Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1530/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie : Sędzia Maria Jagielska WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant: Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r. sprawy ze skargi K. S.A.z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję ; 2. stwierdza , że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Urząd Patentowy RP Wydział Spraw Spornych oddalił wniosek K. S.A. z siedzibą w L. przeciwko T. sp. z o.o. z siedzibą w G. o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Palnik gazów niskokalorycznych" nr X. Decyzja została wydana na podstawie art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (Dz.U. Nr 26/1993, poz. 117) w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. Nr 19, poz. 1117 ze zm. z 2003r.) i art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

W uzasadnieniu podano między innymi, że:

W piśmie z dnia 31 marca 2003r. uprawniona zakwestionowała interes prawny wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie spornego patentu w trybie art. 68 ust. 1 u.o.w.

W Komentarzu do prawa wynalazczego autorstwa Stanisława Sołtysińskiego, Andrzeja Szajkowskiego i Tadeusza Szymanka, Wyd. Prawnicze, W-wa 1990r. na str. 315 jest wyrażony pogląd, że "interes w unieważnieniu patentu mają niewątpliwie: pozwany o naruszenia patentu, ...konkurent uprawnionego z patentu... licencjobiorca". W rozważanym tutaj przypadku wnioskodawca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma prawo swobodnego dostępu do niechronionych rozwiązań należących do stanu techniki. Takie uprawnienie mieści się w zakresie konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej – Dz.U. nr 41, poz. 324 ze zm., a obecnie art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. – prawo działalności gospodarczej – Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.

Wnioskodawca jest przekonany, że rozwiązanie chronione spornym patentem jest znane ze stanu techniki albo wynika z tego stanu w sposób oczywisty, wobec czego należy przyjąć istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Dla wyjaśnienia można tutaj dodać, że uprawniona podniosła zarzut braku interesu prawnego dopiero w 2004r., podczas gdy wniosek o unieważnienie spornego patentu został złożony w 1998r.

Ponieważ wnioskodawca, zarówno zarzut braku nowości, jak i zarzut oczywistego wynikania ze stanu techniki rozwiązania ze spornego patentu, opiera na opublikowanym przez Urząd rozwiązaniu według zgłoszenia Y, na które to zgłoszenie Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu na wynalazek "Palnik do gazów niskokalorycznych" ze względu na nieujawnienie w wystarczający sposób konstrukcji palnika, należy to rozwiązanie przeanalizować. Urząd Patentowy dokonał szczegółowej analizy zgłoszenia wynalazku Y i stwierdził, że

Według art. 10 u.o.w. wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.

O rozwiązaniu patentowanym w rozumieniu cyt. art. 10 u.o.w. można mówić tylko jako o rozwiązaniu określonego zagadnienia/problemu nie rozwiązanego dotychczas we wcześniejszym stanie techniki.

Rozwiązanie winno łącznie charakteryzować się następującymi cechami:

a) powinno być zupełne (wystarczająco ujawnione);

b) powinno być nowe;

c) powinno mieć techniczny charakter;

d) nie powinno wynikać w sposób oczywisty z dotychczasowego stanu techniki;

e) powinno nadawać się do stosowania.

Wymóg dostateczności ujawnienia jest spełniony, jeśli fachowiec może na podstawie swojej wiedzy i biegłości w sztuce, bez jakiegokolwiek wysiłku twórczego wykorzystać zastrzegane rozwiązanie w oparciu o wyjaśnienia podane w opisie patentowym i przedstawione na rysunku.

Należy zakwestionować dostateczność ujawnienia, gdy przeciętny fachowiec odpowiedzialny za wykorzystanie technicznego pouczenia zawartego w opisie patentowym nie może rozwiązać problemu technicznego leżącego u podstaw tego pouczenia za pomocą zaproponowanych środków.

Zaproponowane według zgłoszenia Y środki techniczne nie zostały ujawnione wystarczająco co do konstrukcji gniazd cyrkulacyjnych, zawierają błędną informację co do konstrukcji kanału kształtowego, który jest rzekomo utworzony między ścianką korpusu palnika a krawędziami stabilizatorów korytkowych a dodatkowo informacja co do funkcji gniazd i kanału kształtowego jest błędna/myląca, ponieważ wymienione środki służą do zawirowywania i rozprężania tylko gazu gardzielowego. Zatem nie ulega wątpliwości, że rozwiązanie według zgłoszenia Y nie jest rozwiązaniem w rozumieniu art. 10 u.o.w., ponieważ nie jest ono zupełne, inaczej dostatecznie ujawnione, nie określa nie tylko konstrukcji istotnych środków technicznych, o których mowa w części znamiennej zastrz.1, lecz także zawiera błędne/mylące informacje co do ich konstrukcji i funkcji mimo, że palnik ma korpus dwukomorowy, jedna z komór - dolna nie została opisana ani co do konstrukcji ani co do funkcji.

W ocenie Urzędu prawidłowo odmówiono więc udzielenia patentu na wynalazek Y. W dalszej części uzasadnienia decyzji Urząd przeszedł do analizy spornego wynalazku nr X.

Zakres przedmiotowy (art. 16 ust. 3 u.o.w.) spornego patentu nr X został określony w trzech zastrzeżeniach patentowych następująco:

Zastrz.1: palnik gazów niskokalorycznych zawierający stabilizatory korytkowe w postaci rynienek, z których każda jest zaopatrzona w rurowy przewód usytuowany wzdłuż jej dna, zaś od góry zaopatrzony w otwory rozmieszczone wzdłuż linii równoległej do osi tego przewodu, przy czym wymienione przewody są połączone z kolektorem wysokokalorycznego gazu, zaś całe stabilizatory są usytuowane wewnątrz korpusu zaopatrzonego w króćce wlotu powietrza i niskokalorycznego gazu oraz w wymieniony kolektor usytuowany wewnątrz korpusu, wzdłuż jego osi symetrii wzdłużnej, znamienny tym, że wewnątrz walcowej komory (6) korpusu (1) oddzielonej usytuowanym ukośnie, płaskim kołnierzem (8) od komory (2) wstępnego mieszania o przekroju poprzecznym w postaci prostokąta jest usytuowana cylindryczna głowica (10) osadzona na kolektorze (11) wysokokalorycznego gazu, wewnątrz którego to kolektora (11) jest umieszczony współosiowo przewód (13) wtórnego powietrza, zaś w głowicy (1) są osadzone znane, korytkowe stabilizatory (14,15,16 i 17) usytuowane w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do głowicy (10), przy czym głowica (10) jest zakończona czaszą 921) o kształcie powierzchni bocznej stożka ściętego ograniczoną wylotem (22) przewodu (13) wtórnego powietrza, podczas gdy w czaszy (21), w obszarze wnętrza kolektora (11) ograniczonym przewodem (13) wtórnego powietrza są utworzone otwory (23) rozmieszczone pierścieniowo.

Zastrz.2: palnik według zastrz.1, znamienny tym, że walcowa komora (6) ma postać walca o przekroju poprzecznym w kształcie dwóch półokręgów o jednakowej średnicy, usytuowanych symetrycznie względem siebie i zwróconych wnętrzem ku sobie, a połączonych dwoma odcinkami linii prostej, przy czym tak ukształtowana komora (6) jest ścięta ukośnie od strony płaskiego kołnierza (8) i poprzez ten kołnierz (8) jest trwale połączona z komorą (2) wstępnego mieszania, zaś wspólny otwór (9) między dwiema komorami (2 i 6) ma powierzchnię równą powierzchni przekroju poprzecznego komory (2) wstępnego mieszania wykonanego w ukośnej płaszczyźnie styku z kołnierzem (8).

Zastrz.3: palnik według zastrz.1, znamienny tym, że powierzchnia przekroju poprzecznego komory (2) wstępnego mieszania jest mniejsza od powierzchni przekroju poprzecznego walcowej komory (6).

Istota rozwiązania według pat. X została określona w zastrz.1, zaś dalsze szczegóły tego rozwiązania zostały określone w zastrz.2 i 3.

Ze względu na opis konstrukcji palnika w oparciu o szczegółowe rysunki, jak i opis działania palnika rozwiązanie według spornego patentu należy uznać za rozwiązanie zupełne / należycie ujawnione w rozumieniu art. 10 u.o.w., tj. ujawnione nie tylko co do konstrukcji poszczególnych części palnika, lecz także co do funkcji jakie spełniają poszczególne części palnika i cały palnik.

Temu rozwiązaniu wnioskodawca postawił dwa zarzuty:

a) zarzut braku nowości ze względu na wcześniejszą publikację zgłoszenia Y (pismo z dnia 6.XII.1998 r.);

b) zarzut oczywistego wynikania ze stanu techniki ujawnionego w zgłoszeniu Y (pismo z dnia 14.111.1999 r.).

Analizując nowość rozwiązania wg spornego patentu wnioskodawca stwierdził, że wszystkie istotne cechy są znane ze zgłoszenia Y. Użycie innych terminów i sformułowań określających te same środki techniczne rozwiązania oraz zmiana układu opisu nie powinny mieć wpływu na logiczną percepcję odbiorcy zapoznającego się z przedmiotowymi opisami. Porównywane rozwiązania mają identyczną budowę, funkcje i działanie. Twierdzenia wnioskodawcy są całkowicie gołosłowne, co wynika wprost z przeprowadzonej wyżej analizy zgłoszenia Y, w którym nie została ujawniona konstrukcja gniazd cyrkulacyjnych, kanał kształtowy jest utworzony między ścianką a krawędziami stabilizatorów, co stanowi nonsens techniczny, przy czym wymienione środki mają służyć do zawirowywania i rozprężania tylko gazu gardzielowego. Funkcja i budowa komory dolnej w ogóle nie została ujawniona, co w połączeniu z informacją o zawirowywaniu i rozprężaniu w gniazdach i kanale tylko gazu gardzielowego stanowi, że działanie tak opisanego palnika jest niezrozumiałe.

Wnioskodawca bagatelizuje fakt, że ani konstrukcja ani funkcje tak całego palnika według Y, jak i funkcje poszczególnych części tego palnika albo nie zostały ujawnione albo zostały określone błędnie i uważa, że budowa, funkcje i działanie obu palników są identyczne, a różnice sprowadzają się do różnic w nazewnictwie. Gdyby przyjąć, że nie ujawnione rozwiązanie według zgłoszenia Y szkodzi nowości rozwiązania wg spornego patentu, to należałoby (gdyby to było możliwe, ale nie jest) wznowić postępowanie w sprawie Y i udzielić na nieujawnione tam rozwiązanie patent, poprawiając ew. nazewnictwo.

Niezależnie od powyższego zarówno część przedznamienna, jak i znamienna zastrz.1 według spornego patentu zawierają szczegółowe środki techniczne dotyczące budowy we wzajemnym powiązaniu, w szczególności dotyczące budowy palnika zwanego (w opisie Y) inicjującym umieszczonego wewnątrz walcowej komory (6) - przy czym tych szczegółów technicznych budowy palnika inicjującego nie ujawnia opis Y, co wystarcza do stwierdzenia, że opis Y nie może szkodzić nowości rozwiązania według spornego patentu. Należy dodać, że komora (6) w zastrz.1 wg spornego patentu jest walcowa, a więc ma przekrój kołowy, a dopiero przykład wykonania i zastrz.2 określają, że kształt tej komory różni się od walca. Również funkcja i kształt komory wstępnego mieszania zostały określone w przeciwieństwie do opisu Y, w którym ani funkcja ani kształt nie są określone.

Reasumując, zgłoszenie Y nie szkodzi nowości rozwiązania wg spornego patentu.

Wnioskodawca obok zarzutu braku nowości podniósł zarzut oczywistego wynikania rozwiązania wg spornego patentu ze zgłoszenia Y wywodząc, że wynika to zarówno z analizy porównawczej sporządzonej na okoliczność braku nowości, jak i analizy dołączonej do pisma z dnia 14 marca 1999r. oraz oświadczeń uprawnionego na okoliczność podobieństwa obu porównywanych rozwiązań.

Zgodnie z § 34 pkt 3 cyt. zarz. Prezesa Urząd Patentowy uznaje zgłoszony wynalazek odpowiadający kryterium nowości za rozwiązanie oczywiste, jeżeli może wskazać dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki.

Z cyt. przepisu wynika, że Urząd Patentowy (w postępowaniu administracyjnym, aby postawić zgłoszonemu do opatentowania rozwiązania zarzut oczywistego wynikania ze stanu techniki powinien przedstawić zgłaszającemu wywód, z którego wynikałoby, na drodze jakiego rozumowania przeciętny fachowiec w oparciu o wskazany dokument/dokumenty, w których opisano konkretne rozwiązanie/rozwiązania może dojść do rozwiązania takiego jak zgłoszone do opatentowania.

W przypadku postępowania spornego taki wywód sporządza wnioskodawca. W rozważanym tutaj przypadku wnioskodawca w ogóle nie przedstawił takiego wywodu, porównując jedynie poszczególne środki techniczne obu rozwiązań, a nie rozwiązania jako takie. Opis Y przeanalizowany szczegółowo we wcześniejszej części uzasadnienia nie określa rozwiązania w rozumieniu art. 10 u.o.w. ze względu na nieujawnienie zastrzeganych środków technicznych co do ich konstrukcji, względnie błędnie określa cechy konstrukcyjne oraz nie określa funkcji spełnianych przez zasadnicze części albo takich funkcji w ogóle nie określa.

Zespół informacji określony w trzech zastrzeżeniach spornego patentu definiujący rozwiązanie wg spornego patentu nie wynika w sposób oczywisty z opisu Y, ponieważ nie wiadomo w jaki sposób przeciętny fachowiec opierając się nie tylko o niepełne, ale i bałamutne informacje zawarte w tym opisie może dojść do rozwiązania określonego w trzech zastrzeżeniach spornego patentu, przy czym to rozwiązanie poparte jest szczegółowym opisem konstrukcyjnym, szczególnymi rysunkami oraz opisem działania, dzięki czemu rozwiązanie zarówno co do konstrukcji, jak i funkcji spełnia kryteria rozwiązanie, o którym mowa w art. 10 u.o.w. - jest rozwiązaniem zupełnym, jest nowe, nieoczywiste i nadające się do stosowania.

Reasumując rozwiązanie według spornego patentu nie wynika w sposób oczywisty ze zgłoszenia Y.

Na podstawie § 5 pkt 3 umowy licencyjnej z dnia 25 lipca 1991r. zawartej między uprawnioną (licencjodawca) a wnioskodawcą (licencjobiorca), wnioskodawca dysponował dokumentacją konstrukcyjną palnika, która to dokumentacja mogła zawierać środki techniczne i opis funkcjonalny palnika nie ujawnione w zgłoszeniu Y, stąd być może wynika przeświadczenie wnioskodawcy o braku nowości albo oczywistym wynikaniu rozwiązania wg spornego patentu z rozwiązania wg zgłoszenia Y. Gdyby wnioskodawca zastosował u siebie przed datą zgłoszenia Y. rozwiązanie według pat. X, tj. przed 29 lipca 1994r. palnik/palniki takie jak według spornego patentu, to mógłby on ew. ubiegać się w trybie postępowania cywilnego o status tzw. "używacza uprzedniego".

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. S.A. zwana dalej skarżącą W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik postępowania:

a) art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972r. (Dz.U. z 1993r. Nr 26, poz. 117 z późn. zm.) – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że wynalazek, na który udzielono patentu nr X był w dacie jego zgłoszenia nowym rozwiązaniem, nie wynikającym w sposób oczywisty ze stanu techniki;

b) art. 11 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972r. (Dz.U. z 1993r. Nr 26, poz. 117 z późn. zm.) – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że rozwiązanie wg patentu nr X spełnia kryterium nowości rozwiązania.

2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podano miedzy innymi, że:

Urząd Patentowy stwierdził, iż rozwiązanie wg patentu nr X jest rozwiązaniem nowym, nieoczywistym i nadającym się do stosowania. Na poparcie swojego stwierdzenia w zakresie kryterium nieoczywistości rozwiązania urząd podniósł, że zespół informacji określony w trzech zastrzeżeniach spornego patentu nie wynika w sposób oczywisty z opisu Y, ponieważ nie wiadomo w jaki sposób przeciętny fachowiec opierając się nie tylko o niepełne, ale i bałamutne informacje zawarte w tym opisie może dojść do rozwiązania określonego w trzech zastrzeżeniach spornego patentu. Z tak ogólnikowym uzasadnieniem urzędu zgodzić się jednak nie można. Samo stwierdzenie Urzędu Patentowego, bez podjęcia próby uargumentowania takiego stanowiska, nie może bowiem zastępować obowiązku urzędu ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki uzyskania patentu określone w art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117 z późn. zm.).

Zdaniem skarżącego zgłoszenie wynalazku Y różni się od rozwiązania wg spornego patentu jedynie tym, że rozwiązanie wg spornego patentu nie zawiera w zastrzeżeniach patentowych dwóch cech technicznych (gniazda cyrkulacyjnego oraz kanału kształtowego), których cechy konstrukcyjne nie zostały ujawnione w zgłoszeniu nr Y. A tylko i wyłącznie z tego względu Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu na rozwiązanie wg zgłoszenia Y. Urząd uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] października 1993r. o odmowie udzielenia patentu na rozwiązanie Y, stwierdził, że "istota... rozwiązania polega na wyposażeniu palnika w "gniazda cyrkulacyjne" oraz specjalny kanał...., jednak nie ujawniono cech konstrukcyjnych tych elementów, które powodowałyby opisane w zgłoszeniu efekty". Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu o efekty wynikające ze środków technicznych w postaci gniazd cyrkulacyjnych i kanału kształtowego, nie zaś o efekt, który można uzyskać z palnika złożonego z pozostałych środków technicznych opisanych w zastrzeżeniach patentowych zgłoszenia Y.

Urząd Patentowy wydając zaskarżoną niniejszym pismem decyzję o oddaleniu wniosku o unieważnieniu patentu nie przeprowadził zatem analizy porównawczej rozwiązania wg patentu nr X oraz rozwiązania wg zgłoszenia Y, a w szczególności nie próbował ustalić, czy środki techniczne zastosowane w rozwiązaniu wg spornego patentu pod względem budowy technicznej pokrywają się ze środkami technicznymi użytymi w zgłoszeniu Y, z wyłączeniem dwóch wskazanych wyżej środków technicznych, których cechy konstrukcyjne nie zostały uprzednio ujawnione. Urząd nie podjął zatem próby ustalenia, czy "eliminacja gniazd cyrkulacyjnych... oraz kanału... z opisu i zastrzeżeń dotyczących wynalazku objętego patentem nr X oraz zmiana treści zastrzeżenia niezależnego oraz terminologii i oznaczników użytych do oznaczenia innych cech konstrukcyjnych i funkcjonalnych tego rozwiązania, w porównaniu ze zgłoszeniem nr Y prowadzi do rozwiązania oczywistego czy nieoczywistego dla fachowca z tej dziedziny techniki". Na skutek tego, Urząd Patentowy nie dokonał oceny, czy rezultat osiągany w wyniku zastosowania rozwiązania wg spornego patentu będzie możliwy do uzyskania również w wyniku zastosowania środków technicznych zawartych w zgłoszeniu Y, po wyeliminowaniu wątpliwych konstrukcyjnie środków technicznych w postaci gniazd cyrkulacyjnych i kanału kształtowego. W końcu podnieść trzeba, że Urząd Patentowy nie rozważył żadnej z wypracowanych przez doktrynę i praktykę pozytywnych przesłanek nieoczywistości, jak np.:

– zaskoczenie dla świata techniki,

– efekt rozwiązania jest nieoczekiwany w świetle istniejącego stanu wiedzy.

Z obowiązku wykazania, że rozwiązanie wg spornego patentu spełnia kryterium nieoczywistości Urząd Patentowy nie może się zwolnić poprzez chybione stwierdzenie, że to wnioskodawca "powinien przedstawić wywód, z którego wynikałoby, na drodze jakiego rozumowania przeciętny fachowiec w oparciu o wskazany dokument/dokumenty, w których opisano konkretne rozwiązanie/rozwiązania może dojść do rozwiązania takiego jak zgłoszone do opatentowania" (str. 10). Zauważyć tutaj należy, że treść postanowienia § 34 pkt. 3 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. nr 18/1993, poz. 179) nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że to wnioskujący o unieważnienie patentu ma wykazać, iż rozwiązanie chronione patentem nie spełnia przesłanki nieoczywistości.

Skarżący podnosi również, że niezależnie od powyższego działając jako wnioskodawca przedstawił stosowny wywód we wniosku o unieważnienie patentu nr X z dnia 6 listopada 1998 r. oraz w piśmie uzupełniającym do wniosku o unieważnienie patentu nr X z dnia 14 marca 1999 r. oraz piśmie z dnia 11 października 1999 r. w postępowaniu przed Komisją Odwoławczą sygn. [...] [zał. nr 4], i porównał w nich wszystkie cechy techniczne zawarte w opisie patentowym z odpowiadającymi im cechami ze zgłoszenia Y (I i II wersji) oraz wykazał tożsamość lub istotne podobieństwo zarówno poszczególnych cech technicznych, jaki i całego rozwiązania, a więc, w ocenie skarżącego, wykazał brak nieoczywistości patentu nr X.

Również niezasadnie, z naruszeniem art. 11 ustawy o wynalazczości, Urząd Patentowy uznał, iż wynalazek wg patentu nr X spełnia kryterium nowości. W myśl przepisów prawa wynalazczego dla stwierdzenia braku nowości rozwiązania niezbędne jest przeciwstawienie zgłoszonemu bądź chronionemu rozwiązaniu innego rozwiązania o tożsamych istotnych cechach technicznych. Wnioskodawca przeciwstawił rozwiązaniu wg patentu nr X rozwiązanie wg zgłoszenia Y i wykazał, że w zgłoszeniu wynalazku nr Y, zarówno w opisie, jak i na rysunkach ujawniono wszystkie cechy techniczne niezbędne dla znawcy do stosowania przedmiotu wynalazku. Urząd Patentowy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r. zacytował jedynie treść zastrzeżeń patentowych, pomijając informacje zawarte w szczegółowym opisie i rysunkach zgłoszenia nr Y

O braku istnienia przesłanek zdolności patentowej wynalazku wg patentu nr X świadczy również III wersja opisu zgłoszeniowego nr Y wniesiona przez T. w postępowaniu o udzielenie patentu. Opis patentowy w III wersji nie zastrzegał już środków technicznych w postaci gniazd cyrkulacyjnych i kanału kształtowego. Wersja ta jest niemal identyczna w treści z opisem patentowym nr X i w dacie zgłoszenia drugiego zgłoszenia wynalazku należała do stanu techniki. Zatem w drugim zgłoszeniu (opatentowanym) twórcy praktycznie powielili rozwiązanie nieuznane przy pierwszym zgłoszeniu nr Y. Zarzut ten wnioskodawca podniósł na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu 1 kwietnia 2004 r., jednakże pozostał on bez odpowiedzi. Także w uzasadnieniu swojej decyzji Urząd Patentowy nie uwzględnił III wersji opisu zgłoszeniowego, w skutek czego nie rozważył jej wpływu na zdolność patentową rozwiązania wg spornego patentu.

W związku z powyższym zasadne jest również uznanie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 11 ustawy o wynalazczości w świetle wyjaśnień wnioskodawcy, że rozwiązanie wg spornego patentu było rozwiązaniem znanym. Z kolei całkowite pominięcie III wersji zgłoszenia nr Y przy ocenie zdolności patentowej wynalazku nr X znów przesądza o naruszeniu art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano między innymi, że:

Urząd w zaskarżonej decyzji (k.6,7), stwierdził między innymi, że rozwiązanie według zgłoszenia Y nie jest rozwiązaniem w rozumieniu art. 10 u.o.w., ponieważ nie jest ono zupełne, inaczej - dostatecznie ujawnione, nie określa nie tylko konstrukcji istotnych środków technicznych, o których mowa w części znamiennej zastrzeżenia 1, lecz także zawiera błędne/mylące informacje co do ich konstrukcji i funkcji i np. mimo, że palnik ma korpus dwukomorowy, jedna z komór - dolna w ogóle nie została opisana, ani co do konstrukcji, ani co do funkcji. W całym postępowaniu, a również w skardze skarżąca dowodzi karkołomnej tezy, że rozwiązanie niezupełne, według Y, szkodzi nowości rozwiązania według patentu nr Y, względnie, że rozwiązanie według patentu wynika w sposób oczywisty z rozwiązania niezupełnego Y. Gdyby teza skarżącej była prawdziwa, należałoby przyjąć, że rozwiązanie niezupełne było od daty zgłoszenia patentowalne i udzielić na nie patent. Z decyzji Urzędu wynika wprost, że nie wiadomo jak jest zbudowane i jak działa "rozwiązanie" według zgłoszenia Y, wobec czego nie może ono stanowić przeciwstawienia dla rozwiązania według zgłoszenia X, odnośnie kryteriów, o których mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości – tj. m.in. nowości i nieoczywistości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sporny wynalazek został zgłoszony i uzyskał rejestrację w Urzędzie Patentowym w dniu 5 marca 1998 roku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.), zwanej p.w.p. Ustawa ta weszła życie w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 1 p.w.p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 p.w.p. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle zaś art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, w świetle powyższych przepisów, wniosek o Unieważnienie patentu na wynalazek, "Palnik gazów niskokalorycznych’’, zgłoszony przez K. S.A. podlega przepisom ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, tak pierwszo jak i drugoinstancyjnej, miał zatem obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).

Zgodnie z treścią art.68 ust. l ustawy o wynalazczości, patent może być na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, unieważniony przez Urząd Patentowy w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Tak więc w wypadku wniosku o unieważnienie patentu Urząd w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu. Urząd co prawda przyjął, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu, jednak w ocenie składu orzekającego, uzasadnił to w sposób niewystarczający. Rozważania swe w kwestii interesu prawnego Urząd winien oprzeć przede wszystkim na fakcie zawarcia między uprawnionym z patentu a skarżącym umowy licencyjnej na wynalazek Y oraz umowy wdrożeniowej na powyższe zgłoszenie.

Przepis art. 10 ustawy o wynalazczości określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

• posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,

• posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

• nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.

W sprawie kwestionowany jest przez skarżącego zarówno przymiot nowości wynalazku w świetle publikacji zgłoszenia Y, na które to zgłoszenie uczestnik nie uzyskał ochrony patentowej jak i brak nieoczywistości wynalazku.

Jak już wskazano na Urzędzie Patentowym spoczywał obowiązek stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ten miał zatem obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także obowiązek uzasadnienia faktycznego decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Tych wszystkich wymogów, a w szczególności określonych w art. 107 § 3 k.p.a., nie spełnia zaskarżona decyzja.

Istotnym mankamentem decyzji jest w swej istocie uchylenie się Urzędu Patentowego od powinności rozpatrzenia zgłoszonego wynalazku pod kątem jego nowości, jak i nieoczywistości w świetle stanu techniki a zwłaszcza przeciwstawionego zgłoszenia Y oraz zawartych między skarżącym a uczestnikiem wyżej wymienionych umów licencyjnej i wdrożeniowej, a wiec naruszenie art. l07 § 3 k.p.a.

Urząd Patentowy co prawda porównał zgłoszenia Y ze zgłoszeniem X, jednak w ocenie sądu nie dokonał tego w sposób dostatecznie wnikliwy i dokładny mający na celu uwypuklenie nowości i nieoczywistości rozwiązania X, zwłaszcza w kontekście zawiadomienia Urzędu z dnia 2 grudnia 1997r. kierowanego do uczestnika postępowania, w którym to Urząd stwierdził, że przedmiotowe zgłoszenie nie nadaje się do opatentowania ponieważ jego przedmiot jest znany ze zgłoszenia Y. W ocenie Sądu Urząd winien więc następnie szczegółowo uzasadnić i wykazać porównując krok po kroku opis i zastrzeżenia patentowe obu rozwiązań i wyjaśnić dlaczego w końcu uznał ,że zgłoszenie X nadaje się do opatentowania i spełnia warunki o których mowa w art.10 prawa wynalazczego.

Przechodząc do spornej kwestii poziomu wynalazczego omawianego wynalazku brak jest obiektywnych w tej mierze kryteriów. Stwarza to konieczność dokonywania ustaleń na okoliczność poziomu wynalazczego wynalazku w oparciu o kryteria w dużej mierze subiektywne.

Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. Taką metodykę przyjęto na gruncie Konwencji o patencie europejskim w wytycznych EPO (zob. Stanisław Vasina, Zdolność patentowa wynalazku w europejskim prawie patentowym ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki poziomu wynalazczego; "Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej", Regulacje w dziedzinie własności przemysłowej pod redakcją Alicji Adamczak, Zeszyt 26). W zaskarżonej decyzji nie przeprowadzono takiej analizy.

Należy również podkreślić ,że wynalazek uważa się za nieoczywisty ,gdy istota problemu technicznego wynalazku jest realizowana w szczególności przez :

• całkiem odmienne środki techniczne od znanych ze stanu techniki, które umożliwiają uzyskanie funkcji celu wynalazku innej niż dotychczas znanej

• nowe środki techniczne oraz takie ich wzajemne strukturalne i funkcjonalne powiązanie, które różni się od powszechnie znanych, przy czym te środki techniczne różnią się od znanych stawianymi celami oraz osiągniętymi rezultatami. Czego w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie wyjaśnił

Powyższe jest o tyle istotne ,że na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r. twórca wynalazku i jednocześnie prezes uczestnika postępowania spółki T. H. K. stwierdził, że urządzenie z patentu jest to urządzenie z pierwotnego zgłoszenia które zostało udoskonalone i zoptymalizowane w wyniku umowy wdrożeniowej zawartej w 1991r. .Z wynalazku korzystała tylko K. S.A.

Wypowiedź powyższa poddaje pod wątpliwość kwestię nowości przedmiotowego wynalazku, gdyż istnieje wątpliwość, czy do Urzędu Patentowego nie został zgłoszony wynalazek jawnie stosowany od 1991r. do daty zgłoszenia to jest 1994r. i tą właśnie okoliczność Urząd Patentowy powinien wyjaśnić przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 106 § 3 p.s.a. nie mógł wyjaśnić tej kwestii, gdyż w ocenie Sądu nie jest wystarczające tu przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentów. Natomiast Urząd Patentowy stosując środki przewidziane w k.p.a. winien w pierwszej kolejności wyjaśnić powyższy problem. Ponadto co wymaga podkreślenia Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zebrany materiał dowodowy w kontekście wydanej decyzji

W tym stanie sprawy, uznając zasadność skargi, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c p.s.a.).

O niewykonalności decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.s.a.