Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1215/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 pkt.4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz I.K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Syg. akt II SA/Kr 1215/12

Uzasadnienie

Po rozpatrzeniu wniosku Pani I.K. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie, na działkach nr nr [....] ze szkodą dla działki nr [....] w miejscowości P. , gmina C. , Wójt Gminy L. decyzją z dnia 30 marca 2012 r. odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom uznając iż wykonanie nakładki asfaltowej i wałka ziemnego na działce drogowej nr [....] oraz zlokalizowanie garażu "blaszaka" na działce nr [....] zmieniło stan wody na gruncie - bez szkody dla działki nr [....] w P. Jako podstawę prawną wskazano art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071 ze zmianami) w związku z art. 29, § 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r " Prawo wodne" (tekst jednolity Dz. U z 2012 r., póz. 145).

U uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek I.K. z dniem 10 listopada 2003 r. We wniosku pierwotnym Pani I.K. wskazała na bezprawną: lokalizację ogrodzenia działki nr [....] , wykonanie wałka ziemnego w pasie drogi, brak rynien na budynku garażu na działce nr [....] oraz przekierowania wody z dachu budynku mieszkalnego nr [....] rynnami na drogę gminną.

Po przeprowadzonym postępowaniu w sprawie została wydana decyzja z dnia 15 lutego 2007 r., znak [....] nakazująca Panu A.S. usunięcie rynien odprowadzających wody opadowe z dachu budynku nr [....] na działkę drogową, która to decyzja została uchylona w całości. Wójt Gminy C. rozpatrywał sprawę kilkakrotnie, wydając kolejne decyzje uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Pismem z dnia 30 września 2008 r. Wójt Gminy C. przesłał akta przedmiotowej

sprawy do rozpatrzenia przez SKO stwierdzając, iż podlega wyłączeniu od udziału

w postępowaniu gdyż nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony w tej sprawie oraz w charakterze organu rozpatrującego sprawę – zgodnie bowiem ze wskazaniem SKO należało rozpatrzyć także szkodliwy wpływ wykonania nawierzchni bitumicznej na działce drogowej nr [....] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójta Gminy L. jako organ właściwy do załatwienia niniejszej sprawy i przekazało akta w dniu 3 sierpnia 2009 roku. Zawiadomieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r., znak [....] zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Po przeprowadzonych oględzinach Wójt Gminy L. wydał decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu pierwotnego, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że wyjaśnienie przedmiotowych zagadnień należy powierzyć osobie mającej przygotowanie i wiedzę hydrologiczną i w oparciu o opinię biegłego wydać decyzję w sprawie. W związku z powyższym Wójt Gminy L. zlecił wykonanie opinii hydrologicznej biegłemu hydrologowi. Na podstawie rozpoznania terenowego, wykonanych obliczeń oraz szczegółowych pomiarów geodezyjnych biegły stwierdził, że odprowadzanie wód opadowych z części połaci dachowych budynku nr [....] oraz z garażu rynnami i wlotami bezpośrednio na asfaltowa drogę gminną doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie, ale nie spowodowało to szkody na gruncie sąsiednim. Również wykonanie nadsypania ziemnego (tzw. wałka ziemnego) przy ogrodzeniu działki nr [....] na zakręcie drogi gminnej, nie spowodowało szkody na działce nr [....] . W związku z powyższym biegły stwierdził, że nie ma podstaw do nakazania Panu A.S. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W oparciu o sporządzoną opinię Wójt Gminy L. wydał decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 września 2011 r. znak [....] uchyliło decyzję Wójta Gminy L. (....z dnia l lipca 2011 r.) wskazując, iż organ prowadzący postępowanie nie odniósł się do sporządzonej opinii i nie ocenił jej formalnie a także nie ustalił w jakim stopniu na zaistniały stan stosunków wodnych na przedmiotowych działkach miała wpływ przebudowa drogi gminnej. Według SKO ustalenia ponad wszelką wątpliwość wymaga również występowanie negatywnych konsekwencji na działce nr [....] poprzez ewentualne udokumentowanie ich przez wnioskodawczynię. Wójt Gminy L. przeprowadził ponowne oględziny terenu z udziałem stron i biegłego, który sporządził opinię hydrologiczną w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik wnioskodawcy D.K. odmówiła udostępnienia nieruchomości wnioskodawczyni w celu zweryfikowania informacji o szkodach występujących w budynku nr [....] . Odmówiła również udostępnienia filmu obrazującego szkody. Ponadto oświadczyła, iż wykonanie nakładki asfaltowej nie spowodowało zalewania jej działki siedliskowej lecz wykonanie wałka ziemnego przy posesji Pana A.S. . Pani R.S. , obecna podczas wizji, wnioskowała o rozpatrzenie wszystkich uwag zawartych w decyzji uchylającej SKO oraz stwierdziła, że wnioskodawczyni nie potrafi udokumentować rzekomych szkód na swojej działce. Wójt Gminy L. wezwał biegłego pismem z dnia 12 stycznia 2012 r do ustosunkowania się do zastrzeżeń Pani D.K. w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe pismo wpłynęły obszerne wyjaśnienia biegłego hydrologa co do zarzutów do zapisów wykonanej ekspertyzy. Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny organ wskazał, iż aby mógł wydać decyzje nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom musi uprzednio dokonać ustaleń czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Po drugie ustalenia wymaga wskazanie sprawcy naruszenia. Po trzecie należy ustalić szkodę na gruntach sąsiednich a po czwarte czy zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy naruszeniem stanu wody na gruncie a szkodą na gruntach sąsiednich. W rozpatrywanej sprawie należało ustalić czy został zmieniony stan wody na gruncie z powodu wykonania: nakładki bitumicznej na drodze gminnej, "wałka ziemnego" przy działce nr [....] i skierowanie rynien z budynku nr [....] na działkę drogową m 112 oraz podniesienia poziomu terenu i zlokalizowania "blaszaka" bez rynien na działce nr [....] . Organ prowadzący postępowanie uznał, iż wymienione powyżej czynności zmieniły stan wody na gruncie tych działek. Następnym krokiem było ustalenie negatywnego wpływu tej zmiany na działkę nr [....] . Szkody które opisuje w swoich pismach wnioskodawczyni, nie udało się zweryfikować ponieważ wnioskodawczyni nie udostępniła swojej nieruchomości podczas oględzin, jak również nie przedstawiła filmu, który miał obrazować przelewanie się wody opadowej z grogi gminnej na jej posesję. Dodatkowo na obszernym materiale fotograficznym nie został wykazany moment przedostania się wody na działkę nr [....] . Jednocześnie dokładne pomiary geodezyjne wykazały, iż rzędna wierzchołka "wałka ziemnego" znajduje się poniżej poziomu krawędzi jezdni po drugiej stronie drogi gminnej z czego wynika, iż przy dużej kumulacji wód opadowych na drodze gminnej, wody te wcześniej przedostaną się na działkę nr [....] niż na działkę nr [....] . W związku z tym zostało wykluczone negatywne oddziaływanie wałka ziemnego na działkę nr [....] . Wykonanie nakładki bitumicznej na drodze gminnej również nie wpływa szkodliwie na nieruchomość nr [....] co wykluczyła również Pani D.K. (pełnomocnik wnioskodawczyni), stwierdzając podczas wizji w terenie, że "samo wykonanie nakładki bitumicznej na drodze gminnej nie powodowało zalewania nieruchomości nr [....] , problem pojawił się po wykonaniu "wałka ziemnego" przez Pana A.S. ". Rynna zbierająca wody opadowe z północnej czyści dachu budynku nr [....] nie powoduje znacznego zasilenia wód zbierających się na drodze gminnej, a ponieważ nie zostało udowodnione przedostawanie się tych wód na działkę nr [....] nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy tym naruszeniem a wskazywaną przez Panią D.K. szkodą. Natomiast podniesienie i utwardzenie działki nr [....] (po przyjęciu współczynnika wsiąkliwości bilans wód nie zmieni się znacząco) zmieniło stan wody na gruncie. Kierunek odpływu wody opadowej pozostał bez zmian co potwierdza mapa sytuacyjno - wysokościowa z roku 2002 pozostająca w aktach sprawy, z której wynika iż poziom terenu działki nr [....] był zawsze wyżej od poziomu terenu działki nr [....]. Należy ponadto zauważyć iż wykonana podmurówka ogrodzenia przez właścicielkę działki nr [....] zatrzymuje część wód na działce nr [....] . Wpływ blaszanego garażu nie był rozpatrywany na etapie niniejszej decyzji gdyż zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma on być usunięty. Wnioskująca przekazała na piśmie dużą ilość uwag co do błędnego wykonania nakładki asfaltowej oraz omawianego już wcześniej blaszaka. W tej kwestii Wójt Gminy L. nie zajął stanowiska, jako że nie jest organem właściwym w tej sprawie. Wątpliwości co do kompetencji biegłego powołanego na potrzeby prowadzonego postępowania zostały obszernie przez niego wyjaśnione w piśmie z dnia 20 lutego 2012 r. i nie wymagają dalszych wyjaśnień. Wykonanie odwodnienia drogi gminnej będącego przedmiotem mniejszego postępowania poprawiłoby warunki hydrologiczne na rozpatrywanym obszarze lecz w stanie obecnym nie jest to możliwe z powodu braku rozstrzygnięć co do spornej granicy pomiędzy działką drogową a działką należącą do Pani I.K.

Odwołanie od tej decyzji złożyła I.K. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazano, iż strona w pełni podtrzymuje składane wcześniej w swoich odwołaniach wnioski i żądania, w szczególności niewłaściwego zebrania materiału dowodowego. Uważa ona, że opinia hydrologiczna sporządzona przez powołanego przez Gminę L. biegłego z zakresu hydrologii jest wadliwa, niepełna nie odnosi się do wszystkich problemów naruszenia stosunków wodnych przedmiotowych działek w P. Wnioskodawczyni uważa także, że wadliwie określony został zakres zlecenia, gdyż nie uwzględnia wpływu niewłaściwego odprowadzania wód opadowych z działki drogowej zlokalizowanej na działce nr [....] . Odwołująca nie zgadza się z wnioskami opinii twierdząc, że są ze sobą sprzeczne, zaś stwierdzenie o braku zaistnienia szkody na działce nr [....] jest totalną bzdurą. Odwołująca opisała także zaniedbania Gminy C. w przedmiocie właściwego przeprowadzenia prac odwodnieniowych drogi do niej należącej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 18 czerwca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż odwołanie nie jest zasadne, gdyż dokonane w postępowaniu poprzedzającym wydaną decyzję pierwszoinstancyjną ustalenia pozwalają przyjąć, iż jakkolwiek nastąpiła niekorzystna zmiana stosunków wodnych, nie została wykazana szkoda na gruncie sąsiednim tj. na działce będącej własnością I.K. Organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania, ustalenia dokonane przez organ I instancji i przeprowadzone postępowanie dowodowe, uznając, iż ustalenia te są prawidłowe. Dalej organ przytoczył przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wskazując, iż wynika z niego ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkoda dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. W postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przed wydaniem zaskarżonej decyzji wykazano, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 29 prawa wodnego). Dla zastosowania tego przepisu wymagane jest jednak ustalenie, że to naruszenie stanu wód jest ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Tymczasem ani szkoda ani związek przyczynowy ewentualnej poniesionej szkody przez I.K. z ustaloną zmianą stanu wody na gruncie nie zostały udowodnione. Organ I instancji podjął działania w tym kierunku zarówno w trakcie oględzin na gruncie, jak i później zwracając się z prośbą o udostępnienie swojego budynku jak i filmu posiadanego przez stronę. Jednakże strona która występuje z żądaniem przywrócenia stosunków wodnych, odmówiła przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie. Sama również nie przedłożyła żadnych dowodów na zgłaszane okoliczności wystąpienia szkód na swojej działce nr [....] . Organ odwoławczy wskazał, iż strona jest równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Prawo to wynika z art. 78 k.p.a oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) a także z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Z art. 7 i 77 § l k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołania, że już samo ustalenie faktów, iż A.S. wybudował na działce drogowej , w sąsiedztwie swojej działki wałek ziemny, złe odwodnienie drogi na działce nr [....] dają przesłanki do przyjęcia zalewania należącej do niej działki . Dla zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 prawa wodnego niezbędne jest ustalenie wystąpienia szkody spowodowanej działaniem właścicieli sąsiednich działek. Skoro nie ustalono występowania jednego z elementów zastosowania normy art. 29 ustawy Prawo wodne, nie można orzec na jego podstawie.

Skargę na tę decyzję złożyła I.K. , zarzucając organom administracji obu instancji naruszenia przepisów postępowania tj art. 6, 7, 8, 76 § 3, 77 § 1 art. 80, 894 k.p.a. oraz prawa materialnego tj. art. 29 ust 2 i 3 ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu skarżąca podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu wskazuje, iż opinia hydrologiczna sporządzona przez powołanego przez Gminę L. biegłego z zakresu hydrologii jest wadliwa, niepełna nie odnosi się do wszystkich problemów naruszenia stosunków wodnych przedmiotowych działek w P.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty.

W niniejszym postępowaniu przedmiotem oceny sądu jest decyzja organów administracji odmawiająca wnioskodawczyni I.K. wydania decyzji nakazującej przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom uznając, iż wykonanie nakładki asfaltowej i wałka ziemnego na działce drogowej nr [....] oraz zlokalizowanie "blaszaka" na działce [....] zmieniło stan wody na gruncie – bez szkody dla działki nr [....] w P.

Na wstępie wskazać należy, iż w trakcie postępowania sądowego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnik zgłosiła D.K. – córka skarżącej oświadczając, iż jest aktualnym właścicielem nieruchomości – działki [....] . Z jej oświadczeń wynikało, że nieruchomość tą nabyła w drodze darowizny od skarżącej I.K. w 2009 r. Na wezwanie sądu D.K. przedłożyła dokumenty – zawiadomienie o zmianie własności oraz umowę darowizny z których to dokumentów wynika, iż 7 maja 2009 r. skarżąca I K. przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości w drodze darowizny na A.K. i D.K. Tak więc od tej chwili tj. od dnia7 maja 2009 r., to A.K. i D.K. powinni być stronami postępowania o naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości – działki [....] . Tym niemniej postępowanie toczyło się w dalszym ciągu z udziałem I.K. i to do niej skierowana została decyzja odmowna w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych na szkodę tej właśnie działki.

Zgodnie z dyspozycja art. 145 § 1. kkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z kolei przepis art. 156 pkt 4 k.p.a stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2011 r. II OSK 1347/10 orzekł, iż z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu ww. przepisu. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dla przykłady można tu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2010 r. II OSK 1324/09, gdzie wyrażono pogląd, iż przesłanie decyzji określonej osobie nie jest w każdej sytuacji uznawane za skierowanie do niej decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. "Skierowanie decyzji" w rozumieniu tego przepisu oznacza rozstrzygnięcie w tej decyzji o prawach i obowiązkach tej osoby, czyli ukształtowanie nią w sposób wiążący jej sytuacji prawnej. Taki też pogląd prezentowany jest w doktrynie (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 912-913).

Poglądy te sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Z nieważnością o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na nią określonych praw lub obowiązków. W ocenie sądu z decyzją kształtującą mamy do czynienia nie tylko w sytuacji pozytywnego wyrzeczenia o przyznaniu prawa lub nałożeniu obowiązku ale też kiedy organ odmawia stronie przyznania praw lub nałożenia obowiązku zgodnego z jej żądaniemn złożonym we wniosku o wszczęcie postępowania.

Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ odmówił wnioskodawczyni I.K. wydania decyzji nakazującej właścicielowi działki [....] i Wójtowi Gminy C. przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom uznając, iż do prawda podmioty te dopuściły się naruszenia stosunków wodnych, bez szkody jednak dla właściciela działki nr [....] . Decyzja w pierwszej instancji została wydana 30 marca 2012 r., zaś w drugiej instancji 18 czerwca 2012 r. - zatem w okresie kiedy skarżąca od trzech lat nie była właścicielem działki a co za tym idzie nie miała przymiotu strony. Z chwilą zbycia nieruchomości sprawa przestała dotyczyć sfery jej praw i obowiązków opartych na przepisach materialnego prawa administracyjnego. Nie miała więc interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. a jej interes z uwagi, na dalsze zamieszkanie na tej nieruchomości w oparciu o stosunek obligacyjny – umowę dożywocia, miał charakter interesu faktycznego, który nie dawał jej możliwości dalszego zachowania przymiotu strony wszczętego na jej wniosek postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Z momentem przeniesienia własności przymiot strony w tym postępowaniu uzyskali A.K. i D.K. i to do nich powinna być kierowana decyzja rozstrzygająca sprawę w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych ze szkodą na działkę [....] .

Bez znaczenia dla oceny prawnej zaistniałej sytuacji jest fakt, iż D.K. brała udział w postępowaniu jako pełnomocnik swojej matki i niewątpliwie wiedziała o przebiegu postępowania i treści decyzji (decyzja ta została jej doręczona jako pełnomocnikowi), gdyż przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłankę stwierdzenia nieważności określa kierowanie decyzji – a więc kształtowanie sytuacji prawnej - do podmiotu nie będącego stroną danego postępowania administracyjnego. Bez znaczenia jest przy tym czy podmiot który jest faktyczną stroną tego postępowania ma wiedzę o jego przebiegu czy też zna treść roztryśnięcia. Nie można też uznać, iż sam fakt doręczenia decyzji D.K. skutkuje przyjęciem, iż to do niej decyzja była kierowana. Z decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że była ona kierowana do pełnomocnika I.K. (rozdzielnik zamieszczony 4 str. decyzji) zaś decyzja organu odwoławczego, wprawdzie na rozdzielniku nie wskazuje na to czy D.K. decyzja zostaje doręczona jako stronie czy pełnomocnikowi, ale z wyrzeczenia wyraźnie wynika, iż rozpatruje on odwołanie I.K. działającej przez pełnomocnika D.K. Także z treści uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy zajmuje stanowisko, iż " ... ani szkoda ani związek przyczynowy ewentualnej poniesionej szkody przez p. I.K. z ustaloną zmianą stanu wody na gruncie nie zostały udowodnione" (str. 5 decyzji). Po pierwsze wynika z tego, iż organ wyraźnie kieruje decyzję do I.K. odmawiając ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez nakazanie podmiotom dopuszczającym się naruszenia stosunków wodnych przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom a po drugie w sposób nie budzący wątłości D.K. traktuje jako pełnomocnika swojej matki a więc podmiot który nie ma swojego interesu prawnego a jedynie reprezentuje stronę. Na odróżnienie kierowania decyzji od jej doręczenia zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym wyżej wyroku z dnia 15 września 2011 r. II OSK 1347/10. Nie można więc uznać, że organ kierował decyzje także do D.K. . Wskazać też należy, iż współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości był także A.K. , a w stosunku do niego nie były przez organ dokonywanie jakiekolwiek czynności w związku z postępowaniem o naruszenia stosunków wodnych ze szkodą na działkę której był współwłaścicielem.

Bez znaczenia prawnego dla zaistniałej sytuacji jest także to czy organy wiedzę o fakcie zbycia przez I.K. własności przedmiotowej nieruchomości miały czy też nie miały a jeżeli nie miały (z braku powiadomienia przez zainteresowanych) to czy ponoszą lub nie ponoszą winy co do braku wiedzy o zmianie kręgu stron postępowania. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie uzależnia bowiem stwierdzenie nieważności decyzji z powodu kierowania jej do podmiotu nie będącego stroną od wiedzy czy też zawinienia organów administracji, a jedynie od stwierdzenia samego faktu wadliwego skierowania decyzji. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. I OSK 829/11 LEX nr 1216580 wskazując, iż decyzja skierowana do nieżyjącej już osoby rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na taką kwalifikację omawianej wady decyzji nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r. I SA/Wa 2138/09 orzekł, iż skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną, i nawet gdy z akt sprawy nie wynika, aby organ miał wiedzę co do zmiany strony, stanowi, że decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art.156 § 1 pkt 4 k.p.a. Podobnie orzekł.

W ocenie sądu bez znaczenia jest także to, że pierwotnie D.K. była stroną tego postępowania i jego inicjatorem. Z chwilą zbycia nieruchomości utraciła bowiem przymiot strony i nie mogła być adresatem – podmiotem w stosunku do którego organ kieruje decyzję, kształtując tym samym jej sytuację prawną. Podmiotami tymi powinni być D.K. i A.K.

Ponieważ dostrzegł wadę postękania skutkującą nieważnością decyzji, przedwczesnym jest ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów skargi. Pogląd ten byłby bowiem wiążący dla organu w sytuacji konieczności prowadzenia postępowania z udziałem nowych stron.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. art. 145 § 1. pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji