Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1136/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 pkt 16, art. 23a ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 1(i), art. 67, art. 68
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1136/20

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w sprawie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 23a ust. 5, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – zwana dalej "u.ś.r.").

Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] przyznał A. G. prawo do zasiłku rodzinnego w łącznej kwocie 248 zł miesięcznie na okres od 1.11.2017 r. do 31.10.2018 r. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 200 zł na dzieci: W. G. i D. G..

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy uchylił w całości wyżej opisaną decyzję własną przyznającą prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.

Jak wyjaśniono, po uzyskaniu od Wojewody informacji, że Ł. G. (ojciec dzieci), był uprawniony do zasiłku rodzinnego w Wielkiej Brytanii w okresie od 13 kwietnia 2007 r. oraz, że przebywa na terenie Wielkiej Brytanii od czerwca 2004 r. do nadal, gdzie od sierpnia 2006 r. prowadzi własną działalność gospodarczą, organ wystąpił o ustalenie czy w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Po uzyskaniu odpowiedzi (pismo Wojewody z dnia 29 maja 2020 r.), że przepisy te mają zastosowanie w okresie od 2004 r. do nadal, Burmistrz zobligowany był do uchylenia decyzji własnej przyznającej świadczenie, bowiem właściwym rzeczowo organem był Wojewoda [...].

Odwołanie od tej decyzji złożyła A. G. kwestionując stanowisko organu. W jej ocenie organ błędnie uznał, że Ł. G. jest osobą uprawnioną do pobierania świadczeń w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego oraz, że jest członkiem rodziny odwołującej. Wskazała, że zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku przysługują wyłącznie temu z rodziców pod którego opieką znajduje się dziecko i u którego faktycznie zamieszkuje. Tymczasem ona od 10 lat nie stanowi rodziny w Ł. G.. Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt [...] został orzeczony rozwód. Miejsce pobytu małoletnich córek ustalono przy A. G., zaś Ł. G. zobowiązano do uiszczania alimentów na rzecz dzieci. Nie została ustalona naprzemienna opieka nad córkami. Odwołująca wyjaśniła, że od czasu rozwodu, tak jak i przed, nie utrzymywała kontaktów z byłym mężem, nie konsultowała z nim spraw opieki nad córkami, gdyż się tym nie interesował. To na niej spoczywa całość opieki nad córkami oraz podejmowanie decyzji związanych z ich wychowaniem. Ł. G. nie zajmował się córkami, nie płacił alimentów (od 2013 r. pobiera je z Funduszu Alimentacyjnego). W jej ocenie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Ł. G. nie jest członkiem rodziny w myśl przepisów u.ś.r. i nie jest osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych, bowiem nie sprawuje opieki nad dziećmi i nie mieszka z nimi.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na art. 23a ust. 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 6 u.ś.r. Kolegium uznało, że Burmistrz zasadnie uchylił własną decyzję przyznającą prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Skoro Wojewoda wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 2004 r. do nadal, a ojciec dzieci, Ł. G. był uprawniony do zasiłku rodzinnego na dzieci w Wielkiej Brytanii w okresie od 13 kwietnia 2007 r., to zgodnie z art. 23a ust. 5 i 6 u.ś.r. ustawy właściwym do orzekania w sprawie jest Wojewoda nie Burmistrz Miasta i Gminy. Koniecznym zatem stało się uchylenie przez organ I instancji własnej decyzji. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że uchylenie decyzji przez Burmistrza nie oznacza, że świadczenie nie przysługuje stronie. Oznacza jedynie, że organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia wniosku jest Wojewoda. Ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Oznacza to, że to Wojewoda musi sam zbadać te okoliczności.

A. G. złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnoszą o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 3 pkt 12 i 16, art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 23a ust. 2 i 5 i art. 32 ust. 1 u.ś.r. i ich niewłaściwe zastosowanie.

Zdaniem skarżącej przyjęte przez orzekające organy założenia stoją w całkowitej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Organy nie uwzględniły, że mocy ostatecznej decyzji z [...] listopada 2017 r. przyznającej jej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku Ł. G. nie został uznany za osobę uprawnioną do przedmiotowego świadczenia na dzieci. Nie został zaliczony do członków jej rodziny. Już wówczas organ dysponował informacją o rozwiązaniu małżeństwa z Ł. G. – przedłożony został prawomocny wyrok rozwodowy. Na tej podstawie organ uznał ją za osobę samotnie wychowującą dzieci. Wobec tego, że jej były mąż nie wchodził w skład rodziny, nie wliczano również osiąganych przez niego dochodów do sumy dochodów rodziny. Skarżąca podkreśliła, że w toku postępowania informowała organ, że były mąż od wielu lat nie zamieszkuje z dziećmi, nie utrzymuje z nimi kontaktów, nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie łoży na ich utrzymanie, zalega z płatnością zasądzonych alimentów (należne świadczenia wypłacał Fundusz Alimentacyjny). Wobec bezskuteczności egzekucji w stosunku do Ł. G. wszczęto postępowaniu karne, które zostało zawieszone z uwagi na brak możliwości ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu za granicą. Z powyższych powodów Ł. G. nie może zostać uznany za osobę uprawnioną do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku, nie jest członkiem rodziny. Nie zamieszkuje z dziećmi, nie sprawuje nad nimi opieki, nie utrzymuje z nimi kontaktów, nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie wykazuje jakiejkolwiek troski o zaspokojenie ich potrzeb materialnych. To na skarżącej spoczywała realna opieka i zabezpieczenie bytu małoletnich córek, a które w dacie przyznania prawa do świadczenia z nią zamieszkiwały.

Powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Rz 607/19 skarżąca wywiodła, że skoro zgodnie z decyzją z [...] listopada 2017 r. oraz stojącymi u jej podstaw przesłankami jej były mąż nie tworzył z nią i dziećmi wspólnoty dochodowej, ani rodziny, nie był osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych, ani członkiem rodziny, to nie została spełniona przesłanka z art. 23a ust. 5 u.ś.r. obligująca właściwy organ do wystąpienia o ustalenie, czy w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego znajdują zastosowanie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Burmistrz nie był zatem uprawniony do wystąpienia do Wojewody o przesłanie ww. informacji. Natomiast uzyskana w tym trybie informacja nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym wobec wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., który przyznaje prawo zgłoszenia wniosku o rozpoznanie sprawy w takim trybie, przy braku żądania pozostałych stron przeprowadzenia rozprawy.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 365).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą uchylenia decyzji zmieniającej rozstrzygnięcie przyznające A. G. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na córki W. i D. G. na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r., był art. 23a) ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. – zwana dalej "u.ś.r.").

Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy wojewoda, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Przepisy art. 23a) ust. 1 i 2, do których odsyła ww. ust. 5 brzmią odpowiednio:

"W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie " (ust. 1).

"W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.". (ust. 2).

Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego określone zostały natomiast w art. 3 pkt 15a) u.ś.r. i w rozumieniu tej ustawy oznaczają: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1)

Jak wskazuje się w orzecznictwie, powołane przepisy mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, a w konsekwencji pobierania świadczeń w ramach tych różnych systemów. Pozwalają one ustalić, ustawodawstwu którego państwa podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą.

Przepisy krajowe, tj. ustawa o świadczeniach rodzinnych, przewidują zatem następujący tryb postępowania w odniesieniu do zastosowania przepisów o koordynacji; w przypadku przebywania osoby, której przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania za granicą, w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy najpierw występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2), a w dalszej kolejności wojewoda ustala tę okoliczność (ust. 3). Następnie, w przypadku gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 5). W dalszej kolejności to wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 u.ś.r. od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6). Jeżeli natomiast wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, informuje o tym fakcie organ właściwy (ust. 7 pkt 2).

Ustalenia dokonane przez wojewodę mają zatem w postępowaniu dotyczącym świadczeń rodzinnych kardynalne znaczenie, generują bowiem odrębny tryb postępowania przed wojewodą jako organem właściwym w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.ś.r.

Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 19 k.p.a., który ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu, wynikający z zasady praworządności (art. 6).

Stąd też niezwykle istotne jest dokonanie kompletnych i wnikliwych ustaleń w zakresie powiązań rodzinnych, uprawnień do świadczenia, a dalej ustaleń w zakresie znamion pojęcia "podleganie ustawodawstwu innego państwa", które decyduje o zastosowaniu przepisów o koordynacji (jako wstępnej przesłanki, po ustaleniu której należy przejść do badania kwestii zbiegu prawa do świadczeń).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca kwestionuje przyjęcie przez organy, że jej były mąż i ojciec jej córek – Ł. G. – jest członkiem jej rodziny w rozumieniu przepisów u.ś.r., a tym samym osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych. Nie ulega wątpliwości, że małżeństwo skarżącej z Ł. G. zostało rozwiązane w 2010 r., nie zamieszkuje on ze skarżącą i dziećmi i nie sprawuje nad nimi opieki.

Kluczowym w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie czy Ł. G. jest (był w okresie objętym decyzją źródłową) członkiem rodziny skarżącej, która uzyskała świadczenia rodzinne.

Powołane przez Sąd wcześniej przepisy unijne, odnoszące się do świadczeń rodzinnych, określone w rozdziale 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odwołują się do pojęcia rodziny, które zostało zdefiniowane w art. 1 (i). Zgodnie z tą definicją za "członka rodziny" uważa się "każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia". Po myśli natomiast art. 67 zd. Pierwsze ww rozporządzenia, osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w Pierwszym Państwie Członkowskim.

Zgodnie z art. 3 pkt 16 u.ś.r. przez rodzinę rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna (Dz.U. z 2017 r., poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

W ocenie Sądu samo ustalenie, że Ł. G. jest ojcem córek skarżącej nie jest wystarczające do uznania go za członka jej rodziny.

Małżeństwo skarżącej i Ł. G. zostało rozwiązane w 2010 r. , nie zamieszkuje on ze skarżącą i dziećmi i nie sprawuje nad nimi opieki.

Jak wskazuje tut. Sąd w powoływanym w skardze wyroku II SA/Rz 607/19, celem zasiłku rodzinnego, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r., jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a zatem zasiłek ten przysługuje tylko temu z rodziców, który jako członek rodziny dziecka – łączy wszystkie swoje dochody z dochodami pozostałych członków rodziny, tworząc wraz z dzieckiem oraz z pozostałymi członkami rodziny "wspólnotę dochodową", o której mowa w definicji legalnej z art. 3 pkt 16) w zw. z art. 3 pkt 12) u.ś.r. Stosownie do art. 3 pkt 16) u.ś.r. w skład rodziny wchodzą jedynie rodzice, na których utrzymaniu pozostają dzieci spełniające warunki określone w tym przepisie, natomiast z treści art. 3 pkt 12) u.ś.r. wynika, że "osobami pozostającymi na utrzymaniu" są tylko te osoby, które utrzymują się z połączonych dochodów wszystkich członków rodziny. Oznacza to, że warunkiem uznania rodzica dziecka za osobę uprawnioną do zasiłku rodzinnego (z dodatkami) i członka rodziny jest pozostawanie z dzieckiem, o którym mowa w art. 3 pkt 16) u.ś.r. we wspólnym gospodarstwie domowym i tworzenie z nim wspólnoty dochodów, o której mowa w art. 3 pkt 12) u.ś.r.

Wniosek, iż Ł. G. nie może zostać uznany za członka rodziny skarżącej wynika też z ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, zawartej w art. 3 pkt 17a u.ś.r., co także podnosi skarżąca. Stosownie do treści tego przepisu pod tym pojęciem rozumie się: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Skoro więc skarżąca jest osobą rozwiedzioną i wychowuje córki samodzielnie, bez udziału ojca – Ł. G., to nie można zasadnie twierdzić, iż jest on członkiem jej rodziny. Skarżąca nie może bowiem jednocześnie pozostawać osobą samotnie wychowującą dziecko i osobą pozostająca w rodzinie z ojcem tego dziecka, co zresztą konsekwentnie podnosiła w toku postępowania.

Kwestia interpretacji definicji rodziny (członka rodziny) była już zresztą przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych, które wypowiadały się nie tylko na gruncie art. 3 pkt 16 u.ś.r., ale również co do rozumienia pojęcia rodziny z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, niemniej jednak, z uwagi na treściową zbieżność obu definicji, prezentowane w tym zakresie stanowiska mają uniwersalny charakter w odniesieniu do definicji rodziny w rozumieniu każdej z ww ustaw. I tak, w wyroku z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2955/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: Gdyby intencją ustawodawcy było obligatoryjne zaliczenie do rodziny wszystkich wymienionych w art. 3 pkt 16 u.ś.r. osób, to w przepisie tym nie umieszczono by słowa "odpowiednio". Z treści tego przepisu nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie poprzez użycie słowa "odpowiednio", najwyraźniej uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie. Oznacza to, że pod pojęciem rodziny przyjmuje się osoby wymienione w ww. przepisie, jednakże w zależności od sprawy w skład rodziny nie muszą wchodzić wszystkie te osoby.

Podobnie wypowiedział się również: WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 970/16, WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 35/19, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 1000/16.

W rozpoznawanej sprawie małżeństwo skarżącej zostało rozwiązane, a dzieci są pod jej opieką i zamieszkują wraz z nią w Polsce, te zaś okoliczności przesądzają, że Ł. G. nie stanowi i nie stanowił w okresie wymienionym w decyzji, rodziny ze skarżącą w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Tym samym organy błędnie uznały, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, opierając się przy tym na lakonicznej i nie popartej jakimikolwiek dowodami (!) informacji Wojewody.

W konsekwencji wadliwe było zastosowanie w sprawie art. 23a ust. 5 u.ś.r. i wydanie decyzji w oparciu o ten przepis przez organy obu instancji.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także z naruszeniem prawa materialnego – art. 23a ust. 5 u.ś.r. w zw. z ust. 3 pkt 16 u.ś.r. oraz w zw. z art. 1 (i), art. 67 i art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Okoliczności te obligują Sąd do uchylenia ww decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.