Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 176/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 403 ust. 2 pkt 1 i pkt 15
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant ref.staż. Edyta Cichecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Okręgu Polskiego Związku [...] w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] na rzecz Okręgu Polskiego Związku [...] w [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., znak [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w [...] (dalej: "organ odwoławczy" "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a.") w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm., dalej jako "p.w. ), po rozpatrzeniu odwołania Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] (dalej jako "skarżący"), od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], którą udzielono pozwolenia wodnoprawnego dla Z. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Małe Elektrownie Wodne Z. M., na usługę wodną w zakresie piętrzenia wód powierzchniowych rzeki [...] przy pomocy jazu zlokalizowanego w km 40+980 rzeki [...] w [...] oraz na korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...] na dz. o nr ew. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...] - utrzymał decyzję I instancji w mocy.

Decyzja wydana zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem złożonym w dniu 3 grudnia 2020 r. (uzupełnionym w dniu 12 stycznia 2021 r.), Z. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Małe Elektrownie Wodne Z. M., [...] , [...], wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące piętrzenie wód powierzchniowych rzeki [...] oraz korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...] na działkach o nr ew. [...] obręb [...], gm. [...], powiat [...] w km 40+980 rzeki [...]. Do wniosku załączył m.in.:

- Operat wodnoprawny - załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody rzeki [...] i wykorzystanie jej do produkcji energii elektrycznej", sporządzony w listopadzie 2020 r., przez B. B..

- Instrukcję gospodarowania wodą - sporządzoną w listopadzie 2020 r., przez B.C, K. K. i J. K..

- wypisy z wykazu działek ewidencyjnych oraz wypis z wykazu podmiotów ewidencyjnych dotyczących nieruchomości objętych pozwoleniem wodnoprawnym.

Pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego,

W dniu 29 stycznia 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z dnia 25 stycznia 2021 r., stanowiące m.in. wniosek o nałożenie na wnioskodawcę obowiązków związanych z korzystaniem z usług wodnych, w szczególności obowiązków dotyczących funkcjonowania przepławki dla ryb oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków - oraz w przypadku gdyby organ nie przychylił się do wniosku Okręgu o powołanie biegłego w sprawie, o udzielenie terminu 30 dni na zlecenie w/w biegłemu przeprowadzenia opinii przez Okręg.

Pismem z dnia 16 lutego 2021 r. do powyższego pisma ustosunkował się wnioskodawca Z. M.. Wskazał, że przedmiotowa elektrownia wodna została wykonana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. Wnioskodawca spełnił wszystkie obowiązki wynikające z pozwolenia, w tym również budowa zatwierdzonej decyzją przepławki. Wieloletnia obecność przegrody na rzece [...] w [...] pozwala na uznanie stanu środowiska za ustabilizowany. Utrzymanie piętrzenia na istniejącym stopniu nie stwarza nowych warunków przyrodniczych. Z. M. wskazał, że zobowiązuje się do utrzymania we właściwym stanie technicznym i w pełnej sprawności technicznej istniejącej przepławki dla ryb oraz do dokonywania comiesięcznego przeglądu technicznego. Wyraził także wolę współpracy z użytkownikiem rybackim (tj. skarżącym) w zakresie informowania o terminach prac konserwacyjnych skutkujących zatrzymanie turbiny czy też obniżeniem parametrów przepływu wody w przepławce dla ryb.

Pismem z dnia 12 marca wnioskodawca odniósł się obszernie do wniosków dowodowych skarżącego. Podkreślił, że jego partycypowanie w kosztach zarybiania jest sprzeczne z prawem. Gdyby pozwolenie nie funkcjonowało, to w korycie rzeki w dalszym ciągu istniałby wysoki próg stanowiący skuteczną przeszkodę w migracji ryb. Piętrzenie wody i jego energetyczne wykorzystanie istniały już przed 1939 r. Obecnie przepławka umożliwia rybom pokonanie przeszkody. Poinformował, że użytkuje również elektrownię wodną w województwie zachodniopomorskim, gdzie przepławka została wybudowana ze środków państwowych. W województwie tym w taki sposób zostały sfinansowane 22 elektrownie. Załączył obszerną dokumentację fotograficzną.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji wydał po stanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. W tym samym dniu organ poinformował strony postępowania w drodze obwieszczenia o zakończeniu postępowania dowodowego oraz wydłużeniu terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy.

W dniu 27 kwietnia 2021 r. do organu wpłynął wniosek Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. I. dz. [...] w przedmiocie przeprowadzenia rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego oraz przeprowadzenia wizji terenowej w celu dokonania oględzin elektrowni oraz przepławki dla ryb.

W dniu [...] maja 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie o odmowie przeprowadzenia rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania oraz przeprowadzenia wizji terenowej.

Decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 389 pkt 1, art. 393 ust. 4, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 400 ust. 8, art. 403 ust. 1 i 2, art. 407 ust. 1 i 2 p.w. oraz art. 104 k.p.a., udzielił Z. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Małe Elektrownie Wodne Z. M., pozwolenia wodnoprawnego na:

• pkt. I ppkt. 1) usługę wodną w zakresie piętrzenia wód powierzchniowych rzeki [...] przy pomocy jazu zlokalizowanego w km 40+980 rzeki [...] w [...],

• pkt I ppkt. 2) na szczególne korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...].

Ponadto w pkt. II nałożono na zakład określony w pkt. I szereg zobowiązań tj.: 1) utrzymywania w należytym stanie technicznym urządzeń oraz przepławki poprzez bieżącą konserwację, przeglądy i dokonywanie napraw, jak również usuwanie przeszkód mogących utrudniać utrzymanie zakładanych parametrów przepływu wody,

2) informowania użytkownika rybackiego oraz zarządcę wód o rozpoczęciu oraz zakresie prac konserwacyjnych w korycie rzeki [...] na dolnym i górnym stanowisku elektrowni oraz o planowanych obniżeniach piętrzenia,

3) informowania użytkownika rybackiego oraz zarządcy wód o wszelkich pracach konserwacyjnych i remontowych lub innych zdarzeniach skutkujących: zatrzymaniem turbiny, obniżeniem parametrów przepływu wody włącznie z jej zatrzymaniem, obniżeniem poziomu wody w rzece, 4) prowadzenia codziennej obserwacji stanów wody spiętrzonej i dolnej w czasie pracy turbiny i prowadzenia rejestru oraz książki obiektu budowlanego, 5) zapewnienie spływu wielkich wód w czasie wezbrań, spływu pokrywy lodowej w okresie zimowym oraz unikania zatorów z kry, 6) utrzymania budowli w stanie technicznej sprawności zgodnie z wymogami w zakresie budownictwa hydrotechnicznego, 7) nienaruszania maksymalnego poziomu piętrzenia wody określonego niniejszym pozwoleniem, 8) bezwzględnego zachowania przepływu nienaruszalnego 1,625 m/s, 9) stosowania się do zapisów ujętych w instrukcji gospodarowania wodą, 10) ponoszenia odpowiedzialności materialnej w wypadku wyrządzenia szkód w wyniku niezgodnego z pozwoleniem wodnoprawnym korzystania z wód, 11) w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek awarii lub uszkodzeń urządzeń do ich niezwłocznego usunięcia, 12) pokrywania wszelkich szkód powstałych wobec innych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne oraz osób narażonych na szkody w związku z wykonywaniem udzielonych pozwoleń wodnoprawnych, 13) informowania o wystąpieniu awarii prowadzących do pogorszenia się funkcjonowania [...] mających wpływ na warunki pozwolenia wodnoprawnego, a także remontach oraz innych planowanych robotach, o których należy powiadomić Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w [...], Nadzór Wodny w [...] oraz Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], 14) utrzymywania i konserwacji rzeki [...] na odcinku 580 m poniżej jazu oraz rzeki [...] i [...] powyżej jazu na długości cofki zgodnie z zaleceniami z przeglądów rzek dokonywanych przez administratora cieku, 15) oczyszczenia budowli z mchów i porostów oraz zamieszczenia znaków ostrzegawczych w związku z organizowanymi spływami kajakowymi na rzece [...] oraz wskazanie kierunku ominięcie budowli celem kontynuowania spływu.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawca zamierza korzystać z usług wodnych tj. piętrzenia wód powierzchniowych oraz korzystania z wód do celów energetyki na niezmienionych warunkach, tj. piętrzenie wody rzeki [...] do rzędnej 85,90 m n.p.m. i wykorzystaniu jej do produkcji energii elektrycznej do mocy 220 kW. Przedmiotowa działalność jest działalnością istniejącą.

Mała Elektrownia Wodna w [...] zlokalizowana jest w obrębie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych o kodzie [...] od ujścia [...] do ujścia [...]. W ocenie organu I instancji zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych znajduje się na terenie objętym formami ochrony przyrody utworzonymi lub ustanowionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przedmiotowa inwestycja znajduje się w obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu nie będzie negatywnego wpływu na istniejący stan zasobów przyrodniczych otaczającego terenu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] (dalej jako "skarżący"), podnosząc:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść decyzji, polegające na:

1) naruszeniu przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 3 art. 80 k.p.a. polegającego na nie podjęciu przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz na ustaleniu okoliczności sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego;

2) naruszeniu przepisu art. art. 80 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego nie zawierającego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji - brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów prawa i okoliczności związanych z postępowaniem;

3) naruszeniu przepisu art. 8 § 1 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie w sposób nie budzący zaufania uczestników tego postępowania do władzy publicznej;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie:

1) art. 187 ust. 2 p.w. w związku z art. 51 ust. 2 pkt 4) tej ustawy poprzez nie zweryfikowanie poprawności działania istniejącej przepławki w [...] i nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wykonania funkcjonalnej przepławki, to jest przepławki zapewniającej migrację ryb oraz w konsekwencji pozostawienie przepławki, która nie zapewnia migracji ryb;

2) art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w., poprzez naruszenie wymagań, jakim powinno odpowiadać pozwolenie wodnoprawne w zakresie ochrony zdrowia ludzi i środowiska;

3) art. 403 § 1 pkt 1-3 p.w. i art. 403 ust. 6 pkt 3-5 p.w. polegającym na:

a) bezpodstawnym pominięciu znacznej części obowiązków, których nałożenia na wnioskodawcę w treści pozwolenia wodnoprawnego domagał się Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] i nie wyjaśnieniu Okręgowi jako stronie przyczyn takiego stanu rzeczy;

b) nałożeniu na wnioskodawcę obowiązków żądanych przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] w zakresie niniejszym, niż wynikający ze stanowiska prezentowanego przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], przy czym zmniejszenie zakresu obowiązków przez organ w stosunku do żądań Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] nastąpiło w sposób całkowicie dowolny;

4) art. 403 ust. 2 pkt 11) p.w. poprzez nie określenie ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego oraz nie określenie sposobu odczytywania jego wartości w miejscu korzystania z wód;

5) art. 403 ust. 2 pkt 13) p.w. poprzez nie określenie trybu pracy elektrowni wodnej oraz jej parametrów Qinst, hinst, Ninst;

6) art. 403 ust. 2 pkt 14) p.w. poprzez nie określenie sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków;

7) art. 403 ust. 3 ustawy prawo wodne poprzez nie wskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym zakazów, o których mowa w art. 192 ust. 1 pkt 3, i obszaru, na którym one obowiązują;

8) art. 403 ust. 6 pkt 5) Prawo wodne poprzez nie ustalenie obowiązku podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, w sytuacji, gdy w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego niewątpliwie nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji.

Ponadto w odwołaniu, skarżący na podstawie art. 142 k.p.a. zaskarżył w całości wydane w toku sprawy:

a) postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków,

b) postanowienie z dnia [...] maja 2021 r. odmawiające przeprowadzenia rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania oraz przeprowadzenia wizji terenowej w celu dokonania oględzin elektrowni i przepławki dla ryb,

- wnosząc o ich uchylenie w całości lub o zmianę w sposób uwzględniający wnioski.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania pozwolenia wodnoprawnego, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji, a odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 399 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne,

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ I instancji poprzez jego błędną wykładnię Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, nie podzielił stanowiska skarżącego.

Wskazał, powołując treść art. 187 ust. 2 p.w. oraz art. 51 ust.2 pkt 4 tej ustawy, że Mała Elektrownia Wodna w [...] została wyposażona w przepławkę dla ryb. Jak wynika z akt sprawy oraz przedłożonego operatu wodnoprawnego w wyniku modernizacji elektrowni została wybudowana przepławka dla ryb zgodnie z dokumentacją projektową oraz pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...].

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że treść art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w. wynika, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Skarżący nie wskazał, jakie wymagania zostały naruszone w ocenie skarżącego, którym powinno odpowiadać pozwolenie wodnoprawne.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] podkreślił, że organ I instancji zobowiązał zakład w pkt II w podpunktach 8) do bezwzględnego zachowania przepływu nienaruszalnego 1,625 m/s, 9) do stosowania się do zapisów ujętych w instrukcji gospodarowania wodą, 10) do ponoszenia odpowiedzialności materialnej w wypadku wyrządzenia szkód w wyniku niezgodnego z pozwoleniem wodnoprawnym korzystania z wód, 11) w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek awarii lub uszkodzeń urządzeń do ich niezwłocznego usunięcia, 13) do informowania o wystąpieniu awarii prowadzących do pogorszenia się funkcjonowania [...] mających wpływ na warunki pozwolenia wodnoprawnego, remontach oraz innych planowanych robotach należy powiadomić Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w [...], Nadzór Wodny w [...] oraz Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Ponadto należy podkreślić, że w załączonej do wniosku dokumentacji tj. operacie wodnoprawnym oraz Instrukcji gospodarowania wodą został określony: sposób postępowania w przypadku zatrzymania działalności, awarii elektrowni, awarii jazu, przechodzenia wielkich wód oraz przechodzenia kry lodowej.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 403 ust. 6 pkt 5 w/w ustawy poprzez nie ustalenie obowiązku podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, w sytuacji gdy w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego niewątpliwie nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji, organ II instancji podkreślił, że udzielone pozwolenie wodnoprawne jest poniekąd kontynuacją poprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] podczas obowiązywania poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, nie zgłaszał uwag, wniosków ani skarg odnośnie funkcjonowania Małej Elektrowni Wodnej w [...], na co również zwrócił uwagę organ I instancji w wydanym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., Ponadto postępowanie prowadzone przez organ I instancji nie toczyło się w kwestii wybudowania przepławki, gdyż przedmiotowa przepławka została już wykonana w związku z decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., znak [...], której wykonanie uzgodnił m.in. Polski Związek Wędkarski. W związku z powyższym organ nie ma możliwości nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wykonania funkcjonalnej przepławki, jak wnioskował skarżący.

Organ II instancji zaznaczył, że Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] jako użytkownik rybacki na etapie prowadzonego postępowania nie przedłożył dokumentów świadczących o rzeczywistych ponoszonych kosztach na zarybienie, nie przedstawił także dowodów świadczących o negatywnym wpływie Małej Elektrowni Wodnej w [...]. Organ I instancji odmawiając przeprowadzenia rozprawy w postanowieniu z dnia [...] maja 2021 r., po analizie zgromadzonej dokumentacji uzasadnił swoje stanowisko zaznaczając, że "zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wykazuje, iż pomimo wniesionych przez strony postępowania wniosków, żądań oraz stanowisk, wnioskodawca oraz użytkownik rybacki wyrażają gotowość do "/.../ podjęcia konstruktywnej współpracy" (pismo Z. M. z dnia 12 marca 2021 r.) oraz chęci "/.../ uzgodnienia zasad oraz wielkość partycypacji w kosztach zarybiania rzeki..." (pismo Dyrektora Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z dnia 23 kwietnia 2021 r.). Powyższe wskazuje zatem, iż sporna kwestia ewentualnego uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji możliwa jest do uzgodnienia oraz ustalenia przez strony poza przedmiotowym postępowaniem np. w drodze umowy cywilnoprawnej".

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o przyznanie zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, powiększonych o należny podatek VAT.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji polegające na:

a) złamaniu przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 3 art. 80 k.p.a. polegającego na nie podjęciu przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz na ustaleniu okoliczności sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego;

b) złamaniu przepisu art. art. 80 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego nie zawierającego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji - brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów prawa i okoliczności związanych z postępowaniem;

c) złamaniu przepisu art. 8 § 1 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie w sposób nie budzący zaufania uczestników tego postępowania do władzy publicznej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie:

a) art. 187 ust. 2 p.w. w związku z art. 51 ust. 2 pkt 4) tej ustawy poprzez nie zweryfikowanie poprawności działania istniejącej przepławki w [...] i nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wykonania funkcjonalnej przepławki, to jest przepławki zapewniającej migrację ryb oraz w konsekwencji pozostawienie przepławki, która nie zapewnia migracji ryb (stanowi dla nich przeszkodę nie do pokonania dla ryb);

b) art., 396 ust. 1 pkt 8 p.w. poprzez naruszenie wymagań, jakim powinno odpowiadać pozwolenie wodnoprawne w zakresie ochrony zdrowia ludzi i środowiska;

c) art. 403 § 1 pkt 1-3 i art. 403 ust. 6 pkt 3-5 Prawo wodne polegającym na:

– bezpodstawnym pominięciu znacznej części obowiązków, których nałożenia na wnioskodawców w treści pozwolenia wodnoprawnego domagał się skarżący i nie wyjaśnieniu skarżącemu jako stronie przyczyn takiego stanu rzeczy;

– nałożeniu na wnioskodawców obowiązków żądanych przez skarżącego w zakresie mniejszym, niż wynikający ze stanowiska prezentowanego przez skarżącego, przy czym zmniejszenie zakresu obowiązków przez organ w stosunku do żądań skarżącego nastąpiło w sposób całkowicie dowolny.

d) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 1 p.w. poprzez nie określenie ilości pobieranej wody, w tym dla wód powierzchniowych średniej ilości m3 na dobę, maksymalnej ilości m3 na godzinę oraz dopuszczalnej ilości m3 na rok;

e) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 10 p.w. poprzez nie określenie terminów i warunków utrzymywania rzędnych piętrzenia i sposobu gospodarowania wodą;

f) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 11 p.w. poprzez nie określenie ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego oraz nie określenie sposobu odczytywania jego wartości w miejscu korzystania z wód;

g) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 13 p.w. poprzez nie określenie trybu pracy elektrowni wodnej oraz jej parametrów Qinst, hinst, Ninst

h) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 14 p.w. poprzez nie określenie sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków

i) art. 403 ust. 2 § 1 pkt 15 p.w. poprzez nie określenie sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych;

j) art. 403 ust. 3 p.w. poprzez nie wskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym zakazów, o których mowa w art. 192 ust. 1 pkt 3, i obszaru, na którym one obowiązują;

k) art. 403 ust. 6 pkt 5 p.w. poprzez nie ustalenie obowiązku podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, w sytuacji, gdy w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego niewątpliwie nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji.

Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędne nie uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków oraz postanowienia z dnia [...] maja 2021 r. odmawiającego przeprowadzenia rozprawy z udziałem wszystkich stron postępowania oraz przeprowadzenia wizji terenowej w celu dokonania oględzin elektrowni i przepławki dla ryb.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], albowiem jest on użytkownikiem rybackim obwodu rybackiego nr [...] rzeki [...] na podstawie umowy użytkowania obwodu rybackiego [...], sygnatura [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2004 r. ze Skarb Państwa - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (zmienionej późniejszymi aneksami), w skład którego wchodzi rzeka [...] od źródeł do jej ujścia do rzeki [...], wraz z dopływami: [...]. W związku z powyższym Okręgowi przysługuje prawo do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej na rzece [...] w tym również w miejscowości [...], gdzie zlokalizowana jest Mała Elektrownia Wodna, której dotyczy zaskarżona decyzja organu II instancji.

Zdaniem skarżącego organ całkowicie dowolnie oraz bez jakichkolwiek merytorycznych przesłanek oraz wyjaśnień pominął niemal wszystkie obowiązki wnioskowane przez Okręg, jako konieczne do nałożenia na wnioskodawcę.

Przesłanki, którymi kierował się organ nie uwzględniając proponowanych przez Okręg obowiązków, typowych dla postępowań w sprawach o wydanie pozwoleń wodnoprawnych są nieznane, albowiem organy obu instancji w uzasadnieniu mimo obowiązku w tym zakresie nie wyjaśnił przyczyn takiego stanu rzeczy. Skarżący wskazał, że wnosił m.in. o nałożenie na wnioskodawcę takich obowiązków, jak: wykonanie w okresie do trzech lat od uprawomocnienia się wydanej decyzji, funkcjonalnej przepławki dla ryb, przeprowadzenia monitoringu wykonanej przepławki w zakresie rzeczywistej sprawności jej funkcjonowania, zapewnienie nadzoru ichtiologicznego podczas budowy przepławki dla ryb, utrzymywanie przepławki w prawidłowym stanie technicznym, Zabezpieczenia wpływu do kanału energetycznego kratami o rozstawie do 15 mm, informowaniu użytkownika rybackiego o rozpoczęciu, a także zakończeniu poszczególnych etapów budowy przepławki oraz urządzeń towarzyszących, a także o wszelkich pracach konserwacyjnych i remontowych lub innych zdarzeniach skutkujących zatrzymaniem turbiny, obniżeniem parametrów przepływu wody w przepławce dla ryb, włącznie z jej zatrzymaniem, a także obniżeniem poziomu wody w rzece, większym niż 30 cm wynikającym z działania [...], umożliwieniu użytkownikowi rybackiemu bezwarunkowego dostępu do przepławki oraz corocznej partycypacji w kosztach zarybiania obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...] w kwocie stanowiącej równowartość 15.000 sztuk narybku letniego certy oraz 10.000 sztuk narybku jesiennego [...]/

Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy zaprezentowanego podczas postępowania administracyjnego, skarżący podniósł, że w przeszłości, sam próg na którym nie była posadowiona elektrownia nie generował strat ichtiofauny. Ryby nie spływały przez pracujące turbozespoły stanowiące dla nich śmiertelne zagrożenie. Wahania wody były rozłożone w czasie i nie wywoływały masowego obumierania ikry, która inkubowała się na przyległych do rzeki zalanych łąkach. Próg piętrzył wody rzeki do wysokości jednego metra, więc w okresie wiosennym oraz w okresach intensywnych opadów poziom wody wzrastał na tyle, że zrównywał się na dolnym i górnym stanowisku co umożliwiało przemieszczanie się ryb.

Zdaniem skarżącego Istniejąca obecnie przy [...], budowla nazywana "przepławką" dalece odbiega od współcześnie projektowanych, w oparciu o aktualną wiedzę - urządzeń umożliwiających organizmom wodnym pokonywanie zabudowy poprzecznej. Nawet wybudowanie przepławki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i jej odebranie przez właściwy organ nie gwarantuje prawidłowości funkcjonowania tej przepławki. Istnieje bowiem wiele . (do których [...] się zalicza) które wybudowały przepławkę, jednakże pozostaje ona całkowicie niefunkcjonalna, mimo iż została ona odebrana przez właściwy organ. Przepławki takie, mimo wysokich nakładów na ich funkcjonowanie - nie działają w sposób odpowiedni i nie spełniają celu, dla jakiego zostały wybudowane. Przepławki są urządzeniami, które działają po spełnieniu kilkunastu warunków, których jednoznacznie nie da się określić na etapie projektu czy nawet wykonania. Dopiero szczegółowe badania nad ich funkcjonalnością ujawniają mankamenty decydujące o ich skuteczności. Okręg zatem w zakresie wyposażenia [...] w przepławkę musi mieć pewność, że zaprojektowana przepławka spełniać będzie swoje zadania. W ocenie skarżącego tylko łączne spełnienie w/w warunków zapewni spełnienie celów, o których mówi art. 187 ust. 2 Prawo wodne.

Ponadto skarżący wskazał, że wykonując obowiązki wynikające z umowy i obowiązujących przepisów prawnych, użytkownik rybacki zobowiązany jest do prowadzenia w wodach obwodu racjonalnej gospodarki rybackiej. Zadaniem racjonalnej gospodarki rybackiej jest ochrona przyrodniczych zasobów środowiska. Wynika stąd obowiązek wspierania naturalnych populacji gatunków ryb występujących w ekosystemie rzeki [...], jak również reagowanie na wszelkie zakłócenia i oddziaływania na ten ekosystem, które zagrażają jego biocenozom.

Konsekwencją istniejącego obowiązku prawnego są działania rybackiego użytkownika obwodu rybackiego tj:. Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], zmierzające do uzyskania rekompensaty w stosunku do poniesionych strat ichtiofauny w następstwie działania [...]. Skarżący wskazał na konieczność nałożenia obowiązku prowadzenia działań kompensacyjnych w tym partycypacji w kosztach zarybiania wód obwodu rybackiego, które chociaż w części przyczynią się do wsparcia populacji tych gatunków ryb, na które przedmiotowa budowla będzie w największym stopniu oddziaływała. zasoby ryb bytujące w wodach rzeki [...] są własnością Skarbu Państwa a uprawniony do rybactwa korzystając z pożytków musi kierować się nadrzędnym celem jakim jest zachowanie tych zasobów w jak najlepszym stanie. Partycypacja w kosztach zarybiania nie będzie zatem w żadnej mierze zyskiem użytkownika rybackiego tylko koniecznością zwiększenia zarybień wynikającą z niekorzystnego oddziaływania elektrowni na populacje natywnych dla ekosystemu rzeki [...] gatunków ryb. Materiał zarybieniowy zakupiony w ramach środków uzyskanych z partycypacji jest dla Okręgu generuje dodatkowe koszty. Narybek trzeba przecież przywieźć na miejsce, zorganizować i wykonać zarybienie. Uprawniony do rybactwa nie uchyla się od tych kosztów bo nadrzędną sprawą pozostaje dla niego stan środowiska z którego korzystają wszyscy obywatele.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 14 marca 2022 r. wnioskodawca odniósł się do zarzutów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] wydając zaskarżoną decyzję naruszył w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja z z dnia [...] listopada 2021 r., znak [...], którą Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] po rozpatrzeniu odwołania Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], udzielającą Z. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Małe Elektrownie Wodne Z. M., pozwolenia wodnoprawnego na:

- usługę wodną w zakresie piętrzenia wód powierzchniowych rzeki [...] przy pomocy jazu zlokalizowanego w km 40+980 rzeki [...] w [...],

- szczególne korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...].

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć wydanych w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Stosownie do postanowień art. 389 pkt 1 p.w. na usługi wodne wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Stosownie do art. 35 ust. 3 p.w. usługi wodne obejmują:

1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;

2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód;

3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję;

4) odbiór i oczyszczanie ścieków;

5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych;

6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej;

7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast;

8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast;

9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych.

W myśl art. 400 ust. 1 p.w. w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w szczególności:

1) obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego;

2) obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego;

3) niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko.

W ust. 2 tego przepisu wskazano niezbędne elementy pozwolenia wodnoprawnego w zakresie konieczności dostosowania do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne.

Pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji (art. 400 ust. 8 Prawa wodnego).

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 407 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się:

1) operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania, wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych;

2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana;

3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane;

4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana;

5) wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Z treści powołanych przepisów wynikają pewne, zasadnicze wymagania kształtujące rygory procesowe w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Po pierwsze, zakres pozwolenia wodnoprawnego wyznacza wnioskodawca. Po drugie, podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności planowanego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne z przepisami Prawa wodnego jest operat wodnoprawny. Operat wodnoprawny jest szczególnego rodzaju dokumentem; z jednej strony ma on charakter wysoce techniczny i specjalistyczny, co zbliża go funkcją do opinii biegłego, z drugiej natomiast jest on przedkładany przez stronę postępowania, a więc podmiot z istoty zainteresowany korzystnym zakończeniem postępowania, czyli uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. W ujęciu modelowym należy przyjąć, że ustawodawca zdecydował, iż wszystkie istotne dane i parametry zamierzenia, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, zobowiązany jest podać inwestor, natomiast rzeczą organu jest je zweryfikować pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości, albowiem to na podstawie właśnie tych informacji organ będzie kształtował treść pozwolenia wodnoprawnego, a przez to sytuację prawną jego adresata oraz podmiotów trzecich, na które planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Prowadzący postępowanie organ jest zobowiązany ocenić informacje przedłożone przez inwestora w operacie wodnoprawnym, a w razie jakichkolwiek wątpliwości podjąć adekwatne czynności procesowe w ramach postępowania dowodowego, tak aby można było rozstrzygnąć, czy projektowany sposób korzystania z wód spełnia wymogi, określone w art. 396 ust. 1 p.w. oraz nadać pozwoleniu wodnoprawnemu treść wymaganą art. 403 p.w..

W myśl art. 396 ust. 1 p.w. pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:

1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza,;

2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;

3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;

4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;

5) ustaleń programu ochrony wód morskich;

6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;

7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;

8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.

W świetle art. 399 ust. 1 pkt 1 p.w. organ jest zobowiązany odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego tylko wtedy, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w pkt 8 ww. art. 396 ust. 1 p.w..

W niniejszej sprawie wskazać należy, że zarzuty skargi, pomimo jej obszerności oraz złożoności, de facto koncentrują się na trzech kwestiach:

- prawidłowości funkcjonowania przepławki dla ryb i konieczności naprawy jej funkcjonowania poprzez zapisy skarżonego pozwolenia wodnoprawnego,

- konieczności partycypowania wnioskodawcy – Z. M. – w kosztach zarybiania rzeki [...],

- braku w zaskarżonym pozwoleniu wodnoprawnym wymaganych prawem elementów.

Otóż odnosząc się do pierwszej kwestii wskazać należy, że w myśl art. 187 ust. 2 p.w. budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb. Natomiast art. 51 ust.2 pkt 4 stanowi, iż realizując cel określony w ust. 1 przywołanego artykułu, należy zapewnić, żeby wody w zależności od potrzeb, nadawały się do: bytowania ryb i innych organizmów wodnych w warunkach naturalnych umożliwiających ich migrację. W tym miejscu należy podkreślić, że Mała Elektrownia Wodna w [...] została wyposażona w przepławkę dla ryb. Jak wynika z akt sprawy oraz przedłożonego operatu wodnoprawnego w wyniku modernizacji elektrowni została wybudowana przepławka dla ryb zgodnie z dokumentacją projektową oraz pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. znak [...]. Rozstrzygnięciem tym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, udzielono Z. M.pozwolenia wodnoprawnego na:

- wykonanie w k, 38 + 700 rzeki [...] urządzeń wodnych służących do piętrzenia wody i wytwarzania energii, wykonania przepławki dla ryb i upustu dennego oraz kanałów,

- wykonanie zapór bocznych,

- rozbiórkę istniejących obiektów elektrowni wodnej i istniejącego jazu oraz na wykonanie w tym miejscu 5-cio przęsłowego jazu ze stałym progiem,

- piętrzenie wody rzeki [...] i wykorzystanie jej do produkcji energii elektrycznej,

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że w wyniku realizacji projektu, który obejmuje również budowę przepławki dla ryb, nastąpi poprawa warunków bytowania ichtiofauny, możliwe będzie przemieszczanie się ryb w górę i w dół rzeki.

Natomiast wydanie rozstrzygnięć zaskarżonych w sprawie niniejszej związane jest z okolicznością, iż w punkcie VII ww. pozwolenia wodnoprawnego z 2000 r. wskazano, że ustala się ważność pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód na okres 20 lat, ora na wykonanie urządzeń na okres 6 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji. Tym samym prawidłowo wnioskiem złożonym w dniu 3 grudnia 2020 r. Z. M.wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące piętrzenie wód powierzchniowych rzeki [...] oraz korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...]. Tego dotyczy decyzja organu i instancji - udzielenia Z. M., pozwolenia wodnoprawnego na: usługę wodną w zakresie piętrzenia wód powierzchniowych rzeki [...] przy pomocy jazu zlokalizowanego w km 40+980 rzeki [...] w [...] oraz na szczególne korzystanie z wód do celów energetyki wodnej dla obiektu Małej Elektrowni Wodnej w [...]. Ma rację organ odwoławczy, że ewentualne zarzuty dotyczące budowy przepławki dla ryb mogły być podnoszone przy udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2000 r. znak [...].

Zdaniem Sądu w obecnie ustalonym stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo w punkcie II decyzji I instancji zakreślił wobec wnioskodawcy obowiązki dotyczące także omawianej przepławki dla ryb, m. in.: utrzymywania w należytym stanie technicznym urządzeń oraz przepławki poprzez bieżącą konserwację, przeglądy i dokonywanie napraw, jak również usuwanie przeszkód mogących utrudniać utrzymanie zakładanych parametrów przepływu wody, informowania użytkownika rybackiego oraz zarządcę wód o rozpoczęciu oraz zakresie prac konserwacyjnych w korycie rzeki [...] na dolnym i górnym stanowisku elektrowni oraz o planowanych obniżeniach piętrzenia, informowania użytkownika rybackiego oraz zarządcy wód o wszelkich pracach konserwacyjnych i remontowych lub innych zdarzeniach skutkujących: zatrzymaniem turbiny, obniżeniem parametrów przepływu wody włącznie z jej zatrzymaniem, obniżeniem poziomu wody w rzece

.Wymagane przez skarżącego obowiązki są zbyt daleko idące i zmieniające de facto zakres przedmiotowy decyzji, gdyż wymuszają na wnioskodawcy naprawy/przebudowy istniejącej już przepławki.

W ocenie Sądu skarżący, jeżeli uważa, że działanie przepławki jest nieprawidłowe, winien dążyć do wszczęcia postępowania , o którym mowa w art. 191 p.w. W myśl tego przepisu w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (ust. 1). W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2). Jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację (ust. 3). Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w ust. 1 i 3, jest wnioskodawca, właściciel urządzenia wodnego oraz właściciel wód (ust. 5).

Natomiast ma rację skarżący, że w niniejszej sprawie naruszono art. 403 ust. 6 pkt 5 p.w.. Zdaniem Sądu błędnie organ odwoławczy wskazał, że sporna kwestia ewentualnego uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji możliwa jest do uzgodnienia oraz ustalenia przez strony poza przedmiotowym postępowaniem np. w drodze umowy cywilnoprawnej. W myśl art. art. 403 ust. 6 pkt 5 p.w. jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub projektowania, wykonywania, lub utrzymywania urządzeń wodnych, lub uprawnień osób trzecich, w pozwoleniu wodnoprawnym można dodatkowo ustalić obowiązek podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji. Organy w niniejszej sprawie, mimo konsekwentnego podnoszenia przez skarżącego powyższe kwestii, nie rozważył, czy wykonywanie nastąpiło zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji., całkowicie bezzasadnie informując strony o ewentualnym postepowaniu cywilnym.

Błędne jest także stanowisko organu, że udzielone pozwolenie wodnoprawne jest poniekąd kontynuacją poprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, dlatego przepis art. 403 ust. 6 pkt 5 p.w. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przede wszystkim wskazać należy, że diametralnie zmienił się stan prawny od czasu wydania pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego, wydanego jeszcze na podstawie przepisów ustawy z 24 października 1974 r – Prawo wodne, zmieniły się zasadniczo wymagania wobec treści pozwoleń wodnoprawnych. Dlatego ww. przepis winien być wzięty pod uwagę w niniejszym postępowaniu.

Co prawda ma rację organ odwoławczy, że Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] jako użytkownik rybacki na etapie prowadzonego postępowania nie przedłożył dokumentów świadczących o rzeczywistych ponoszonych kosztach na zarybienie, nie przedstawił także dowodów świadczących o negatywnym wpływie Małej Elektrowni Wodnej w [...], jednakże nie może ujść uwadze sądu, że kwestia zarybiania była podnoszona przez skarżącego zarówno we wniosku dowodowym jak mi wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Obydwa zostały negatywnie załatwione przez organ I instancji. Organ II instancji winien odnieść się do powyższej kwestii, np. przeprowadzając dodatkowe postepowanie wyjaśniające

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 403 ust. 2 pkt 11) p.w. poprzez nie określenie ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego oraz nie określenie sposobu odczytywania jego wartości w miejscu korzystania z wód; oraz art. 403 ust. 2 pkt 14) p.w. poprzez nie określenie sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków, Sąd podziela argumentację organu, że organ I instancji zobowiązał zakład w pkt II w podpunktach 8) do bezwzględnego zachowania przepływu nienaruszalnego 1,625 m/s, 9) do stosowania się do zapisów ujętych w instrukcji gospodarowania wodą, 10) do ponoszenia odpowiedzialności materialnej w wypadku wyrządzenia szkód w wyniku niezgodnego z pozwoleniem wodnoprawnym korzystania z wód, 11) w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek awarii lub uszkodzeń urządzeń do ich niezwłocznego usunięcia, 13) do informowania o wystąpieniu awarii prowadzących do pogorszenia się funkcjonowania [...] mających wpływ na warunki pozwolenia wodnoprawnego, remontach oraz innych planowanych robotach należy powiadomić Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w [...], Nadzór Wodny w [...] oraz Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Ponadto w załączonej do wniosku dokumentacji tj. operacie wodnoprawnym oraz Instrukcji gospodarowania wodą został określony: sposób postępowania w przypadku zatrzymania działalności, awarii elektrowni, awarii jazu, przechodzenia wielkich wód oraz przechodzenia kry lodowej. Zatem zarzut ten jest bezzasadny.

Jednakże organ nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu naruszenia art. 403 ust. 2 pkt 13) p.w. poprzez nie określenie trybu pracy elektrowni wodnej oraz jej parametrów Qinst, hinst, Ninst. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że organ administracji publicznej zobowiązany jest działać zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.) i rozstrzygać sprawę dopiero po należytym ustaleniu stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) w oparciu o zebrane i właściwie rozpatrzone dowody (art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej jest odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Wedle tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego, przede wszystkim określoną w art. 7 k.p.a. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i realizujący tę zasadę szereg przepisów nakładających na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Skoro strony postępowania stawiają konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to - z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 § 3 k.p.a., a także ze względu na zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) i obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej mają prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawionej argumentacji.

W ocenie Sądu nie zostały przez organ wyjaśnione w sposób należyty wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, co w konsekwencji pociąga za sobą niemożność oceny, czy, uwzględniając przedstawione wyżej uregulowania, w niniejszej sprawie wydanie powyższych rozstrzygnięć przez organy znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa i czy było uzasadnione wskazanymi w tych przepisach okolicznościami.

Podnieść również w tym miejscu należy, że Sąd nie domniemywa intencji działania organu, ani nie czyni własnych ustaleń w sprawie. Aby ocenić rozstrzygnięcie organu w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować jego stanowiskiem zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów sprawy, dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę oraz okoliczności mających wpływ na ocenę żądania strony zgłoszonego w sprawie. Rola sądu administracyjnego sprowadza się wyłącznie do kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, a ta z kolei możliwa jest w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznoprawnych, tj. ustaleń co do faktów prawotwórczych, które wywierają skutki prawne oraz ustaleń co do oceny prawnej tych faktów. Te warunki natomiast są spełnione tylko w sytuacji przestrzegania zasad postępowania administracyjnego.

Stwierdzenie wyżej opisanych wad doprowadziło do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została także z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy ustosunkuje się do powyższego zarzutu zawartego odwołaniu. Odniesie się także do nowych podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 403 ust. 2 pkt 1 i pkt 15 p.w.. Poza tym przeprowadzeni postepowanie wyjaśniające i ustosunkuje się w sposób pełny do zarzutu naruszenia art 403 ust. 6 pkt 5 p.w.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.