Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 798/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skarg J. F. oraz Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w Z. na decyzję Wojewody z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania prac oraz umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. F. kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [....] , wydaną na podstawie art. 9a i art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.- dalej u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J.F. od decyzji nr 1 Starosty [....] z dnia 19 października 2015 r. nr [....] , Wojewoda [....] uchylił w całości zaskarżoną decyzję zobowiązał:

a) J.F. do udostępnienia Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [....] o pow. 1,2080 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3462 ha i nr [....] o pow. 0,4494 ha - położone w obr. [....] , jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F. , w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x0 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [....] ) metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [....] o pow. 0,4200 ha położonej w obr. [....] , jedn. ewid. Z. ,

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,5063 ha i nr [....] o pow. 1,2080 ha położone w obr. [....] , jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F. w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działkach nr [....] o pow. 1,2080 ha, nr [....] o pow. 3464 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3462 ha i nr [....] o pow. 0,4494 ha poł. w obr. [....] , jedn. ewid. Z. oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [....] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [....], jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu;

b) [....] sp. z o.o. w Z. w organizacji do udostępnienia Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. :

- nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,3464 ha i nr [....] o pow. 1,2080 ha położone w obr. [....], jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F. , obciążonej służebnością na rzecz [....] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji jako właściciela działki nr [....] o pow. 0,64 ha położonej w obr. [....] , jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x0 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [....] ) metodą rękawa utwardzonego, oraz udostępnienia tej nieruchomości w celu dojazdu do części koniecznej do wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x0 300 na działce nr [....] o pow. 0,4200 ha poł. w obr. [....] , jedn. ewid. Z. , które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działek zajętych przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych, w tym zapewnienia dojazdu,

- a nadto orzekł o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie objętym w decyzją nr [....] Starosty K. z dnia 19 października 2015 r. nr [....] , dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót.

W uzasadnieniu powyższego Wojewoda [....] nawiązał do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, zarzutów odwołania, postanowienia z dnia 15 grudnia 2015 r., znak: [....] , którym Starosta K. odmówił uzupełnienia decyzji nr 1 z dnia 19 października 2015 r. nr [....] [....] a także pisma J.F. złożonego w K. w związku z tym postanowieniem .

Po przedstawieniu w powyższy sposób dotychczasowego przebiegu postępowania Wojewoda [....] zacytował art. 124b ust. 1 - 3 u.g.n. a następnie wyjaśnił, że pismem z dnia 15 września 2014 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. wystąpiło z wnioskiem o wydanie rozstrzygnięcia, w trybie powołanych uprzednio regulacji, m.in. w stosunku do stanowiących przedmiot niniejszej decyzji działek, w celu wykonania niezbędnego remontu kanalizacji sanitarnej tłocznej. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [....] przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym J.F. Zgodnie z umową ustanowienia służebności z dnia 23 października 2008 r., sporządzoną w formie aktu notarialnego nr Rep. [....] , działki nr [....] i nr [....] obciążone są służebnością na rzecz właściciela działki nr [....] o pow. 0,65 ha, położonej w Z. , którym zgodnie z księgą wieczystą nr [....] jest [....] sp. z o.o. w Z. , w organizacji. Pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. J.F. będący jedynym wspólnikiem tego podmiotu poinformował - "w dniu 2 lipca 2015 r. otrzymałem pisemną rezygnację J.K. ze stanowiska spółki [....] sp. z o.o. (...) Pomimo mojej prośby J.K. nie przedstawił mi stanu spraw spółki, jej stanu finansowego ani nie przekazał żadnych dokumentów. Z tego względu od chwili rezygnacji J.K. w spółce [....] sp. z o.o. nie powołano likwidatora ".

Z brzmienia przepisu art. 124b u.g.n. wynika że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości konieczność przeprowadzenia omawianego remontu. Jak wskazano bowiem we wniosku, realizacja przedmiotowej inwestycji pozwoli na wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia ludzi, polegającego na możliwości skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych, przedostania się do gleby mikroorganizmów występujących w ściekach oraz wszystkich grup robaków pasożytniczych, które to niebezpieczeństwo może nastąpić bezpośrednio przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również pośrednio przez inne organizmy, które przenoszą mikroorganizmy. Jak wskazano, zagrożenie to powstanie w momencie usunięcia z nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr [....] [....] [....] [....]- obr. [....] , jedn. ewid. Z., rurociągu kanalizacji sanitarnej tłocznej, tj. rur PE 2x 0 315 mm, w związku z decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2015 r. nr [....] o nakazie rozbiórki tegoż rurociągu. W opinii Starosty K. , złożenie skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego oraz w związku z tym wstrzymanie jej wykonania jedynie oddaliło moment usunięcia sieci, niemniej ostateczne nałożenie obowiązku niezwłocznej rozbiórki jest realne (wyrokiem z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1306/15, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję z dnia 23 lipca 2015 r. nr [....] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] w K. nr [....] z dnia 10 października 2014 r.: znak [....] ., od orzeczenia tego została jednak złożona skarga kasacyjna). Usunięcie tej sieci z powyższych działek spowoduje, iż na przedmiotowej nieruchomości brak będzie sprawnych urządzeń umożliwiających przepływ ścieków.

W opinii organu odwoławczego, rację ma więc Starosta K. , iż taka sytuacja wymaga przeprowadzenia omawianego remontu.

Za spełniony uznać należy także drugi z wyżej wymienionych warunków, to znaczy brak wyrażenia zgody przez J.F. oraz [....] sp. z o.o. z siedzibą w Z. w organizacji na przeprowadzenie remontu. Brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca nie będzie chciał spełnić. Z akt sprawy wynika zaś, że wnioskodawca wielokrotnie występował w tym zakresie do J.F. (m.in. pisma z dnia 13 września 2013 r., z dnia 26 listopada 2013 r., z dnia 18 marca 2014 r., z dnia 14 kwietnia 2014 r., z dnia 29 lipca 2014 r.), jednak ten nie wyraził wymaganej zgody (m.in. pisma odwołującego z dnia 12 marca 2014 r. oraz z dnia 8 lipca 2014 r.). W złożonym odwołaniu skarżący nadal zgłasza sprzeciw wobec planowanego remontu. Do [....] sp. z o.o. w Z. wnioskodawca skierował pisma z dnia 27 października 2014 r., z dnia 18 listopada 2014 r. oraz z dnia 2 lutego 2015 r., jednak podmiot ten nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi.

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem wystąpiło Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , które na podstawie przepisu art. 5 ust.1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 139) obowiązane jest m.in. zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków (w myśl odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [....] przedmiotem działalności ww. przedsiębiorstwa jest m.in. "odprowadzanie i oczyszczanie ścieków"). Inaczej niż w przypadku art. 124, zobowiązanie właściciela lub użytkownika wieczystego do udostępnienia nieruchomości i znoszenia określonych czynności związanych z utrzymaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nie następuje na podstawie decyzji zezwalającej na założenie tych ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, ale na podstawie odrębnej decyzji wydawanej niezależnie od tego, czy ciągi drenażowe, przewody lub urządzenia wybudowane zostały w ramach zajęcia nieruchomości na podstawie uprzedniej decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości. Brak tytułu prawnego do nieruchomości, zarówno w chwili wznoszenia urządzeń, jak i w wyniku utraty wcześniej posiadanego tytułu, nie stanowi przeszkody do uzyskania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. Wnioskodawca powinien jedynie wykazać, że ma obowiązek usuwania awarii (konserwacji, remontu) danego urządzenia. Uprawniony do uzyskania decyzji jest przede wszystkim podmiot, o którym mowa w art. 124 ust. 2. Na podmiocie tym będzie bowiem spoczywał z reguły ustawowy obowiązek usuwania awarii, konserwacji czy remontów urządzeń. Przyjmuje się iż podmiotem, który może wystąpić o wydanie decyzji jest przedsiębiorca przesyłowy bez względu na formę prawną prowadzonej działalności (np. spółka prawa handlowego), a także bez względu na udział w kapitale zakładowym podmiotów publicznych (Skarbu Państwa, czy jednostki samorządu terytorialnego).

Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uznania za istotne licznych zarzutów zawartych w samym odwołaniu oraz późniejszych pismach, odnoszących się do kwestii braku tytułu prawnego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. do obiektów, urządzeń i składników stanowiących przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wobec formy prawnej umowy z dnia 30 kwietnia 2001 r. zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , a Gminą Z. oraz mających się z tym wiązać skutków. Tym samym skoro wnioskodawca dokonuje, czy też dokonywał przesyłu ścieków przedmiotowym rurociągiem (a to w świetle całości zgromadzonych akt sprawy nie może budzić wątpliwości) i nie można odmówić mu statusu "przedsiębiorcy przesyłowego", to podnoszone przez odwołującego zarzuty pozostają bez znaczenia w prowadzonym postępowaniu. Na marginesie należy zauważyć, iż nawet gdyby hipotetycznie przyznać rację odwołującemu w powyższym zakresie, to do pisma z dnia 19 stycznia 2016 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. załączyła kopię umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i ruchomości z dnia 12 listopada 2015 r. Rep. [....] , zawartą w formie aktu notarialnego pomiędzy Gminą Z. , a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych w Z. Jednocześnie nie można podzielić zdania J.F. , iż na skutek "umartwienia i odłączenia w 2012 roku" przedmiotowy rurociąg stał się częścią nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,5063 ha, nr [....] o pow. 1,2080 nr [....] o pow. 3464 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3462 ha i nr [....] o pow. 0,4494 ha - obr. [....] , jedn. ewid. Z., na podstawie art. 191 k.c. Słuszne jest w tym zakresie stanowisko Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. ,przedstawione w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., iż w kontekście brzmienia art. 49 k.c. urządzenia przesyłowe stają się samodzielnymi rzeczami ruchomymi na mocy faktu przyłączenia do przedsiębiorstwa, nie zaś na mocy czynności prawnej, a w konsekwencji, że omawiany rurociąg wszedł w skład Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z., o czym świadczy wieloletnie przesyłanie przez ten podmiot ścieków tymże rurociągiem.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wadliwości przeprowadzonego przez Starostę K. postępowania z uwagi na fakt reprezentowania w nim wnioskodawcy przez A.W. - członka zarządu powiatu [....] , oraz braku wyłączenia od udziału w nim aktualnego Starosty K. – J.K. Abstrahując od zasadności zarzutów dotyczących A.W. (pełnienie przez tę osobę członka zarządu Powiatu K. pozostaje bez związku z niniejszą sprawą, gdyż orzekający w niej Starosta K. nie działa tutaj w imieniu jednostki samorządu terytorialnego jaką jest Powiat K. , która to jednostka nie jest stroną niniejszego postępowania, lecz jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej) zauważyć należy, iż osoba ta nie była jedyną reprezentująca wnioskodawcę w niniejszym postępowaniu, gdyż choćby już na etapie drugoinstancyjnym wnioskodawcę reprezentował - a tym samym należy uznać, iż potwierdzał i legitymizował czynności dotychczas podejmowane przez wnioskodawcę - Prezes Zarządu R.W. Odnośnie kwestii wyłączenia Starosty K. Wojewoda [....] zawarł już swoje stanowisko w znajdującym się w aktach sprawy postanowieniu z dnia 10 listopada 2014 r. nr [....], uznając, iż brak podstaw do takiego działania.

Kolejny zarzut podnoszony wielokrotnie przez skarżącego dotyczy naruszenia przez Starostę K. art. 124b u.g.n., gdyż jak twierdzi okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości, iż wniosek dotyczy przebudowy lub ewentualnie odbudowy, a przedstawione w nim planowane czynności nie mieszczą się w zakresie konserwacji, remontu oraz usuwaniu awarii. Wskazywany zakres prac wymagałby uzyskania nowej decyzji o pozwalaniu na budowę (w celu przeprowadzenia przebudowy lub odbudowy sieci kanalizacyjnej), a tym samym niemożliwe jest procedowanie w oparciu o przepis art. 124c ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z definicjami użytymi w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem zmiany charakterystycznych parametrów technicznych obiektu podlegającego przebudowie (art. 3 pkt 7b). W przypadku sieci charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a). Natomiast przez pojęcie remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8). Prawidłowa kwalifikacja robót budowlanych, jest istotna ze względu na determinację działań jakie winien podjąć inwestor, gdyż w zależności od rodzaju tych robót może być on obowiązany do dokonania zgłoszenia właściwemu organowi rozpoczęcia robót budowlanych lub uzyskania pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę definicje, istotnym w sprawie jest rozróżnienie odbudowy od przebudowy i remontu. Przebudowa i remont nie stanowią budowy, lecz są robotami budowlanymi i dotyczą wyłącznie istniejącego obiektu, bez względu na to czy jest użytkowany, czy też nie. Natomiast odbudowa, to rodzaj budowy, w wyniku której powstaje nowy obiekt budowlany w miejscu istniejącego wcześniej obiektu, który uległ całkowitemu lub częściowemu zniszczeniu. Odrębna, bardziej szczegółowa definicja odbudowy, określona została w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2001 r., Nr 84, póz. 906 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 tej ustawy, odbudowa to odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części:

a) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego - w dotychczasowym miejscu,

b) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo o innych wymiarach - na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Jak z powyższego wynika odróżnienie odbudowy od budowy, z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane, ma czysto teoretyczne znaczenie, gdyż w ustawie tej odbudowa nie jest zaliczona do odrębnego rodzaju robót budowlanych, lecz wymieniona jest jako rodzaj budowy. Natomiast z punktu widzenia regulacji określonej w ustawie o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, ma już bardziej praktyczne konsekwencje i jest mniej rygorystyczna.

Planowane przez wnioskodawcę roboty budowlane są remontem, gdyż w wyniku tych robót pozostanie ta sama sieć i jej przebieg nie ulegnie zmianie, a jak wynika z materiału dowodowego, kanalizacja sanitarna wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w dniu 23 sierpnia 1993 r. Jest to zatem istniejący obiekt liniowy, obecnie nieużytkowany ze względu na swój stan techniczny. Z treści materiału dowodowego nie wynika również, by część tego obiektu miała zostać rozebrana. Remont kanalizacji metodą rękawa utwardzonego stanowi bezodkrywkową metodę renowacji rurociągu. Są to roboty budowlane polegające na naprawie istniejącego kanału poprzez jego uzupełnienie lub wzmocnienie i uszczelnienie, a w skrajnych wypadkach zastąpienie nowym materiałem, przy jednoczesnym zachowaniu całej budowli. Zastosowanie tej metody możliwe jest po wcześniejszej penetracji kanału urządzeniami TV w celu określenia jego stanu technicznego oraz jego drożności.

Zgodnie z obowiązującymi od dnia 28 czerwca 2015 r. przepisami ustawy Prawo budowlane, remont przedmiotowej kanalizacji sanitarnej zwolniony został z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 2a tej ustawy, wykonanie remontu obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zwolnione zostało z obowiązku zgłoszenia. Z art. 29 ust. 1 pkt 19a omawianej regulacji wynika zaś, że budowa sieci m.in. kanalizacyjnych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia. Fakt nieużytkowania obiektu budowlanego nie jest kryterium pozwalającym na stwierdzenie, że obiekt ten przestaje być obiektem budowlanym i nie mają wobec niego zastosowania przepisy prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe wskazany zarzut J.F. również uznać należy za niezasadny.

Brak także podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego co do naruszenia zasady równości stron postępowania, gdyż z treści akt sprawy nie można wysnuć takiego wniosku. Z kolei samo zwracanie się przez wnioskodawcę do Starosty K. "poza oficjalną drogą administracyjną" (tj. za pomocą poczty elektronicznej) oraz użycie przez niego sformułowania - "proszę o zrozumienie dla naszej trudnej sytuacji", w żaden sposób nie świadczy o sposobie prowadzeniu postępowania przez organ pierwszej instancji, lecz jedynie o działaniach podejmowanych przez wnioskodawcę, który w całym toku postępowania wskazywał na konieczność szybkiego rozpatrzenia złożonego wniosku.

Niezasadny jest zarzut braku zawieszenia przez Starostę K. postępowania, pomimo zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa dotyczącego czynu, mającego w opinii odwołującego, bezpośredni wpływ na niniejszą sprawę. Nie sposób bowiem uznać, by prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla [....] postępowanie (pomimo podjętej w tym zakresie przez organ odwoławczy próby, tj. wystosowania pisma z dnia 24 marca 2016 r. nie udało się pozyskać od prokuratury informacji na temat stanu przedmiotowego postępowania) mogło zostać uznane za zagadnienie wstępne w niniejszym. Zależność, o której mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyrażać się musi w istnieniu bezpośredniego związku przyczynowego polegającego na tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.

Organ odwoławczy uznał , że nie zasługują też na uwzględnienie wnioski J.F. o powtórzenie wszelkich czynności dokonanych w sprawie - zdaniem skarżącego - bez udziału strony, tj. [....] sp. z o.o. w Z. W aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez ten podmiot zawiadomienia Starosty K. z dnia 20 października 2014 r. nr [....] o przedmiotowym postępowaniu, w którym to zawiadomieniu poinformowano strony o treści art. 41 § 1 k.p.a. Oznacza to, że [....] sp. z o.o. w Z. wiedziała o postępowaniu oraz o konieczności powiadomienia organu o zmianie adresu, a tym samym nieodbieranie przez ten podmiot późniejszej korespondencji w sprawie nie powoduje, iż tak przeprowadzone postępowanie można by uznać za wadliwe w kontekście art. 10 k.p.a. Samo ogólne oświadczenie J.K. o tym, iż nie dokonywał on odbioru korespondencji od Starosty K. oraz Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , wobec niebudzącej wątpliwości treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym widnieje podpis J.K., nie może być uznane za wystarczające do podważenia prawidłowości zarówno dokonania wezwania o wyrażenie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości, jak i przeprowadzonego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Zarzut nieokreślenia w zaskarżonej decyzji terminu ograniczenia praw skarżącego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy uznał za uzasadniony o tyle, że wskazany w decyzji okres 6 miesięcy, jakkolwiek co do zasady zgodny z treścią art. 124b, to jednak nie jest wystarczająco zindywidualizowany i dostosowany do rzeczywistych potrzeb planowanych do przeprowadzenia prac. Wskazanie w przepisie terminu 6 miesięcy określa bowiem jedynie maksymalny okres udostępnienia nieruchomości w tym trybie i nie zwalania organu administracji publicznej od zbadania, na jaki okres w rzeczywistości konieczne jest udostępnienie nieruchomości.

Organ odwoławczy zauważył też, że w piśmie z dnia 19 stycznia 2016 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. wskazało, iż wszystkie prace związane z remontem przedmiotowej kanalizacji wraz z rekultywacją terenu zostaną przeprowadzone na działkach w terminie nieprzekraczającym 21 dni, zaś ich wykonanie nastąpi metodą rękawa utwardzonego. Okoliczność ta potwierdza zatem, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zobowiązywania odwołującego do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres wielokrotnie dłuższy , co mogło budzić uzasadnione obawy podmiotów ograniczanych.

Z uwagi na powyższe zaszła konieczność uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Starosty K. oraz orzeczenia zgodnie z nowym aktualnym wnioskiem Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. Rozstrzygnięcia uwzględnia skrócenie do niezbędnego minimum okresu udostępnienia nieruchomości (tj. 21 dni) oraz precyzyjne wskazuje metodę przeprowadzenia robót (tj. metodę rękawa utwardzonego), co winno przyczynić się do zmniejszenia uciążliwości dla ograniczanych podmiotów. Ponadto wśród działek, na których przeprowadzone zostaną prace (a nie tylko służących jako droga dojazdowa) wymienić należało zgodnie z wnioskiem również działkę nr [....] (działki nr [....] [....] , a także działka nr [....] , nie stanowią przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją), co w żaden sposób nie narusza zasady dwuinstancyjności, gdyż konieczność przeprowadzenia remontu także na niej wynika choćby z treści załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należało umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji Starosty K. , dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót. Obowiązek taki wynika bowiem z mocy samego prawa (at. 124 ust. 4 w związku z art. 124b ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [....] , wnieśli w terminie J.F. i Przedsiębiorstwo Usług komunalnych Sp. z o.o. w Z.

J.F. domagał się o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie :

- naruszenie art. 233 k.c. w zw. z art. 124b u.g.n. poprzez wydanie decyzji na wiosek Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. dotyczącej infrastruktury będącej własnością skarżącego;

- art. 7, art. 8, art. 9 i art 10 § 1 k.p.a. w wz. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 k.p.a. poprzez wadliwie przeprowadzenie postępowania dowodowego, pozostawienie bez rozpoznania i odpowiedzi wniosków dowodowych skarżącego, niepowtórzeniu przeprowadzonych czynności z udziałem uczestnika postępowania, tj. [....] Sp. z o.o., pominięcie wniosku o ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie oraz błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełnienia przed wydaniem decyzji;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwą miejscowo jednostkę organizacyjną prokuratury w sprawie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, jakiej dokonał sam organ pierwszej instancji;

- art. 61 k.p.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 124b u.g.n. poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania pomimo braku spełnienia przesłanek przez wnioskodawcę;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w wz. z art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i nieprawidłowe stosowanie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania;

- art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do czynności nie będących konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, a daleko wykraczających poza wskazane czynności;

- art. 124b u.g.n. poprzez wydanie decyzji na wniosek podmiotu nie posiadającego legitymacji czynnej w sprawie i nie posiadającej tytułu do przedmiotowej infrastruktury;

- art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do obiektów nie spełniających przesłanki "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń";

- art. 124b w zw. z art. 124 u.g.n. poprzez jego zastosowanie pomimo nie spełnienia ustawowych przesłanek przez wnioskodawcę oraz wydanie na podstawie art. 124b decyzji noszącej znamiona decyzji określonej w art. 124 u.g.n.;

- art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się pracownika organu pomimo, iż Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. było reprezentowane przez członka zarządu powiatu krakowskiego A.W.;

- art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu pierwszej instancji pomimo, iż członek zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. A.W. pełni funkcję członka zarządu powiatu [....] i brała czynny udział w niniejszym postępowaniu reprezentując Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. ,

- art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu pierwszej instancji pomimo, iż jedną z okoliczności podnoszonych w postępowaniu była wadliwość czynności prawnej której stroną była Gmina Z. , której wójtem i reprezentantem w chwili dokonywania tej czynności był J.K. piastujący aktualnie funkcję Starosty K. ;

- zasady art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. poprzez ujawnienie stronniczego stosunku w postępowaniu przed rozstrzygnięciem sprawy, pomocy jednej ze stron postępowania przy jednoczesnym pokrzywdzeniu pozostałych uczestników, w tym ujawnieniu merytorycznego rozstrzygnięcia prawie rok przed wydaniem skarżonej decyzji oraz poświadczania kopii dokumentów (kserografii) przedkładanych organowi pierwszej instancji przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. , pomimo nie przedkładania przez nie oryginałów tych pism,

- naruszenie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n. ze względu na naruszenie obowiązku wskazania okresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.), gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego.

Powyższe zarzuty J.F. rozwijał w uzasadnieniu skargi w sposób zbieżny z argumentacją odwołania.

Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Spółka z o.o. w Z. zarzucało organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. określenie terminu zobowiązania J.F. oraz [....] Spółka z o.o. w organizacji do udostępnienia nieruchomości na okres 21 dni od doręczenia niniejszej decyzji, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego organ drugiej instancji ustalił, iż minimalny niezbędny okres dysponowania nieruchomością to 21 dni od dnia wydania nieruchomości przez J.F.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Wojewody [....] , na podstawie art. 145a §1 p.p.s.a., do wydania w terminie 21 dni decyzji w niniejszej sprawie, prawidłowo określającej moment wygaśnięcia zobowiązania J.F. oraz spółki [....] do udostępnienia skarżącej spornej nieruchomości, tj. ustalając termin zobowiązania na 21 dni od wydania nieruchomości Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. Z. przez J.F. , na pisemne wezwanie Spółki, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca podkreśliła, że Wojewoda [....] w całości zaaprobował jej stanowisko, zgodnie z którym wszelkie prace wymagające udostępnienia nieruchomości będą trwały nie dłużej niż 21 dni. Tymczasem w sentencji decyzji ustalono termin zobowiązania adresatów tego rodzaju, że skarżąca miałaby szansę wykonać remont infrastruktury przesyłowej tylko i wyłącznie pod warunkiem, że weszłaby na nieruchomość w następnym dniu po otrzymaniu decyzji organu drugiej instancji i już następnego dnia po jej otrzymaniu byłaby gotowa do prowadzenia prac remontowych. Takie zastosowanie w niniejszej sprawie przez Wojewodę [....] art. 124b u.g.n. jest sprzeczne z ratio legis rzeczonego przepisu, którego celem jest umożliwianie określonym podmiotom dokonywania niezbędnych remontów w razie sporu z właścicielem nieruchomości. Kłóci się ponadto ze zdrowym rozsądkiem oraz treścią uzasadnienia powyższej decyzji. Organ odwoławczy był powiadamiany, iż wykonanie remontu spornej infrastruktury wymaga przygotowania oraz dostawy niezbędnych materiałów (m.in. rękawa utwardzanego), a skarżąca nie może wejść na teren nieruchomości bez uprzedniego wezwania, a może nawet bez przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego co do tej decyzji. Jest także oczywiste, iż nie można rozpocząć prac remontowych na nieruchomości w dniu otrzymania zaskarżonej decyzji, ani też w dniach kolejnych, bez wcześniejszego podjęcia czynności przygotowawczych, w tym przede wszystkim bez zamówienia materiałów koniecznych do wykonania rękawa termoutwardzalnego, które muszą być dla tego celu specjalnie wyprodukowane, albowiem materiałów takich nie można z przyczyn technologicznych wcześniej zamówić i magazynować, a także bez zlecenia tych robót firmie specjalistycznej. Z tego względu skierowany do Starosty K. wniosek dotyczył maksymalnego przewidzianego w ustawie 6-miesięcznego terminu ograniczenia prawa. Natomiast termin 21-dniowy określony w toku postępowania administracyjnego, dotyczył jedynie sprecyzowania niezbędnego minimum faktycznego prowadzenia robót remontowych na nieruchomości J.F.

Nadto organ odwoławczy nie rozumie istoty remontu sieci kanalizacyjnej, skoro nie zadbał o to, aby obie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu remontu zostały wydane tego samego dnia.

W odpowiedzi na obie skargi Wojewoda [....] wnosił o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Sprawa ze skargi J.F. została zarejestrowana do sygn. akt II SA/Kr 798/16, natomiast sprawa ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. – do sygn. akt II SA/Kr 875/16.

Wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Kr 798/16, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia organów administracji publicznej w niniejszej sprawie zostały wydane na podstawie przepisów art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r.. poz. 1774 ze zm.). Stosownie do art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Jak stanowi art. 124b ust. 2 u.g.n., decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 124b ust. 5 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej.

Przesłankami zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. są: wystąpienie konieczności wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń i jednoczesny brak zgody na takie udostępnienie właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 846/15, Lex Omega nr 1939336). Wniosek powinien pochodzić od podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Konserwacja, remonty oraz usuwanie awarii może dotyczyć tylko takich ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, które nie należą do części składowych nieruchomości.

Kontrola wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że organy orzekające kolejno w obu instancjach prawidłowo wyłożyły i zastosowały powyższe przepisy prawa materialnego, nie uchybiając nadto przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik spraw albo skutkujący wystąpieniem wad kwalifikowanych, przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. złożyło w dniu 28 lipca 2014 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z., powołując się na konieczność wykonania niezbędnego remontu kanalizacji sanitarnej tłocznej. W myśl danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr KRS 0000021889) przedmiotem działania wnioskodawcy jest m. in. odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.) przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków.

Nieruchomość, której dotyczy wniosek (działki nr [....] [....] [....][....] oraz [....] w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna Z. ), stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F. Ponadto działki nr [....] i [....] obciążone są służebnością na rzecz właściciela działki nr [....] , którym aktualnie jest [....] sp. z o.o. w Z. w organizacji.

We wniosku z dnia 28 lipca 2014 r. (k. 129-132 t. I akt organu pierwszej instancji) wskazano, że Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. dla zapewnienia ciągłości bezawaryjnego odprowadzenia ścieków komunalnych z 23 obszaru Gminy Z. (do 200 m3/h) kolektorami tłocznymi 2x0 300mm przez działki nr nr [....] [....] [....] w R. , ma obowiązek niezwłocznie przystąpić do prac polegających na wykonaniu remontu kolektorów w celu usunięciu awarii wynikającej z rozszczelnienia kielichów rur żeliwnych kanalizacji tłocznej na spornych działkach. Obiekty przepompowni [....] na działce nr 1[....] w R. oraz rurociągi tłoczne na działkach nr nr [....] [....] [....] w R. zostały wybudowane około 1994 r. przez Gminę Z. w ramach inwestycji "kanalizacja sanitarna Etap II w Z. ", zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [....] z dnia 23 sierpnia 1993 r. wydaną przez Urząd Rejonowy w K. Wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej ścieki są odprowadzane rurociągiem tymczasowym, który został wybudowany zgodnie z porozumieniem pomiędzy Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z., a właścicielem działek nr nr [....][....] [....] w R. W porozumieniu określono zgodę na wejście w teren, zmianę trasy rurociągu tłocznego oraz zasady wykonania przyłączy do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej. Zlecono prace projektowe, jednakże z uwagi na rozległą awarię mającą miejsce w 2012 r., mimo braku decyzji administracyjnych, postanowiono o natychmiastowej przebudowie rurociągu według uzgodnionej nowej trasy. Właściciel nieruchomości w dniu 19 lipca 2013r. w formie pisemnej wycofał się z porozumienia i złożył zawiadomienie do nadzoru budowlanego o nielegalności budowy. Przedsiębiorstwo nie może zalegalizować inwestycji, gdyż właściciele przedmiotowych działek nie wyrażają zgody na wykorzystanie terenu. Dlatego uznano ten rurociąg za tymczasowy, przeznaczony do rozbiórki w obliczu toczącego się postępowania w nadzorze budowlanym. Wobec powyższych faktów należy jak najszybciej przystąpić do remontu kolektorów tłocznych na działkach nr nr [....] [....] [....] w R. , aby zapobiec wystąpieniu nieprzewidywalnego w skutkach zagrożenia dla środowiska, które może spowodować zanieczyszczenie powierzchni ziemi i wód oraz zagrożenie stanu sanitarno-epidemiologicznego, a nawet życia.

Wniosek został ponowiony przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. pismem z dnia 15 września 2014 r. (k. 335-339 t. II akt organu pierwszej instancji). Doprecyzowano w nim, że według oceny stanu technicznego kolektorów, uszczelnienia kielichów uległy w wielu miejscach degradacji (prawdopodobnie na skutek chemicznego działania ścieków oraz niekontrolowanego osiadania rurociągu), występują również pęknięcia oraz wrośnięte przez połączenia kielichowe korzenie i liczne przeciw spadki. W obu rurociągach na całej długości zalega muł o miąższości od 5 do 2cm. Wnioskodawca podkreślił, że obszar spornych działek położony jest na terenie [....] Parku Krajoznawczego i w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przyrody [....] , a dodatkowo objęty jest strefą ochronną pośrednią ujęcia wody na rzece [....] w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Negatywne oddziaływanie ścieków z nieszczelnej kanalizacji na środowisko, to potencjalne zagrożenie skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych. Do gleby mogą przedostawać się liczne patogenne mikroorganizmy występujące w ściekach oraz wszystkie grupy robaków pasożytniczych. Skażenie może odbywać się zarówno przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również poprzez dzikie ptaki, zwierzęta i owady żyjące w sąsiedztwie, które przenoszą mikroorganizmy. Zanieczyszczenia te mogą spowodować także skażenie wód rzeki [....] , a tym samym spowodować poważne zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne dla ludzi. W drugim z omawianych pism wnioskodawca sprecyzował, że usunięcie awarii zostanie wykonane metodą bezwykopową poprzez wykonanie tzw. rękawa nasączonego żywicą oraz częściowo metodą rozkopową, polegającą na wymianie starych rur na nowe. W ramach wymiany w miejscu starego rurociągu miałyby zostać położone nowe rury w miejscu dotychczasowych. Nowe rury miałyby posiadać te same parametry. Metoda rękawa polegać miałaby na utworzeniu na wewnętrznej powierzchni kanału wykładziny, dopasowanej do kształtu kanału. Utwardzona wykładzina powinna pełnić rolę kanału zastępczego, pokryć pęknięcia i uszczelnić kanał.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej prawidłowo zakwalifikowały objęte wnioskiem prace, jako remont istniejącej sieci sanitarnej. W zaskarżonej decyzji poddano analizie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.- dalej P.b.). Stosownie do art. 3 pkt 6 P.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b. budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego są robotami budowlanymi. Ustawodawca nie zaliczył zatem remontu do budowy, ale uznał go za inne niż budowa roboty budowlane. Remont, zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Należy to pojęcie odróżnić od przebudowy oraz odbudowy, które są rodzajami budowy (art. 3 pkt 6 P.b.). Przebudowa została zdefiniowana w art. 3 pkt 7a P.b. jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Jak wynika z twierdzeń Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. i zgromadzonych materiałów, w wyniku planowanych prac parametry techniczne lub użytkowe sieci kanalizacyjnej nie zostaną zmienione.

Z kolei odbudowa nie została w przepisach P.b. zdefiniowana. Organ odwoławczy miał tu posiłkowo na uwadze znaczenie w jakim pojęcie to funkcjonuje na gruncie regulacji szczególnych. Jest ono szersze od zgodnego z językiem potocznym, w którym słowo "odbudować — odbudowywać" znaczy zbudować na nowo lub odrestaurować coś, co zostało zniszczone. W orzecznictwie wskazuje się, że odbudową jest sytuacja, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, w miejsce zniszczonego. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego istniejących obiektów budowlanych wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu albo jego części, w przeciwieństwie do odbudowy, kiedy ten zakres jest znacznie szerszy. Zasadnicza różnica wynika z występującego w przypadku odbudowy faktu uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia rozebrania określonych (zużytych) fragmentów obiektu. Rozebranie takie wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenia stanu pierwotnego o zakresie remontu, albowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane przy czym należy tu mieć na uwadze cały obiekt budowlany. Odtworzenie, które obejmuje rozebranie, a następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się z pojęciem odbudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1483/10, Lex Omega nr 1151902; podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 484/15, Lex Omega nr 1981272; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 687/14, Lex Omega nr 1792405 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 141/14, Lex Omega nr 1458006).

Zarówno z twierdzeń wnioskodawcy, jak i zgromadzonego materiału nie wynika, by obiekt liniowy, jaki stanowi sieć kanalizacyjna miał w ramach planowanych prac zostać rozebrany, przy czym wymiana niektórych rur na nowe nie jest jej odbudową. Skoro nadto nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych sieci, planowane prace kwalifikować należy jako remont. Zarzuty skarżącego J.F. , jakoby wnioskodawca zamierzał dokonać odbudowy albo przebudowy są bezzasadne.

Omawiając dalej przesłanki wydania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. w aspekcie podmiotowym należy odnieść się do zarzutów J.F. , który podnosił, że wobec odłączenia i umartwienia rurociągu, a także nieważności umowy o ustanowieniu użytkowania na przedsiębiorstwie zawartej pomiędzy Gminą Z. a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , sporna sieć kanalizacyjna nie może być własnością wnioskodawcy. Jego zdaniem, od chwili umartwienia i odłączenia rurociągu ruchomości go tworzące stały się własnością skarżącego.

Zgodnie z art. 47 § 1 k.c., część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. W myśl art. 47 § 2 k.c. częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Stosownie do art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Wyjątkiem takim jest art. 49 k.c., stosownie do którego urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Uwzględniając powyższe należy uznać, że umartwiony w związku z awarią odcinek sieci kanalizacyjnej nie traci charakteru części składowej przedsiębiorstwa kanalizacyjnego, aż do momentu legalnego zapewnienia funkcjonowania tej sieci na zmienionych zasadach, względnie likwidacji sieci. W przeciwnym przypadku doszłoby do istotnej zmiany i niemożności funkcjonowania całości sieci.

Trafne ustalenia zaskarżonej decyzji wskazują, że sieć istniała oraz nadal istnieje, wnioskodawca jest przedsiębiorcą przesyłowym i to na nim właśnie ciążył i ciąży obowiązek usuwania awarii (konserwacji, remontu) danego urządzenia.

W tym aspekcie drugorzędne znaczenie ma ważność umów cywilnoprawnych, na podstawie których przedsiębiorca przesyłowy podejmuje określone działania. Istotnym jest natomiast, że odprowadzał on ścieki przedmiotowym elementem sieci przed awarią i nadal ciąży na nim obowiązek ich odprowadzania. Nadto, orzekanie o ważności umów należy do sądu powszechnego. Może ono nastąpić w trybie art.189 k.p.a., względnie w innym sporze, jako przesłanka rozstrzygnięcia. Wskazana kwestia nie stanowi jednakże w sprawie niniejszej zagadnienia wstępnego z przyczyn uprzednio podanych. Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. jest podmiotem legitymowanym do złożenia przedmiotowego wniosku niezależnie od ważności umowy z dnia 30 kwietnia 2001 r. zawartej z Gminą Z. o użytkowaniu w niej wymienionych nieruchomości oraz środków trwałych, czy późniejszej umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i ruchomości z dnia 12 listopada 2015 r. Rep. [....] , w tym spornego rurociągu.

Podsumowując należy wskazać, że z ustaleń organów obu instancji wynika i nie jest przez skarżącego kwestionowane, że do 2012 r. przedmiotowa sieć kanalizacyjna służyła przesyłaniu ścieków przez wnioskodawcę, który nadal świadczy usługi w tym zakresie. Skoro tak , to wchodząc w skład przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 49 k.c., sieć na spornym odcinku nie mogła zatem stać się własnością J.F. , jako część składowa jego nieruchomości. Jak już uprzednio wskazano, powoływany przez skarżącego fakt "umartwienia" i odłączenia rurociągu nie spowodował zmian własnościowych, ponieważ nie był jednoznaczny z odłączeniem sieci od przedsiębiorstwa. Sieć nadal pozostała częścią przedsiębiorstwa, nadal zatem art. 49 k.c. uniemożliwiał zastosowanie wynikającej z art. 48 k.c. zasady superficies solo cedit, gdyż nie doszło do fizycznego odłączenia oraz do umartwienia w sensie pozbawienia rurociągu i jego funkcji w sposób nieodwracalny. Za pomocą rurociągu tymczasowego zlikwidowano awarię w sposób zapewniających funkcjonowanie całej instalacji, a sieci na spornym odcinku nie użytkowano z uwagi na jej stan techniczny, zaś nowy rurociąg nie został zalegalizowany. Ponowne "połączenie", rozumiane jako rozpoczęcie przesyłania ścieków siecią, jest nadal ze względów technicznych możliwe, a jedynie z uwagi na zagrożenie sanitarne niezbędny jest uprzedni jej remont na spornym odcinku. Sieć wchodzi zatem w skład przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego organy administracji słusznie przyjęły, że została wykazana pierwsza z przesłanek wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. ( konieczny jest remont nienależących do części składowych nieruchomości przewodów, służących do dystrybucji płynów, jak również iż spełniona jest przesłanka z art. 124b ust. 2 u.g.n. ( z wnioskiem wystąpił podmiot zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1).

Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje dalej, że użytkownik wieczysty nieruchomości ( J.F. ) oraz podmiot, któremu przysługiwało inne prawo rzeczowe do nieruchomości ([....] sp. z o.o. w Z. , w organizacji) nie wyrazili zgody na wykonanie czynności związanych z remontem. W aktach sprawy znajdują się potwierdzające prowadzenie negocjacji pisma Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. kierowane do J.F. lub jego pełnomocnika z dnia 5 października 2011 r. , 13 września 2013 r., 26 listopada 2013 r., 18 marca 2014 r., 14 kwietnia 2014 r., 29 lipca 2014 r., 18 listopada 2014 r., 2 lutego 2015 r., 14 kwietnia 2015 r., a także pisma J.F. , względnie jego pełnomocnika, kierowane do wnioskodawcy: z dnia 5 grudnia 2013 r., 12 marca 2014 r., 8 lipca 2014 r. oraz 2 marca 2015 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. nie uzyskało również zgody [....] sp. z o.o. w Z. , w organizacji, czego dowodem są pisma z dnia 2 lutego 2012 r. oraz z dnia 27 października 2014 r., które pozostały bez odpowiedzi. Z powyższych względów należy podzielić stanowisko organów administracji, że również ta przesłanka wydania decyzji z art. 124b ust. 1 u.g.n. została zrealizowana.

Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na większość zarzutów podnoszonych w skardze J.F. . Dotyczy to w szczególności zarzutu naruszenia art. 61 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 124b u.g.n. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania mimo braku spełnienia przez wnioskodawcę koniecznych przesłanek, a także art. 124b u.g.n. przez zastosowanie go do czynności oraz obiektów w tym przepisie nie wymienionych i na wniosek podmiotu, nie posiadającego legitymacji czynnej.

W odniesieniu do pozostałych kwestii poruszanych przez tego skarżącego należy wskazać, że także inne zarzuty są bezzasadne.

Prawidłowo uznał Wojewoda [....] , że brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a. albo art. 25 § 1 k.p.a., co wywiódł w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wszelkich istotnych okoliczności. Kwestia wyłączenia organu drugiej instancji została nadto rozstrzygnięta postanowieniem Wojewody [....] z dnia 10 listopada 2014 r., znak [....] (k. 484-485 t. III akt organu pierwszej instancji).

Do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 81 k.p.a. trudno się odnieść, albowiem skarżący nie rozwinął ich w uzasadnieniu swojej skargi. Zebrany materiał dowodowy sprawy ocenić należy jako kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, albowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zaistnienie przesłanek wynikające z art. 124b u.g.n., zostały ustalone. Skarżący nie wskazał jakie czynności dowodowe winny być powtórzone z udziałem [....] sp. z o.o. w Z. , w organizacji. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że podmiotowi temu został zapewniono czynny udział w postępowaniu, a zagadnienie to rozważał organ odowławczy. W aktach znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu, w którym zawarto pouczenie o konieczności poinformowania organu o zmianie adresu (k. 465 t. III akt organu pierwszej instancji). Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W myśl art. 41 § 2 k.p.a., w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jeżeli strona – pomimo należytego pouczenia – nie informuje organu o zmianie adresu, sama takim zaniechaniem pozbawia się możliwości udziału w sprawie. Powtarzanie czynności postępowania w takim wypadku nie znajduje uzasadnienia. O ile organ odwoławczy podejmował we własnym zakresie czynności wyjaśniające zwracając się do prokuratury, to omówił je w uzasadnieniu decyzji. Wskazał też trafnie przyczyny, dla których uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie postępowanie karne nie ma znaczenia.

Materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala również na uznanie zasadności zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 76a § 2 k.p.a. przez ujawnienie stronniczego stosunku, pomocy udzielanej jednej ze stron postępowania oraz poświadczania kopii dokumentów mimo braku przedłożenia oryginałów. Brak dokładnego wskazania, na czym taka stronniczość miałaby polegać, uniemożliwia weryfikację tego zarzutu. Jedynie kwestia poświadczania dokumentów stanowi konkretyzację twierdzeń skarżącego, jednakże nie przedstawił on żadnych dowodów ani argumentów pozwalających stwierdzić, że takie działanie faktycznie miało miejsce.

Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez prokuraturę. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu musi być okolicznością, bezpośrednio związaną z daną sprawą, warunkującą wydanie rozstrzygnięcia. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1789/12, Lex Omega nr 1494705 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 986/15, Lex Omega nr 1940997). Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 359/13, Lex Omega nr 1340409). W ocenie Sądu organy ścigania, w tym prokuratura, nie mogą zagadnienia wstępnego rozstrzygnąć w sposób, o jaki mowa w analizowanym przepisie. Co najwyżej w wypadku prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa mogą wszcząć postępowanie przygotowawcze, które jednak nie stanowi potwierdzenia, że do przestępstwa doszło. Dopiero w wypadku wniesienia aktu oskarżenia do sądu można byłoby mówić, że istnieje zagadnienie związane z niniejszą sprawą, które podlegać będzie rozpoznaniu przez sąd powszechny. Nawet wówczas jednak związek pomiędzy ewentualnym rozstrzygnięciem o sfałszowania dokumentów a niniejszą sprawą będzie pośredni, a wynik sprawy karnej nie warunkowałby możliwości wydania rozstrzygnięcia o wniosku Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zatem bezpodstawny.

Skarżący zarzucał dodatkowo naruszenie art. 97 § 1 pkt 4, art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o jego zawieszeniu. Jak już wskazano, organy administracji publicznej nie były zobligowane do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Sama zaś przewlekłość, odrębnie zaskarżalna, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Skarżący mógł ją kwestionować na właściwej drodze, wnosząc zażalenie do organu wyższego stopnia, a następnie skargę na przewlekłość do sądu administracyjnego.

J.F. zarzucał także naruszenie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a., w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n., ze względu na brak wskazania okresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, co miało stanowić naruszenie podstawowych zasad postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.) Zarzut ten nie mógł odnieść skutku o tyle, że zaskarżona decyzja zawierała rozstrzygnięcie w tej kwestii. Co prawda jest ono obarczone wadą, niemniej jednak zasadą przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest ograniczenie praw właściciela, czy użytkownika wieczystego na pewien czas, nawet do 6 miesięcy (art. 124b ust. 3 u.g.n.).

Zarzuty podniesione przez J.F. okazały się zatem bezzasadne. Natomiast nie można odmówić racji skardze Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z.

Skarżąca Spółka zarzucała naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez określenie terminu zobowiązania do udostępnienia nieruchomości na okres 21 dni od daty doręczenia decyzji. Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że w myśl art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, a nadto zgodnie z art. 124b ust. 5 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej. Okres 21 dni został ustalony przez organ drugiej instancji w oparciu o informację Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych, zgodnie z którą minimalny niezbędny czas na przeprowadzenie prac wynosi 21 dni od momentu udostępnienia nieruchomości.

Rozstrzygnięcie co do terminu zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za wadliwe z kilku względów. Po pierwsze nie jest ono konkretne. Decyzja Wojewody [....] podlegała bowiem doręczeniu trzem stronom postępowania. Data doręczenia dla każdej z nich mogła być różna. Nie wiadomo zatem, od którego momentu należałoby obliczać termin 21 dni. Po wtóre, co słusznie podniesiono w skardze Spółki, mogłaby ona wykonać niezbędne prace przez okres 21 dni wyłącznie wówczas, gdyby weszła na teren nieruchomości niezwłocznie po doręczeniu decyzji. Taka sytuacja byłaby możliwa jedynie w wypadku współpracy ze strony użytkownika wieczystego, który udostępniłby nieruchomość dobrowolnie. Tymczasem unormowanie z art. 124b ust. 1 u.g.n. wprowadzone zostało po to, by umożliwić wejście na teren nieruchomości w sytuacji sporu z właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym. Nie można przy tym zakładać, że sama decyzja doprowadzi do zmiany jego nastawienia. Z tego też powodu ustawodawca przewidział w art. 124b ust. 5 u.g.n., że wynikający z decyzji obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.

Zasady egzekucji administracyjnej, wynikające z przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej oznaczona jako u.p.e.a.) pozwalają stwierdzić, że przymusowe wykonanie decyzji w tej drodze, w terminie określonym przez Wojewodę [....] nie jest realne.

Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Jak wynika z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, przy czym – stosownie do art. 6 § 1b u.p.e.a., przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku. W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie zaś z art. 26 § 1 u.p.e.a. , organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego.

Z powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku współdziałania ze strony J.F. samo przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku zajęłoby więcej, niż określone w zaskarżonej decyzji 21 dni. Wojewoda [....] pominął również tę okoliczność, że przed wejściem na teren nieruchomości Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. musi podjąć czynności przygotowawcze, których w sposób celowy nie może wcześniej wykonać. Jak bowiem wynika ze skargi, niezbędne jest zamówienie materiałów koniecznych do wykonania rękawa termoutwardzalnego, które muszą być dla tego celu specjalnie wyprodukowane. Strona skarżąca podniosła, że materiały takie mogą być zamówione i dostarczone dopiero w momencie, kiedy znany będzie termin rozpoczęcia prac, ponieważ ze względów technologicznych ich wcześniejsze sprowadzenie i magazynowanie jest wykluczone. W zaskarżonej decyzji tych istotnych zagadnień tych nie rozważono. Co stanowi uchybienie wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 1 3 k.p.a., a w konsekwencji skutkuje naruszeniem art. 124b ust. 1 i ust. 3 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda [....] usunie stwierdzone uchybienia, uwzględniając przedstawione wyżej aspekty określania terminu trwania obowiązku udostępnienia nieruchomości.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono jak w punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., przy czym koszty zasądzono na rzecz obu stron skarżących. Skarga J.F. również w efekcie podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej wskazane.