnięcie administracyjne pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym i ewentualnie formułuje oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.).

Uwzględniając powyższe należy zalecenia zawarte w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. rozumieć w ten sposób, iż to sąd krajowy będzie w ostatecznym wyniku oceniał prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. W konsekwencji nie można więc podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji naruszył art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez jego niezastosowanie.

Z kolei, jeżeli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez sformułowanie wadliwych wskazówek dla organu co do dalszego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, to stwierdzić należy, iż kasator tego zarzutu bliżej nie uzasadnił. Zgodnie zaś z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna m.in. zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Zarzuty niepoparte należytym uzasadnieniem uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do nich, gdyż jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ostatniej ustawy.