Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2178/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par 1 pkt 4 i par 2; art. 100 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] października 2009 r. Urząd Patentowy RP - działający w trybie postępowania spornego, utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] kwietnia 2009 r., którym podjął zawieszone postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy PANORAMA RELIGII (dalej jako sporny znak) udzielonego na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca spółka).

Powyższe rozstrzygnięcia podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] lipca 2005 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek M. S. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w G. (dalej jako uczestnik postępowania), o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak.

Postanowieniem z [...] października 2006 r. Urząd Patentowy RP w pkt 1 zawiesił z urzędu - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), dalej jako p.w.p. postępowanie w ww. sprawie, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym komu przysługuje prawo do oznaczenia PANORAMA RELIGII, będącego jednocześnie spornym znakiem towarowym, z uwagi na rozbieżność, co do prawnoautorskiej ochrony przedmiotowego oznaczenia. W pkt 2 tego postanowienia organ wezwał uczestnika postępowania do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia, w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia. W pkt 3 zaś zobowiązano uczestnika postępowania do nadesłania w ww. terminie kopii pozwu z prezentatą poświadczonej za zgodność z oryginałem.

Uczestnik postępowania wobec powyższego złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpoznania tego wniosku organ postanowieniem z [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] października 2006 r.

Na postanowienie z [...] marca 2007 r. uczestnik postępowania złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Sąd wyrokiem z 5 listopada 2007 r. (sygn. akt VISA/Wa 1181/07) oddalił ową skargę w części dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania, a w pozostałej części tj. w zakresie wezwania strony do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego skargę odrzucił uznając, iż jedynie postanowienie o zawieszenie postępowania jest zaskarżalne odrębną skargą, zaś postanowienie wydane na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. może być kwestionowane wyłącznie w skardze na merytoryczną decyzję organu, który przejął do rozpoznania zagadnienie wstępne.

Pismem z [...] lutego 2009 r. uczestnik postępowania wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania stwierdzając, że nie wystąpi do sądu o rozstrzygnięcie określonego w pkt 2 w postanowieniu z [...] października 2006 r. zagadnienia wstępnego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. organ - działając na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. podjął zawieszone postępowanie. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 100 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma obowiązek załatwić sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie, gdy strona mimo wezwania nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. W rozpoznawanej sprawie uczestnik postępowania wezwany do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego nie tylko nie uczynił tego w wyznaczonym terminie, ale także oświadczył, że nie podejmie takich kroków.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka wniosła o uchylenie postanowienia z [...] kwietnia 2009 r. podnosząc, iż w jej ocenie nie może znaleźć zastosowania zasada postępowania przewidziana w art. 100 § 3 k.p.a. Przeszkodą w zastosowaniu powołanego przepisu są względy kompetencyjne, dotyczące zakresu uprawnień i właściwości Urzędu Patentowego RP. W świetle art. 17 pkt 2 k.p.a. oraz art. 284 pkt 2 p.w.p. sprawa, jaką jest spór między stronami postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym RP o prawa do określonego oznaczenia, w tym znaku towarowego, w szczególności ustalenia dotyczące przysługiwania prawa autorskiego do tego znaku są, zdaniem skarżącej spółki, wyłączone z kompetencji Urzędu Patentowego RP. Przyjęcie wniosku przeciwnego, prowadziłoby – w jej ocenie, do obejścia przepisów art. 17 pkt 2 k.p.c. i art. 284 pkt 2 w zw. z art. 283 p.w.p., a także art. 261-262 p.w.p. oraz § 2 rozporządzenie Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., nr 8, poz. 59 ze zm.). W sytuacji, gdy zachodzi przypadek przewidziany w wymienionych wyżej przepisach, nie może dojść do zastosowania art. 100 § 3 k.p.a. Urząd Patentowy RP nie może w takiej sytuacji podjąć zawieszonego postępowania z powodu niezastosowania się uczestnika postępowania do zobowiązania jej do wystąpienia do właściwego sądu z odpowiednim roszczeniem. Skutkiem takiego podjęcia, o którym mowa w wymienionym przepisie, jest bowiem obowiązek rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sam organ administracyjny we własnym zakresie. Takie rozstrzygnięcie jest jednak dopuszczalne, tylko jeśli dany organ ma w ogóle prawną możliwość rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Tymczasem Urząd Patentowy RP nie ma kompetencji do rozstrzygania kwestii przysługiwania praw autorskich do oznaczenia. W takiej sytuacji organ może tylko umorzyć postępowanie.

Postanowieniem z [...] października 2009 r. Urząd Patentowy RP - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., utrzymał w całości w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż co do zasady nie jest właściwy do rozstrzygania zagadnienia wstępnego, dotyczącego kwestii prawa autorskiego do spornego znaku. Jednakże w związku z faktem, iż uczestnik postępowania zobowiązany do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego do wezwania się nie zastosował i oświadczył, że do sądu nie wystąpi, w sprawie zastosowanie ma art. 100 § 3 k.p.a.

W skardze na postanowienie z [...] października 2009 r. skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie i uchylenie postanowienia z [...] kwietnia 2009 r. Rozstrzygnięciom tym zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności w postaci toczącego się postępowania cywilnego, którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego stanowiącego przyczynę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie;

2. art. 100 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że Urząd Patentowy RP może rozstrzygać zagadnienie prejudycjalne zastrzeżone do wyłącznej kognicji sądu cywilnego, w szczególności pomimo toczącego się postępowania przed właściwym sądem cywilnym, którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego;

3. art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że przesłankę unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w postaci kolizji z (rzekomymi) prawami autorskimi uczestnika postępowania może stanowić wyłącznie ustalenie praw autorskich uczestnika postępowania w prawomocnym wyroku sądu cywilnego. Urząd Patentowy RP nie ma bowiem kompetencji do przeprowadzenia oceny tego rodzaju stosunków cywilnoprawnych, a taka ocena jest konieczna do zakwestionowania zgłoszonego lub zarejestrowanego znaku. Zdaniem wnoszącej skargę organ błędnie przyjął, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy występują wszystkie okoliczności uzasadniające podjecie zawieszonego postępowania i zastosowanie art. 100 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego samodzielnie przez organ administracji w trybie art. 100 § 3 k.p.a., nie jest jej zdaniem dopuszczalne, gdy zagadnienie to jest już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu toczącym się przed właściwym dla jego rozstrzygnięcia organem lub sądem (co w ogóle czyni zbędnym wystąpienie o wszczęcie dodatkowego postępowania w tym przedmiocie). W konsekwencji, nawet jeśli wezwany przez organ uczestnik postępowania nie wystąpi o rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego do kompetentnego organu, ale toczy się już merytorycznie adekwatne postępowanie zainicjowane w innym trybie, organ nie może samodzielnie rozstrzygać o zagadnieniu prejudycjalnym. Zdaniem skarżącej spółki w sprawie zachodzi negatywna przesłanka zastosowania art. 100 § 3 k.p.a., w postaci już toczącego się przed sądem cywilnym postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie czy uczestnikowi postępowania przysługują prawa autorskie m.in. do spornego oznaczenia. Uczestnik postępowania złożył bowiem [...] sierpnia 2005 r. pozew wzajemny przeciwko skarżącej spółce (sprawa toczy się obecnie przed Sądem Okręgowym w [...],[...] Wydział Gospodarczy, sygn. akt. [...]). W ww. postępowaniu uczestnik postępowania wywodzi swoje roszczenia w całości z faktu (rzekomego) przysługiwania mu praw autorskich do oznaczeń zarejestrowanych na rzecz skarżącej spółki w charakterze znaków towarowych. W ocenie wnoszącej skargę podjęcie postępowania w niniejszej sprawie byłoby sprzeczne także z postulatem efektywności postępowania administracyjnego. Organ administracji musi podejmować bowiem działania zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy, ale które nie wiążą się z uszczerbkiem dla trafności i celowości rozstrzygnięcia, oraz nie powodują nadmiernych kosztów. Tymczasem w trybie art. 100 § 2 i § 3 k.p.a., organ administracji rozstrzyga zagadnienie wstępne w sposób prowizoryczny i tylko na użytek prowadzonego przez siebie postępowania (tj. aby usunąć przeszkodę w jego prowadzeniu). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na podstawie art. 100 § 2 lub § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości późniejszego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez właściwy organ lub sąd. W przypadku gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd jest odmienne od tego, jakie organ administracji publicznej rozstrzygający zagadnienie wstępne w trybie wyjątkowym przyjął za podstawę swojego orzeczenia, okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.). Zdaniem skarżącej spółki Urząd Patentowy RP zaniechał wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, a w konsekwencji pominął kluczową dla sprawy okoliczność w postaci sporu prowadzonego przez skarżącą spółkę i uczestnika postępowania przed sądem cywilnym (którego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem zagadnienia prejudycjalnego).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem zaskarżonych postanowień jest podjęcie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. zawieszonego postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem rzeczą Sądu jest kontrola postanowień z punktu widzenia art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające postępowanie. Podkreślić przy tym należy, iż Sąd wyrokiem z 5 listopada 2007 r. (sygn. akt VISA/Wa 1181/07) oddalił skargę na postanowienie z [...] marca 2007 r., uznając w części dotyczącej zawieszenia postępowania, iż Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, co do którego rozstrzygnięcia właściwy jest sąd powszechny, zaś w zakresie pkt 2 i 3 skargę odrzucił stwierdzając, iż w tej części strona może podważać rozstrzygnięcie dopiero w skardze na merytoryczną decyzję organu tj. np. na decyzję w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego. Sąd stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest tym wyrokiem związany i kontrolując ww. postanowienia nie może poddawać ocenie zasadności wezwania z pkt 1 i zasadności zawieszenia postępowania z przyczyn przez organ wskazanych w postanowieniu z [...] października 2006 r.

Ocena przesłanek uzasadniających, zdaniem Urzędu Patentowego RP, podjęcie postępowania nie obejmuje zatem swym zakresem ani podnoszonego w skardze faktu toczącego się przed ww. Sądem Okręgowym postępowania, w którym złożony został pozew wzajemny, ani też zasadności wezwania uczestnika postępowania do wystąpienia ze stosownym pozwem o rozstrzygnięcie kwestii praw autorskich do spornego znaku. Rzeczą Sądu w zaistniałym stanie rzeczy nie jest również ocena czy zasadne jest przyjęcie rozstrzygnięcia wstępnego do rozpoznania przez Urząd Patentowy RP. W powołanym wyroku sądu administracyjnego, co ponownie należy podkreślić, uznano, że kontrola w tym zakresie może być dokonana przez Sąd wyłącznie w ramach rozpoznawania skargi od decyzji merytorycznej tj. decyzji unieważniającej prawo ochronne bądź oddalającej wniosek w tym przedmiocie. Decyzji takiej nie wydano, a zaskarżone postanowienie swym przedmiotem obejmuje podjęcie postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego. Organ zawiesił postępowanie z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Uczestnik postępowania zobowiązany do złożenia pozwu w sprawie praw autorskich czynności tej nie dokonał. Skoro zatem rozstrzygnięcie zagadnienia przez sąd w związku z bezczynnością uczestnika postępowania nie nastąpiło, to w świetle art. 100 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. uznać należy, że podstawa zawieszenia wskazana w postanowieniu już nie zachodzi. Natomiast, czy Urząd Patentowy RP zasadnie przejął zagadnienie wstępne do rozstrzygnięcia błędnie, zdaniem skarżącej spółki, pomijając przy tym fakt toczącego się postępowania w sprawie przed ww. Sądem Gospodarczym, i czy doszło do naruszenia przepisów o właściwości sądu cywilnego to w świetle ww. wyroku, w tym zakresie sprawa podlegać będzie kontroli Sądu w sprawie ze skargi na decyzję merytoryczną.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. orzekł, jak w wyroku.