Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 735/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 77, art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie powiatowym.
article: art. 165 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./ nie określa rodzajów naruszeń prawa skutkujących nieważnością uchwały, a jedynie wskazuje, że granicą tą jest nieistotne naruszenie prawa. Stwarza to po stronie organu nadzoru obowiązek wnikliwej oceny stanu prawnego wynikającego z podjętej uchwały i w przypadku podjęcia wobec niej stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego, wykazania stwierdzonej sprzeczności z prawem /bądź nieistotnego naruszenia prawa/ oraz odpowiedniego uzasadnienia konieczności zastosowania wybranego środka nadzorczego. Sprawowanie nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego uwzględniać musi bowiem zasadę, iż samodzielność jednostki samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej /art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej/.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru obowiązany jest wykazać naruszenie prawa wskazując naruszony przepis oraz jego wykładnię i zastosowanie w rozwiązaniu przyjętym w kontrolowanej uchwale. Nie wystarczy podać, że dany przepis został naruszony; konieczne jest wykazanie, na czym to naruszenie polega i w czym się wyraża.

TEZY

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./ nie określa rodzajów naruszeń prawa skutkujących nieważnością uchwały, a jedynie wskazuje, że granicą tą jest nieistotne naruszenie prawa. Stwarza to po stronie organu nadzoru obowiązek wnikliwej oceny stanu prawnego wynikającego z podjętej uchwały i w przypadku podjęcia wobec niej stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego, wykazania stwierdzonej sprzeczności z prawem /bądź nieistotnego naruszenia prawa/ oraz odpowiedniego uzasadnienia konieczności zastosowania wybranego środka nadzorczego. Sprawowanie nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego uwzględniać musi bowiem zasadę, iż samodzielność jednostki samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej /art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej/.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru obowiązany jest wykazać naruszenie prawa wskazując naruszony przepis oraz jego wykładnię i zastosowanie w rozwiązaniu przyjętym w kontrolowanej uchwale. Nie wystarczy podać, że dany przepis został naruszony; konieczne jest wykazanie, na czym to naruszenie polega i w czym się wyraża.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2005 r., nr: [...] w przedmiocie uchwały Rady Powiatu w O. w sprawie zatwierdzenia zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Powiatu [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. w zakresie § 1 pkt 2 uchwały nr [...] Rady Społecznej Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O.– jednolity tekst, stanowiącej załącznik do uchwały nr [...] Rady Powiatu w O.

W uzasadnieniu Wojewoda [...] podał, iż uchwała nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. w zakresie wskazanym w sentencji rozstrzygnięcia nadzorczego, jest sprzeczna z prawem.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Rady Społecznej w sprawie zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O.– tekst jednolity, w § 1 statutu dodano ust. 2, zgodnie z którym z dniem 19 listopada 2004 r. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. przyjmuje nazwę: Szpital Powiatowy im. [...] w O. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1992 r. Nr 91, poz. 408 ze zm.) statut publicznego zakładu opieki zdrowotnej uchwala rada społeczna zakładu i przedkłada go do zatwierdzenia organowi, który utworzył zakład. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 3 ww. ustawy powyższą zasadę stosuje się odpowiednio przy dokonywaniu zmian w statucie.

Wskazana w treści statutu data [...] listopada 2004 r. jest datą podjęcia uchwały przez Radę Społeczną Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. i poprzedza zatwierdzenie, zgodnie z przepisami prawa, zmiany statutu przez organ założycielski. Wobec powyższego zapis § 1 ust. 2 statutu po zmianie jest wadliwy. Zmiany w statucie wchodzą w życie po zatwierdzeniu ich stosowną uchwałą przez organ założycielski, nie wcześniej niż z dniem podjęcia uchwały w tej kwestii. Z tych względów należało stwierdzić nieważność przedmiotowej uchwały we wskazanym w sentencji zakresie.

Skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] , który wniósł o uchylenie w/w rozstrzygnięcia z powodu naruszenia prawa. Skarżący podniósł, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie wskazuje, jakich naruszeń dopuściła się Rada Powiatu zatwierdzając zmiany w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał jedynie na "wadliwość" zapisu § 1 ust. 2 statutu. Wykładnia, jaką zastosował Wojewoda [...] rażąco narusza art. 76 ust. 2, art. 77 i art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Wskazanie w § 1 ust. 2 uchwały Rady Społecznej Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej daty [...] listopada 2004 r. jako dnia, od którego ulega zmianie nazwa Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, dlatego uchwała może bez uszczerbku dla innych podmiotów funkcjonować w obrocie prawnym. I tak do czasu zarejestrowania zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym nazwą tą Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej nie będzie się posługiwać.

Do stwierdzenia nieważności uchwały upoważnia wojewodę tylko istotne naruszenie prawa. Wojewoda [...] nie określił, jaki przepis prawa w sposób rażący lub istotny naruszyła przedmiotowa uchwała Rady Powiatu. Z powyższych względów skarżący wnosi i uchylenie podjętego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, iż zatwierdzenie zmiany w takiej formie, jaką zaproponowała Rada Społeczna jest nie do przyjęcia, gdyż prowadzi do rozbieżności pomiędzy faktyczną datą wejścia w życie zmiany a formalnym zapisem, który w momencie zatwierdzenia staje się częścią treści statutu, a w istocie nie odzwierciedla faktycznej daty, od jakiej szpital może się posługiwać zmienioną nazwą. Narusza to porządek prawny i kolejność czynności, które są podejmowane w celu zmiany statutu. Sprzeczność uchwały z prawem uwidacznia się również w kontekście art. 12 ust. 2 i art. 14 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest niezgodne z prawem.

Zgodnie z art. 77 ustawy o samorządzie powiatowym nadzór nad wykonywaniem zadań powiatu sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.

W myśl art. 79 ust. 1 uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały orzeka organ nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, a jedynie organ nadzoru ogranicza się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Do postępowania w tych sprawach ma odpowiednie zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie sądowym przyjęto, że istotne naruszenie prawa powodujące nieważność uchwały rady gminy, nie pokrywa się z przesłankami nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 kpa (wyrok NSA z 18.09.1990 r. SA/WR 849/90 ONSA 1990/4/2, wyrok NSA z 11.02.1998 r. II SA/WR 1459/97 OSS 1998/3/79). Wobec analogicznych uregulowań w ustawie o samorządzie gminnym i ustawie o samorządzie powiatowym stanowisko powyższe odnosi się do uchwał organów powiatu. Ustawa o samorządzie powiatowym nie określa rodzajów naruszeń prawa skutkujących nieważnością uchwały, a jedynie wskazuje, że granicą tą jest nieistotne naruszenie prawa. Stwarza to po stronie organu nadzoru obowiązek wnikliwej oceny stanu prawnego wynikającego z podjętej uchwały i w przypadku podjęcia wobec niej stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego, wykazania stwierdzonej sprzeczności z prawem (bądź nieistotnego naruszenia prawa) oraz odpowiedniego uzasadnienia konieczności zastosowania wybranego środka nadzorczego. Sprawowanie nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego uwzględniać musi bowiem zasadę, iż samodzielność jednostki samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej (art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru obowiązany jest wykazać naruszenie prawa wskazując naruszony przepis oraz jego wykładnię i zastosowanie w rozwiązaniu przyjętym w kontrolowanej uchwale. Nie wystarczy podać, że dany przepis został naruszony; konieczne jest wykazanie, na czym to naruszenie polega i w czym się wyraża (por. wyrok NSA z dnia 20.04.1999 r. II SA/Wr 606/98 OSS 1999/3/86, wyrok NSA z dnia 18.04.2000 r. III SA 397/00 ONSA 2001/3/117, a także wyrok NSA z dnia 24.09.2002 r. II SA/Wr 3142/01 OSA 2003/3/75). Stanowisko powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu w O. zatwierdzającej uchwałę Rady Społecznej Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. w sprawie zmian w statucie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O.– tekst jednolity, w zakresie dotyczącym nadania mu nowej nazwy z dniem podjęcia uchwały przez Radę Społeczną Zespołu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru wymienił jedynie przepis art. 39 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie wskazując, na czym polega sprzeczność uchwały z tym przepisem. Treść uzasadnienia rozstrzygnięcia ogranicza się wyłącznie do wskazania trybu dokonywania zmian w statucie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej oraz opisu sposobu podjęcia zakwestionowanej uchwały. Stwierdzenie zatem, że przedmiotowa uchwała w zakresie wskazanym w sentencji rozstrzygnięcia jest sprzeczna z prawem, jest pozbawione uzasadnienia prawnego. Stan taki narusza przepis art. 79 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym zobowiązujący organ nadzoru do uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętego rozstrzygnięcia nadzorczego. Daje w ten sposób podstawę do podniesienia zarzutu dowolności podjętego rozstrzygnięcia, a tym samym godzi w konstytucyjną zasadę samodzielności jednostki samorządu terytorialnego.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.