Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 184/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4, art. 153, art. 174, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 114 ust. 1 pkt b, art. 130 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 8 ust. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 7, art. 178, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.), Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II SA/Op 72/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt. II SA/Op 72/12, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Wyrok powyższy zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W związku z wnioskami Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu o skierowanie M. K. (dalej jako skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz skierowanie strony na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego, Starosta Powiatowy w Strzelcach Opolskich decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. dalej jako P.r.d.), orzekł o zatrzymaniu M. K. prawa jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E, T. Powodem wydania decyzji było wielokrotne naruszanie przez M. K. przepisów ruchu drogowego w okresie 8 miesięcy, tj. od dnia [...] lutego 2010 r. do [...] października 2010 r. i uzyskania w związku z powyższym 26 punktów karnych. Decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu poinformował o zawieszeniu z urzędu postępowania o skierowanie M. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w związku z przekroczeniem 24 punktów, do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich sprawy z wniosku strony o uchylenie mandatu za wykroczenie z dnia [...] października 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], Starosta Strzelecki na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071 j.t. z późn. zm. - dalej jako K.p.a.,) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E, T, nr [...] M. K., zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r., wobec ujawnienia nowych okoliczności podczas postępowania przed Sądem Rejonowym w Strzelcach Opolskich, w którym badano zasadność nadania M. K. mandatu karnego z dnia [...] października 2010 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Starosta Strzelecki odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie wznowieniowym organ podał, że odbycie przez M. K. w dniu [...] listopada 2011 r. szkolenia zmniejszającego liczbę punków za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, wobec treści § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 236, poz. 1998, dalej jako rozporządzenie), nie powoduje zmniejszenia punktów ostatecznych, skoro strona przed rozpoczęciem kursu dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych przekroczyła 24.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. K., postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając swoją decyzje w trybie wznowieniowym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wskazało, że Starosta zasadnie uznał za przesłankę wznowienia postępowania informację Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] grudnia 2010 r. o zawieszeniu postępowania o sprawdzenie kwalifikacji M. K. do czasu rozpatrzenia sprawy o uchylenie mandatu karnego nałożonego na Marka Korzeńca za wykroczenie drogowe popełnione w dniu [...] października 2010 r. przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich. Okoliczność ta była nieznana organowi na etapie wydawania decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. i mogła w sposób istotny wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Wydając wskazaną decyzję uwzględniono bowiem fakt naruszenia przez stronę przepisów o ruchu drogowym w dniu [...] października 2010 r., co spowodowało przypisanie jej dodatkowo 8 punktów i w konsekwencji spowodowało przekroczenie ustalonego limitu 24 punktów, po którym wymagane jest poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami.

W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że Starosta ustalił fakt wydania w dniu [...] stycznia 2010 r., w sprawie o sygnaturze akt II Ko 1511/10, przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich orzeczenia odmawiającego uchylenia prawomocnego mandatu karnego nałożonego na M. K. w dniu [...] października 2010 r.

Wobec powyższego, powołana w postanowieniu o wznowienie postępowania, podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie wystąpiła, co skutkowało uprawnieniem organu I instancji do wydania decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

Ponadto Kolegium uznało za prawidłowe stanowisko Starosty co do możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy P.r.d., jako zgodnego z obowiązującymi przepisami.

Organ odwoławczy zaakcentował, że niewątpliwe jest, iż M. K. odbył szkolenie w dniu [...] listopada 2010 r., natomiast limit punktów przekroczył dokonując naruszenia przepisów o ruchu drogowym w dniu [...] października 2010 r., za które otrzymał dodatkowych 8 punktów. Oznacza to, że w dniu wszczęcia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy tj. [...] listopada 2010 r. M. K. swoim zachowanie wypełnił dyspozycję art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 P.r.d., co w konsekwencji uprawniało organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W skardze do Sądu M. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Według skarżącego, odbycie szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych, abstrahując od daty wydania zaświadczenia, oznaczało, że w chwili otrzymania mandatu karnego miał o tyle punktów karnych mniej, tak że nawet kolejne ich dodanie, w związku z tym mandatem, nie mogło dać podstawy do zatrzymania prawa jazdy, bowiem w chwili skutkującej wydaniem decyzji przez Starostę Strzeleckiego nie mógł mieć przekroczonej liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2011 r., uznał bowiem, że obie zaskarżone decyzje nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisu art. 149 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

Sąd wskazał, że podstawą wzruszenia ostatecznej decyzji Starosty Strzeleckiego z dnia [...] grudnia 2010 r. wydanej na podstawie art. 138 ust. 1 P.r.d. o zatrzymaniu prawa jazdy, była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. pozwalająca na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracyjne prawidłowo uznały, że nową okolicznością faktyczną z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. było wniesienie przez skarżącego do sądu powszechnego wniosku o uchylenie mandatu dotyczącego wykroczenia z dnia [...] października 2010 r., za które to wykroczenie przypisano skarżącemu 8 punktów, co z kolei spowodowało zawieszenie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji Marka Korzeńca w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za wielokrotne naruszenia w ruchu drogowym, do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich. Powyższe pozwoliło organowi pierwszej instancji na wydanie, na podstawie art. 149 § 2 K.p.a., w dniu [...] stycznia 2011 r. postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż organu.

Sąd zaznaczył, że organy słusznie uznały, iż wydanie przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich w dniu [...] stycznia 2011 r., sygn. akt II Ko 1511/10 rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia mandatu karnego za wykroczenie w dniu [...] października 2010 r. i pozostawieniu w ewidencji 8 punktów, oznacza że ustalony w decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stan faktyczny, potwierdzający przekroczenie przez M. K. 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie uległ zmianie. W związku z tym, w ocenie Sądu organy trafnie uznały, że powołana w postanowieniu o wznowieniu postępowania podstawa wznowienia, określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie wystąpiła i w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., organy zobowiązane były do odmowy uchylenia dotychczasowej, własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.

Sąd I instancji podkreślił, że przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli zaistnienie nowych okoliczności i dowodów nie potwierdziło się w toku postępowania wznowieniowego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, organ nie mógł przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, czego zdaje się oczekiwał skarżący, uważając, że wznowienie postępowania oznaczało możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że z art.151 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika wprost, iż w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1K.p.a. lub art. 145a K.p.a. organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.

Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 135 ust. 1 pkt 1g P.r.d. Sąd I instancji wskazał, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z przepisu art. 130 P.r.d. wynika, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji (ust. 1). Kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (ust. 3). Z kolei, z unormowania § 8 rozporządzenia wynika, że kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, właściwy organ Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów (ust. 4). Jednak odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (ust. 6).

Sąd I instancji przytoczył pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 275/10), w którym stwierdzono m. in.: "Odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych – po przekroczeniu limitu 24 – niweczyłaby możliwość osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego".

W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując usprawiedliwionych powodów do uwzględnienia skargi, skargę tę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. K., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 130 ust. 3, 135 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602), a także § 8 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 dalej jako rozporządzenie) przez nietrafne przyjęcie, iż wydana w sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu i poprzedzającą ją decyzja Starosty Strzeleckiego były słuszne i miały oparcie w prawie, a także naruszenie art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., a to poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji prawidłowości wydanych przez Starostę Strzeleckiego i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzji, podczas gdy jego odpowiednie zastosowanie skutkować winno stwierdzeniem niekonstytucyjności odpowiednich przepisów rangi podustawowej i odmową dania im posłuchu.

Ponadto wskazanemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest § 1 art. 3 oraz art. 145 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., a także art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie; nadto naruszono przepisy postępowania poprzez nie uwzględnienie podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących legalności będącego podstawą orzekania przepisu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz.1998) przy wskazaniu rozbieżności poglądów prawnych w przedmiotowej sprawie, co narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja podjęta w postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy M. K. .Zaskarżoną decyzją, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy M. K. jako kierującemu pojazdem, za przekroczenie przez niego liczby 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 P.p.s.a., zarówno naruszenia przepisów postępowania (pkt 2) jak i naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt 1).

Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9.03.2005 r., FSK 618.04; ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120.).

Rozpoznając zarzuty procesowe w niniejszej sprawie, przypomnieć należy, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna w zakresie w jakim zarzuca naruszenie: art. 3 § 1 oraz art. 145 K.p.a. nie spełnia wskazanych wyżej wymagań, ponieważ w podstawie skargi kasacyjnej nie wskazano, którą konkretnie jednostkę redakcyjną (paragraf, punkt) obu złożonych przepisów naruszył Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi żadnego związku rozpoznawanej sprawy zwłaszcza z treścią art. 3 § 1 K.p.a., który określa wyłączenia w stosowaniu K.p.a. Wadliwe sformułowanie zarzutów procesowoprawnych skargi kasacyjnej polega także na wskazaniu naruszonych przepisów K.p.a. bez połączenia ich z przepisami postępowania przed sądami administracyjnymi, stosowanymi przez sąd administracyjny. Należy przypomnieć, że adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania może być tylko sąd I instancji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest bowiem orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna, ani inny akt administracyjny (por. B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 3, 2009 r., s. 468 i podane tam orzecznictwo).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa także, że podnosząc zarzuty procesowoprawne w niniejszej sprawie, skarżący kasacyjnie nie koncentruje swojej argumentacji na fakcie, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, i że przesłanką wydania przez Starostę Strzeleckiego decyzji (utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją) odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, był brak istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania w/w decyzji, nieznanych organowi. Należy przypomnieć, że wznowiono przedmiotowe postępowanie na skutek informacji o prowadzeniu przez Sąd Rejonowy postępowania w sprawie mandatu karnego nałożonego na M. K. w dniu [...] października 2010 r., kiedy to przypisano skarżącemu dodatkowo 8 punktów za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego. Organy administracji prowadzące postępowanie w trybie wznowienia uznały, a Sąd I instancji to stanowisko zaakceptował, że orzeczenie Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich, odmawiające uchylenia mandatu karnego nałożonego na M. K. w dniu [...] października 2010 r., wskazuje na brak istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania w/w decyzji, nieznanych organowi. Na tej podstawie organ I instancji odmówił uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje wydania przez Sąd Rejonowy orzeczenia o wskazanej treści. Kwestionuje natomiast prawidłowość zaskarżonej decyzji, w konsekwencji prawidłowość wyroku, z uwagi na nieuwzględnienie okoliczności odbycia przez niego szkolenia, z którym to faktem wiąże zmniejszenie liczby punktów karnych naliczonych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Już w skardze skarżący wskazywał, że jest to "nowa okoliczność" w sprawie, którą organ wydając decyzje w postępowaniu wznowieniowym powinien wziąć pod uwagę, a nie wziął. W skardze kasacyjnej, w kontekście przesłanek wznowienia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, skarżący przypisuje okoliczności odbycia szkolenia znaczenie odmienne, aniżeli organy i Sąd. Czyni to, zarzucając Sądowi niewłaściwą interpretację wskazanych przepisów prawa materialnego.

Zanim orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkuje się do tych zrzutów, należy przypomnieć podstawowe reguły dotyczące wznowienia postępowania w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma odrębny przedmiot od przedmiotu postępowania zwykłego (zob. M. in. B Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck, 2012, s. 537). Jedną z decyzji podjętych w wyniku przeprowadzenia postępowania jest decyzja, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 1 pkt 5 K.p.a. Jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej ( B. Adamiak, j. w. s. 587). Zatem w takim przypadku, analiza przepisów prawa materialnego służyć może kwalifikacji okoliczności faktycznych sprawy w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a nie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku odniósł się do faktu odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 P.r.d. przez skarżącego i stwierdził, że okoliczność odbytego szkolenia nie stanowiła okoliczności mogącej zostać potraktowanej jako nieznanej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. I w tym kontekście Sąd I instancji przedstawił stan prawny dotyczący instytucji zatrzymania prawa jazdy i szkolenia, którego odbycie przez kierującego pojazdem powoduje zmniejszenie liczby punktów karnych.

Jak wynika ze skargi kasacyjnej, istota sporu w płaszczyźnie prawa materialnego dotyczy tego, czy zmniejszenie liczby punktów naliczonych z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego następuje na skutek samego faktu zgłoszenia zamiaru odbycia szkolenia, z uwzględnieniem liczby punktów karnych na ten dzień – jak twierdzi skarżący, czy dopiero po odbyciu szkolenia, z uwzględnieniem liczby punktów otrzymanych do dnia odbycia szkolenia, jak przyjęły organy i Sąd I instancji.

Orzekający Naczelny Sąd Administracyjny jest zdania, że twierdzenie skarżącego kasacyjnie nie znajduje żadnego oparcia ani w przepisach P.r.d., ani w przepisach rozporządzenia wykonawczego, ani w Konstytucji, co potwierdza ugruntowująca się linia orzecznictwa NSA. Podkreślić przy tym należy, że wykładnia przepisów, o których mowa, nie ogranicza się do literalnego brzmienia w/w przepisów P.r.d. i rozporządzenia, ale prowadzona jest przy zastosowaniu reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. Poniższy wywód wpisuje się w tok rozumowania zaprezentowany w licznych wyrokach sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, m. in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 495/12 niepublikowany, , z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, LEX nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10, LEX nr 1069603, z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2038/11, z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12, z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 dostępne: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

Zgodnie z art. 130 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W myśl art. 130 ust 2 P.r.d., punkty przypisane za określone naruszenie przepisów ruchu drogowego usuwa się z ewidencji po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, czyli dopuszczających się przekroczeń w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - 20 punktów. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt b P.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba (...), w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust 1 P.r.d. Z powyższych unormowań niezbicie wynika, że przekroczenie liczby 24 punktów uniemożliwia ich usunięcie.

Kierowca wpisany do ewidencji może – zgodnie z art. 130 ust 3 P.r.d. - na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to jednak kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Normę wynikającą z tego przepisu należy postrzegać w ujęciu systemowym, w zestawieniu z pozostałymi przepisami ustawy, określającymi następstwa przekroczenia liczby punktów, o której mowa w powołanym wyżej art. 130 ust 1 P.r.d.. Przepisy te nakładają na organy obowiązek podjęcia działań w drodze decyzji o charakterze związanym, od których organy nie mogą odstąpić, co wyklucza zmniejszenie liczby punktów poprzez odbycie szkolenia po przekroczeniu takiej ich liczby, jaka wiąże się ze wspomnianymi następstwami. Tak więc, nie ma możliwości zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego poprzez uczestnictwo w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. A tak właśnie było w niniejszej sprawie.

Z zaświadczenia znajdującego się w aktach sprawy, wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie, jednoznacznie wynika, że szkolenie skarżący odbył w dniu [...] listopada 2010 r. (k-19 akt adm.). Wobec tego, organy i Sąd I instancji właściwie oceniły znaczenie odbycia przez skarżącego w tym dniu szkolenia, w sytuacji, gdy w okresie od [...] lutego 2010 r. do [...] października 2010 r. otrzymał 26 punków karnych. Zatem, argumenty przedstawione przez skarżącego kasacyjnie w świetle prawidłowej interpretacji zastosowanych przepisów P.r.d. nie mogły być uznane za "nową okoliczność" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Wyjaśnić także należy, że zarzut wskazujący, że § 8 ust 6 rozporządzenia wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej, nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem rozstrzygnięcie o zatrzymaniu prawa jazdy znajduje swoją podstawę prawną w ustawie, w przywołanych wyżej przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organ administracji nie może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, który samodzielnie uznał za niezgodny z aktem prawnym wyższego rzędu. Rozporządzenie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, które musi być przestrzegane i stosowane. Dotyczy to także, a nawet zwłaszcza organów władzy publicznej, w tym organów administracji, które, jak stanowi art. 7 Konstytucji RP, działają na podstawie i w granicach prawa. Przepis rozporządzenia, który obowiązuje, może być więc pominięty jedynie przez sąd, ponieważ w myśl art. 178 Konstytucji RP wyłącznie sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.

Jak jednak z wcześniejszych wywodów wynika, właściwe odczytanie treści P.r.d. prowadzi do wniosku, iż rozporządzenie nie jest sprzeczne z delegacją ustawową i nie jest sprzeczne z unormowaniami P.r.d. W tej kwestii również można mówić o ugruntowanym orzecznictwie.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na sposób redakcji delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia wykonawczego, która odpowiada wymogom określonym w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Konstytucja wymaga, m. in., aby w upoważnieniu ustawowym określić "wytyczne dotyczące treści" przepisów wykonawczych. Takie wytyczne zawiera art. 130 ust. 4 P.r.d.; przepisy wykonawcze mają służyć dyscyplinowaniu i wdrażaniu kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. W tym też duchu konstytucyjność § 8 rozporządzenia ocenia NSA. Warto przytoczyć tytułem przykładu jedną, powtarzaną często tezę: "przepis wykonawczy (chodzi o § 8 rozporządzenia) odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b i art. 130 ust. 3 P.r.d, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4." (w wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 15/2012 LEX nr 1328347, podobnie w wyrokach: z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1373/12; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11 wszystkie dostępne: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

W świetle powyższych stwierdzeń nie sposób uznać za zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie odmówił zastosowania § 8 ust 6 rozporządzenia jako niezgodnego z normą ustawową (odnośnie takiego uprawnienia sądów, w tym administracyjnych, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 2101/10, Lex nr 1082693).

Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania i stwierdzenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.