Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2717/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, 3, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 10, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 stycznia 2007r. H. S. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 oraz art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, iż w styczniu 2006 r. zlikwidowała działalność gospodarczą i nie posiada majątku, z którego można egzekwować należności. Od kilkunastu lat jest rozwiedziona, także nie ma w jej sytuacji możliwości przeniesienia odpowiedzialności z tytułu niezapłaconych składek na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Wskazała również, iż umorzenie może nastąpić także w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności. Zdaniem zobowiązanej sytuacja jej stanowi uzasadniony przypadek, gdyż uzyskuje najniższe wynagrodzenie, nie posiada innych źródeł utrzymania, oszczędności, wartościowych ruchomości oraz jakichkolwiek nieruchomości, ma [...] lat i realny brak szans na uzyskanie lepiej płatnej pracy. Sama prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka w wynajętym lokalu, za który płaci czynsz. W 2006 r. przebyła poważną chorobę i operację, które niekorzystnie wpłynęły na stan jej zdrowia. Powyższe powoduje, iż nie jest w stanie spłacić zaległych należności, ponieważ pozbawiłoby ją to możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W toku postępowania wnioskodawczyni przedłożyła między innymi następujące dokumenty: kopię zeznania podatkowego PIT – 37 za 2006r., rachunki za energię elektryczną i telefon oraz pismo najemcy o wysokości czynszu za najem mieszkania. Organ ustalił również, iż zaległości składkowe dochodzone są w trybie egzekucyjnym - tytuły wykonawcze skierowane do Urzędu Skarbowego pozostają czynne.

Decyzją z dnia [...] maja 2007r. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres [...] w łącznej wysokości [...] złotych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Organ ustalił, iż skarżąca prowadząc działalność gospodarczą [...] nie dopełniła obowiązku opłacania składek na wskazane ustawą ubezpieczenia własne co spowodowało powstanie zaległości od których naliczane są odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu organ wskazał, iż mając na uwadze przepisy art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 Nr 11, poz. 74) zwanej dalej u.s.u.s. oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) zwanego dalej: rozporządzeniem wykonawczym, wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do umorzenia należności. Organ stwierdził, iż zobowiązana aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest właścicielem nieruchomości ani pojazdów, jest zatrudniona na umowę o pracę u A. S. z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 936,00 złotych brutto, które stanowi jedyne jej źródło dochodu. Wnioskodawczyni jest zatem osobą zdolną do pracy i uzyskiwania dochodów, a Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzący egzekucję wierzytelności Zakładu nie stwierdził na mocy postanowienia braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Organ stwierdził także, iż w przypadku dłużniczki nie zaistniały szczególne okoliczności losowe powodujące, że uregulowanie należności wobec ZUS pociągnęłoby za sobą zbyt ciężkie skutki pozbawiając ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Pismem z dnia 2 lipca 2007r. H. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji Zakładu oraz o umorzenie w całości jej należności wobec ZUS. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3 pkt 5 i ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, a także art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zobowiązana stwierdziła, że organ wydając decyzję w I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów oraz naruszył zasady logiki i doświadczenia życiowego. Wskazała, iż w jej sytuacji istnieje podstawa do umorzenia w całości nieopłaconych należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., gdyż nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przez dłużnika przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a także na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., gdyż jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, zdaniem zobowiązanej, przesłankę umorzenia stanowi również art. 28 ust. 3a u.s.u.s., gdyż zapłata zaległości z tytułu składek pozbawi ją środków na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Dłużniczka polemizując z treścią decyzji wskazała, iż z uwagi na swój wiek ([...]), sytuację rodzinną, osiągane najniższe wynagrodzenie w wysokości 675 złotych netto, brak oszczędności, wartościowych ruchomości oraz jakichkolwiek nieruchomości, przebytą w 2006r. poważną chorobę i operację nie jest w stanie spłacić należności ZUS, gdyż pozbawiłoby ją to możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Stwierdziła również, iż uzyskała informację, że prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu nieściągalności a organ wydając decyzję nie wziął tego faktu pod rozwagę.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Prezes Zakładu działający w imieniu ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu, poza ponownym przytoczeniem argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji wskazał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż wbrew twierdzeniom zobowiązanej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prowadzi w dalszym ciągu w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. Wprawdzie prowadzona egzekucja jest mało skuteczna, gdyż dotychczas została wyegzekwowana łącznie kwota 368,32 złote, to jednak organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności. Prezes Zakładu wskazał także, że przy podejmowaniu decyzji oparto się na informacjach wynikających ze spisanego z dłużniczką w dniu [...] maja 2007 r. protokołu o stanie majątkowym, z którego wynika, iż nie posiada ona zadłużeń wobec innych podmiotów poza ZUS-em. Wydatki z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą 479 złotych. Ponadto organ ustalił, iż zobowiązana jest nadal zatrudniona na umowę o pracę z podstawą wymiaru składek 936 złotych, posiada zatem stały dochód. Prezes Zakładu wskazał także, przytaczając stan faktyczny sprawy, iż wnioskodawczyni miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu oraz możliwość uzupełnienia materiału dowodowego. Zauważył również, iż zobowiązana podnosząc argument złego stanu zdrowia, nie przedłożyła w toku postępowania żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. W świetle powyższego organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. jest nieuzasadniony, gdyż rozstrzygnięcie oparto na wnikliwie przeanalizowanym materiale dowodowym. Ponadto wyjaśnił, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie daje podstawy do przyjęcia, że również przesłanki art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie zostały spełnione. Podkreślił, iż podjęcie decyzji o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy i zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, bowiem zasadą jest opłacanie składek. W niniejszej sprawie istnienie takich okoliczności nie zostało stwierdzone. Organ nie negował wprawdzie faktu, iż sytuacja materialna strony nie pozwala na jednorazowe spłacenie zaległości składkowych stwierdził jednak, że należności te mogą być spłacane stopniowo na zasadach określonych w art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika rozłożyć należności z tytułu składek na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2007 r., H. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie w całości należności z tytułu zaległych składek ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Prezesowi Zakładu do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia wykonawczego, a także art. 7, art. 10 § 1, art. 77 i art. 180 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Skarżąca zarzuciła organom błędne ustalenie i ocenę jej sytuacji finansowej, a przez to przekroczenie granic uznania administracyjnego, zasad logiki i doświadczenia życiowego. Stwierdziła, iż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż opłacenie zaległych składek pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS działającego w imieniu Zakładu, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu nie narusza prawa, oddalił skargę.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości (podkreśl. Sądu). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, żądanie swoje w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne, uzasadniała problemami finansowymi spowodowanymi brakiem wystarczających dochodów. Organ orzekający podnoszone przez skarżącą okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy zależy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. Skarżąca mimo, iż osiągała w 2007r. najniższe wynagrodzenie w wysokości 936 złotych brutto na bieżąco regulowała swoje zobowiązania (oprócz zobowiązań wobec ZUS), nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej. W związku z tym prawidłowo Prezes Zakładu ustalił, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że bieżące potrzeby życiowe skarżącej nie są zaspakajane. A zatem organ zasadnie wskazał, iż zobowiązana posiada stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie ma nikogo na utrzymaniu, a także nie posiada innych zadłużeń poza należnościami z tytułu składek. Zwrócono również uwagę na fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzący egzekucję wierzytelności Zakładu nie umorzył wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności. Kilkakrotnie natomiast poborca skarbowy sporządzał raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z powodu zamkniętego mieszkania dłużniczki – pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] sierpnia 2007 r. (karta – 92 akt administracyjnych). Ponadto skarżąca na poparcie swoich argumentów o złym stanie zdrowia, nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających przeciwwskazanie do świadczenia pracy, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak też nie udokumentowała wydatków na leki.

W związku z powyższym w ocenie Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne. Wydanie decyzji poprzedzone było postępowaniem zmierzającym do ustalenia sytuacji materialnej Skarżącej. Organy orzekające wzięły pod uwagę podnoszone przez Skarżącą okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Okoliczność, iż dokonana przez organy ocena odbiega od samooceny dokonanej przez Skarżącą nie świadczy, iż ocena ta jest dowolna. Nadto jak wynika z akt sprawy, Skarżąca przed wydaniem zaskarżonej decyzji była informowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w tej kwestii, czym organ dochował zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Z wymienionych powodów Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a oraz rozporządzenia wykonawczego poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa i rodzinna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Decyzja również w całości odpowiada przepisowi art. 107 k.p.a.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.