Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 727/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 252, 315 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. art. 7, 77 par. 1, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 pkt 3
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr Sp. [...] Urząd Patentowy RP (dalej także UP RP, organ) działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 oraz 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), dalej: "p.w.p." oraz art. 98 k.p.c, po rozpoznaniu wniosku o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: [...] udzielonego na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], unieważnił powyższy patent oraz przyznał wnoszącej sprzeciw spółce N. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 2.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] marca 2008r. spółce O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca spółka, uprawniona) został udzielony patent na wynalazek pt.: [...] z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2001r. Podstawą wydania powyższej decyzji był art. 10 oraz 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 oraz 52 p.w.p.

W dniu [...] marca 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw N. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej wnioskodawca), którym wniesiono o unieważnienie patentu nr [...] w całości. Wnioskodawca, wskazując jako podstawę swojego żądania brak nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej powyższego rozwiązania, podniósł, iż decyzja o udzieleniu ochrony została wydana z naruszeniem art. 25, art. 26 i art. 27 p.w.p.

W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wywodził, że istotne cechy spornego wynalazku, ujawnione zostały przez [...] producenta [...], poprzez wprowadzenie do obrotu produktów według własnej receptury, przed datą zgłoszenia rozwiązania według spornego patentu, a opisywany w spornym patencie nieoczekiwany efekt, był wcześniej udowodniony i oczywisty, w związku ze stosowaniem tych produktów.

W piśmie uzupełniającym sprzeciw, wnioskodawca wskazał jako jego podstawę prawną na art. 10 ustawy o wynalazczości, przedstawił tabelę ukazującą skład kilku preparatów, wymienianych w katalogu [...] firmy [...] zawierających podobne składniki jak w spornym rozwiązaniu, w tym [...]. Jednocześnie wnoszący sprzeciw wywiódł, że [...] powszechnie stosowany jako środek intensywnie słodzący, jest również [...]. Jako potwierdzenie składu produktów ujętych w tabeli i jego udostępnienia do wiadomości powszechnej, wnioskodawca dołączył do pisma kserokopie i zdjęcia (do odtworzenia z płyty CD) opakowań produktów [...] firmy [...] m.in. o nazwie [...]

W toku postępowania przed Urzędem Patentowym, wnioskodawca uzupełnił powyżej wskazane zarzuty o:

zarzut braku przedstawienia w dokumentacji spornego wynalazku badań potwierdzających deklarowany niespodziewany efekt, synergię składników, jednocześnie wyrażając wątpliwość występowania takiego efektu na podstawie badań M. w M. w USA;

zarzut pominięcia w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego szeregu znanych składników przez co nadmiernie rozszerzony został zakres ochrony;

zarzucił nieprawdziwość stwierdzenia uprawnionej, że wnioskodawca oferuje produkty z [...], ponieważ jest oczywiste, że tego typu produkty mogą spełniać swoją rolę posiadając w swym składzie [...] i wszyscy producenci taką właśnie jej odmianę stosują;

wskazał, że wbrew twierdzeniu uprawnionej, skład surowcowy produktów oferowanych przez wnioskodawcę, został ujawniony do wiadomości publicznej na opakowaniach handlowych.

W odpowiedzi, uprawniona spółka uznała zarzuty wnoszącego sprzeciw za bezzasadne i wniosła o oddalenie sprzeciwu w całości, oraz o ewentualne powołanie biegłego dla ustalenia czy składy recepturowe zawarte w przeciwstawianych dokumentach są identyczne z rozwiązaniem według spornego patentu, oraz czy na ich podstawie specjalista mógłby bez dodatkowej pracy twórczej dojść do rozwiązania objętego spornym patentem.

Jednocześnie, uprawniona podniosła, że wnioskodawca nie dokonał merytorycznej, całościowej oceny porównawczej spornego patentu z każdym z przeciwstawianych dokumentów, a oświadczenie producenta budzi wątpliwości, ponieważ zostało podpisane przez niezidentyfikowaną osobę w trudnej do ustalenia formie. Uprawniona dokonała własnej analizy, wskazując różnice składu w stosunku do spornego patentu w poszczególnych rozwiązaniach, biorąc pod uwagę wszystkie wymieniane składniki (aktywne i pomocnicze), przy czym jej zdaniem przeciwstawiane preparaty zawierają [...]. W rezultacie uprawniona uznała, że żadne z przeciwstawianych rozwiązań nie było identyczne z rozwiązaniem ze spornego patentu i że zarzut braku nowości rozwiązania według spornego patentu był bezzasadny, a różnice w rodzaju składników i ich ilości w przeciwstawianych dokumentach, w jej ocenie nie pozwalały na oczywistą modyfikację, która doprowadziłaby specjalistę, bez dodatkowej pracy twórczej, do rozwiązania według spornego patentu. Uprawniona argumentowała, iż sam fakt, że znane są konkretne cechy (właściwości) poszczególnych składników tworzących mieszaninę środka spożywczego według spornego wynalazku, nie oznacza oczywistości tego wynalazku co do kombinacji tych cech, a taki zestaw składników jak w rozwiązaniu według spornego patentu, czyli [...] powoduje zachodzenie efektu synergistycznego. Odnośnie zarzutu braku stosowalności przemysłowej, uprawniona wskazała na cztery przykłady zawarte w opisie spornego rozwiązania podające konkretne składy jakościowe i ilościowe umożliwiające przemysłowe stosowanie spornego wynalazku". W toku postępowania, uprawniona podważała również wartość dowodową przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów. W związku z powyższym, uprawniona podtrzymała swoje stanowisko, o uznaniu sprzeciwu za bezzasadny i zasługujący na oddalenie. Ponadto zdaniem uprawnionej aktywny składnik w postaci [...] stanowi z pozostałymi składnikami nową kombinację, odznaczającą się brakiem skutków ubocznych obecnych przy używaniu środków o podobnym przeznaczeniu, co stanowi zaskakujący efekt nie wynikający w sposób oczywisty ze stanu techniki. Zdaniem uprawnionej, składniki w kombinacji zastrzeganej spornym patentem wchodzą w bezpośrednią interakcję, dając korzystne oddziaływanie niemożliwe do osiągnięcia przez niezależne oddziaływanie przez każdy ze składników, a przykłady w dokumentacji spornego patentu wskazują na jego stosowalność przemysłową.

Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję, organ wywiódł, że zastrzeżenie niezależne spornego patentu, określa produkt jako: [...]. Analizując sporny wynalazek Urząd Patentowy stwierdził, że zastrzeżenie niezależne sformułowane zostało wariantowo poprzez wprowadzenie określenia "a ponadto korzystnie zawiera", obejmując szereg wariantów ochrony z różnymi korzystnymi składnikami, ale obligatoryjnie przewiduje tylko dwa składniki w określonych zakresach ilościowych - [...] i środek intensywnie słodzący (nieokreślony szczegółowo w zastrzeżeniu niezależnym). Warianty korzystne wymieniają dodatkowe grupy substancji, ale wśród nich tylko [...] stanowią wyszczególniony w opisie składnik aktywny. Natomiast pozostałe korzystne składniki, czyli [...], pełnią funkcje poboczne, ale nie mają wpływu na deklarowany efekt [...], nie stanowią więc istoty rozwiązania. Dlatego też, organ analizując materiał dowodowy i twierdzenia stron, brał pod uwagę tylko składniki wymienione w opisie spornego patentu, jako biorące udział w osiągnięciu deklarowanego efektu [...], czyli: [...] i jej pochodne, substancje intensywnie słodzące, oraz w korzystnym wariancie [...] z aktywną frakcją [...].

Uzasadniając zajęte stanowisko, UP RP wyjaśnił, że oświadczenia [...] producenta identyfikujące produkty nie tylko z nazwy, ale i ich składu, opatrzone datą ich tłumaczenia na język polski wcześniejszą niż data zgłoszenia spornego rozwiązania, stanowiły wystarczającą przesłankę udowadniającą wytwarzanie tych produktów przed datą zgłoszenia spornego wynalazku. Dodatkową przesłanką uprawdopodobniającą wytwarzanie przeciwstawianych produktów przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania, były dokumenty urzędowe zawierające nazwy tych produktów i daty wcześniejsze niż data zgłoszenia spornego wynalazku.

Wśród produktów wymienianych w materiale dowodowym przez wnoszącego sprzeciw, organ znalazł dwa produkty spełniające jednocześnie warunki ujawnienia składu poprzez nadruk na opakowaniu, oraz uwiarygodnienia, że były one wytwarzane przed datą zgłoszenia spornego wynalazku - [...]. W dalszej części uzasadnienia, organ nie podzielił zarzutu braku nowości, bowiem w celu udowodnienia braku nowości przeciwstawiane dokumenty powinny wskazać identyczne rozwiązanie, z tym zastrzeżeniem, że identyczność musi dotyczyć składników decydujących o istocie tego rozwiązania, a niekoniecznie wszystkich składników. Produkt o nazwie [...] w składzie drukowanym na opakowaniu nie ujawnił w ocenie UP RP, że środki słodzące należą do grupy intensywnie słodzących, a opakowanie produktu o nazwie [...] nie określa ilości [...] (wymieniając jego oznaczenie [...]), jako środka intensywnie słodzącego. Zatem żaden z tych produktów nie ujawnił na opakowaniu rozwiązania identycznego ze spornym wynalazkiem, które mogłoby być podstawą uznania braku nowości spornego wynalazku.

Odnośnie zarzutu braku nieoczywistości spornego rozwiązania, Urząd Patentowy podzielił stanowisko wnioskodawcy w części, uznając sporny patent za nieoczywisty w zakresie, w jakiem sporne rozwiązanie przewiduje w składzie produktów środki intensywnie słodzące, w ilościach wykraczających poza ilości dopuszczalne określone przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych (Dz.U. z 2001 r. nr 9 poz. 72). Organ zważył, że rozporządzenie to stanowiło wykładnię prawa w zakresie bezpieczeństwa stosowania w żywności substancji dodatkowych do których należą m.in. substancje intensywnie słodzące, musi więc być częścią wiedzy ogólnej każdego specjalisty w tej dziedzinie. Tymczasem sporny patent w jego ocenie, przewiduje do 25% środków intensywnie słodzących. Taka ilość nie może stanowić dla specjalistów w tej dziedzinie rozwiązania oczywistego, skoro zgodnie z ich wiedzą dopuszczalne ilości substancji intensywnie słodzących nie przekraczają 0,6% (i to tylko w przypadku [...]). Tymczasem, receptury przeciwstawionych produktów, w tym [...] nie świadczyły o oczywistości spornego rozwiązania w tym zakresie, ponieważ nie sugerowały stosowania takich ilości środków intensywnie słodzących, które przekraczałyby ilości dopuszczalne do stosowania w żywności.

Urząd Patentowy podzielił natomiast stanowiska wnioskodawcy odnośnie braku nieoczywistości spornego rozwiązania, w zakresie w jakim sporne rozwiązanie przewiduje środki intensywnie słodzące w ilościach nie wykraczających poza ilości dopuszczalne, bowiem w opisie spornego wynalazku został wskazany efekt synergistyczny, ale tylko dla wariantu produktu zawierającego [...] z [...], czyli nie dotyczył on zestawu dwóch składników [...] i substancji intensywnie słodzących wskazanych w zastrzeżeniu niezależnym, jako podstawowym wariancie spornego rozwiązania. Deklarowany w opisie spornego wynalazku efekt synergistyczny nie został jednak uwiarygodniony, gdyż opis spornego patentu nie zawiera żadnych badań potwierdzających występowanie takiego efektu. Wobec braku udowodnienia nieoczekiwanego rezultatu (efektu synergistycznego), organ przyjął, że cechy mieszaniny stanowić będą sumę cech poszczególnych jej składników (efekt addycyjny).

Zdaniem organu, receptura [...] wymienia wszystkie składniki wskazanie w opisie spornego wynalazku, jako istotne dla osiągnięcia efektu [...], a receptura [...] nie wymienia środków intensywnie słodzących, lecz cukry nadające słodki smak. Natomiast dla specjalistów środki intensywnie słodzące używane w celu nadania słodkiego smaku stanowią oczywisty i powszechnie stosowany zamiennik cukrów, pod warunkiem stosowania ich w odpowiednich i dopuszczalnych ilościach.. Dlatego też UP RP uznał, że dowody i twierdzenia wnioskodawcy wykazały brak nieoczywistości spornego wynalazku, w zakresie w jakim sporne rozwiązanie przewiduje środki intensywnie słodzące w ilościach nie wykraczających poza ilości dopuszczalne.

W dalszej części uzasadnienia, argumentowano, że produkty [...] udowadniają, że przed datą zgłoszenia spornego wynalazku znane były rozwiązania spełniające m.in. te same funkcje co sporne rozwiązanie, i z udziałem podobnych składników lub ich oczywistych zamienników.

Odnośnie do zarzutu braku stosowalności przemysłowej spornego rozwiązania, Urząd Patentowy podzielił stanowisko wnioskodawcy w części, bowiem przykłady nr [...] w opisie spornego rozwiązania ilustrują mieszaniny do rozcieńczania, przy czym nie zostało określone jaki powinien być stopień rozcieńczenia. Jednakże, po odpowiednim rozcieńczeniu powstałe produkty mogą mieć zawartość składników, w tym środków intensywnie słodzących na poziomie zgodnym z dopuszczalnymi normami. W takim przypadku wytworzony produkt może być stosowany jako produkt spożywczy, dlatego w tym zakresie warunek stosowalności przemysłowej spornego wynalazku został spełniony.

W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie sprzeciwu wnioskodawcy oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Patentowemu RP, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego (art.138 § 2 kpa), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy (art.138 § 1 pkt.2 kpa).

Decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. skarżąca spółka zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 10 ustawy

o wynalazczości w związku z art. 315 ust.3 oraz art.256 ust. 1 p.w.p. poprzez:

1. postawienie nieuzasadnionego zarzutu, że sporny wynalazek wynika w

sposób oczywisty ze znanego przeciwstawionego mu stanu techniki obejmującego składy recepturowe produktów [...], a także z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 grudnia 2000 r.,

2. błędną interpretację art. 10 ustawy o wynalazczości w części dotyczącej

"rozwiązania technicznego" mogącego nadawać się do stosowania w odniesieniu do wariantu dwu składnikowego "środka" według wynalazku,

3. pominięcie całkowite art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o wynalazczości, znajdującego zastosowanie w niniejszym spornym przypadku stanowiącego, że nie udziela się patentów na wynalazki, z których korzystanie byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem lub porządkiem społecznym lecz nie dotyczy to przypadków, gdy prawo ogranicza tylko sprzedaż wytworu opatentowanego lub wytworzonego opatentowanym sposobem,

4. unieważnienie patentu nr [...] z pominięciem obowiązującej zasady, że

patenty udziela się także, gdy prawo ogranicza sprzedaż wytworu wytworzonego opatentowanym sposobem

II. rażące naruszenie przepisów postępowania w tym naruszenie art. 7 kpa, art. 77

ust. 1 kpa w zw. z art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa oraz art. 11 kpa, art. 84 kpa i art. 94

kpa, poprzez:

- naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, w tym niedokonanie przez Urząd Patentowy analiz porównawczych rozwiązań obejmujących składy recepturowe:

przeciwstawionego produktu [...] - zawierającego 24 składniki surowcowe, zgodnie z oświadczeniem producenta [...],

przeciwstawionego produktu [...], zawierającego 12 składników surowcowych zgodnie z oświadczeniem producenta [...], pozwalających na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, przyjmując, że patent nr [...] wynika w sposób oczywisty z tego stanu techniki.

- zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego z opinii biegłego

specjalisty, pomimo stawianego wniosku skarżącego (art.7 i art. 77 § 1 kpa oraz art.

84 kpa);

- naruszenie przez Urząd Patentowy RP interesów skarżącego (art. 7 kpa) poprzez:

niezgodność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy,

a) dowolność oceny tego materiału dowodowego (art. 80 kpa)

b) dowolność interpretacji przepisów art. 10 ustawy o wynalazczości,

dowolność interpretacji dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego, albowiem zbyt dowolnie przyjęto zbieżności cech przeciwstawionych sobie rozwiązań -faktycznie różniących się od siebie.

- naruszenie przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) poprzez pominięcie zasady ścisłego przestrzegania prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron (np. pominięcie żądania skarżącego o powołanie biegłego specjalisty);

- brak faktycznego uzasadnienia decyzji w części dotyczącej stwierdzenia braku przemysłowej stosowalności rozwiązania objętego patentem nr [...]

W uzasadnieniu, skarżąca spółka podjęła polemikę ze stanowiskiem organu zawartym zaskarżonej decyzji, argumentując m.in. że organ stawiając zarzuty braku spełnienia przez sporny wynalazek ustawowych przesłanek oczywistości (poziomu wynalazczego) i możliwości nadawania się go do powtarzalnego stosowania w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości, nie dokonał pełnej analizy przeciwstawionych sobie rozwiązań, a jedynie na podstawie subiektywnej własnej oceny opartej tylko na wnioskach wnoszącego sprzeciw, zaprezentował końcowe wnioski uznając, że przedmiotowy patent wynika w sposób oczywisty zarówno z przeciwstawionego stanu techniki i nie spełnia warunku przemysłowej stosowalności.

Zdaniem skarżącej spółki, uzasadnienie przez Urząd Patentowy zaskarżonej decyzji wynika z błędnej interpretacji art. 10 ustawy o wynalazczości i całkowitego pominięcia zasady wynikającej z art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powstanie rozwiązania technicznego według spornego patentu -jak wywiodła dalej skarżąca - wbrew temu co zostało ujęte w zaskarżonej decyzji, nie było wynikiem rutynowego dostosowania znanych rozwiązań i zaleceń Ministra Zdrowia lecz wymagało dodatkowej inwencji twórczej jego autorów pozwalającej na rozwiązanie postawionego zagadnienia technicznego i spełnienia celów tego wynalazku.

W odniesieniu do naruszenia przepisów procedury, skarżąca spółka wywiodła, iż zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, organ winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej - materialnej tj. podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Warunkiem prawidłowego wykonania powyższego obowiązku jest zebranie i rozpatrzenie w sposób obiektywny i wyczerpujący materiału dowodowego i dokonanie jego wnikliwej oceny w rozumieniu art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a następnie - co w skarżąca podkreśliła - uzasadnienie rozstrzygnięcia według wymogu określonego art. 107 §3 kpa. Tymczasem, zdaniem skarżącej spółki zaskarżona decyzja nie spełniła powyższych wymogów, gdyż wbrew przedstawionym w tej decyzji wywodom dotyczącym metody zmierzającej do ustalenia, czy wynalazek spełnia przesłanki nieoczywistości i przemysłowej stosowalności w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości organ nie przedstawił wnikliwej oceny materiału dowodowego i nie wskazał jednoznacznie, jaki stan techniki wynika z przeciwstawionego materiału dowodowego. Niedokonując pełnej analizy przeciwstawionych sobie rozwiązań technicznych Urząd Patentowy zaprezentował tylko końcowe wnioski uznając, że sporny patent wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki i nie nadaje się do przemysłowego stosowania, niepodając w jaki sposób doszedł do tego wniosku, potwierdzając jedynie zasadność wniosków wznoszącego sprzeciw. Skarżąca spółka zauważyła, że brak było jasnego i jednoznacznego wywodu, uzasadniającego stawiany przez organ zarzut braku w opisie spornego wynalazku, potwierdzenia wynikami badań występowania efektu synergistycznego, braku występowania skutków ubocznych w wyniku spożycia środka według wynalazku oraz uzyskiwania efektów przedstawionych w opisie patentowym. Ponadto, Urząd Patentowy winien był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdyż dowód z opinii biegłego jest dowodem szczególnego rodzaju ze względu na wymaganie wiadomości specjalnych i nie może być zastąpiony inną procedurą procesową. Udział biegłego w postępowaniu spornym zdaniem skarżącego z założenia powinien pomóc w dokonaniu prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, z czego jednak pomimo wniosku skarżącej spółki organ nie skorzystał. Brak niedopuszczenia takiego dowodu - w ocenie skarżącej spółki -stanowi także podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na argumenty skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku, że szczegółowo przeanalizował postępowanie w sprawie wniosku o unieważnienie polskiego patentu PL [...] i nie stwierdził uchybień w swoim postępowaniu. Tymczasem skarżąca spółka sporządziła skargę w sposób nierzetelny, z błędami oraz nieprawdziwymi twierdzeniami, z których wynika, że nie dokonał on wnikliwej analizy uzasadnienia zaskarżanej decyzji.

Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, Urząd Patentowy unieważnił sporny patent tylko w części (nie w całości) na podstawie braku nieoczywistości spornego rozwiązania i wbrew jej stwierdzeniu, unieważnienie na tej podstawie nie dotyczy części, w której sporne rozwiązanie przewiduje w składzie produktów środki intensywnie słodzące w ilościach wykraczających poza ilości dopuszczalne, określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. Dlatego wszelkie argumenty skarżącej spółki, dotyczące nieprawidłowości rzekomego unieważnienia tej części spornego patentu na podstawie braku nieoczywistości, uznał za bezprzedmiotowe. W tej części i tylko w tej części rozwiązania (obejmującej zawartość środków intensywnie słodzących przekraczającą ilości dopuszczalne), patent został unieważniony na podstawie przesłanki braku stosowalności spornego rozwiązania.

Na podstawie przesłanki braku nieoczywistości sporny patent został unieważniony tylko w pozostałej części spornego rozwiązania, czyli obejmującej w składzie produktów środki intensywnie słodzące, tylko w ilościach nie wykraczających poza ilości dopuszczalne określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. Dlatego niezasadne było porównywanie przez skarżącą spółkę pełnego składu ilościowego wszystkich wariantów produktów według spornego rozwiązania z przeciwstawianymi produktami. Ponadto, skarżąca dokonała porównania arytmetycznego, sumując wszystkie składniki, bez względu na ich funkcje, włącznie ze składnikami nie mającymi żadnego wpływu na osiągnięcie deklarowanego efektu, co - zdaniem organu -nie służy porównaniu istoty rozwiązań.

W uzasadnieniu zaskarżanej decyzji UP RP wskazał, że do analizy porównawczej należy wziąć pod uwagę składniki wymieniane jako mające wpływ na osiągnięcie deklarowanego efektu czyli stanowiące istotę rozwiązania. Kierując się tą zasadą, Urząd Patentowy dokonał analizy porównawczej spornego rozwiązania z przeciwstawianymi produktami, w celu sprawdzenia czy występuje przesłanka braku nowości spornego rozwiązania oraz w celu sprawdzenia przesłanki braku nieoczywistości odpowiedniej części spornego rozwiązania. Oznacza to, iż wbrew twierdzeniu skarżącej, została dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji analiza porównawcza rozwiązań w zakresie istotnym z punktu widzenia osiągania zamierzonego rezultatu.

Biorąc pod uwagę informacje zawarte w opisie, przedstawione przez strony materiały i wyjaśnienia organ uznał, że skarżąca spółka nie podniosła żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość zaskarżonej decyzji i spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy stanowiska.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżąca spółka, podtrzymując zarzuty zawarte w skardze, przedstawiła ponownie własne stanowisko względem zaskarżonej decyzji, przywołując na jego poparcie judykaturę unijną oraz krajową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lica 2002 r.(Dz.U.Nr 153,poz.l269) o ustroju sadów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sporny wynalazek został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] lipca 2001 r. więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zro.), zwanej p.w.p. Ustawa ta weszła w życie w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 1 p.w.p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 p.w.p. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle zaś art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, w świetle powyższych przepisów, wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek [...] udzielonego na rzecz O. Sp-.z o.o. podlega przepisom ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, , miał obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).

Postępowanie w niniejszej sprawie jak wcześniej wskazano ,zostało wszczęte na skutek sprzeciwu wniesionego przez N. Sp. z o.o. Ponieważ sprzeciw został uznany przez uprawnionego za bezzasadny sprawa została przekazana do postępowania spornego.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości( tj.Dz .U. z 1993 r. Nr 26 poz.117 ze z zm.) w zw. z art.315 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwaca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz .U. z 2003 r. Nr 119 poz.1117 ze zm.)

Przepis art. 10 ustawy o wynalazczości określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,

posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.

W sprawie kwestionowany jest przez uczestnika postępowania (wnoszącego sprzeciw) zarówno przymiot nowości wynalazku na dowód czego przedstawił stosowne publikacje jak i brak poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej powyższego rozwiązania Jak wynika z zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy unieważnił patent na wynalazek [...] udzielony na rzecz O. Sp-.z o.o.

Na Urzędzie Patentowym spoczywał obowiązek stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ten miał zatem obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także obowiązek uzasadnienia faktycznego decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Tych wszystkich wymogów, a w szczególności określonych w art. 107 § 3 k.p.a., nie spełnia zaskarżona decyzja.

Istotnym mankamentem decyzji jest w swej istocie błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Rozwiązanie uważa się za nowe jeżeli nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikacje , jawne stosowanie lub prezentacje na wystawie publicznej.

W niniejszej sprawie organ nie dopatrzył się braku nowości przedmiotowego rozwiązania,gdyż jak stwierdził w celu udowodnienia braku nowości przeciwstawione dokumenty powinny wskazywać identyczne rozwiązanie, z tym ,że identyczność musi dotyczyć składników decydujących o istocie rozwiązania ,a nie koniecznie wszystkich składników. Produkty [...] nie ujawniały na opakowaniu rozwiązania identycznego ze spornym wynalazkiem. Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni akceptuje.

Jeżeli chodzi o przesłankę nieoczywistości rozwiązania to należy zauważyć, że brak jest obiektywnych w tej mierze kryteriów. Stwarza to konieczność dokonywania ustaleń na okoliczność poziomu wynalazczego wynalazku w oparciu o kryteria w dużej mierze subiektywne.

Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. Taką metodykę przyjęto na gruncie Konwencji o patencie europejskim w wytycznych EPO (zob. Stanisław Vasina, Zdolność patentowa wynalazku w europejskim prawie patentowym ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki poziomu wynalazczego; "Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej", Regulacje w dziedzinie własności przemysłowej pod redakcją Alicji Adamczak, Zeszyt 26).

Należy również podkreślić ,że wynalazek uważa się za nieoczywisty ,gdy istota problemu technicznego wynalazku jest realizowana w szczególności przez :

-całkiem odmienne środki techniczne od znanych ze stanu techniki, które umożliwiają uzyskanie funkcji celu wynalazku innej niż dotychczas znanej

-nowe środki techniczne oraz takie ich wzajemne strukturalne i funkcjonalne powiązanie, które różni się od powszechnie znanych, przy czym te środki techniczne różnią się od znanych stawianymi celami oraz osiągniętymi rezultatami.

Skoro Urząd Patentowy na dowód braku nieoczywistości rozwiązania(poziomu wynalazczego) przeciwstawia organowi dwa preparaty [...] to powinien w sposób szczegółowy i niezbity wykazać, z których części przeciwstawionych opisów wynika oczywistość kwestionowanego patentu i to w aspekcie całościowym, a nie ograniczając się jedynie do jednego ze składników rozwiązania tj. substancji – "środków intensywnie słodzących".

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy patent obejmuje ochronę w kategorii produktu jako [...] Z powyższego wynika, że przedmiotowy produkt obejmuje co najmniej dwa składniki (co przyznaje również Urząd str. 7 decyzji) tj. [...] (lub jej pochodne) i środek intensywnie słodzący w odpowiednich określonych powyżej zakresach, a także może zawierać inne substancje.

W ocenie Sądu wszelkie mieszaniny, czy kompozycje wieloskładnikowe będące kompilacją znanych składników należy oceniać całościowo, gdyż wynalazek obejmuje nie tylko jeden składnik. Zarzut oczywistości powinien więc być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie tylko poszczególnym jego składnikom, gdyż nawet połączenie znanych składników w odpowiednich proporcjach, czy metod postępowania może wymagać wkładu wynalazczego.

W zaskarżonej decyzji organu w ocenie Sądu nie dokonał właściwej analizy odnośnie braku nieoczywistości spornego rozwiązania, gdyż analizował jedynie jedną z substancji składającej się na przedmiotowy produkt tj. "środki intensywnie słodzące" pomijając całkowicie pozostałe substancje (art. 9 decyzji "Kolegium Orzekające uznało sporny patent za nieoczywisty w zakresie, w jakim sporne rozwiązanie przewiduje w składzie produktów środki intensywnie słodzące", art. 11 decyzji "Kolegium Orzekające uznało, że dowody i twierdzenia wnoszącego sprzeciw wykazały brak nieoczywistości spornego wynalazku, w zakresie w jakim sporne rozwiązanie przewiduje środki intensywnie słodzące, a w ilościach nie wykraczających poza ilości dopuszczalne).

Powyższe w ocenie Sądu świadczy, że brak nieoczywistości produktu nie został wykazany, gdyż jak wyżej wskazano produkt traktuje się jako całość i tylko wykazanie oczywistości całego rozwiązania może świadczyć o braku jego nieoczywistości.

Tymczasem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak nieoczywistości spornego wynalazku organ wykazał "w zakresie w jakim sporne rozwiązanie przewiduje środki intensywnie słodzące w ilościach nie wykraczających poza ilości dopuszczalne" (art. 11 uzasadnienia), jednocześnie Urząd Patentowy uznał sporny patent za nieoczywisty w zakresie, w jakim sporne rozwiązanie przewiduje w składzie produktów środki intensywnie słodzące w ilościach wykraczających poza ilości dopuszczalne określono przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000r. w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych Dz.U. z 2001r. nr 9, poz.72).

Jeżeli chodzi natomiast o brak stosowalności przemysłowej spornego wynalazku to należy zauważyć, że organ uznał brak stosowalności przemysłowej spornego wynalazku w zakresie w jakim sporne rozwiązanie przewiduje w składzie produktów środki intensywnie słodzące, w ilościach wykraczających poza ilości dopuszczalne, czyli określone w wyżej przytoczonym rozporządzeniu. Wobec powyższego należy zważyć, że w pozostałym zakresie wynalazek posiada przymiot stosowalności przemysłowej. W tym miejscu należy wskazać, że organ powołując wskazane wyżej rozporządzenie nie wyjaśnił, czy nie ma tu zastosowania art. 12 pkt 3 ustawy o wynalazczości, który mówi, że nie udziela się patentu na : "wynalazki, z których korzystanie byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem lub porządkiem publicznym; nie dotyczy to przypadków, gdy prawo ogranicza tylko sprzedaż wytworu opatentowanego lub wytworzonego opatentowanym sposobem".

Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, nie przesądzając jej wyniku organ zbada przymiot nieoczywistości wynalazku w odniesieniu do całego produktu. Badając natomiast stosowalność przemysłową wynalazku będzie miał na względzie art. 12 ustawy o wynalazczości, a zwłaszcza pkt 3 organ musi zająć jednoznaczne stanowisko odnośnie charakteru rozporządzenia w kontekście wyżej wymienionego przepisu i wyjaśnić dlaczego ewentualnie to rozporządzenie wyłącza art. 12 pkt 3 ustawy o wynalazczości. Ponadto Urząd wyjaśni dlaczego w niniejszej sprawie nie powołano biegłego na okoliczność porównania podobieństwa przedmiotowego wynalazku i produktów przeciwstawionych i czy miało to związek z faktem rozpoznania sprawy przez Kolegium w składzie rozszerzonym.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.