Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 173/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a , art. 10c ust. 1, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 3,
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr 1601-IOA.48.1.2022 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez W. sp. z o.o. w W. (dalej też: skarżąca, spółka) decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr 1601-IO4.48.1.2022, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej również w skrócie: DIAS), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej w skrócie: O.p. w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm.), dalej jako: "ustawa o SENT", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 15 grudnia 2021 r., nr 388000- CKK.48.13.2021, którą nałożono na spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu niewykonania przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 11 maja 2021 r. o godzinie 10:20, na parkingu przy stacji paliw [...] w miejscowości D., w ramach kontroli przewozu towarów na podstawie art. 13 ustawy o SENT funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów o nr. rej.[...]. W trakcie jej trwania ustalono, że należą one do spółki W. sp.j. Oddział w T., a przewoźnikiem jest spółka W. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Kierowca okazał dokument dostawy, świadectwo jakości oleju, dokument przewozowy dowody rejestracyjne oraz wydruki z tachografu z dnia 11 maja 2021 r. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotem przewozu był olej o nazwie handlowej "X", klasyfikowany do [...], w ilości 25 560 kg. Przewóz został zgłoszony w systemie PUESC (SENT) i otrzymał numer referencyjny SENT [...], który również zawierał informacje o lokalizatorze GPS o nr. [...]. Natomiast na podstawie danych z tachografu, w który był wyposażony pojazd o nr. rej. [...] stwierdzono, że przejazd rozpoczął się w dniu 11 maja 2021 r. o godz. 9:04 w K., tj. w miejscu załadunku oleju. Następnie dokonując analizy danych zgłoszenia nr SENT[...] ustalono, że przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych w aplikacji mobilnej - lokalizator GPS o numerze: [...] - rozpoczęło się o godzinie 9:44 na drodze [...] w okolicy miejscowości J. w trakcie trwania przewozu. Oznaczało to, że przewóz oleju X w godzinach od 9:04 do 9:44 odbywał się bez włączonego lokalizatora GPS, co skutkowało nieprzekazywaniem aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu podlegającego monitorowaniu. W pisemnym oświadczeniu kierowca zaznaczył, że włączył lokalizator SENT o godzinie 9:00, który "z nieznanych mu przyczyn nie zadział, o czym zorientował się dopiero w miejscowości J. i włączył lokalizator ponownie". Wyjaśnił też, że rozpoczął przewóz o godzinie 9:04 i nigdzie się nie zatrzymywał do momentu kontroli drogowej, a czas jazdy nie przekroczył godziny. W zaistniałym stanie faktycznym funkcjonariusze uznali, że doszło do naruszenia art. 10b ustawy o SENT, co skutkowało nałożeniem na kierowcę mandatu karnego, którego przyjęcia odmówił kierowca. Kontrola została udokumentowana w protokole nr [...] z dnia 11 maja 2021 r., który został podpisany przez kierowcę.

W jej wyniku Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, postanowieniem z dnia 9 września 2021 r., wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Po przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r., nr 388000-CKK.48.13. 2021.18, nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. W uzasadnieniu poza wyjaśnieniem podstaw jej wydania, opisał przyczyny niezastosowania w sprawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, który umożliwiłby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.

W wyniku wniesionego odwołania przez stronę skarżącą, DIAS decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r., działając na podstawie art. 233 § 1 O.p. w związku z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania, uwzględniając przedmiot transportu i jego kwalifikację, a następnie przytoczył treść art. 1, art. 2 pkt 9, art. 3 ust. 2 pkt 1a ustawy o SENT podkreślając, że w zaistniałej sprawie poza sporem jest, iż transport podlegał pod regulacje zawarte w tej ustawie. Dalej powołał treść art. 4 ustawy o SENT podkreślając, że rejestr przewozu prowadzony jest w systemie teleinformatycznym prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w którym gromadzone są m. in. dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach, geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia. Podał organ też definicję pojęcia "lokalizator" z art. 2 pkt 2a ustawy o SENT. Kontynuując powołał art. 5 ust. 4 i art. 2 pkt 8 tej ustawy, a następnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo przewoźnik dokonał 11 maja 2021 r. o godz. 8:32:03 zgłoszenia nr SENT[...] w którym - oprócz innych wymaganych informacji - podał numer lokalizatora GPS:[...]. Zaznaczył organ, że na potrzeby skutecznego monitorowania przewozu towarów za pomocą wskazanych środków technicznych ustawodawca nałożył na podmioty dodatkowe obowiązki, wskazując, że stosownie do art. 10a ust. 1 powołanej ustawy przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Jednocześnie przypomniał organ, że stosownie do art. 10b ustawy o SENT w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator, cytując dalej szczegółowo treść ram czasowych zawartych w tej regulacji, determinujących chwilę włączenia lokalizatora. Zdaniem organu odwoławczego w zaistniałej sprawie pojazd był prawidłowo wyposażony w lokalizator GPS o numerze:[...], ale w dniu realizowania transportu pomiędzy godz. 9:04 (rozpoczęcie przewozu) i 9:44 do rejestru nie były przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne środka przewozowego objętego zgłoszeniem nr SENT[...].

DIAS nie uwzględnił wyjaśnień Spółki, zawartych w odwołaniu, że pojazd nie poruszał się bez sygnału GPS, a w chwili zaniku sygnału i ponownego rozpoczęcia przesyłania sygnału GPS znajdował się w tym samym miejscu, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przeczy tej okoliczności. Organ przypomniał bowiem, że miejscem załadunku towaru była ul. [...] w K., a zatem to tam rozpoczął się przewóz towaru podlegający monitorowaniu. Natomiast przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka przewozowego rozpoczęło się o godz. 9:44:03 w okolicach J., w ocenie DIAS do momentu włączenia lokalizatora GPS samochód przejechał ok. 30 km, co również potwierdziły zeznania kierowcy, który oświadczył, że "nigdzie się nie zatrzymywał". W ocenie organu II instancji niezasadne były zarzuty naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p., bowiem materiał dowodowy był zupełny dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodziła konieczność dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została oparta na dowodach, których ocena nie była sprzeczna z zasadami wyrażonymi w art. 191 O.p. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, a przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego ocena materiału dowodowego, nie może stanowić o naruszeniu zasad legalizmu, prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, czy też zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ podkreślił również, że spółka nie wykazała skutecznie, aby w sprawie doszło do naruszenia któregokolwiek z przywołanych przepisów regulujących postępowanie przed organem, zwłaszcza postępowania dowodowego, a naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślił przy tym, że w sprawie nie wystąpiły też żadne wątpliwości, które mogłyby zostać rozpatrzone na korzyść strony ani w zakresie stanu faktycznego, ani co do treści norm prawnych.

DIAS podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy niewątpliwie doszło do naruszenia art. 10a ustawy o SENT, który nakłada na przewoźnika obowiązek -w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem- przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Ponownie przypomniał organ, że kierowca włączył lokalizator dopiero o godz. 9:44:03, czyli po upływie 40 minut od rozpoczęcia przewozu.

Dalej powołał podstawy wymiaru wysokość kary pieniężnej, a następnie zaznaczył, że w przypadku tego deliktu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej może nastąpić w sytuacji, gdy niedopełnienie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych wynikało z niedostępności rejestru, co nie miało w sprawie miejsca. Wyjaśnił również, że kara administracyjna ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy ani od przyczyn powstania naruszenia, stąd jej nałożenie -wobec spełnienia przesłanek ustawowych- było zasadne. Następnie wyjaśnił, że podnoszony prze spółkę art. 10c ust. 1 ustawy o SENT nie mógł mieć zastosowania w sprawie, bowiem odnosi się do sytuacji stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora alba zewnętrznego systemu trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora, a w takiej sytuacji kierowca ma obowiązek zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym. Organ przypomniał, że regulacja ta jednoznacznie wskazuje na kryteria zastosowania tego przepisu, podkreślając, że w zaistniałej sprawie przyczyna braku przekazywania danych lokalizacyjnych nie odnosiła się do przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Zauważył również, że spółka nie wykazała w żaden sposób, aby lokalizator GPS o numerze: [...] był niesprawny w trakcie przedmiotowego przewozu. Natomiast z informacji udzielonej przez Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że 11 maja 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy, ani nieprawidłowości w funkcjonowaniu rejestru SENT. Kontynuując przypomniał organ, że w rozpatrywanej sprawie podstawą prawną orzeczenia kary pieniężnej jest przepis art. 22 ust. 2a ustawy SENT, który nie odsyła do naruszenia obowiązku z art. 10c ust. 1, co miałoby miejsce wówczas, gdyby kierowca, w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, nie zatrzymał samochodu w określonym czasie i we wskazanym miejscu. Zdaniem organu wykładnia językowa tych przepisów prowadzi do wniosku, że karę pieniężną wymierza się przewoźnikowi za niedopełnienie obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych, niezależnie od długości czasu, w którym dane te nie są przekazywane. Za podobną interpretacją przemawia -zdaniem DIAS- również wykładnia celowościowa. Celem wprowadzenia w życie ustawy SENT i zawartych w niej rozwiązań było zapobieżenie nadużyciom podatkowym związanym z obrotem określonymi towarami wymienionymi w art. 3 tej ustawy. Cel ten ma być osiągnięty przez monitorowanie drogowego przewozu tych towarów (art. 1 ust. 1 ustawy), przy czym monitorowanie to dotyczy całej trasy przewozu, czemu odpowiada obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towarów (art. 10a ust. 1 ustawy). Interpretacja przepisów wskazana przez spółkę, w ocenie organu, jest sprzeczna z celami ustawy o monitorowaniu transportu tych towarów.

Następnie organ odniósł się do przesłanek z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary, oraz art. 26 ust. 3 tej ustawy i wskazał, że organ I instancji w postanowieniu z dnia 9 września 2021 r. poinformował stronę skarżącą o podstawie wszczęcia postępowania i wskazał na możliwość podania i udokumentowania okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. DIAS przypomniał, że z tego uprawnienia spółka nie skorzystała. Odnosząc się do powołanych przepisów organ zaznaczył, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, oparta jest na uznaniu administracyjnym. Wyjaśnił też, że dopiero stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z przesłanek występuje, otwiera drogę do rozważenia, czy odstąpienie jest zasadne. Wskazał, że zarówno ustawa o SENT, jak również ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio do przedmiotowych kar pieniężnych, nie definiują pojęć "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego", odnosząc się szczegółowo do orzecznictwa w tym zakresie. Organ podniósł, że sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych, co podnosiła spółka w odwołaniu, nie daje wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyjęcie odmiennej oceny w tym zakresie niweczyłoby cel ustawy, która przewiduje sankcje stricte za niedopełnienie obowiązków o charakterze formalnym przez poszczególnych uczestników przewozu. DIAS podkreślił również, że spółka nie może uznać, iż zaistniałe naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT było nieistotnym błędem. W rozpatrywanym przypadku przerwa w nadzorze nad lokalizacją przewozu trwała ponad 40 minut, przez ten czas nie było kontroli nad przemieszczanym towarem, co zdaniem organu trudno uznać za nieistotne uchybienie dające podstawę do odstąpienia od kary. Brak możliwości lokalizacji przewozu wrażliwych towarów godzi bowiem w bezpieczeństwo społeczeństwa jako nadrzędnej wartości wspólnej. W interesie publicznym, na który składa się pobór podatków we właściwych wysokościach, jest to, aby system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a podmioty trudniące się przewozem (obrotem) towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Swoje stanowisko poparł stosownym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, podkreślając, że w zaistniałej sprawie odstąpienie od nałożenia kary ze względu na przesłankę interesu publicznego w sprawie objętej tą decyzją nie znajdowało zastosowania.

Odnosząc się do "ważnego interesu przewoźnika" podkreślił, że jest to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Akcentując, że o okoliczności tej nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, że taki interes zaistniał, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadczy strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań, czy też w jej przeświadczeniu o braku uszczupleń podatkowych związanych z zaistniałą nieprawidłowością. Wyjasnił organ, że istnienie przesłanki "ważnego interesu strony" należy więc rozpatrywać zarówno w kontekście wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a które zaważyły na popełnionej nieprawidłowości, jak również przez pryzmat sytuacji ekonomicznej i życiowej strony oraz jej możliwości zarobkowania. Zdaniem DIAS takiej okoliczności nie było, a sytuacja finansowa spółki jest na tyle dobra, że może pokryć nałożoną karę bez konieczności sięgania po pomoc Państwa. Następnie organ odwoławczy wymienił, że w roku 2019 spółka osiągnęła dochód z prowadzonej dzielności w kwocie 332.873,29 zł, w 2020 r. - w kwocie 283.146,86 zł. W deklaracjach VAT-7 za miesiące od stycznia do sierpnia 2021 r. każdorazowo wykazywała podatek do wpłaty do urzędu skarbowego (w kwotach odpowiednio: 559.093 zł, 452.150 zł, 615.826 zł, 657.352 zł, 678.218 zł, 509.662 zł, 716.612 zł i 1.032.592 zł). Dalej przypomniał, że spółka posiada także majątek w postaci: nieruchomości, dwóch samochodów ciężarowych, sześciu ciągników samochodowych siodłowych, jednego ciągnika rolniczego, sześciu naczep ciężarowych, czterech samochodów osobowych. W zaistniałym stanie zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ uznał za chybiony.

Odnosząc się do kwestii podniesionej przez spółkę tj. braku przepisów wykonawczych określających warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, co - zdaniem strony - dowodzi jednoznacznego nastawienia organów jedynie na cel fiskalny, DIAS wyjaśnił, że ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, wprowadzono zmianę treści art. 26 ust. 4 ustawy SENT, ustawodawca zmienił delegację ustawową dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia z obligatoryjnej ("określi") na fakultatywną ("może określić"). Dalej organ zaznaczył, że z uzasadnienia projektu wynika, że stosowny akt normatywny będzie mógł być wydany, gdy odpowiednie organy Unii Europejskiej wydadzą akty normatywne zawierające warunki dopuszczalności udzielania pomocy państwa. Przypomniał, że Rada Ministrów do chwili obecnej nie wydała przepisów wykonawczych w oparciu o delegację wynikająca z art. 26 ust. 4 ustawy o SENT. Podkreślił, że jak wynika z przytoczonych przepisów, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w jednym z trybów określonych w trzech punktach art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, powołując ponownie ich treść. Zdaniem DIAS brak przepisów wykonawczych, o których mowa powyżej, powoduje jedynie brak możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 26 ust. 3 pkt 3. Pozostaje jednak bez wpływu na funkcjonowanie regulacji zawartych w art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 i w przypadku zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, nie pozbawiło to Spółki możliwości ubiegania się o taką pomoc. Zagrożenie karą pieniężną niedopełnienia określonych obowiązków nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że ustawa realizuje "cele fiskalne".

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Spółka zaskarżyła decyzję w całości i zarzuciła naruszenie:

1. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 10c ust. 1 ustawy o SENT "przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary, mimo iż nie było ku temu podstaw";

2. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT "przez odmowę ich zastosowania, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżącą nie dopełniła obowiązków wynikających z w/w ustawy";

3. art. 187 i art. 191 O.p. "przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności brak analizy danych z GPS, z których jednoznacznie wynika, iż pojazd w chwili zaniku sygnału i pionowego rozpoczęcia przesyłania sygnału GPS znajdował się w okolicach J. czyli przejechał jedynie ok. 30 km nigdzie się nie zatrzymując, o czym szczegółowo poniżej w uzasadnieniu niniejszej skargi";

4. art. 120 i art. 122 O.p. "przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżąca wykazała, iż nadajnik GPS w przedmiotowym pojeździe miał włączony lokalizator natomiast przerwa w wysyłaniu danych do systemu trwała ok 40 min. i nie ustalono z jakiej przyczyny sygnał nie docierał do systemu co ma istotny wpływ na wynik sprawy";

5. art. 2a O.p. przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu;

6. art. 121 O.p. "poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa".

7. "art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę",

8. "art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności -przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowym i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę";

9. "art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej",

10. "pominięcie ratio legis przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. <>".

Podnosząc te zarzuty spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie obu decyzji oraz umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor opisał szczegółowo stan faktyczny sprawy akcentując przebieg transportu w dniu 11 maja 2021 r. do chwili kontroli pojazdu oraz krótki czas pomiędzy rozpoczęciem trasy a włączeniem lokalizatora tj. 40 minut, w czasie którego pojazd przejechał 30 km. W jego ocenie "dla jasności stanu faktycznego, warto było sprawdzić jaka była przyczyna braku sygnału w przedmiotowym lokalizatorze, którego wadliwe działanie przyczyniło się do ukarania przewoźnika, w sytuacji gdy wszystkie pozostałe wymogi ustawowe związane z przewozem były spełnione, a w/w usterka została usunięta w możliwe najkrótszym czasie po jej wykryciu". Zarówno spółka jak i kierowca dopełnili wszystkich obowiązków w wynikających z ustawy, a w konsekwencji organy zobligowane był przedmiotowe postępowanie umorzyć.

Skarżąca spółka wskazała też na możliwość umorzenia postępowania, w oparciu o art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, podkreślając, że już na etapie prowadzonego postępowania przed organami obu instancji szczegółowo wyjaśniono dlaczego ewentualna kara pieniężna narusza uzasadniony interes publiczny, zaś -zdaniem strony skarżącej - organy wydając zaskarżone decyzje dokonały błędnej i jednostronnej interpretacji stanowiska strony by móc nałożyć na spółkę karę. Następnie zakwestionował argumentację DIAS, który odmówił umorzenia postępowania odnosząc się do kwestii nie uszczuplenia należności podatkowych oraz "ważnego interesu podatnika", opierając się o obszerny fragment wyroku NSA z dnia 25 lutego 2022 r. (sygn. akt II GSK 13/22, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, daje: "CBOSA").

Dalej przypomniał, że Minister Finansów nie wydał rozporządzenia, które określałoby zasady na jakich spółka może wnosić o odstąpienie od nałożenia kary. W ocenie autora skargi z tego powodu "ważny interes" czy to skarżącej spółki, czy to interes publiczny, nie może być powodem odmowy zastosowania przepisów art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zauważył, że przedmiotowa ustawa ma swoją specyfikę i zakres stosowania, stąd też pojęcie "interes publiczny" –zdaniem autora skargi- winno się interpretować przez pryzmat orzeczeń zapadłych na gruncie tej konkretnej ustawy. Ponownie podkreślił, że nie wydano nadal rozporządzenia do art. 22 ustawy o SENT, a taka sytuacja "przedłużającej się niepewności prawnej znacznie utrudnia sytuację przedsiębiorców, działa bez wątpienia na ich niekorzyść i powoduje, że nierzadko ustanowione przepisy prawne mające teoretycznie służyć przedsiębiorcom są interpretowane na ich niekorzyść bądź odmawia się ich zastosowania". W ocenie strony skarżącej brak powyższego rozporządzenia, które jako jedyne umożliwiłoby racjonalne stosowanie przedmiotowej ustawy oraz określało przesłanki odstąpienia od karania stron procesu przemieszczenia towarów powoduje, że przedsiębiorcy mogą opierać się wyłącznie na orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Zdaniem autora skargi organ I instancji dopuścił się również naruszenia "zasady traktatowej proporcjonalności, zawartej w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wynikającej z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą, spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają". W ocenie strony skarżącej doszło do nieistotnego błędu, a wobec zgłoszenia przewozu cel ustawy o SENT –zdaniem spółki- został osiągnięty, w konsekwencji w zaistniałej sprawie stosownie do art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy o SENT postępowanie winno zostać umorzone.

Niezależnie od podniesionych zarzutów, autor skargi wskazał również naruszenie art. 120 O.p. oraz art. 121 § 1 i § 2 O.p., bowiem "poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, iż nierówno traktowano interes skarżącego i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięto wątpliwości w sprawie na niekorzyść skarżącego, co w oczywisty sposób narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, art. 191 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodnego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki". Autor skargi zauważył również, że organ I instancji, ograniczył się jedynie do stwierdzenia braku przesyłania sygnału nie przeanalizował przy tym długości okresu zaniku sygnału jak i momentu rozpoczęcia przesyłania danych do systemu SENT GEO "gdyby to uczynił przedmiotowe postępowanie zostałoby umorzone".

Zwrócił organ uwagę, że na etapie prowadzonego postępowania przedstawiciel spółki wskazywał, że pojazd w chwili zaniku sygnału i ponownego rozpoczęcia przesyłania sygnału GPS "znajdował się w tym samym miejscu", podczas gdy w treści skargi przyznano, że pojazd w czasie 40 minut przejechał ok. 30 km. W ocenie organu odwoławczego cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w trakcie kontrolowanego przewozu nie doszło do "zaniku sygnału GPS", lecz do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie początkowej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr. rej.[...]. Następnie organ zaznaczył, że strona skarżąca nie wykazała, aby lokalizator GPS o nr. [....] był niesprawny w trakcie przedmiotowego przewozu, a uzyskane w toku postępowania informacje z Centrum Informatyki Resortu Finansów oraz Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze wynika, że 11 maja 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy ani nieprawidłowości w funkcjonowaniu rejestru SENT, powojuąc konkretne pisma znajdujące się w akatach.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów w zakresie postępowania dowodowego, zdaniem DIAS również są one niezasadne, akcentując, że materiał dowodowy był kompletny i wystarczający dla właściwego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym i nie zachodziła konieczność jego uzupełnienia. Zaznaczył ponownie, że w zaistniałej sprawie nie było wątpliwości, że doszło do naruszenia przez spółkę obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, jak również, że nie było możliwości zastowania art. 10c ust. 1 tej ustawy. Następnie ponownie odniósł się do art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, podkreślając, że organ I instancji poinformował stronę o możliwości podania i udokumentowania okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary, niemniej spółka z uprawnienia nie skorzystała, a na etapie postępowania odwoławczego wskazała wyłącznie, że "zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy w naszej ocenie jednoznacznie potwierdza wnioski i żądania podniesione w w/w odwołaniu, a organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego dowodu, który miałby wpływ na treść stanowiska zwartego w w/w odwołaniu [...] na obecnym etapie nie ujawniły się żadne nowe okoliczności czy dowody, które maiłyby wpływ na nasze stanowisko".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Nie jest sporne, że w trakcie przewozu w dniu 11 maja 2021 r. zespół pojazdów strony skarżącej został poddany kontroli na drodze, która ujawniła, że towar podlegający monitorowaniu był przewożony, przez część trasy, bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano lokalizator, który nie został uruchomiony z chwilą rozpoczęcia transportu, ale dopiero po ok. 40 minutach od jego rozpoczęcia.

Spór w istocie sprowadza się do uznania przez organy, że brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za ujawnione w czasie kontroli naruszenie. Zaakcentowania wymaga, że zarzuty skargi stanowią powielenie zarzutów odwołania o niezastosowaniu spornej instytucji.

W sprawie miał zastosowanie przepis art. 10a ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1), jak również wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2), za wyjątkiem okoliczności, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3), który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W sytuacji niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy o SENT.

Obowiązki przewoźnika wynikające z art. 10a ustawy o SENT, również nie budzą wątpliwości, a organy obu instancji prawidłowo uznały, uwzględniając obowiązujące przepisy i stan faktyczny sprawy, że skarżący jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust.2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.

Sąd podzielił stanowisko organów, że nie naruszono w toku postępowania przepisów procesowych. Ustalenia faktyczne nie są w zasadzie sporne, ale skarżąca podnosiła w toku postępowania, że stwierdzone naruszenie było nieistotnym błędem, a w konsekwencji organ mógł odstąpić od nałożenia kary stosownie do art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Akcentowała, że wymierzona sankcja jest nieadekwatna do stwierdzonego naruszenia oraz okoliczności jego zaistnienia, a czas trwania tego naruszenia tj. poniżej godziny, uzasadnia przyjęcie, że było marginalne, a kierowca gdy tylko się zorientował, że nie ma uruchomionego lokalizatora włączył urządzenie. Spółka podkreślała również, że dopełniła obowiązków zgłoszenia transportu z ustawy o SENT, co jej zdaniem stanowiło zrealizowanie celu tej ustawy, a stwierdzony nieistotny błąd i nie doprowadził do uszczuplenia podatkowego.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Orzecznictwo w zakresie kierunku interpretacji pojęć "interes publiczny" i "ważny interes przewoźnika" jest bogate, co szczegółowo opisał w treści uzasadnienia swojej decyzji DIAS. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona rzeczywiście nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.

Organy obu instancji prawidłowo wyjaśniły, dlaczego nie znalazły podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, nie naruszając zasady uznania administracyjnego. Rację ma DIAS, wskazując, że spółka, pomimo wezwania przez organ I instancji, nie przedłożyła żadnych dokumentów z których wynikały by jakieś okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na jej interes. Z kolei ustalone przez organ z urzędu dane dotyczące sytuacji finansowej, niekwestionowane przez skarżącego, wykazały, że zapłata tej kary leży w granicach jej możliwości finansowych. Organy I jak i II instancji prawidłowo również przedstawiły pojęcie interesu publicznego, wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, słusznie podkreślając, że w przedmiotowej sprawie brak jakichkolwiek przesłanek, aby właśnie ze względu na interes publiczny odstąpić od wymierzenia skarżącej przedmiotowej kary pieniężnej. W interesie publicznym bowiem leży, aby każdy przedsiębiorca przestrzegał przepisów prawa, a w niniejszej sprawie strona skarżąca w żaden sposób nie próbowała wytłumaczyć dlaczego geolokalizator nie był włączony przez określony czas.

Jako uzasadnienie wystąpienia interesu publicznego nie można uznać krótkiego przedziału czasu, gdy lokalizator nie był włączony, ani okoliczności czy jego brak wpłynął na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe) czy też nie. Wyżej wymienione przepisy obligują przewoźnika i kierowcę, stosownie do art. 10b ustawy o SENT, do posiadania i uruchamiania lokalizatorów. Przypomnieć należy, że celem ustawy jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągniecie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów. W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karmi pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych (podobnie: wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 939/20, WSA w Gliwicach z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 34/21, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21, CBOSA). Według Sądu, prawidłowo organy stwierdziły, że ani zasada sprawiedliwości ani zasada zaufania do organów państwa, rozważane w ramach interesu publicznego, nie przemawiały za odstąpieniem od wymierzenia kary.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organy art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT w zakresie "ważnego interesu przewoźnika" oraz nieprzeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego w odniesieniu do okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą tj. nieprzesyłania sygnału GPS przez urządzenie, Sąd w pełni podziela stanowisko DIAS w tej kwestii. W ocenie Sądu, skarżąca nie udowodniła, że doszło do przerw w transmisji danych urządzenia, nie powołała się na żadne okoliczności, które mogłyby wymagać przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Gołosłowne stwierdzenie o braku sygnału, niepoparte żadnymi innymi okolicznościami, które by uprawdopodobniały tą sytuację, w konfrontacji z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy, dotyczące prawidłowości działania w dniu 11 maja 2021 r. wszystkich systemów związanych z monitorowaniem transportu paliwami, uzasadnia przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym. Nie można również przyjąć, że organy przeprowadziły je w sposób niewystarczający. To argumentację strony skarżącej o braku działania sygnału GPS uznać należy za niewystarczającą, a sama okoliczność dokonania obowiązku zgłoszenia przewozu nie zwalnia przewoźnika z obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.

W okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącej zachodzą podstawy do zwolnienia od nałożenia kary z uwagi na "ważny interes przewoźnika". Tym bardziej, że spółka w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła żadnej inicjatywy w tym zakresie. W konsekwencji organ I jak II instancji mogły oprzeć swojej rozstrzygnięcia wyłącznie o zgromadzony przez nie materiał dowodowy, który był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podobnie ocenić należy podnoszoną w skardze okoliczność "braku uszczuplenia podatkowego". Podkreślenia wymaga, że profesjonalny przedsiębiorca nie popierał swojego stanowiska żadnym materiałem dowodowym lub nie domagał się przeprowadzenia konkretnych dowodów na okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary.

Zarzut nie wydania przez ministra właściwego do spraw finansów rozporządzenia wykonawczego do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, również był niezasadny. Spółka jako profesjonalny podmiot nie podjęła żadnej inicjatywy dowodowej w zakresie poparcia swojego stanowiska o wadliwie działającym urządzeniu, a zatem przyjąć należy, że nawet gdyby w obrocie prawnym było stosowne rozporządzenia do powołanej regulacji, nie miałoby wpływu na możliwość zastosowania przez organy możliwości odstąpienia od nałożenia kary, bowiem organu ustaliły stan faktyczny, a strona skarżąca nie przedłożyła w toku prowadzonego postępowania żadnej argumentacji, która mogłaby podważyć prawidłowość poczynionych ustaleń.

W tym zakresie podkreślenia wymaga, że postępowania przeprowadzone przez organy było prawidłowe, a zatem zarzut naruszenia art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122 O.p. uznać należy za niezasadny.

Z tych samych względów zarzut dokonania interpretacji na niekorzyść przedsiębiorcy, również uznać należy za chybiony. Trafnie wyjaśnił DIAS, że instytucja ta ma charakter uznania administracyjnego, a zatem nawet wydanie rozporządzenia nie zmienia treści samego przepisu w randze ustawowej, bowiem ustawodawca rozstrzygnął, że organ "może" zastosować ją.

Zgodzić się również należy z organem odwoławczym, że w zaistniałym stanie faktycznym nie miał zastosowania art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, a zatem zarzut podniesiony w skardze o jego niezastosowaniu przez organy również należy uznać za chybiony.

Ponadto wymaga wskazania, że wysokość kary została ustalona nie przez organ, lecz przez ustawodawcę. W związku z tym, wobec braku podstaw do odstąpienia do jej wymierzenia, nie można twierdzić, że jest ona nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do wagi naruszenia. Brak nadzoru nad przewozem nie może zostać uznany, jak już wcześniej podniesiono, za oczywistą omyłkę czy formalne uchybienie, jak podnosi skarżąca.

Kwestionując stanowisko organów w powyższym zakresie skarżąca nie polemizuje z argumentami organu przemawiającymi za nałożeniem kary pieniężnej. Powołując się na te same argumenty dokonuje odmiennej ich oceny. Tymczasem w ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wykazały nie tylko przesłanki faktyczne i prawne do nałożenia kary administracyjnej w sprawie, ale także dokładnie rozważyły i uzasadniły możliwość zwolnienia skarżącej z kary. Wzięły pod uwagę zarówno aspekt ekonomiczny, jak i inne argumenty, w tym zasadę równości i proporcjonalności.

Dlatego uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.