Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 925/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 14 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi S spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

S Sp. z o.o., będąca następcą prawnym H Sp. z o.o., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2014 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Wnioskiem z [...] maja 2011 r. H Sp. z o.o. (poprzednik prawny S sp. z o.o.) zwróciła się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Wniosek ten został podpisany przez prokurenta Spółki H Sp. z o.o. P.M.. W dniu 2 czerwca 2011 r. do organu wpłynęła zmiana ww. wniosku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił H sp. z o.o. przyznania płatności PRŚ na rok 2011. Na skutek wniesionego przez spółkę odwołania decyzja ta została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2012 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik PR ARiMR wezwał spółkę do przedstawienia sprawozdania finansowego za rok 2011. Wobec powyższego strona złożyła bilans oraz rachunek wyników spółki za 10 miesięcy oraz 4 kwartały 2010 r.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał stronę do złożenia szczegółowych wyjaśnień i dokumentów mogących mieć znaczenie dla zakończenia prowadzonego postępowania (wskazując rodzaj wymaganych dokumentów).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka przedłożyła kopie:

- protokołu nr [...] z dnia [...].10.2011 r. z inspekcji gospodarstwa rolnego zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi;

- protokół zlecenia wykonania usługi z dnia [...].05.2011 r., którym firma H sp. z o. o. zleca N P.M. wykonanie usług rolniczych w roku 2011 na działkach w obrębie [...];

- fakturę nr [...] z dnia [...].04.2012 r., na kwotę 29926,47zł, wystawioną za usługi rolnicze za rok 2011/2012 przez N P.M. firmie H sp. z o.o.;

- wz. wydania materiałów na zewnątrz z dnia [...].05.2011 r. wystawioną za wydanie prosa w ilości 4 tony od P.M. dla H sp. z o.o.;

- protokołu z dokonanego obmiaru produkcji roślinnej z dnia [...].10.2011 r. (prosa);

- protokołu z dokonanego obmiaru produkcji roślinnej z dnia [...].08.2011 r. (zielonka lucerny);

- protokołu likwidacji produkcji roślinnej z dnia [...].12.2011 r.;

- powykonawczych raportów usług za 2011 r.

Jednocześnie wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków M.P., P.M., D.M., M.D. oraz inspektorów jednostki certyfikującej.

W dniu 22 kwietnia 2013 r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek H sp. z o.o. o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych). W ww. wniosku strona wskazała zmianę siedziby firmy na [...].

Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. zawiadomieniem z dnia [...] maja 2013r. przekazał wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 ww. spółki do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].01.2014 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych z wnioskiem o udzielenie informacji na temat tego jakie podmioty i na jakiej podstawie użytkowały działki zadeklarowane do płatności PRŚ na rok 2011 przez H sp. z o. o.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Dyrektor Oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych wskazał podmioty władające m.in. działkami deklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 przez H sp. z o. o. tj. nr [...].

W odpowiedzi kolejne wezwanie organu Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że m.in. H sp. z o. o. prowadzi działalność rolniczą jako podstawowy rodzaj PKD.

W dniu 7 kwietnia 2014 r., do Biura Powiatowego ARiMR zostało złożone postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...].04.2014r., sygn. sprawy [...]. Z postanowienia tego wynika, że nastąpiło połączenie spółek - S sp. z o. o. przejęła inne spółki w całości tj. E sp. z o. o., A sp. z o. o., G sp. z o. o. i H sp. z o. o.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił S sp. z.o.o. (następcy prawnemu H sp. z o.o.) przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków. W ocenie organu przesłuchiwanie świadków przedłużyłoby jedynie postępowanie i nie wniosłoby do sprawy nowych okoliczności.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. M.P. (prezes zarządu S sp. z o.o.) ponownie zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przesłuchanie świadków, a także o włączenie do akt sprawy dokumentacji obejmującej przejęcie przez spółkę gruntów od innych podmiotów wraz z informacją o składanych przez te podmioty wnioskach, zaciąganych zobowiązaniach.

W odpowiedzi na wezwanie organu Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłożył sprawozdania finansowe H sp. z o.o.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił skarżącej spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji powołał się na art. 2 ust. 1

oraz § 14 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm. - PRŚ) i wskazał, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy strona spełnia określone w tych przepisach warunki do przyznania płatności, ponieważ dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności: producenta rolnego oraz gospodarstwa rolnego, zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.

Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarska rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając art. 336 k.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z ww. elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Kierownik BP powołał się na obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest program rolnośrodowiskowy. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem.

Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji m.in. w przypadku płatności rolno środowiskowych. Zaznaczył, że w obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając, że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż H sp. z o.o. nie była wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Była podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w decyzji spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).

Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103. Zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Organ zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy H sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne.

Kierownik BP wskazał, że wspólnikami H sp. z o.o. byli P.M. i D.M., a w wyniku następstwa prawnego na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] H sp. z o.o. przejęta została przez S sp. z o.o., której udziałowcami są P.M. i D.M.. Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 77 podmiotów (stan na 2011 r.), w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012.

Organ tabelarycznie zanalizował wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. oraz deklarowanych przez powierzchni, które podlegają modulacji. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2011 r. występował jako wspólnik bądź prezes zarządu w 77 spółkach, przy czym wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (w pakietach rolnictwo ekologiczne i ekstensywne trwałe użytki zielone) za ten rok złożyło 31 z nich. Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do powyższych pakietów i deklarowanych do nich powierzchni, przy konieczności stosowania modulacji w danych pakietach, otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości. W ocenie Kierownika BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo. Zawiązywanie przez P.M. wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych.

Organ pierwszej instancji zauważył, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności począwszy od 2010 r. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2011 są grunty rolne 5 działek ewidencyjnych o nr: [...]. Wskazał, że działki o nr ewidencyjnych [...] deklarowane były w roku 2009 przez Ś s.c., zaś w latach 2010-2012 przez H sp. z o.o.,

W 2012 roku działka nr [...] przejęta została przez K sp. z o.o. Z kolei działki [...] deklarowane były w latach 2011- 2012 przez H sp. z o.o.

Nadto z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy z dnia [...] lutego 2014 r. wynika, że działka [...] w latach od [...] maja 2010 r. do [...] czerwca 2012 r. była K sp. z o.o. (bezumowne użytkowanie ), a od [...] lutego 2013 r. przedmiotowa działka dzierżawiona jest przez A.M..

Działka nr [...] w latach od [...] września 2010 r. do [...] sierpnia 2012 r. była AG sp. z o.o. (bezumowne użytkowanie). Działka nr [...] w latach od [...] września 2010 r. do [...] grudnia 2011 była AG sp. z o.o. (bezumowne użytkowanie). Działka [...] w latach od [...] lutego 2011r. do [...] grudnia 2011r. była AG sp. z o.o. (bezumowne użytkowanie), od [...] maja 2013r. do [...] czerwca 2013r. G sp. z o.o. (bezumowne użytkowanie), a od [...] czerwca 2013 r. do [...] września 2013 r. była dzierżawiona przez C sp. z o.o. Z kolei odnośnie działki o nr [...] brak informacji.

Kierownik BP podkreślił, że działki do których o płatności za rok 2011 wystąpiła strona były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem. Dodatkowo organ zważył, że dla 77 spółek funkcjonujących w 2011 r., w 74 wskazano to samo konto bankowe w [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M., względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również, że brak jest dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa.

Organ pierwszej instancji zauważył, że usługi rolnicze dla spółki (której wspólnikiem jest P.M.) wykonywały N P.M. oraz G sp. z o.o. (której wspólnikiem i Prezesem jest P.M.).

Zaznaczył również, że dołączony protokół z dnia [...] października 2011 r. z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Zakresem kontroli jednostki certyfikującej nie są objęte kwestie dotyczące spełnienia wszystkich przesłanek do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych, są to bowiem odrębne zagadnienia. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej. Nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Kierownik BP wskazał, że z dostarczonego przez Urząd Skarbowy sprawozdania finansowego za 2011 rok oraz będącego w aktach sprawy bilansu za 2010 r. wynika, że spółka, której przedmiotem działalności jest produkcja rolna, nic nie wyprodukowała. W informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, prezes D.M., umieścił informację, w której przyznaje, że przychodów ze sprzedaży nie osiągnięto, a na wynik finansowy spółki mogą mieć wpływ płatności z dopłat za lata 2009-2011, o które toczy się spór z Agencją. Organ pierwszej instancji zauważył, że z ekonomicznego punktu widzenia prowadzenie działalności rolniczej, która od 2 lat nie przynosi zysku a generuje jedynie koszty nie znajduje uzasadnienia. Na wynik finansowy spółki mają wpływ jedynie dotacje, które do tej pory spółka otrzymywała od Agencji. Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, że spółka została zawiązana celem otrzymania dopłat. Dopłaty zaś są skierowane do producentów rolnych celem wyrównania kosztów produkcji i zwiększenia konkurencyjności względem innych producentów europejskich. Nie zaś celem wypracowania zysku w spółce. W ocenie Kierownika BP "multiplikowanie" spółek nie stanowi uzasadnionej okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest działaniem nastawionym na uzyskanie płatności w wyższej wysokości.

Dokonując analizy powiązań podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem, zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów organ pierwszej instancji uznał, iż to P.M. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

Organ zaznaczył, że ewentualne zeznania świadków nie miałyby znaczenia dla sprawy. Zauważył, że należy odróżnić samodzielny byt H sp. z o.o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) jako osoby prawnej, utworzonej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, od samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego strona nie czyniła. Stwierdził, że nie kwestionuje, iż H sp. z o.o. jako osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, natomiast nie wyklucza to prowadzenia innej działalności. W konsekwencji Kierownik BP uznał, że zgłaszanie przez skarżącą dowodu w postaci przesłuchania świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych i w zakresie finansów sprawuje stały nadzór.

W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia.

W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że H sp. z o.o. (poprzednik prawny S Sp. z o.o.), składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo H sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nie przeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011.

Skarżąca nie zgodziła się z kluczowym ustaleniem organu, iż spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności zgodnie z jej wnioskiem a także ustaleniem, iż P.M. sztucznie podzielił gospodarstwo by uniknąć tzw. modulacji. Podkreśliła, że organ odmówił przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżącą, których zeznania mogłyby pozwolić na stwierdzenie, iż skarżąca spółka posiadała oraz samodzielnie prowadziła gospodarstwo rolne na jej odrębny rachunek, na rzecz i ryzyko wspólników. Świadkowie mogliby potwierdzić na czyją rzecz i w czyim imieniu podejmowali czynności gospodarcze związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki oraz celów i zamiarów wspólników, jak również zgodności działania spółki z celami wsparcia płatnością. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań wnioskowanych świadków.

W dniu 15 października 2014 r. do organu odwoławczego wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez M.P., prezesa zarządu S sp. z o. o., P.M..

Ponadto, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., P.M. zażądał zwrotu akt do organu pierwszej instancji twierdząc, że skarżona decyzja nie została skutecznie doręczona. Uzasadniając takie stanowisko P.M. - pełnomocnik prezes zarządu S sp. z o. o. (następca prawny po E sp. z o. o.) - stwierdził, że decyzja nie została doręczona spółce będącej stroną i nie weszła do obrotu prawnego, a co za tym idzie odwołanie jest przedwczesne gdyż termin do złożenia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu.

Z kolei, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. skarżąca rozwinęła argumentację odwołania. Nadto, mając na względzie usprawnienie postępowania, strona złożyła w trybie art.78 § 2 k.p.a. uzyskane od zawnioskowanych świadków pisemne oświadczenia, stwierdzając przy tym jednocześnie, że organ może i powinien uznać przeprowadzenie dowodów z przesłuchań świadków jako zbędne wobec wskazania okoliczności, na które dowody te miały być przeprowadzone.

Decyzją z [...] września 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wskazał, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r. zostały określone w: ustawie z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; rozporządzeniu PRŚ, rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011; rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Zaznaczył, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności PRŚ) jest wspieranie rolników, tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów K.c., ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z Ustawy PROW i rozporządzenia PRŚ. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał danego roku (w niniejszym przypadku 2011) grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o ww. przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności PRŚ, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ten ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności PRŚ. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, powtarzając je w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Dyrektor OR nadmienił, że przedmiotem wniosku spółki o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 jest 5 działek ewidencyjnych, które jak ustalił organ odwoławczy na podstawie pisma otrzymanego od Dyrektora Oddziału ANR z dnia [...] lutego 2014 r., nie były w posiadaniu skarżącej spółki, ale w posiadaniu innych podmiotów powiązanych z P.M.. Działki te były corocznie swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M.. Przeniesienia posiadania tych działek miały charakter pozorny i stanowiły jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności PRŚ w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w posiadaniu P.M..

Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis H (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Organ odwoławczy zaznaczył, iż na 77 spółek powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M. taka sytuacja miała miejsce w przeważającej większości.

Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby H a następnie S Sp. z o.o. oraz adres do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M.. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, albowiem wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2011 podejmuje się w miejscowości [...], a świadczy o tym chociażby fakt nadawania korespondencji.

Dyrektor OR zaznaczył, że analiza składu personalnego osób pełniących funkcje zarządcze w poszczególnych spółkach prowadzi do wniosku, iż w roku 2011 to P.M. w 77 utworzonych spółkach występował jako bezpośredni lub pośredni wspólnik, który decyduje o działalności podmiotów , którymi zarządza.

Zauważył, że w większości ww. spółek jako zarządzający przewijają się te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M.. Częstokroć jako osoby pełniące funkcje zarządcze pojawiają się: M.P., M.P. oraz M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. K.R..

W ocenie organu odwoławczego wykazane ścisłe powiązania pomiędzy P.M. oraz pozostałymi osobami w sposób dalece silny wzmacniają argumentację o istniejących powiązaniach pomiędzy osobami prawnymi, w których faktyczną rolę zarządczą pełni P.M., a co za tym idzie dają pewność, iż zasadniczy cel stworzenia tych spółek, w tym H sp. z o. o., oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadził również analizę sprawozdawczości finansowej H sp. z o. o.

Podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających H (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Ponadto organ podkreślił, że działalność H sp. z o. o. opiera się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług.

Spółka za rok 2011 poniosła koszty usług obcych w wysokości 1065,85 zł, za rok 2012 w kwocie 66 839,36 zł, a za rok 2013 H sp. z o. o. poniosła koszty usług obcych w wysokości 91 141,56 zł.

Analiza potwierdzeń wykonania przedmiotowych usług znajdujących się w aktach sprawy doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, iż P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą, zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których P.M. jest wspólnikiem, występują inne osoby, ale powiązane z P.M. i działające na zlecenie wspólników tj. m.in. P.M.. Organ wywiódł wniosek, iż P.M. podpisywał umowy na wykonanie usług "sam ze sobą", a następnie "sam sobie" wystawiał faktury.

W ocenie organu odwoławczego fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z o.o. - w tym spółki H - i dzielenie łącznie posiadanego przez P.M. areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników. W ocenie organu odwoławczego to P.M. nadzorował bezpośrednio bądź pośrednio (za pomocą powiązanych z nim osób) prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ odwoławczy stwierdził, iż grunty rolne zgłaszane przez H sp. z o. o. do płatności w roku 2011 były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. To P.M. prowadził w roku 2011 działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. Uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów (w tym H sp. z o. o.) zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

Organ odwoławczy nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach - tak jak ma to miejsce w przypadku H sp. z o. o. - za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek i zgłaszanie przez nowe podmioty gruntów pozostających we władaniu P.M. do płatności PRŚ.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał ponadto, iż w toku postępowania prowadzonego przez organem pierwszej instancji ówczesny prezes zarządu H sp. z o. o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) P.M. pismem z dnia [...] marca 2013 r. wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność posiadania przez ww. spółkę prowadzenia gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko. Wskazany wniosek nie został uwzględniony w związku faktem, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, iż żądanie przesłuchania, świadków niepotrzebnie wydłuży prowadzone postępowanie i nie wniesie do sprawy istotnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wnioski dowodowe zostały powielone przez M.P. w piśmie odwoławczym z dnia [...].10.2014 r. Wobec powyższego organ odwoławczy zaznaczył, iż na etapie postępowania odwoławczego podjęte zostały wielokrotne próby odebrania wyjaśnień w formie przesłuchania wskazywanych świadków. Świadkowie oraz prezes zarządu H sp. z o. o. wezwani zostali po raz pierwszy na przesłuchania w dniu [...] listopada 2014 r. M.D. najpierw w piśmie z [...] listopada 2014 r. wniósł o przesłuchanie w domu ze względu na chorobę, ale w następnym piśmie z [...] grudnia 2014 r. wskazał, że w związku z choroba nie może uczestniczyć w przesłuchaniu. M.P. wniosła o przesłuchanie w miejscu zamieszkania tj. w [...]. Podobna sytuacja miała Miejsce w przypadku świadka D.M., który wniósł o przesłuchanie w Gminie, w której przebywa.

Następnie świadkowie zostali wezwani na przesłuchanie [...] grudnia 2014 r. Na przesłuchaniu pojawili się M.P. oraz P.M.. Organ wzywał jeszcze świadków na przesłuchania w terminach: [...].12.2014 r., [...].03-[...].04.2015 r.

W dniu 5.05.2015 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo P.M. (pełnomocnika S Sp. z o.o. będącej następcą prawnym H Sp. z o.o.), w którym stwierdził, iż wniosek o przesłuchanie świadków wydaje się nie być niezbędnym i koniecznym w sprawie. Wraz z przedmiotowym pismem P.M. złożył oświadczenia: M.D., oraz M.P..

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza przekazanych oświadczeń datowanych na dzień: [...].04.2015 r. oraz [...].04.2015r., prowadziła do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Świadkowie podkreślają w ww. oświadczeniach, iż spółka ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową. W ocenie świadków zarząd spółki oraz osoby upoważnione mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem tj. gruntami użytkowanymi przez spółkę i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR analizując przekazane oświadczenia, nie dał wiary, że nikt nie ingerował w to, jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki. Organ odwoławczy nadmienił, iż na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy funkcję prezesa zarządu H sp. z o.o. pełnili powiązani rodzinnie: P.M. oraz D.M., jak również M.P. pełniąca jednocześnie funkcje zarządcze w innych spółkach powiązanych z osobą P.M.. Dyrektor OR ocenił, że zmiany na stanowisku prezesów zarządu H Sp. z o.o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) miały jedynie pozorny i stricte formalny charakter.

Organ odwoławczy wskazał również, że 23 kwietnia 2015 r. wpłynęło pismo, w którym P.M. zażądał zwrotu akt do organu pierwszej instancji twierdząc, że wobec złożenia wniosku w trybie zwykłym oraz w tzw. trybie transferowym wszystkie wnioski winny być bezwzględnie rozpoznawane łącznie. W jego ocenie organ pierwszej instancji naruszył więc prawo multiplikując ilość wydawanych odrębnie decyzji w sprawach dla każdego z pojedynczych wniosków składanych przez spółkę, których skarżąca jest następcą prawnym.

Organ drugiej instancji uznając zarzuty strony za bezzasadne wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału wynika, iż w dniu [...] stycznia 2014 r. S sp. z o. o. przejęła następujące podmioty: E sp. z o. o., H sp. z o.o., A sp. z o. o. oraz G sp. z o. o. Wniosek na rok 2011 złożony został w dniu 16 maja 2012 r. przez H sp. z o. o., a następnie w dniu 2 lipca 2014 r. złożony został przez M.P. (prezes zarządu S sp. z o. o.) tzw. wniosek transferowy, którym S sp. z o. o. wstąpiła do toczącego się postępowania jako następca prawny w miejsce H sp. z o. o. Wniosek transferowy o wstąpienie do toczącego się postępowania został złożony przez S sp. z o. o. ponad trzy lata po tym jak wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 złożyła H sp. z o. o. W związku z faktem, że H sp. z o. o. zgłaszając działki do płatności na rok 2011 czyniła to jako samodzielny podmiot (za który się uważała) Kierownik BP dokonał rozstrzygnięcia sprawy dla tegoż podmiotu, a z racji faktu, że H sp. z o. o. została przejęta przez S sp. z o. o. decyzja nr [...] wydana została na rzecz następcy prawnego.

Dyrektor OR odnosząc się z kolei do podniesionego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. zarzutu dotyczącego braku doręczenia decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] września 2014 r. została doręczona w dniu 8 września 2014 r., a jako odbiorca podpisała się prezes zarządu S sp. z o.o., tj. M.P.. Podkreślił też, że obszerne odwołanie świadczy nie tylko o tym, że decyzja została doręczona, ale też o tym, że osoba ta zapoznała się zarówno z rozstrzygnięciem, jak i uzasadnieniem orzeczenia organu pierwszej instancji.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 K.p.a., wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu) oraz, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2015 r., złożonym do sądu 28 grudnia 2015 r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi, Spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał z wydania skarżonych odwoławczych decyzji przy braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji z powodu braku skutecznego jej doręczenia, wskazano jednocześnie na orzeczenia NSA wydane w sprawach II GSK 2769/12 oraz II GSK 2770/12.

Powołując się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 791/14, skarżąca zacytowała obszerne fragmenty jego uzasadnienia. Wskazując na stanowisko WSA skarżąca wywnioskowała, że nie można twierdzić, iż hipotetyczna fiskalna korzyść ma udowadniać sztuczne stworzenie warunków kwalifikowalności. Zdaniem skarżącej istotna jest ocena kto (jaki podmiot) rzeczywiście korzystał rolniczo ze zgłoszonych do dopłat gruntów, na czyj rachunek i ryzyko prowadzono na zgłoszonych gruntach działalność rolniczą. Skarżąca podkreśliła, że wskazanie rachunku bankowego wspólnika do przelewów środków przez ARiMR nie stanowiło żadnego dowodu ani też nie przemawiało za sztucznością podziału gospodarstwa w sytuacji, gdy środki z dopłat stanowią własność skarżącej Spółki, która jest odrębnym podmiotem prawa handlowego. W ocenie skarżącej materialne dowody z dokumentów, w tym z sprawozdań finansowych, ksiąg handlowych, dokumentów księgowych, protokołów i raportów z inspekcji i kontroli gospodarstwa, świadczyły o odmiennym stanie faktycznym niż prezentowanym przez organy.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy z niewiadomych przyczyn uznał błędnie wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków za wycofane przez skarżącą pismem z [...] maja 2015 r. Skarżąca zarzuciła organowi, że akceptacja pominięcia wniosków o przesłuchanie świadków osób wnioskowanych w postępowaniu stanowiła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.

Powołując się na uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie C-434/12 przez Trybunał Sprawiedliwości dotyczące wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 skarżąca stwierdziła, że organ powinien udowodnić wyłączny zamiar strony i ustalić jej wolę, a samo twierdzenie organu, iż beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala samo w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005. Skarżąca zarzuciła organom, że pominęły badanie, czy w jej sprawie działalność wnioskodawcy przyczyniła się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę unijnego. W oparciu o powyższe skarżąca stwierdziła, że w sprawie nie miał zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, co powinno skutkować uchyleniem skarżonych decyzji.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji popełnił błąd metodyczny, logiczny w konstrukcji istoty podstawy odmowy płatności skarżonej decyzji. W tym zakresie skarżąca stwierdziła, że możliwość zastosowania art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 może nastąpić jedynie po uprzednim stwierdzeniu spełniania warunków kwalifikowalności wniosku. Odnosząc powyższe do stanu sprawy, skarżąca wskazała na niemożność spełnienia warunku posiadania działek w związku ze sztucznym stworzeniem tegoż warunku uzyskania płatności. Stąd skarżąca wywiodła, że nie mogło mieć zastosowania uznanie przez organ braku spełnienia warunku posiadania gruntów. Skarżąca podniosła także zarzut nieuprawnionego przenoszenia definicji z dziedziny statystyki i braku podstaw do rozszerzenia legalnej definicji rolnika. W ocenie skarżącej organy w sposób nieuprawniony posłużyły się definicją "gospodarstwa rolnego" zawartą w Rozporządzeniu PE i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. , które zostało wydane w celu ustanowienia ram tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. W ocenie skarżącej organy mogły posługiwać się jedynie definicjami legalnymi zawartymi w aktach prawnych ich dotyczących.

Skarżąca zarzuciła organom, że nie rozpatrzyły wyczerpująco całego materiału dowodowego. Ponownie powołując się na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 791/14 skarżąca za chybioną uznała tezę organu, jakoby dowodem na sztuczne stworzenie warunków była aktywność P.M. jako pełnomocnika podmiotów w postępowaniach administracyjnych. Skarżąca wyjaśniła, że wiele podmiotów korzystało z doświadczenia P.M., który był ich byłym wspólnikiem i członkiem zarządu doświadczonym w uczestnictwie w półtora tysiącu postępowań odwoławczych. Jego doświadczenie obejmowało ponadto pół tysiąca wygranych spraw sądowoadministracyjnych.

Skarżąca podkreśliła, że jej zdaniem organy dokonały skandalicznej, arbitralnej, wybiórczej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego, zaś dla wyniku sprawy za ważne skarżąca wskazała brak realizacji dowodów żądanych przez nią z pominięciem bezpodstawnej odmowy wiarygodności złożonych na podstawie art. 75 § 2 kpa oświadczeń strony oraz dowodów z dokumentów z oświadczeń świadków.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 29 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki P.M. wniósł o przeprowadzenie dowodów z wyroku WSA w Warszawie z 9.01.2013 r. sygn. akt. VIII SA/Wa 779/12 oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...].01.2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 z wniosku transferowego o przejęcie płatności na okoliczność powołania się przez organ na decyzję, która została następnie uchylona przez Sąd. Nadto wniósł o przeprowadzanie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci pisma spółki H z [...].10.2010r. wraz załączoną do niego umową przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z [...].05.2010 r. oraz umowy spółki cywilnej z [...].03.2009 r. na okoliczność posiadania i użytkowania rolniczego przez H przedmiotowych gruntów oraz kontynuacji zobowiązań wieloletnich przez skarżącą Spółkę jako celu innego niż płatności Spółki.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z wnioskowanych przez stronę dokumentu na okoliczności wskazane przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Sąd rozpoznawał skargę wniesioną na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2014 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Istota sporu wymaga rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji art.4 ust.8 rozporządzenia komisji ( UE) nr 65/2011, skutkujące odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Na wstępie należy podkreślić, że w skardze podniesiono zarzut nieważności postępowania, rozwijając ten zarzut w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi. Skarżąca spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał z wydania skarżonej decyzji w sytuacji braku skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, co skutkowało zdaniem skarżącej brakiem jej wprowadzenia do obrotu prawnego, powołała się na orzeczenia wydane przez NSA w sprawach II GSK 2769/12 i 2770/12.

Ustosunkowując się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że orzeczenia wydane przez NSA w sprawach II GSK 2769/12 i 2770/12, dotyczyły doręczenia zastępczego, natomiast w rozpoznawanej sprawie, doszło do doręczenia w dniu 8 września 2014r., decyzji organu pierwszej instancji do rąk prezesa zarządu skarżącej spółki M.P., która we wniesionym w terminie, w dniu 13 września 2014 r., odwołaniu nie zakwestionowała sposobu doręczenia, a kwestionowane w skardze doręczenie nie stanowiło przeszkody wnieść w terminie odwołanie oraz podnieść merytoryczne zarzuty do wydanej decyzji.

Z treści nie tylko decyzji ale także oznaczenia strony, wynika jednoznacznie, że wydana decyzja nie dotyczyła M.P., ale dotyczyła S sp. z o.o. następcy prawnego H sp. z o.o. reprezentowanej przez M.P.. Podniesiony przez skarżącą spółkę sposób doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie stanowił naruszenia skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, w literaturze podkreślono, że nawet wadliwe doręczenie, które nie spowodowało negatywnego dla strony skutku w postaci niemożliwości wniesienia odwołania, nie stanowi uchybienia procesowego, o jakim mowa w art.145 § 1 pkt1 lit.c P.p.s.a., ze względu na brak negatywnego wpływu na wynik sprawy (patrz. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013r. str. 578 ).

W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. zarzucono także, że organ odwoławczy

z niewiadomego powodu uznał błędnie wnioski dowodowe strony o przesłuchanie świadków za wycofane przez stronę.

Z takim zarzutem nie można się zgodzić, albowiem do pisma skarżącej spółki z dnia [...] maja 2015 r. (data wpływu do organu 5 maja 2015 r.) zostały załączone oświadczenia złożone przez prezesa zarządu oraz świadka wraz ze stanowiskiem strony, że w związku z przedłożonymi oświadczeniami wniosek o przesłuchanie pozostałych świadków wydaję się zbędny, także na stronie 19, 20 pisma złożonego przez skarżącą spółkę 5 sierpnia 2015 r. w pozycji dotyczącej "wnioski kierowane do organu" jednoznacznie wynika, że strona aby usprawnić postępowanie złożyła uzyskane od wnioskowanych świadków pisemne oświadczenia na formularzach powszechnie stosowanych przez Agencję i zawierających potwierdzenie stosowanego pouczenia. Skarżąca sama podkreśliła, że wobec złożonych oświadczeń w trybie art.78 § 2 k.p.a., organ może i powinien uznać dowody z przesłuchań jako zbędne wobec wykazania okoliczności, na które dowody te miały być przeprowadzone innymi dowodami ze źródeł osobowych - złożonymi przez strony postępowania.

Z powyższej treści wynika jednoznacznie, że strona skarżąca złożyła oświadczenie cofające wniosek o bezpośrednie przesłuchanie przez organ świadków zastępując ten dowód złożonymi oświadczeniami, wniosek ten został przez organ odwoławczy uwzględniony.

Organy obu instancji podkreśliły, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z jego treścią, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni tego przepisu w wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12. i orzekł, że:

1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się

o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku. Oczywiste natomiast jest, że to prawidłowo interpretowany przepis prawa materialnego przesądza jakie ustalenia faktyczne muszą być poczynione w sprawie, aby przepis ten mógł znaleźć prawidłowe zastosowanie.

W rozpoznawanej przed Sądem sprawie dokonano ustaleń wskazujących na utworzenie przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji. W szczególności istotne jest, że P., R. i D.M. - jak ustaliły organy, utworzyli wiele spółek, w których są albo jedynymi wspólnikami, albo w których jedno z nich jest wspólnikiem.

Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że w pełni trafnie okoliczności te uznano za obiektywne i pozwalające na ocenę możliwości spełnienia celu zamierzonego przez system wsparcia EFRROW.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Nr 1698/2005, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że nie powinno budzić wątpliwości, że cel popierania jakości życia na obszarach wiejskich - w rozumieniu cytowanego art. 4 ust. 1 lit. c - nie może być uznany za spełniony w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne co do których złożono wniosek o przyznanie płatności, są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek.

Stwierdzić należy, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - uzyskałyby znacznie mniejszą pomoc (przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności) jest stworzeniem sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Podkreślenia wymaga również, że skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, nawet prezesa jej zarządu, nie dysponowała żadnym zapleczem maszynowym czy budynkami gospodarczymi i sama nie wykonywała żadnych prac, zlecając ich wykonanie podmiotom zewnętrznym należącym bądź powiązanym z P.M.. Nie może być zatem mowy w takiej sytuacji o poprawie konkurencyjności rolnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji na terenie, który skarżąca wskazała we wniosku o przyznanie kwestionowanej płatności. Nieruchomości położone są bowiem na terenie Województwa, zaś firmy z których usług skarżąca korzystała, zgodnie z przedstawionymi przez nią fakturami, mają swoje siedziby na terenie Województwa.

Odnosząc się do kwestii obowiązku organów zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowych w sprawach z wniosku dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2011 r., w pierwszej kolejności wskazać należy na regulację art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, modyfikującą obowiązki nałożone na organ przepisami art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Ponadto z art. 21 ust. 3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust.2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pamiętać należy, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia pomocy jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że jego aktywność nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów kwestionujących ustalonych przez organy powiązań.

Dalej skarżąca zarzuciła, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia 73/2009. Organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie I w/w Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., lub Rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż Rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem.

Ustosunkowując się do tego zarzutu podnieść należy, że do rozpoznawanej sprawy ma zastosowanie Rozporządzenie PE i Rady (WE) NR 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14). Rozporządzenie to ustanawia ramy tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. Zgodnie z artykułem 2 a) na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną;

Rozporządzenie to chociaż zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, to jednak nie zawiera innego pojęcia "gospodarstwa" jak definiowane w art.2b Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a wręcz przeciwnie je uzupełnia o takie elementy jak względy techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności.

Jednoznacznego podkreślenia wymaga, iż to od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (byle prawem dopuszczalnej), będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a takim niewątpliwie jest produkcja rolna.

Sąd zwraca uwagę, iż prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek stanowi zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie działanie nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwota.

Koniecznym jest przypomnienie, że warunki i tryb udzielania przedmiotowej pomocy określa - wydane na podstawie art. 29 ust. 1 Ustawy PROW - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia PRŚ, płatność PRŚ udzielana jest producentowi rolnemu spełniającemu określone w rozporządzeniu warunki. Wysokość należnej płatności PRŚ powiązana jest z powierzchnią zgłoszonych do pomocy gruntów, przy czym rozporządzenie określa przedziały dotyczące powierzchni działek, a przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności (§ 14 ust. 1 pkt 1 i 2 porządzenia PRŚ). Pomoc finansowa PRŚ zależna jest więc od wielkości gospodarstwa, a mniejsze gospodarstwa dostają wyższą pomoc.

W tym stanie rzeczy składając jeden wniosek o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 w przypadków deklarowanych pakietów, przy konieczności stosowania modulacji w danych pakietach, P.M. otrzymałby płatność PRŚ w znacząco mniejszej wysokości (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia PRŚ), niż kiedy wnioski o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 złożyło kilkadziesiąt odrębnych podmiotów, z którymi P.M. - w różnej formie - jest powiązany

Wskazywanie przez stronę na fakt utworzenia i działania spółki zgodnie

z prawem, nie podważa automatycznie ustaleń - w świetle całokształtu okoliczności – że utworzenie tego podmiotu, jako jednego z wielu - miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Nie można bowiem twierdzić, że celowi poprawy jakości życia na obszarach wiejskich służy, przyznawanie płatności z obejściem prawa dotyczącego ograniczeń związanych z areałem przez fakt tworzenia wielu spółek, przekazujących sobie w krótkich odstępach czasu grunty. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 k.p.a.

Na podstawie zgromadzonego materiału poczyniono prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. wraz z powiązanymi z nim rodzinie osobami R. i D.M., warunków do uzyskania korzyści finansowej, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i zmierzało do ich ominięcia.

Skarżąca podniosła również, że organy pomimo wystąpienia przesłanki do łącznego rozpoznania wniosków złożonych za dany rok, prowadziły i wydawały decyzje w stosunku do każdego z wniosków odrębnie (w tym do każdego wniosku spółek przejętych w skutek fuzji). Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że wydanie co do każdego złożonego wniosku samodzielnej decyzji zamiast łącznego ich rozpoznania mając na uwadze podstawę prawną odmowy przyznania płatności, nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu, nie wynika, aby działki co do których wystąpiono o przyznanie płatności zostały wydzielone z gospodarstwa należącego do P.M.. Podjęte przez P.M. działania miały jednak na celu stworzenie sztucznych warunków, w celu ukrycia powiększenia stworzonego przez niego gospodarstwa rolnego i otrzymywania dopłat.

Działki objęte w posiadanie przez jedną ze spółek (należącą do P.M.) były w kolejnych latach przekazywane pomiędzy różnymi podmiotami powiązanymi z P.M., przy czym ostatecznie zgłosiła je skarżąca spółka. Istotnym jest, że P.M. występował w tych podmiotach jako wspólnik, członek zarządu, prokurent, lub pełnomocnik. W toku postępowania wykazano, że miał on faktyczny, umocowany prawnie wpływ na działalność tych podmiotów. Ważnym pozostaje fakt, że dopłaty były przekazywane na rachunek P.M., jak też to, że prace wykonywały firmy zależne od niego. Te elementy, jak też inne akcentowane w toku postępowania przez organy (np. dotyczące adresów siedzib spółek) dowodzą, że działalność skarżącej była prowadzona na rachunek P.M., choć pod względem formalnym, ryzyko prowadzonej dzielności obciążało spółki cywilne i spółki z o. o. tworzone przez P.M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje na zamierzoną – już w momencie powoływania spółek – koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności

Mając na uwadze powyższe na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.