Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 802/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

W dniu 2 sierpnia 2018 r. R. W., zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres [...] na rzecz kolejnego dziecka – W. W.. W skład rodziny wnioskodawca - oprócz siebie - zaliczył: L. W. (żonę), S. W. (syna) ur. [...] r., U. W. (córkę) ur. [...] r., A. W. (córkę) ur. [...] r. i córkę, W. W..

Następstwem w/w wniosku, decyzją z dnia 6 sierpnia 2018 r., Prezydent Miasta P. przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz W. W., w wysokości po [...] zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2019 r. Prezydent Miasta P. wznowił jednak z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 6 sierpnia 2018 r., wskazując, że córka wnioskodawcy - A. W. (ujęta we wniosku o świadczenie wychowawcze), uczęszcza do szkoły podstawowej w J. i tam od poniedziałku do piątku przebywa pod opieką babci. O fakcie tym wnioskodawca nie poinformował natomiast organu I instancji, wobec czego zaistniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W wyniku zatem przeprowadzenia w/w postępowania, decyzją z dnia 29 stycznia 2019 r., Prezydent Miasta P. uchylił własną decyzję z dnia 6 sierpnia 2018 r. (przyznającą świadczenie wychowawcze na rzecz W. W.) (pkt I decyzji) i odmówił przyznania na jej rzecz świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. (pkt II decyzji).

Po rozpoznaniu odwołania, wniesionego przez R. W., decyzją z dnia 30 września 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, że: pkt. I uchyla decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 stycznia 2019 r. - w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W.; pkt. II przyznaje R. W. świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r.; pkt. III odmawia przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (powzięcie informacji, że córka wnioskodawcy - A. W. nie zamieszkuje z nim). Dlatego też, zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyjął, że wnioskodawcy nie przysługiwało świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.

Następnie na skutek wniesionej od decyzji SKO skargi przez R. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1061/19 uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Rozpoznając zaś ponownie sprawę, decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 29 stycznia 2019 r.

Uzasadniając tę decyzję, Kolegium wskazało m.in., że prawidłowo organ I instancji uchylił decyzję z dnia 6 sierpnia 2018 r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. Ponownie podkreślono bowiem, że wobec niezaliczenia do rodziny córki wnioskodawcy - A. W., druga jego córka - W. W. stała się pierwszym dzieckiem w rodzinie. Przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko – do dnia 30 czerwca 2019 r. – było zaś uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. R. W. nie zwracał się o świadczenie na pierwsze dziecko, brak więc było podstaw do weryfikacji dochodu rodziny.

Na powyższą decyzję Kolegium R. W. ponownie wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podniósł w niej przede wszystkim, że odmowa traktowania córki A. - jako jego dziecka oraz jego związku z partnerką jako - rodziny było bardzo krzywdzące.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 592/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzją Samorządowego Odwoławczego w P. z dnia 19 kwietnia 2021 r. Sąd wyjaśnił, że kluczowe znaczenie w badanej sprawie miał fakt, iż była ona już przedmiotem rozpoznania Sądu, a który, prawomocnym wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. IV SA/Po 1061/19) uchylił poprzednią decyzję Kolegium z dnia 30 września 2019 r. i sformułował konkretne wskazania wiążące organ - z mocy art. 153 p.p.s.a. – przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Wojewódzki stwierdził, że w takiej sytuacji był obecnie związany oceną prawną, co do tego, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz definicją wspólnego zamieszkiwania a także oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie, przedstawioną w prawomocnym wyroku z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. IV SA/Po 1061/19). Stąd zarzuty skargi, które w części były powtórzeniem poprzedniej skargi, nie były zasadne.

Tym niemniej w dalszej kolejności Sąd Wojewódzki podniósł, że obecna skarga okazała się skuteczna bo zaskarżona decyzja była wadliwa. Sąd podkreślił bowiem w tym miejscu, że w prawomocnym wyroku z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. IV SA/Po 1061/19) zostało stwierdzone, iż (cyt.): "niedopuszczalne było orzekanie przez organ II instancji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz W. W., na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. - bez uprzedniego wyjaśnienia - czy świadczenia na jej rzecz za ten okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji. Sąd wyjaśnił, że gdyby okazało się, że doszło do wydania przez te organy dwóch decyzji ostatecznych przyznających na rzecz W. W. świadczenie wychowawcze na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r., to druga z tych decyzji byłaby bezwzględnie dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.)". Ponadto orzekający Sąd Wojewódzki zaakcentował, że uprzednio orzekający (cyt.): "Sąd nie miał żadnych wątpliwości, co do zasadności wniosku R. W. o świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. - na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. – dlatego też przed jego przyznaniem przez Kolegium nakazał "wyjaśnić, czy świadczenia tego, za ten sam okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji"." W związku z tym, zdaniem Sądu I instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rzeczą Kolegium było wyłącznie wyjaśnienie, czy świadczenia na rzecz W. W. za okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. nie przyznał już organ I instancji. Analiza akt sprawy i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazują natomiast, że Kolegium nie tylko nie wykonało powyższych wskazań Sądu Wojewódzkiego (bowiem w aktach brak jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej prowadzenie ustaleń na okoliczność przyznania skarżącemu na rzecz W. W. świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r.), ale w zaskarżonej decyzji Kolegium prowadziło polemikę ze stanowiskiem Sądu, wyrażonym w prawomocnym wyroku z dnia 5 marca 2020 r., wskazując, że "przyznanie R. W. świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. byłoby działaniem organu wbrew wnioskowi strony".

Skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławczego, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.) - poprzez nie uwzględnienie tego przepisu i uznanie, że możliwe jest przyznanie świadczenia wychowawczego nawet w sytuacji braku wniosku uprawnionego, a jedynie na podstawie ustaleń, że świadczenie takie nie zostało przyznane przez organ I instancji, podczas gdy z treści art. 13 ust. 1 i 2 ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że świadczenie wychowawcze przyznaje się na wniosek strony;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 153 p.p.s.a. - poprzez uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło wskazany przepis, gdyż nie podporządkowało się ocenie prawnej wynikającej z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1061/19, podczas gdy Kolegium zalecenia wynikające z tego wyroku uwzględniło,

b) art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do tego, czy świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. (będącej pierwszym dzieckiem w rodzinie) na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. zostało przyznane przez organ I instancji, podczas gdy prowadzenie takiego postępowania oznaczałoby prowadzenie postępowania w zakresie, którego nie obejmował wniosek R. W. o świadczenie wychowawcze, albowiem R. W. nie występował z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko na okres [...] i w gruncie rzeczy prowadziłoby to do orzekania wbrew przepisom prawa, tj. z naruszeniem zasady praworządności wynikającej z art. 6 k.p.a.,

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. akt IV SA/Po 1061/19), dokonał oceny zasadności wniosku R. W. o świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r., podczas gdy WSA w Poznaniu, w poprzednio wydanym wyroku, nie wypowiedział się na temat tego wniosku, a jedynie zakwestionował decyzję Kolegium z dnia 30 września 2019 r., nr [...] przyznającą świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r., bez poczynienia niezbędnych ustaleń.

W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne skarżący kasacyjnie organ wnosił: o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 175/22 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 592/21 i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA między innymi wskazało, że stanowisko skarżącego kasacyjnie jest zasadne. A ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki weźmie pod uwagę stanowisko co do braku związania organu oceną prawną odnoszącą się do samej zasadności wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego. Uwzględni też, że wszystkie pozostałe kwestie, dotyczące meritum sprawy, zostały w wyroku z dnia 5 marca 2020 r. wypowiedziane jedynie ubocznie, a więc jako takie nie były wiążące dla Kolegium przy ponownym rozpoznaniu wniosku R. W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Wnioskiem z 2 sierpnia 2018 r. R. W. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres [...] na rzecz kolejnego dziecka – W. W.. W skład rodziny Wnioskodawca oprócz siebie zaliczył: L. W. (żonę), S. W. (syna) ur. [...] r., U. W. (córkę) ur. [...] r., A. W. (córkę) ur. [...] r. i córkę, W. W. (ur. [...] r.).

Decyzją z 06 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta P. przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz W. W., w wysokości po [...] zł miesięcznie, na okres od 01 października 2018 r. do 30 września 2019 r.

Postanowieniem z 05 stycznia 2019 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z 06 sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że córka Wnioskodawcy, A. W. (ujęta we wniosku o świadczenie wychowawcze), uczęszcza do szkoły podstawowej w J. i tam od poniedziałku do piątku przebywa pod opieką babci. O fakcie tym Wnioskodawca nie poinformował organu I instancji, wobec czego zaistniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

R. W. pozostaje w związku małżeńskim z L. W. oraz jest w związku nieformalnym z L. G., z którego pochodzi córka A. .

W wyroku z dnia 5 marca 2020 r. WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 1061/19 uchylającym decyzję SKO w P. z 30.09.2019 r. Sąd wskazał, że : analiza zaskarżonej decyzji pokazuje, że SKO orzekło jedynie co do części decyzji Prezydenta Miasta, a mianowicie co do jej punktu II. Natomiast nie zawarło w sentencji swej decyzji żadnego rozstrzygnięcia odnośnie do pkt I decyzji organu I instancji, mimo że również on został zaskarżony odwołaniem. Przykładowo, SKO nie stwierdziło, że w pozostałym zakresie decyzję Prezydenta Miasta utrzymuje w mocy.

W ocenie Sądu brak tego elementu rozstrzygnięcia uzasadnia wniosek, że organ II instancji nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać. W związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu pierwszej instancji.

Poza tym, w ocenie Sądu, niedopuszczalne było orzekanie przez organ II instancji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz W. W., na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r., bez uprzedniego wyjaśnienia, czy świadczenia na jej rzecz za ten okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji. W ten sposób SKO naraziło bowiem siebie oraz organ I instancji na wydanie decyzji nieważnej. Gdyby bowiem okazało się, że doszło do wydania przez te organy dwóch decyzji ostatecznych przyznających na rzecz W. W. świadczenia wychowawcze na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r., to druga z tych decyzji byłaby bezwzględnie dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Ubocznie, Sąd zauważył, że:

– organy obu instancji prawidłowo uznały, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z samego bowiem faktu ujęcia przez Skarżącego w pierwszym ze złożonych wniosków dotyczących "świadczenia 500+" (z 2016 r.) w wykazie członków jego rodziny także partnerki, L. G., nie wynikało żadną miarą, że jego córka A. W. nie zamieszkuje z nim wspólnie w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d., lecz że pozostaje pod opieką matki i babci w J.. Nie wynikało to również z innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. A to właśnie ta okoliczność – wspólnego (nie)zamieszkiwania Wnioskodawcy z córką A. – miała istotne znaczenie w tej sprawie i, jak wynika z jej akt administracyjnych, nie była znana organowi I instancji przy wydawaniu pierwotnej decyzji przyznającej wnioskowane świadczenie;

– użyte w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. sformułowanie "zamieszkujące wspólnie" należy rozumieć jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe (zob. wyrok WSA z 23.01.2020 r., IV SA/Po 893/19, CBOSA);

– sytuacja rodzinna Skarżącego rzeczywiście jest złożona. W ocenie Sądu, Skarżący w istocie współtworzy dwie komórki rodzinne, których jest wspólnym ogniwem: jedną, sformalizowaną, z żoną i trójką dzieci (S. , U. i W.), a drugą, nieformalną, z partnerką i córką A. . Taka sytuacja wymyka się konstrukcjom prawnym przyjętym przez ustawodawcę w u.p.p.w.d. Jak bowiem trafnie zauważyło SKO, jednoczesne zaliczenie dziecka do dwóch odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wówczas, gdy jest ono pod opieką naprzemienną obojga rodziców zgodnie z orzeczeniem sądu.

– postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie i zgromadzony tą drogą materiał dowodowy nie wykazują istotnych braków. Z dokumentacji zebranej dotychczas przez organ, w tym z oświadczeń i wyjaśnień Skarżącego, wynika, że Skarżący nie zamieszkuje wspólnie z A. W. – w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. – gdyż córka pozostaje pod stałą opieką matki i babci w J., podczas gdy Skarżący swoje centrum życiowe, przynajmniej w dni robocze, zasadniczo koncentruje w P.. Jedynie czas weekendowy (piątek, sobota, niedziela) dzieli pomiędzy pobyt w J., z partnerką i córką A. , oraz w O. – u matki.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO decyzją z 19.04.2021 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 29 stycznia 2019 r. Kolegium wskazało m.in., że prawidłowo organ I instancji uchylił decyzję z dnia 06 sierpnia 2018 r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od 01 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Wyjaśniono, że wobec niezaliczenia do rodziny A. W., to W. W. stała się pierwszym dzieckiem w rodzinie. Przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko – do dnia 30 czerwca 2019 r. – było uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. R. W. nie zwracał się o świadczenie na pierwsze dziecko, brak więc było podstaw do weryfikacji dochodu rodziny. Kolegium wskazało ponadto, ze świadczenie wychowawcze jest świadczeniem przyznawanym na wniosek osoby uprawnionej. Podkreślono, że we wniosku z 02 sierpnia 2018 r. wskazano wprost, że R. W. nie ubiega się o świadczenie na pierwsze dziecko. Podkreślono, że co prawda w momencie w którym Skarżący ubiegał się o świadczenie wychowawcze na okres [...] przyznanie tego świadczenia na pierwsze dziecko uzależnione było od spełnienia kryterium dochodowego, jednak na skutek noweli, od dnia 01 lipca 2019 r. nie obowiązuje przepis art. 5 ust. 3 tej ustawy wprowadzający kryterium dochodowe. W ocenie Kolegium, w tej sytuacji przyznanie R. W. świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od 01 lipca do 30 września 2019 r. byłoby działaniem wbrew wnioskowi strony. Ponadto w związku ze wspomnianą nowelizacją ustawy istniała możliwość wystąpienia z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na okres od 01 lipca do 30 września 2019 r.

W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 592/21 zdaniem Sądu, powodem uchylenia zaskarżonej decyzji był m in. fakt, że ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Kolegium naruszyło przepis art. 153 p.p.s.a. Okoliczności tej Sąd dopatrywał się zaś w tym, że w poprzednio wydanym w tej sprawie wyroku, to jest w wyroku z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. akt IV SA/Po 1061/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesądził, iż niedopuszczalne było orzekanie o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. bez uprzedniego wyjaśnienia, czy świadczenia na jej rzecz za ten okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji. Jednocześnie obecnie orzekający Sąd Wojewódzki zaakcentował, że w poprzednio wydanym wyroku (cyt.): "Sąd nie miał żadnych wątpliwości, co do zasadności wniosku R. W. o świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. - na okres od 01 lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. - dlatego też przed jego przyznaniem przez Kolegium nakazał wyjaśnić, czy świadczenia tego, za ten okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji". W związku z tym, jak wskazywał Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium było wyłącznie wyjaśnienie, czy świadczenie na rzecz W. W. za okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. nie przyznał już organ I instancji. Sąd wskazał, że Kolegium nie tylko nie wykonało zaleceń Sądu, ale również prowadziło polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2020 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku I OSK 175/22 zauważył, że zajęte przez Sąd Wojewódzki stanowisko w wyroku z dnia 5 marca 2020 r. co do braku możliwości przyznania świadczenia przez organ odwoławczy bez uprzedniego wyjaśnienia czy świadczenia za ten sam okres nie przyznał już organ I instancji, nie ograniczało postępowania dowodowego tylko do tej kwestii. Organ bowiem ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany był - przy uwzględnieniu wytycznych Sądu – rozpatrzeć wszechstronnie cały materiał dowodowy.

Kolegium natomiast przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonało wnikliwej analizy akt i dostrzegło w pierwszej kolejności, że we wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres [...] R. W. wskazał, że nie ubiega się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie (którym wobec niezaliczenia do rodzinny A. W. stała się W. W.). W związku z tym, mając na uwadze, że świadczenie wychowawcze jest świadczeniem przyznawanym na wniosek uprawnionego, a akta sprawy takiego wniosku R. W. nie zawierają, Kolegium, decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r., orzekło aktualnie inaczej, aniżeli poprzednią decyzją z dnia 30 września 2019 r., gdyż utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono przyznania świadczenia za okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.

Dalej NSA wskazało, że zgodzić się zatem trzeba ze skarżącym kasacyjnie Kolegium, że w takiej sytuacji czynienie ustaleń co do tego, czy organ I instancji przyznał ww. świadczenie R. W. na okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. na rzecz W. W. było zbędne, gdyż organ odwoławczy orzekał aktualnie odmiennie pod względem merytorycznym. Dodać jednocześnie w tym miejscu trzeba, że wszelkie wywody dotyczące zagadnień materialnoprawnych, które zostały zawarte w poprzednio wydanym wyroku z dnia 5 marca 2020 r. Sąd Wojewódzki – jak sam zaznaczył – czynił jedynie (cyt.): "ubocznie" (str. 7 uzasadnienia wyroku). W tym zaś trybie czynione wypowiedzi nie mogły stanowić wiążącej oceny prawnej.

W tych warunkach, NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, w części dotyczącej zarzutu opartego na art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a., a co czyniło przedwczesnym ocenę pozostałych zarzutów kasacyjnych.

W związku zatem z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko co do braku związania organu oceną prawną odnoszącą się do samej zasadności wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego. Sąd uwzględnił też, że wszystkie pozostałe kwestie, dotyczące meritum sprawy, zostały w wyroku z dnia 5 marca 2020 r. wypowiedziane jedynie ubocznie, a więc jako takie nie były wiążące dla Kolegium przy ponownym rozpoznaniu wniosku R. W..

W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego sprawę, w niniejszym składzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 19 kwietnia 2021 r. w pełni zastosowało się do wytycznych z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1061/19 i prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonało wnikliwej analizy akt i dostrzegło w pierwszej kolejności, że we wniosku z dnia 2 sierpnia 2018 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres [...] R. W. wskazał, że nie ubiega się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie (którym wobec niezaliczenia do rodzinny A. W. stała się W. W.). W związku z tym, mając na uwadze, że świadczenie wychowawcze jest świadczeniem przyznawanym na wniosek uprawnionego, a akta sprawy takiego wniosku R. W. nie zawierają, Kolegium, decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r., orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, którą odmówiono przyznania świadczenia za okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 153 w zw. z art.190, w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.