Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 632/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 33
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody K. na rzecz skarżącej 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku przeznaczonego na działalność gospodarczą - nadbudowa poddasza gospodarczego wraz z dobudową schodów oraz przebudową fundamentów i ścian zewnętrznych dla wzmocnienia elementów konstrukcyjnych na działce nr 463/7.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli A. i D. H. zarzucając, iż wydana została z naruszeniem prawa, wnosząc jednocześnie o uchylenie wydanej decyzji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując jednocześnie jakie okoliczności organ I instancji musi wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Na wskazaną decyzję Wojewody, inwestorzy – A. i Cz. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 377/08 Sąd oddalił skargę.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę, decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku przeznaczonego na działalność gospodarczą - nadbudowa poddasza gospodarczego wraz z dobudową schodów oraz przebudowa fundamentów i ścian zewnętrznych dla wzmocnienia elementów konstrukcyjnych na działce nr 463/7 położonej w [...].

Od decyzji odwołanie wniosła A. H. zarzucając, iż na projekcie zagospodarowania działki brakuje określenia miejsc postojowych i wjazdu oraz, że planowana nadbudowa (powyżej 3,6 m ponad taras skarżącej) spowoduje zacienienie ściany południowo - wschodniej budynku będącego własnością A. H.. Skarżąca podnosiła też, że planowana nadbudowa może stanowić zagrożenie dla podłoża i fundamentów, mając na uwadze znajdującą się pod istniejącym budynkiem baru piwnicę przylegającą bezpośrednio do działki skarżącej jak również to, że projektowane schody ingerują w wejście gospodarcze budynku inwestora.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił cytowaną decyzję Starosty z dnia [...]r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy i uzupełnieniu materiału dowodowego decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na nadbudowę budynku (pomieszczenia gospodarczego) wraz z dobudową schodów oraz przebudową istniejącego budynku (wykonanie fundamentu i obmurowanie budynku cegłą klinkierową wraz ze słupkami z cegły klinkierowej) na działce nr 463/7 położonej w [...].

Od decyzji odwołanie wniosła A. H. zarzucając, że bar, w którym odbywa się sprzedaż alkoholu nie powinien znajdować się obok [...] Zakładu Opieki Zdrowotnej, którego odwołująca się jest kierownikiem. Skarżąca zarzuciła, że planowana inwestycja spowoduje zacienianie ściany południowo-wschodniej jej budynku, a podniesiony w wyniku nadbudowy komin będzie i tak za nisko, co w odniesieniu do jego odległości od nieruchomości A. H., będzie nadal stanowiło problem zanieczyszczenia i zagrożenia pożarowego.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ odwoławczy doszedł do wniosku, że inwestor wykazał w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, pamiętając przy tym o uprawnieniach inwestora. Planowane zamierzenie zostało zaprojektowane z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Sprawę nadbudowy w granicy rozważono również w świetle przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, których treść wskazuje, że nie ma zakazu powstawania obiektów budowlanych przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że zarówno działki strony skarżącej jak i inwestora znajdują się na terenie silnie zurbanizowanym, co w przypadku jakiejkolwiek rozbudowy powoduje konflikty sąsiedzkie. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wziął pod uwagę wzajemny wpływ istniejącej zabudowy na działkach skarżącej i inwestora. Dokonując analizy wpływu istniejącej zabudowy na działce odwołującej się na planowaną nadbudowę na działce inwestora, organ II instancji doszedł do wniosku, że istniejąca zabudowa na działce skarżącej A. H., nie uniemożliwia planowanej nadbudowy na działce sąsiedniej. Na działce skarżącej, znajduje się taras usytuowany w granicy z działką inwestora, zlokalizowany na wysokości dachu przeznaczonego do nadbudowy budynku baru inwestora, który negatywnie oddziałuje na istniejący na działce sąsiedniej budynek baru, bowiem połączony jest wprost ze ścianą budynku baru i oparty na słupach żelbetowych obmurowanych cegłą klinkierową, przylegających do ściany budynku baru. Nadto taras ten jest zadaszony. Zadaszenie nad tarasem nie jest elementem konstrukcji istniejącego budynku. Stanowi odrębną konstrukcję drewnianą, nie będącą częścią więźby dachowej i nie jest połączone z konstrukcją dachu. Taras zatem wraz z zadaszeniem nie odpowiada definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a skoro zadaszony taras nie jest budynkiem, to w ocenie organu nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto zwrócono uwagę, że nadbudowa dokonywana w obrysie istniejącego budynku (jak w niniejszej sprawie) nie jest nowym usytuowaniem obiektu w terenie i w związku z tym jej dopuszczalność nie wymaga zachowania wymagań określonych w § 12 wskazanego powyżej rozporządzenia w zakresie zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią.

Nadto Wojewoda podkreślił, że projekt zagospodarowania działki został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, którego stanowisko jest wiążące dla organów administracji architektoniczno - budowlanej. Istotne jest, że projekt budowlany w części rysunkowej przewiduje od strony granicy z działką odwołującej się mur ogniowy o wysokości 30 cm ponad płaszczyznę połaci dachu, co zdaniem organu stanowi, że inwestor miał na uwadze zapewnienie ochrony interesów osób trzecich w kwestii bezpieczeństwa pożarowego.

Rozważając natomiast dopuszczalność zamierzenia w aspekcie ewentualnego zacienienia pomieszczeń w budynku skarżącej organ wskazał, że wymagania w tym zakresie określone w § 13 i § 60 cytowanego powyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczą odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których łączny czas przebywania osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy, bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku, Z wyjaśnień Starosty [...] udzielonych inwestorowi w piśmie z dnia [...] wynika, że w projekcie budowlanym dot. rozbudowy budynku odwołującej się, zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] nie przewidziano żadnych otworów okiennych w ścianie powyżej poziomu tarasu, natomiast w ścianie tej istnieją wyłącznie drzwi balkonowe prowadzące z korytarza na taras. Skoro zatem istniejący w ścianie południowo-wschodniej budynku skarżącej otwór drzwiowy stanowi jedynie wyjście z korytarza na taras, to pomieszczenie to (korytarz) w ocenie organu odwoławczego nie spełnia warunku określonego w cytowanym powyżej § 5 ust. 1 rozporządzenia, a zatem nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, w którym te same osoby przebywają powyżej 2 godzin w ciągu doby. Ponadto zaznaczono, że we wskazanym powyżej piśmie Starosta wyjaśnił również kwestię poddasza w budynku skarżącej, co ma wpływ na kwestię zacieniania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zanieczyszczania i zagrożenia pożarowego spowodowanego kominem na budynku inwestora organ zauważył, że pomiar stężenia tlenku węgla w atmosferze dokonują przede wszystkim służby sanitarne, które określają stopień zagrożenia dla mieszkańców.

Wojewoda wyjaśnił również, że o celowości nadbudowy istniejącego baru na działce nr [...] wypowiedział się Burmistrz [...] w ostatecznej decyzji z dnia [...] o warunkach zabudowy, określając funkcję gospodarczą nadbudowywanej części budynku baru. Również projekt budowlany określa nadbudowywaną część baru jako pomieszczenie gospodarcze, a więc nie bar. O ile więc projekt budowlany zgodny jest w ocenie organu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, to zarzut A. H., iż bar nie powinien istnieć obok Zakładu Opieki Zdrowotnej, jest kwestią nie podlegającą rozpatrzeniu w niniejszej sprawie, bowiem nadbudowywana część budynku baru nie będzie przeznaczona na bar, a wobec zarzutów co do istnienia w tym miejscu baru, strona winna je podnosić przed właściwymi organami, którymi nie są organy administracji architektoniczno - budowlanej.

W skardze do sądu A. H. zarzuciła zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nieważność z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, jak i z naruszeniem zasad pewności obrotu prawnego oraz zaufania do władzy publicznej, materializujących się w niezastosowaniu przez organ administracyjny przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), w tym przede wszystkim przepisów § 11, 12, 13 cytowanego rozporządzenia, w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy, która dotyczy nadbudowy oraz przebudowy budynku przeznaczonego na działalność gospodarczą, postanowienia cytowanego rozporządzenia winny znaleźć zastosowanie, zwłaszcza, że założenia projektu inwestycji budowlanej, będącej przedmiotem sprawy, pozostawały w sprzeczności, z wytycznymi postanowień w/w rozporządzenia, a in primis, że postanowienia wskazanego wyżej rozporządzenia były każdorazowo stosowane przy okazji poprzednich merytorycznych rozstrzygnięć.

Jednocześnie, z ostrożności procesowej, w sytuacji, gdyby Sąd nie uwzględnił powyższej argumentacji, zaskarżonej decyzji Wojewody [...] strona zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego w postaci błędnej wykładni oraz zastosowania przepisu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), poprzez bezzasadne i nietrafne przyjęcie przez organ, że przedmiotowy zadaszony taras znajdujący się na nieruchomości skarżącej nie jest budynkiem w rozumieniu cytowanego przepisu;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane dnia z 7 lipca 1994 r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące przyjęciem przez organ administracji, że przedmiotowa inwestycja budowlana nie naruszy zasad współżycia społecznego, ani nie zakłóci

korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, a tym samym nie naruszy uzasadnionych interesów skarżącej, właścicielki nieruchomości sąsiedniej,

3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisu art. 6 kpa, materializujące się w bezzasadnym pominięciu przez organ przy rozpoznaniu niniejszej sprawy wytycznych ważnego i obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, w tym przede wszystkich wytycznych przepisów § 11, 12 i 13 w/w rozporządzenia, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji, gdy postanowienia cytowanego rozporządzenia winny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie i miały decydujący wpływ na jej merytoryczne załatwienie;

4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisów art. 7 i art. 8 kpa, stanowiącego o modus procendendi organów administracji, polegającym na wydaniu kolejnej w przedmiotowej sprawie decyzji, na tle tożsamego stanu faktycznego oraz prawnego, skrajnie różnej od poprzednich decyzji wydanych w sprawie, które to działanie burzy zaufanie do władzy publicznej i poddaje w wątpliwość pewność obrotu prawnego, naruszając tym samym interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.

W ocenie skarżącej decyzja Wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa ogniskującym się na bezzasadnym niezastosowaniu przez organ administracyjny przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym przede wszystkim przepisów § 11, 12, 13 cytowanego rozporządzenia, która to wadliwość spełniała przesłanki uznania decyzji za nieważną w świetle przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przywołane przepisy zdaniem skarżącej miałyby kluczowe znaczenie w merytorycznym załatwieniu i rozpoznaniu niniejszej sprawy, zwłaszcza z tej racji, że planowana inwestycja ma być umiejscowiona przy granicy z nieruchomością skarżącej, a ich właściwe zastosowanie przesądzałoby o merytorycznym załatwieniu sprawy, w szczególności, że skarżąca konsekwentnie w toku całego postępowania wielokrotnie podnosiła problematykę zacienienia ściany jej nieruchomości oraz kwestie związane z zanieczyszczeniami, zagrożeniem pożarowym w związku z planowaną inwestycją. Do tego dochodzi również problematyka ewentualnego hałasu, czy zalewania wodami opadowymi.

Wobec pominięcia przez organ administracyjny powyższych przepisów przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy (vide str. 3 uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia [...]r.) w ocenie skarżącej ciężko jest stwierdzić, że została rozpoznana jej istota, a tymbardziej, że w przedmiotowej sprawie uwzględniono uzasadniony interes skarżącej, właścicielki nieruchomości sąsiedniej, co przesądza o wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz o konieczności jej eliminacji z obrotu prawnego.

Niezależnie od powyższego zarzutu, który w ocenie skarżącej, winien stanowić samoistną podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, cytowana decyzja została wydana z wielokrotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego.

Wojewoda bezzasadnie przyjął, iż zadaszony taras na nieruchomości skarżącej nie spełnia kryteriów obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, co skutkowało niesłusznym i niewłaściwym pominięciem przy rozstrzygnięciu sprawy - istotnych, rzutujących na treść decyzji, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w tym przepisów § 11,12 i 13.

Uzasadniając zarzut skierowany przeciwko przedmiotowej decyzji Wojewody [...] w pkt 2 petitum skargi, skarżąca zwróciła uwagę, że w/w organ administracji niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo Budowlane. Mając na uwadze treść powyższego przepisu oraz okoliczność, że planowana inwestycja budowlana, której dotyczy zaskarżona decyzja, jest umiejscowiona przy granicy z nieruchomością skarżącej, w jej ocenie w przedmiotowej sprawie nieodzownym było wnikliwe i gruntowane przeanalizowanie, czy inwestycja ta nie naruszy zasad współżycia społecznego, ani nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, a w konsekwencji nie naruszy uzasadnionych interesów skarżącej, bowiem lektura akt postępowania oraz zaskarżonej decyzji pozwala na przyjęcie, że analizy o takich atrybutach zabrakło. Tym bardziej, zdaniem skarżącej poważne zastrzeżenia budzi stwierdzenie organu, że planowana inwestycja będzie pozostawać w zgodzie z zasadami współżycia społecznego oraz nie będzie zakłócać ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu podniesionego wobec zaskarżonej decyzji w pkt 4 petitum skargi, skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie na tle tożsamego stanu faktycznego oraz prawnego, organ administracji - Wojewoda [...] wydał skrajnie różne decyzje przy okazji ponownych rozpoznań sprawy, tj. decyzje z dnia [...]r. wchodzące w dyskurs z decyzją z dnia [...]r., a takie działanie w/w organu administracji burzy zaufanie do władzy publicznej i poddaje w poważną wątpliwość pewność i trwałość decyzji administracyjnych, a szerzej pewność obrotu prawnego. Ponadto wskazane działanie organu administracji narusza również w sposób rażący słuszny interes skarżącej, albowiem stawia ją w stanie niepewności, co do kolejnych rozstrzygnięć organów na tle tych samych okoliczności faktycznych i stanu prawnego.

Niezależnie od powyższych uwag, skarżąca dodała, że problematycznym w przedmiotowej sprawie pozostaje również pozostawienie przez organ odwoławczy poza obszarem zainteresowania istotnej kwestii, czy budynek znajdujący się na nieruchomości A. S. oraz Cz. S., o niewielkiej kubaturze, jest w stanie wytrzymać nadbudowę, podkreślając, że w niniejszej sprawie zaniechano również badania gruntów, fundamentów, wreszcie istniejących cieków wodnych.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) ustalono zasady sytuowania budynków na działce budowlanej, zagospodarowania działek przeznaczonych pod zabudowę oraz warunki techniczne budynków i związanych z nimi urządzeń.

Regułą wyrażoną w § 12 ust. 1 jest sytuowanie budynków w stosownej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Na zasadzie wyjątku przyznano prawo do sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej.

Zastosowanie wyjątku wymusza dokonanie ścisłej interpretacji przepisów i wymaga szczególnej oceny w zakresie ochrony i poszanowania występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane).

W przedmiotowej sprawie budynek inwestora znajduje się już w granicy działki, a zamierzenie budowlane polega na nadbudowie tak usytuowanego obiektu. Nadbudowa obejmuje swym zakresem pojęciowym określoną w art. 3 pkt 6 prawa budowlanego budowę. Nie jest ona jednak nowym usytuowaniem obiektu. § 12 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. stanowi natomiast o sytuowaniu budynków na działce budowlanej. Nadbudowa z uwagi na swoją specyfikę nie determinuje więc nowej lokalizacji obiektu.

Przepisy rozporządzenia w chwili złożenia wniosku o pozwolenie na nadbudowę nie regulowały kwestii związanych z nadbudową obiektu usytuowanego w granicy działki. Nie oznacza to jednak braku podstaw do dokonania nadbudowy co do zasady. Świadczy o tym brak zakazu nadbudowy budynków usytuowanych w granicy, co odnosi się do braku przepisów administracyjnych jak i ogólnych wynikających z prawa sąsiedzkiego, zawartych w kodeksie cywilnym oraz przyznaniu symetrii uprawnień dla właścicieli działki sąsiedniej przez możliwość zbliżenia własnej zabudowy do granicy działki w przypadku istnienia obiektów w granicy. Inwestor będący właścicielem gruntu ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem w granicach tego prawa może dysponować nieruchomością. Istotnym ograniczeniem jest jednak ochrona interesów osób trzecich, statuowana w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Dodatkowo taki pogląd wzmacnia obecna regulacja przewidująca możliwość nadbudowy obiektu usytuowanego w granicy, określona w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Przepis ten stanowi, że nadbudowa nie może być wyższa niż podniesienie o jedną kondygnację i nie mogą w ścianie zlokalizowanej przy granicy znajdować się otwory okienne lub drzwiowe. Zastrzeżono przy tym, że takie usytuowanie stanowi objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Obszar oddziaływania danego obiektu to teren w otoczeniu obiektu, którego dotyczą określone ograniczenia w zagospodarowaniu, wynikające z przepisów odrębnych. Ograniczenia w zagospodarowaniu dotyczą odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu w tym odległości między budynkami ze względu na zacienienie (§ 57 - 60 cyt. rozporządzenia), zapewnienie właściwych odległości ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe (§ 226-235) i inne.

Konsekwencją zatem usytuowania budynku przy granicy i jego nadbudowy jest objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i konieczność wnikliwej oceny poszanowania interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).

Chodzi zatem o m.in. przepisy § 13, 60, 271 - 273 rozporządzenia jak i ocenę ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych, określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków i konieczność spełnienia szczególnych wymagań.

Oznacza to, że szczególnej analizie należy poddać ewentualne ograniczenia praw w zagospodarowaniu i korzystaniu z działki sąsiedniej. Organ odwoławczy zwracał uwagę na ten aspekt w poprzednio wydanej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i obecnie ocenił słuszny interes skarżących w kontekście zakłóceń w korzystaniu nieruchomości, ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane), przepisów dotyczących ochrony własności.

Wydając zaskarżoną decyzję organ ustalił, że nie ma co do zasady zakazu nadbudowy obiektu istniejącego przy granicy nieruchomości pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w odrębnych przepisach. Takie wymagania zostały spełnione. Dotyczą one okoliczności związanych z zacienieniem, bezpieczeństwem pożarowym, zabezpieczeniem interesów osób trzecich. Oceniając zakres oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, organ wskazał na obopólne niedogodności przylegania budynku do tarasu, oddziaływania budynku na nieruchomość skarżącej i oddziaływania tarasu na nieruchomość inwestora. Organ zwracał też uwagę, że nadbudowa dokonana w obrębie istniejącego budynku nie jest nowym usytuowaniem obiektu w terenie, co oznacza, że nie mają zastosowania wymagania określone w § 12 cyt. rozporządzenia w zakresie zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią. Powołano się tutaj na wyrok NSA z 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 1146/05.

Nie stanowią przeszkody do wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę obawy o naruszenie stosunków sąsiedzkich, czy kwestii związanych z obawami o naruszenie ustalonego sposobu użytkowania nadbudowanego obiektu. W tym przedmiocie organ architektoniczno - budowlany nie jest właściwy do rozstrzygania ewentualnych sporów. Należy jednocześnie zaznaczyć, że obiekty inwestora jak i skarżącej pełnią też funkcję usługową, a możliwe uciążliwości związane z wykonywaną funkcją mogą być kontrolowane przez właściwe organy.

Oceniając ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej pod kątem zabezpieczeń przeciwpożarowych organ zwrócił uwagę, że projekt zagospodarowania działki został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekt budowlany przewiduje od strony granicy z działką sąsiednią mur ogniowy o wysokości 30 cm ponad płaszczyznę połaci dachu, co stanowi wyraz ochrony interesów osób trzecich w kwestii bezpieczeństwa pożarowego. Spełnia on też warunek określony w § 12 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120 z 2003 r., poz. 1133 ze zm.).

Sąd podziela też ustalenia co do oceny prawnej dotyczącej kwestii zacienienia obiektu skarżącej. Organ słusznie zwraca uwagę, że zapewnienie oświetlenia dziennego, dostosowanego do przeznaczenia, kształtu i wielkości pomieszczenia, dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 cyt. rozporządzenia, jak również § 13 dotyczący odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów). W rozpoznawanej sprawie chodzi o to, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego budynku skarżącej stanowiła, że od strony projektowanej inwestycji nie przewidziano żadnych otworów okiennych w ścianie powyżej tarasu. Istnieją wyłącznie drzwi balkonowe prowadzące z korytarza na taras. Zatwierdzone przez organy administracji architektoniczno - budowlanej dokumenty nie przewidywały innej funkcji poddasza skarżącej, niż pomieszczenia nieużytkowe.

Ponadto odległość zabudowy należącej do skarżącej jest oddalona od granicy działki o 5 m, co nie stwarza obawy zacienienia jej budynku.

Sąd podziela też ocenę dokonaną przez organ, co do kwestii zanieczyszczeń, skutków nadbudowy pomieszczenia z przeznaczeniem na pomieszczenie gospodarcze, a nie bar.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zaufania do działania organów administracji przez wydanie decyzji o odmiennym rozstrzygnięciu od poprzednich w przedmiotowej sprawie. Uchylenie decyzji organu w ramach toczącego się postępowania w sprawie nie oznacza, że ostateczna decyzja będzie również niekorzystna dla inwestora. Organ odwoławczy korzystając z katalogu rozstrzygnięć określonych w art. 138 K.p.a., o ile są one poprawne merytorycznie, nie narusza przepisów prawa.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady równości stron. Na działce skarżącej zadaszenie nad tarasem jest konstrukcją odrębną od budynku i nie może być kwalifikowana według definicji art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, co implikuje brak podstaw do zastosowania ograniczeń dla projektowanej nadbudowy określonych w rozporządzeniu z 12.04.2002 r. Przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych sytuowania budynków limitują uprawnienia sąsiadów w sposobie zagospodarowania działki w odniesieniu do wielkości zabudowy usytuowanej przy granicy działki. Inne natomiast warunki dotyczą nadbudowy istniejącego już budynku, gdzie w grę wchodzą skutki związane z ustaleniem obszaru oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Nadbudowa nie zmienia warunków zagospodarowania terenu, jedynie tworzy bryłę o innych gabarytach.

Położenie jednak obiektu o powiększonej kubaturze w granicy działki jest przywilejem pochodnym od usytuowania obiektu zasadniczego, którego uciążliwość dla nieruchomości sąsiedniej jest zdecydowanie większa, niż przy zachowaniu typowych odległości, zatem nie można analizowanej sprawy pozostawić bez dodatkowych ustaleń, które warunkują możliwość korzystania z przywileju usytuowania obiektu przy granicy, który stanowi wyjątek od zasady zachowania odpowiednich odległości i specyfiki robót, polegających na nadbudowie. Nadbudowa obiektu prowadzi do stworzenia nowej bryły obiektu już istniejącego i korzystanie z możliwości dalszego powiększenia obiektu, którego usytuowanie już jest uprzywilejowane wymaga zdaniem sądu zbadania, czy podstawa nadbudowy tj. obiekt pierwotny nie stanowi samowoli budowlanej, gdyż nie może zyskać akceptacji korzystanie z uprawnień, gdy doszło do naruszenia prawa. Naruszenie prawa nie może być źródłem istnienia uprawnienia. Ustaleń w tym przedmiocie brak, natomiast jeśli obiekt zasadniczy postawiony został zgodnie z przepisami, na podstawie pozwolenia na budowę, poczynione przez organ ustalenia co do możliwości nadbudowy, usytuowania obiektu w terenie są prawidłowe.

Z uwagi na wskazane powyżej uchybienie w postaci braku ustaleń w zakresie zbadania legalności podstawy dla nadbudowy odnoszącej się do budynku pierwotnego, stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa materialnego i miało to wpływ na wynik sprawy, dlatego też podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku znajduje swoje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.

O zwrocie kosztów sądowych orzeczono w oparciu o przepis art. 200 powołanej ustawy.