Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2119/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... października 2018 r., nr ... w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z [...] września 2018 r. uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., działając na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] kwietnia 2018 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta K., obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu o nr rej [...], w kwocie należności głównej 50,00 zł. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec I. Polska Sp. z o.o. Sp. komandytowej w W. (dalej skarżąca, spółka). Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank [...] S.A. Skarżąca otrzymała zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego [...] kwietnia 2018 r. Bank odebrał zawiadomienie o zajęciu [...] kwietnia 2018 r.

W odpowiedzi na to doręczenie skarżąca wniosła w terminie zarzuty do postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 33 § 1 pkt.4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz.1438 j.t., dalej "u.p.e.a."), podnosząc błąd co do osoby zobowiązanej. Skarżąca wniosła jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska.

Wierzyciel - Prezydent Miasta K. postanowieniem z [...] maja 2018r. nie uwzględnił zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu wskazał, że istnieje domniemanie, iż kierujący pojazdem obowiązanym do wniesienia opłaty dodatkowej jest jego właściciel. Właściciel pojazdu może zwolnić się z obowiązku uiszczenia należności z tytułu opłaty dodatkowej poprzez udowodnienie faktu, co do innej osoby wówczas korzystającej z drogi publicznej i nieuiszczającej opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. W przedmiotowej sprawie ustalono, że właścicielem pojazdu o nr rej. [...] jest I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W.. Właścicielka przedłożyła umowę najmu pojazdu w okresie [...] – [...] września 2016 r. Wynika z niej, że pojazd został oddany na ten czas do użytkowania obywatelowi K. – H.M. zam. [...]. Zdaniem wierzyciela nie wystarczyło to do obalenia domniemania prawnego i faktycznego co do odpowiedzialności spółki.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] lipca 2018 r., nr. [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

SKO w K. wskazało, że podstawowym aktem prawnym regulującym zasady parkowania (postoju) pojazdów na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 j.t., dalej "ustawa o drogach publicznych"), a art. 13 ust.1 tej ustawy stanowi, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Natomiast art. 13f ww. ustawy stanowi: "1. Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. 2. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł. 3. Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi." Organ ten ustalił, że w przedmiotowej sprawie prawem miejscowym regulującym zasady postoju w strefie płatnego parkowania była obowiązująca uchwała Rady Miasta K. nr. [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. [...][...] r. poz. [...] ze zm.). Według uchwały opłata dodatkowa pobierana była w wysokości 50 zł.

Organ podkreślił, że z przytoczonych przepisów ustawowych wynika jednoznacznie, że zarówno obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój powstają z mocy prawa.

Dalej organ ustalił w oparciu o kopię zawiadomienia o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie 50,00 zł, w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie (postój) pojazdu samochodowego, należącego do skarżącej, iż pojazd marki T. o nr rej [...] w dniu [...] września 2016 r. został zaparkowany w K. na ul. [...]. Na podstawie upomnienia z [...] czerwca 2017 r. nr [...] został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...] na rzecz I. Polska Sp. z o.o. Sp. komandytowa. Ponadto, z załączonej przez spółkę umowy najmu nr [...] zawartej z obywatelem K. wynika, iż umowa najmu z ww. obejmowała okres od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. Zatem nie zostało wykazane, iż Pan H.M. w dniu [...] września 2016 r. użytkował przedmiotowy samochód.

Dodatkowo SKO w K. wskazało, iż to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne, a w przedmiotowej sprawie zobowiązana spółka nie zwolniła się z obowiązku zapłaty obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, bowiem nie wykazała, kto w konkretnym terminie korzystał z ww. pojazdu. W konsekwencji powyższego słusznie wierzyciel uznał podnoszony przez spółkę zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadny.

Po otrzymaniu stanowiska wierzyciela Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z [...] września 2018 r. uznał zgłoszony zarzut w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony.

Skarżąca złożyła zażalenie podnosząc naruszenie art. 34 § 4 w zw. z art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne ich zastosowanie i wskazanie skarżącej jako osoby zobowiązanej, gdy w rzeczywistości był nim H.M. Zarzuciła naruszenie art. 6, art.7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 j.t., dalej "k.p.a."), poprzez brak podjęcia niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy, poprzestanie na domniemaniu, nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego i nie uznaniu, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający do przyjęcia, iż spółka nie była korzystającą z drogi publicznej w dniach objętych upomnieniem. Wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci zestawienia obciążeń nr [...], stanu technicznego pojazdu dot. pojazdu o nr rej. [...] na okoliczność okresu na jaki był on wynajmowany.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał je w mocy. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt. 4 (błąd co do osoby zobowiązanego) jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Przywołał wszystkie ustalenia faktyczne i prawne zawarte w orzeczeniu SKO w K. z [...] lipca 2018 r. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do ich naruszenia, nie zostały też naruszone przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż organ egzekucyjny, nie będący jednocześnie wierzycielem, nie przeprowadza własnego postepowania wyjaśniającego. Opiera swoje rozstrzygniecie na wiążącym stanowisku wierzyciela, do czego obliguje go art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. Z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela organ odstąpił od prowadzenia dowodu wnioskowanego przez spółkę.

Pismem z [...] listopada 2018 r. I. Sp. z o.o. Sp. k. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie z [...] października 2018r. zarzucając organowi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 13 ust 1. pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący w niniejszej sprawie był podmiotem korzystającym z drogi publicznej w zdarzeniach, których dotyczył tytuł wykonawczy wystawiony przez Prezydenta Miasta K. o nr [...], podczas gdy w niniejszym postępowaniu zostało wykazane, że mimo faktu bycia właścicielem pojazdu, który został pozostawiony w strefie płatnego parkowania, zobowiązany nie korzystał z nich w ww. przypadkach,

b) art. 13f. ust 1 w zw. z art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego błędne zastosowanie i pobranie opłaty dodatkowej od podmiotu nie będącego korzystającym z drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy,

2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art 34 § 4 w zw. z art, 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez błędne wskazanie skarżącej jako osoby zobowiązanej do zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania, gdy w rzeczywistości zobowiązanym do dokonania ww. opłaty był H.M., wynajmujący przedmiotowy samochód, co wynika z dokumentów złożonych do akt sprawy.

b) art. 6 i art. 7 k.p.a., przez obciążanie skarżącej obowiązkiem zapłaty przy jednoczesnym zaniechaniu przez organ podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawdziwego stanu faktycznego, poprzestaniu na domniemaniu, że właściciela pojazdu obciąża obowiązek zapłaty za postój auta i w ten sposób wydanie orzeczenia w rażący sposób sprzeczny z interesem skarżącej, jak i interesem społecznym;

c) art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i błędne uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla uznania, że spółka I. Sp. z o.o. Sp.k. nie była korzystającym z drogi publicznej w dniach objętych upomnieniami, na podstawie których został wystawiony tytuł wykonawczy będący przedmiotem niniejszej sprawy i pominięcie w całości stanowiska i dowodów przedstawionych przez zobowiązanego.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci zestawienia obciążeń nr [...], celem niezbędnego wyjaśnienia istotnych wątpliwości, niepowodujących nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Kontrolna rola sądu administracyjnego oznacza, że sąd ten, co do zasady, nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie i nie zastępuję organu administracyjnego w ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Przepis szczególny art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszcza jedynie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w celu "wyjaśnienia istotnych wątpliwości". Wyjaśnienie wątpliwości nie oznacza dokonywania odrębnych, samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy też zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2018r. poz. 2096) – dalej jako k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowej wykładni, prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz k.p.a., u.p.e.a. jak i z normami prawa materialnego, mającymi zastosowanie w sprawie, sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim sąd wskazuje, że nie prowadził, żądanego przez skarżącą, postępowania dowodowego w sprawie gdyż zakres żądania przekraczał ww. uprawnienie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca przedstawiając, wskazane we wniosku o przeprowadzenie dowodu, dokumenty wnosiła o ustalenie przez sąd stanu faktycznego, który podlegał ustaleniu i badaniu w innym, odrębnym postępowaniu administracyjnym, jakim było stanowisko wierzyciela w sprawie. Stanowisko wierzyciela zostało wyrażone w postanowieniu Prezydenta Miasta K. z [...] maja 2018 r. Zostało ono skontrolowane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2018r. Postanowienie SKO jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Jest ono wiążące w niniejszej sprawie.

Wymienione postanowienie SKO w K. mogło być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w zwykłym trybie jego zaskarżenia, skargą wnoszoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Skarżąca nie wskazuje, czy skorzystała z tego uprawnienia.

Obecne żądanie skarżącej poprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności, które były przedmiotem badania w odrębnej sprawie dotyczącej wyrażenia stanowiska przez wierzyciela, nie może być uwzględnione. Prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących kontroli postanowienia SKO w K. oraz przepisów dotyczących przymiotu "ostateczności" i " wykonalności" postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Żądanie dotyczy przeprowadzenia dowodów na potrzeby ustalenia odmiennego stanu faktycznego i prawnego niż został ustalony w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2018r., odnoszącym się do stanowiska wierzyciela. Dopóki istnieje w obrocie prawnym przedmiotowe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2018 r., jest ono wiążące dla głównego postępowania egzekucyjnego.

Uwagi powyższe odnoszą się również do uznania zarzutów podnoszonych w skardze za nieuzasadnione.

Słusznie organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie, uznały prawnie wiążącą moc stanowiska wierzyciela. Słusznie też organ II instancji odstąpił od prowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącą.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów następuje po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Pojęcie "ostateczności" nie zostało zdefiniowane w przepisach u.p.e.a., ale poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a., znajduje tu odpowiednie zastosowanie art. 16 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca wyróżnia decyzje "ostateczne", tj. takie od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (§ 1), a także decyzje "prawomocne", tj. takie decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu (§ 2). Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie przez właściwy organ z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Nawet sam fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie powoduje utraty przez decyzję cechy ostateczności.

Skoro zatem w art. 34 § 4 u.p.e.a. ustawodawca odwołuje się do pojęcia "ostateczności", a nie "prawomocności" postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, to nie ma podstaw do twierdzenia, że organ egzekucyjny ma obowiązek wstrzymać się z wydaniem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów do czasu kiedy postanowienie wierzyciela uzyska walor prawomocności lub też samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczności, które były przedmiotem badania i ustaleń w ostatecznym postanowieniu dotyczącym stanowiska wierzyciela.

Jeżeli organ egzekucyjny uzyska ostateczne stanowisko wierzyciela, to w świetle art. 34 § 4 u.p.e.a. jest uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych (art. 33 u.p.e.a.), nawet jeżeli postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Oczywiście, w takiej sytuacji istnieje ryzyko, że uchylenie przez sąd administracyjny postanowienia wierzyciela będzie wiązało się z koniecznością weryfikacji (w odrębnej procedurze) postanowienia organu egzekucyjnego opartego na postanowieniu wierzyciela. Jednak dopóki postanowienie wierzyciela nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie, może być podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów.

W tej sprawie nie ma wątpliwości, że organ egzekucyjny wydał postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez spółkę po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Nie było też wstrzymania wykonania postanowienia wierzyciela. Nie można więc zarzucić organowi naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 u.p.e.a.

Z wyżej wymienionych względów nie można też zarzucić organowi II instancji naruszenia art. 6, 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Przypomnieć należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną w przypadku, gdy zobowiązani uchylają się od ich wykonania. Egzekucją administracyjną objęte są m.in. należności pieniężne przekazane do tej egzekucji na podstawie innych ustaw. Jedną z takich ustaw jest ustawa o drogach publicznych, która w art. 40d ust. 2 przewiduje ściągnięcie w drodze egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych przewidzianych w art. 13f ust. 1 u.d.p. za parkowanie w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowi w takim przypadku art. 13f ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 40d ust. 2 u.d.p. Z istoty opłat parkingowych wynika ich związek z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Natomiast użycie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej regulacjach prawnych sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego.

Powstanie obowiązku z mocy prawa oznacza, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.

Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa to możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu.

Z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika zarazem, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego z dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody.

Tym samym wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest z reguły właściciel pojazdu i w związku z tym, to na nim spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na domniemaniu prawnym i faktycznym. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a także wynikająca z prawa własności tzw. triada uprawnień właścicielskich, czyli prawo do: posiadania (ius possidendi), korzystania i rozporządzania (ius disponendi). Tego rodzaju domniemanie ma zatem swoje źródło w definicji prawa własności zawartej w treści art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 j.t.). Pozytywna strona własności obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Wyraźnie zaznaczonym w przytoczonej normie uprawnieniem właściciela jest przysługujące mu uprawnienie do korzystania z rzeczy. Dopiero więc, kiedy właściciel pojazdu wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny - wskazany przez niego - podmiot, który parkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach opłatę ponosi właściciel pojazdu. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to na nim spoczywa ciężar obalenia domniemania, że nie był "korzystającym" z pojazdu stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust.1 ustawy o drogach publicznych.

W tym miejscu wskazać należy, że prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym są chronione w sposób enumeratywnie wymieniony. Są nimi zarzuty, które można wnieść na zasadach i w przedmiocie określonym w art. 33 u.p.e.a. Jednym z zarzutów możliwych do wniesienia jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanej przewidziany treścią art. 33 § 1 pkt.4 ustawy. Postępowanie w tym przedmiocie jest ściśle określone i podzielone na dwa etapy. Pierwszy etapem, po wniesieniu zarzutu, jest tzw. stanowisko wierzyciela, czyli wystawcy tytułu wykonawczego. Drugim etapem jest wydanie rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny.

To na etapie pierwszym, czyli w toku odrębnego postępowania dotyczącego stanowiska wierzyciela, dłużnik ma prawo podnosić i prowadzić skutecznie postępowanie dowodowe mające na celu obalenie ww. domniemania faktycznego i prawnego przyjmującego, że to on był korzystającym z drogi publicznej w dacie upomnienia.

Z treści skargi wynika, że skarżąca nie odróżnia tych etapów i nie odróżnia podmiotów rozstrzygających w sprawie.

Zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie. Prawidłowo też organ zastosował przepisy prawa materialnego.

Organ egzekucyjny, w tym przypadku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., był zobowiązany zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. uzyskać stanowisko wierzyciela w kwestii wniesionego przez skarżącą zarzutu. Prawidłowo zatem zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o zajęcie stanowiska. Stanowisko to zostało wyrażone w formie postanowienia Prezydenta Miasta K. z [...] maja 2018 r. Wierzyciel nie uwzględnił podniesionego zarzutu. Skarżąca odwołała się od tego postanowienia wnosząc zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. SKO w K. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Postanowienie SKO z [...] lipca 2018 r. już w dacie wydania było ostateczne.

Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ustalił, że posiada ostateczne stanowisko wierzyciela, co dało mu podstawę do wydania własnego rozstrzygnięcia.

O tym jaka może być treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego stanowi art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w tej sprawie. Oznacza to, że skoro Prezydenta Miasta K., jako wierzyciel skarżącej, nie uznał zarzutu to i organowi egzekucyjnemu nie pozostało nic innego, jak tylko nie uznać zgłoszonego zarzutu.

Ochrona zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest tylko w takim zakresie jak wyraźnie o tym stanowią przepisy. W tym przypadku przepis art. 33 § 1 pkt.4 i art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. Wymienione przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez organy egzekucyjne.

Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowe też było postępowanie prowadzące do jego wydania.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.