Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2001/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 105, art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 301, art. 303
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Teza: Wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie mógł wdrożyć procedury przewidzianej w art. 301 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i rozstrzygnąć w oparciu o art. 303 cyt. ustawy w sytuacji, gdy wniosek o zmianę wymiaru tej kary - złożony przez podmiot korzystający ze środowiska ukarany karą biegnącą - nie spełniał wszystkich wymogów formalnych z art. 301 ust. 2 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Czyniło to niecelowym sprawdzanie zasadności złożonego wniosku. Postępowanie to jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu.

TEZY

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie mógł wdrożyć procedury przewidzianej w art. 301 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i rozstrzygnąć w oparciu o art. 303 cyt. ustawy w sytuacji, gdy wniosek o zmianę wymiaru tej kary - złożony przez podmiot korzystający ze środowiska ukarany karą biegnącą - nie spełniał wszystkich wymogów formalnych z art. 301 ust. 2 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Czyniło to niecelowym sprawdzanie zasadności złożonego wniosku. Postępowanie to jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej N. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2001/14

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].07.2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GIOŚ), utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. (zwanego dalej WIOŚ) z dnia [..].11.2013 r.: 1. ustalającą wymiar kary biegnącej dla "N." Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna, ul. [...] za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska określonego decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...], z dnia [...].02.2008 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...].12.2011 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...].12.2011 r. oraz zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...].05.2012 r. - pozwolenie zintegrowane, którego wielkość wynosi:

- w porze nocy - 5 dB/A/, w wysokości 68,05 zł/dobę;

2. podwyższającą dwukrotnie wysokość kary biegnącej na okres 60 dni;

3. wskazującą, że termin naliczania kary pieniężnej rozpoczyna się od dnia 26.09.2013 r.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. - Delegatura w B. przeprowadził w dniach [...].08. – [...].08.2012 r. kontrolę w firmie "N." Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna przy ul. [...] w B., w trakcie której wykonano kontrolne pomiary poziomu hałasu w środowisku. Wyniki pomiarów wykonanych w dniu [....].08.2013 r. wykazały przekroczenie wartości dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku dla pory nocy, ustalonych we wskazanej decyzji Marszałka Województwa [...] pozwolenie zintegrowane, ustalające dopuszczalny poziom hałasu w środowisku, który wynosi 45 dB/A/. Wysokość przekroczenia w porze nocy wyniosła 3 dB/A/. Wobec tego wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej dla pory nocy.

Organ podał, że w dniu [...].09.2013 wpłynął wniosek firmy N. Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna, zawierający sprawozdanie z własnych pomiarów hałasu wykonanych w dniu [...].08.2013 r. w porze nocy, które nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych. W związku z tym Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w dniach [...].09-[...].10.2013 r. przeprowadził ponowną kontrolę w zakładzie, w celu sprawdzenia zasadności złożonego wniosku. W trakcie kontroli w dniu [...].09.2013 r. wykonano pomiary poziomu hałasu, które wykazały przekroczenie wartości dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku dla pory nocy ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym. Wysokość przekroczenia w porze nocy wyniosła 5 dB/A/. Wobec tego zawiadomiono stronę o stwierdzonym przekroczeniu oraz poinformowano o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami w przedmiotowej sprawie, jak również o możliwości pisemnego zajęcia stanowiska. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia.

Wobec tego, wymiar kary biegnącej ustalono w oparciu o obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2012 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2013 (M.P. z 2012 r. poz. 705) poprzez arytmetyczne przemnożenie wielkości stwierdzonego przekroczenia, które w porze nocy wynosi 5 dB/A/ i stawki kary (tj. 13,61 zł), w następujący sposób:

5 dB/A/ x 13,61 zł/dB = 68,05 zł

Jednocześnie zgodnie z art. 303 ustawy Prawo ochrony środowiska, po stwierdzeniu, że przekroczenie jest wyższe niż podane we wniosku strony, dwukrotnie podwyższono wymiar kary biegnącej na okres 60 dni tj.:

5 dB/A/ x 13,61 zł/dB = 68,05 zł x 2 = 136,10 zł

Organ odwoławczy podkreślił, że wykonane w nocy z [...] września 2013 r. pomiary kontrolne hałasu, powodowanego działalnością zakładu produkcyjnego w B. eksploatowanego przez spółkę "N." Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna nie potwierdziły informacji strony, zawartej w piśmie z dnia [....] września 2013 r., że przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy nie występuje. Poziom hałasu stwierdzony w punkcie pomiarowym P1, zlokalizowanym na terenie zabudowy zagrodowej położonej w kierunku wschodnim od źródeł hałasu, wynosił 50 dB i przekraczał dopuszczalny poziom hałasu określony w pozwoleniu zintegrowanym o 5 dB. Kwestionowana decyzja nie narusza zatem prawa.

Analiza wniosku spółki "N." z dnia [...] września 2013 r. wykazała, iż został złożony w terminie, o którym mowa w art. 301 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz zawiera informacje o sposobie ograniczenia przekroczenia. Natomiast pomiary hałasu wykonane na zlecenie spółki przez laboratorium Zakładu Badawczego "E." Spółka z o.o. w B. w dniu [...] sierpnia 2013 r. w porze nocy przeprowadzone zostały nie w 2 punktach pomiarowych - tylko w 1 o współrzędnych geograficznych 18°45'47,70T oraz 49°48'51,40"N.

Natomiast ze sprawozdania z pomiarów nr [...] wynika, iż pomiary kontrolne hałasu przeprowadzone przez akredytowane laboratorium WIOŚ w K. w dniu [...] sierpnia 2013 r. w porze nocy, wykonane zostały w 2 punktach pomiarowych: P1 o współrzędnych geograficznych [...]"E oraz [...]"N, zlokalizowanym na terenie zabudowy zagrodowej w kierunku wschodnim od źródeł hałasu i P2 o współrzędnych geograficznych [...]*E oraz [...]"N, zlokalizowanym na terenie zabudowy zagrodowej w kierunku północno-wschodnim od źródeł hałasu. Niespełniony zatem został warunek, o którym mowa z art. 301 ust. 4 co do miejsca przeprowadzenia pomiarów hałasu. Spółka podejmowała wcześniej działania wyciszające, ale nie były one w pełni skuteczne. Za zasadne zatem należało, w ocenie GIOŚ uznać działania I. instancji, mające na celu sprawdzenie informacji przedstawionych przez stronę w piśmie z dnia [...] września 2013 r.

Ze sprawozdania z pomiarów nr [...] wynika, w ocenie organu, iż pomiary kontrolne hałasu przeprowadzone przez akredytowane laboratorium WIOŚ wykazały przekroczenia poziomu dopuszczalnego. Stwierdzony w porze nocy w punkcie P 1 poziom hałasu wynosił 50 dB i przekraczał dopuszczalny poziom o 5 dB. W punkcie pomiarowym P 2 nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.

Zdaniem organu odwoławczego, WIOŚ zobligowany był do zastosowania przepisu art. 303 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska w ciągu 30 dni od dnia wpływu wniosku, o którym mowa w art. 301 ust. 2 lub art. 302 ust. 1 pkt 1, stwierdzi, że przekroczenie lub naruszenie jest wyższe, niż podano we wniosku, lub nie ustało, wymierza nową wysokość, kary biegnącej począwszy odpowiednio od doby albo godziny, w której stwierdzono bezzasadność wniosku, jednocześnie podwyższając jej wysokość dwukrotnie na okres 60 dni.

Skoro informacja spółki zawarta w piśmie z dnia [...] września 2013 r., że przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy ustało, nie potwierdziła się zaistniały w ocenie GIOŚ podstawy do wymierzenia kary.

GIOŚ nie uznał zarzutu spółki, iż wykonane przez laboratorium WIOŚ w K. pomiary hałasu w nocy z [...] września 2013r. nie są miarodajne, gdyż były wykonane podczas awarii w zakładzie, a przyczyną ponadnormatywnego hałasu było zniszczenie się podłoża - stanowiska odbioru tzw. gąsek. Nie jest to sytuacja awaryjna, gdyż wiąże się ze stopniowym zużywaniem się materiału, z którego jest zbudowane podłoże i wynika z nieprawidłowego procesu produkcyjnego bądź złej organizacji pracy. Wyjaśnienia spółki "N." potwierdziły, że rozwiązania ograniczające hałas okazały się nietrwałe, w związku z czym spółka przystąpiła do modyfikacji systemu odbioru gąsek, poprzez zastosowanie materiałów izolujących hałas, o parametrach gwarantujących długą wytrzymałość.

Organ odwoławczy zauważył, że - jak wynika z ww. 302 ustawy Prawo ochrony środowiska (zwanej dalej Poś) - podmiot korzystający ze środowiska ma możliwość wystąpienia do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska z wnioskiem o ustalenie kary za okres trwania przekroczenia, w sytuacji gdy przekroczenie, w rozpatrywanym przypadku przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, ustało, jednakże powinna być świadoma konsekwencji finansowych określonych w art. 303 tej ustawy, w sytuacji, gdy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wykaże bezzasadność wniosku. Zatem w interesie podmiotu korzystającego ze środowiska jest, aby nie składał takich wniosków pochopnie, co miało w niniejszej sprawie miejsce. Ustanie przekroczenia powinno bowiem nastąpić w sposób trwały.

GIOŚ podkreślił także, iż decyzja Marszałka Województwa [...] w K. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] (ze zmianami) określając dopuszczalne poziomy hałasu nie przewiduje żadnych odstępstw w tym zakresie. Zatem nawet w sytuacji wystąpienia w zakładzie awarii, nie powinien być przekraczany dopuszczalny poziom hałasu.

Organ stwierdził też, iż stanowisko strony, że metal został przetrzymany w piecu celem umożliwienia wykonania pomiarów hałasu podczas procesu odlewania -nie znajduje potwierdzenia w protokole kontroli Nr [...] i w protokole z pomiarów hałasu przenikającego do środowiska nr [...], które zostały podpisane przez przedstawiciela spółki bez zastrzeżeń. Pełnomocnik spółki nie wniósł również zastrzeżeń do wyjaśnień przedstawionych w tej sprawie przez WIOŚ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Za bezskuteczny uznał też zarzut strony, iż w czasie pomiarów mikrofon pomiarowy nie był wyposażony w osłonę przeciwwietrzną, w sytuacji gdy strona podpisała ten protokół z pomiarów hałasu bez zastrzeżeń.

GIOŚ zaznaczył, iż pomiary kontrolne hałasu przeprowadzone w nocy z [...] września 2013 r. wykonane zostały pracowników akredytowanego laboratorium, a sprawdzanie przyrządów pomiarowych jest rutynową czynnością osób wykonujących pomiary.

Uznał też za bezzasadne zarzuty strony dotyczące nieprawidłowej lokalizacji punktów pomiarowych podczas pomiarów kontrolnych przeprowadzonych w nocy z [...] września 2013 r. i wyjaśnił swe stanowisko w tym zakresie. Zaznaczył, że zgodnie z wymogami podano wysokość punktów pomiarowych nad poziomem terenu oraz ich współrzędne geograficzne.

Wskazał także, iż odległość punktu pomiarowego od elewacji należy podać w sytuacji, gdy punkty pomiarowe lokalizuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w części B. ust. 2 pkt 2 a ww. załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r.

Stwierdził, że bezzasadny jest także zarzut dotyczący nieoszacowania niepewności pomiarów. W Sprawozdaniu z pomiarów nr [...] na str. 4 podano, iż niepewność pomiarów oszacowano zgodnie z metodyką szacowania niepewności rozszerzonej opracowanej przez M. K., będącej szacowaniem niepewności o asymetrycznych granicach przedziału ufności względem wartości średniej. Wartości oszacowanej niepewności podano w tabeli wyników pomiarów na stronie 5 i 6 Sprawozdania z pomiarów nr [...].

Zgodnie też z wyjaśnieniami [...] WIOŚ zawartymi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. sposób obliczania niepewności pomiaru i zastosowana metoda K. zaakceptowane zostały w procesie udzielania akredytacji dla laboratorium WIOŚ w [...].

W ocenie organu odwoławczego nie doszło także do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

We wniesionej skardze pełnomocnik Spółki zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji zaniechanie ustalenia prawdy materialnej, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków pracowników skarżącej: T. D., P. T., H. J., A. L. i w efekcie dowolne przyjęcie, iż niepotwierdzony został zarzut co do awarii i przestudzenia metalu;

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dopuszczanie dowodów w sposób wybiórczy i dowolny, a tym samym niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych świadków oraz pominięcie treści notatki służbowej z [...] września 2013 roku;

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu dowolnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny dowodów - zebranych w sprawie, w szczególności co do okoliczności awarii i przestudzenia materiału, w których miały mieście pomiary kontrolne, a także lokalizacji punktów pomiarowych oraz braku osłony przeciwwietrznej;

- art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania;

- art. 105 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, w związku ze złożeniem wniosku z art. 301 ust. 2 ustawy z naruszeniem wymogów wynikających z przepisów;

b) naruszenie prawa materialnego:

- Metodyki referencyjnej wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsywnego, stanowiącej załącznik nr 6 do rozporządzenia z dnia 4 listopada 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, gdyż mikrofon pomiarowy podczas dokonywania pomiarów nie był wyposażony w osłonę przeciwwietrzną, a także nieprawidłowe ustalenie punktów pomiarowych P1 i P2;

- art. 301 ust 2 i 4 oraz art. 298 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 303 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę biegnącą oraz podwyższającą ją dwukrotnie na okres 60 dni mimo, iż skarżąca złożyła wniosek z naruszeniem wymogów ustawy, co winno skutkować umorzeniem postępowania.

Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Zdaniem pełnomocnika skarżąca wykazała, iż pomiary wykonane przez organ w nocy z [...] września 2013 roku nie są miarodajne z dwóch powodów. Pierwszą przyczyną było wykonywane pomiarów podczas awarii w zakładzie związanej z uszkodzeniem podłoża – stanowiska odbioru tzw. gąsek. Drugą przyczyną było przestudzenie ciekłego metalu, który celowo został przetrzymany w piecu celem umożliwienia wykonania pomiarów przez organ podczas procesu odlewania, co w następstwie spowodowało proces odlania gąsek przestudzonego ciekłego metalu, potęgującego zwykły hałas, powstający podczas odlewania.

Celem udowodnienie tych okoliczności skarżąca złożyła do akt sprawy notatkę służbową z dnia [...] września 2013 roku w sprawie wystąpienia ponadnormatywnego hałasu podczas procesu odlewania prowadzonego w nocy w dniu [...] września 2013 roku, sporządzoną przez pracowników skarżącej na okoliczność awarii i przestudzenia metalu. Organ nie powinien był dokonywać kontrolnych pomiarów [...] września 2013 roku, a wynik pomiarów nie jest pewny. Organ drugiej instancji – jak podkreślił pełnomocnik skarżącej - w ogóle nie odniósł się do tego dowodu. Organ zaniechał ustalenia tych okoliczności sprawy, które są istotne dla rozstrzygnięcia. Organ powinien był działać w tym zakresie z urzędu i dopuścić dowód z przesłuchania świadków. Powołanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przedstawiciele spółki podpisali protokół kontroli i protokół pomiarów bez zastrzeżeń w kontekście treści notatki służbowej z [...] września 2013 roku wskazuje, iż organ nie dąży do ustalenie prawdy rzeczywistej, lecz wyłącznie do szybkiego wydania decyzji na podstawie okoliczności wynikających z wybiórczo wybranych dowodów. Organ drugiej instancji z góry założył, że skoro przetrzymanie materiału do odlewania w piecu nie zostało potwierdzone w protokole, to skarżąca nie może powoływać się na takie okoliczności.

Ponadto, zdaniem odwołującego, organ dokonując kontrolnych pomiarów hałasu [...] września 2013 roku użył nieprawidłowego sprzętu pomiarowego. Organ zastosował mikrofon pomiarowy, który nie był wyposażony w osłonę przeciwwietrzną. W sprawozdaniu z pomiarów brak jest informacji, że sprzęt pomiarowy był wyposażony w osłonę. Tym samym, zdaniem skarżącej, zachowanie organu drugiej instancji jest wewnętrznie sprzeczne i niekonsekwentne. Organ nie wywodzi żadnych skutków z braku informacji w sprawozdaniu z pomiarów, iż sprzęt wyposażony był w osłonę zakładając, iż musiało tak być, podczas gdy z dokumentów sprawy nie wynika, iż tak rzeczywiście było. Jednocześnie zarzuca stronie, iż nie zaznaczyła okoliczności braku osłony w protokole.

Ponadto zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo ustalił punkty pomiarowe P1 i P2, czym naruszył kryteria lokalizacji punktów pomiarowych określone w części "B" pkt 2 Metodyki referencyjnej wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsywnego. Zdaniem skarżącej, skoro pomiarów dokonywano na terenie zabudowy zagrodowej, to organ winien zastosować kryteria lokalizacji punktów pomiaru obowiązujących dla terenów zabudowanych, którymi są: a) punkty przy elewacji budynków, w odległości 0,5 do 2 m od elewacji albo w świetle okna kondygnacji eksponowanej na hałas oraz na wysokości 4 m ( +- 0,2 ), gdy nie ma możliwości wykonania pomiarów w świetle okna oraz b) na terenach otaczających budynki. Organ pierwszej Instancji w toku postępowania odwoławczego wyjaśnił, że nie było możliwości wykonania pomiarów przy elewacji budynków, gdyż teren posesji był zamknięty. Zdaniem skarżącej, brak możliwości wykonania pomiarów przy elewacji powinien był obiektywny, pewny, nieusuwalny. Organ powinien był tak zorganizować okoliczności pomiarów, aby zapewnić sobie dostęp do elewacji budynku np. kontaktując się w tym zakresie z właścicielem budynku. W ten sposób zdaniem skarżącej organ wybrał w sposób dowolny lokalizację punktów pomiarowych, sprzecznie z zasadami wynikającymi z cyt. metodyki.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 301 ust. 2 i 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, a w konsekwencji art. 298 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 303 cyt. ustawy utrzymując w mocy decyzję nakładającą na skarżącą karę biegnącą oraz podwyższającą ją dwukrotnie na okres 60 dni mimo, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia wniosku skarżącej o zmianę wysokości kary na podstawie art. 301 ust. 2 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 301 ust: 4 ustawy, jeżeli przekroczenie zostało stwierdzone na zasadach określonych w art. 299 ust 1 pkt 1, pomiary, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinny być przeprowadzane w miejscach i w sposób zgodny z pomiarami dokonanymi przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który stwierdził przekroczenie. Mimo, iż organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż wniosek skarżącej przedstawia sprawozdanie z pomiarów hałasu tylko w punkcie pomiarowym P1, a zatem nie spełnia warunku z art. 301 ust. 4 ustawy, to jednak stwierdza, iż zasadnie przedstawiciele Delegatury WIOŚ w B. podjęli działania mające na celu sprawdzenie informacji przedstawionych przez stronę. Tymczasem zgodnie z art. 303 cyt. ustawy, jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska w ciągu 30 dni od dnia wpływu wniosku, o którym mowa w art. 301 ust. 2 lub art. 302 ust. 1 pkt 1, stwierdzi, że przekroczenie lub naruszenie jest wyższe, niż podano we wniosku, lub nie ustało, wymierza nową wysokość kary biegnącej począwszy odpowiednio od doby albo godziny, w której stwierdzono bezzasadność wniosku, jednocześnie podwyższając jej wysokość dwukrotnie na okres 60 dni. Skoro wniosek skarżącej o zmianę wymiaru kary biegnącej z art. 301 ust. 2 ustawy nie był prawidłowy, gdyż nie zawierał pomiarów z tych samych dwóch punktów pomiarowych, w których uprzednio organ dokonywał pomiarów, to taki wniosek nie powinien doprowadzić do wszczęcia postępowania o zmianę wymiaru kary biegnącej, a jeżeli organ wszczął, to winien umorzyć takie postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Tymczasem organ prowadził postępowanie administracyjne na podstawie niekompletnego wniosku, które zakończył wydaniem decyzji z art. 303 cyt. ustawy, co było pozbawione podstaw.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestionowane decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje - w zakresie swojej właściwości - kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że pomiary kontrolne hałasu przeprowadzone przez akredytowane laboratorium WIOŚ w K. w dniu [...] sierpnia 2013 r. w porze nocy, wykonane zostały w 2 punktach pomiarowych: P1 o współrzędnych geograficznych [...]"E oraz [...]"N, zlokalizowanym na terenie zabudowy zagrodowej w kierunku wschodnim od źródeł hałasu i P2 o współrzędnych geograficznych [...]"E oraz [...]"N, zlokalizowanym na terenie zabudowy zagrodowej w kierunku północno-wschodnim od źródeł hałasu (sprawozdanie z pomiarów nr 410/2013). W oparciu o ich wyniki, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu w porze nocy - wynoszące 3 dB/A/ - wydana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...].10.2013 r., ustalająca wymiar kary biegnącej dla pory nocy, z terminem jej naliczania od [...].08.2013 r. Skoro zatem uprzednie pomiary, dokonane podczas kontroli, organ przeprowadził w 2 punktach pomiarowych, to do wniosku podmiotu korzystającego ze środowiska o zmianę wymiaru kary biegnącej, w myśl art. 301 ust. 2 w zw. z ust. 4 Poś, powinny zostać dołączone pomiary przeprowadzone w miejscach i w sposób zgodny z pomiarami dokonanymi przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który stwierdził przekroczenie w trakcie przeprowadzonej kontroli. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Podmiot korzystający ze środowiska dołączył badania przeprowadzone jedynie w 1 punkcie pomiarowym, o współrzędnych geograficznych [...] oraz [...]"N. Fakt ten jest między stronami bezsporny i okoliczność ta podniesiona została w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie wyciągnął jednak z niej właściwych wniosków. Błędnie uznał, że jeśli strona ukarana domaga się zmiany wymiaru kary biegnącej, twierdząc, że obecnie prowadzona przez nią działalność nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w porze nocy, wynikających z obowiązujących przepisów oraz dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku dla pory nocy ustalonego w pozwoleniu zintegrowanym dla podmiotu korzystającego ze środowiska – to postępowanie w przedmiocie ustalenia nowej kary biegnącej winno zostać wszczęte. Nie stwierdził, by stało temu na przeszkodzie przeprowadzenie pomiarów w sposób odmienny od zastosowanego przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska przy wymierzaniu kary na skutek wyników przeprowadzonej kontroli. W powołaniu na przedmiotowy wniosek organ bezzasadnie przystąpił do przeprowadzenia własnych ustaleń w tym przedmiocie (weryfikacji jego twierdzeń), poprzez wykonanie ponownych pomiarów kontrolnych hałasu przez akredytowane laboratorium WIOŚ (protokół pomiaru hałasu nr [...] z [...].09.2013 r.). Takie ustalenia mógłby uczynić jedynie na podstawie art. 155 K.p.a., za zgodą strony, przy spełnieniu pozostałych wymogów tej normy i ewentualne wydanie nowej decyzji w żaden sposób nie mogłoby się wiązać z dwukrotnym podwyższeniem wysokości kary. W rozpatrywanej sprawie WIOŚ jednak bezzasadnie zastosował art. 301 Poś w zw. z art. 303 Poś. W ocenie Sądu, działania organu podjęte na skutek kompletnego wniosku strony z dnia [...].09.2013 r. (data wpływu do organu – [...].09.2013 r.), ale nieodpowiadającego wymogom formalnym, nie były uprawnione. Wniosek niespełniający wymogów formalnych z art. 301 ust. 4 Poś, choć czynił zadość art. 63 § 2 K.p.a., nie uprawniał organu do prowadzenia przedmiotowego postępowania o wydanie nowej decyzji WIOŚ, ustalającej karę biegnącą. Organ I. instancji zobowiązany był zatem do umorzenia przedmiotowego postępowania jako bezprzedmiotowego, w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Podkreślenia wymaga także, iż GIOŚ ponownie rozpatrując sprawę w trybie art. 15 K.p.a. nie dostrzegł tego uchybienia i również w sposób niewłaściwy zinterpretował przepisy prawa materialnego, w postaci art. 301 Poś oraz 303 Poś. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że podmiot korzystający ze środowiska w sposób niezwykle rozważny winien inicjować postępowanie prowadzące do możliwości ustalenia nowej kary biegnącej. W razie bowiem stwierdzenia przez WIOŚ dalszych przekroczeń, wbrew danym wniosku, obligatoryjne zastosowanie znajduje sankcja z art. 303 Poś, a mianowicie dwukrotne podwyższenie nowej wysokości kary biegnącej na okres 60 dni. Choć rozbieżne jest stanowisko judykatury i doktryny na temat tego, czy wskazany przepis pozwala organowi na wydanie wskazanej decyzji jedynie w ciągu 30 dni od daty wpływu wniosku, czy też wystarczy, że w tym czasie organ wdroży postępowanie w sprawie, przeprowadzając pomiary, co odzwierciedli protokół kontroli (por. stanowisko K. Gruszecki, Komentarz do art. 301 Poś, Lex oraz wyrok WSA w warszawie z dnia 22.11.2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 318/04, CBOSA) – to niewątpliwie wniosek dotknięty zasadniczym brakiem formalnym nie mógł prowadzić do wszczęcia przedmiotowego postępowania i zakończenia go wydaniem decyzji o nowej wysokości kary biegnącej dwukrotne podwyższonej na okres 60 dni. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie mógł wdrożyć procedury przewidzianej w art. 301 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i rozstrzygnąć w oparciu o art. 303 cyt. ustawy w sytuacji, gdy wniosek o zmianę wymiaru tej kary - złożony przez podmiot korzystający ze środowiska ukarany karą biegnącą - nie spełniał wszystkich wymogów formalnych z art. 301 ust. 2 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Czyniło to niecelowym sprawdzanie zasadności złożonego wniosku. Postępowanie to jako bezprzedmiotowe podlegało zatem umorzeniu. Mając na uwadze, że wskazane uchybienie przepisom prawa materialnego doprowadziło do bezzasadnego, merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, poprzez przeprowadzenie przez organ ponownych pomiarów, a w ich efekcie wymierzenia kary w dwukrotnej wysokości przez okres 60 dni – zbędne stało się odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz art. 152 P.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (pkt. 1 i 2 sentencji). O kosztach postępowania (w pkt. 3 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, należało będzie uwzględnić wskazania oraz ocenę prawną wyrażoną w jego uzasadnieniu.