Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 10/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.136 ust.3, art. 137 ust.1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty H. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], odmawiającą zwrotu wywłaszczonych nieruchomości ozn. nr geod. [...] o pow. 0,5126 ha i nr [...] o pow. 1,0214 ha, położonych w Ha. w obrębie [...], z przeznaczeniem pod założenie cmentarza.

Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Starosta H. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], wywłaszczył za odszkodowaniem na rzecz Gminy Miejskiej H., pod budowę cmentarza, nieruchomości położone w H. w obrębie [...], oznaczone ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,5126 ha i nr [...] o pow. 1,0214 ha.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. W. P. wystąpił do Starosty H. o zwrot powyższych nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], Starosta H. odmówił zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Wywłaszczone w roku 2006 działki oznaczone numerami [...] o pow. 0,5126 ha i [...] o pow. 1,0214 ha weszły w skład kompleksu działek przeznaczonych pod budowę cmentarza. Na podstawie aktu notarialnego rep. [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Gmina Miejska H. przekazała w/w działki w użyczenie Parafii Prawosławnej p/w [...] w H. z przeznaczeniem pod założenie cmentarza. Na realizację celu wywłaszczenia, to jest inwestycję pod nazwą "budowa cmentarza", składa się kompleks obiektów i urządzeń (między innymi doprowadzenie dróg, ciągów pieszych, wybudowanie parkingów, uzbrojenie terenu w media: wodociąg, prąd elektryczny itp.). Rozpoczęcie prac związanych z budową w/w obiektów i urządzeń poprzedzone jest sporządzeniem dokumentacji projektowej oraz geotechnicznej, a także uzyskaniem szeregu zezwoleń dotyczących planowanych robót. Po przeanalizowaniu nadesłanej przez Urząd Miasta H. oraz Parafię Prawosławną p/w [...] w H. dokumentacji oraz po wizji w terenie stwierdzono, że prace związane z realizacją celu wywłaszczenia zostały rozpoczęte. Do nowobudowanego cmentarza została doprowadzona w latach 2010 - 2011 droga publiczna o nawierzchni asfaltowej wraz z ciągiem dla pieszych, wykonano w roku 2008 badania geotechniczne gruntów, w trakcie jest wykonywany plan zagospodarowania cmentarza, dokonano wycinki drzew na podstawie decyzji nr [...]z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz [...] z dnia [...] marca 2014 r., a ponadto została zgromadzona ziemia potrzebna do wybudowania parkingu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P.

Decyzją z dnia z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zaś w uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia spornych kwestii, a zebrany w sprawie materiał dowodowy i jego analiza pozwoliły na prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. W dalszej części uzasadnienia organ szczegółowo opisał przedmiot sprawy oraz dotychczasowy jej przebieg. Przytoczył też przepisy art. 136 ust. 3, 137 ust. 1 i 2 oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także dokonał ich interpretacji. Wskazał też, że decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2006 r., w związku z czym należało badać okres odpowiednio 7 – letni oraz okres 10 – letni od tej daty.

Zdaniem organu odwoławczego stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. zasadniczą okolicznością, jaką organ administracji publicznej winien badać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została nabyta. Zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat cel ten nie został zrealizowany. Przepisy te oznaczają, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Jeśli zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Określone w punktach 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Normę tą należy odczytać w ten sposób, że organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji, gdy nie została ona jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już wskazane terminy. W razie pozytywnego ustalenia winien wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym zaś razie o odmowie zwrotu.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł W. P., w której zarzucił:

– naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1, art. 77 § 2, art. 79 i art. 80 k.p.a.,

– naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.),

– naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2011 r. Nr 118, poz. 687 ze zm.).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty H.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wizja lokalna winna być przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 i art. 79 k.p.a. Organ powołując się na dowód w postaci wizji w terenie pomija okoliczność, iż zgodnie z twierdzeniem skarżącego, nie został on w sposób prawidłowy powiadomiony o terminie przeprowadzenia dowodu, a tym samym został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym nie zapewniono stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym w przeprowadzonym dowodzie.

Dalej skarżący wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza art. 137 u.g.n., nie zaś wyłącznie ocena dokonana przez organ, oparta na ustaleniach wynikających w zasadzie z oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku ojej zwrot. Tym samym organ miał obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek, korzystając z dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza że w trakcie postępowania skarżący zwracał uwagę na poważne mankamenty materiału dowodowego w rozpatrywanym zakresie, przedstawiając merytoryczne argumenty. Nie zajmując stanowiska wobec wskazań skarżącego, organ naruszył swym postępowaniem m.in. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podniesione naruszenia są doniosłe, gdyż w sprawie brak jest zgody (w formie decyzji) na rozpoczęcie prac związanych z budową cmentarza. Ponadto podnieść należy, iż organ poza przytoczeniem uzasadnienia okoliczności faktycznych wskazanych przez Starostę Powiatowego w H., nie odniósł się do tez i twierdzeń strony zawartych w odwołaniu od decyzji.

W ocenie skarżącego, organ orzekający pomija w swych rozważaniach istotną kwestię, iż podmiotem zobowiązanym do rozpoczęcia prac związanych z budową cmentarza jest Parafia Prawosławna, gdyż taki był cel wywłaszczenia nieruchomości. Uzasadnienie faktyczne odnosi się zaś do wskazania, iż do nowobudowanego cmentarza została doprowadzona w latach 2010-2011 roku droga publiczna, która jednak powstała z związku z realizacją projektu "Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych 2008-2011". W przedmiotowej sprawie brak jest jakiekolwiek związku inwestycji w zakresie budowy drogi a budową cmentarza, gdyż zgoła inne podmioty realizowały te roboty w zakresie odmiennych projektów nie związanych z budową cmentarza. Także wskazane przez organ sporządzenie dokumentacji projektowej oraz geotechnicznej, oraz uzyskanie szeregu zezwoleń dotyczących planowych robót nie oznacza rozpoczęcia prac związanych z realizacją wywłaszczenia.

Skarżący wyjaśnił nadto, że Parafia w celu budowy cmentarza musi posiadać zgodę wydaną przez inspektora sanitarnego, która winna być wydana w formie decyzji po przeprowadzeniu odrębnego postępowania przed organem inspekcji sanitarnej, najpóźniej do chwili wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę cmentarza. W niniejszej sprawie zgody takiej brak, a zatem nie można przyjąć, iż rozpoczęto prace związane z celem wywłaszczenia, gdyż nie można ich wykonywać bez uzyskania określonych pozwoleń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518; dalej: "u.g.n.").

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Art. 137 ust. 1 u.g.n. wyjaśnia natomiast pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Aby więc odpowiedzieć na pytanie odnośnie zbędności na cel wywłaszczeniowy, na samym początku ustalenia wymaga, od kiedy liczyć terminy wskazane w cytowanym przepisie, oraz jaki był cel wywłaszczenia. Decyzja o wywłaszczeniu, co nie jest kwestionowane, stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2006 r., a zatem od tej daty należy liczyć terminy: 7 – letni i 10 – letni. Cel zaś wywłaszczenia wynika wprost z decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 2006 r. i został określony jako: "z przeznaczeniem na cmentarz".

Zdaniem Sądu, ustalenia organów w zakresie rozpoczęcia prac związanych z realizacją tego celu przed upływem 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, są prawidłowe. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz art. 137 ust. 1 u.g.n.

Na samym początku zauważenia wymaga, że przedmiotowe działki zostały wywłaszczone z przeznaczeniem na cmentarz i co nie jest w sprawie kwestionowane, nie są wykorzystywane inaczej. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2008 r., rep. [...], w tym dniu Gmina Miejska H. darowała, na rzecz Parafii Prawosławnej p/w [...] w H. i Parafii Rzymskokatolickiej p/w [...] w H., własność nieruchomości o powierzchniach: 1,0044 ha i 3,3478 ha, a także udziały po ½ w nieruchomościach o powierzchni 0,4874 ha, oraz oddała w użyczenie Parafii Prawosławnej nieruchomości o powierzchniach 2,9133 ha, a także obu Parafiom nieruchomości w udziałach po ½ o pow. 0,5731 ha. Obie Parafie przyjęły własność tych nieruchomości oraz w użyczenie jako tereny pod założenie cmentarzy, przy czym zauważenia wymaga, że chodziło zarówno o budowę nowego cmentarza jak i wspólnego parkingu. Jak z powyższego zatem widać, łączna powierzchnia obszaru przyjętego pod założenie cmentarzy wyniosła 8,326 ha. Podkreślenia zatem wymaga, że obie działki skarżącego o łącznej pow. 1,5340 ha stanowią tylko część powierzchni wskazanych cmentarzy.

Dalej zauważenia wymaga, że wprawdzie decyzja o wywłaszczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2006 r., to jednak stała się ona prawomocna dopiero w dniu 28 maja 2007 r., gdyż w tym dniu uprawomocnił się wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie II SA/Bk 730/06, w którym oddalono skargę od decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Jak wynika ponadto z omawianego aktu notarialnego, zanim doszło do przekazania nieruchomości pod cmentarze, w czerwcu 2008 r. podejmowane były przez Radę Miasta H. stosowne uchwały w tym przedmiocie, a także dokonywano uzgodnień z obiema Parafiami. Powyższe oznacza zatem, że w sprawie, w płaszczyźnie prawnej będącej przygotowaniem do realizacji celu wywłaszczenia, były podejmowane czynności stosunkowo sprawnie i bez zbędnej zwłoki.

Dalszy etap czynności związanych z budową cmentarza przedstawiał się następująco. W październiku 2008 r. wykonane zostały przez "R." Sp. z o.o. w B. badania geotechniczne dla potrzeb budowy Cmentarza Prawosławnego Parafii [...] w H. przy ul. [...], zaś w grudniu 2008 roku zostały wykonane Badania Geotechniczne dla potrzeb Budowy Cmentarza Rzymskokatolickiego Parafii p.w. [...] w H. - potrzebne do dalszych prac projektowych. W dniu [...] grudnia 2009 r. zawarta została umowa pomiędzy Parafią Prawosławną a Pracownią Projektowania Architektury i Form Użytkowych w H. o wykonanie prac projektowych polegających na opracowaniu koncepcji planu zagospodarowania cmentarza na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W dniu [...] czerwca 2010 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy powyżej wskazanymi podmiotami w zakresie wstrzymania prac do czasu zakończenia budowy drogi wraz z infrastrukturą techniczną (ul. [...]), zaś w dniu [...] maja 2012 r. podmioty te zawarły kolejną umowę na wykonanie prac projektowych polegających na opracowaniu "Planu zagospodarowania cmentarza". W dniu [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz Miasta H. uzyskał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczącej ul[...]., zaś w dniu [...] grudnia 2011 r. uzyskał on decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu budowlanego (ul. [...] wraz z oświetleniem). Ponadto w 2011 roku rozpoczęto lokalizację działek wchodzących w skład cmentarza, tzn. odszukanie granicznych słupków i tym samym wytyczenie faktyczne działek, gdyż były one potrzebne, aby wytypować na tych działkach rosnące drzewa do usunięcia i tym samym uzyskać pozwolenie na ich wycinkę. Prace te zostały wznowione także w 2013 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. zezwolono Parafii Prawosławnej na wycinkę 43 drzew z terenu działek o numerach geodezyjnych [...], [...], [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w celu przygotowania terenu pod budowę cmentarza. Ponadto podobną decyzję uzyskała Parafia Prawosławna w dniu [...] marca 2014 r. i dotyczyła ona usunięcia [...] drzew z działek o nr geodezyjnych [...] i [...]. Dodatkowo, jak wskazały organy, w bliżej nieokreślonym czasie, zgromadzono ziemię na budowę parkingu przy cmentarzu.

W ocenie Sądu, powyższe działania świadczą niezbicie o tym, że nieruchomości skarżącego nie stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż w okresie 7 lat od daty, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z budową cmentarza. Jak trafnie wskazano w wyrokach NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 587/11 i z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 566/11, zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. W stanie faktycznym niniejszej sprawy działki skarżącego wywłaszczono na budowę cmentarza i cel taki jest sukcesywnie realizowany.

Sąd podziela przy tym argumentację organu II instancji, że przedmiotowy cmentarz należy traktować jako kompleks, w skład którego wchodzą nie tylko miejsca grzebalne otoczone murem, ale i parking przed tym obiektem, a także drogę dojazdową do tego obiektu. Sam fakt, że droga do cmentarza była budowana w ramach innego projektu niczego w sprawie nie zmienia. Jak już bowiem wskazano powyżej, na czas budowy tej drogi przerwano prace projektowe cmentarza z uwagi na konieczność skorelowania obu przedsięwzięć (§ 1 pkt 4 porozumienia z 10 czerwca 2010 r.: przed wznowieniem prac projektowych – konieczne będzie wykonanie nowego wtórnika lewostronnego mapy sytuacyjno – wysokościowej w skali 1:500 – z uwzględnieniem nowego stanu zainwestowania). Dla oceny, że oba cmentarze są kompleksem, znaczenie ma również fakt, że działki skarżącego stanowią tylko ok. 18 % ogólnej powierzchni realizowanej inwestycji.

Zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut skarżącego w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku wyczerpującego zgromadzenia dowodów. Skarżący zresztą nie wskazuje, jakie to dowody zostały przez organy pominięte i jakie to ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Powoływanie się przez niego w tym względzie na brak pozwolenia na budowę cmentarza oraz brak zgody wydanej przez inspektora sanitarnego są nietrafne w kontekście możliwości przystąpienia do prac związanych z budową cmentarza. Pamiętać bowiem trzeba, że cmentarz jest specyficznym obiektem budowlanym i do jego powstania potrzeba wielu działań i czynności różnych organów i instytucji, począwszy od przekazania przez Gminę, jak w niniejszym przypadku, wywłaszczonych nieruchomości na rzecz obu Parafii, a skończywszy na decyzji o pozwoleniu na budowę i fizycznym wykonaniu prac związanych z budową cmentarza. Podkreślenia też wymaga, ze prace te, ze względu na specyfikę obiektu, siłą rzeczy muszą być wykonane przez różne podmioty, a nie tylko przez tego, na czyją rzecz dokonano wywłaszczenia. Przy czym do prac tych, w ocenie Sądu, zaliczyć należy nie tylko prace wykonane po uzyskaniu pozwolenia na budowę cmentarza, ale i te, bez których tego pozwolenia by nie było. Chodzi w tym przypadku o badania geotechniczne, wyznaczenie granic cmentarza w terenie, wycinkę drzew na terenie budowanego cmentarza, wybudowanie drogi prowadzącej do cmentarza i nawiezienie ziemi na tereny parkingu przycmentarnego. Sąd podziela przy tym stanowisko skarżącego, że rozpoczęcie prac w celu realizacji celu wywłaszczenia nie może być traktowana wyłącznie jako czynność leżąca w sferze zamierzeń, lecz musi być zostać w jakiejś formie uzewnętrzniona. W stanie faktycznym niniejszej sprawy tego typu uzewnętrznienie jednak wystąpiło.

Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela także stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r. w sprawie I OSK 1433/10, że przesłanka z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. zachodzi w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia, bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, przy czym warunek ten musi odnosić się do całej wywłaszczonej nieruchomości, a nie jej części. Cel wywłaszczenia nieruchomości będzie osiągnięty nie tylko wtedy, gdy zostanie wybudowany główny cel wywłaszczenia lecz również wtedy, gdy zostanie utworzona infrastruktura dla tego przedsięwzięcia oraz pas zieleni stanowiący strefę ochronną. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Sąd nie podziela zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organy art. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. polegającego na braku zapewnienia czynnego udziału skarżącego w przeprowadzeniu dowodu z oględzin przedmiotowego cmentarza. Zauważenia bowiem wymaga, że z akt administracyjnych nie wynika, aby dowód taki był przeprowadzony. Natomiast skarżący dwukrotnie był zawiadamiany przez organ I instancji w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (pisma z dnia [...] kwietnia 2014 r. i z dnia [...] czerwca 2014 r.) i z takiej możliwości dwukrotnie skorzystał. Wprawdzie ma rację skarżący, że na stronie 3 uzasadnienia decyzji organ II instancji wspomniał, że "wizja w terenie się odbyła", ale w sytuacji braku jakiegokolwiek protokołu na tę okoliczność przyjąć należy, że jej nie było. Stanowisko powyższe jest tym bardziej uzasadnione, gdy się zważy, że wszystkie przedstawione przez ten organ okoliczności wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych.

W tym miejscu zauważenia tylko wymaga, że zarzuty skarżącego podnoszone w szczególności na etapie postępowania administracyjnego, oparte są na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., czyli że pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W powyższym kontekście zauważenia jednak wymaga, że termin 10 letni upływa dopiero w dniu [...] sierpnia 2016 r. Organy zatem w przedmiotowym postępowaniu trafnie skupiły się na badaniu przesłanek z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Skarżący będzie więc uprawniony do ewentualnego żądania zwrotu wywłaszczonych od niego działek, jeśli w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. cel wywłaszczenia nie zostanie zrealizowany.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.