Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 988/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 3 a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, 77 par. 1,80 i 107 par. 3 kpa
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi E. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia następujących należności: - z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres od listopada 2003 roku do lutego 2004 roku w kwocie 392,17 zł - z tytułu odsetek od wymienionych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 592,00 zł - z tytułu kosztów upomnienia w kwocie 17,60 zł; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 963, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. N., uchylił decyzję własną z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek i w tym zakresie na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1, 2 i 3a o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) umorzył należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r. w kwocie 567,67 zł, z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 856,00 zł, z tytułu kosztów upomnienia w kwocie 17,60 zł. W pozostałym zakresie decyzję z dnia 11 maja 2017 r. utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że w dniu 24 lutego 2017 r. E. N. złożył wniosek o umorzenie całości zadłużenia z tytułu należnych składek. Jako przyczyny powstania zadłużenia skarżący wskazał niewpłacenie należności ze strony zleceniodawców za wykonane usługi transportowe i eksportowe. Skarżący poinformował, że od 2008 r. choruje. W związku z chorobą korzystał z pomocy przyjaciół i rodziny w celu sfinansowania kosztów leczenia. Źródło dochodu skarżącego stanowi świadczenie emerytalne.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności w łącznej kwocie 3 412,04 zł, w tym na:

1. ubezpieczenia społeczne: 392,17 zł z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r., 592,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę od tych składek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 24 lutego 2017 r., 629,00 zł z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez tych ubezpieczonych, 17,60 zł z tytułu kosztów upomnienia;

2. ubezpieczenie zdrowotne: 567,67 zł z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r., 856,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę od tych składek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 24 lutego 2017 r., 340,00 zł z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek, 17,60 zł z tytułu kosztów upomnienia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zaznaczył, że jego sytuacja zdrowotna jest tragiczna. Choruje na przewlekłą i groźną chorobę, która jest zagrożeniem dla życia. Koszty leczenia i dojazdy na leczenie pozbawiają go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Organ administracji wydając opisaną na wstępie decyzję odnośnie przesłanki umorzenia należności określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, że wobec skarżącego od 2004 r. jest prowadzone postępowanie egzekucyjne (obejmujące należności z tytułu składek) przez naczelnika urzędu skarbowego. W wyniku prowadzonej przeciwko skarżącemu egzekucji na pokrycie należności głównej została ściągnięta kwota w wysokości 8 252,30 zł. Ponadto od października 2008 r. miesięcznie egzekwowana była od skarżącego kwota ponad 300 zł. Prowadzona egzekucja była więc skuteczna. Obecnie ze świadczenia emerytalnego skarżącego są dokonywane przez Komornika Sądowego potrącenia w wysokości 414,61 zł miesięcznie. W związku z tym nie można uznać, że w sprawie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Biorąc pod uwagę powyższe, brak jest podstaw do uznania za oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W ocenie organu administracji, nie jest także spełniona przesłanka określona w art. 28 ust.3 pkt 4a ustawy, ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zachodzi również przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności z dniem 21 maja 2004 r. (data wyrejestrowania). Zgodnie z oświadczeniem skarżący uzyskuje świadczenie emerytalne, z którego można egzekwować należności. Skarżący jest żonaty, ale od dnia 2 marca 2004 r. (data zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej) zgodnie z aktem notarialnym repertorium [...] Nr [...], nastąpiło wyłączenie wspólności ustawowej małżeńskiej. Należności z tytułu składek figurujące na koncie skarżącego dotyczą okresu przed 2 marca 2004 r., tj. od listopada 2003 r. do stycznia 2004 r. i częściowo po 2 marca 2004 r., tj. za luty 2004 r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, ponieważ stosownie do art. 29 § 2 pkt 1 o.p. skutki prawne wyłączenia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed dniem zawarcia umowy o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. Wyłączenie wspólności majątkowej odnosi się do zobowiązań będących częściowo przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Zdaniem organu administracji, brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności, którego granice wyznaczają przepisy art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym brak jest możliwości umorzenia należności, które nie są należnościami z tytułu składek na ubezpieczenia ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek tj.: składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez płatnika – za listopad 2003 r. – styczeń 2004 r. w kwocie 392,17zł, odsetek od tych składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 592,00 zł, odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez tych ubezpieczonych za okres listopad 2003 r. – luty 2004r. w kwocie 629,00 zł, odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnika składek w części finansowanej przez tych ubezpieczonych za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r. w kwocie 340,00 zł, z tytułu kosztów upomnienia w kwocie 17,60 zł. Natomiast należności z tytułu składek na ubezpieczenia ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek na te ubezpieczenia mogą, pomimo braku stanu całkowitej nieściągalności, zostać umorzone w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Organ administracji stwierdził jednakże, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia należności wskazana w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., ponieważ skarżący pobiera emeryturę, a zatem osiąga dochód, z którego mogą być spłacane należności z tytułu składek, w tym w ramach postępowania egzekucyjnego. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. dotyczy wyłącznie osoby aktualnie prowadzącej działalność gospodarczą, wobec tego nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie (wyrejestrowanie z ewidencji działalności gospodarczej od dnia 21 maja 2004 r.). Odnośnie przesłanki umorzenia określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. organ administracji podniósł, że skarżący obecnie nie prowadzi pozarolniczej działalność gospodarczej. Osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 1 172,00 zł netto miesięcznie. Nie korzysta z zasiłków z opieki społecznej oraz nie osiąga dochodów z innych źródeł. Zgodnie z treścią informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 31 marca 2017 r. o wysokości minimum socjalnego w 2016 r. dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego wartość ta wyniosła 1 094,92 zł (kwota ta obejmuje wydatki na żywność, eksploatację i wyposażenie mieszkania, edukację, kulturę i rekreację, odzież i obuwie, ochronę zdrowia, higienę osobistą, transport i łączność oraz inne podstawowe wydatki). Kwota osiąganego przez skarżącego dochodu nieznacznie przekracza wskazane minimum socjalne. Ze względu na szczególnie złą sytuację zdrowotną, koszty leczenia należy ocenić na wyższe niż przeciętne. Z tych też względów, w ocenie organu administracji, w sprawie zachodzi przesłanka umorzenia należności, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., co umożliwia umorzenie należności z tytułu składek za ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem. Uzasadnia to uchylenie decyzji z dnia [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek i umorzenie tych należności.

W skardze na powyższą decyzję E. N. powołał się na swoją bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz zarzucił organowi administracji jej niedostateczne rozważenie.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009r. poz.1585 z późn. zm.), zwana dalej s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.28 ust.2 ustawy z 13 października 1998r. należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust.3a.

W myśl art.28 ust.3 wymienionej ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie z treścią art.28 ust.3a wymienionej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z treścią art.30 s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art.28.

W myśl art.32 wymienionej ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia należności E. N. z tytułu składek za okres od listopada 2003r. do lutego 2004r. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji niezbędna jest analiza treści decyzji organu rentowego obu instancji.

W decyzji z dnia [...] ZUS odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 3412,04 zł w tym:

1. na ubezpieczenia społeczne:

- 392,17 zł z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r.

- 592,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę od tych składek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 24 lutego 2017 r.

- 629,00 zł z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez tych ubezpieczonych

- 17,60 zł z tytułu kosztów upomnienia;

2. na ubezpieczenie zdrowotne:

- 567,67 zł z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność za okres listopad 2003 r. – luty 2004 r.

- 856,00 zł z tytułu odsetek za zwłokę od tych składek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 24 lutego 2017 r.

- 340,00 zł z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek

- 17,60 zł z tytułu kosztów upomnienia.

W zaskarżonej decyzji natomiast uchylono decyzję z dnia [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczanie zdrowotne ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek i w tym zakresie orzeczono co do istoty sprawy tj. umorzono należności:

- z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres od listopada 2003r. do lutego 2004r. w kwocie 567,67 zł

- z tytułu odsetek od w/w składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 856 zł

- z tytułu upomnienia w kwocie 17,60 zł.

W pozostałym zakresie decyzję z [...] utrzymano w mocy.

Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rentowy umorzył należności E.N. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek. W uzasadnieniu decyzji podniesiono bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego. Osiąga on bowiem dochody (1179 zł netto) tylko nieznacznie przekraczające minimum socjalne (1094,92 zł) a ponadto musi przeznaczać dodatkowe środki pieniężne na koszty leczenia gdyż choruje na raka płuc. W związku z czym musi wydawać znaczne kwoty pieniężne na lekarstwa oraz na dojazdy do Warszawy do kliniki chorób płuc. Organ rentowy uznał., że wobec E. N. spełniona została przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. i na podstawie art. 28 ust.3a s.u.s. umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek. Podkreślić należy, iż w sytuacji spełnienia przesłanki o której mowa w § 3 ust.1 pkt.1 wymienionego rozporządzenia ZUS miał prawo umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne określone w art.28 ust.3a s.u.s.

W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję z. Oznacza to, że utrzymano w mocy między innymi odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenie bo tak stanowi rozstrzygnięcie w decyzji organu I instancji. Zaznaczyć należy, iż należności te mogą być umorzone na podstawie art.28 ust.3a s.u.s. w przypadku spełnienia jednej z przesłanek określonych w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. W niniejszej sprawie organ rentowy uznał, że wobec skarżącego spełniona została przesłanka o której mowa w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia i z tego powodu umorzono należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Nie zostało natomiast wyjaśnione dlaczego, mimo spełnienia przesłanki z § 3 ust.1 pkt.1, odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (chodzi o należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenie). W zaskarżonej decyzji brak jest rozważań organu w tym zakresie. Nie wiadomo zatem dlaczego przypadku należności, o których mowa w art.28 ust.3a s.u.s., tyle, że dotyczących ubezpieczenia społecznego, odmówiono uwzględnienia wniosku skarżącego.

Zaznaczyć należy, że spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w § 3 ust.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. nie oznacza automatycznie konieczności umorzenia należności z tytułu składek. Mimo spełnienia takiej przesłanki organ administracji może odmówić uwzględnienia wniosku strony o umorzenie gdyż to do organu należy, w ramach uznania administracyjnego, sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych ZUS w takim przypadku winien jednak wskazać ważny interes publiczny przemawiający za odmową uwzględnienia wniosku strony. (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007r. w spr. II GSK 141/07 – Lex nr 368197 i z 14 marca 2012r. w spr. II GSK 203/11 – Lex nr 1137911, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2006r. w spr. III SA/Wa 495/06 – Lex nr 213825 i z 13 grudnia 2006r. w spr. III SA/Wa 2927/06 – Lex nr 306955).

W niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji nie wskazano jednak jaki ważny interes publiczny przemawiał przeciwko umorzeniu należności składkowych na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art.28 ust.3a s.u.s.

Oczywiście istnieje możliwość jedynie częściowego umorzenia należności składkowych określonych w art.28 ust.3a s.u.s. mimo spełnienia przesłanek, o których mowa w § 3 ust.1 rozporządzenia. Organ rentowy może bowiem umorzyć zadłużenie w całości lub w części. Może zatem umorzyć należności składkowe przykładowo tylko z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne a odmówić na ubezpieczenie społeczne. W taki przypadku winien to wyjaśnić w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie brak jest takiego wyjaśnienia.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenie organ rentowy naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję z 11 maja 2017r. w części dotyczącej następujących należności:

- z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres od listopada 2003r. do lutego 2004r. w kwocie 392,17 zł

- z tytułu odsetek od wymienionych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 592 zł

- z tytułu kosztów upomnienia w kwocie 17,60 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy ponownie dokonać wnikliwej analizy całego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art.28 ust.3a s.u.s.

W pozostałej części skarga nie jest zasadna. Dotyczy to odmowy umorzenia odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez tych ubezpieczonych (kwota 629 zł) oraz odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek (kwota 340 zł). Wymienione należności mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności to jest przypadku spełnienia przesłanek określonych w art.28 ust.3 s.u.s. W niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków, o których mowa w art.28 ust.3 s.u.s. Dodać należy, iż wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i z jego świadczenia emerytalnego co miesiąc potrącane są kwoty pieniężne na poczet zadłużenia. W sytuacji gdy wobec skarżącego nie występuje całkowita nieściągalność określona w art.28 ust.3 s.u.s. to nie można umorzyć odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek. Organ rentowy trafnie odmówił umorzenia tych należności. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.

R.T.