Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 83/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Danuta Kania, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzja z dnia [...] listopada 2016 r., działając na podstawie art. art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. H., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie odmowy zmiany w trybie art. 155 Kpa rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zwolnienia ww. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał co następuje:

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] zwolnił Z. H. - [...] Zarządu [...], ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż policjant od ponad trzech i pół roku pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych, a postępowanie karne będące przyczyną tego zawieszenia nie zostało zakończone. Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał powyższy rozkaz personalny w mocy a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2059/12 oddalił skargę Z. H. na powyższą decyzję.

Sąd Okręgowy w G., [...] wyrokiem z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] uniewinnił Z. H. od popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach: I, II, III oraz IV aktu oskarżenia. Wyrok ten jest prawomocny od dnia [...] kwietnia 2014 r.

W związku z powyższym wyrokiem karnym Komendant Główny Policji decyzją w dniu [...] lipca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 Kpa, stwierdził wygaśnięcie rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] (o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy pragmatycznej).

Następnie Komendant Główny Policji w dniu [...] lipca 2014 r. wydał rozkaz personalny nr [...], mocą którego na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i ust. 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił Z. H. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r. Przedmiotowej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w związku z uprawomocnieniem się w dniu [...] kwietnia 2014 r. wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...], z mocy prawa nastąpiło przywrócenie Z. H. do służby w Policji. Jednakże ze względu na to, iż wymieniony zgłosił gotowość do podjęcia służby z uchybieniem terminu wskazanego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, policjanta należy zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Powyższa decyzja została Z. H. doręczona w dniu [...] lipca 2014 r., a wymieniony nie złożył od niej odwołania.

W dniu [...] grudnia 2015 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek Z. H. z dnia [...] grudnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] dnia [...] lipca 2014 r. Jako podstawę prawną żądania zainteresowany wskazał zarówno art. 154 § 1 Kpa, jak i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa., twierdząc, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej, bowiem zwolnienie ze służby powinno nastąpić na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Z tych powodów Z. H. wnosił o zmianę omawianego rozkazu personalnego przez: "(...) poprawienie podstawy prawnej decyzji na prawidłową (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji), względnie o jej uchylenie i wydanie nowej prawidłowej decyzji w oparciu o tę normę".

Z. H. został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego podania i w dniu [...] stycznia 2016 r. złożył pismo z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym oświadczył, iż w jego wniosku: "przypadkowo i niepotrzebnie" pojawiła się norma art. 154 § 1 Kpa, a podstawą jego wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. jest treść art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa.

W związku z powyższym przedmiotowe podania wraz z aktami sprawy przekazane zostały Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

W dniu [...] stycznia 2016 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek Z. H. z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym wymieniony, w trybie art. 154 § 1 Kpa, wniósł o zmianę rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Komendant Główny Policji, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zmiany, w trybie art. 154 § 1 Kpa, rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w sprawie zwolnienia Z. H. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z. H. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, po rozpatrzeniu którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję. Doręczenie zainteresowanemu ostatecznej decyzji nastąpiło w dniu [...] czerwca 2016 r.

W tym stanie rzeczy, Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. podjął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany w trybie art. 154 § 1 Kpa rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. i po rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016 r. odmówił zmiany w trybie art. 155 Kpa rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zwolnienia Z. H. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.

W wyniku odwołania zainteresowanego sprawę rozpoznał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2016 r.

Minister argumentował, iż decyzja zwalniająca Z. H. nie stanowi decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 Kpa. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], mocą której na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i ust. 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy. o Policji, zwolniono Z. H. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r., kształtuje sytuację prawną wymienionego. Zastosowanie więc do zmiany tej decyzji trybu określonego w art. 154 Kpa, naruszałoby przepisy postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA 2673/99). Z kolei stosownie do art. 155 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 Kpa stosuje się odpowiednio. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo rozpatrzył sprawę w oparciu o przepis art. 155 Kpa.

Odnosząc się do okoliczności przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - został podjęty na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Przypomnieć należy, że Z. H. pierwotnie został zwolniony ze służby z dniem [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W związku z faktem, iż Sąd Okręgowy w G., wyrokiem z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...], (prawomocnym od dnia [...] kwietnia 2014 r.), uniewinnił Z. H. od popełnienia zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów, w dniu [...] kwietnia 2014 r. nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego z wymienionym i od tego też dnia uważało się go za policjanta w rozumieniu przepisów ustawy o Policji - stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Jakkolwiek samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany jest on zatem do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a przy tym oświadczenie takie musi bezwzględnie złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Niedopełnienie powyższego wymogu - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Użycie w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwrotu "stosunek służbowy ulega rozwiązaniu’ oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1409/13). Gdy policjant we wskazanym terminie nie zgłosi gotowości niezwłocznego podjęcia służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby takiego funkcjonariusza, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym rozpoczął się bieg terminu określony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Ustawodawca wprowadza tutaj automatyzm, w konsekwencji którego właściwy organ pozostaje całkowicie związany brzmieniem przepisu prawa i musi wydać decyzję o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Tymczasem z analizy akt osobowych Z. H. wynika, iż w dniu [...] maja 2014 r. do Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji wpłynęły podania ww. z dnia [...] maja 2014 r. (które zostały nadane przez wymienionego w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2014 r. - data stempla pocztowego). W podaniach tych Z. H., powołując się na powyższy wyrok Sądu Okręgowego w G., wniósł m. in. o wypłatę należnych świadczeń pieniężnych. Ponadto na podstawie art. 42 ust. 1 i ust. 7 ustawy o Policji wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 wskazanej ustawy oraz o przywrócenie na ostatnio zajmowane stanowisko [...] Zarządu Ochrony [...] Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji.

W związku z faktem braku zgłoszenia przez Z. H. gotowości podjęcia służby w terminie wskazanym w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji (7 dni od przywrócenia do służby), tj. w przedmiotowej sprawie od dnia [...] kwietnia 2014 r., Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r., do czego obligował organ stan faktyczny omawianej sprawy.

W przedmiotowej sprawie nie ma żadnego znaczenia powoływany przez zainteresowanego fakt, iż orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w G. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] (zatwierdzonym przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w G. w dniu [...] stycznia 2013 r.), został on uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczony do trzeciej grupy inwalidów. Powyższe orzeczenie wpłynęło do Komendy Głównej Policji w dniu [...] stycznia 2013 r. (poprawione w zakresie daty badania kontrolnego - w dniu [...] lipca 2014 r.).

Zgodnie przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przepis ten mógłby znaleźć w omawianej sprawie zastosowanie jedynie w sytuacji, gdyby Z. H. w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby, tj. od dnia [...] kwietnia 2014 r., zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia. Niedopełnienie przez policjanta wymogu określonego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musiało natomiast skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Ustawodawca poprzez jednoznaczne sprecyzowanie przepisów ustawy nie dopuszcza żadnych modyfikacji w tym zakresie i nie umożliwia właściwym organom stosowania odstępstw w tym zakresie. Komendant Główny Policji, wydając zaskarżony rozkaz personalny, działał na podstawie regulacji ustawowych, nakładających na właściwego przełożonego automatyzm działania w tym zakresie.

Tym samym nie istnieje możliwość zmiany zaskarżonej decyzji w przedmiotowym trybie (art. 154 Kpa) we wskazywanym przez stronę zakresie. W tym miejscu należy także za organem I instancji wskazać, że uchylenie lub zmiana na podstawie art. 155 Kpa wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Nie usuwa zatem skutku wywołanego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który polega na zakończeniu stosunku służbowego. W przypadku ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 155 Kpa nie mamy bowiem do czynienia z przywróceniem do służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, którego warunkiem zastosowania jest uchylenie decyzji "z powodu jej wadliwości". Tryb określony w art. 155 Kpa odnosi się bowiem jedynie do decyzji nieobarczonych żadną z wad, o których mowa w art. 156 Kpa lub art. 145 Kpa. W rezultacie uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji wywołałoby skutek w postaci nawiązania stosunku służbowego z datą wykonania decyzji opartej o art. 155 Kpa. Byłby to tryb nawiązania stosunku służbowego nie przewidziany w ustawie o Policji, nieuwzględniający wymogów materialnych i proceduralnych, określonych w stosownych przepisach wykonawczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 920/07). Podkreślić przy tym należy, że w ustawie o Policji oprócz normy określonej w art. 42 ust. 1 ustawy o Policji brak jest przepisów prawnych regulujących możliwość "przywrócenia do służby", czy "ponownego przyjęcia" funkcjonariusza, który został z niej skutecznie zwolniony.

Ustawa o Policji w tym zakresie w art. 25 ust. 7-8 odsyła do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. z 2012 r., poz. 432, ze zm.).

Reasumując, decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2016 r. jest decyzją zasadną, wydaną z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych.

Z. H. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i nakazanie organowi zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji w zakresie podstawy prawnej zwolnienia.

Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną interpretację (i w konsekwencji wadliwe zastosowanie) art. 154 § l i art. 155 Kpa w zw. z art. 41 ust. l pkt 1, art. 41 ust.3, art. 42 ust 1 i 2 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przedmiotowy rozkaz o zwolnieniu został wydany jednak z pominięciem jednego bardzo istotnego faktu (wiadomego organowi decyzyjnemu w chwili jego wydawania), że skarżący korzystał już ze świadczeń emerytalno-rentowych (również w związku ze służbą) i został uznany za całkowicie niezdolnego do Służby w Policji - w związku z czym nie mógł już ponownie podjąć zatrudnienia, a co za tym idzie, złożyć oświadczenia o zamiarze powrotu do służby i gotowości do tego (zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 ustawy o Policji). Wystąpiła tu zatem okoliczność obiektywna i niezawiniona i potwierdzona orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. Oczekiwanie od skarżącego, iż złoży nierzetelne i nieprawdziwe oświadczenie (nie znając także ubocznych skutków i konsekwencji prawnych tej czynności), tj. że jest "niby" gotów do pełnienia służby - jest oczekiwaniem czynności niemożliwej do zrealizowania z jednej strony, z drugiej zaś niezrozumiałym interpretowaniem prawa.

Interpretacja Ministerstwa prowadzi do pokrzywdzenia rencistów (także w związku ze służbą), albowiem zrównuje ich z funkcjonariuszami, którzy pomimo posiadanej zdolności do służby takich oświadczeń nie złożyli - choć obiektywnie taką możliwość posiadali. Ten sposób myślenia prowadzi do konkluzji, że ustawodawca jest nieracjonalny, jak również stworzył przepisy sprzeczne z Konstytucją i Prawem Międzynarodowym (zakaz szykanowania obywateli ze względu na stan zdrowia).

Próba wytłumaczenia stanowiska organu, że nie mógł on dokonać zmiany rozkazu w trybie art. 154 albo art. 155 Kpa (kosmetyki - w zakresie podstawy prawnej ustania stosunku służbowego), albowiem tak naprawdę nie miał on żadnych możliwości ocennych w sprawie (a jedynie prawny obowiązek) - nie może się ostać, choć sytuacja niewątpliwie nie była typowa. Temu dylematowi zdaniem skarżącego wychodzi naprzeciw art. 41 ust 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Skarżący nie kwestionował wcześniej przedmiotowego rozkazu (w normalnym trybie), ponieważ nie wiedział, że wpisanie błędnej podstawy prawnej jest intencjonalne i ma zmierzać do pozbawienia go w przyszłości uprawnień i świadczeń. W kontekście tak przedstawionej interpretacji prawa (przez organy obu instancji) - zmiana rozkazu czyni zadość zarówno słusznemu interesowi skarżącego jak i interesowi społecznemu, polegającemu na zaniechaniu dalszego stosowania prawa w sposób dyskryminujący niektórych obywateli.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest chybiona.

Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone łub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia, bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06,).

Zgodnie z art. 154 § 1 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Pojęcie: "nabycie prawa", użyte w art. 154 Kpa, rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować, jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (por. m. in. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 995/11 i sygn. akt VII SA/Wa 996/11, a także NSA z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/2001).

Decyzja zwalniająca Z. H. nie stanowi decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 Kpa. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], mocą której na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i ust. 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolniono skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r., kształtuje sytuację jego prawną. Zatem zastosowanie do zmiany tej decyzji trybu określonego w art. 154 Kpa, naruszałoby przepisy postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA 2673/99).

Stosownie do art. 155 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 Kpa stosuje się odpowiednio.

Dlatego powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji stanowi decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 Kpa. Rozkaz ten wpływa bowiem na sytuację prawną skarżącego (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r, sygn. akt III RN/92/97 (OSNAPiUS 1998, Nr 10, poz. 290). Dlatego też wniosek Z. H., inicjujący niniejszą sprawę, powinien (i mógł) zostać rozstrzygnięty jedynie w oparciu przepis art. 155 Kpa i tylko takie rozumienie ram prawnych, w których należy wniosek skarżącego rozpatrzyć, umożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że organ administracji wprawdzie jest związany żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie ale jest także zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Nie znaczy to jednak, że organ jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, albowiem to treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ administracji, mając obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 i art. 7 Kpa), musi rozpoznać sprawę co do jej istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowane w konkretnym stanie faktycznym (por. wyroki NSA z dnia 7 września 1994 r. sygn. akt II SA 1111/93 i z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07).

W przedmiotowej sprawie treścią żądania skarżącego, inicjującego postępowanie administracyjne, kontrolowane obecnie przez sąd administracyjny, jest zmiana konkretnie wskazanej przez stronę decyzji ostatecznej i to właśnie żądanie jest istotą niniejszej sprawy. Zostało ono sformułowane w sposób jasny i niebudzący żadnych wątpliwości co do żądania strony. Organy administracji nie są związane podaną przez stronę podstawą prawną dokonania uchylenia bądź zmiany danej decyzji. Strona nie musi rozumieć różnic między stanami prawnymi uregulowanymi w przepisach art. 154 i 155 Kpa. To na organie administracji spoczywa właściwe odczytanie żądania strony i nadanie temu żądaniu właściwej formy prawnej, umożliwiającej rozpoznanie wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1331/05).

Reasumując ten aspekt sprawy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r. o zmianę rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r., jako wniosek możliwy do rozpatrzenia jedynie w trybie art. 155 Kpa, wskazując nadto dlaczego nie można było wniosku tego rozpatrzyć w trybie art. 154 Kpa. Można tu postawić zarzut, iż taki tryb rozpatrzenia sprawy, powinien zostać wcześniej zasygnalizowany skarżącemu - już podczas wstępnej fazy postępowania przed organem pierwszej instancji. Jednakże dokładne i wyczerpujące wyjaśnienie tej kwestii (przyczyn rozpatrzenia wniosku w trybie art. 155 a nie w trybie art. 154 Kpa) w uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2016 r. czyni, iż uchybienie to nie mogło mieć żądnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Rozkaz Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]w sprawie zwolnienia Pana Z. H. ze służby w Policji - został podjęty na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Użycie w tym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie ma charakter obligatoryjny a nie fakultatywny i nie pozostawia organowi, w zakresie zwolnienia funkcjonariusza, żadnego wyboru (porównaj wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1409/13).

Z. H. został pierwotnie zwolniony ze służby z dniem [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W związku prawomocnym od dnia [...] kwietnia 2014 r. wyrokiem Sądu Okręgowy w G., z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...], uniewinniającym Z. H. od popełnienia zarzucanych mu w punktach czynów, w dniu [...] kwietnia 2014 r, nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego i od tego też dnia uważało się go za policjanta w rozumieniu przepisów ustawy o Policji.

Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Przywrócenie funkcjonariusza na podstawie powyższych przepisów do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Zatem samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań (porównaj wyroki: NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1409/13, z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1968/12 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2013 r, sygn. akt IV SA/Po 1175/12).

Jakkolwiek samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku a zatem dalsze pozostawanie w służbie, zależy już od podjęcia przez policjanta określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji policjant zobowiązany jest do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Niedopełnienie powyższego wymogu - niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy - musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3.

Z analizy akt osobowych Z. H. wynika, iż w dniu [...] maja 2014 r. do Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji wpłynęło jego pisma z dnia [...] maja 2014 r., (nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2014 r. - data stempla pocztowego), w których powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w G., wniósł m. in. o wypłatę należnych świadczeń pieniężnych. Ponadto na podstawie art. 42 ust. 1 i ust. 7 ustawy o Policji wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 wskazanej ustawy oraz o przywrócenie na ostatnio zajmowane stanowisko [...] Zarządu Ochrony [...] śwCentralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji.

W związku z faktem braku zgłoszenia przez Z. H. gotowości podjęcia służby w terminie, który w przedmiotowej sprawie upływał w dniu [...] kwietnia 2014 r., Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2014 r.

W kontekście jednoznacznego brzmienia powyżej zaprezentowanych przepisów prawa oraz niepozostawiającej żadnych wątpliwości wykładni tych regulacji prawnych, jak i oczywistego faktu braku zgłoszenia w terminie przez funkcjonariusza gotowości do służby, w przedmiotowej sprawie nie ma żadnego znaczenia powoływany przez skarżącego na fakt, iż orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w G. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] (zatwierdzonym przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w G. w dniu [...] stycznia 2013 r.), został on uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczony do trzeciej grupy inwalidów. Powyższe orzeczenie wpłynęło do Komendy Głównej Policji w dniu [...] stycznia 2013 r. a poprawione w zakresie daty badania kontrolnego — w dniu [...] lipca 2014 r.

Należy podkreślić, iż art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, mógłby znaleźć w omawianej sprawie zastosowanie jedynie w sytuacji, gdyby Z. H. w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby, tj. od dnia [...] kwietnia 2014 r., zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia. Niedopełnienie przez policjanta tego wymogu, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, musiało skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Ustawodawca poprzez jednoznaczne sprecyzowanie przepisów ustawy nie dopuszcza żadnych modyfikacji w tym zakresie i nie umożliwia właściwym organom stosowania odstępstw w tym zakresie. Komendant Główny Policji, wydając zaskarżony rozkaz personalny, działał na podstawie regulacji ustawowych, nakładających na właściwego przełożonego automatyzm działania w tym zakresie.

Tym samym, wobec bezskutecznego upływu terminu do zgłoszenia się przez skarżącego do służby nie istnieje możliwość zmiany zaskarżonej decyzji w przedmiotowym trybie we wskazywanym przez stronę zakresie, zgodnie z jej wnioskiem. Inne rozstrzygnięcie naruszałoby art. 155 Kpa gdyż prowadziłoby do nawiązania stosunku służbowego w trybie nieprzewidzianym przez przepisy ustawy pragmatycznej. Wskazać tu należy, iż dla zastosowania art. 155 Kpa konieczna jest między innymi zgodność zmiany lub uchylenia danej decyzji z przepisami szczególnymi – tu przepisami ustawy o Policji.

Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 Kpa wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Nie usuwa zatem skutku wywołanego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który polega na zakończeniu stosunku służbowego. W przypadku ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 155 Kpa nie mamy bowiem do czynienia z przywróceniem do służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, którego warunkiem zastosowania jest uchylenie decyzji "z powodu jej wadliwości". Tryb określony w art. 155 Kpa odnosi się bowiem jedynie do decyzji nieobarczonych żadną z wad, o których mowa w art. 156 Kpa lub art. 145 Kpa. W rezultacie uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji wywołałoby skutek w postaci nawiązania stosunku służbowego z datą wykonania decyzji opartej o art. 155 Kpa. Byłby to tryb nawiązania stosunku służbowego nie przewidziany w ustawie o Policji, nieuwzględniający wymogów materialnych i proceduralnych, określonych w stosownych przepisach wykonawczych i już z tych przyczyn nie mieszczący się w regulacji art. 155 Kpa (porównaj wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 920/07).

W ustawie o Policji oprócz normy określonej w art. 42 ust, 1 ustawy o Policji brak jest przepisów prawnych regulujących możliwość "przywrócenia do służby", czy "ponownego przyjęcia" funkcjonariusza, który został z niej skutecznie zwolniony. Ustawa o Policji w tym zakresie w art. 25 ust. 7-8 odsyła do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. z 2012 r,, poz. 432, ze. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowaniu powyższych decyzji przez organy obu instancji, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.