Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 598/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Anna Apollo, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności J.M. jako osoby trzeciej za zaległości Spółki z o.o. "A" w K. w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2000 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 ze zm.).

W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. W ramach tych wyjaśnił, że Spółka z o.o. ‚"A" nie zapłaciła za [...] 2000 r. deklarowanego podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Egzekucja z rachunku bankowego wszczęta wobec Spółki, na podstawie tytułu wykonawczego z [...] 2001 r., z uwagi na brak środków pieniężnych, nie została zrealizowana. W raporcie z dnia [...] 2001 r. poborca skarbowy poinformował o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, albowiem Spółka zlikwidowała działalność pod wskazanym adresem. Sąd Rejonowy w K. w związku z wystąpieniem zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do majątku Spółki, postanowieniem z dnia [...] r. sygn. [...] wyznaczył Naczelnika I Urzędu Skarbowego w K. do prowadzenia łącznej egzekucji wobec Spółki.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Urząd Skarbowy w K. określił Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za [...] 2000 r. w wysokości [...] zł, z czego do wpłaty pozostawała kwota [...] zł. Wobec bezskuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw Spółce Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa orzekł o odpowiedzialności J. M. jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe Spółki. Ustalił przy tym, iż w okresie powstania zaległości pełniła ona funkcję prezesa zarządu od dnia [...] 1999 r. do dnia [...] 2000 r. Stwierdził też, że w dniu [...] 2000 r. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożyła O. B. kolejny prezes Spółki. Wniosek ten jako nie spełniający wymogów formalnych z uwagi na brak aktualnego wyciągu z rejestru handlowego, został przez Sąd Rejonowy zwrócony wnioskodawcy zarządzeniem z dnia [...] 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w K. oddalił zażalenie Spółki na to zarządzenie. W dniu [...] 2001 r. O. B. przedłożyła aktualny odpis wyciągu z rejestru handlowego i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...] 2000 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. [...] wniosek Spółki został oddalony z uwagi na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego oraz na zaspokojenie kosztów tego postępowania.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, strona wskazała, iż w odpowiednim czasie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Przyczyną złożenia wniosku było to, iż wspólnicy nie wywiązali się z podjętej uchwały na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników z dnia [...] 2000 r., zobowiązującej ich do dofinansowania Spółki w terminie do dnia [...] 2000 r., który to termin został przesunięty do dnia [...] 2000 r. Następnie wskazała, że wypowiedziała kontrakt menedżerski i z dniem [...] 2000 r. została odwołana z funkcji prezesa Spółki. Prezesem Spółki została O. B., która pełniła już tę funkcję i doprowadziła do tak dużej straty. W czasie przejmowania ponownie funkcji prezesa przez O. B., Spółka posiadała majątek w postaci kilku stanowisk komputerowych, kserokopiarki, notebooka, telefonów, mebli, wyposażenia, zatem zasadnym byłoby przeprowadzenie analizy majątku Spółki na podstawie bilansu za 1999 r. Następnie wskazała, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" został wycofany z Sądu przez nową prezes.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka już w 1999 r. nie posiadała środków finansowych wystarczających na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, zaś wnioski w sprawie upadłości okazały się prawnie nieskuteczne. Na podstawie bilansu za 1999 r., już w pierwszym roku działalności powstała znaczna strata finansowa w kwocie [...] zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe trzykrotnie przewyższały należności. Zdaniem organu odwoławczego oznaczało to, że już w oparciu o bilans za 1999 r. było wiadomym, że Spółka nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi na pismo Izby Skarbowej, Sąd Rejonowy Wydział [...] w K. poinformował, iż wniosek o ogłoszenie upadłości "A" Spółka z o.o. został złożony w dniu [...] 2000 r. Z powodu nie usunięcia braków formalnych, Sąd zwrócił wniosek i nie może podać, kto imiennie go złożył. W tej sytuacji powołując się na treść art. 116 §1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy podniósł, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, iż we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Zaś "czasem właściwym," będzie czas, w jakim członek zarządu spółki winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Zdaniem organu drugoinstancyjnego, złożone wnioski o ogłoszenie upadłości [...] 2000 r. i [...] 2000 r., przy jednoczesnym powiększaniu zadłużenia i zbywaniu majątku w stopniu nie pozwalającym nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, nie stanowiły przesłanki wyłączającej odpowiedzialność skarżącej. Zwłaszcza, iż Spółka już w 1999 r. nie posiadała środków finansowych wystarczających na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, zaś wnioski w sprawie upadłości okazały się prawnie nieskuteczne. Jednocześnie powoływany przez Stronę majątek firmy stanowiący wyposażenie biura w 1999 r. nie stanowi mienia, z którego egzekucja aktualnie byłaby możliwa. Stan w bilansie Spółki za 2002 r. wskazywał na całkowity brak majątku i środków finansowych (strata netto wzrosła do kwoty [...]zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe 8-krotnie przewyższały należności).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.M. zaakcentowała, iż w odpowiednim czasie zgłosiła do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki . Podniosła, że organy podatkowe kierowały się innymi argumentami przy podejmowaniu decyzji— Urząd Skarbowy powoływał się na nie złożenie wniosku o upadłość, natomiast Izba Skarbowa kwestionowała czas złożenia wniosku.

Zdaniem Strony wniosek został złożony w odpowiednim czasie. To jest wtedy, kiedy okazało się, że wspólnicy nie uiścili zadeklarowanej dopłaty i nie udzielili pożyczki na pokrycie straty bilansowej, która miała być dokonana do [...] 2000 r. Termin został następnie przesunięty do końca [...] 2000 r. W opinii Strony podjęta przez wspólników uchwała nr [...] o dofinansowaniu Spółki, była niezbędnym warunkiem, pozwalającym na niedopuszczenie do upadku Spółki. Dlatego Strona uważa, iż nie branie pod uwagę przez organ odwoławczy argumentu dotyczącego nie wywiązania się wspólników z uchwały jest niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo uznał za bezpodstawny zarzut Strony w zakresie naruszenia prawa przez organ odwoławczy, poprzez nie branie pod uwagę faktu, nie wykonania przez wspólników Spółki Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] 2000 r. w sprawie dopłat na pokrycie straty bilansowej. Fakt podjęcia uchwały o dopłatach przez wspólników nie zwalniał prezesa zarządu od obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego już w momencie przyjęcia funkcji prezesa. Obowiązek podjęcia takich czynności, zdaniem organu odwoławczego wynika z art. 200 §1 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz.1037 ze zm.) oraz art. 5 § 2 obowiązującego w 2000 r. - Prawa upadłościowego (jednolity tekst z 1991 r. Dz. U. Nr 118, poz. 512 ze zm.). Na rozprawie skarżąca wskazała, że do [...] 2000 r. Spółka płaciła należności publicznoprawne, układała się z innymi wierzycielami, co do spłaty zobowiązań. Od [...] 2000 r. płaciła pracownikom zmniejszone wynagrodzenia, mając na względzie to, aby wyprowadzić Spółkę z problemów finansowych.

Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem sporu, w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy istniały dostateczne podstawy prawne z art. 116 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, by obciążyć odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A" skarżącą J.M., będącą prezesem jej zarządu. Rozważając to zagadnienie należy w pierwszej kolejności wskazać, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego wymienione wyżej przepisy znajdowały zastosowanie w ich brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Zgodnie bowiem z treścią art. 21 tej ustawy, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie (co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2003 r.) stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z zaległościami, które powstały przed tą datą.

Przepis art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przewidywał przed 1 stycznia 2003 r., że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z kolei z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wynikało, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Treść przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia, zatem wątpliwości, co do tego, że określała ona zarówno przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członków zarządu różnego rodzaju spółek za zaległości podatkowe, jak i przesłanki negatywne, wyłączające taką odpowiedzialność.

Wśród tych pierwszych wymienić należy powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki.

Ustalenie organów podatkowych, że obie te przesłanki zostały w rozpatrywanej sprawie spełnione, nie jest przedmiotem sporu na etapie postępowania sądowego. Sporne jest wystąpienie przesłanek negatywnych, wskazanych w 116 § 1 Ordynacji podatkowej, ściślej zaś tej, która dotyczy złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim czasie.

Odpowiedzieć należy zatem na pytanie, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że w okresie kiedy skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki zaistniała sytuacja uzasadniająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości a także, czy skarżąca wystąpiła z takim wnioskiem w odpowiednim czasie.

Rozważania w tej materii należy rozpocząć od ustalenia, co oznacza użyta w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej formuła "we właściwym czasie". Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, jakie okoliczności winny być brane pod uwagę jako przesądzające o spełnieniu bądź niespełnieniu tej przesłanki. W tym kontekście już na wstępie stwierdzić wypada, że opierając się wyłącznie na treści powołanego przepisu nie daje się udzielić odpowiedzi na pytanie, co oznacza użyty w nim zwrot "we właściwym czasie". W szczególności z przepisu tego nie wynika, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie, czy wniosek o upadłość skierowany został do sądu w odpowiedniej chwili. Odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać w przepisach regulujących postępowanie upadłościowe i układowe. Z treści art. 5 § 1 obowiązującego w 2000 r. – rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe ( tekst jednolity z 1991 r. Dz. U. Nr 118, poz. 512 ze zm.), wynika, że przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów złożyć w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z kolei § 2 stanowi, że: Reprezentant przedsiębiorcy jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu dwóch tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki lub osoby prawnej nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wniósł podanie o otwarcie postępowania układowego.

Należy zauważyć, że analogiczny zwrot użyty został zarówno w treści art. 298 § 2 uchylonego już rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.), jak i w treści art. 299 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.).

W orzecznictwie powstałym przede wszystkim na tle art. 298 Kodeksu handlowego, stosunkowo często wyrażany był pogląd, iż oceny, czy upadłość zgłoszono we właściwym czasie należy dokonywać przede wszystkim z uwzględnieniem treści art. 5 § 1 i 2- Prawa upadłościowego. Występują również poglądy częściowo odmienne, opowiadające się za nieco innym kierunkiem interpretacji i akcentujące, że do wykładni art. 298 k.h. nie należy mechanicznie przenosić sformułowania art. 5 § 2 Prawa upadłościowego, lecz uwzględniając konkretne okoliczności sprawy - ustalać "właściwy czas" do zgłoszenia wniosku, jak również oceniać przesłanki wymienione w art. 5 § 1 i 2 (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 2000 r. sygn. akt V CKN 109/00, LEX nr 52742). Podkreśla się też, że przy określeniu in concreto czasu "właściwego", musi być uwzględniana funkcja przepisu art. 298 k.h., która jest zarazem funkcją postępowania upadłościowego, a która polega na ochronie interesów wierzycieli w szczególności w sytuacji, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie wszystkich zaspokoić w całości. Nie powinien być zatem uznany za "właściwy" czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11października 2000 r., sygn. akt III CKN 252/00, LEX nr 51887por.także W.Kubala: Ochrona prawa wierzycieli na podstawie art. 298 kodeksu handlowego, Prawo Spółek 1998, nr 11, s. 2 i n. oraz J. Woźnicki: Kilka uwag na temat odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na tle art. 298 kodeksu handlowego, Palestra 2000, nr 5-6, s. 25).

Wyrażany jest również pogląd, że wielkość majątku spółki nie jest miernikiem do jej zdolności w zaspokajaniu wierzycieli, albowiem mimo nadmiernego zadłużenia (nadwyżki stanu biernego nad czynnym), spółka może funkcjonować bez zastrzeżeń w obrocie gospodarczym. Dlatego przy ocenie nadmiernego zadłużenia należy wziąć pod uwagę wszelkie wierzytelności i zobowiązania dłużnika, a odroczenie przez wierzycieli spłaty należności należy ocenić inaczej niż zaległość w uiszczeniu należności. Dla oceny zdolności upadłościowej niezbędnym jest też ustalenie momentu zaprzestania płacenia długów. Przemawia za tym art. 1 Prawa upadłościowego, który brzmi: "Przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów będzie uznany za upadłego". (Por. Prawo upadłościowe Komentarz, orzecznictwo, Komentarz Maurycy Allerhand opracowanie i zebranie orzecznictwa Bolesław Kurzępa. Studio sto Bielsko-Biała 1999 r. s. 105-107).

Dla rozważenia problemu odpowiedzialności ważne jest więc, ustalenie momentu zaprzestania płacenia długów, z uwzględnieniem zachodzących zmian w majątku Spółki, co wiąże się z ustaleniem, czy w momencie zaprzestania płacenia długów nastąpiło wyzbycie majątku uniemożliwiające zaspokojenie wierzycieli.

Odnosząc te uwagi do wyników postępowania podatkowego, w szczególności zaś do zebranego materiału dowodowego wskazać trzeba, że w toku postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki organy podatkowe nie dokonały analizy sytuacji finansowej Spółki. Powołały się jedynie na bilans Spółki za 1999 r. Dokonały porównania go z bilansem za 2002 r. wskazując na wzrastające zadłużenie Spółki.

Tymczasem, z pisma Sądu Rejonowego i z oświadczenia skarżącej wynika, że pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony już w dniu [...] 2000 roku. Na ten dzień nie przeprowadzono analizy sytuacji majątkowej Spółki i nie ustalono, kiedy zaprzestała ona płacenia długów. Tymczasem okoliczność ta ma podstawowe znaczenie w sprawie.

Na taki tryb postępowania w niniejszej sprawie wskazuje także Sąd Rejonowy w K., który w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. sygn. [...] , oddalającego kolejny wniosek o ogłoszenie upadłości, wskazuje, że Spółka nie udowodniła zasadności wniosku. Sąd na podstawie przedłożonego bilansu, sporządzonego na dzień [...] 1999 r. stwierdził, że pasywa przewyższyły aktywa, jednakże bez przesłuchania dłużnika trudno stwierdzić, czy nastąpiły przesłanki pozytywne z art. 1 Prawa upadłościowego, to znaczy kiedy Spółka zaprzestała płacenia długów. Zdaniem Sądu nie udowodniono trwałości zaprzestania spłacania długów.

W tym kontekście rozważenia wymaga na kim ciążył obowiązek "wykazania", że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim momencie. Wykładnia językowa art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej mogłaby prowadzić do wniosku, że wyłącznie zobowiązanym był w tym zakresie członek zarządu spółki zamierzający w ten sposób uniknąć odpowiedzialności za te zaległości podatkowe. Jest bowiem poza sporem, że to na nim ciążył obowiązek wykazania istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wyłączenia jego odpowiedzialności. Takie stanowisko zaprezentowały w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe.

Wniosek taki byłby jednak nieuzasadniony. Dokonując bowiem wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nie można tego czynić w oderwaniu od treści licznych dalszych jej przepisów, zwłaszcza tych, które kreują podstawowe zasady postępowania podatkowego. Spostrzeżenie to dotyczy w szczególności reguł określonych art. 122 i 187 § 1 Ordynacji, brak bowiem dostatecznych argumentów na rzecz tezy, że w sytuacji uregulowanej w art. 116 § 1 Ordynacji przestają one obowiązywać. Skoro więc tak - to rozważając granice obowiązku wynikającego z tych przepisów - przyjąć trzeba, że zostaje on spełniony wyłącznie wtedy, gdy organy podatkowe w sposób przekonujący wykażą, iż z jednej strony wyczerpały wszelkie możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, mających znaczenie dla ustalenia prawnopodatkowego stanu faktycznego, z drugiej zaś, że podatnik swoją pasywną postawą uniemożliwił poszukiwanie i ustalenie ewentualnych dalszych okoliczności mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie. Jeśli natomiast wspomniane okoliczności nie zostaną w sprawie wykazane, wówczas nie można uznać, że doszło do zrealizowania obowiązku określonego w art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności ma to miejsce w przypadku, gdy podatnik oferuje organom dowody, które - ze względu na ich niekompletność, czy też inne mankamenty, co prawda same w sobie nie mają charakteru przesądzającego, jednak wskazują na okoliczności mogące mieć znaczenie dla sprawy. W takim stanie rzeczy bowiem obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie inicjatywy strony i aktywne poszukiwanie dowodów, które albo potwierdzą, albo też wykluczą prezentowane przez nią stanowisko. Zaniechanie takiej inicjatywy, zwłaszcza poprzez odmowę sięgnięcia do proponowanych przez stronę środków dowodowych, oznacza działanie w sposób naruszający dyspozycję art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, i to na ogół w taki sposób, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt I S.A./Ka 902/03). Podzielić zatem wypada pogląd, że gromadzenie materiału dowodowego musi także w przypadku rozpatrywania kwestii odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 Ordynacji podatkowej, nastąpić z inicjatywy i poprzez czynności organu administracji, zwłaszcza w sytuacji, gdy członek zarządu przedstawia niepełny materiał dowodowy (por. A. Mariański: glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r I SA/Łd. 1006/01, OSP 2004, nr 5 poz. 69).

W dalszej kolejności odnieść się należy do ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania podatkowego.

Otóż, jak wynika z akt sprawy pomimo, podjętej uchwały o dokonaniu dopłat i udzieleniu pożyczki przez wspólników do jej realizacji nie doszło, w związku z tym został złożony w dniu [...] 2000 r. w Sądzie Rejonowym Wydział [...] w K. wniosek o ogłoszenie upadłości. Z odpowiedzi na skargę wynika, że organ odwoławczy przyjął, iż wniosek ten został złożony. Jednakże nie ustalił, kiedy wyznaczono termin do usunięcia braków formalnych wniosku i czy w tym terminie skarżąca miała możliwość uzupełnienia wniosku, czy już z uwagi na odwołanie ze swojego stanowiska takich możliwości nie miała.

Nie ustalono też momentu w którym Spółka trwale zaprzestała płacenia długów. Tymczasem z wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie wynika, że oprócz należności w podatku od towarów i usług za [...] 2000 r., pozostałe należności płaciła, lub też negocjowała odroczenie terminu ich zapłaty. W tym stanie rzeczy trudno uznać za trafne stanowisko organu, że właściwym momentem złożenia wniosku o upadłość, był moment zapoznania się z bilansem Spółki za 1999 r., a tym samym każdy wniosek późniejszy był z istoty wnioskiem spóźnionym.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i art. 200 przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.