Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 384/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 123
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Katarzyna Wilczek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Cz. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz Cz. Ł. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Cz. Ł. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...]. W postanowieniem tym organ stwierdził, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r., Cz. Ł. wniósł z uchybieniem terminu określonego w art. 223 §2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 z późn. zm.)- dalej: Op.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzja z dnia [...] została doręczona D. Ł., pełnoletniemu synowi adresata Cz. Ł., w dniu [...], tj. w trybie przewidzianym w art.149 Op. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu [...]. Odwołanie od decyzji Cz. Ł. złożył w dniu [...], czyli po upływie terminu. Organ podatkowy stwierdził, że uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, co oznacza, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] stała się ostateczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu C. Ł. wniósł o uchylenie postanowienia i zarzucił naruszenie art.149 Op.

Skarżący wywodzi, iż stosownie do art.149 Op, w przypadku nieobecności adresata w domu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te pojęły się oddania pisma adresatowi. Dlatego, aby uznać za skuteczne doręczenie pisma, muszą być spełnione wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem skarżącego, brak dowodu, że obierający przesyłkę syn (pełnoletni domownik) zobowiązał się doręczyć ją adresatowi. Przesyłka nie została zatem doręczona skutecznie w trybie art.149 Op. Strona powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 17.09.2002 r., sygn. akt 117/2000, który w jej ocenie, zapadł w analogicznym stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, że potwierdzenie odbioru przesyłki (decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]) podpisał "D. Ł. – syn". Przesyłka była awizowana w dniu [...], a odebrano ją w Urzędzie Pocztowym w dniu [...]. Pracownik dokonujący doręczenia, na potwierdzeniu odbioru zaznaczył, iż przesyłkę doręczono adresatowi. Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z wątpliwościami dotyczącymi doręczenia przesyłki, zwrócił się do Urzędu Pocztowego w Z. o wyjaśnienie, czy odbierający przesyłkę D. Ł. jest pełnoletnim domownikiem, który podjął się doręczenia przesyłki adresatowi ojcu – Cz. Ł. Z wyjaśnień Poczty wynika, że przesyłkę wydano pełnoletniemu synowi adresata i mylnie zaznaczono ten fakt na potwierdzeniu odbioru przesyłki.

Uwzględniając te wyjaśnienia oraz fakt, iż przesyłka była awizowana w dniu [...] i strona wniosła odwołanie, organ podatkowy stwierdził, że adresat wiedział o przesyłce, a syn przekazał odebraną w dniu [...] przesyłkę adresatowi. Z tych przyczyn organ uznał doręczenie za skuteczne, a odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu.

Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. wyjaśnił, że nie dysponuje całym uzasadnieniem tego wyroku, a jedynie głównymi tezami, które świadczą o nieco odmiennym stanie faktycznym niż ustalony w rozpoznawanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit.a, lit.c i lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą w postępowaniu podatkowym jest doręczanie korespondencji adresatowi. W odniesieniu do osób fizycznych przepisy Ordynacji podatkowej wprowadziły instytucją doręczenia zastępczego, polegającą na dostarczeniu pism innej osobie niż adresat, ze skutkiem takim jak doręczenie adresatowi. Doręczenie zastępcze reguluje art.149 Op. Skuteczności takiego doręczenia uzależniona jest spełnienie wszystkich wskazanych w tym przepisie warunków. Powołany przepis stanowi, iż w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscy przy wejściu na posesje adresata.

W rozpoznawanej sprawie korespondencję skierowaną do Cz. Ł., awizowaną w dniu [...], odebrał w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] pełnoletni syn adresata. Z potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że przesyłkę doręczono adresatowi. Skuteczność takiego doręczenia może być rozważana jedynie na gruncie art.149 Op. Jednym z warunków skuteczności doręczenia zastępczego jest zobowiązanie się pełnoletniego domownika do doręczenia korespondencji adresatowi. W niniejszej sprawie brak jednoznacznego potwierdzenia, że pełnoletni domownik zobowiązał się przesyłkę doręczyć adresatowi. Dokonane przez Pocztę doręczenie nie spełnia zatem wymogów określonych w art. 149 Op i z tych przyczyn nie może być uznane za skuteczne. Okoliczności te dostrzegał także organ podatkowy, gdyż przed wydaniem postanowienia podjął czynności zmierzające do wykazania, że osoba odbierająca przesyłkę zobowiązała się doręczyć ją adresatowi. W tym celu Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. wystąpił do Urzędu Pocztowego Z. [...] o wyjaśnienie, kto odebrał przesyłkę adresowaną do Cz. Ł. Pismem z dnia [...] Poczta Polska Centrum Sieci Pocztowej Oddział Rejonowy w J. G. Urząd Pocztowy Z. [...] poinformowała, iż przesyłkę wydano pełnoletniemu domownikowi D. Ł. – synowi adresata, błędnie podając na dowodzie doręczenie, iż przesyłkę wydano adresatowi. Uzyskana informacja, w ocenie Sądu, nie pozwala na przyjęcie, że spełnione zostały wszystkie warunki określone w art.149 Op, gdyż nadal brak informacji czy osoba, która przesyłkę odebrała zobowiązała się doręczyć ją adresatowi. Brak jednoznacznych i niebudzących wątpliwości ustaleń w tym zakresie nie pozwala na uznania doręczenia w trybie art.149 Op za skuteczne.

W rozpoznawanej sprawie, dowodem potwierdzającym fakt zobowiązania się D. Ł. do doręczenia przesyłki adresatowi mogło być jedynie oświadczenie D. Ł.

Fakt awizowania przesyłki i odbiór tej przesyłki w Urzędzie Pocztowym nie wpływa na skuteczność doręczenia w sposób przewidziany w art.149 Op. Podobnie jak twierdzenie organu, że adresat wiedział o przesyłce, gdyż wniósł odwołanie i ustanowił pełnomocnika.

Sposób doręczenie przesyłki przewidziany w art.149 Op, jest doręczeniem zastępczym i aby doręczenie to było skuteczne organ winien wykazać, iż nastąpiło w sposób wskazany w tym przepisie. Nie spełnienie choćby jednego z wymienionych warunków powoduje, że doręczenia nie można uznać za skuteczne. Fakt odbioru przesyłki przez pełnoletniego domownika (także sąsiada, dozorcę) potwierdza podpis tej osoby na dowodzie doręczenia. Dowodem, że domownik (sąsiad, dozorca) podjął się oddania pisma adresatowi jest odpowiednia informacja zamieszczona na dowodzie doręczenia przez doręczyciela. Uznając zatem, w niniejszej sprawie, doręczenie za skuteczne, organ naruszył art.149 Op w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy ponadto wskazać, iż organ podatkowy przeprowadził postępowanie, mające na celu ustalenie skuteczności doręczenie, nie informując o jego wynikach strony, naruszył tym samym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art.123 Op.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art.200 ww. ustawy.