Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2777/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi Z.D. następcy prawnego H. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 22 ust. 1 w związku z art 4 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze. zm.) odmówił przyznania uprawnień kombatanckich [...] .

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że [...] wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich złożył z tytułu "śmierci rodziców". Na podstawie dokonanych ustaleń organ uznał, że wnioskodawca ubiega się o przyznanie uprawnień za represje, które nie zostały przewidziane w żadnej z przesłanek art. 4 ust. 2 w/w ustawy. Mając powyższe na uwadze Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znalazł podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] podniósł m.in., że w czasie niemieckiej okupacji jego ojciec prawdopodobnie należał do jakiejś organizacji, skutkiem czego został rozstrzelany. W następnym roku, na tzw. suchoty zmarła matka. Wówczas to, skarżący wraz z bratem zostali zabrani do wujka. Ich pracą stało się wypasanie krów i chodzenie do szkoły. Według skarżącego, z towarzyszącej im biedy obaj z bratem zapadli na te same choroby. Prosząc o pozytywne załatwienie sprawy zwrócił również uwagę na swoją trudną sytuację finansową.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia. [...] r., nr [...] , działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] . W motywach swego rozstrzygnięcia organ podał, że [...] w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniósł nic nowego do sprawy, w szczególności nie nadesłał dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji. W związku z tym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że decyzja z dnia [...] r. została wydana zgodnie z prawem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie [...] podał, że latem 2000 r. złożył wniosek do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o uznanie go za osobę będącą ofiarą represji wojennych. Wyraził pogląd, iż organ rozpatrując sprawę dokonał zbyt wąskiej interpretacji art. 4 ust. 2 ustawy

0 kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Uzasadniając swoje stanowisko podał m.in. "latem 1943 r. rozstrzelano mojego ojca J. Oprawcy oszczędzili mi jedynie widoku samej egzekucji, tj. bezpośrednio po jego ujęciu, co miało miejsce w mojej obecności, został wyprowadzony za zabudowania gospodarcze, gdzie został zastrzelony".

Skarżący stwierdził, że można go uznać za osobę odebraną rodzicom w celu eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia. W jego bowiem przypadku pojęcie "odebrania" miało wręcz szczególnie drastyczny charakter - przez pozbawienie życia ojca. W konsekwencji tego zdarzenia zmarła jego matka, on zaś pozostał bez opieki. Zdaniem skarżącego, takie działanie okupanta mieści się w kategoriach eksterminacji

1 działania polegającego na wynarodowieniu. W uzasadnieniu skargi [...] przywołał również zdarzenia, które w jego ocenie, świadczą o konspiracyjnej działalności jego ojca w czasie II wojny światowej. Do skargi załączył oświadczenia [...] mające stanowić dowód potwierdzający fakt rozstrzelania przez Niemców jego ojca [...].

W odpowiedzi na skargą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Na posiedzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu [...] stawiła się [...] informując, że jej mąż [...] zmarł [...] r.

Po uzyskaniu przez Sąd odpisu skróconego aktu zgonu [...] z Urzędu Stanu Cywilnego wyznaczony został nowy termin rozprawy, na którym to, w dniu [...] , jako następca prawny, poparła skargę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo

0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Na wstępie należy wyjaśnić, że[...] , jako wdowa po [...] ubiegającym się o uprawnienia kombatanckie, w ocenie Sądu skutecznie wstąpiła w miejsce skarżącego, w związku z czym merytoryczne rozpatrzenie skargi stało się zasadne.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego.

Podstawę materia In oprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) nazywanej w dalszej części uzasadnienia ustawą o kombatantach.

Wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został oparty na przekonaniu strony skarżącej, iż przeżycia jakich doznał [...] w okresie okupacji hitlerowskiej wyczerpują przesłanki określone w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach przemawiają za uznaniem [...] za osobę będącą ofiarą represji wojennych na skutek odebrania rodzicom, w celu eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia.

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, jej przepisy należy stosować także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.

Wykładnia art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia [...] r., stwierdził m.in., że badając zasadność wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o w/w przepis, należy przede wszystkim ocenić go w oparciu o uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania:

czy wnioskodawca należał do kategorii dzieci polskich odebranych rodzicom w rozumieniu art, 4 ust. 2 ustawy kombatanckiej oraz

czy pozostawał poza kręgiem naturalnego pochodzenia środowiska rodzinnego i poddawany był zabiegom zmierzającym do przymusowego wynarodowienia.

Uznając w pełni trafność tego stanowiska tut. Sąd przyjął, iż fizyczne pozbawienie [...] ojca, który został rozstrzelany, na pewno można potraktować za odebranie jednego z rodziców o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Trudno jednak za tożsamy uznać fakt śmierci matki, która zmarła rok później w skutek gruźlicy. Okoliczność ta nie może być uznana za świadome działanie władz hitlerowskich w celu pozbawienia wnoszącego skargę rodziców celem poddania go zabiegom zmierzającym do przymusowego wynarodowienia.

Ponadto, z życiorysu [...] wynika, że nie został on oderwany od kręgu środowiska rodzinnego. Zaopiekował się nim i jego bratem wujek. [...] nie został wywieziony lub oddany do rodziny niemieckiej i poddany germanizacji (np. posłany do niemieckiej szkoły, zapisany do niemieckich organizacji młodzieżowych itp.).

Pomimo pełnego zrozumienia tragedii i bez wątpienia ciężkich przeżyć jakich [...] doświadczył w swoim dziecięcym życiu w okresie II wojny światowej, brak było podstaw do przyjęcia, iż spełniał przesłanki przewidziane w ustawie, które umożliwiałyby przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. Ustawodawca dość precyzyjnie określił przypadki w których przyznanie takich uprawnień może nastąpić. W ocenie Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, pomimo nader skromnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, trafnie stwierdził brak podstaw do pozytywnego rozpatrzenia złożonego w tym zakresie wniosku, orzekając o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Mając całokształt powyższych rozważań na względzie Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Szczecinie nie dostrzegł w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, w związku z czym skargę należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).