Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1556/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 4  pkt 2 i 8
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 75  par. 1,  art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. M. uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. stwierdzającą nabycie z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w W., Dzielnica [...], oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] o pow. [...] ha oraz uwłaszczenie [...] S.A. ww. gruntem i znajdującymi się na nim naniesieniami budowlanymi i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 20 października 2009 r. [...] S.A. wystąpiła do Wojewody [...] o potwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa w oparciu o art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) – dalej powołana jako ustawa o komercjalizacji, własności do gruntu stanowiącego linię kolejową położonego w W. w Dzielnicy [...], oznaczonego jako działki ew. nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] wraz ze stwierdzeniem nabycia przez wnioskodawcę prawa wieczystego użytkowania tego gruntu oraz nabycia prawa własności naniesień znajdujących się na tym gruncie.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, oraz art. 4 pkt 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007r, Nr 16, poz. 94 ze zm.) – dalej powołana jako ustawa o transporcie kolejowym, decyzją nr 447/2013 z dnia 15 marca 2013 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności opisanej wyżej nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] oraz stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu i prawa własności fragmentu linii kolejowej nr [...] , wraz z infrastrukturą urządzeń kolejowych naziemnych i podziemnych.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że [...] S.A. złożyły w dniu 20 października 2009 r. oświadczenie informujące, że w dacie 28 lutego 2003 r. przedmiotowy grunt wchodził w skład linii kolejowej [...]. Zgodnie z księgą wieczystą [...] działka nr [...] stanowi teren kolejowy oraz jest własnością M. M. Zgodnie z przekazanymi przez [...] S.A. przy pismach z dnia [...] listopada 2009 r. nr [..] oraz z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] wypisami z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość stanowi teren zamknięty [...].

Wojewoda zauważył, że pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] Wydział Nieruchomości [...] Urzędu [...] poinformował, że m.in. na przedmiotowym terenie zlokalizowane są od lat 1950-tych, użytkowane przez [...], bocznice kolejowe.

[...] S.A. pismem z dnia 19 września 2011 r. nr [...] poinformowała, że przedmiotowa nieruchomość stanowi linię kolejową Nr [...] [...] stosownie do przepisów art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym. Jednocześnie do pisma zostały załączone wykazy inwentarzowe urządzeń [...] S.A. znajdujących się na tej nieruchomości.

Pismem z dnia 30 września 2011 r. nr [...] S.A. poinformowała, że m. in. na przedmiotowej działce nie znajduje się bocznica kolejowa, ani nie znajdowała się w dniu 28 lutego 2003 r. i że przedmiotowa nieruchomość stanowi linię kolejową Nr [...] zgodnie z wykazami inwentarzowymi przesłanymi przy piśmie z dnia 19 września 2011 r. oraz informacją zawartą we wniosku uwłaszczeniowym z dnia 20 października 2009 r. Zaś pismem z dnia 10 maja 2012 r. poinformowała, że przedmiotowa nieruchomość stanowi linię kolejową Nr [...] o znaczeniu państwowym i nie jest obecnie, ani nie była w dacie 28 lutego 2003 r. na tej działce zlokalizowana żadna bocznica kolejowa. Ponadto grunt ten stanowi teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa na podstawie decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawne ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych.

[...] S.A. [...] w W. pismem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] poinformował, że m. in. na w/w działce znajdują się tory kierunkowe oraz tory odejściowe stacji rozrządowej [...], które zarządzane są przez [...] S.A. Zakład [...] w W. [...] S.A. Zakład [...] w W. pismem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] poinformował, że w dniu 28 lutego 2003 r. m. in. na w/w działce znajdowały się tory kierunkowe oraz tory odejściowe stacji rozrządowej [...], które są do dnia dzisiejszego zarządzane przez [...] S.A. Zakład [...] w W.

Uwzględniając powyższe ustalenia organ uznał, że zgodnie z dyspozycją art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o komercjalizacji grunt objęty niniejszą decyzją stał się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa oraz przysługuje do niego z tym dniem na rzecz [...] S.A. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Od decyzji Wojewody [...] odwołanie wniosła M. M. podnosząc iż na przedmiotowej działce nie znajdowała się linia kolejowa tylko bocznica kolejowa oraz że załącznik do decyzji nie został podpisany przez osobę uprawnioną.

W toku postępowania odwoławczego Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że dla spełnienia przesłanek z art. 37a ust 1 i 2 ustawy o komercjalizacji wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a [...] S.A. miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz, że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Organ zauważył, że z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi własność M. M. Za bezsporne organ uznał to, że w dniu 28 lutego 2003 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu [...] SA, co potwierdzają wypis z rejestru gruntów dla przedmiotowych działek, pisma Urzędu [..] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i z dnia 30 stycznia 2012r. nr [...], a okoliczności tej nie podważa również odwołująca, która zarówno w piśmie z dnia 31 lipca 2012 r. oraz odwołaniu z dnia 3 kwietnia 2013 r. wskazała, iż od lat 50 XX wieku na przedmiotowym gruncie znajdowały się bocznice kolejowe, a teren ten jest użytkowany przez [...] S.A. bez podstawy prawnej.

Okolicznością sporną jest natomiast, czy powyższa nieruchomość wchodziła w dniu 28 lutego 2003r. w skład linii kolejowej czy bocznicy kolejowej. Minister zauważył, że z Wykazu [...] znajdujących się na działce nr [...], wynika, że ww. działka zajęta była pod tory stacyjne linii nr [...] nr inwentarzowy [...], tory stacyjne stacji [...] nr inwentarzowy [...], urządzenia [...] i urządzenia [...] nr inwentarzowy [...] przeznaczone do prowadzenia ruchu oraz urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów nr inwentarzowy [;...]. Organ przeanalizował regulacje art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym (według stanu na dzień 28 lutego 2003 r.), dotyczące pojęcia linii kolejowej i bocznicy kolejowej wskazując, że na gruncie ww. ustawy pomiędzy pojęciami "bocznica kolejowa" i "linia kolejowa" zachodzi stosunek przeciwieństwa ponieważ nie ma takich bocznic, które byłyby liniami kolejowymi i nie ma takich linii, które byłyby bocznicami. Z tego powodu, w ocenie organu, stacje kolejowe, pomiędzy którymi przebiega dana linia kolejowa wchodzą w jej skład.

Podkreślił również, że ustawodawca dokonał rozróżnienia "ruchu kolejowego" od "ruchu" bowiem ruch kolejowy był rozumiany jako ogół czynności umożliwiających przemieszczanie się pojazdu kolejowego i zapewniających wykonanie przewozu kolejowego po ogólnodostępnej infrastrukturze kolejowej, tj. na terenie kolei w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie kolejowym. Na gruncie ustawy o transporcie kolejowym przyjęto jednocześnie, że na bocznicy kolejowej ruch kolejowy nie jest prowadzony z uwagi na to, że nie jest ona udostępniana publicznie i przeważnie jest eksploatowana do wyłącznych potrzeb ładunkowych przedsiębiorcy (zakłady przemysłowe, elektrownie), który nią włada. Organ wskazał również, że pogląd zgodnie z którym pojęcie tor stacyjny boczny może być utożsamiane z pojęciem bocznicy kolejowej nie znajduje uzasadnienia ani w definicji linii kolejowej, która w żaden sposób nie różnicuje statusu torów kolejowych znajdujących się na stacji kolejowej, ani też w konkretyzujących zapisy ustawowe postanowieniach rozporządzeń wydanych na jej podstawie. Dlatego też działka nr [...] zajęta jest pod linię kolejową, gdyż w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowała się bowiem na niej linia kolejowa nr [...] łącząca stację [...] ze stacją [...], zaliczona do linii kolejowych o znaczeniu państwowym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2000 r.

Organ podkreślił również, że brak jest dokumentów, które mogłyby wskazywać, iż ww. infrastruktura kolejowa wchodziła w skład bocznicy kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym, a nie była wykorzystywana do prowadzenia ruchu kolejowego w ramach linii kolejowej nr [...]. Za taki dowód nie może być również uznane oświadczenie geodety uprawnionego J. B., znajdujące się na kolejowej mapie sytuacyjno-wysokościowej z dnia 28 maja 2013r. Geodeta nie wskazał bowiem jakichkolwiek okoliczności, które przesądzałyby o tym, iż znajdująca się na przedmiotowej działce infrastruktura kolejowa stanowi element bocznicy kolejowej, a nie linii kolejowej nr [...].

Organ podkreślił również, że kontrolowana decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym z powodu istotnych uchybień proceduralnych.

Minister zauważył, że k.p.a. nie zawiera zakazu zamieszczenia części rozstrzygnięcia w załączniku do decyzji, ani też nie precyzuje, jakie warunki formalne powinien spełniać załącznik do decyzji, zawierający elementy rozstrzygnięcia. Tym samym załącznik do decyzji administracyjnej, w którym zawarto pewne elementy rozstrzygnięcia powinien zawierać elementy decydujące o możliwości uznania go za integralną część decyzji, do której się odnosi - w tym podpis osoby reprezentującej organ wydający decyzję, oraz adnotację, iż stanowi załącznik do decyzji oznaczonej datą wydania i numerem.

Organ zauważył, że z pkt 3 decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że budowle i inne urządzenia znajdujące się na gruncie objętym decyzją, których własność na jej podstawie nabyły [...] zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do tej decyzji. Wobec powyższego wykaz ten stał się integralną częścią decyzji i w związku z tym załącznik zawierający elementy rozstrzygnięcia powinien być podpisany przez właściwy organ, wydający decyzję w sprawie. Tymczasem Wykaz [...] [...] S.A. znajdujący się w aktach administracyjnych nie został podpisany przez organ wydający decyzję, a zatem nie może być traktowany jako dokument określający treść decyzji.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż z tego wykazu nie wynika jednoznacznie, czy urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów nr inwentarzowy [...] znajdowały się na tym gruncie przed dniem 28 lutego 2003 r. W kolumnie "rok budowy/remontu" wskazano rok 2009, przy czym nie jest jasne, czy w 2009 r. nastąpił remont, czy też budowa ww. urządzeń infrastruktury kolejowej. Wyjaśnienie powyższej kwestii ma zaś zasadnicze znaczenie dla możliwości potwierdzenia nabycia prawa własności ww. urządzeń przez [...] S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r. Dlatego zdaniem Ministra, Wojewoda powinien ustalić jednoznacznie kiedy na gruncie podlegającym uwłaszczeniu powstały ww. urządzenia, a następnie wydać rozstrzygnięcie zawierające wszystkie niezbędne elementy.

Uwzględniając powyższe Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na powyższą decyzję M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez poczynienie na podstawie wykazu inwentarzowego urządzeń, stanowiącego załącznik do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. ustaleń sprzecznych z treścią tego dowodu, iż na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa, pomimo iż taka okoliczność nie wynika z tego dokumentu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędnym ustaleniem okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez poczynienie ustaleń, iż na przedmiotowej działce w dniu [...] marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa, przy pominięciu dowodu w postaci pisma Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], którego treść stwarza podstawę co najmniej domniemania faktycznego, że na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. nie znajdowała się linia kolejowa i jednocześnie zaniechaniu uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędnym ustaleniem okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonej decyzji,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez odmówienie wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu złożonego przez geodetę uprawnionego J. B. na sporządzonej w dniu 28 maja 2013 r. kopii kolejowej mapy sytuacyjno - wysokościowej, wykonanej wg stanu archiwalnego przez "[...]" S. A., Oddział [...] w W., Kolejowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, stanowiącego dowód na okoliczność, iż na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. nie znajdowała się linia kolejowa, pomimo braku uzasadnionej przyczyny takiej oceny tego dokumentu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędnym ustaleniem okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zamiast przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (o ile w ocenie organu II instancji zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego), przy zaniechaniu uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonej decyzji,

- art. 4 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, § 1 pkt 2 litera a) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie określenia rodzajów budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego (Dz. U. z 2001 r. Nr 66 poz. 676), § 32 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 32 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 1998 r. Nr 151 poz. 987) i § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 34 poz. 400), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż z przepisów tych wynika, że tor stacyjny nie może być jednocześnie elementem bocznicy kolejowej, pomimo iż przepisy te nie uzasadniają przyjęcia takiego wniosku, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędnym ustaleniem, iż na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie czy na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa, czy też bocznica kolejowa, która nie jest linią kolejową. W ocenie skarżącej, ustalenia Ministra w tym zakresie zostały poczynione z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując błędnym wydaniem decyzji kasatoryjnej.

Skarżąca podniosła, że Minister ustalił, iż na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa nr [...], łącząca stację [...] ze stacją [...], a także tory stacyjne i inne urządzenia służące do prowadzenia ruchu kolejowego pomiędzy tymi stacjami. Jednak wykaz inwentarzowy urządzeń, stanowiący załącznik do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], zdaniem skarżącej, nie dotyczy stanu z tej daty, ale stanu aktualnego, a co najmniej stanu z 2009 r. Świadczy o tym podanie tej ostatniej daty jako najpóźniejszej w kolumnie "rok budowy/remontu" wykazu. Oznacza to, iż z tego dokumentu wynika jedynie, iż obecnie na przedmiotowej działce znajdują się tory stacyjne linii nr [...].

Skarżąca uważa, że okoliczność ta jest niewystarczająca dla przyjęcia, iż na przedmiotowej działce w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się linia kolejowa, zwłaszcza że w aktach sprawy znajdują się dowody na okoliczność przeciwną.

W ocenie skarżącej, przy ustalaniu stanu faktycznego organ II instancji pominął pismo Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], które posiada walor dokumentu urzędowego i stwierdza, że na przedmiotowej działce znajduje się od lat pięćdziesiątych XX wieku użytkowana przez "[...]" bocznica kolejowa. Natomiast według załączonych do tego pisma wydruków z systemu komputerowego "[...]" z dnia [...] listopada 2010 r., opisany w nim stan nie uległ zmianie co najmniej do daty sporządzenia tych wydruków. Zdaniem skarżącej, pismo to stanowi źródło domniemania faktycznego, zgodnie z którym skoro na przedmiotowej działce od lat pięćdziesiątych XX wieku znajdowała się bocznica kolejowa (co wynika z treści tego pisma), a w dniu [...] listopada 2010 r. stan ten nie uległ zmianie (co wynika do załączonych do niego wydruków z systemu komputerowego "iGeoMap" z tej daty), to w dniu 28 marca 2003 r. na tej nieruchomości także znajdowała się bocznica kolejowa.

Skarżąca zarzuciła również Ministrowi, iż błędnie uznał, że geodeta uprawniony, autor oświadczenia z dnia 31 maja 2013 r., złożonego na kopii kolejowej mapy sytuacyjno - wysokościowej, wykonanej w dniu 28 maja 2013 r., przyjął, że zaznaczony teren bocznicy kolejowej porównano w terenie pod względem sytuacyjnym, nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które przesądzałyby o tym, iż znajdująca się na przedmiotowej działce infrastruktura kolejowa stanowi element bocznicy kolejowej, a nie linii kolejowej nr [...]. Skarżąca uważa, że dokument powyższy stanowi oświadczenie specjalisty, który dokonał oględzin przedmiotowej działki. Wynika to z jego oświadczenia o dokonaniu "porównania w terenie pod względem sytuacyjnym". W wyniku oględzin geodeta stwierdził istnienie bocznicy kolejowej na przedmiotowej działce i zaznaczył jej teren na mapie. Przedmiotowy dokument został sporządzony zgodnie z prawem przez geodetą uprawnionego J. B., która figuruje w bazie danych geodetów uprawnionych, prowadzonej przez Głównego Geodetę Kraju, jako posiadająca świadectwo nr [...] i uprawniona do wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjno - wysokościowych realizacyjnych i inwentaryzacyjnych. Zdaniem skarżącej, oświadczenie geodety potwierdza, iż na przedmiotowej działce obecnie znajduje się bocznica kolejowa, a przez to stanowi, podobnie jak pismo Urzędu [...] z dnia 5 stycznia 2011 r. nr [...], źródło domniemania faktycznego, z którego wynika, iż na przedmiotowej działce także w dniu 28 marca 2003 r. znajdowała się bocznica kolejowa.

Za błędny uznała również skarżąca pogląd, iż tory stacyjne są odrębnym rodzajem torów od torów bocznicy kolejowej i wchodzą w skład stacji kolejowej, która jest elementem linii kolejowej, a nie bocznicy kolejowej. Podniosła, że pojęcia "ruchu" i "ruchu kolejowego" są w ustawie o transporcie kolejowym używane zamiennie. Skarżąca wskazała również na § 5 ust. 3 "Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 (R-l)", stanowiącej załącznik do uchwały Zarządu "[..] " S.A. z dnia 2 kwietnia 2008 r. nr 176/2008, w brzmieniu nadanym zarządzeniem Zarządu "[...] " S. A. z dnia 24 stycznia 2011 r. nr [...] w której dokonano podziału torów kolejowych.

Odnosząc się do zastosowania przez Ministra trybu kasatoryjnego skarżąca podniosła, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dowody wystarczające dla uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2013 r. i wydania decyzji merytorycznej. Dowodami tymi są pismo Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i oświadczenie geodety uprawnionego z dnia 31 maja 2013 r., złożone na kopii kolejowej mapy sytuacyjno - wysokościowej, wykonanej wg stanu archiwalnego przez "[...]" S. A., Oddział [...] w W., Kolejowy Ośrodek [...]. Zdaniem skarżącej jedynymi dowodami na okoliczność przeciwną są oświadczenia "[...]" S. A. z dnia 20 października 2009 r., z dnia 19 września 2011 r., z dnia 30 września 2011 r. i z dnia 10 maja 2012 r. Oświadczenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami i pozostają w sprzeczności z dokumentem urzędowym (pismem Urzędu [...] z dnia 5 stycznia 2011 r.), oświadczeniem specjalisty (geodety uprawnionego), który dokonał oględzin przedmiotowej działki, a także z poprzednim oświadczeniem "[...]" S. A., zawartym we wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości z dnia 14 lutego 2001 r., zgodnie z którym działka ewidencyjna nr [...] w obrębie nr [...], której częścią jest przedmiotowa działka, nie stanowi linii kolejowej. W ocenie skarżącej, nawet treść wykazu inwentarzowego urządzeń daje podstawy do ustalenia, iż w dniu 28 marca 2003 r. na przedmiotowej działce znajdowała się bocznica kolejowa. Podobnie według tego wykazu, na przedmiotowej działce znajdują się urządzenia SRK (sterowania ruchem kolejowym) i ASR (automatycznego sterowania rozrządem), pełniące funkcję prowadzenia ruchu pociągów, zbudowane lub wyremontowane w 1990 r., a także urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów, pełniące funkcje prowadzenia ruchu pociągów, zbudowane lub wyremontowane w 2009 r. W takiej sytuacji nic nie stało na przeszkodzie wydaniu decyzji reformatoryjnej, w oparciu o domniemanie faktyczne, oparte na zasadach prawidłowego rozumowania oraz wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, wynikające z pisma Urzędu [...] z dnia 5 stycznia 2011 r. i z oświadczenia geodety uprawnionego. Jeżeli Minister miał w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości, to nie powinien był uchylać decyzji Wojewody, ale przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, np. poprzez zażądanie od "[...]" S. A. przedstawienia dowodów na uzasadnienie stanowiska wyrażonego w oświadczeniach tej spółki z dnia 20 października 2009 r., z dnia 19 września 2011 r., z dnia 30 września 2011 r. i z dnia 10 maja 2012 r. Zdaniem skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak wyjaśnienia, dlaczego Minister uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także dlaczego nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Braki uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, a przez to także kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że powołane przez skarżącego dokumenty podlegają ocenie jak każde inne dowody i same w sobie nie przesądzają o stanie faktycznym sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy nie wynika z nich na jakiej podstawie podmioty je sporządzające uznały, iż infrastruktura kolejowa znajdująca się na działce objętej decyzją stanowi element bocznicy kolejowej. Ponadto wskazał, że wbrew twierdzeniom odwołującego się z obowiązujących przepisów jednoznacznie wynika, iż bocznica kolejowa nie jest elementem stacji kolejowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 ww. ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, należało uznać, że skarga winna zostać oddalona, bowiem w ocenie Sądu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, którą to decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Analiza zarzutów podniesionych w skardze prowadzi do wniosku, iż koncentrują się one na dwóch kwestiach. Po pierwsze, na zawarciu przez Ministra w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wypowiedzi organu odwoławczego co do tego, iż na spornym gruncie znajdowała się linia kolejowa. Po drugie, na błędnym wydaniu przez organ odwoławczy decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji podczas gdy, w ocenie skarżącej, możliwe było wydanie przez Ministra decyzji merytorycznej.

Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z powyższego wynika, iż wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem pierwszej instancji, w którym została wydana zaskarżona decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania (zawartych zarówno w kodeksie postępowania administracyjnego jak też w ustawach szczególnych). Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym - w odniesieniu do pierwszej z wymienionych przesłanek chodzi wyłącznie o istotne (a nie jakiekolwiek) naruszenie norm prawa procesowego. Chodzi więc o sytuację gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie je przeprowadził ale uczynił to w taki sposób, że pozostały niewyjaśnione nadal te elementy stanu faktycznego, których ustalenie warunkuje zgodne z prawem zastosowanie norm prawa materialnego, bądź w toku rozpoznawania sprawy w sposób rażący naruszył przepisy procesowe.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obie powołane wyżej przesłanki zostały spełnione. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wskazuje bowiem, iż sprawa nie została wyjaśniona w stopniu dostatecznym przez organ pierwszej instancji, a w szczególności nie zostały wyjaśnione te elementy stanu faktycznego, których ustalenie warunkuje w niniejszej sprawie zgodne z prawem zastosowanie norm prawa materialnego. Jak bowiem prawidłowo wskazał organ odwoławczy, z załączonego do decyzji Wojewody [...] "Wykazu [...] S.A." ani innych dokumentów nie wynika jednoznacznie, czy urządzenia elektrycznego ogrzewania rozjazdów nr inwentarzowy [...] znajdowały się na tym gruncie przed dniem 28 lutego 2003 r. W kolumnie "rok budowy/remontu" wskazano rok 2009, przy czym nie jest jasne, czy w 2009 r. nastąpił remont, czy też budowa ww. urządzeń infrastruktury kolejowej. Wyjaśnienie powyższej kwestii ma zaś zasadnicze znaczenie dla możliwości potwierdzenia nabycia prawa własności ww. urządzeń przez [...] S.A. z dniem 1 czerwca 2003 r. Wobec powyższego prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ pierwszej instancji kiedy na gruncie podlegającym uwłaszczeniu powstały ww. urządzenia, a następnie wydanie rozstrzygnięcia zawierające wszystkie niezbędne elementy.

Przy czym, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż w sytuacji zaistnienia po stronie organu odwoławczego jakichkolwiek wątpliwości, organ ten nie powinien był uchylać decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wskazać trzeba, iż stosownie do art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z powołanego przepisu wynika, iż organ odwoławczy ma kompetencję tylko do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Analiza zaś akt sprawy prowadzi do wniosku, iż w aktach znajdują się zarówno dowody wskazujące, iż na gruncie przed dniem 28 lutego 2003 r. nie znajdowała się linia kolejowa, jak i dowody wskazujące na okoliczność przeciwną – oparte w głównej mierze na oświadczeniach [...] SA. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można wykluczyć, iż jednoznaczne ustalenie czy na gruncie znajdowały się przed datą 28 lutego 2003 roku urządzenia wskazane w "Wykazie [...]S.A." wymagać będzie - obok pozyskania dowodów z dokumentów - również przeprowadzenia, przy udziale stron postępowania, innych wymienionych w art. 75 § 1 kpa środków dowodowych np. pozyskania zeznań świadków, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, pozyskania opinii biegłych czy przeprowadzenia oględzin. Innymi słowy mówiąc, w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest możliwe uzyskanie pewności co do ostatecznego zakresu - koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy - postępowania wyjaśniającego.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie uchybienie proceduralne w postaci niepodpisania przez organ wydający decyzję załącznika stanowiącego integralną część decyzji ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż determinuje treść całego rozstrzygnięcia, które przez brak stosownego podpisu jest niepełne. Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie niektóre elementy rozstrzygnięcia zostały zawarte w załączniku do decyzji Wojewody [...] zatytułowanym "Wykaz [...]S.A." W szczególności załącznik ten identyfikuje, poprzez wskazanie numeru inwentarzowego, nazwy, opisu, funkcji, roku budowy/remontu oraz kubatury, budowle i inne urządzenia nabywane przez [...] SA z mocy prawa na podstawie decyzji. Bezsporne jest przy tym, iż załącznik ten nie został opatrzony podpisem organu wydającego decyzję. Wskazać jednak trzeba, iż wyżej wskazany załącznik został opisany w sposób, który nie pozostawia wątpliwości co do jego związku z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. W dokumencie tym wskazano bowiem, iż stanowi on "Załącznik do decyzji Nr [...]". W ocenie Sądu, wskazanie w treści załącznika numeru decyzji Wojewody [...] pozwala na zidentyfikowanie przedmiotowego dokumentu jako załącznika do ww. decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać trzeba, iż uchybienie w postaci braku podpisu organu wydającego decyzję na tym dokumencie nie stanowi samo w sobie naruszenia prawa, które winno skutkować uchyleniem decyzji.

Odnosząc się do zaś do zarzutu zawarcia przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiedzi dotyczących tego, iż przedmiotowa działka w dniu 28 marca 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowej, która determinuje w istocie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazać trzeba, iż stosownie do art. 138 § 2 zdanie drugie kpa, przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem, podejmując decyzję na podstawie powołanego przepisu, organ jest obowiązany zawrzeć w jej uzasadnieniu wskazówki dla organu pierwszej instancji, o których mowa w tym przepisie. Organ odwoławczy powinien mieć jednak na względzie to, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Zatem, przekazując sprawę, w oparciu o art. 138 § 2 kpa, do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, organ odwoławczy nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia, lecz także nie może w inny sposób, niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie, sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 26/09, w którym sąd ten stwierdził, że "Organ II instancji może jedynie udzielić wskazówek, co do zakresu postępowania w I instancji (i tak należy rozumieć treść normatywną zamieszczonego w końcowej części paragrafu 2 określenia "wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy"). Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji. Nie może też przesądzać treści rozstrzygnięcia sprawy przez jej pozytywne bądź też negatywne załatwienie dla odwołującego się."

Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 446/14: ,,Jednakże, co jest mocno podkreślane w orzecznictwie i doktrynie, organ pierwszej instancji po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego, zalecenia wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś wybór sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należą do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie tylko nie może w żaden sposób narzucać mu treści rozstrzygnięcia lecz także nie może w inny sposób niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji. Bezpośrednie ingerowanie przez organ odwoławczy w proces stosowania prawa przez organ pierwszej instancji - w trybie art. 138 § 2 kpa - jest niedopuszczalne (A. Wróbel, Komentarz do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/2014; M. Bogusz, Problem związania organu pierwszej instancji decyzją kasacyjną organu odwoławczego w świetle kodeksu postępowania administracyjnego. Teza 2, GSP 2013.1.27)." Tak samo stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: "Art. 138 § 2 k.p.a. pozostawia uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, ani też to, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia." (Wyrok WSA z 2008.08.12, I SA/Kr 426/08).

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że wyrażony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd co do tego, iż przedmiotowa działka w dniu 28 marca 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowej, a tym samym pogląd co do spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2001 r. o komercjalizacji, nie wiąże organu pierwszej instancji. Zatem, nie można stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego wskazane w skardze, gdyż organ tych przepisów nie stosował wydając decyzję kasacyjną. Sąd nie dostrzegł również naruszenia zaskarżoną decyzją innych przepisów prawa materialnego i procesowego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.