Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3164/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 111 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. S. i I. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania S. S. i I. S., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].

Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w miejscowości [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...], zmienioną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej pod nazwą [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz S. S. i I. S. z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...] prawa własności wyżej opisanej nieruchomości, zapisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...], przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej pod ww. nazwą oraz zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Zarząd Województwa [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli S. S. i I. S. Skarżący zakwestionowali czynności podejmowane przez władze lokalne w związku z budową przedmiotowej inwestycji, sposób prowadzenia prac geodezyjnych i budowlanych a także podnieśli, że decyzja z dnia [...] września 2010 r. zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stanowiąca podstawę wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem o fakcie jej istnienia nie zostali poinformowani jako strona w sprawie. Jednocześnie, zarzucili nieprzeprowadzenie rokowań związanych z wywłaszczeniem spornej działki oraz ustaleniem odszkodowania. S. S. i I. S. w obszernym odwołaniu szczegółowo przedstawili swoje stanowisko zwracając także uwagę, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2010 r. nie zostało należycie i starannie przeprowadzone. Do odwołania dołączyli zdjęcia dokumentujące, w ich ocenie, nieprawidłowości jakie powstały przy budowie tego rodzaju drogi, co czyni, że inwestycja nie została zrealizowana.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687) nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2 (linie podziału nieruchomości), stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji. Stosownie do art. 18 ust. 1 powołanej ustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Stosownie do ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego w przypadkach określonych w art. 18 ust. 1e ww. ustawy. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Dalej, organ przytoczył treść art. 134, 135 oraz 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, znajdujące zastosowanie w sprawie.

Następnie, Minister wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2012 r. przez rzeczoznawców majątkowych R. B. i T. T. Z przedstawionego przez rzeczoznawców majątkowych opisu wynika, że wyceniana nieruchomość przylega do pasa drogowego i do daty wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej była wykorzystywana jako droga dojazdowa, w całości utwardzona żużlem. Otoczenie nieruchomości stanowi od strony wschodniej istniejąca droga. Z pozostałych stron otoczenie stanowią grunty wykorzystywane rolniczo oraz rozproszona zabudowa mieszkaniowa i jednorodzinna, a w większej odległości zabudowa zagrodowa. Odległość do ośrodka gminnego i powiatowego wynosi w przybliżeniu [...] km. Autorzy operatu ustalili również, iż na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej [...] nr [...] z dnia [...] marca 2000 r., przedmiotowa działka znajduje się w wiejskiej jednostce strukturalnej [...], strefie [...] i obszarze [...], który posiada przeznaczenie: [...]. Dla całego obszaru [...] ustala się potrzebę opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego łącznie z programem kanalizacji, studium krajobrazowym oraz koncepcją scalania i porządkowania rozproszonych terenów budownictwa mieszkaniowego [...], wyznaczonych w trybie zmian planu, zachowanie istniejącej zabudowy z możliwością modernizacji i rozbudowy oraz adaptację i rozwój działalności produkcyjno - usługowej w [...]. Minister wyjaśnił, że mając na uwadze tak określone przeznaczenie biegli poddali analizie rynek transakcji gruntami niezabudowanymi przeznaczonymi pod zabudowę jednorodzinną oraz rynek transakcji gruntami nabywanymi pod realizację inwestycji drogowych. Badając transakcje z rynku lokalnego, z okresu od stycznia 2010 r. do daty oszacowania, biegli wskazali, iż zawarto około [...] transakcji gruntami przeznaczonymi pod zabudowę jednorodzinną i przedstawili je na stronie 13 operatu w formie tabeli. W tym samym okresie, na terenie gminy [...] zawarto [...] transakcji dotyczących gruntów nabywanych pod drogi gminne, które przedstawione zostały w tabeli na stronie 15 operatu. Z przeprowadzonych badań wynika, iż grunty pod zabudowę jednorodzinną osiągają ceny [...] zł/m2. Z kolei grunty nabywane pod budowę i poszerzenie dróg gminnych osiągały ceny [...] zł/m2. Biegli stwierdzili, że rodzajem rynku nieruchomości właściwym dla oszacowania przedmiotowej nieruchomości jest rynek transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych do wycenianej, przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną. Przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia nie powoduje bowiem zwiększenia jej wartości. Dalej, Minister podniósł, że rzeczoznawcy majątkowi wyceniając grunt, zastosowali podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Do wyceny części składowych nieruchomości biegli zastosowali podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia z uwzględnieniem stopnia zużycia. Dla oszacowania wartości wykorzystane zostały transakcje z okresu 2010-2012 r. Analiza wykazała, że na ceny nieruchomości niezabudowanych, przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne największy wpływ miały: [...]. Do ostatecznej analizy porównawczej biegli przyjęli [...] transakcji nieruchomościami niezabudowanymi, przeznaczonymi pod budownictwo jednorodzinne z terenu wsi [...]. Uwzględniając korektę cen transakcyjnych w związku z upływem czasu oraz wpływ cech rynkowych na cenę nieruchomości biegli wskazali, iż średnia cena dla szacowanej nieruchomości wynosi [...] zł/m2. Wartość przedmiotowej nieruchomości określona została na kwotę [...] zł. Natomiast wartość składników budowlanych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, biegli określili wykorzystując katalog [...] do wycen budynków, budowli i małej architektury, zeszyt nr [...], poziom cen [...] 2011 r., wydany przez [...]. Do cen jednostkowych z ww. katalogu zastosowano współczynnik korygujący dla województwa [...] z przedziału[...] oraz dodatek w wysokości [...]% na projekt, nadzór i uzgodnienia stanowiący średni poziom według informacji z rynku lokalnego. Wartość odtworzenia składników budowlanych określona została na kwotę [...] zł. Łączna wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał także za biegłymi na przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. (DZ. U. z 2004 r., poz. 2109 ze zm.), znajdujący zastosowanie w sprawie, zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji.

Zdaniem Ministra analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autorzy operatu wyczerpująco wyjaśnili przyjęty wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowali przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłych spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Jednocześnie analiza zasady korzyści pozwoliła na stwierdzenie, iż ceny nieruchomości o przeznaczeniu tożsamym z przeznaczeniem nieruchomości wycenianej są wyższe niż ceny nieruchomości o przeznaczeniu drogowym. Tym samym biegli prawidłowo analizą porównawczą objęli nieruchomości przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne. Ten sposób wyceny odpowiada dyspozycji § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Przy czym, wobec nie spełnienia przesłanek określonych w art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, brak było podstaw do podwyższenia odszkodowania o 5% wartość prawa własności z tytułu wydania przedmiotowej działki.

Z kolei, odpowiadając na zarzuty odwołujących Minister wyjaśnił, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie przewiduje trybu rokowań w związku z ustaleniem odszkodowania za przejęte nieruchomości (czego oczekują skarżący). Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 tej ustawy nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2 (linie podziału nieruchomości), stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji stała się ostateczna. Postępowanie odszkodowawcze jest zaś wszczynane z urzędu, co potwierdza treść art. 12 ust. 4b ww. ustawy, zgodnie z którym decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Ponadto, Minister podniósł, że odwołujący się nie przedstawili konkretnych zarzutów w stosunku do postępowania odszkodowawczego i kwoty ustalonego odszkodowania. Natomiast zarzuty dotyczące czynności podejmowanych przez władze lokalne w związku z budową drogi, jak również sposobu prowadzenia prac geodezyjnych i budowlanych nie mogą stanowić przedmiotu rozważań na gruncie niniejszej sprawy.

Kwestionując prawidłowość decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2013 r., S. S. i I. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych oraz poprzez niezbadanie sprawy w sposób wnikliwy np. polegający na nieuwzględnieniu przekazanych rok temu pismem z dnia 8 grudnia 2012 r. informacji, uwag, doniesień o nadużyciach oraz brak jakiegokolwiek zainteresowania sprawą przez cały rok oraz przez działanie organów sprzeczne z prawem i uznanie, że brak decyzji w obiegu prawnym dopuszcza prowadzenie dalszego postępowania.

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego – Kodeks Postępowania Administracyjnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, że: a) wydanie specustawy spowodowało uchylenie konstytucyjnych praw człowieka oraz przepisów KPA, b) specustawa zwalnia organ z prowadzenia jakiegokolwiek postępowania bez udziały stron, c) specustawa i KPA zwalniają organy z obowiązku doręczania stronom decyzji, d) wydanie decyzji na podstawie KPA w związku z mocą specustawy powoduje utratę przez strony praw konstytucyjnych, e) moc specustawy drogowej nie zwalnia stron, które nie posiadały wiedzy o istnieniu decyzji z obowiązków np. przekazania gruntu w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji,

2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) wznowienie rokowań w sprawie warunków, zasad bezpieczeństwa, użytkowania oraz tych, których nie podjęto w 2009 r.,

4) wznowienie postępowania,

5) weryfikację dokumentów stanowiących podstawę wydanej przez Ministra Transportu i Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji,

6) przebudowę drogi [...] zgodnie z przepisami, warunkami i zasadami bezpieczeństwa oraz dostosowanie wybudowanego ciągu pieszorowerowego dla wymogów i potrzeb mieszkańców,

7) odtworzenie przebudowanego dla potrzeb wybudowanego ciągu fragmentu prywatnej drogi,

8) prawidłowe ustalenie powierzchni przejętego gruntu,

9) zwrot od 2010 r. zapłaconego z tytułu przejętej nieruchomości podatku gruntowego rolnego wraz z należnymi odsetkami.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że powodem wniesionego odwołania było wydanie decyzji Wojewody [...] z rażącym naruszeniem prawa tj. na podstawie decyzji o której fakcie istnienia skarżący nie zostali poinformowani jako strona w sprawie, stającej się przy tym dowodem pogwałcenia elementarnych praw wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyłudzenia dotacji unijnych. Skarżący podnieśli, że z powodu łamania przepisów, braku zainteresowania sprawą, braku wpływu informacji, pozbawienia stron praw do uczestniczenia w czynnościach, nie dostarczenia stronom decyzji - organ nie miał podstaw i prawa do wszczęcia postępowania odszkodowawczego, a tym samym wydania decyzji numer [...]. Skarżący wskazali, że nie zostali powiadomieni o fakcie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Zgodnie z przepisami i interpretacjami KPA, jeśli stronie nie została doręczona decyzja, w tym przypadku decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. a także decyzja Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. oznacza to, że decyzje te nie posiadają klauzuli ostateczności, a tym samym nie wchodzą one do tzw. obiegu prawnego i nie mogą być wykonalne. Jeżeli strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, może domagać się tylko wznowienia postępowania. Natomiast stwierdzenie przez Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że ww. decyzje są ostateczne stanowi niezbity dowód zaniedbań w postępowaniu dotyczącym realizacji wskazanych w decyzjach inwestycji.

Zdaniem skarżących zaniedbania dotyczące zgłoszonych w 2004 i 2007 r. zmian danych osobowych w zakresie zmiany adresu zameldowania i zamieszkania skarżących i brak aktualizacji tych zmian przez odpowiednie organy w swoich bazach danych spowodowały bezpodstawne wywłaszczenie oraz brak prawa do wydania decyzji odszkodowawczej z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji Wojewody [...] i decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, przez co decyzje nie stały się prawomocne i ostateczne. Tak więc, Minister winien ustosunkować się do treści odwołania wskazując przyczyny wywłaszczenia, braku dostarczenia decyzji z 2010 r., braku dokumentów w ewidencji gruntów i księgach wieczystych, wskazać przyczyny tego stanu rzeczy oraz daty i podstawy uznania decyzji za ostateczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, w dniu 8 lipca 2014 r., skarżący oświadczył, że nie składał wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Istota sporu w sprawie poddanej kontroli Sądu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w istniejącym w sprawie stanie faktycznym i prawnym Wojewoda [...] był uprawniony do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Bezsporne w sprawie jest, że ww. nieruchomość decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] zmienioną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej pod nazwą [...]. Niesporne jest także to, że powyższa decyzja jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Skarżący upatrują wadliwość decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania w tym, że: 1) o fakcie wydania decyzji z dnia [...] września 2010 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nie zostali poinformowani jako strona w sprawie, tym samym decyzja nie ma waloru ostateczności i jest niewykonalna; 2) stosowne organy administracji nie wykazywały zainteresowania sprawą, 3) pozbawiono skarżących praw do uczestniczenia w czynnościach.

Powyższego stanowiska Sąd nie podziela.

I tak, zgodnie z art. 11 f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, obowiązującym na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że Wojewoda kierując się ww. przepisem, doręczył decyzję z dnia [...] września 2010 r. Państwu S. na adres wynikający z wypisu z rejestru gruntów sporządzony w dniu [...] lipca 2010 r. Z wypisu tego wynika, że S. S. i I. S. – współwłaściciele działki nr [...] położonej w [...], o pow. [...] ha (przed podziałem) zamieszkują w miejscowości [...] ul. [...]. Wobec złożenia od decyzji z dnia [...] września 2010 r. odwołania przez innych wywłaszczonych właścicieli, Wojewoda [...] wszczął postępowanie - pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. - w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wskazaną nieruchomość dopiero po zakończeniu postępowania odwoławczego, co miało miejsce decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe zawiadomienie oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy zostały wysłane do byłych właścicieli na ww. adresy wskazane ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę [...]. Pisma te zostały zwrócone do organu z adnotacją pracownika Poczty Polskiej o dwukrotnym awizowaniu przesyłek i nie podjęciu ich w terminie, natomiast na zwrotnych potwierdzeniach odbioru pracownik umieścił adnotację: "Adresat wyprowadził się". W związku z powyższym organ wystąpił do Wydziału [...] o o udostępnienie danych adresowych byłych właścicieli. W oparciu o zbiór [...] według stanu na dzień 25 maja 2012 r. ustalono, że Państwo S. są zameldowani na stałe w miejscowości [...]. Od tej chwili korespondencja związana z postępowaniem w przedmiocie ustalenia odszkodowania kierowana była na powyższy adres, o czym świadczą administracyjne akta sprawy. Z materiału dokumentacyjnego sprawy nie wynika aby Państwo S. wszczęli procedurę wznowieniową dotyczącą decyzji z dnia [...] września 2010 r. z uwagi na przesłankę nie brania udziału bez własnej winy w tym postępowaniu. Fakt ten potwierdził także na rozprawie S. S. Sąd zauważa, że wznowienie postępowania właśnie z tej przyczyny może nastąpić tylko w odrębnym postępowaniu administracyjnym i tylko na żądanie strony, a nie z urzędu. Tym samym, skoro decyzja zezwalająca na realizację inwestycji z dnia [...] września 2010 r. nie została skutecznie podważona przez Państwa S., tj. wyeliminowana z obrotu prawnego i po zakończeniu postępowania odwoławczego w lutym 2012 r. stała się ostateczna oraz była obowiązująca na dzień wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania - tym samym nie można podzielić zarzutu strony skarżącej, że decyzja odszkodowawcza z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymana w mocy decyzją Ministra z dnia [...] listopada 2013 r. rażąca narusza prawa z przyczyn wskazanych w skardze. W konsekwencji, obowiązkiem Wojewody była ocena prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego z dnia [...] listopada 2012 r., co też organ uczynił - uznając go za dowód w rozumieniu art. 77 k.p.a., a stanowisko to podzielił również organ odwoławczy.

W niniejszej sprawie, Sąd także nie znalazł podstaw do kwestionowania prawdziwości ustaleń i wniosków rzeczoznawców majątkowych zawartych w operacie szacunkowym z dnia [...] listopada 2012 r. W ocenie Sądu analiza nieruchomości i w konsekwencji ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość są prawidłowe. W szczególności należy stwierdzić, że biegli dokonali prawidłowego doboru transakcji przy zastosowanej metodzie szacowania, właściwie określił cechy mające najistotniejszy wpływ na wartość nieruchomości tj.: lokalizację ogólną, lokalizację szczegółową, warunki wykorzystania nieruchomości, zagospodarowanie, dostęp do infrastruktury technicznej oraz wielkość nieruchomości. Nieruchomości porównawcze stanowiły działki o przeznaczeniu tożsamym z nieruchomościami wywłaszczonymi. Zatem, nie można stwierdzić, że biegli dokonali niewłaściwej analizy rynku nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania.

Stanowisko Sądu uwzględnia również to, że operat szacunkowy jest zgodny z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.). Organy obu instancji prawidłowo dokonały analizy sprawy stosując znowelizowany przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów zgodnie, z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów specustawy określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto, operat przedstawia przejrzyście i jednoznacznie wnioski z wyceny w sposób umożliwiający zrozumienie wyrażanych przez rzeczoznawców majątkowych opinii. Wobec powyższego, mógł on stanowić podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.

Sąd wskazuje również, że kontrolując poprawność operatu szacunkowego miał na względzie to, że jest to dokument, który stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Prawna pozycja rzeczoznawcy w tego typu sprawach, zbliża jego funkcję do funkcji osoby zaufania publicznego co oznacza, że Sąd nie mógł wkraczać w uprawniania specjalistyczne biegłego i przy ocenie legalności zaskarżonych decyzji dokonywać weryfikacji samych wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego rzeczoznawcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 538/12, z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 374/12, dostępnie w Centralnej Bazie Orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga również to, że rolą organów prowadzących postępowanie jest ocena czy operat został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, zarówno odnoszące się do stanu nieruchomości, a także jej przeznaczenia, jak i samej wyceny, jak również czy nie zawiera niejasności, nielogiczności, sprzeczności, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Przy czym – jeszcze raz należy podkreślić – że organ administracji analizując opinię biegłego nie może wkraczać w sferę wiedzy specjalnej, którą dysponuje rzeczoznawca majątkowy.

W tym kontekście uznać należy, że zarówno Wojewoda jak i Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie uchybili wskazanym wyżej obowiązkom i kryteriom oceny operatu. Organy dokonały właściwej oceny prawidłowości jego sporządzenia, w swoich decyzjach przedstawiły w sposób szczegółowy dlaczego uznały wartość dowodową opinii.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

-----------------------

4