Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2482/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4 art. 151
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska,, sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. S., K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. S., K.S. kwotę 1014 zł (tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Wojewoda[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako "p.b"), po rozpatrzeniu odwołania K. S. i K. S., na decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...]odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A. S. prowadzącego działalność pod nazwą [...] A.S. [...] na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew. [...]obr. [...]przy ul. [...]w [...]– utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia dla A. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A. S. [...] na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew. [...] obr. [...]przy ul. [...]w [...], stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2017 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. K. i K.S. oraz A. i M. W. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], powołując się na art. 145 § pkt 4 k.p.a. Wskazali, że o decyzji dowiedzieli się w dniu [...] czerwca 2017 r. tj., po zmianie danych zamieszczonych na tablicy informacyjnej budowy. Podnieśli, że K. i K.S. są właścicielami działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...], natomiast A. i M. W. są właścicielami działki [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], graniczących z działką inwestycyjną. Obydwie nieruchomości są zabudowane dwukondygnacyjnymi wolnostojącymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, podobnie jak zabudowa projektowana na działce ew. nr [...] obr. [...] w [...]. W treści wniosku skarżący podnieśli, że ich działki bezsprzecznie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów, ponieważ ich zdaniem przedmiotem decyzji jest budowa 3 budynków mieszkalnych bliźniaczych o trzech kondygnacjach każdy, czyli w sumie 6 budynków mieszkalnych na jednej działce budowlanej nr ew. [...], oraz do dnia [...] czerwca 2017 r. nie wiedzieli, że postępowanie w sprawie wydania ww. decyzji toczyło się w Starostwie Powiatowym w [...]. Podkreślili, że w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej zlokalizowanej na działkach wnioskodawców dopuszczono inwestycję o nieporównywalnie większych parametrach, zarówno w zakresie wysokości, szerokości oraz intensywności zabudowy w stosunku do wielkości działki, jak również odmiennych cechach zabudowy charakterystycznych dla zabudowy wielorodzinnej. Zabudowa powstająca na działce nr [...], ze względu na jej gabaryty, konstrukcję architektoniczna (w tym usytuowanie licznych otworów okiennych skierowanych wprost na domy wnioskodawców na zasadzie "okno w okno"), jak również sposób jej usytuowania w minimalnych odległościach od granicy z działkami sąsiednimi, nie tylko oddziaływuje na nieruchomości wnioskodawców, ale także narusza ich uzasadnione interesy wynikające z przysługującego im prawa własności.

Starosta [...] (dalej jako :Starosta", "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2017 r. wznowił postępowanie. Wnioskodawcy pismem z dnia [...] września 2017 r. wnieśli zarzuty wobec decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2016 r.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., uznając, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego uprawniającego ich do udziału w przedmiotowym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną w charakterze strony oraz nie wskazali żadnych okoliczności świadczących o ograniczeniu w zagospodarowaniu ich nieruchomości w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji. Starosta wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Określenie obszaru oddziaływania inwestycji należy do podstawowych obowiązków projektanta (art. 20 ust. 1 pkt 1c p.b.). W przedmiotowej sprawie projektant określił, że obszar oddziaływania projektowanych budynków zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr ew. [...] obr[...]przy ul. [...]w [...], stanowiącej własność inwestora, Oznacza to, że przesłanka na której wnioskodawcy opierają swe roszczenia, tj. iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, okazała się nieprawdziwa i w ocenie organu nie znajduje uzasadnienia.

Zdaniem organu I instancji zatwierdzony projekt budowlany nie narusza również interesów wnioskodawców, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., gdyż projektowana zabudowa zachowuje minimalne odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną będąc sytuowana w zbliżeniu na odległość na 4,0 m. Ponadto w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny możliwości uchylenia decyzji stwierdzono, że obiekty, na które wydano pozwolenie na budowę zostały zaprojektowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnie 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej jako "rozporządzenie techniczne") i ustawą Prawo budowlane. Budynki ze ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi zlokalizowano w odległości min. 4,0 m od granicy działek sąsiednich, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt. 1 ww. rozporządzenia technicznego i z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 p.b. tj. zachowując odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Ponadto zdaniem Starosty inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...]z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] (Dz. Urz. woj. [...] 2002 r., Nr [...], poz. [...]) i znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową - oznaczonym w planie miejscowym symbolem 37 MU. Zachowane zostały warunki zachowania min. 40% powierzchni działki jako teren biologicznie czynny, wysokości dla zabudowy mieszkaniowej maksymalnie do 3 kondygnacji naziemnych, tj. parter, piętro i mieszkalne poddasze (przedmiotowy budynek zgodnie z przekrojami posiada 2 kondygnacje - parter i I piętro). Po sprawdzeniu projektu budowlanego ustalono, że jest on kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zaś został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - zaświadczeniem z odpowiedniej Izby Zawodowej.

Ponadto zdaniem Starosty analiza przez organ całości akt sprawy wykazała, że nieruchomości do których wnioskodawcy mają tytuł prawny znajdują się w całości poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, co powoduje iż Wnioskodawcy nie występują w charakterze strony postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę, dlatego tęż decyzja nr [...] została wydana prawidłowo i organ nie znalazł podstaw do uchylenia przywołanej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. S. i K. S. (dalej jako "skarżący"). Postawili zarzuty naruszenia:

- art. 45 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 p.b., polegające na uznaniu, że cyt. "nieruchomości do których Wnioskodawcy mają tytuł prawny znajdują się w całości poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, co powoduje iż Wnioskodawcy nie występują w charakterze strony postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę (...)", podczas gdy nieruchomości wnioskodawców znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na działce nr [...], a organ administracji architektoniczno - budowlanej nie zapewnił im udziału w charakterze strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym wystąpiła przesłanka wznowieniowa;

- art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zaprojektowane trzy budynki mieszkalne na działce o powierzchni 918 m2 swym oddziaływaniem nie wykraczają poza teren działki nr [...] oraz pozostają w zgodzie z ustaleniami miejscowego planu obowiązującego na przedmiotowym terenie i przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdy tymczasem inwestycja na działce nr [...] oddziałuje na sposób zagospodarowania i korzystania z nieruchomości należącej do skarżących oraz narusza regulacje aktu planistycznego oraz przepisów rozporządzenia;

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz wywiedzenie błędnych wniosków z ustalonego stanu faktycznego;

- art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która jest nie do pogodzenia podstawowymi zasadami logiki oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda", "organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...].

Organ odwoławczy, powołując się na art. 28 oraz art. 3 pkt 20 p.b., stwierdził, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu przed organem I instancji w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę, a w treści wniosku o wznowienie postępowania nie wskazali, żadnego konkretnego przepisu prawa, przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, które mogą być wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie ww. inwestycji.

Podzielił stanowisko organu I instancji, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w ww. postępowaniu, gdyż ich działki mimo, że bezpośrednio sąsiadują z nieruchomością, na której projektowana jest ww. inwestycja, nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, ponieważ usytuowanie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej nie powoduje ograniczeń w zabudowie ich działek. Wskazał, że z zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu omawianej inwestycji wynika, że zespół budynków mieszkalnych jednorodzinnych został zlokalizowany na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w[...]. Nieruchomość o numerze ewidencyjnym [...]obr. [...], przy ul. [...], której właścicielami są K. i K.S., oraz nieruchomość o numerze ewidencyjnym [...] obr. [...]przy ul. [...] w [...], której właścicielami są A. i M. W., położone są w bezpośrednim sąsiedztwie z działką na której zostało wydane skarżone pozwolenie na budowę. Projektowane budynki mieszkalne jednorodzinne dwulokalowe w zabudowie szeregowej zostały usytuowane z zachowaniem odległości wymaganych w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, co spowodowało, że sąsiednie działki nie zostały objęte obszarem oddziaływania, a także zgodnie z wymaganiami dotyczącymi odległości między budynkami ze względu na ochronę przeciwpożarową. Obydwie nieruchomości są zabudowane dwukondygnacyjnymi wolnostojącymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, podobnie jak zabudowa projektowana na działce ew. nr [...] obr. [...]w [...].

Wojewoda wskazał, że w projekcie budowlanym znajduje się informacja o obszarze oddziaływania obiektów, wskazująca iż obszar oddziaływania obiektów mieści się w całości na działce, na której budynki zostały zaprojektowane (str. 15 projektu budowlanego), jak również oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (str. 5 projektu budowlanego). Z informacji o obszarze oddziaływania inwestycji, wynika, że forma architektoniczna i sposób sytuowania budynków zachowują warunki określone w przepisach § 12 ust. 1, § 13 ust. 1 pkt 1, § 18, § 19 ust. 1 i 2, § 57, § 232 ust. 1 rozporządzenia technicznego. Ponadto z projektu zagospodarowania działki jednoznacznie wynika, że trzy budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej zostały zaprojektowane w odległości 4,0 m od granicy z sąsiednimi działkami nr ew. [...] i nr ew. [...]obr [...]w [...], oraz w odległości 8,0 m między zewnętrznymi ścianami budynków w odniesieniu do działki nr ew. [...] i 7 ,0 m między zewnętrznymi ścianami budynków w odniesieniu do działki nr ew. [...], a zatem nie ma wpływu na naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejących budynkach wnioskodawców. Nie może wystąpić ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń stanowiących pokoje mieszkalne również dlatego, że ściana budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...], od strony granicy działki inwestora znajduje się w odległości 3,0 m od granicy z działką nr ew. [...] (teren inwestycji), co zgodnie z § 12 ust. 1 warunków technicznych wyklucza możliwość występowania w opisanej ścianie otworów okiennych i drzwiowych. Z kolei projektowane budynki znajdują się od strony północnej ściany zewnętrznej budynku znajdującego się na działce nr ew. [...], co zgodnie z zasadą działania linijki słońca z oczywistych względów nie może powodować zacienienia budynku na działce nr [...] który raczej może rzucać cień na projektowaną zabudowę, z którą inwestycja graniczy od południa. Jednocześnie informacja o obszarze oddziaływania obiektów zawarta na str. 15 projektu budowlanego jednoznacznie wskazuje, że projektowana zabudowa spełnia przepisy §13 ust. 1 pkt 1 oraz § 57 rozporządzenia technicznego.

W ocenie organu odwoławczego projektowana zabudowa szeregowa spełnia ustalenia obowiązującego planu miejscowego, który na tym terenie dopuszcza zabudowę mieszkaniową jednorodzinną we wszystkich formach, to znaczy: wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową. Zgodnie z art. 3 pkt 2a p.b. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż | dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Przedmiotem ww. decyzji jest budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, nie zaś jak wskazują wnioskodawcy budowa trzech budynków mieszkalnych bliźniaczych.

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia Starosty [...], że żądanie wznowienia postępowania bezspornie pochodzi od osób nie posiadających przymiotu strony, a zatem nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazane przez wnioskodawców, co wypełnia dyspozycję art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. S. i K.S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019r. sygn. akt VII SA/Wa 1118/18 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia[...]marca 2018 r. nr [...]. Sąd wskazał, że prawidłowo wznowiono postępowanie, jednak ustalenia poczynione przez organy nie uzasadniały zastosowanie w I instancji przepisu art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rację mają bowiem skarżący, iż w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia podniesiona we wniosku inicjującym to postępowanie.

Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem.

Przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji organ winien był wziąć pod uwagę wielkość zaprojektowanego obiektu, fakt usytuowania wielu otworów okiennych w kierunku nieruchomości skarżących i ich budynku posiadającego również otwory okienne skierowane w stronę granicy, co niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na możliwość korzystania przez nich z nieruchomości.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił Staroście [...]przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1118/18, poprzez określenie, czy skarżący powinni zostać uznani za stronę postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.

W dniu [...]lipca 2019 r. do organu II instancji wpłynęły wyjaśnienia Starostwa [...].

Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] października 2017 r.

Organ odwoławczy ponownie wskazał, że projektowana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki skarżących o nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W szczególności ograniczenia takie nie wynikają z § 12 (dotyczącego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (dotyczącego przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 57 (dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (dotyczącego m.in. nasłonecznienia pokoi mieszkalnych) rozporządzenia technicznego. Nieruchomość należąca do skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 19 ww. rozporządzenia (dotyczący usytuowania miejsc postojowych) oraz § 23 (dotyczący odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi). Ponadto realizacja spornej inwestycji nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i inne ww. rozporządzenia) budynków skarżących.

Zdaniem organu eksploatacja budynku nie wpłynie również na klimat akustyczny ani na zanieczyszczenie środowiska terenów sąsiednich. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza się m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Projektowany budynek nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organy administracji nie dopatrzyły się również innych ograniczeń dla działki skarżących, które mogły ewentualnie zaistnieć, zwłaszcza w zakresie wielkości zaprojektowanego obiektu, usytuowania otworów okiennych w kierunku nieruchomości skarżących.

Zdaniem Wojewody potwierdzenie powyższych tez znajduje się w projekcie budowlanym, zatwierdzonym przez organy administracji, i oświadczeniach projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektanci inwestycji, legitymujący się niezbędnymi w zakresie projektowania uprawnieniami budowlanymi, zgodnie z art. 20 ust. 4 pkt 2 p.b. ponoszą pełną odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami.

Wojewoda podkreślił, że skorzystał z dyspozycji art. 136 k.p.a. i wezwał pismem z dnia [...] maja 2019 r. Starostę do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie poprzez określenie czy K. i K.S. powinni zostać uznani za stronę postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]grudnia 2016 r. Starosta [...]pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., zwrócił się do inwestora A. S. o uzupełnienie informacji o obszarze oddziaływania obiektów i przedstawienie stanowiska w zakresie oceny czy inwestycja skutkuje powstaniem interesu prawnego skarżących dającym możliwość udziału w postępowaniu administracyjnym. Inwestor w dniu [...] czerwca 2019r. przedstawił wyjaśnienia projektanta odpowiedzialnego za sporządzenie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, które w sposób jednoznaczny określają, iż działka K. i K.S. znajduje się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, tym samym oznacza to, iż skarżący nie są stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Projektant i sprawdzający przedłożyli oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie zobowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, stosownie do art. 20 ust. 4 p.b. Zatwierdzony projekt budowlany został wykonany przez osoby legitymujące się niezbędnymi w zakresie projektowania uprawnieniami budowlanymi. Projektanci inwestycji, zgodnie z art. 20 ust. 4 pkt 2 p.b., ponoszą odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wojewoda [...], jako organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw do kwestionowania oceny rozwiązań przyjętych w projekcie, dokonanej przez specjalistę w danej dziedzinie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. S .i K.S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) polegające na wydaniu decyzji nieuwzględniającej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1118/18, a tym samym naruszenie tego przepisu mającego charakter bezwzględnie obowiązujący;

2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. oraz w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nieodpowiadającej prawu i sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem WSA w Warszawie (wyrok z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1118/18), podczas gdy organ zobowiązany był do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, a w konsekwencji nieuprawnienie odmówił skarżącym przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej (6 lokali mieszkalnych), usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących;

3. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości o powierzchni 918 m2, na której zaprojektowano trzy budynki mieszkalne (co najmniej 6 lokali mieszkalnych), w sytuacji gdy rzeczona inwestycja na działce nr [...] oddziałuje na nieruchomość należącą do skarżących oraz uniemożliwia swobodne korzystnie przez nich z należącej do nich nieruchomości;

4. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- oparcie swojego rozstrzygnięcia na piśmie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], oraz piśmie inwestora, który z oczywistych względów twierdzić będzie, że obszar oddziaływania jego inwestycji (nieporównywalnej gabarytowo do sąsiednich zabudowań) zamyka się w granicach działki inwestycyjnej o powierzchni 918 m2, a tym samym przeprowadzone przez organ uzupełniające postępowanie wyjaśniające należy uznać za bezwartościowe;

- wydanie decyzji, która jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami logiki oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że orzekający w sprawie organ nie dostosował się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1118/18, czym naruszył art. 153 p.p.s.a. Organ bowiem wbrew stanowisku zawartemu w prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie ocenił, że:

- "projektowana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki Skarżących o nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]";

- "Eksploatacja budynku nie wpłynie również na klimat akustyczny ani na zanieczyszczenie środowiska terenów sąsiednich.";

- "Organy administracji nie dopatrzyły się również innych ograniczeń dla działki Skarżących, które mogły ewentualnie zaistnieć, zwłaszcza w zakresie wielkości zaprojektowanego obiektu, usytuowania otworów okiennych w kierunku nieruchomości Państwa S.. Potwierdzenie powyższych tez znajduje się w projekcie budowlanym, zatwierdzonym przez organy administracji, i oświadczeniach projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektanci inwestycji, legitymujący się niezbędnymi w zakresie projektowania uprawnieniami budowlanymi, zgodnie z art. 20 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ponoszą pełną odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami";

- "Następnie należy wskazać, iż przywołane przepisy art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 2017, poz. 459) dalej "KC", mogą być podstawią do wykazania interesu prawmego w postępowaniu administracyjnym, jednak tylko wtedy, gdy ograniczenie w prawie własności jest oczywiste i zostały wykazane w postępowaniu dowodowym, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie".

Zdaniem skarżących Wojewoda zignorował ocenę Sądu dotyczącą uwzględnienia przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji gabarytów, skali przedsięwzięcia i możliwości korzystania z należącej do skarżących nieruchomości, objętej kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę. W rezultacie Wojewoda[...]ponownie błędnie przyjął za organem I instancji, że skarżący jako właściciele nieruchomości sąsiedniej (tj. dz. nr [...]) nie mają w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji na działce nr [...], interesu prawnego i w konsekwencji wadliwie uznał, że nie mogą się domagać przeprowadzenia postępowania wznowieniowego z uwagi na przesłankę wznowieniową opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

W ocenie skarżących nie budzi wątpliwości, przy uwzględnieniu treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., że wielkość i zakres inwestycji przewidzianej na działce nr [...] nie zamknie się w jej granicach. Zabudowa na działce nr [...] ze względu na gabaryty (wysokość - 3 kondygnacje, szerokość elewacji), konstrukcję architektoniczną (w tym usytuowanie licznych otworów okiennych skierowanych wprost na dom Skarżących na zasadzie "okno w okno" i ich ogród), jak również sposób jej usytuowania w minimalnych odległościach od granicy z działkami sąsiednimi, nie tylko oddziałuje na nieruchomość skarżących, ale narusza także ich uzasadnione interesy wynikające z przysługującego im prawa własności, w tym m.in. poprzez pozbawienie ich intymności zamieszkania charakterystycznej dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, ograniczenie naturalnego oświetlenia, a więc ma upływ na korzystanie przez nich z należącej do nich nieruchomości. Dowodzą tego fotografie przestawione przez skarżących na wcześniejszych etapach postępowania. O interesie prawnym Skarżących przesądza również prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 Kodeksu cywilnego (ochrona właściciela przed immisjami bezpośrednimi, uniemożliwiającymi korzystanie z prawa własności), art. 144 Kodeksu cywilnego (ochrona właściciela przed immisjami pośrednimi, zakłócającymi korzystanie z nieruchomości ponad przeciętna miarę).

Skarżący podkreślili, że okoliczności te nie zostały uwzględnione przez organy orzekające w sprawie. Zaprojektowane obiekty są tego rodzaju, że będą oddziaływać na prawa właścicielskie skarżących, a także na sposób jej zagospodarowania i korzystania, również poprzez immisje.

Skarżący stwierdzili, że nieprawdą jest, iż objęta decyzją pozwolenia na budowę inwestycja podobna jest do budynków zlokalizowanych w sąsiedztwie, w tym do budynku mieszkalnego Skarżących. Wyjaśnić trzeba, że budynek Skarżących ma charakter wolnostojący i stanowi budynek jednorodzinny parterowy z użytkowym poddaszem. Inwestycja na działce nr [...] diametralnie odbiega od zabudowy sąsiedniej. Inwestor zaprojektował bowiem na działce o niewielkich rozmiarach trzy budynki mieszkalne jednorodzinne dwulokalowe w zabudowę szeregowej o nieporównywalnie większych parametrach w stosunku do budynków sąsiednich, zarówno w zakresie wysokości, szerokości oraz intensywności zabudowy w stosunku do wielkości działki, jak również o odmiennych cechach zabudowy charakterystycznych dla zabudowy wielorodzinnej. W celu osiągnięcia tych niepomiernie większych parametrów, zabudowę na działce nr [...] zaplanowano w minimalnych odległościach od granicy z działkami sąsiednimi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzje Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...], odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A. S. prowadzącego działalność pod nazwą [...] A.S. [...]", na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew. [...] obr. [...]przy ul. [...] w [...].

Podkreślić należy, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

Właściwy organ po wznowieniu postępowania bada w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Wskazuje na to zdanie pierwsze art. 149 § 2 k.p.a. ("postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia").

Natomiast dalszy tok postępowania i treść wydanego rozstrzygnięcia zależne są od wyniku postępowania co do przyczyn wznowienia.

W przypadku stwierdzenia, że podana przez stronę we wniosku przyczyna wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła, organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, bowiem nie dochodzi w tym przypadku do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem w podstawie prawnej decyzji, nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej, skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości.

Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznego oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazać w końcu należy, iż art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Będący podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości).

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1118/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. S.i K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, organ odwoławczy oraz orzekający aktualnie Sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13, oba orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).

Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez sąd pierwszej instancji do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa, tj. art. 153 p.p.s.a.

W swoim poprzednim wyroku tutejszy Sąd wskazał, że prawidłowo wznowiono postępowanie postanowieniem Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2017r. przyjmując, iż zachowano termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia określonej we wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu, jednak ustalenia poczynione przez organy nie uzasadniały zastosowania w I instancji przepisu art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rację mają bowiem skarżący, iż w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia podniesiona we wniosku inicjującym to postępowanie.

Odnośnie oceny organów dotyczącej wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc: pozbawienia strony udziału w postępowaniu bez jej winy), Sąd zauważył, iż ważnym w tym zakresie było wyjaśnienie, czy skarżący winien być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2016 r. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, iż w postępowaniu zakończonym tą decyzją skarżący nie brali udziału, a organ uznał, że wyłączną stroną tego postępowania jest inwestor. Dokonanie ustaleń we wskazanym zakresie wymagało uwzględnienia art. 28 ust. 2 p.b. który to stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę (także, zgodnie z dominującym orzecznictwem, prowadzonych w trybach nadzwyczajnych), uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 p.b.. I tak, w myśl ww. przepisów, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrowały się organy orzekające w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. W tym też kontekście należało przeprowadzić postępowanie i wyjaśnić, czy skarżący mają interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b..

Sąd podkreślił, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę przewiduje budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew. [...]. Budynki mieszkalne dwukondygnacyjne z nieużytkowymi poddaszami, o łącznej kubaturze 2729,93 m, długości 22,78 m, szerokości 13,39 m oraz wysokości 10,62 m. Powierzchnia działki wynosi 918 m2. Na działce zaprojektowano 6 miejsc parkingowych. Projekt przewiduje powierzchnię zieleni wynoszącą 374,52 m. Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej zostały zaprojektowane w odległości 4,0 m od granicy z sąsiednimi działkami nr ew. [...] ( własność A. i M. W.) i nr ew. [...] ( własność K. i K. S.).

Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Przy czym nie ma znaczenia, czy działki objęte oddziaływaniem inwestycji, graniczą bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem.

Przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji organ winien był wziąć pod uwagę wielkość zaprojektowanego obiektu, fakt usytuowania wielu otworów okiennych w kierunku nieruchomości skarżących i ich budynku posiadającego również otwory okienne skierowane w stronę granicy, co niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na możliwość korzystania przez nich z nieruchomości.

Sąd podkreślił, że Istotne jest również zwrócenie uwagi na to, że przy interpretacji art. 3 pkt 20 p.b., stanowiącego ustawową definicję "obszaru oddziaływania obiektu" przepis ten interpretować należy łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.).

Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu służącym wyjaśnieniu czy konkretny obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz z zapewnieniem wymogów przewidzianych w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1494/11, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1698/11, wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1182/10, wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 832/11, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2271/12, wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13).

Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 listopada 2018r. sygn. akt II OSK 324/18, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/06). Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10).

Zdaniem Sądu organy zaniechały rozważenia sytuacji skarżących w szerszym zakresie, tj. na płaszczyźnie innych przepisów, z których mogłoby wynikać ograniczenie zagospodarowania ich nieruchomości. Nie chodzi tu wyłącznie o ograniczenie w zabudowie działki, lecz w jej zagospodarowaniu czy niezakłóconym korzystaniu z nieruchomości w granicach wynikających ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy.

Dopiero uwzględnienie przymiotu strony skarżących w toku postępowania wznowieniowego pozwoli im na realną kontrolę zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...]z dnia [...] czerwca 2002r. zarówno w kontekście podnoszonego naruszenia § 11 ust 7 w związku z § 19 ust 3.4 jak i § 19 ust 3.3 planu.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. związku z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust 2 p.b.. Sąd podkreślił, że Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę, winien uwzględnić związanie normą określoną w art. 153 p.p.s.a. i przeprowadzić pogłębione postępowanie wyjaśniające (stosując w razie potrzeby przepis art. 136 k.p.a.) we wskazanym w wyroku zakresie, a następnie wydać adekwatne do poczynionych ustaleń rozstrzygnięcie.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1118/18, poprzez określenie, czy skarżący powinni zostać uznani za stronę postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Starosta Starosta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., zwrócił się do inwestora A.S. o uzupełnienie informacji o obszarze oddziaływania obiektów i przedstawienie stanowiska w zakresie oceny czy inwestycja skutkuje powstaniem interesu prawnego skarżących dającym możliwość udziału w postępowaniu administracyjnym. Inwestor w dniu [...] czerwca 2019 r. przedstawił wyjaśnienia projektanta odpowiedzialnego za sporządzenie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, W dniu [...] lipca 2019 r. do organu II instancji wpłynęły wyjaśnienia Starostwa [...]. Następnie Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie odpowiada prawu, albowiem organ odwoławczy nie uwzględnił w pełni oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu. Przede wszystkim przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji organ nie wziął pod uwagę wielkości zaprojektowanego obiektu, fakt usytuowania wielu otworów okiennych w kierunku nieruchomości skarżących i ich budynku posiadającego również otwory okienne skierowane w stronę granicy. Nie jest ustosunkowaniem się do powyższego wskazania Sądu lakoniczne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że cyt: "Organy administracji nie dopatrzyły się również innych ograniczeń dla działki skarżących, które mogły ewentualnie zaistnieć, zwłaszcza w zakresie wielkości zaprojektowanego obiektu, usytuowania otworów okiennych w kierunku nieruchomości Państwa S.". Nie odniesiono się także do oceny prawnej Sądu, że organy zwinny rozważyć, czy przedmiotowa inwestycja może ograniczyć zabudowę działki skarżących, jej zagospodarowanie czy niezakłócone korzystaniu z nieruchomości w granicach wynikających ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy.

Podkreślić należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 778/17, że jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W konsekwencji zatem, jeżeli obowiązują przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego nieruchomości, to status strony przysługuje właścicielom działek sąsiadujących, których interes prawny jest właśnie chroniony tymi przepisami. Ustalenie kręgu stron musi być uzależnione zasięgiem oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie w świetle przepisów Prawa budowlanego, ale także prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (por. także wyrok NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 650/07, wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r. II OSK 734/06, CBOSA).

Zdaniem Sądu wystarczy potencjalny negatywny wpływ na sąsiadującą działkę budowlaną, gdyż przymiot strony nie jest związany z naruszeniem interesu prawnego lecz samym faktem jego istnienia i potencjalną możliwością jego naruszenia. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, gdy o oddziaływaniu obiektu budowlanego można by twierdzić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna w ogóle zostać wydana decyzja zezwalająca na budowę. Ustalenie kręgu stron ma zatem inny charakter, niż sama ocena prawidłowości zatwierdzanego projektu budowlanego. Strony powinny mieć przede wszystkim zagwarantowany udział w postępowaniu, w celu chociażby wglądu do dokumentacji projektowej i przedstawienia swoich racji opartych na uzasadnionych interesach w świetle obowiązującego porządku prawnego. Z tych też przyczyn obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, albowiem budowany obiekt może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami (co jak wskazano wyżej powinno prowadzić do odmowy pozwolenia na budowę).

W tym miejscu stwierdzić należy, że organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie w znacznej mierze oparł na wyjaśnieniach projektanta odpowiedzialnego za sporządzenie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, z których w oceni organu jednoznacznie wynika, że działka skarżących znajduje się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestyccji. Organ podkreślił, że zatwierdzony projekt budowlany został wykonany przez osoby legitymujące się niezbędnymi w zakresie projektowania uprawnieniami budowlanymi. Projektanci inwestycji, zgodnie z art. 20 ust. 4 pkt 2 p.b., ponoszą odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wojewoda [...], jako organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw do kwestionowania oceny rozwiązań przyjętych w projekcie, dokonanej przez specjalistę w danej dziedzinie.

Powyższe stanowisko organu, de facto wskazujące na związanie organu ustalonym w projekcie obszarem oddziaływania inwestycji, jest błędne. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że status strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę determinowany jest zakresem oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. O ile jednak projekt budowlany powinien zawierać informacje o obszarze oddziaływania (art. 34 ust. 3 pkt 5 p.b.), to ustalenia projektanta w tym zakresie nie są dla organów wiążące. Odróżnić bowiem należy obowiązek projektanta od obowiązku organu administracji architektoniczno - budowlanej w zakresie wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu należy tylko i wyłącznie do organu administracji architektoniczno - budowlanej prowadzącego postępowanie. Ponadto, organ administracji architektoniczno - budowlanej może ustalić obszar oddziaływania obiektu w sposób odmienny od projektanta (vide: wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 289/17, wyrok WSA w Opolu z dnia 26 listopada 2019 r., sygn.. akt II SA/Op 400/19).

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - zasadny jest także zarzut skarżących dotyczący art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na piśmie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r., oraz piśmie inwestora, który z oczywistych względów stwierdził, że obszar oddziaływania jego inwestycji zamyka się w granicach działki inwestycyjnej.

W ocenie Sądu Wojewoda [...] naruszył art. 153 p.p.s.a., art. 138 § 1 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...]przeprowadzi postępowanie wyjaśniające oraz podda ocenie zebrane dowody w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu powyższych rozważań.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 ww. ustawy.