Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 109/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. U. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić skarżącemu prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W. U. wnioskiem z dnia 5 marca 2008 r., którego braki formalne poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 1 kwietnia 2008 r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 277 zł.

Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem, źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny są osiągane przez skarżącego dochody ze stosunku pracy w wysokości 2 300 brutto miesięcznie, przy czym podlega ono zajęciu komorniczemu w 50%, emerytura żony w wysokości 1 409 zł brutto miesięcznie oraz uzyskiwane przez syna dochody z tytułu zlecenia (wnioskodawca nie podał ich wysokości), małżonkowie nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego

i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2008 r. (doręczonym w dniu 14 kwietnia 2008 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: (1) zaświadczenia od pracodawcy o wysokości osiąganych przez niego zarobków brutto oraz netto za okresu ostatnich trzech miesięcy oraz za ostatni miesiąc, z uwzględnieniem dokonywanych w ramach egzekucji potrąceń, (2) dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez małżonkę miesięcznych dochodów z emerytury oraz dokumentu, z którego wynikałaby wysokość uzyskiwanych przez syna skarżącego dochodów z tytułu umów zlecenia, (3) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego, jego żonę i syna rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie przez ww. osoby, (4) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego żonę i syna pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości).

Na podstawie nadesłanej dokumentacji ustalono, iż miesięczny dochód skarżącego wynosi 844,05 zł netto (zaświadczenie pracodawcy z dnia 15 kwietnia 2008 r.), jego żona otrzymuje emeryturę w kwocie 1 171,90 zł netto (odpis decyzji ZUS z dnia 18 marca 2008 r. o przyznaniu emerytury), zaś dochody syna z tytułu umowy zlecenia w roku 2007 wyniosły 12 655,31 zł (zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2007), a aktualnie kształtują się na poziomie od 432 zł do 888 zł netto (wyciąg z rachunku bankowego sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 marca 2008 r.), na dzień 18 kwietnia 2008 r. skarżący dysponował środkami pieniężnymi w kwocie 829,02 zł (wyciąg z konta nr [...] sporządzony za okres od 1 lutego do 18 kwietnia 2008 r.), małżonkowie nie posiadają kont oraz lokat dewizowych, syn skarżącego jest właścicielem samochodu osobowego marki Honda Civic rok produkcji 1994 o wartości około 3 500 zł. Skarżący dołączył także odpis umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w dniu 16 stycznia 2006 r., na mocy której pomiędzy małżonkami ustanowiona została rozdzielność majątkowa.

Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem wyciągów ze wszystkich posiadanych przez siebie i małżonkę rachunków bankowych. Historia operacji dokonanych na rachunku bankowym skarżącego o numerze [...] w okresie od 1 lutego do 18 kwietnia br. potwierdza, że posiada on dwa inne rachunki (lub też subkonta) o numerach [...] oraz [...], z których w dniu 15 lutego oraz 21 marca 2008 r. dokonywał wpłat w kwotach 2 000 zł oraz 200 zł na rachunek, z którego wyciąg przedłożył. Zestawienie transakcji pozwala przyjąć, że żona wnioskodawcy również posiada rachunek, na którym gromadzone są środki pieniężne. I tak, w dniu 3 marca 2008 r. skarżący dokonał przelewu na rzecz małżonki w wysokości 3 440 zł tytułem zasilenia konta. Fakt posiadania przez żonę skarżącego konta potwierdza również odpis decyzji ZUS, z której treści wprost wynika, że świadczenie przekazane zostanie na rachunek bankowy. Ponieważ kwota odpowiadająca wysokości przyznanej żonie wnioskodawcy emerytury nie wpłynęła ani na rachunek skarżącego, ani też jego syna, przyjąć należy, że i ona posiada odrębne konto.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że okoliczność istniejącego w małżeństwie wnioskodawcy ustroju rozdzielności majątkowej nie zwalnia skarżącego z obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej współmałżonka i pozostaje bez wpływu na dokonaną ocenę jego możliwości finansowych. O zwolnieniu strony od kosztów sądowych nie decyduje bowiem tylko jej własny stan majątkowy z pominięciem majątku współmałżonka. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04. ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8).

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, uznano, że skarżący nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących sytuacji finansowej swojej i rodziny, a w konsekwencji nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy, czy też mają inne stałe źródła dochodów, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny.

Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.