Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1843/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 28 i art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej także "GINB" bądź "organem II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Pana R. K. od decyzji Wojewody [...]z [...]lipca 2020 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania – utrzymał ww. decyzję organu wojewódzkiego w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji GINB doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organ.

Decyzją z [...]lipca 2020 r., znak: [...], Wojewoda [...]umorzył wszczęte, na wniosek R. K. (dalej także "skarżący"), postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]maja 2017 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Panu S. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku usługowego - warsztatu samochodowego, diagnostyki i naprawy - etap I budowa budynku usługowego - warsztatu samochodowego w [...]przy ul. [...]na działce o nr ew. [...], obr. ew. [...], jedn. ew. [...]- [...] (sprostowanej postanowieniem Starosty [...]z [...]czerwca 2019 r., znak: [...]).

Od powyższej decyzji Wojewody [...]z [...]lipca 2020 r., znak: [...], R. K. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Po rozpatrzeniu odwołania GINB wskazał, że pismem z [...] marca 2020 r. skarżący zwrócił się o "zbadanie prawidłowości przeprowadzonego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oraz zgodności z prawem wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].05.2017 wraz z postanowieniem z dnia [...].06.2019 Starosty [...]". Jakkolwiek organ wojewódzki nie zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie powyższego wniosku, w szczególności o wskazanie czy wnosi on o wszczęcie postępowania z urzędu czy na wniosek, to po wszczęciu tego postępowania R. K. nie kwestionował okoliczności, że organ wojewódzki potraktował ww. podanie jako żądanie wszczęcia na jego wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...]maja 2017 r., nr [...].

Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Zarówno jednak w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.

Z analizy akt sprawy wynika, że R. K. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]z [...]maja 2017 r., nr [...].

W celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, GINB pismem z [...]lipca 2020 r., znak: [...], wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających przysługujące mu prawo własności bądź użytkowania wieczystego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji (np. odpis Księgi Wieczystej, akt notarialny, numer elektronicznej księgi wieczystej, akt własności ziemi).

W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo R. K. z [...] sierpnia 2020 r., w którego treści skarżący wskazał, że nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi prawo własności lub użytkowania wieczystego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, której dotyczy sprawa. Wskazał jednak, że w przedmiotowej sprawie organy powinny podjąć czynności z urzędu.

Organ II instancji stwierdził, że z dokumentów znajdujących się w aktach organu wojewódzkiego nie wynika, aby skarżący posiadał tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie działki inwestycyjnej.

Wobec powyższego – zdaniem GINB – skarżący nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu rozstrzygnięcia organu podstawowego, a jako osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego, a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego - nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracyjnych dotyczących innych osób. Osoby występujące do organów nie we własnym interesie, lecz w interesie dobra publicznego, mogą w tym celu wykorzystywać instytucję skarg i wniosków.

Reasumując, wnioskodawca nie wykazał, natomiast GINB nie dopatrzył się, aby skarżący miał interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę.

Skoro zaś R. K. nie jest stroną wskazanego postępowania, to należało umorzyć wszczęte na jego wniosek postępowanie.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się R. K., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzuca decyzji GINB:

1) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie,

2) naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie,

5) naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niedziałanie na podstawie przepisów prawa, niepodjęcie z urzędu czynności w sprawie, mimo że wymaga tego stwierdzony stan faktyczny i przepisy prawa,

6) naruszenie art. 84b ust 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazuje, że niezasadne było zastosowanie przez organ przepisu art. 105 § 1 k.p.a. i na tej podstawie umorzenie postępowania. Wskazana norma prawna pozwala na umorzenie postępowania li tylko wówczas, gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a okoliczności, które powołuje organ, tj. twierdzenie, że skarżący nie jest stroną postępowania, w żadnej mierze nie odnoszą się do kwestii istotnych z punktu widzenia zastosowania ww. przepisu.

Według skarżącego, przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy decyzja Starosty [...] była wydana w warunkach nieważności, tj. czy ziściły się przesłanki nieważności decyzji opisane w art. 156 k.p.a. W ramach kierowanych do organu pism skarżący przekazał szereg informacji wskazujących, że wydana decyzja winna zostać unieważniona, albowiem wydana została z naruszeniem prawa.

Przede wszystkim budynek nie jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy jeśli chodzi o kąt nachylenia dachu. W decyzji wyznaczony jest kąt dachu 25-45°, natomiast obiekt ten posiada dach o spadku ok. 19°. W decyzji o warunkach zabudowy nr [...] nie uwzględniono powierzchni biologicznie czynnej dla ww. działki oraz w zagospodarowania terenu, w którym powierzchnie utwardzone nie powinny przekraczać 30%, a zdaniem skarżącego przekraczają.

Według wiedzy skarżącego, budynek został również wzniesiony niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690 z zm.). Obiekt ten nie posiada m.in. orynnowania (wymóg wynikający z § 319 ww. rozporządzenia), instalacji odgromowej (§ 53 ust. 2), a na dachu wykonana jest tylko blacha bez ocieplenia.

Poza tym teren wokół powstałego budynku [...] Stacji Kontroli Pojazdów znajdującej się na działce [...] został znacznie obniżony, powstały skarpy, które do tej pory nie są w żaden sposób zabezpieczone. Jak również, zostały wykonane odkrywki i nielegalny pobór piasku na głębokość około 5 m, a czasem 8 m na ww. terenie, co skutkuje jego degradacją. Właściciel nieruchomości nielegalnie prowadzi działalności polegającą na sprzedaży urobku (piasku), za co został ukarany mandatem, zaś [...] Urząd Górniczy w [...] wszczął postępowanie w tej sprawie.

Inwestor dopuścił się również naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], obręb [...] przez samowolny pobór pisaku, pomimo, że nie uzyskał zgody w kwestii zmiany stanu wody na swoim gruncie.

Ponadto inwestor zgłosił do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w [...] odbiór warsztatu samochodowego, diagnostyki i naprawy zgodnie z pozwoleniem, a nie [...] Stacji Kontroli Pojazdów, na którą w ogóle nie uzyskał pozwolenia, a którą fizycznie wykonał na ww. nieruchomości. Obiekt ten nie spełnia wymagań rozporządzenia Ministra Transportu i Rolnictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów.

Geodeta wykonując mapę powykonawczą uwidocznił rażące różnice wykonania budowy budynku usługowego - warsztatu samochodowego i zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...] na działce [...], obręb [...], względem decyzji o pozwoleniu na budowę, a zwłaszcza w stosunku do zatwierdzonego projektu zagospodarowania, które nie zostały zgłoszone przez geodetę, ale potwierdzone przez kierownika budowy i inwestora.

W efekcie powyższych ustaleń, organ miał obowiązek prowadzić postępowanie z urzędu i z urzędu podjąć czynności w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego, powinność taka wynika z art. 84b ust 3 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia lub wszczyna z urzędu postępowanie.

Powinność taka wynika również z art. 6 i 7 k.p.a. Skoro organ uznał, że skarżący nie ma przymiotu strony, to powinien potraktować jego pismo jako doniesienie i stosowne postępowanie wszcząć i prowadzić z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie, organy stwierdziły, że skarżący nie posiada interesu prawnego, a tym samym i przymiotu strony do zainicjowania i działania w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z [...]maja 2017 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi - S. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku usługowego - warsztatu samochodowego, diagnostyki i naprawy - etap I budowa budynku usługowego - warsztatu samochodowego w [...]przy ul. [...]na działce o nr ew. [...], obr. ew. [...], jedn. ew. [...]- [...] (sprostowanej postanowieniem Starosty [...]z [...]czerwca 2019 r., znak: [...]).

U podstaw faktycznych powyższego stanowiska organów legło ustalenie, którego nie kwestionuje skarżący, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się w otoczeniu lub sąsiedztwie działki objętej inwestycją.

Mając to na uwadze należy wyjaśnić, że jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, tylko strona może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne poprzez wniesienie podania, ale wyłącznie wówczas, gdy przepis dopuszcza działanie na wniosek. Inne podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., mogą domagać się wszczęcia postępowania tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa im na to zezwala.

Podkreślić przy tym należy, że status strony w tym postępowaniu reguluje norma ogólna z art. 28 k.p.a. zgodnie z którą "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Wyznacznikiem istnienia legitymacji procesowej jest zatem interes prawny lub obowiązek, które to pojęcia nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, interes prawny odnosi się do etapu konkretyzacji normy prawnej w drodze decyzji administracyjnej, co następuje w toku postępowania administracyjnego, natomiast obowiązek jest efektem dokonanej konkretyzacji. W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, aby interes ten był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić.

Postępowanie administracyjne dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi więc samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania, a ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego.

Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. mi.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Lex nr 41301).

Jak słusznie wskazał organ II instancji, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę interes prawny strony postępowania należy ustalać przede wszystkim w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. regulacji szczególnej do art. 28 k.p.a., ograniczającej zakres stron postępowania do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W związku z tym wnoszący o stwierdzenie nieważności takiej decyzji powinni, w celu wykazania swej legitymacji procesowej, przedstawić wszelkie fakty/okoliczności mające wskazywać na oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomości, a organy budowlane powinny taki materiał dowodowy rozpatrzyć i na jego podstawie ocenić, czy rzeczywiście nieruchomości sąsiednie znajdują się w sferze oddziaływania planowanej inwestycji. Dodać przy tym trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Żądanie zabezpieczenia interesu prawnego musi mieć swoje umocowanie w przysługującym danemu podmiotowi prawie do dysponowania nieruchomością, z którego wynikają uprawnienia i obowiązki mające swe źródło w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., II OSK 662/16, CBOSA). A zatem przyjąć należy za orzeczeniami sądów administracyjnych - że jedynie podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonej w zakresie oddziaływania inwestycji będą mogły posiadać przymiot strony w takim postępowaniu. Natomiast definiując "tytuł prawny do nieruchomości" należy mieć na uwadze treść przepisów, z których – choćby potencjalne – możliwe jest wywodzenie określonych praw i obowiązków związanych z nieruchomością.

Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy prawidłowo przyjęły, iż skarżący nie ma przymiotu strony tak w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę, jak i w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym ww. orzeczenia. Skarżący nie wykazał bowiem w toku postępowania, że jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, której dotyczy pozwolenie na budowę. Tym samym, skarżący nie dowiódł, że istnieje choćby potencjalna możliwość wywołania przez zaprojektowany obiekt szkodliwego oddziaływania na teren, względem którego legitymuje się On tytułem prawnym, a więc że ma interes prawny, oparty na normie prawa materialnego, do kwestionowania i kontroli prawidłowości wydanego pozwolenia na budowę.

Sąd stwierdza jednocześnie, że organ I instancji, ustaliwszy powyższe, prawidłowo umorzył postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wskazany przepis zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Sąd zgadza się jednocześnie z organami, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie, a okoliczność ta została ustalona po uruchomieniu tego postępowania. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a ocena organów uwzględniająca art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego była prawidłowa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd zobowiązany jest podkreślić, że kontroli w niniejszej sprawie poddane zostały orzeczenia organów umarzające postępowanie nadzwyczajne wszczęte na wniosek skarżącego. Uznając, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do domagania się wszczęcia tego rodzaju postępowania, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcia organów nie mogły być inne. Poza kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie pozostaje natomiast kwestia zasadności ewentualnego wszczęcia, bądź odmowy wszczęcia, przez te organy, postępowania w sprawie nieprawidłowości podnoszonych przez skarżącego z urzędu. Trzeba bowiem wyjaśnić, że przywołany przez skarżącego przepis art. 84b ust. 2 Prawa budowlanego, nie ma charakteru normy kompetencyjnej, upoważniającej organ administracji architektoniczno-budowlanej do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z urzędu w każdej sprawie, a jedynie wówczas, jeżeli w wyniku kontroli działalności takiego organu przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego zostanie ustalone, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji. Przepis ten należy zatem rozumieć w ten sposób, że wyłącznie wnioski organów nadzoru budowlanego, co do potrzeby wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji, obligują organ administracji architektoniczno-budowlanej do wszczęcia procedury w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji albo do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu (zob. A. Plucińska (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. IV, WKP 2021). Ustalenia organów nadzoru nie mogą jednak wiązać organów administracji architektoniczno-budowlanej co do sposobu rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami kompetencyjności i legalności.

Wobec powyższego, gdy norma prawa materialnego pozwala organowi na działanie z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem, ale nieposiadającej statusu strony, może stanowić dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Nie jest natomiast możliwe domaganie się od organu prowadzenia postępowania z urzędu, gdy organ sam nie dostrzega ku temu przesłanek (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1161/16).

W tym zakresie Sąd pragnie zarazem zauważyć, że przynajmniej niektóre z zarzutów formułowanych przez skarżącego, także w skardze do tutejszego Sądu, w istocie zdają się wskazywać co najwyżej na niezgodność realizacji robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę przez Starostę [...], a nie wadliwość samego rozstrzygnięcia organu stopnia powiatowego. Wobec tego należy wyjaśnić, że twierdzenia i argumentacja skarżącego, dotyczące np. nieprawidłowości w zakresie zachowania wymaganych spadków dachu budynku, powierzchni biologicznie czynnej, czy zmiany stosunków wodnych wskutek prowadzonych robót, o ile odnoszą się do prowadzenia prac budowlanych niezgodnie z decyzją zezwalająca na budowę – stanowić mogą podstawę do zainicjowania odrębnego postępowania nadzorczego, jednak nie mają żadnego znaczenia przy ocenie wystąpienia kwalifikowanych przesłanek stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie dopatrując się naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020r., poz. 374 ze zm.).