Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 866/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 866/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z 21 lutego 2013 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...], określającej dla R. D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] określił R. D. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r.

Decyzja ta została doręczona podatnikowi 28 grudnia 2012 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu kontrolnego wynika, że 15 lutego 2013 r. z Urzędem Kontroli Skarbowej w Ł. skontaktował się telefonicznie adwokat J. T. oświadczając, że nie otrzymał decyzji wydanej na rzecz R. D. w zakresie podatku VAT za 2006 r. W trakcie tej rozmowy został poinformowany, że w postępowaniu kontrolnym zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji podatnik nie ustanowił pełnomocnika, zatem przedmiotowa decyzja została doręczona na adres R. D..

W dniu 22 lutego 2013 r. umocowany przez podatnika pełnomocnik złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku podał, że skarżący był przekonany, iż podobnie jak w innych postępowaniach, tak i w tym, jest reprezentowany przez pełnomocnika. Wskazał, że w związku ze stresogenną sytuacją wywołaną licznymi postępowaniami kontrolnymi nastąpiło obniżenie odporności organizmu skarżącego, co spowodowało, że niezbędne stało się wdrożenie długofalowego leczenia zarówno otolaryngologicznego, jak i psychiatrycznego.

Pełnomocnik podniósł, że pracownicy organu kontrolnego usiłowali doręczyć decyzję w dniu 14 grudnia 2012 r. Kolejną próbę podjęto 24 grudnia 2012 r. - w wigilię. W związku z powyższym, zdaniem strony, organ bezpodstawnie uznał, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

Pełnomocnik podkreślił, że nie poinformowanie podatnika o istnieniu decyzji doręczonej w powyższym trybie oraz jej treści spowodowało, że nie zdawał on sobie sprawy z przysługującego prawa do złożenia odwołania i uniemożliwiło to złożenie odwołania w ustawowym terminie. Wskazał przy tym, że wiadomość o istnieniu ww. decyzji powziął 15 lutego 2013 r. analizując decyzję wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego prowadzonego w zakresie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązań w podatku VAT za 2006 r.

Zdaniem pełnomocnika, w przedstawionym stanie faktycznym podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy, zatem przedmiotowy wniosek, stosownie do art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej stał się uzasadniony i konieczny.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, że dla oceny zasadności wniosku pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...], w pierwszej kolejności należy odnieść się do prawidłowości doręczenia zastępczego tej decyzji, ponieważ jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywracania.

Przywołując treść art. 150 Ordynacji podatkowej wskazano, że decyzja organu I instancji została wysłana listem poleconym na właściwy adres zamieszkania podatnika w Ł., ul. A 96 A. Właściwa placówka Poczty Polskiej zawiadomiła stronę w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy może je odebrać. Zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie, zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłka była awizowana w dniach 14 grudnia i 24 grudnia 2012 r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni zostało pozostawione w skrzynce oddawczej. Z powodu nieodebrania przesyłki w wyznaczonym terminie, została ona zwrócona do nadawcy, a skutek doręczenia nastąpił w dniu 28 grudnia 2012 r.

Zdaniem organu, z powyższych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że przesyłka kierowana do podatnika została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, a twierdzenia pełnomocnika o usiłowaniach doręczenia decyzji przez pracowników organu kontrolnego i bezpodstawnym uznaniu organu, że doręczenie nastąpiło w tym trybie, są pozbawione racji.

Niezależnie od powyższego wskazano, że zastosowanie instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ma charakter warunkowy. Ocenie organu odwoławczego podlega, czy strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu tego terminu, a także czy wystąpiły łączne przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu wniesienia wniosku, dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin oraz uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu.

W ocenie organu podatnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a ponadto w sprawie nie został dochowany termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Wskazano, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Dalej podkreślono, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik strony wskazał, że w tym czasie podatnik przebywał na urlopie zdrowotnym, a jego stan zdrowia wykluczał możliwość podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie prowadzonego postępowania. Do wniosku załączone zostały kserokopie zaświadczeń lekarskich, których podatnik nie przedłożył w toku postępowania kontrolnego, a które poświadczają, że R. D. był niezdolny do pracy w okresie: 15.05-12.06.2012 r., 13.06-14.07.2012 r., 15.07.-19.08.2012 r., 20.08.-18.09.2012 r. Niezdolność do pracy obejmowała również okres 19.09.-16.10.2012 r., co wynika z treści historii choroby załączonej do oświadczenia o stanie zdrowia z dnia 23.10.2012 r. Po miesięcznej przerwie niezdolność do pracy dotyczyła także okresu: 22.11.-06.12.2012 s<07.12.-20.12.2012 r., 2I.12.2012.-14.01.2013 r. Przedmiotowe zwolnienia lekarskie zostały wystawione przez specjalistę psychiatrę i otolaryngologa -specjalistę laryngologii dziecięcej (ostatnie trzy z wymienionych).

Powołując się na brzmienie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej zważył, że podatnik nie uprawdopodobnił w stopniu graniczącym z pewnością, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było od niego niezależne oraz że nie mógł złożyć odwołania przy zachowaniu choćby najmniejszej staranności działania, jakiej oczekiwać należy od osoby właściwie dbającej o własne interesy.

Zdaniem organu, choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Sam jej fakt, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim nie oznacza jeszcze, że doszło do uprawdopodobnienia istnienia omawianej przesłanki. Koniecznym jest bowiem uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby należało, w opinii organu, wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy domowników lub innych osób w jej dokonaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania argumenty, że w tym czasie podatnik przebywał na "urlopie zdrowotnym", a jego stan zdrowia wykluczał możliwość podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie prowadzonego postępowania są zbyt ogólnikowe oraz w pewnym zakresie mało wiarygodne. Zwrócono uwagę, że na każdym z druków zwolnień lekarskich w rubrykach "wskazania lekarskie" zakreślone zostało "chory może chodzić", a komplikacje zdrowotne, w związku z którymi wystawione zostało zaświadczenie lekarskie dotyczące okresu: 21.12.2012.-14.01.2013 r. nie mogły stać na przeszkodzie, aby podatnik odebrał skierowaną do niego korespondencję zawierającą decyzję, sporządził odwołanie i nadał je przez pocztę osobiście lub przez domownika. Tak jak nie stały one na przeszkodzie, zdaniem organu, żeby podczas zwolnienia lekarskiego (22.11.-06.12.2012 r.) w dniu 4 grudnia 2012 r. skarżący przebywał w miejscu prowadzenia swojej działalności gospodarczej, tj. w Ł., ul. B l oraz w Centrum Handlowym [...]. W tych miejscach pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. bezskutecznie, z uwagi na odmowę przyjęcia, usiłowali doręczyć podatnikowi przesyłkę zawierającą postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego (co wynika z pisma z dnia 5 grudnia 2012 r.).

Wskazano też, że R. D. miał świadomość tego, że organ kontrolny kończy prowadzone wobec niego postępowanie kontrolne i niebawem wyda decyzję, dlatego organ stwierdził, że nie uprawdopodobnił on braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Dodatkowo podniesiono, że gdyby za przyczynę powyższego uchybienia uznać fakt przebywania podatnika na zwolnieniu lekarskim, to ustałaby ona 14 stycznia 2013 r. Na podstawie art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej termin wniesienia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upłynąłby w tej sytuacji w dniu 21 stycznia 2013 r., a jak wskazano wyżej, pełnomocnik strony (ustanowiony 15 lutego 2013 r.) wniósł odwołanie dopiero 22 lutego 2013 r.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi obejmującą zarzuty również do postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania będącego przedmiotem sprawy I SA/Łd 867/13..

Zaskarżonemu postanowieniu odmawiającemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zarzucono:

1. naruszenie artykułu 162 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy w faktycznych okolicznościach niniejszej sprawy na podstawie ww. przepisu organ powinien przywrócić skarżącemu termin do złożenia odwołania od decyzji wydanej w tej sprawie;

2. naruszenie artykułu 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w pierwotnym niedochowaniu terminu do złożenia odwołania od wydanej w tej sprawie decyzji;

3. naruszenie artykułu 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, tj. odwołania od decyzji wydanej w tej sprawie;

4. naruszenie artykułu 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przejawiające się w interpretacji wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego;

5. naruszenie artykułu 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a przede wszystkim przyjęcie, że skarżący posiadał wiedzę o pozostawionych w skrzynce odbiorczej domu, w którym był zameldowany zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym;

6. naruszenie artykułu 187 ust. 1 ustawy Ordynacja poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia i rozważenia całokształtu faktów i dowodów składających się na akta sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie przeprowadził czynności wszechstronnie wyjaśniających stan faktyczny w sprawie. Skarżący nie posiadał żadnej informacji o pozostawieniu zawiadomienia o przesyłce w placówce pocztowej. W okresie pozostawiania w/w zawiadomień (awiza) skarżący nie przebywał już pod adresem, który figurował jako miejsce jego zameldowania. Zdaniem autora skargi przesłuchanie na tę okoliczność podatnika w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o przywrócenie terminu wyjaśniłoby tę kwestie w sposób bezsporny. Zaniechanie tego spowodowało przyjęcie przez organ, że skarżący posiadał informację o przesyłce, a stan w którym nie mógł działać w związku z chorobą ustał 15 stycznia 2013 r. kiedy upłynął termin ostatniego zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał.

Zdaniem pełnomocnika, z uwagi na fakt, że brak wiedzy o wydaniu i próbach doręczenia decyzji organu I instancji trwał u skarżącego do dnia 15 lutego 2013 r.(z tą datą pełnomocnik poinformował skarżącego o wydaniu przedmiotowej decyzji i przyjęciu przez organ w stosunku do niej trybu doręczenia zastępczego), termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z dokonaniem samej czynności został przez podatnika zachowany.

Wskazano, że przyjęta przez organ data ustania przyczyny uchybienia terminowi opiera się wyłącznie na datach złożonych zwolnień lekarskich, tymczasem choroba nie była jedyną przeszkodą uzasadniającą przywrócenie terminu. Zdaniem strony nie może być tak, że nieprzywracany termin liczony będzie od zdarzenia wyłącznie założonego i domniemanego przez organ, a nieznajdującego poparcia w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie skarżącego przedstawione we wniosku okoliczności pozwalają na przyjęcie, że działał on z zachowaniem w danych okolicznościach reguł starannego działania, a także że nie dopuścił się niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw.

Pełnomocnik wskazał, że skarżący oprócz samej choroby powołuje także szereg innych okoliczności, w tym w szczególności uzasadnione przekonanie o posiadaniu pełnomocnika w postępowaniu, o czym wielokrotnie informował przedstawicieli organu, a także całkowity brak wiedzy o funkcjonowaniu w obrocie kolejnej już decyzji w jego sprawie.

Podniesiono, że organ nie próbował wskazać, na czym miało polegać niedbalstwo podatnika, a także w jaki sposób mógł pokonać zaistniałe przeszkody, o których mowa we wniosku. Poza tym, zdaniem strony, organ dopuścił się naruszenia art. 162 § 1 O.p. poprzez dokonanie jego nieuprawnionej wykładni rozszerzającej ograniczając prawo do przywrócenia terminu jedynie do przypadków nadzwyczajnych, co stoi w sprzeczności z normą wyrażoną w art. 78 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł ojej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga R. D. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym § 2 cyt. przepisu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit., str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r. II FSK 616/2005 ONSAiWSA 2007/3 poz. 67, z dnia 21 grudnia 2006 r. I FSK 374/2006, z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 1716/99 LexPolonica nr 349705, z dnia 11 kwietnia 1997 r. III SA 1581/95 LexPolonica nr 339016), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004, str. 586; H. Dzwonkowki (w:) C. Kosikowski, A. Huchla, H. Dzwonkowski, Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2004, str. 437).

W przedmiotowej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...]. Obowiązek zaś uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (zob. też B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 486-487).

Warunkiem wstępnym wniosku o przywrócenie terminu jest zatem jego uchybienie, a kolejnym uprawdopodobnienie braku winy.

Zatem na wstępie rozważenia wymaga kwestia, czy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] została skutecznie doręczona skarżącemu, a więc czy termin do wniesienia odwołania w ogóle się rozpoczął i zakończył bieg.

Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W sprawie nie jest sporne, że decyzja organu I instancji określająca R. D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. została prawidłowo wysłana na adres zamieszkania skarżącego. Powyższego strona nie kwestionuje. Wprawdzie skarżący podnosi, że w okresie doręczenia nie przebywał w domu, ale nie powiadomił organu o zmianie miejsca pobytu, nie ustanowił też pełnomocnika dla doręczeń. Skarżący nie miał również ustanowionego pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym, który wydał decyzję z dnia [...] w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 r., bowiem samo przekonanie podatnika o posiadaniu profesjonalnego pełnomocnika nie jest wystarczające do dokonania doręczenia decyzji pełnomocnikowi.

Kolejno podnieść należy, że zgodnie treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 lub w art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, a powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni ( § 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).

Doręczenie przewidziane w art. 150 Ordynacji podatkowej oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (por. wyrok TK z dnia 17 września 2002r. SK 35/01 OTK - A 2002, nr 5, poz. 60; postanowienie SN z dnia 104 września 1970 r., sygn. akt IPZ 53/70).

Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] adresowana do skarżącego była doręczana pocztą listem poleconym i została awizowana przez doręczyciela w dniu 14 grudnia 2012 r. oraz powtórnie w dniu 24 grudnia 2012 r., a następnie zwrócona do nadawcy. Przy czym doręczyciel we właściwym punkcie zwrotnego poświadczenia odbioru wskazał, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, zaś awiza pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

W tym miejscu odnosząc się do podnoszonej w skardze okoliczności, jakoby nie nastąpiło doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, natomiast zachodziło usiłowanie doręczenia decyzji przez pracowników organu kontrolnego w dniach 14 i 24 grudnia 2012 r., podkreślić należy, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 O.p.), ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu, spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne.

Uwzględniając, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji stanowi dokument urzędowy, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, Sąd dokonał jego oceny i uznał, że dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy. Dlatego Sąd stwierdza, iż wniosek organu odwoławczego, że przesyłka kierowana do skarżącego została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 28 grudnia 2012 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym, jest w pełni uzasadniony.

W kontekście powyższego zakreślony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dnia 28 grudnia 2012 r. i upłynął bezskutecznie 11 stycznia 2013 r.

Nie jest także kwestią sporną fakt, że wobec powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w dniu 15 lutego 2013 r. (data analizowania przez pełnomocnika skarżącego decyzji z dnia [...] dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego prowadzonego w zakresie zabezpieczenia na majątku podatnika w podatku VAT za 2006 r., doręczonej mu w dniu 18 stycznia 2013 r.) skarżący w przepisanym terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji.

W związku z powyższym rozstrzygnięcia wymaga, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy. Jednakże wskazać należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Mając na uwadze powyższe zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu, jak wskazano wyżej, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

W świetle powyższego uznać należy, że skarżący dopuścił się właśnie takiego braku staranności.

We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że w czasie doręczania spornej decyzji skarżący przebywał na urlopie zdrowotnym, a jego stan zdrowia wykluczał możliwość podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie prowadzonego postępowania kontrolnego. Do wniosku załączono kserokopie zaświadczeń lekarskich poświadczających jego niezdolność do pracy w okresie między innymi od 7 grudnia 2012 r. do 14 stycznia 2013 r. Ostatnie ze zwolnień obejmujące ww. okres zostało wystawione przez lekarza otolaryngologa specjalistę laryngologii dziecięcej.

Słusznie organ uznał, że choroba nie jest samoistną przesłanką uzasadniającą stwierdzenie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. Koniecznym jest bowiem uwiarygodnienie przez stronę niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. Chodzi zatem o uprawdopodobnienie, że choroba uniemożliwiła dokonanie czynności i że nie było możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich.

Zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania argumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego wykluczające możliwość podejmowania jakichkolwiek czynności w zakresie prowadzonego postępowania są, zdaniem Sądu, mało wiarygodne i gołosłowne. Jak zauważył organ, na każdym z druków zwolnień lekarskich w rubrykach "wskazania lekarskie" zakreślone zostało "chory może chodzić". W tym stanie rzeczy słusznie organ uznał, że komplikacje zdrowotne, w związku z którymi wystawione zostały zaświadczenia lekarskie dotyczące okresu: 7.12.2012.-14.01.2013 r. nie mogły stać na przeszkodzie, aby podatnik odebrał skierowaną do niego korespondencję zawierającą decyzję, sporządził odwołanie i nadał je przez pocztę osobiście lub przez domownika, tym bardziej że w dniu 4 grudnia 2012 r. R. D. przebywał w miejscu prowadzenia swojej działalności gospodarczej. W tym miejscu, jak podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. bezskutecznie, z uwagi na odmowę przyjęcia, usiłowali doręczyć podatnikowi przesyłkę zawierającą postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że tak przedstawione okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Poza tym, jeśli przyjąć, że podatnik nie przebywał w miejscu zamieszkania w okresie doręczenia mu korespondencji z decyzją z dnia [...], to zaniechanie strony w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niej korespondencji w tym czasie należy uznać za brak staranności w prowadzeniu własnych spraw. W sytuacji, gdy strona nie zawiadomiła organu podatkowego o czasowym opuszczeniu swojego miejsca zamieszkania, organ podatkowy miał prawo do dokonania doręczenia zastępczego kierowanej do skarżącego korespondencji.

Dodatkowo podkreślenia wymaga również okoliczność, że w toku prowadzonej przez organ kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, skarżący nie odbierał 43 z kierowanych do niego pism. Nie odebranie zatem spornej decyzji to nie jednostkowy przypadek spowodowany losową okolicznością a nagminne postępowanie strony skarżącej.

Wskazane powyżej argumenty przemawiają za słusznością rozstrzygnięcia organu, czyniąc zarzuty skargi bezzasadnymi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

E.B.