Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 393/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 49e ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz refundacji składek na ubezpieczenie społeczne pracowników niepełnosprawnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] października 2013 r. o nr [...] w części orzekającej o zwrocie odsetek od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] kwotę 3148 (trzy tysiące sto czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2013 r. nakazującą [...] Spółka Jawna zwrot kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 91796,66 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych poczynając od dnia 7 października do dnia zapłaty oraz zwrot refundacji składek na ubezpieczenie społeczne pracowników niepełnosprawnych w roku 2008 w kwocie 2294,23 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniach od 4 do 7 października 2011 r. PFRON przeprowadził w Spółce kontrolę doraźną. W związku z jej wynikami i ustaleniami poczynionymi w ramach postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał Spółce w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji zwrot środków przekazanych przez Fundusz tytułem dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie 91796,66 zł za okres od stycznia 2004r. do grudnia 2007 r. z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od daty wykrycia nieprawidłowości tj. 7 października 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwoty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 2294,22 zł. Prezes Zarządu PFRON wskazał w decyzji w pkt. od nr 1 do 24 poszczególne kwoty składające się na kwotę nienależnie pobranego dofinansowania, jak również w pkt od nr 25 do 28 kwotę refundacji wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne oraz wyjaśnił dlaczego kwoty te podlegają zwrotowi.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 kpa, przepisy art. 45 ust.3a, 25d ust. 1, art. 26a ust. 10 i 11 pkt 1, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. poz. 721 ze zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.) w zw. z art. 26c ust. 6 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2007 r.

Odwołaniem z dnia 4 listopada 2013 r. pełnomocnik Spółki zaskarżył decyzję Prezesa Zarządu w części dotyczącej nakazania zapłaty odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wskazanej w pkt od nr 1 do 24 decyzji liczonych od daty wykrycia nieprawidłowości do dnia zapłaty.

W odwołaniu wskazał, że Spółka co do zasady, nie kwestionuje decyzji w związku z czym 24 października 2013 r. przelała na rachunek organu żądane do zwrotu kwoty dofinansowania i refundacji składek. Zarzucił natomiast, że Prezes zastosował przepisy nie obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania w zakresie dotyczącym zasądzenia odsetek, co miało wpływ na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy wniósł o uchylenie decyzji Prezesa w zaskarżonym zakresie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Minister ustalił stan faktyczny sprawy i uznał, że przepisy prawa wskazane jako podstawa rozstrzygnięcia przez organ I instancji mają zastosowanie.

Wskazał, że przekazanie Spółce kwot dofinansowań do wynagrodzeń miało miejsce od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.), którego § 6 ust. 1 stanowił, że jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2004 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2007 r., po czym zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755). którego § 6 ust. 1 brzmiał "Jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia". Rozporządzenie to zostało uchylone przez art. 9 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652) z dniem 21 stycznia 2009 r. Zastąpiło je aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 9 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 8 poz. 43), które nie reguluje kwestii zwrotu dofinansowania. Kwestie te reguluje obowiązujący od 1 stycznia 2009 r. art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Minister wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że zastosowanie powinno mieć rozporządzenie obowiązujące w czasie, w którym wypłacano dofinansowanie a nie rozporządzenie późniejsze, które ponadto już nie obowiązuje. Minister podkreślił, że biorąc pod uwagę przytoczone przepisy, oprocentowanie nie mogłoby być żądane jedynie za okresy sprawozdawcze od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r. i podkreślił ponadto, że zastosowanie przepisów obecnie obowiązujących byłoby dla skarżącego bardziej niekorzystne.

Od decyzji tej Pełnomocnik Spółki złożył skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości w części dotyczącej nakazania zapłaty odsetek od kwot dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych i zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w sposób wszechstronny i wyczerpujący podstawy naliczenia odsetek, w tym dlaczego zastosowanie obecnie obowiązujących przepisów byłoby dla skarżącej bardziej niekorzystne i względem jakich przepisów,

- art. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652) polegający na zastosowaniu względem adresata decyzji nieobowiązującego w dniu wszczęcia postępowania § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 2330) pomimo tego, że winien zastosować § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755) i w konsekwencji nie naliczyć odsetek od żądanych kwot,

- art. 49e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (w wersji obecnie obowiązującej Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 t.j. ze zm.) polegający na zastosowaniu względem skarżącej przepisu, który na mocy art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., nr 237, poz. 1652), nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej szczegółowo uzasadnił postawione w skardze zarzuty i podkreślił, że jedynym przepisem, który określa stosowanie przepisów wstecznych, jest art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji. Z treści tego przepisu jasno wynika, że do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie przepisów t.j. przed 1 stycznia 2009 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, co powoduje, że art. 49e ustawy o rehabilitacji, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona a jej zarzuty są trafne.

Nie ulega wątpliwości, że w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. skarżąca Spółka pobierała dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, które w związku z naruszeniem przez Spółkę zasad obowiązujących przy ubieganiu się o dofinansowanie, zostało uznane za nienależnie pobrane w toku kontroli przeprowadzonej przez PFRON w dniach od 3 do 7 października 2011 r. Spółka uznała za zasadny nakaz zwrotu wyliczonego w decyzji Prezesa Zarządu PFRON kwoty dofinansowania do wynagrodzeń i refundacji składek na ubezpieczenie społeczne i zwróciła je na konto PFRON, co jest bezsporne.

Kwestią sporną w sprawie jest to, czy istniała podstawa prawna pozwalająca na naliczenie w decyzji organu I instancji odsetek od pobranych kwot dofinansowania nakazanych do zwrotu liczonych jak dla zaległości podatkowej poczynając od dnia wykrycia nieprawidłowości tj. od 7 października 2011 r. do dnia ich zwrotu.

Wyjaśniając tę okoliczność należy wskazać, że w okresie wypłacania Spółce przez PFRON kwot dofinansowania obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 232 poz. 2330 ze zm.), którego § 6 ust. 1 stanowił, że jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2004 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2007 r., po czym zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 240, poz. 1755), które obowiązywało do 21 stycznia 2009 r., i którego przepisy nie przewidywały oprocentowania zwracanych, nienależnie pobranych kwot dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. W związku z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 poz. 1652), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. z tym dniem zaczął obowiązywać art. 49e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.), który stanowi w ust. 1, że: "Środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz w ust. 2, że zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu". Jednocześnie w art. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r. zmieniającej ustawę o rehabilitacji z 27 sierpnia 1997r. określono, że "Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe".

Nie ulega wątpliwości, że w związku z w.w. przepisem treść art. 49e ustawy o rehabilitacji jako odnosząca się do stosunków powstałych po tym dniu, nie ma zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Należy uznać ponadto, że skoro art. 49e ustawy o rehabilitacji, nie może obowiązywać do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie ustawy z 5 grudnia 2008 r., bo został wprowadzony w życie przez tę ustawę a zatem, nie może być uznany za przepis dotychczasowy, to argument, że jego zastosowanie pogorszyłoby sytuację skarżącej w porównaniu do treści § 6 rozporządzenia z 30 grudnia 2003 r., nie może przemawiać za prawidłowością stanowiska organu w tym zakresie – co trafnie zarzuciła skarżąca.

W okresie przekazywania kwot dofinansowania, które były nienależne obowiązywało rozporządzenie z dnia 30 grudnia 2003 r., które przewidywało oprocentowanie od kwot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Obowiązku takiego nie przewidywało natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 1997 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. i obowiązywało do 21 stycznia 2009 r. Zatem to właśnie rozporządzenie zdaniem Sądu, który podziela pogląd skarżącej w tym względzie, musi być uznane za dotychczasowe, które w myśl art. 6 ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji, ma zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 5 grudnia 2008 r. Treść art. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. należy rozumieć bowiem jako dotyczący przepisów "dotychczasowych", czyli obowiązujących co najmniej do daty jej wejścia w życie.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a, zaś o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.