Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 440/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
Teza: Skoro komisja dyscyplinarna nie określiła na jakie niższe stanowisko należy przenieść pracownika, wymierzając mu ten rodzaj kary dyscyplinarnej, to nie ma żadnych podstaw, aby decydował o tym organ wykonawczy i brał pod uwagę adekwatność wymierzonej kary do popełnionego czynu.

TEZY

Skoro komisja dyscyplinarna nie określiła na jakie niższe stanowisko należy przenieść pracownika, wymierzając mu ten rodzaj kary dyscyplinarnej, to nie ma żadnych podstaw, aby decydował o tym organ wykonawczy i brał pod uwagę adekwatność wymierzonej kary do popełnionego czynu.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko.


UZASADNIENIE

Wykonując prawomocne orzeczenie komisji dyscyplinarnej o wymierzeniu Jadwidze C. kary przeniesienia na niższe stanowisko decyzją z dnia 28 stycznia 1997 r. (...) wydaną na podstawie par. 59 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1982 r. w sprawie zasad, składu i trybu powoływania komisji dyscyplinarnych, trybu powoływania rzeczników dyscyplinarnych oraz zasad i. trybu postępowania przed komisjami dyscyplinarnymi w urzędach państwowych /Dz.U. nr 39 poz. 260/ Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.B. przeniósł skarżącą na stanowisko referenta przyznając jej wynagrodzenie odpowiednie do tego nowego stanowiska. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że orzeczona kara dyscyplinarna podlega niezwłocznemu wykonaniu. Biorąc zaś pod uwagę charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego uznano, że przeniesienie Jadwigi C. na najniższe stanowisko służbowe - referenta będzie adekwatne do wymierzonej kary.

Skoro wyżej wymieniona będąc urzędnikiem skarbowym prowadziła doradztwo podatkowe, to kara orzeczona za to przewinienie musi być dolegliwa i odczuwalna przez pracownika "zarówno pod względem jego dalszej kariery zawodowej jak i wysokości wynagrodzenia".

Od tej decyzji odwołała się Jadwiga C. podnosząc, iż przeniesienie jej ze stanowiska komisarza skarbowego na stanowisko referenta wraz z obniżeniem wynagrodzenia jest dla niej krzywdzące. Podkreśliła też, że nigdy dotąd nie była zatrudniona na takim stanowisku, gdyż nawet w trakcie aplikacji administracyjnej pełniła obowiązki starszego referenta. Przez 12 lat pracując w Urzędzie Skarbowym awansowała na kolejne wyższe stanowiska zawdzięczając to swojej pracy i nienagannemu wykonywaniu obowiązków służbowych.

Zatem jej zdaniem wykonanie orzeczenia dyscyplinarnego jest zbyt rygorystyczne.

Dyrektor Izby Skarbowej w B.-B. decyzją z dnia 24 lutego 1997 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach uzasadnienia podniesiono, że ustawodawca w art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ nie precyzuje na jakie niższe stanowisko należy przenieść ukaranego pracownika, pozostawiając tę kwestię decyzji kierownika urzędu państwowego. Chodzi bowiem o to by kara była dostosowana do stopnia szkodliwości i charakteru czynu za który pracownik został ukarany.

Biorąc pod uwagę charakter popełnionego czynu przez wyżej wymienioną, opinię jaką on kształtuje w środowisku podatników, a także wpływ na etykę zawodową urzędników skarbowych uznano za słuszną decyzję organu I instancji. Od powyższej decyzji ostatecznej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Jadwiga C., w której zarzuciła "zbyt daleko idącą i swobodną interpretację orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 8 stycznia 1997 r.".

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie mogła być dokonywana przez sąd administracyjny weryfikacja ani samego przewinienia popełnionego przez skarżącą ani też wymierzonej jej kary dyscyplinarnej. Przedmiotem sprawy jest tylko zbadanie z punktu widzenia wymagań prawa sposobu w jaki orzeczona kara dyscyplinarna została wykonana.

Przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ ani też rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy nie określają w jaki sposób i w jakim trybie wykonuje się przewidzianą w art. 34 ust. 3 pkt 4 karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko.

Bezsporne w sprawie jest, że przeniesienie na niższe stanowisko zawsze polega na zmianie podstawowych elementów stosunku pracy urzędnika. Decyzja wykonawcza orzeczonej kary dyscyplinarnej w rozpoznawanej sprawie nie mogła zyskać aprobaty Sądu.

Wykonanie kary dyscyplinarnej powinno odpowiadać treści orzeczonej kary i nie może ono zwiększać stopnia dolegliwości orzeczonej kary ani też jej bezpodstawnie łagodzić.

Nie można podzielić poglądu prezentowanego przez organy obydwu instancji, że pozostawione jest uznaniu organu służbowego to czy przeniesienie dyscyplinarne ma polegać na przeniesieniu na stanowisko bezpośrednio niższe czy też niższe o kilka szczebli.

Brak ścisłej regulacji prawnej w tym zakresie uzasadnia pogląd, że przeniesienie może nastąpić tylko na stanowisko bezpośrednio niższe. Nie ma bowiem żadnych ustawowych przesłanek, które uzasadniałyby stosowanie dodatkowych dolegliwości wobec urzędników mianowanych przy wykonywaniu decyzji o ukaraniu dyscyplinarnym. Skoro komisja dyscyplinarna nie określiła na jakie niższe stanowisko należy przenieść skarżącą, wymierzając jej ten rodzaj kary dyscyplinarnej, to nie ma żadnych podstaw, aby decydował o tym organ wykonawczy i brał pod uwagę adekwatność wymierzonej kary do popełnionego czynu. Nie ulega wątpliwości, że przeniesienie skarżącej ze stanowiska komisarza skarbowego na stanowisko referenta w znacznym stopniu pogorszyło jej status jako urzędnika i nie było przeniesieniem na stanowisko bezpośrednio niższe, zgodnie z tabelą stawek, zaszeregowania i kwalifikacji pracowników urzędów skarbowych.

Nadto wykonanie kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko przewidzianej w art. 34 ust. 3 pkt 4 cyt. wyżej ustawy zdaniem Sądu następuje przez wypowiedzenie warunków pracy lub płacy. Z akt sprawy również nie wynika, aby ten tryb postępowania był zachowany wobec skarżącej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organy obydwu instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało uchylić zaskarżoną decyzję.