Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 961/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 961/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006r., sprawy ze skargi G.S. "[...]" w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 kwietnia 2005r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, - skargę oddala-


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2002r. Gminna Spółdzielnia "S.. ." z siedzibą w K. zwróciła się do Wójta Gminy o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, którego przedmiotem są zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych.

Po rozpatrzeniu wniosku organ restrukturyzacyjny wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] o warunkach restrukturyzacji.

Przedmiotową decyzją organ ustalił kwotę należności objętych restrukturyzacją w wysokości 188.547,18 zł oraz opłatę restrukturyzacyjną w kwocie 28.282,80zł stanowiącą 15 % zaległości podatkowych znanych na dzień [...] czerwca 2002r.

W dniu [...]stycznia 2004r. organ restrukturyzacyjny wydał decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie restrukturyzacyjne.

Od decyzji tej Spółdzielnia wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr. [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy wydał decyzję z dnia [...]października 2004r., którą ponownie umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu decyzji organ restrukturyzacyjny stwierdził, że nie został spełniony warunek nieposiadania w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zaległości podatkowych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm./. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy organ restrukturyzacyjny umarza postępowanie, jeżeli nie zostały spełnione warunki restrukturyzacji wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy.

Od powyższej decyzji Gminna Spółdzielnia "S." wniosła odwołanie. W odwołaniu podniosła, że decyzja, na którą powołuje się organ restrukturyzacyjny z dnia [...].09.2004r. o odmowie odroczenia terminu płatności podatku nie jest prawomocna, ponieważ zostało wniesione od niej odwołanie. Spółdzielnia zarzuca, iż w przypadku uwzględnienia odwołania wówczas zastosowanie znajdzie art. 10 ust. 3 ww. ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po analizie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej, który stanowi, że po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., z zastrzeżeniem ust. 1a i 3, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione.

Warunki, o których mowa w powołanym przepisie to:

- uiszczenie przez przedsiębiorcę opłaty restrukturyzacyjnej /pkt 2 /,

- brak zaległości po stronie przedsiębiorcy z tytułu należności wymienionych w art. 6, w dniu wydania decyzji o umorzeniu należności podlegających restrukturyzacji, nie objętych restrukturyzacją, należących do właściwego organu restrukturyzacyjnego /pkt3/.

Tak więc, wydanie decyzji o restrukturyzacji jest uzależnione od spełnienia przesłanki pozytywnej tj. uiszczano opłaty restrukturyzacyjnej oraz przesłanki negatywnej tj. braku zaległości. Przy czym, żeby organ restrukturyzacyjny wydał pozytywną decyzję o restrukturyzacji, przedsiębiorca musi spełnić w/w przesłanki łącznie.

Organ odwoławczy podniósł także, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004r. GSSCH w K. zwróciła się do Wójta Gminy o odroczenie terminu płatności podatku od nieruchomości, należnego za okres od 1 lipca 2004r. do 31 grudnia 2004r. i zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za okres od l sierpnia 2003r. do 30 czerwca 2004 r. wraz z odsetkami za zwłokę, na okres jednego roku tj. do dnia 31 grudnia 2005r.

Decyzją z dnia[...] września 2004r. nr [...] organ ten odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, o braku decyzji ostatecznej w sprawie odroczenia terminu płatności podatku oraz zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, w związku z wniesieniem odwołania od decyzji Wójta Gminy, Kolegium wyjaśniło, że okoliczność ta nie ma wpływu na umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego z uwagi na nie wypełnienie warunku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej. W myśl art. 21 ust 1 tej ustawy, jeżeli decyzję o warunkach restrukturyzacji doręczono przed dniem 31 grudnia 2002r., to organ restrukturyzacyjny obowiązany jest wydać decyzję kończącą postępowanie restrukturyzacyjne po upływie 15 miesięcy, nie później jednak niż do dnia 30 kwietnia 2004r.

Decyzja, w której ustalono warunki restrukturyzacji została doręczona Spółdzielni w dniu [...] grudnia 2002r. Zatem termin do zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego upłynął z dniem 30 kwietnia 2004r.

Z uwagi na uchylenie przez Kolegium decyzji z dnia[...] stycznia 2004r. w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi restrukturyzacyjnemu przedmiotowe postępowanie zostało wydłużone do dnia wydania niniejszej decyzji.

Na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga z dnia [...] czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca Spółdzielnia podniosła, że organy naruszyły art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców poprzez przyjęcie, że Spółdzielnia posiadała zaległości, jednakże nie podała w uzasadnieniu na tę okoliczność żadnych dowodów, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa. Spółdzielnia podniosła, że zaległości nie posiada, a więc brak jest podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Wniosek Spółdzielni o odroczenie terminu płatności należności podatkowych, nie dotyczy zaległości, o których mowa w art. 6 ustawy restrukturyzacyjnej, a poza tym w tej sprawie nie została wydana decyzja ostateczna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2005r. podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców / Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm. / zwaną dalej Ustawą, określono warunki restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz zasady ustalania należności podlegających restrukturyzacji i tryb postępowania restrukturyzacyjnego.

Bezspornym w sprawie jest, że Strona skarżąca wnioskiem z dnia [...] października 2002r. wystąpiła do organu restrukturyzacyjnego o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do zaległości podatkowych, jakie posiadała na dzień [...] czerwca 2002r. w podatku od nieruchomości oraz podatku do środków transportowych.

Organ restrukturyzacyjny objął zgłoszone zaległości podatkowe w łącznej kwocie 188.547,18 zł postępowaniem restrukturyzacyjnym, wydając decyzję z dnia [...]grudnia 2002r o warunkach restrukturyzacji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ww. Ustawy, zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego następuje przez wydanie przez organ restrukturyzacyjny decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji bądź umarza postępowanie restrukturyzacyjne.

Decyzja o zakończeniu restrukturyzacji stwierdzająca umorzenie zaległości objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym / art. 21 ust. 1 pkt 1 / jest wydawana wobec przedsiębiorcy, który spełnił warunki restrukturyzacji wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, natomiast, jeżeli przedsiębiorca nie spełnił tych warunków organ restrukturyzacyjny – zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 – umarza postępowanie restrukturyzacyjne. Przy czym ustawodawca wyznaczył ramy czasowe, w których postępowanie restrukturyzacyjne powinno zostać zakończone zapisując w art. 21 ust. 1, że decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, organ restrukturyzacyjny wydaje po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku takich decyzji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004r.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest właśnie decyzja organu restrukturyzacyjnego umarzająca postępowanie restrukturyzacyjne wobec niespełnienia przez Skarżącą warunku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 Ustawy tj. nieposiadania w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zaległości podatkowych.

W skardze podniesiono zarzut, że skarżąca Spółdzielnia takich zaległości nie posiadała, albowiem wniosek o odroczenie terminu płatności należności podatkowych nie dotyczył, zaległości, o których mowa w art. 6, a poza tym w tej sprawie nie została wydana decyzja ostateczna.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie powyższe zarzuty uznaje za chybione.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 Ustawy stanowi, że należności objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6. Jednakże powyższy przepis należy, w przypadku, gdy organem restrukturyzacyjnym jest przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego i objęte restrukturyzacją są zobowiązania podatkowe stanowiące dochód jednostek samorządu terytorialnego, odczytywać w związku z art. 7 i art. 10 ust. 5 ustawy.

Pierwszy z nich stanowi, że ustawę stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego podejmie uchwałę o restrukturyzacji tych należności, z wyjątkiem podatków, które nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy, przepisy ust. 1 – 4 stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego w przypadku podjęcia uchwały, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Zatem w przypadku przedsiębiorcy, który restrukturyzuje zaległości podatkowe w podatkach stanowiących dochody gminy, warunkiem koniecznym umorzenia tych zaległości jest brak w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji także zaległości w tych podatkach, które należą do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego.

Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłby do nieuzasadnionego zróżnicowania w postępowaniu restrukturyzacyjnym przedsiębiorców w zależności od rodzaju posiadanych zaległości podatkowych na dzień zakończenia restrukturyzacji tj. stanowiących dochody budżetu państwa, czy budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W pierwszej przypadku, posiadanie zaległości na dzień zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego wykluczałoby możliwości umorzenia objętych restrukturyzacją zaległości podatkowych, natomiast w drugim przypadku przedsiębiorca mógłby liczyć na pozytywne zakończenie restrukturyzacji pomimo posiadania "bieżących" zaległości podatkowych.

W ocenie Sądu przepisy art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy miały zagwarantować, że przedsiębiorca, któremu w ramach restrukturyzacji umorzono zaległości podatkowe, na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie wygeneruje nowych zaległości podatkowych. Za takim odczytaniem omawianych przepisów przemawia także treść art. 11 ust. 1 pkt 1 Ustawy, który znane na dzień 30 czerwca 2002r. zaległości we wpłatach należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1 nieobjętych postępowaniem restrukturyzacyjnym nakazuje spłacić w terminie do 29 lutego 2004r. przez przedsiębiorcę, który złożył wniosek o restrukturyzację.

Założeniem tej ustawy, było bowiem udzielenie pomocy przedsiębiorcom, którzy utracili zdolność do konkurowania na rynku, m.in. w wyniku wzrostu zadłużenia i braku możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji, poprzez restrukturyzację / oddłużenie / należności publicznoprawnych w celu osiągnięcia trwałej poprawy sytuacji finansowej przedsiębiorcy, stworzenie perspektyw jego rozwoju oraz tworzenie nowych miejsc pracy.

Ustawodawca w art. 10 ust. 3 Ustawy złagodził warunek braku zaległości podatkowych na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, poprzez przyjęcie, że uznaje się za spełniony również w przypadku, gdy wymienione w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 3 zobowiązanie lub zaległość wraz z odsetkami za zwłokę nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zostaną przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, rozłożone na raty lub zostaną odroczone terminy ich zapłaty na zasadach określonych w art. 11 lub odrębnych przepisach.

Według składu orzekającego w sprawie bezspornym jest, że na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji skarżąca Spółdzielnia posiadała zaległości w podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art. 51 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a § 1 lub ratę podatku.

Z kolei stosownie do art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. / osoby prawne są obowiązane: 1/ składać w terminie do 15 stycznia, organowi podatkowemu deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, 2/ odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia, 3/ wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.

Zatem zobowiązanie w podatku od nieruchomości w tym przypadku powstaje z mocy prawa z dniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania / art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej /, a nie z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającego wysokość tego zobowiązania / art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/.

W kontekście powyższego oczywistym jest, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości w przypadku osób prawnych powstaje z dniem niezapłacenia w terminie miesięcznej raty podatku.

Fakt istnienia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości na dzień [...]kwietnia 2004r. oraz na dzień wydania decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne potwierdziła sama skarżąca Spółdzielnia poprzez złożenie wniosku z dnia [...] czerwca 2004r. o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2003r do 30 czerwca 2004r. Przyznał to również pełnomocnik Strony skarżącej na rozprawie w dniu [...] lipca 2006r.

W ocenie Sądu Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na przepis art. 10 ust. 3 ustawy restrukturyzacyjnej. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności zobowiązań podatkowych lub zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę musiało mieć miejsce przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Inaczej mówiąc pozytywna decyzja o zastosowaniu preferencji podatkowych musiała zostać wydana przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy, przy czym taka decyzja mogła zapaść najpóźniej w dniu 30 kwietnia 2004r., co z kolei wskazuje, że również warunek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 3 musiał zostać wypełniony przed 30 kwietnia 2004r.

Skarżąca spółdzielnia pozytywnej decyzji o odroczeniu terminu zaległości podatkowych nie uzyskała w wyznaczonym przez ustawę terminie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brak decyzji ostatecznej w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w związku ze złożonym odwołaniem nie mogło mieć wpływu na umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego, z wyżej przytoczonych przyczyn.

Sąd stwierdza również, że postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 140 KPA nie można uznać za uzasadniony. Po pierwsze należy wyjaśnić, iż w świetle art. 9 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 Ustawy, do restrukturyzacji w zakresie należności podatkowych w tym także stanowiących dochody budżetu gminy, odpowiednie zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Po drugie zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zawierają szczegółowe uzasadnienie faktyczne z powołaniem się na wszelkie istotne w sprawie okoliczności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa / art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej /.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.