Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1209/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2,  art. 2 pkt 16
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z [...] czerwca 2017 r., nr [...], który odmówił M. G. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na córkę D. G.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że 17 maja 2017 r. pracownik socjalny przeprowadził z wnioskodawcą wywiad, z którego wynika, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe, zajmuje jedno pomieszczenie, korzysta wspólnie z byłą żoną z tej samej łazienki, kuchni, sprzętu gospodarstwa domowego. Córka D. G. jest w wieku gimnazjalnym, ma [...] lat, sama dojeżdża autobusem do szkoły. M. G. oświadczył, że wszystkie opłaty: za wodę, energię elektryczną, podatek od nieruchomości i gruntów płaci była żona, która zajmuje dwa pomieszczenia, wszystkie zakupy robi i finansuje była żona. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie będzie występował o zmianę wyroku w sprawie opieki nad córką, gdyż władzę rodzicielską ma przyznaną razem z byłą żoną. Według oceny pracownika socjalnego, M. G. wspólnie z byłą żoną wychowuje i sprawuje opiekę nad córką D. Wnioskodawca sporadycznie odbiera córkę z zajęć dodatkowych, jak zachodzi potrzeba robi jej posiłki.

Organ I instancji, wskazując na definicję rodziny, zawartą w art. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195 ze zm.) stwierdził, że jeśli M. G. zamieszkuje wraz z byłą żoną w jednym budynku, korzystają wspólnie z tych samych pomieszczeń i sprzętów gospodarstwa domowego i wspólnie dbają o wychowanie córki, to należy wnioskować, że jest to opieka taka sama jak w przypadku pełnych rodzin przy obydwojgu pracujących rodzicach. Ponadto organ I instancji, wskazując na przepisy ustawy tj. art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 2 podał, że z dokonanych ustaleń wynika, że M. G. wspólnie z byłą żoną sprawuje opiekę nad córką D. G., ale do składu rodziny nie wpisał byłej żony i oświadcza, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe

Od powyższej decyzji M. G. złożył odwołanie, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 kpa, poprzez nie zebranie przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 9 i 10 kpa, poprzez niezawiadomienie strony o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem,

- naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka poprzez ingerencję w prywatność i dobro niepełnoletniego dziecka,

- okazanie lekceważącego stosunku przez organ do obywatela, określając stronę Klientem.

Odwołujący się, wskazując na wydaną w tej sprawie decyzję oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaznaczył, iż jego sytuacja materialna, życiowa, mieszkaniowa jak również rodzinna przez okres od pierwszego wywiadu środowiskowego z lipca 2016 r. do maja 2017 r. nie uległa zmianie.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie wskazał, że 2 czerwca 2016 r. M. G. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę D. G. (ur. [...].09.2002 r.). We wniosku określił córkę jako "pierwsze dziecko", a w pkt 4 wniosku w składzie rodziny wymienił 3 osoby: siebie, córkę i pełnoletniego syna S. G. Do wniosku dołączył dokumenty wskazujące na jego obecną sytuację rodzinną, zawodową i potwierdzające dochód osiągnięty przez niego w 2014 r.

W trakcie przeprowadzonego 13 lipca 2016 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego M. G. oświadczył, iż mieszka w budynku, który jest własnością żony, gdzie zajmuje jedną izbę z prawem korzystania z kuchni i łazienki. Prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. W budynku mieszka również jego była żona i dwoje ich dzieci oraz matka wnioskodawcy. Każdy prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Obecnie utrzymuje się z pracy dorywczej, za którą miesięcznie otrzymuje wynagrodzenie od [...] do [...] zł. Z tego płaci alimenty na córkę [...] zł i ponosi miesięczne opłaty mieszkaniowe (dokłada się do rachunków).

Wójt Gminy M. decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...] odmówił przyznania M. G. prawa do świadczenia wychowawczego na córkę D. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] września 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1682/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy M. z [...] lipca 2016 r. Sąd stwierdził, że przeprowadzony wywiad nie dostarcza informacji odnośnie faktycznej opieki nad córką przez jej ojca.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził 17 maja 2017 r. ponowny rodzinny wywiad środowiskowy. Podczas wywiadu środowiskowego M. G. oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje jedno pomieszczenie w budynku, który jest własnością żony, korzysta z kuchni i łazienki oraz jej sprzętu gospodarstwa domowego, sam przygotowuje posiłki dla siebie i jak zachodzi potrzeba dla córki. Córka ma [...] lat, uczęszcza do [...] klasy gimnazjum w M., do szkoły dojeżdża autobusem szkolnym, po szkole odbiera ją ojciec. Wnioskodawca obecnie nie pracuje, zawiesił działalność gospodarczą, pracuje dorywczo, układa kostkę brukową. Miesięczny dochód określa na kwotę do [...] zł, alimenty płaci na bieżąco. Wszystkie opłaty za media, budynek, opłaty gruntowe ponosi żona i matka. Wnioskodawca poinformował, że nie będzie występował do sądu o zmianę wyroku w sprawie opieki nad córką, ponieważ zgodnie z wspólnie ustalonym planem wychowawczym- opieka i władza rodzicielska należy do obojga rodziców i on z obowiązków rodzicielskich w pełni się wywiązuje.

Kolegium przytoczyło treść art. 2 pkt 1 pkt 14, pkt 16, art. 4 i art. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Wyjaśniło, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie do art. 5. ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W myśl art. 5 ust. 3 ww. ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy przez pojęcie rodziny rozumieć należy m.in.: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Kolegium powołało też przepis art. 3 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1518 z późn. zm.) dotyczący pojęcia dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozpoznając ponownie sprawę wskazało, że istotne z punktu widzenia ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest zdefiniowanie pojęcia "rodzina" oraz prawidłowe ustalenie osób wchodzących w jej skład tej rodziny. Definicję rodziny zawiera przepis art. 2 pkt 16 ustawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w przypadku rodziców rozwiedzionych (a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) warunkiem zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców jest przebywanie dziecka - zgodnie z orzeczeniem sądu - pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Z przedłożonego wyroku rozwodowego wynika, iż Sąd Okręgowy w [...], Wydział [...] Cywilny, wyrokiem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] rozwiązał przez rozwód związek małżeński M. G. z A. G., powierzając wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem D. G. obojgu rodzicom, ustalając jednocześnie, że miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. Ponadto zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniego dziecka i w ramach tego obowiązku zasądził od M. G. na rzecz małoletniej córki D. kwotę po [...] zł. miesięcznie, płatne do rąk matki dziecka.

W ocenie Kolegium bezspornym jest, że Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej obojga rodziców nad córką D., a tylko zasądzona opieka naprzemienna daje możliwość zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodziny obydwojga rodziców. M. G. nie ma w taki sposób ustalonej opieki nad swoją córką.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że z zawartej w art. 2 pkt 16 ustawy definicji "rodziny" wynika, że decydującą przesłanką zaliczenia dziecka do "rodziny" na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego jest fakt pozostawania dziecka na utrzymaniu rodziców i kwestia zamieszkiwania dziecka wspólnie z rodzicami. Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiując pojęcie "rodziny" nie posługuje się pojęciem "wspólnego gospodarowania", tak jak to czyni ustawa z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2016 poz. 930 ze zm.). Kwestia prowadzenia wspólnego lub odrębnego z dzieckiem gospodarstwa domowego nie ma więc tutaj znaczenia - decydujące role odgrywa fakt wspólnego zamieszkiwania rodzica z dzieckiem i fakt utrzymywania dziecka przez rodzica. W niniejszej sprawie wyrokiem Sądu miejsce zamieszkania córki D. zostało określone każdorazowo przy matce - a zatem to matka dziecka z nim zamieszkuje i córka pozostaje na jej utrzymaniu - przeznacza ona na ten cel również zasądzone przez sąd alimenty od ojca dziecka.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez M. G., co do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Kolegium stwierdziło, że nie znajdują one żadnego uzasadnienia prawnego, bowiem organ I instancji w oparciu o kompletny materiał dowodowy dokonał właściwego przyporządkowania stanu faktycznego pod obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.

Kolegium uznało, że zarzuty kierowane pod adresem Kierownika i pracowników G.O.P.S. w M. oraz wydanych rozstrzygnięć są subiektywnymi odczuciami wnioskodawcy i nie mogą być przedmiotem rozstrzygania w sprawie, zważywszy na fakt, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania bezspornie wynika, iż M. G. wspólnie z byłą żoną sprawuje opiekę nad [...] letnią córką.

W ocenie organu odwoławczego oświadczenie wnioskodawcy o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji, jak również z rozumieniem pojęcia samodzielny (zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN). Oznacza to "dający sobie radę, niepotrzebujący pomocy". Chodzi więc głównie o zdolność do prowadzenia tego gospodarstwa "bez pomocy" innych i faktyczne realizowanie tej zdolności. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (z punktu widzenia ekonomicznego), osoba, która sama pokrywa koszty tego gospodarstwa. Nieodłącznym elementem samodzielności w omawianym kontekście jest swoboda osoby prowadzącej gospodarstwo domowe w najistotniejszych decyzjach podejmowanych w związku z tym gospodarstwem (zakupy, remonty itp.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, zarzuty podniesione w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia prawnego jak również nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] lipca 2017 r. wniósł M. G. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 3 kpa, w konsekwencji czego wydana decyzja jest nieważna,

- art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 16 w zw. z art. 5 ust. 1, 2,3 oraz art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez przyjęcie, że skarżącemu jako ojcu spełniającemu wszelkie przesłanki ustawowe oraz zamieszkałemu z dzieckiem i faktycznie opiekującemu się dzieckiem nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego,

- art. 7 kpa, poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej polegające na nie odniesieniu się do całości materiału dowodowego i przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy,

- art. 9 i art. 10 kpa, poprzez nienależyte i niewystarczająco wyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 28 kpa, art. 75 kpa i art. 77 kpa, poprzez niedopuszczenie i pominięcie jako dowodu w sprawie ustalenia formy i zakresu sprawowania opieki nad córką przez matkę dziecka A. G., w konsekwencji czego materiał dowodowy jest niekompletny i nieobiektywny,

- zasad wynikających z art. 107 § 3 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty, które rozwinięte zostały w uzasadnieniu skargi, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja zapadła po wyroku tutejszego Sądu z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt [...]. Organy przeprowadziły postępowanie z zachowaniem zasad wynikających z art. 153 ppsa, słusznie uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na córkę.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W przedmiotowej sprawie wniosek złożył ojciec dziecka.

Zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy pojęcie rodziny - oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Wobec powyższego, rodzic może uwzględnić dziecko w składzie rodziny, a w konsekwencji także wystąpić ze skutecznym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to dziecko jedynie, gdy łącznie spełnione zostaną dwie przesłanki: pozostawanie dziecka na utrzymaniu rodzica oraz wspólne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 2 pkt 16 in fine ustawy, zgodnie z którym, w sytuacji, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Z przytoczonej definicji pojęcia rodziny wynika, że w przypadku rodziców rozwiedzionych (a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) warunkiem zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców jest przebywanie dziecka - zgodnie z orzeczeniem sądu - pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Skoro przewidziana w art. 2 pkt 16 in fine ustawy zasada zaliczania dziecka w skład dwóch rodzin stanowi wyjątek od pozostawania dziecka członkiem jednej rodziny, to musi być ona stosowana ściśle, zgodnie z językowym znaczeniem przepisu, gdyż wyjątki od zasady nie podlegają wykładni rozszerzającej. Brak orzeczenia sądu ustalającego opiekę naprzemienną wyklucza możliwość przyznania świdczenia.

Organ rozpoznając ponownie sprawę oraz przeprowadzając ponownie wywiad środowiskowy zbadał sytuację skarżącego i dokonał ustaleń faktycznych mających odzwierciedlenie w zabranych w sprawie dowodach.

Wyrokiem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...] orzekł rozwód związku małżeńskiego pomiędzy M. G., a A. G. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dzieckiem D. G. powierzył obojgu rodzicom ustalając, że miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. Kosztami utrzymania obciążył oboje rodziców, ustalając udział w tych kosztach ojca na kwotę [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie występował do Sądu o ustalenie opieki naprzemiennej i nie zamierza podejmować takich działań.

Organy prawidłowo uznały, że skoro Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej obojga rodziców nad córką D., a tylko zasądzona przez Sąd opieka naprzemienna (zgodnie z treścią przepisu art. 2 pkt 16 in fine ustawy) daje możliwość zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodziny obydwojga rodziców, brak jest podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. W tej sytuacji córki nie można zaliczyć jednocześnie za członka "rodziny" obydwojga rodziców.

Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiując pojęcie "rodziny" nie posługuje się pojęciem "wspólnego gospodarowania", tak jak to czyni ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Kwestia prowadzenia wspólnego lub odrębnego gospodarstwa domowego z dzieckiem nie ma więc tutaj znaczenia. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące pominięcia przez organy tej kwestii są chybione.

Jak wyżej zaznaczono, w przypadku rodziców rozwiedzionych (a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie), warunkiem zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców jest przebywanie dziecka - zgodnie z orzeczeniem sądu - pod opieką naprzemienną obojga rodziców.

Wyjaśnić należy, że rozwód skarżącego nastąpił w listopadzie 2015 r. Opieka naprzemienna została wprowadzona do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, która weszła w życie 29 sierpnia 2015 r. Należy jednak podkreślić, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nie stanowi opieki naprzemiennej sytuacja, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, stale zamieszkuje z jednym z rodziców, a drugi rodzic wprawdzie kontaktuje się z nim oraz partycypuje w kosztach utrzymania. Skoro Sąd ustalił miejsce zamieszkania córki przy matce, a zatem to matka dziecka z nim zamieszkuje, a ojciec partycypuje e jej utrzymaniu, to nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uwzględnienia dziecka także jako członka rodziny skarżącego.

W konsekwencji, opierając się o zebrany materiał dowodowy w sprawie słusznie organy uznały, że skoro rodzice nie sprawują opieki naprzemiennej nad córką, ani skarżący wyłącznie opieki takiej nie sprawuje oraz, że miejscem zamieszkania córki nie jest miejsce zamieszkania ojca, to świadczenie wychowawcze na rzecz córki wnioskodawcy nie przysługuje. Z przyczyn wyżej wskazanych chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy przepisów art. 4, art. 5 ust.1- 3 w zw. z art. 2 ust. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Organ nie naruszył także przepisu art. 22 ustawy. Przepis ten dotyczy zbiegu prawa rodziców, opiekunów do świadczenia wychowawczego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje.

Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje tego, że skarżący uczestniczy w wychowywaniu swojej córki i opiekuje się nią we wskazany w wywiadzie sposób, jednakże z przyczyn wyżej omówionych nie uprawnia go to do uzyskania świadczenia wychowawczego na córkę.

Podkreślić należy, że ustawa przewiduje pomoc finansową państwa ze środków publicznych dla określonej kategorii osób uprawnionych, wyłączając z tego grona rodziców i dzieci nie tworzących rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 16 wyżej cytowanej ustawy.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi, że organy nie odniosły się do wniosku skarżącego o przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. W związku z wyrokiem tutejszego Sądu z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1682/16 został ponownie przeprowadzony w dniu 17 maja 2017 r. wywiad środowiskowy u skarżącego, w celu ustalenia sprawowania opieki nad dzieckiem – D. G.

Organy w uzasadnieniach obydwu decyzji powołały ustalenia wynikające z wywiadu i odniosły się do nich. Pracownik socjalny zwracał się także do wychowy klasy w szkole córki skarżącego w celu uzyskania informacji odnośnie kontaktów rodziców z nauczycielami i sytuacji córki.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia oświadczenia byłej żony A. G. z 3 sierpnia 2016 r. odnośnie opieki nad córką, w którym powołuje się ona na plan wychowawczy wskazać należy, że zarzut ten nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organy nie kwestionowały, że skarżący wraz z żoną sprawują opiekę nad córką, jednakże wobec braku orzeczenia sądu odnośnie opieki naprzemiennej uznały, że skarżący nie może skutecznie domagać się przyznania wnioskowanego świadczenia. Sam plan wychowawczy nie może o takiej opiece stanowić, gdyż zgodnie z art. 2 pkt 16 in fine ustawy opiekę naprzemienną ustanawia orzeczeniem sąd. W niniejszej sprawie takie orzeczenie nie zostało wydane.

Podnieść należy, że opieka naprzemienna to sposób opieki nad dzieckiem po rozwodzie (separacji) rodziców polegający na przyznaniu każdemu z rodziców, przez sąd, prawa do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w ciągu roku. Istotne jest przy tym, iż opiekę naprzemienną cechuje równość pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem, które mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Zatem, jeżeli rzeczywista opieka jest sprawowana w taki sposób, że w powtarzających się okresach każdy z rodziców sprawuje wyłączną opiekę nad dzieckiem, to będą podstawy do uznania opieki naprzemiennej.

W przedmiotowej sprawie wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką sąd powierzył obojgu rodzicom. Jednocześnie, sąd zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów jej utrzymania i wychowania oraz z tego tytułu zasądził od skarżącego na rzecz małoletniej córki alimenty.

Nie można występowania opieki naprzemiennej określonej w art. 2 pkt 16 in fine ustawy wywodzić z samego faktu powierzenia przez sąd obojgu rodzicom wykonywania władzy rodzicielskiej czy też wykonywania opieki. Czym innym jest wykonywanie przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej czy sposób kontaktów z dzieckiem, a czym innym sprawowanie przez oboje rodziców na przemian w regularnie powtarzających się, w równych odstępach czasu wyłącznej opieki nad dzieckiem. W ocenie Sądu, nie można z instytucji wyjątkowej czynić reguły. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do nadużywania tej instytucji w praktyce, co sprzeciwiałoby się zamysłowi ustawodawcy.

Podsumowując, skoro zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż D. G. znajduje się pod opieką naprzemienną obojga rozwiedzionych rodziców, to nie można jej zaliczyć do rodziny skarżącego w rozumieniu art. 2 pkt 16 in fine ustawy z 11 lutego 2016 r. W konsekwencji, rozstrzygnięcie organów o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego jest prawidłowe.

Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz w sposób właściwy uzasadniły swoje stanowisko. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.

Mając na uwadze wszystkie wyżej skazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.