Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 895/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. /-/ T. Świstak /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z (...) września 2010 r. znak (...), działając na podstawie art. 104 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-4, art. 142. art., art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), orzekł o zwrocie na rzecz H. S. nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb G., ark. mapy (...), działka nr (...), stanowiącej w momencie wywłaszczenia parcelę nr (...), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr (...) (pkt I decyzji) oraz o zobowiązaniu H. S. do zwrotu na rzecz Miasta P. kwoty (...) zł (pkt II decyzji).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że na wniosek H. S. wszczęto w dniu (...) lipca 2007 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb G., ark. mapy (...), działka nr (...) odpowiadającej dawnej parceli nr (...) nabytej na rzecz Skarbu Państwa. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że właścicielem nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...), o powierzchni (...) m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr (...), stanowiącej działki nr (...) i (...), arkusz mapy (...), był B. S. i jego żona H. S. na prawach wspólności ustawowej. Skarb Państwa nabył od wymienionych wyżej osób przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 10, poz. 64) aktem notarialnym z dnia (...) sierpnia 1978 r., rep. (...). Podstawę do zawarcia umowy stanowiła decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny ulicy W. w P., wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, Biuro Planowania Przestrzennego z dnia (...) czerwca 1976 roku, znak: (...). Nabywana nieruchomość została wyceniona i nabyta za cenę (...) zł. Ustalono również, że obecnie jedynym spadkobiercą B. S. i H. S. jak i zarazem osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości jest H. S..

W dalszej części wskazano, że na podstawie wydanego zaświadczenia Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) listopada 2009 r wynika, że działka nr (...) obręb G., arkusz mapy (...) o powierzchni (...) ha odpowiada dawnej parceli nr (...), obręb (...), karta (...), zapisanej w księdze wieczystej KW (...). Przeprowadzone w dniu (...) listopada 2008 r. oględziny nieruchomości wykazały, że działka nr (...) jest zagospodarowana ogrodami warzywno – owocowymi, a teren poprzecinany jest płotami grodzącymi poszczególne obszary. Otrzymanym przez organ w dniu (...) czerwca 2008 r. pismem, Zarząd Dróg Miejskich poinformował, że nie zawierał umów z użytkownikami ogrodów warzywnych przy ulicy (...). Również Zarząd Zieleni Miejskiej pismem z dnia (...) czerwca 2008 r. wskazał, że użytkownicy działek przy ulicy (...) nie zawierali z Zarządem umów upoważniających do korzystania z zajmowanego przez nich terenu. Jak wynikało z pisma Polskiego Związku Działkowców z dnia (...) czerwca 2008 r., na przedmiotowej działce nie figurują w rejestrze Polskiego Związku Działkowców ogródki warzywne. Pismem z dnia (...) stycznia 2010 r. Urząd Miasta Wydział Gospodarki Nieruchomościami udzielił informacji, że na podstawie posiadanej wiedzy i dostępnych rejestrów nie zajmuje się przedmiotową nieruchomością. Również podczas przeprowadzonej w dniu (...) lipca 2010 r. rozprawy administracyjnej nie przedłożono nowych wniosków dowodowych.

W dalszej kolejności uzasadnienia przytoczono treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujących zwrot wywłaszczonych nieruchomości, a następnie wskazano, że w stosunku do działki nr (...) z arkusza mapy (...) obręb (...), spełnione zostały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem w terminach przewidzianych w powyższym przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt III RN 181/01 oraz wyroków sądów administracyjnych Starosta wskazał, iż z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisu art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wystarczającą przesłanką zwrotu nieruchomości jest stwierdzenie istnienia na gruncie sytuacji faktycznej, która wskazuje na niezrealizowanie celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie wykazało, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Mając powyższe na względzie organ orzekł o zwrocie nieruchomości oraz ustalił, na podstawie sporządzonego operatu szacunkowego, wysokość kwoty, stanowiącej zwrot na rzecz Miasta wypłaconego odszkodowania w jego zwaloryzowanej wysokości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Miasto P. reprezentowane przez D. S., żądając jej uchylenia w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W treści odwołania podniesiono, że większość dokumentów, na podstawie których organ I instancji ustalił, że zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały dostarczone przez pełnomocnika wnioskodawcy, gdyż posłużono się pismami stanowiącymi korespondencję pomiędzy Biurem Obrotu Nieruchomości Kancelaria Prawna P. N. – P. K. oraz Zarządem Dróg Miejskich, Zarządem Zieleni Miejskiej oraz Polskim Związkiem Działkowców. W opinii skarżącego działanie powyższe uznać należało za wadliwe, bowiem to na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Dodatkowo podniesiono, że z uzasadnienia decyzji Starosty P. nie wynika, jaki był konkretnie cel wywłaszczenia, bowiem organ nie pozyskał decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy ulicy (...)z dnia (...) czerwca 1976 r. i nie podjął próby jej odszukania. Podkreślono, że powierzchnia nabywanej działki w momencie wywłaszczenia była większa i wynosiła (...) m2, a w dniu wydania decyzji wynosiła (...) m2, co mogłoby wskazać na realizację i budowy ulicy. W odwołaniu podniesiono również, że przebiegający przez działkę kolektor deszczowy "A"", został wybudowany w 1978 r. przez Wojewódzkie Zjednoczenie Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej Zakład Inwestycji Komunalnych. Obecnie kolektor należy do Zarządu Dróg Miejskich a na przedmiotowej działce znajduje się komora kolektora. Zdaniem odwołującego kolektor został wybudowany na potrzeby budowy ulicy (...) i to w terminie wskazanym przez ustawodawcę w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniało przyjęcie twierdzenia, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany.

Wojewoda decyzją z dnia (...) listopada 2010 r. Nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. z dnia (...) września 2010 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyczerpująco przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że działając w trybie art. 136 kpa pozyskał z Zarządu Dróg Miejskich pismo datowane na dzień (...) października 2010 r., w którym podano, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) Zarząd nie realizował inwestycji polegającej na przebudowie ulicy (...). Do pisma załączono mapę z wkreśloną linią graniczną ulicy (...). Organ drugiej instancji dołączył też do akt sprawy kopie dokumentów zgromadzonych przez Starostę P., znajdujących się w aktach sprawy znak (...), to jest pisma M. N. z (...) lipca 1978 r., opinię sporządzoną w dniu (...) sierpnia 1978 r. przez inżyniera A. P. w sprawie ustalenia odszkodowania za pozbawienie użytkowania części działki nr (...), które nastąpiło w wyniku robót ziemnych przy budowie kolektora deszczowego, oraz pisma spółki "B" Sp. z o.o. z dnia (...) czerwca 2008 r., w którym wskazano, że kolektor deszczowy "A"" odcinek II, został wybudowany w 1978 roku. Inwestorem było Wojewódzkie Zjednoczenie Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Zakład Inwestycji Komunalnych. Obecnie kolektor deszczowy w ul. (...) należy do Zarządu Dróg Miejskich.

Następnie organ przytoczył treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, za realizację celu wywłaszczenia nie można było uznać budowy kolektora deszczowego ""A"", co potwierdza treść pisma Zarządu Dróg Miejskich z (...) października 2010 r., w którym jednoznacznie wskazano, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) Zarząd nie realizował inwestycji polegającej na przebudowie ulicy (...). Ponadto organ drugiej instancji ustalił, na podstawie dokumentów zawartych w aktach, a zgromadzonych przez Starostę w sprawie prowadzonej pod numerem: znak (...), to jest pisma Pani M. N. z (...) lipca 1978 r. i opinii sporządzonej (...) sierpnia 1978 r. przez inżyniera A. P. "w sprawie ustalenia odszkodowania za pozbawienie użytkowania części działki nr (...)", które nastąpiło w wyniku robót ziemnych przy budowie kolektora deszczowego, że budowa tego kolektora na działce sąsiadującej z działką nr (...), miała miejsce przed (...) sierpnia 1978 r. Uprawdopodobnia to tezę, że także na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) kolektor zrealizowano przed (...) sierpnia 1978 r., a zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie decyzja wywłaszczeniowa nie służy regulowaniu stanu prawnego, lecz umożliwieniu realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógłby być osiągnięty.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości co do ustalenia w powierzchni działki objętej zwrotem wskazano, że z pozyskanego przez organ I instancji zaświadczenia Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego jednoznacznie wynika, że powierzchnia zwracanej działki nie uległa zmianie, a odpowiada ona jednej z dwóch parceli, zakupionych przez Skarb Państwa aktem notarialnym z (...) sierpnia 1978 r., a mianowicie dawnej parceli nr (...). Co do sformułowanego w odwołaniu zarzutu, że organ pierwszej instancji oparł swe ustalenia na dokumentach przedstawionych przez stronę, wskazano, że przepis art. 77 § 1 kpa, nakładający na organ obowiązek zebrania materiału dowodowego, nie stoi w sprzeczności z przepisem art. 75 § 1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stąd, wprawdzie strona nie ma obowiązku zbierania materiału dowodowego, jeżeli jednak taki materiał przedstawi, to organ, kierując się zasadą ekonomiki postępowania, powinien ten materiał ocenić i wykorzystać.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Miasto P., reprezentowane przez D. S. - Głównego Specjalistę w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta Poznania. Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zaskarżonym decyzjom zarzucając naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i 77 § 1 kpa. W opinii strony skarżącej organy nie wyjaśniły, czy na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, bowiem nie odnaleziono decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny ulicy (...). W konsekwencji nie wyjaśniono jak miała przebiegać planowana inwestycja, nie wyjaśniono również w jaki sposób zamierzano zagospodarować sporną nieruchomość. Ponadto nie wyjaśniono, czy istniejący kolektor deszczowy ""A"" wraz z komorą znajdująca się na przedmiotowej nieruchomości powstał na potrzeby planowanej inwestycji, jaką była budowa ulicy (...). Wskazano, iż zgodnie z obowiązującą w dacie wywłaszczenia ustawą z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 20 poz. 90 ze zm.) pas drogowy obejmuje nie tylko sama jezdnię ale również jej infrastrukturę i urządzenia służące zarówno pieszym jak i rowerzystom, w tym urządzenia odwodniające. Dodatkowo podniesiono, iż przedmiotowy kolektor został zrealizowany przez Zarząd Dróg i Mostów w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a realizacja inwestycji polegającej na budowie drogi publicznej oznacza też konieczność budowy niezbędnej infrastruktury, do której może zostać zaliczony kolektor deszczowy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga okazała się niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody utrzymującego w mocy decyzję Starosty P. z dnia (...) września 2010 r., którą zwrócono H. S. nieruchomość położoną w Poznaniu przy ulicy (...). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 216 ust. 1 powołanej ustawy przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Jak wynika z akt sprawy, w wyniku umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (...) sierpnia 1978 r. nieruchomość będąca przedmiotem obecnego postępowania zwrotowego, została sprzedana Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podlega rozpatrzeniu w oparciu o przesłanki z art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do art. 137 powyższej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, względnie pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o wskazane przepisy nie może przy tym ograniczać się do zbadania celu wywłaszczenia oraz aktualnego stanu i sposobu wykorzystania nieruchomości. Zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest bowiem ustalenie, czy nieruchomość została właściwie zagospodarowana w okresach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym, badając zasadność zwrotu nieruchomości położonej przy ulicy (...), aktualnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) z arkusza mapy (...) obręb (...), niezbędne staje się rozważenie, czy na działce powyższej został, zrealizowany cel wywłaszczenia powołany w akcie notarialnym umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia (...) sierpnia 1978 r. rep. (...), podstawą dokonanego wywłaszczenia była decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny ulicy (...), wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, Biuro Planowania Przestrzennego z dnia (...) czerwca 1976 roku, znak: (...). Jednocześnie z oświadczenia osoby, która stanęła do aktu w imieniu Skarbu Państwa wynika, że nabywana nieruchomość jest przeznaczona pod przebudowę ulicy (...) (§3 umowy sprzedaży z dnia (...) sierpnia 1978 r.). Cel wywłaszczenia został więc określony jako przebudowa ulicy (...). Jakkolwiek w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organom administracji nie udało się uzyskać przedmiotowej decyzji, która zatwierdzono plan realizacyjny tej inwestycji, to zarówno w świetle tak ustalonego celu wywłaszczenia, jak i materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy pozwala bowiem uznać, iż cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy (...) nie został w tym przypadku zrealizowany. Podjęte czynności, w tym dokonane w dniu (...) listopada 2008 r. oględziny nieruchomości wykazały, że działka nr (...) jest zagospodarowana ogrodami warzywno – owocowymi, które powstały samowolnie i nie stanowią rodzinnych ogródków działkowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz pracowniczych ogrodów działkowych w rozumieniu ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.

W granicach tej działki, lecz w części nie przylegającej do ulicy (...), na wysokości (...) długości działki liczonej od krawędzi ulicy (...), zlokalizowany jest kolektor deszczowy "C" wraz z komorą deszczową. Inwestycja ta jednakże zrealizowana została niezależnie od inwestycji, której planowana realizacja stanowiła podstawę do wywłaszczenia. Powyższe ustalenie zostało potwierdzone pismem Zarządu Dróg Miejskich z dnia (...) października 2010 r., a więc podmiotu który jest następcą podmiotu wskazanego w akcie notarialnym (Zarządu Dróg i Mostów) i który obecnie zarządza ulicami w mieście, w tym odpowiada za ulicę (...). W powołanym piśmie wskazano, że na przedmiotowej nieruchomości nigdy nie zrealizowano inwestycji polegającej na budowie ulicy (...). Z treści załączonego do akt odpisu pisma Spółki "B", w którym podano, iż budowa kolektora miała na celu skanalizowanie cieku "A" i odprowadzenie ścieków deszczowych do nowowybudowanego kolektora z powstającego osiedla mieszkaniowego "D", wynika ponadto, że infrastruktura ta nie może być łączona z celem wywłaszczenia wskazanym w tym przypadku jako podstawa wywłaszczenia. Również z analizy mapy załączonej do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego wynika, że inwestycja ta nie została zrealizowana w granicach rozgraniczających ulicy (...), które znajdują się poza obszarem działki nr (...). W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że na wywłaszczonej nieruchomości – aktualnej działce nr (...), cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy (...) nie został zrealizowany. Nie została również zrealizowana infrastruktura mająca z taką drogą jakikolwiek związek. W tych okolicznościach uznać należy, iż wydanie decyzji zwrotowej w sytuacji braku w aktach sprawy decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji wskazanej jako cel wywłaszczenia nie może zostać uznane za naruszenie przez rozpatrujące sprawę organy przepisów postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa.

W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca argumentuje, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem w 1978 r. usytuowano na przedmiotowej działce kolektor deszczowy "A"" wraz z komorą kolektora, która to infrastruktura stanowi niezbędną infrastrukturę drogi publicznej. Niewątpliwie ocena, czy na nieruchomości doszło do faktycznej realizacji celu publicznego, musi zostać oparta na ustaleniu, czy na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano infrastrukturę niezbędną dla osiągnięcia celu wywłaszczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2004, sygn. akt I OSK 581/08 oraz z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, niepubl.). Strona skarżąca nie dostrzega jednakże, że ze zgromadzonego przez Wojewodę materiału dowodowego wynika, iż do budowy kolektora, a więc i jego komory zlokalizowanej na działce nr (...), przystąpiono jeszcze przed wywłaszczeniem nieruchomości należącej do Państwa S. Wskazują na to załączone do akt przedmiotowej sprawy dokumenty zgromadzone w ramach postępowania prowadzonego z wniosku o zwrot sąsiedniej działki nr (...). W ocenie Sądu Wojewoda w sposób prawidłowy dokonał oceny tych dokumentów: pisma M. N. z (...) lipca 1978 r. oraz opinii sporządzonej w dniu (...) sierpnia 1978 r. przez inżyniera A. P. w sprawie ustalenia odszkodowania za pozbawienie użytkowania części działki nr (...) w wyniku realizacji kolektora. Skoro bowiem w rozpatrywanym przypadku do wywłaszczenia doszło w dniu (...) sierpnia 1978 r., a wskazane dokumenty dowodzą, iż realizacja kolektora miała miejsce przed tą datą, to nie można przyjmować, że realizację tej inwestycji można uznać za realizację celu wywłaszczenia określonego jako podstawę wywłaszczenia. Słusznie Wojewoda odwołuje się do ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, iż decyzja wywłaszczeniowa nie służy regulowaniu stanu prawnego, lecz umożliwieniu realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógłby być osiągnięty (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06). Stanowisko to Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w całości podziela. Z akt sprawy wynika, że budowa kolektora była przedsięwzięciem niezależnym od ulicy "A", jego realizacja wynikała z budowy osiedla mieszkaniowego "D", zaś sam fakt jej zrealizowania przed wywłaszczeniem nieruchomości przesądza, że nie mogła ona zostać uznana za realizację celu późniejszego wywłaszczenia nieruchomości.

W konsekwencji uznać należało, że dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy nie ma istotnego znaczenia brak w aktach sprawy decyzji powołanej w akcie notarialnym, a dotyczącej realizacji inwestycji – przebudowy ulicy (...).

Odnosząc się natomiast do podnoszonego w ramach postępowania administracyjnego zarzutu nieprawidłowości co do ustalenia powierzchni działki objętej postępowaniem zwrotowym Sąd podkreśla, że Wojewoda prawidłowo wskazał, że z pozyskanego przez organ pierwszej instancji zaświadczenia Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego jednoznacznie wynika, że powierzchnia zwracanej działki nie uległa zmianie, a odpowiada ona jednej z dwóch parceli, zakupionych przez Skarb Państwa aktem notarialnym z (...) sierpnia 1978 r., a mianowicie dawnej parceli nr (...). Wniosek o zwrot dotyczył wyłącznie tej działki, która obecnie figuruje w ewidencji geodezyjnej jako działka nr (...), co wynika z pisma Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia (...) listopada 2009 r.

Również podnoszony zarzut, dotyczący oparcia decyzji organu pierwszej instancji na dokumentach przedstawionych przez stronę, nie znajduje uzasadnienia. Prawidłowo bowiem wskazano, że przepis art. 77 § 1 kpa, nakładający na organ obowiązek zebrania materiału dowodowego, nie stoi w sprzeczności z przepisem art. 75 § 1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stąd, wprawdzie strona nie ma obowiązku zbierania materiału dowodowego. jeżeli jednak taki materiał przedstawi, to organ, kierując się zasadą ekonomiki postępowania, powinien ten materiał ocenić i wykorzystać.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że rozstrzygając przedmiotową sprawę prawidłowo uznano, że na nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...), oznaczonej w ewidencji gruntów: działka nr (...) z arkusza mapy (...) obręb G., nie zrealizowano celu wywłaszczenia polegającego na przebudowie ulicy (...), co uzasadniało wydanie decyzji o zwrocie przedmiotowej nieruchomości.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

/-/ T. Świstak /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak– Owczarczak