Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2893/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędziowie: NSA Szczepan Prax WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent stażysta Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J.S. na zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie "ustalenia stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych i czynszu za najem lokali socjalnych stanowiących mieszkaniowy zasób miasta K., zarządzanych przez jego jednostki organizacyjne", podjętym na podstawie art.30 ust.1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) w zw. z art.7 i 8 pkt 1 oraz art.23 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz.733 ze zm.) oraz w oparciu o § 12 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...]r. w sprawie przyjęcia programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta K. na lata [...], zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...]r. w sprawie zmiany niektórych uchwał Rady Miejskiej K., ustalił stawkę czynszu za najem lokali stanowiących mieszkaniowy zasób miasta K., zarządzanych przez jego jednostki organizacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie za 1 m2 pow. użytkowej lokalu mieszkalnego i wprowadził czynniki różnicowania stawek czynszu, stanowiące załącznik do zarządzenia (§ 1 ust.1 i 2), ustalił też stawkę czynszu za najem lokali socjalnych w wysokości [...] zł miesięcznie za 1 m2 pow. użytkowej lokalu socjalnego § 2).

Zarządzeniem tym Prezydent Miasta zobowiązał Dyrektora Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w K. do zmiany postanowień umów najmu lokalu mieszkalnego o czynszu wolnym, zawartych w czasie obowiązywania ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, stosownie do postanowień tego zarządzenia. Wykonanie zarządzenia organ powierzył Naczelnikowi Wydziału Lokalowego i Dyrektorowi KZGM w K. (§ 4), a nadzór nad wykonaniem zarządzenia powierzył Wiceprezydentowi Miasta K. nadzorującemu sprawy lokalowe (§ 5). Wskazał, że traci moc uchwała Nr [...] Zarządu Miasta z dnia [...]r. i że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania (§ 6 i 7).

Pismem z dnia [...]r. J.S. zwrócił się na podstawie art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym o uchylenie bądź zmianę Zarządzenia Nr [...] z dnia [...]r., gdyż stanowi ono źródło naruszenia interesu prawnego jego osoby, jako mieszkańca i podatnika Gminy K. W wezwaniu tym zarzucił naruszenie art.32 ust.1 Konstytucji RP, art.24 ust.1 pkt 1 i 7 kpa, art.140 kc, art.7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. J.S. podkreślił, że zarządzenie to narusza jego interes prawny, poprzez legalizację niegospodarnego wydatkowania środków wspólnoty gminnej.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przedstawiając szczegółową argumentację na rzecz prezentowanego poglądu, J.S. zarzucił, że Zarządzenie Prezydenta Miasta K. nierówno traktuje obywateli i niesprawiedliwie obciąża kosztami utrzymania mieszkań zajmowanych przez zamożnych członków społeczności lokalnej, dokonuje podziału miasta na strefy przy nieekonomicznym założeniu, że stawki czynszu lokali mieszkalnych usytuowanych w centrum miasta są niższe niż lokali położonych poza strefą.

Nadto zarzucił wadliwość zróżnicowania podwyżek czynszu z uwagi na wyposażenie lokalu w urządzenia techniczne i instalacje, a także wyposażenie budynku i lokalu w dźwig, antenę zbiorczą, domofonu (pkt 7 i 8 zarządzenia). Zakwestionował przyjętą w zarządzeniu regulację prawną w tzw. lokalach zacienionych (pkt 6), regulację prawną odnoszącą się do stanu technicznego budynku i roku jego budowy (pkt 9), przyjętych definicji: ślepej kuchni, budynku mieszkalnego wolnostojącego (pkt 13) oraz pojęć: wc, łazienka i innych, a także regulacji prawnych dotyczących tzw. pomieszczeń wspólnych. Zakwestionował trafność regulacji przyjętych w pkt 11 i 12 zarządzenia uzależniających obniżenie stawki czynszu z uwagi na przeprowadzony przez wynajmującego remont, modernizację i wymianę urządzeń wynajmowanego lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowanie budynku do rozbiórki lub kapitalnego remontu. J.S. zakwestionował też przyjętą regulację odnośnie kwalifikacji budynków przez tzw. zespół do oceny ogólnego stanu technicznego budynku i zmiany w zakwalifikowaniu budynku do innej grupy niż określonej w ust.9 pkt 2 tego zarządzenia.

Prezydent Miasta K. w odpowiedzi na to wezwanie Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...]r. nie uwzględnił wezwania. W jego uzasadnieniu wskazał, że jako organ wykonawczy gminy stosownie do art.7 i 8 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów ... (Dz.U. Nr 71, poz.733) w lokalach wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w oparciu o zasoby polityki czynszowej uchwalone przez radę gminy, ustalił stawki czynszu za 1 m2 pow. użytkowej lokali z uwzględnieniem czynników wskazanych w art.7 tej ustawy. Zastosował się do zasad polityki czynszowej przyjętych w § 12 ust.1, 4, 6-8 Programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta K. na lata [...]. Uwzględnił, zgodnie z tym upoważnieniem, dodatkowe czynniki podwyższające lub obniżające wartość użytkową lokalu, które przemawiają za zasadą równego traktowania członków społeczności lokalnej, gdyż opłaty za lokale mieszkalne w zasobie mieszkaniowym miasta o tych samych walorach powinny być porównywalne. Ustalając stawki czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu uwzględnił warunki istniejące na terenie gminy, co skutkowało ich zróżnicowaniem z uwagi na położenie budynku w jednej z dwóch utrzymanych na terenie miasta stref, wyposażenie budynku w urządzenia techniczne, instalacje, nasłonecznienie, ogólny stan techniczny budynku i jego rok budowy lub remont kapitalny połączony z termoizolacją itp.

Organ podkreślił, że art.7 ustawy o ochronie praw lokatorów... nie zobowiązuje do różnicowania stawek czynszu za wynajem lokali mieszkalnych ze względu na dochody osób w nich zamieszkujących.

Zasady udzielania ulg przy zakupie mieszkań komunalnych przez ich najemców nie są przedmiotem regulacji przedmiotowego zarządzenia. Organ odwołując się do § 6 zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta K. przyjętych przez Radę Miejską K. uchwałą nr [...] z dnia [...]r. zwrócił uwagę, że lokale mieszkalne o powierzchni przekraczającej [...] m2 mogą być oddawane w najem w drodze przetargu nieograniczonego. Podkreślił, że maksymalna stawka czynszu ustalana na podstawie zarządzenia po uwzględnieniu czynników różnicujących wynosi [...]zł za 1 m2 i pokrywa koszty utrzymania 1 m2 pow. użytkowej nieruchomości. Zwrócił uwagę jakie opłaty poza czynszem w świetle obowiązującej regulacji prawnej wynajmujący może pobierać od najemcy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.24 ust.1 pkt 1 i 7 kpa Prezydent wywiódł, że do regulacji z pkt 9 ust.3 załącznika zarządzenia nie mają zastosowania przepisy KPA.

Wobec pozostałych zarzutów zawartych w wezwaniu, dokonując ich szczegółowej analizy, Prezydent wyjaśnił, iż mają one charakter wątpliwości interpretacyjnych.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...]r. J.S. zaskarżył w całości Zarządzenie Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...]r. zarzucając mu rażące naruszenie art.32 ust.1 Konstytucji RP, art.24 ust.1 pkt 1 i 7 kpa, art.140 kc, art.7 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na uzasadnienie zarzutów skargi przedstawił identyczną argumentację jak w uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżący wywiódł, że jest uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art.33 ust.1 ustawy o NSA i art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż:

1) płaci podatki lokalne do Skarbu Gminy K. i jako osoba współtworząca gminną wspólnotę samorządową ma prawo żądania od organów Gminy K. racjonalnego gospodarowania nieruchomościami należącymi do gminnego zasobu mieszkaniowego (w tym pobierania sprawiedliwych i ustalonych zgodnie z prawem – opłat czynszowych od lokatorów),

2) należy do wspólnot mieszkaniowych na terenie miasta K. i za mieszkanie objęte działalnością tych wspólnot oraz za inne nieruchomości stanowiące własność prywatną skarżącego jest on zobowiązany do uiszczania opłat, które nie są współfinansowane przez Gminę K.,

3) współfinansowanie przez Gminę K. wydatków koniecznych na utrzymanie substancji zasobu lokalowego na terenie miasta odbywa się z rażącym naruszeniem konstytucyjnie zagwarantowanych zasad równości obywateli wobec prawa oraz rażącym naruszeniem interesu prawnego mieszkańców K., którym władze samorządowe nie dopomagają finansowo w ponoszeniu opłat za utrzymanie miejsca zamieszkania.

Organ, którego akt zaskarżono, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu Zarządzenia z dnia [...]r., którym nie uwzględnił wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżący na rozprawie sądowej podtrzymał wnioski i zarzuty skargi, a na ich dalsze uzasadnienie przedstawił argumentację zawartą w piśmie procesowym z dnia [...]r., które złożył do akt.

Pełnomocnik Prezydenta podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, wskazując, że skarżący nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi, gdyż jako wynajmujący nie stosuje przyjętych w zarządzeniu stawek czynszu. Nadto, że zaskarżony akt nie jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu ustawy samorządowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – zwanej dalej p.s.a.

Stosownie do art.3 § 1 p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269).

Skarga w rozpoznawanej sprawie dotyczyła Zarządzenia Prezydenta Miasta K. w przedmiocie stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób miasta K. zarządzanych przez jego jednostki organizacyjne i została wniesiona w oparciu o art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz.1591 ze zm.). W świetle materiałów sprawy jest bezsporne, że skarżący dopełnił warunku uprzednio bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszeń. Przed ewentualnym rozpoznaniem takiej skargi sąd administracyjny jest zobligowany do zweryfikowania przesłanek jej dopuszczalności.

W ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonano przedmiotowego rozróżnienia skarg określonych w ustawie o samorządzie gminnym. Przepis art.3 § 2 pkt 5 p.s.a. odnosi się bowiem do aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art.41 ust.1 ustawy samorządowej akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Możliwość stanowienia prawa miejscowego przez organ wykonawczy gminy przewiduje przepis art.41 ust.2 cyt. ustawy.

Wypada dodać, że w doktrynie znalazł akceptację pogląd uznający dopuszczalność przyznawania organowi wykonawczemu kompetencji prawotwórczych w przepisach ustaw szczególnych, uzasadniany brakiem normy zakazującej takiego działania. Innymi słowy przyjmuje się, że możliwe są przypadki stanowienia aktów prawa miejscowego przez organ wykonawczy pod warunkiem, że ustawy szczególne wyraźnie to stanowią ("Prawo miejscowe samorządu terytorialnego" pod red. D.Dąbek, Oficyna wydawnicza Branta Bydgoszcz – Kraków 2003 r. str.208-209).

Z kolei przepis art.3 § 2 pkt 6 p.s.a. dopuszcza skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Należą do nich uchwały i zarządzenia organów gmin o ile są podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Podobnie wg przepisu art.101 ustawy o samorządzie gminnym do przesłanek zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały lub zarządzenia podjętych przez organ gminy, należy podjęcie tego rodzaju aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Pozostawiając zatem na uboczu kwestię wzajemnej relacji art.3 § 2 pkt 5 i 6 p.s.a. i art.101 ustawy o samorządzie gminnym, kluczową kwestią jest ustalenie czy zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Zarówno przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i ustawy o samorządzie gminnym nie zawierają definicji pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej".

W zasadzie w piśmiennictwie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że sprawą z zakresu administracji publicznej jest akt administracyjny adresowany do mieszkańców gminy zawierający przepisy powszechnie obowiązujące, a więc skierowane na zewnątrz, jak również do jej organów w celu bezpośredniego wykonywania przez gminę zadań publicznych odnoszących się do podmiotów prawa, członków społeczności lokalnej (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.09.1994 r., sygn. W 10/93 – OTK 1994/2/46, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.01.1995 r., sygn.akt III ARN 76/94, OSNAP 1995/11/128, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24.09.1997 r., sygn. III RN 41/97 OSNAP 1998/6/171, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3.09.1998 r. sygn. III RN 52/98, OSNAP 1999/9/196, wyrok NSA z dnia 29.08.1991 r., sygn. SA/Wr 535/91, Samorząd Terytorialny 1993/5/65).

Uchwały dotyczące, ogólnie rzecz biorąc, stawek czynszu za lokale mieszkalne, mające oparcie w art.26 ust.1 nieobowiązującej już ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz.787) zaliczane były do kategorii przepisów gminnych, gdyż zawierały przepisy powszechnie obowiązujące na terenie gminy (np. wyrok NSA z dnia 20.08.1998 r., sygn. I SA 713/98, nie publ., Zbigniew Czanik w glosie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.01.2000 r., sygn. TK 11/99, Samorząd Terytorialny nr 10 z 2002 r., str.71).

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone zarządzenie, które zostało podjęte m.in. na podstawie art.8 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz.733 ze zm.) oraz art.30 ust.1 i 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, a miało na celu ustalenie stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych i czynszu za najem lokali socjalnych stanowiących mieszkaniowy zasób miasta, zarządzanych przez jednostki organizacyjne, należy do spraw z zakresu administracji publicznej.

Następną kwestią, która wymagała zbadania w ramach weryfikacji przesłanek dopuszczalności skargi, była legitymacja procesowa J.S. do zaskarżenia w/w zarządzenia, a to wobec treści art.50 p.s.a.

W myśl art.101 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Zatem skarżącym może być każdy, kto wykaże, że zaskarżony akt narusza jego "interes prawny lub uprawnienie". Oznacza to, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżonym przezeń zarządzeniem, związek polegający na tym, że zarządzenie to narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego "interes prawny lub uprawnienie": albo jako indywidualnego podmiotu albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Przy czym interes prawny – a tym samym uprawnienie – stanowi kategorię normatywną i musi wprost wynikać z obowiązującego prawa, przede wszystkim zaś z przepisów regulujących sposób załatwienia sprawy.

Przedmiotowe zarządzenie reguluje stawki czynszu za najem lokali mieszkalnych i socjalnych stanowiących mieszkaniowy zasób miasta K., a więc lokali, o których mowa w art.20 ust.1 ustawy o ochronie praw lokatorów... (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz.733). W orzecznictwie przyjęto, że najemca lokalu komunalnego ma interes prawny w rozumieniu art.101 ust.1 cyt. ustawy w zaskarżeniu uchwały organu gminy, ustalającej zasady określania stawek czynszu za tego rodzaju lokale mieszkalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9.07.2002 r., sygn. III RN 731/01, OSNP 2003/2/283).

Skarżący na rozprawie sądowej przyznał, że nie jest najemcą lokalu mieszkalnego należącego do mieszkaniowego zasobu gminy (karta [...] verte akt sądowych).

Skarżący staje natomiast na stanowisku, że wykazał swój interes prawny poprzez fakt, iż płaci podatki lokalne i jest osobą współtworzącą gminną wspólnotę samorządową, wskazując, że zaskarżone zarządzenie w sposób nieracjonalny i nieekonomiczny rozstrzyga o gospodarowaniu nieruchomościami należącymi do gminnego zasobu mieszkaniowego. Nadto, że zaskarżony akt powoduje, iż współfinansowanie przez gminę wydatków koniecznych na utrzymanie substancji zasobu lokalowego na terenie miasta odbywa się z rażącym naruszeniem zasady równości obywateli wobec prawa i rażącym naruszeniem interesu prawnego mieszkańców, którym władze samorządowe nie dopomagają finansowo w ponoszeniu opłat za utrzymanie miejsca zamieszkania.

Przepis art.101 ustawy o samorządzie gminnym nie przyznaje każdemu prawa wniesienia skargi w interesie publicznym (actio popularis), nie może przekonanie obywatela o niecelowości lub niesłuszności aktów podejmowanych przez organy samorządowe być równoznaczne z naruszeniem "interesu prawnego lub uprawnienia" członka społeczności lokalnej i tym samym nie daje legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi w trybie art.101 tej ustawy (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. III RN 12/02 wyżej powołany).

Powoływanie się zatem w tym względzie przez skarżącego na treść art.1 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym jest bezskuteczne. W świetle ostatnio wskazanego przepisu mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową i podejmują rozstrzygnięcie w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy (art.11 ust.1 tej ustawy). Podobny sposób realizacji uprawnień członków wspólnoty samorządowej przewiduje Europejska Karta Samorządu Terytorialnego sporządzona w Strasburgu dnia 15.10.1985 r. (art.3 ust.2 tej Karty – Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz.607). Tym samym nie sposób uznać, uwzględniając treść art.1 ust.2 cyt. ustawy oraz art.3 ust.1 cyt. EKST, że przynależność do wspólnoty samorządowej stanowi "interes prawny lub uprawnienie" w rozumieniu art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym dla członka tej wspólnoty. "Interes prawny lub uprawnienie" z powyższych uregulowań, w konkretnych sytuacjach, może co najwyżej wywodzić gmina (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 1998 r. sygn.akt I SA 1860/97, lex 44680).

Przepis art.101 ust.1 cyt. ustawy zawiera natomiast szczególne unormowania. Chodzi tu o krąg podmiotów, który nie musi być zbieżny ze wspólnotą samorządową, jaką według art.1 ust.1 tej ustawy tworzą mieszkańcy gminy. Przy korzystaniu z tego przepisu należy wykazać już dokonane uchwałą lub zarządzeniem organu gminy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać pogląd, że przepis art.101 cyt. ustawy nie daje podstaw do skargi osobie, która chciałaby skarżyć akt organu gminy nie opierając się na prawach własnych, osobistych, a opierając się na interesie ogółu czyli tzw. interesie publicznym. W sprawach bowiem mających charakter publiczny mogą działać określone organy państwowe lub społeczne, a obywatelowi przysługuje prawo występowania do tych organów z wnioskami o podjęcie stosowanego postępowania, względnie odpowiedniej informacji (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 872/99, lex 48223).

Brak też podstaw do przyjęcia, że przynależność skarżącego do wspólnot mieszkaniowych z racji przysługujących skarżącemu praw własnościowych do lokali mieszkalnych stanowiących tzw. odrębną własność lokalu, a znajdujących się w budynkach, w których inne lokale mieszkalne stanowią, na tych samych zasadach prawnych, własność innych osób fizycznych i gminy K., bądź też skarżącego i gminy K., legitymuje go do zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia w trybie art.101 ust.1 cyt. ustawy. Wspólnotę mieszkaniową na gruncie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. 2000 r. Dz.U. Nr 80, poz.903 ze zm.) tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości (art.6). Przynależność do wspólnoty mieszkaniowej nie ogranicza uprawnień właścicielskich przysługujących właścicielom poszczególnych lokali utworzonych w trybie art.7 tej ustawy. Celem wspólnoty mieszkaniowej jest podejmowanie decyzji tylko w sprawach dotyczących zarządu nieruchomością wspólną w granicach zakreślonych prawem. Zgodnie z art.3 zd.1 cyt. ustawy udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokalu, przysługuje właścicielowi lokalu. Obowiązek utrzymania lokalu czy ponoszenia wydatków związanych z tzw. zarządem nieruchomością wspólną, które obejmują m.in. podatki i inne opłaty publicznoprawne (art.14 pkt 3) związany jest z przysługującym skarżącemu prawem odrębnej własności lokalu. Przepisy omawianej ustawy w art.13 regulują m.in. sposób obciążenia wszystkich właścicieli lokali utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Natomiast zobowiązania w zakresie należności podatkowych do których odwołuje się skarżący, nie są uwarunkowane od przyjętych stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych w tzw. mieszkaniowym zasobie gminy, które reguluje zaskarżony akt. Skarżący przyznał na rozprawie sądowej (karta 72 akt), że czynsze za lokale mieszkalne, których jest właścicielem, a które wynajmuje w budynkach, w których gmina jest właścicielem innych lokali, czy też pozostałe lokale, których jest właścicielem, są czynszami wolnymi. Ustalając stawki czynszowe jako wynajmujący nie musi się kierować żadnymi stawkami. Także pełnomocnik organu gminy wyjaśnił, że skarżący nie stosuje się jako wynajmujący do zaskarżonego zarządzenia. Stanowisko to nie może być zakwestionowane. Należy bowiem zauważyć, że na gruncie uregulowań zawartych w ustawie z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, rozróżniano dwa rodzaje czynszu: czynsz regulowany, ustalany corocznie przez radę gminy uchwałą, dotyczący w zasadzie lokali mieszkalnych wskazanych w art.25 ust.1 tej ustawy oraz czynsz wolny, ustalony przez strony w umowie (art.20 tej ustawy). Stosowanie czynszu regulowanego, z mocy art.56 ust.2 cyt. ustawy było rozciągnięte na wszystkie mieszkania, także położone w kamienicach będących własnością osób fizycznych, jeżeli stosunek najmu został nawiązany na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu albo innej decyzji przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art.56 ust.2 cyt. ustawy jest niezgodny z art.6 ust.3 w zw. z art.2 i 31 ust.3 Konstytucji (wyrok TK z dnia 12.01.2000 r., sygn. P 11/98 OTK 2000/1/3). Regulacja ta uprawniała właścicieli lokali mieszkalnych do kwestionowania uchwał organu gminy podejmowanych w oparciu o art.26 w/w ustawy, w drodze skargi przewidzianej w art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.

Pod rządami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów... (Dz.U. Nr 71, poz.733 ze zm.) wysokość czynszu ustalają strony umowy wg własnej woli. Nie stanowi odstępstwa od tej reguły fakt, iż w przypadku gdy wynajmującym jest podmiot o którym mowa w art.7 tej ustawy, wysokość czynszu jest ustalana przez odpowiedni organ, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w ustawie (art.7 i 8). Stosowanie tak ustalonych stawek czynszu, nie zostało już rozciągnięte w obecnie obowiązującej ustawie, na mieszkania nie wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Stwierdzić zatem należało, że do wniesienia skargi na zarządzenie organu gminy ustalającego stawki czynszu za najem lokali mieszkalnych w mieszkaniowym zasobie gminy nie legitymuje powołanie się na naruszenie interesu prawnego, wywodzonego z przynależności do wspólnoty mieszkaniowej, tworzonej przez ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości w rozumieniu art.6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 80 z 2000 r. poz.903 ze zm.), gdy lokal taki nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy w rozumieniu art.20 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (Dz.U. Nr 71, poz.733 ze zm.).

Legitymacji skargowej, o której mowa w art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym do zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia, nie daje też ustawowy obowiązek do uiszczania opłat i podatków od nieruchomości, wynikający z regulacji zawartych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. w Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.84 z późn. zm.).

Jak już wyżej podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawnienie wynikające z art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, nie ma charakteru actio popularis, a więc nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, gdy akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.

Oddalenie skargi z powodu jej wniesienia przez podmiot do tego nie legitymowany nie pozwala na ocenę przez sąd administracyjny prawidłowości zaskarżonego aktu. Dlatego nie ustosunkowano się do twierdzeń w tym zakresie zawartych w skardze.

Wobec powyższego na podstawie art.151 p.s.a. należało skargę oddalić.

SW