Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1047/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: asrt. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. T. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora, 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia, 2. określa, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr 59/2011 (dalej zarządzenie z [...] lipca 2011 r.) Burmistrz Miasta i Gminy N. (dalej Burmistrz albo organ administracji), na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 W.a 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej uso) w związku z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej usg), po zasięgnięciu opinii Wielkopolskiego Kuratora Oświaty, odwołał R. T. (dalej Dyrektor albo Skarżący) ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół im. J. P. II w Z. (dalej Zespół Szkół) z dniem [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu zarządzenia Burmistrz wskazał, że powodem podjęcia zarządzenia jest działanie Dyrektora z naruszeniem prawa, jak również zaburzenie funkcji opiekuńczo-wychowawczej Zespołu Szkół jako efekt nieumiejętności poradzenia sobie w sytuacji kryzysowej zaistniałej w placówce.

W okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] stycznia 2011 r., Dyrektor dopuścił do prowadzenia ksiąg rachunkowych w części dotyczącej dochodów własnych szkoły, wbrew przepisom ustawy i Uchwały Rady Miejskiej Gminy N., podając w nich nierzetelne dane przez księgowanie i gromadzenie dochodów poza rachunkiem bankowym, doprowadzając do zgromadzenia nadwyżki gotówki w kwocie [...] zł nad księgowym stanem tego konta. Środki te były przechowywane w kasie pancernej w szkole. Wykorzystywane były na różne cele, np. pożyczki lub drobne zakupy.

Działaniem Dyrektora niezgodnym z prawem, jakie miało miejsce w okresie od 2003 r. do sierpnia 2009 r., było pobieranie wynagrodzenia za pracę obliczonego na podstawie podwyższonego pensum, bez podstaw prawnych i zgody organu prowadzącego szkołę. Wynagrodzenie wyższe od należnego Dyrektorowi w tym czasie wyniosło [...] zł.

W okresie od listopada 2010 r. Dyrektor miał wiedzę o licznych zdarzeniach z udziałem jednego z uczniów Zespołu Szkół, mogących mieć charakter przemocy i molestowania seksualnego. Mimo posiadanej wiedzy, Dyrektor wykazał powściągliwość w powiadomieniu odpowiednich organów o w/w zdarzeniach.

Z uwagi na wydarzenia, jakie miały miejsce w ostatnim czasie, a które dotyczą niewystarczających i nieskutecznych starań zapewnienia uczniom bezpieczeństwa, szkoła jest negatywnie postrzegana w środowisku. Sposób, w jaki Dyrektor kieruje obecnie działalnością szkoły, doprowadził do zantagonizowania społeczności szkolnej, która jest bardzo podzielona. Dyrektor nie poradził sobie z trudną sytuacją jaka wystąpiła w szkole. Wywołał u uczniów ogromny stres i poczucie zagubienia, doprowadzając do wzrostu agresji i braku zaufania do grona pedagogicznego. Nie współpracował i nie współpracuje z rodzicami. Nie potrafi na nowo odbudować dobrych relacji międzyludzkich, swego utraconego autorytetu i zaufania do instytucji.

Dotychczasowa postawa i konsekwencje działań Dyrektora nie dają gwarancji prawidłowego wykonywania Jego obowiązków w taki sposób, by placówka należycie wypełniała funkcje opiekuńczo-wychowawcze. Jednocześnie postawa ta stwarza obawę co do kolejnych nieprawidłowości związanych z kierowaniem szkołą, w tym kształtowania dobrej atmosfery nauki i pracy. Istnieją także obawy o dalsze pogorszenie stosunków międzyludzkich w środowisku szkolnym i lokalnym. Postępowanie Dyrektora rodzi obawę co do możliwości wyciągania właściwych wniosków wobec wszelkich zdarzeń w kierowaniu szkołą jako zakładem pracy. Zaistniałe naruszenie prawa jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze skuteczne wykonywanie obowiązków Dyrektora.

Zdaniem Burmistrza powyższe fakty spełniają przesłanki odwołania Dyrektora (k. 143-141 t. 1 akt administracyjnych, zatytułowanego Odwołanie Dyrektora Zespołu Szkół im. J. P. II w Z.).

Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając naruszenie "art. 38 ust. 2" [winno być "art. 38 ust. 1 pkt 2"] uso.

Zdaniem Dyrektora, zarządzenie z [...] lipca 2011 r. zostało wydane z naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 uso, ponieważ nie wystąpiły żadne szczególnie uzasadnione przypadki, które mogłyby uzasadniać Jego odwołanie. Odnosząc się do poszczególnych przyczyn, które legły u podstaw wydania zarządzenia z [...] lipca 2011 r., Dyrektor zwrócił uwagę, że:

1) zarzut zaburzenia funkcji opiekuńczo-wychowawczej jest nieprawdziwy; został on sformułowany nieprecyzyjnie;

2) w odniesieniu do zarzutu gromadzenia środków pieniężnych poza rachunkiem bankowym szkoły Dyrektor wskazał, że środki te były wykorzystywane wyłącznie na cele szkoły, co było przedmiotem postępowania prokuratorskiego. Nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w dysponowaniu zgromadzonymi środkami a jedynie fakt zgromadzenia tych środków poza rachunkiem bankowym. Postępowanie karne w tej sprawie na wniosek Prokuratury, Sąd we W. warunkowo umorzył;

3) w odniesieniu do pobierania wynagrodzenia na podstawie podwyższonego pensum Dyrektor zauważył, że Burmistrz zanim przekazał prowadzenie księgowości do Zespołu Szkół w 2003 r., sam wypłacał wynagrodzenie na podstawie podwyższonego pensum. Nadto był na bieżąco informowany o wynagrodzeniu Dyrektora i corocznie zatwierdzał arkusz organizacji szkoły. W całym wskazanym okresie otrzymywał sprawozdania finansowe z realizacji budżetu sporządzane przez szkołę dla organu prowadzącego, które zawierały m. in. informacje o wielkości środków przekazywanych na wynagrodzenia. W ten sposób działalność finansowa szkoły była na bieżąco monitorowana i kontrolowana;

4) Dyrektor zanegował zarzut braku zapewnienia uczniom bezpieczeństwa, doprowadzenia do zantagonizowania społeczności szkolnej i braku gwarancji dalszego wykonywania obowiązków dyrektorskich. Dyrektor dnia [...] października 2010 r. otrzymał nagrodę Burmistrza za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze (k. 8-10v akt sądowych = k. 148-146v t. 1 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na owo wezwanie z [...] W.a 2011 r. nr [...], Burmistrz odmówił jego uwzględnienia.

W uzasadnieniu Burmistrz stwierdził, że w zarządzeniu z [...] lipca 2011 r. szczegółowo wskazał okoliczności przemawiające za odwołaniem Dyrektora z zajmowanego stanowiska w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (k. 11 akt sądowych = k. 150-149 t. 1 akt administracyjnych). Odpowiedź na wezwanie doręczono Skarżącemu dnia [...] W.a 2011 r. (k. 150a t. 1 akt administracyjnych).

Pismem z [...] W.a 2011 r. Dyrektor złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na zarządzenie z [...] lipca 2011 r., zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 uso, ponieważ nie wystąpiły żadne szczególnie uzasadnione przypadki, które mogłyby stanowić podstawę odwołania Dyrektora Zespołu Szkół, wnosząc o stwierdzenie nieważności zarządzenia Burmistrza z [...] lipca 2011 r., i o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podkreślił, że zawarte w uzasadnieniu zarządzenia z [...] lipca 2011 r. powody Jego odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły są nieuzasadnione. Powtarzając argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z [...] lipca 2011 r., Skarżący zwrócił uwagę na brak precyzji odnośnie zarzutu zaburzenia funkcji opiekuńczo-wychowawczej. Odnosząc się do nieprawidłowego gromadzenia środków finansowych poza rachunkiem bankowym Skarżący wskazał, że środki te były wykorzystywane wyłącznie na cele szkoły. W odniesieniu do pobierania przez Skarżącego wynagrodzenia na podstawie podwyższonego pensum bez zgody Burmistrza, Skarżący zwrócił uwagę, że do 2003 r. organ prowadzący szkołę sam wypłacał Mu wynagrodzenie na podstawie podwyższonego pensum. Burmistrz był na bieżąco informowany o wynagrodzeniu Skarżącego, corocznie zatwierdzając arkusz organizacji szkoły. Jako bezpodstawne i gołosłowne Skarżący uznał zarzuty niezapewnienia uczniom bezpieczeństwa, doprowadzenia do zantagonizowania społeczności, braku gwarancji prawidłowego i skutecznego wykonywania obowiązków dyrektorskich. Dnia [...] października 2010 r. Skarżący otrzymał nagrodę Burmistrza za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze.

Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym Skarżący zauważył, że szczególnie uzasadnione przypadki stanowiące podstawę odwołania dyrektora to przesłanki prowadzące do destabilizacji funkcjonowania szkoły, uniemożliwiające realizację zadań w zakresie nauczania i wychowania, a przez to stanowiące zagrożenie interesu publicznego. Odwołanie Skarżącego ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół nastąpiło w sposób dowolny i nieobiektywny (k. 4-7 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z [...] października 2011 r. nr [...], Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 25-28 akt sądowych).

W toku postępowania sądowego strony zaprezentowały swe stanowiska w następujących po sobie pismach procesowych. Skarżący złożył do akt sprawy pisma z dnia: [...] października 2011 r., [...] grudnia 2011 r. i głos do protokołu z [...] marca 2012 r. (k. 32-35, 57-59v, 116-117 akt sądowych). Burmistrz wyraził swe stanowisko w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (k. 51-52 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu było zarządzenie z [...] lipca 2011 r. o odwołaniu Skarżącego ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół im. J. P. II w Z.

W sprawie nie zachodziły przesłanki odrzucenia skargi. Pismem z [...] lipca 2011 r. (prezentata Urzędu Miasta i Gminy w N. z datą wpływu 08 sierpnia 2011 r.), R. T. wezwał Burmistrza Miasta i Gminy N. (k. 148-146v t. 1 akt administracyjnych) do usunięcia naruszenia prawa, wypełniając wymóg art. 52 § 4 ppsa. Dyrektor wywiódł skargę dziewiątego dnia od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, za pośrednictwem Burmistrza, dochowując terminu z art. 53 § 2 ppsa (uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.4.2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60, akceptowana przez J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2012 s. 185, uw. 4; k. 4 akt sądowych; k. 150a, 150-149 t. 1 akt administracyjnych). Sprawa ze skargi z [...] W.a 2011 r. nie dotyczy dochodzenia indywidualnych roszczeń pracowniczych (dla których właściwym jest Sąd powszechny – Sąd Pracy), a zgodności z prawem aktu administracyjnego, którym jest zarządzenie o odwołaniu dyrektora przez organ samorządu terytorialnego, jako wydane w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 101 ust. 1 usg; uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.12.1996 r., OPS 6/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 48), dla której to sprawy właściwy jest Sąd administracyjny. Skarżący ma interes prawny w wywiedzeniu niniejszej skargi, bowiem zarządzenie naruszyło interes prawny Skarżącego, pozbawiając go dotychczas pełnionej funkcji dyrektora, czego skutkiem było pozbawienie go powierzonych uprzednio obowiązków i uprawnień (art. 101 ust. 1 i 3 usg w zw. z art. 50 § 2 ppsa).

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny:

Skarżący począwszy od dnia [...] W.a 1984 r. do dnia [...] lipca 2011 r. zajmował stanowisko – początkowo – Dyrektora Szkoły Podstawowej w Z., a po utworzeniu Zespołu Szkół w 2003 r. - Dyrektora Zespołu Szkół im. J. P. II w Z. Skarżący w wykonywaniu zadań dyrektora należycie współpracował z radą pedagogiczną, rodzicami i samorządem uczniowskim. Kierował szkołą, a następnie Zespołem Szkół, w sposób zapewniający dobre warunki organizacyjne do realizacji zadań dydaktycznych i opiekuńczo-wychowawczych. Wyrazem pozytywnej oceny pracy Skarżącego jest wystawienie przez Kuratorium Oświaty w P. dnia [...] maja 2011 r. nr [...], dobrej oceny pracy Dyrektora za okres kierowania Zespołem Szkół od [...] marca 2008 r. do [...] maja 2011 r. (k. 10-12 t. 2 akt administracyjnych, zatytułowanego Ocena pracy Dyrektora Zespołu Szkół im. J. P. II w Z.). Praca Skarżącego została pozytywnie oceniona przez: Radę Szkoły w piśmie z [...] kwietnia 2011 r. (k. 7-8 t. 2 akt administracyjnych), Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w N. pismem z [...] kwietnia 2011 r. (k. 5 t. 2 akt administracyjnych) i Radę Samorządu Uczniowskiego w opinii z [...] kwietnia 2011 r. (k. 3 t. 2 akt administracyjnych). Uczniowie kierowanego przez Skarżącego Zespołu Szkół osiągnęli w 2011 r. najlepsze wyniki w sprawdzianie dla VI-klasistów spośród uczniów z szkół powiatu wrzesińskiego, jak również najlepsze wyniki z egzaminu gimnazjalnego, z części humanistycznej, matematyczno-przyrodniczej i językowej. Wyniki te są wyższe od uśrednionych rezultatów egzaminów w skali gminy N., powiatu wrzesińskiego, województwa wielkopolskiego, okręgu OKE w P. i kraju. Spośród 13 szkół powiatu wrzesińskiego, Zespół Szkół w Z. zajął I miejsce w latach 2009-2011 w wynikach egzaminu z gimnazjalnego z części humanistycznej; w 2009 r. – VI, w 2010 VII a w 2011 r. I miejsce w części matematyczno-przyrodniczej; latach 2009 i 2011 II miejsce a w 2010 r. IV miejsce w języku angielskim. Uczniowie Szkoły Podstawowej w Z. w latach 2008-2011 zajęli I miejsce w wynikach sprawdzianu w klasie VI. Uczniowie Zespołu Szkół osiągali liczne sukcesy w konkursach wiedzy humanistycznej, przyrodniczej i zawodach sportowych, zarówno na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim i ogólnopolskim (informacja o wybranych osiągnięciach szkoły w latach 2009/10 i 2010/11; k. 13-20 akt sądowych). Zespół Szkół kierowanych przez Skarżącego odbierany jest pozytywnie przez osoby postronne, które podkreślają zaangażowanie w pracę, uczciwość Skarżącego i bardzo dobrą bazę lokalowo-dydaktyczną szkoły (pismo studentki pedagogiki P. B. z [...] kwietnia 2011 r.; k. 105-106 t. 1 akt administracyjnych). Dnia [...] października 2010 r., z okazji Dnia Edukacji Narodowej, Burmistrz przyznał Skarżącemu nagrodę pieniężną w kwocie [...] zł za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, w szczególności za tworzenie warunków dla prawidłowej działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej placówki przez wprowadzenie w szkole e-dziennika, tworzenie optymalnych warunków dla realizacji zadań dydaktycznych, egzekwowanie przestrzegania ustalonego porządku, dbałość o estetykę, czystość szkoły i jej otoczenia, dbanie o klasy i pracownie, ich estetyczny wygląd, wzbogacanie ich w pomoce dydaktyczne (k. 12 akt sądowych).

Jednym z uczniów Zespołu Szkół jest uczęszczający w roku szkolnym 2010/11 do klasy II gimnazjum M. P. Uczeń ten dnia [...] lutego 2008 r. został przyjęty do klasy V Szkoły Podstawowej w Z., której wychowawcą był P. P. Rodzice M. P. przedstawili orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] lutego 2007 r. nr [...], na okres nauki w szkole podstawowej, z uwagi na wadę słuchu, z zaleceniem kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w normie intelektualnej z realizacją w warunkach szkoły ogólnodostępnej (k. 97-97v t. 1 akt administracyjnych). Przyjęcie ucznia z wadą słuchu poprzedziło spotkanie nauczycieli z surdopedagogiem, pracownikiem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej we W. (posiedzenie Rady Pedagogicznej dnia [...] stycznia 2008 r.). Po początkowym okresie (od [...] lutego 2008 r. do końca II okresu) kłopotów wychowawczych z M. P., przy podjęciu działań z udziałem pedagoga i nieudaną próbą uzyskania wsparcia ze strony specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej we W., na wniosek wychowawcy otoczono M. P. opieką i podjęto próby integracji z klasą. W roku szkolnym 2008/09, podjęto szereg działań z udziałem klasy, a podczas zebrania Rady Pedagogicznej dnia [...] kwietnia 2009 r. wygłoszono prelekcję o przeciwdziałaniu zachowaniom agresywnym na terenie szkoły (metoda ART-TZA). Podsumowując pracę wychowawczo-opiekuńczą w roku szkolnym 2008/09, wychowawca kl. VI P. P. uznał, że udało się rozwiązać problemy wychowawcze związane z M. P. – w przyszłym roku należy otoczyć go opieką w trakcie pobytu na terenie szkoły. Dnia [...] sierpnia 2009 r. Rada Pedagogiczna przyjęła do realizacji Procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych na terenie Zespołu Szkół. W roku szkolnym 2009/10 M. P. został uczniem I klasy gimnazjum. Jego rodzice przedstawili orzeczenie z [...] lipca 2009 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane na czas nauki w gimnazjum. Dokument ten umożliwia kształcenie specjalne dla osób słabo słyszących, w normie intelektualnej, w szkole ogólnodostępnej. Wobec powtarzających się negatywnych zachowań M. P., Dyrektor zarządzeniem z [...] listopada 2009 r. nr 5/09 zobowiązał wszystkich nauczycieli do stosowania nadzwyczajnych działań wobec ucznia M. P., mających polegać na stałym obserwowaniu zachowań ucznia przez nauczycieli uczących i pełniących dyżur; nadto Dyrektor powołał zespół nauczycieli uczących w klasie I gimnazjum z udziałem pedagoga, do opracowania programu działań mających na celu stopniowe uspołecznianie i wdrażanie do współpracy M. P. Dyrektor w zarządzeniu z 1 grudnia 2009 r. nr [...] ustalił, że w dalszym ciągu obowiązywać będzie zasada wzajemnego przekazywania sobie M. pod opiekę pomiędzy nauczycielami, by zapewnić ciągłość obserwacji jego zachowania. Rada Pedagogiczna we wnioskach z zebrania dnia [...] stycznia 2010 r. przyjęła "nadal otaczać opieką w trakcie przerw międzylekcyjnych M. P.". Dnia [...] stycznia 2010 r. odbyło się spotkanie dla rodziców z policjantem z Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji we W. o odpowiedzialności prawnej nieletnich. W Ankiecie dla nauczycieli w sprawie realizacji zadań w roku szkolnym 2009/10 wychowawca P. P. w uwagach i wnioskach wskazał na znaczną poprawę w zachowaniu na lekcjach M. P. i powolną integrację z klasą. W roku szkolnym 2010/11 P. P. po raz pierwszy zgłosił pedagogowi problem z zachowaniem M. P. dnia [...] grudnia 2010 r. Dnia [...] grudnia 2010 r. P. P. po raz kolejny zgłosił problemy wychowawcze i emocjonalno-społeczne M. P. z rówieśnikami. Ustalono podjęcie przez wychowawcę kolejnej próby poprawy sytuacji w klasie. W komunikacie z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor zwołał nadzwyczajne zebranie przewodniczących zespołów nauczycieli z udziałem pedagoga i P. P. w celu m. in. analizy przestrzegania Procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych – agresja, znalezienia rozwiązań dotyczących zachowania uczniów klasy II gimnazjum i sposobu pełnienia dyżurów na piętrze. W protokole zespołu z [...] grudnia 2010 r. zapisano, że wychowawca klasy w sprawie M. P. zastanawiał się, dlaczego tak długo milczał i pozwalał na molestowanie fizyczne jego kolegów oraz molestowanie jego koleżanek z klasy. Dyrektor poprosił pedagoga o spisanie w pierwszym tygodniu roku 2011 kontraktu z M. P. i jego rodzicami – jeśli M. złamie punkt kontraktu, zostanie powiadomiona policja. W wyjaśnieniach i uwagach do protokołu z [...] grudnia 2010 r. Dyrektor odnosząc się do wypowiedzi P. P. nt. molestowania seksualnego stwierdził, że się z nimi nie zgadza. Dnia 22 grudnia 2010 r. (ostatniego dnia zajęć w szkole przed feriami świątecznymi), P. P. przekazał pedagogowi notatkę na temat niewłaściwego zachowania M. P. wobec rówieśników. Uwagi dotyczące niewłaściwych zachowań M. P., P. P. umieścił w dzienniku elektronicznym. W dzienniku znajdują się wpisy zgodne z notatką z 22 grudnia 2010 r. w części dotyczącej zachowań wobec: A. C. ([...] grudnia 2010 r.), K. S. ([...] grudnia 2010 r.), J. P. ([...] grudnia 2010 r.). Zachowania wobec M. P., J. T., B. K., A. N., S. L. w dzienniku elektronicznym wychowawca opisał pod innymi datami. Z analizy frekwencji M. P. w dzienniku elektronicznym wynika, że uczeń dnia [...] listopada 2010 r. był w szkole nieobecny, mimo że ten dzień P. P. wskazywał w notatce jako dzień negatywnego zachowania M. P. Dnia [...] grudnia 2010 i [...] grudnia 2010 r. Dyrektor spotkał się z rodzicami M. P. Tematem rozmów były wpisy wychowawcy w dzienniku elektronicznym i wniosek o wprowadzenie obserwatora na lekcję. Dnia [...] stycznia 2011 i [...] stycznia 2011 r. Dyrektor usiłował przeprowadzić rozmowę z P. P. ale P. P. odmówił rozmowy (k. 103-102 t. 1 akt administracyjnych). Dnia v stycznia 2011 r. Dyrektor z pedagogiem, M. K. i P. P. rozmawiali na temat kontraktu dotyczącego M. P. Dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor obserwował zajęcia prowadzone przez P. P. w klasie II gimnazjum. Dyrektor dnia [...] stycznia 2011 r. wniósł do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej we W. o wsparcie w zorganizowaniu pomocy psychologicznej dla klasy II gimnazjum. W dniach [...] lutego 2011, [...] lutego 2011 i [...] lutego 2011 r. na terenie Zespołu Szkół dyżurowali pracownicy Poradni. Na wniosek rodziców M. P. (wskazujących narastającą ilość uwag o zachowaniach agresywnych M. wobec uczniów szkoły, konflikt z wychowawcą klasy, odrzucenie ich syna przez uczniów w klasie), orzeczeniem z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Poradnia Psychologiczno-Pedagogicznej we W. orzekła o potrzebie indywidualnego nauczania dla M. P. Na wniosek matki M. P. orzeczenie nr [...] uchylono. Orzeczeniem z [...] lutego 2011 r. nr [...] Poradnia orzekła o potrzebie indywidualnego nauczania dla M. P. do końca roku szkolnego 2010/11. Zespół orzekający Poradni uznał, że aktualnym problemem ucznia jest niesatysfakcjonująca dlań i otoczenia adaptacja do środowiska szkolnego, zwłaszcza rówieśniczego. Na posiedzeniu dnia [...] stycznia 2011 r. Rada Pedagogiczna zapoznała się z treścią kontraktu przygotowanego dnia [...] grudnia 2010 r. przez pedagoga szkolnego; kontrakt ma zostać podpisany przez M. P. wychowawcę klasy i rodziców ucznia. Pełniąca obowiązki wychowawcy od [...] stycznia 2011 r. K. J. przeprowadziła dnia 14 lutego 2011 r. w klasie II gimnazjum poszerzoną formę mediacji. Na zebraniu Rady Pedagogicznej dnia [...] lutego 2011 r. K. J. wskazała, że konflikt w klasie II gimnazjum jest zaogniony przez dorosłych (rodziców i nie tylko), jest efektem manipulacji dorosłych. Dnia [...] marca 2011 r. K. J. zorganizowała spotkanie z rodzicami klasy II gimnazjum na temat obecnej sytuacji uczniów, ich zachowań względem siebie i wobec wychowawcy. Dnia [...] marca 2011 r. M. P., jego rodzice, K. J., w obecności Dyrektora i pedagoga, podpisali kontrakt, zobowiązujący ucznia do przestrzegania zasad ustalonych w umowie (k. 91-86v t. 2; k. 103-102 t. 1 akt administracyjnych).

M. P. wielokrotnie dopuszczał się względem koleżanek i kolegów z klasy niekulturalnych zachowań, zaczepiając ich i wyzywając. Niektórzy rodzice zaczepianych uczniów za powstały problem obwiniali Skarżącego uznając, że ponosi on winę w przyjęciu do Zespołu Szkół osoby sprawiającej problemy wychowawcze (k. 85-91 t. 1 akt administracyjnych). Wychowawcą klasy do której uczęszczał M. P. w okresie od 2008 r. do [...] stycznia 2011 r. był mgr inż. P. P. – nauczyciel biologii. Nauczyciel ten od grudnia 2010 r. nie dążył do załagodzenia narastającego między zaczepianymi uczniami a M. P. konfliktu, opowiadając się po stronie zaczepianych uczniów i oceniając zarówno w korespondencji kierowanej do rodziców M. P., jak i w rozmowach z uczniami, że zaczepiający ich M. P. dopuszcza się molestowania seksualnego (k. 65-67, 79-82 t. 1 akt administracyjnych). Na nietrafność tej opinii zwrócili uwagę rodzice zaczepianych dziewczynek, wskazując, że część zachowań M. P. była prowokowana przez kolegów; wskazawszy na takie sytuacje, małoletnia J. T. spotkała się z ostracyzmem rówieśników; ostracyzm taki dotknął również brata J. Tobery – ucznia kl. III gimnazjum (pismo R. T. z [...] marca 2011 r.; pismo J. C. z [...] lutego 2011 r.; pismo V. i L. N. z [...] lutego 2011 r.; oświadczenie H. Sz.-P. z [...] lutego 2011 r.; oświadczenie I. S. z [...] marca 2011 r.; notatka służbowa z [...] marca 2011 r. – k. 69-70, 72, 73, 76, 77-78 t. 1 akt administracyjnych). Dnia [...] grudnia 2010 r. w obecności uczniów przebywających na II piętrze budynku szkoły i H. Sz.-P., P. P. poszturchiwał R. T. (k. 74 t. 1 akt administracyjnych). Zagadnienia dotyczące prawidłowego postępowania w stosunku do uczniów wykazujących szczególne problemy wychowawcze były przedmiotem posiedzeń Rady Pedagogicznej w dniach: [...] stycznia 2008 r., 27 sierpnia 2009 r., 11 stycznia 2010 r., 22 marca 2010 r., 24 stycznia 2011 r., 25 lutego 2011 r. (k. 44-48, 92-97 t. 1; k. 88 t. 2 akt administracyjnych). W związku z wszczętym przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie Wielkopolskim postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do P. P., Dyrektor zawiesił tego nauczyciela w pełnieniu obowiązków od [...] maja 2011 r. (k. 119 t. 1 akt administracyjnych). Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], wydanym przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie Wielkopolskim, P. P. został uznany za winnego tego, że: na godzinie do dyspozycji wychowawcy dnia [...] stycznia 2011 r. prowadzonej w klasie II gimnazjum lekcji, poddawał uczniów olbrzymiej presji psychicznej, zadawał uczennicom krępujące pytania, np. "Czy lubisz być dotykana przez M.?". Budził niechęć wobec niepełnosprawnego kolegi. Oczekiwał jednoznacznego potwierdzenia stawianych tez, np. stwierdzenia, że wszyscy uczniowie są zasmuceni faktem, że M. P. dołączył do tej klasy. W przypadku braku potwierdzenia następowało "wymuszenie odpowiedzi". Pytania stawiane na lekcji, w obecności dyrektora: "Czy jesteś z mojej obrony zadowolona? A czy jesteś zadowolona z obrony przez pana dyrektora?" stawiały uczniów w niedopuszczalnej wychowawczo sytuacji. Wymuszały konieczność oceny i wartościowania na lepsze i gorsze zachowań nauczycieli tej szkoły, dodatkowo, gdy jeden z ocenianych pełni funkcję dyrektora szkoły. Prowokował i podważał autorytet dyrektora szkoły, zarówno pytaniami stawianymi na lekcji, jak i zapisami w e-dzienniku kierowanymi do rodziców uczniów. W sposób wrogi, używając wulgaryzmów, mówił o dyrektorze podczas rozmowy z Burmistrzem N., K. B. W dniu [...] stycznia 2011 r. odmówił przyjęcia skierowania na badania kontrolne do lekarza medycyny pracy, co potwierdził uwagami zapisanymi na formularza skierowania. Badania wykonał miesiąc później (8 lutego 2011 r.) w trakcie zwolnienia lekarskiego - za co na podstawie art. 75 ust. 1 i art. 76 ust. 1 Karty Nauczyciela wymierzyła P. P. karę nagany z ostrzeżeniem k. 128-130 t. 1 akt administracyjnych). W piśmie z 23 lutego 2011 r. P. P. wskazał, że "Dla tego Pana (R. T.) Dobro (M. P.) marginesu jest dużo ważniejsze od dobra ogółu, czyli (calej klasy II gimnazjum, a nawet całej dziatwy szkolnej w Z.) [...]"). Oceny takiej P. P. dokonał, mimo że rodzina M. P. nie jest rodziną dysfunkcyjną; rodzice M. P. są w pełni wydolni rodzicielsko; ich oddziaływania są prawidłowe i nie budzą żadnych zastrzeżeń (k. 15 t. 1 akt administracyjnych; k. 68-69v akt sądowych). Dnia [...] stycznia 2011 r. P. P. domagał się od R. B. – matki M. B. i B. B. obdukcji lekarskiej, by użyć tego dokumentu przeciwko R. T. (k. 72 akt sądowych).

Postanowieniem z [...] maja 2011 r. [...] podinspektor J. S. z Komendy Powiatowej Policji we W. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2, art. 151 § 1 kpk, umorzył dochodzenie prowadzone w sprawie:

1) przywłaszczenia w lutym 2010 r., w Z., gmina N., woj. wielkopolskie, pieniędzy w kwocie [...] zł, wpłaconych przez mieszkankę Z. o nazwisku G. za wynajem sali na imprezę rodzinną, na szkodę Zespołu Szkół, tj. o przestępstwo z art. 284 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 r., nr 88, poz. 553 ze zm., dalej kk) wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego z jednoczesnym stwierdzeniem, że stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 46, poz. 275 ze zm.).

2) nie powiadomienia organów ścigania w okresie od grudnia 2010 r. do końca stycznia 2011 r. w Z., gmina N., woj. wielkopolskie, o zaistniałym fakcie napastowania seksualnego uczennic Zespołu Szkół przez jednego z uczniów tej szkoły, tj. o przestępstwo z art. 240 § 1 kk wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego,

3) pobierania w okresie od 2003 r. do sierpnia 2009 r. w Z., gmina N., woj. wielkopolskie, wynagrodzenia obliczonego na podstawie podwyższonego pensum Dyrektora Zespołu Szkół bez podstaw prawnych oraz zgody organu prowadzącego szkołę, tj. Burmistrza, wyższego od należnego Mu w tym czasie o łączną kwotę 13.839,84 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 kk wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (k. 132 t. II akt administracyjnych). Postanowienie to dnia [...] maja 2011 r. zatwierdził Prokurator Rejonowy we W. (k. 132-131 t. 1 akt administracyjnych).

Wyrokiem z [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...], na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 kk Sąd Rejonowy we W. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec Skarżącego oskarżonego o to, że w okresie od dnia 2 stycznia 2008 r. do 20 stycznia 2011 r. w Z., gmina N., woj. wielkopolskie, pełniąc funkcję Dyrektora Zespołu Szkół dopuścił do prowadzenia ksiąg rachunkowych w części dotyczącej dochodów własnych Zespołu Szkół, to jest na rachunku dochodów wydzielonych, wbrew przepisom ustawy i podawania w nich nierzetelnych danych przez księgowanie i gromadzenie tych dochodów poza rachunkiem bankowym oraz doprowadzenia do zgromadzenia nadwyżki gotówki w kwocie [...] zł nad księgowym stanem tego konta, tj. o przestępstwo z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 29 W.a 1994 r. o rachunkowości ([j.t.] Dz. U. 2009 r., nr 152, poz. 1223 ze zm.) w zw. z art. 12 kk (k. 134 t. 1 akt administracyjnych). Dokonywane na rzecz Zespołu Szkół wpłaty oraz darowizny przeznaczane przechowywane były w kasie pancernej Zespołu Szkół oraz przeznaczane na dokonywanie bieżących wydatków dotyczących zakupu materiałów biurowych, książek, magnetofonów, 10 zestawów komputerowych, zakupionych w 2010 r. (k. 41 akt sądowych).

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], Wielkopolski Kurator Oświaty pozytywnie zaopiniował zamiar odwołania Skarżącego ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół, powołując się na nieprawidłowe gospodarowanie finansami szkoły, w tym błędy w prowadzeniu ksiąg rachunkowych, podawanie nierzetelnych danych przez księgowanie i gromadzenie części dochodów poza rachunkiem bankowym. W opinii Kuratora, pobieranie przez Dyrektora szkoły w latach 2003-2009 wynagrodzenia obliczonego na podstawie podwyższonego pensum godzin dydaktycznych świadczy o rażącym naruszaniu etyki zawodu nauczyciela i funkcji dyrektora odpowiedzialnego za moralne wychowanie dzieci i młodzieży (k. 139-140 t. 1 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., [...], Sąd Rejonowy we W., po rozpoznaniu sprawy nieletniego M. P., po zapoznaniu się z materiałem dotyczącym ustalenia, czy nieletni dopuścił się popełnienia czynów karalnych z art. 200 § 1 kk, art. 217 § 1 kk i art. 190 § 1 kk, przez to, że: w okresie od stycznia 2008 r. do dnia 22 grudnia 2010 r. w Z. wielokrotnie doprowadził małoletnią M. P. do poddania się innej czynności seksualnej w ten sposób, że dotykał ją przez ubranie po piersiach i pośladkach, wkładał batona pomiędzy nogi oraz przyciskał do ściany; w tym samym miejscu i czasie naruszył nietykalność cielesną małoletniego M. B. w ten sposób, że zepchnął ze schodów, w wyniku czego ten doznał urazu głowy; w tym samym miejscu i czasie naruszył nietykalność cielesną małoletniego K. L. w ten sposób, że uderzył go pięścią w twarz, w wyniku czego ten doznał urazu twarzy; w tym samym miejscu i czasie w O. podczas pikniku naruszył nietykalność cielesną małoletniej N. M. w ten sposób, że uderzył ją pięścią w twarz; w miesiącu grudniu 2010 r. w Z. dokonał naruszenia nietykalności cielesnej małoletniego M. G. poprzez popychanie oraz założenie od tyłu ręki na szyję i duszenie, w wyniku czego małoletni doznał zasinień na prawym biodrze i szyi; na początku roku szkolnego 2010/2011 w Z. dotykał piersi małoletniej P. S.; w dniu [...] października 2010 r. w Z. dotykał miejsc intymnych małoletniej J. T.; na początku roku szkolnego 2010/2011 w Z. dotykał miejsc intymnych małoletniej J. G.; we W. 2009 r. w Z. naruszył nietykalność cielesną małoletniego K. S. w ten sposób, że ciągnął go za włosy i klepał po głowie; na przełomie listopada i grudnia 2009 r. w Z. groził małoletniemu M. S. pobiciem, co wzbudziło w małoletnim uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona, na podstawie art. 21 § 1 upn postępowanie w sprawie umorzył (k. 67-67v akt sądowych). Z opinii z dnia [...] 2011 r. nr [...] Zespołu Opiniującego Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego nr 1 w P., w skład którego wchodzili: mgr D. Ś. – psycholog kliniczny i mgr K. P. – psycholog, po wykonaniu badań wynika, że nieletni M. P. nie ujawnia cech świadczących o demoralizacji; jest prawidłowo rozwinięty pod względem psychofizycznym; jego rozwój intelektualny mieści się w granicach normy wiekowej; wykorzystuje w pełni swój potencjał intelektualny, osiągając bardzo dobre wyniki w nauce; osobowość nieletniego ujawnia deficyty w sferze społecznej, emocjonalnej; nieletni ujawnia pewne cechy nieprzystosowania społecznego z uwagi na swą niedojrzałość emocjonalną i społeczną; rodzice są w pełni wydolni rodzicielsko; ich oddziaływania są prawidłowe i nie budzą żadnych zastrzeżeń. Nieletni jest osobą niepełnosprawną – słabo słyszącą; korzysta z aparatu słuchowego. Nieletni ujawnia dużą potrzebę kontaktu z rówieśnikami. W kontaktach z rówieśnikami obserwowano jego niedojrzałość społeczną, problemy z nawiązywaniem właściwych relacji. Z uwagi na specyfikę swego rozwoju (niedosłuch), w kontaktach z rówieśnikami często posługiwał się dotykiem, przyjmował specyficzną postawę ciała, co przez rówieśników nie było dobrze przyjmowane, a wielokrotnie dwuznacznie interpretowane. Nieletni przez okres szkoły podstawowej pozostawał pod opieką specjalistów. Korzystał z pomocy psychologicznej. Mimo tego czuł się przez rówieśników izolowany, wyśmiewany i niezrozumiany. Budziło to w nim uczucie żalu i agresji. Generowało to szereg konfliktów i sytuacji trudnych. Na przełomie roku szkolnego 2010/11 nieletni znalazł się w zainteresowaniu Sądu rodzinnego z powodu zarzucania mu niewłaściwych, naruszających nietykalność cielesną zachowań w stosunku do rówieśników. Nieletni przyznał się do niektórych zachowań wobec dziewcząt, jednoznacznie zaprzeczając, by miały one charakter czy podłoże seksualne. W całej tej sytuacji nieletni czuje się bardzo niekomfortowo, jednak poddaje się wszelkim wskazaniom i oddziaływaniom specjalistycznym, rodzicielskim. Nieletni czuje się przez młodzież niezrozumiany, źle odbierany, ośmieszany, szykanowany. Jego reakcje bywają infantylne i niezrozumiałe, co budzi w nim szereg sprzecznych emocji, do agresji włącznie. Ma trudności w kontroli zachowań w sytuacjach trudnych, kontroli własnych emocji. Jest mało empatyczny. Nieletni zna i rozumie zasady współżycia społecznego. Bardzo stara się je przestrzegać. Uznaje autorytet dorosłych. Nieletni preferuje kontakt osobisty. Czuje się wtedy bardziej komfortowo. W grupie zmuszony jest dostosować się do jej wymogów, odpowiednio ustawić pozycję ciała. Ma świadomość, że rówieśnicy go nie akceptują. Cierpi z tego powodu. Stara się racjonalizować problem. Nie radzi sobie z emocjami, towarzyszącymi tym sytuacjom. Aktualnie nieletni realizuje obowiązek szkolny w systemie nauczania indywidualnego. Pozostaje krytyczny w stosunku do sytuacji z rówieśnikami. Uważa, że jego zachowania zostały źle zrozumiane i odebrane. Bardzo silnie przezywa sytuacje konfliktu, sprawy sądowe. Czuje się naznaczony i niesłusznie oskarżony (k. 68-69v akt sądowych).

Zespół Oceniający, powołany Zarządzeniem z [...] lipca 2011 r. nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy N., w wyniku wniosku R. T. o ponowne ustalenie oceny pracy, dnia [...] lipca 2011 r. ustalił nową ocenę pracy R. T. jako dobrą (k. 80-76 t. 2 akt administracyjnych).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy wymienionych wyżej dokumentów i odpisów dokumentów, mających charakter dokumentów urzędowych bądź prywatnych. Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32). Sąd nie dał natomiast wiary twierdzeniom formułowanym w toku postępowania przez P. P., ponieważ były one sprzeczne zarówno z dokumentami urzędowymi, z których nie wynika, by Skarżący dopuścił się zarzucanych Mu czynów przestępnych. Były one również sprzeczne z opiniami i twierdzeniami osób trzecich, zgromadzonymi w aktach sprawy, którym Sąd dał wiarę z uwagi na ich spójność z ustaleniami, do których doszły zarówno organy ścigania, jak i Sąd Rejonowy we W..

Argumenty podniesione przez Burmistrza w uzasadnieniu zarządzenia z [...] lipca 2011 r. dotyczą w istocie trzech sfer: I. zaburzeń funkcji opiekuńczo-wychowawczej Zespołu Szkół, jako element nieumiejętności poradzenia sobie przez Dyrektora w sytuacji kryzysowej zaistniałej w placówce; sposobu obecnego kierowania przez Dyrektora działalnością szkoły, który to sposób doprowadził do zantagonizowania społeczności szkolnej, która jest bardzo podzielona; wywołania u uczniów ogromnego stresu i poczucia zagubienia, doprowadzając do wzrostu agresji w szkole, braku zaufania do grona pedagogicznego i instytucji; braku współpracy z rodzicami; braku umiejętności odbudowy dobrych relacji międzyludzkich, swego utraconego autorytetu i zaufania do instytucji; II. nie podejmowania właściwych działań wobec jednego z uczniów Zespołu Szkół, mimo posiadania od listopada 2010 r. wiedzy o licznych zdarzeniach z udziałem tego ucznia i powściągliwości w powiadamianiu odpowiednich organów o tych zdarzeniach; III. nieprawidłowości finansowych.

I. W pierwszej sferze Burmistrz nie dokonał prawidłowych ustaleń a z błędnie ustalonych przez siebie faktów, wyprowadził dowolne i nieadekwatne wnioski. W szczególności Burmistrz nie ocenił należycie pod względem wiarygodności pism adresowanych "Do Burmistrza Miasta i Gminy w N.". Mimo, że pisma te opatrzone zostały różnymi podpisami i różnymi datami, ich sposób redagowania (charakterystyczny sposób zapisu dat: "N., 17. II , 2011 r.", "N., 19. II , 2011 r.", "N., 23. II , 2011 r.", "Opatówko, 27. II , 2011 r."; użyto takiej samej czcionki i frazy w nagłówku "Do Burmistrza Miasta i Gminy w N. Skarga"; układ graficzny każdego z tych pism; użyte zwroty, zarówno w tekstach, jak i w zakończeniach – każde z nich kończy się - po zdaniu zakończonym kropką, z małej litery "z poważaniem [...]", wskazują, że każde z tych pism redagował ten sam Autor, posługujący się tym samym edytorem tekstu (k. 11, 12, 15, 17 t. 1 akt administracyjnych; k. 58 akt sądowych). Każde z tych pism posługuje się specyficznymi zwrotami (np. "ale przeprosiny nie zostały przyjęte"; k. 11, 79 t. 1 akt administracyjnych). Pismo datowane "17. II . 2011 r." podpisała Violetta Paczyńska, posługuje się zwrotem znamiennym dla osoby o znacznej wiedzy biologicznej ("gdyż partenogeneza u ssaków nie istnieje", k. 11 t. 1 akt administracyjnych; partenogeneza – dzieworództwo – rozwój nowego organizmu zwierzęcego z niezapłodnionego jaja - red. W. Baturo "Biologia. Encyklopedia szkolna PWN" Wyd. Naukowe PWN 2002 s. 431-432; red. A. Urbanek "Encyklopedia szkolna. Biologia" WSiP 1999 s. 696-697). Już to nakazywało Burmistrzowi szczególną ostrożność w ocenie twierdzeń o faktach, opisanych w tych pismach.

Anonimowy, ponaddwustronicowy tekst, zatytułowany "Skandale pod szyldem J. P. II", przesłany Wojewodzie Wielkopolskiemu dnia 20 stycznia 2011 r. na ogólnodostępny adres poczty elektronicznej wuw@poznan.uw.gov.pl, dnia 25 lutego 2011 r. wpłynął jako pismo P. P., do Biura Poselskiego posła Julii Pitery (k. 111-110, 109-107; 54, 53-51 t. 1 akt administracyjnych).

W powołanych pismach użyto zwrotów, które uprzednio zamieścił w korespondencji w dzienniku elektronicznym w dniach od [...] grudnia 2010 do [...] grudnia 2010 r. P. P. – ówczesny wychowawca klasy II gimnazjum, pozostający w silnym, osobistym konflikcie z Dyrektorem (k. 82-79; 78-77; 67-65 t. 1 akt administracyjnych). Okres, w którym te wpisy były codziennie (a w dniach 19 grudnia, 20 grudnia, 25 grudnia 2010 r. dwa razy dziennie) zamieszczane, jest specyficzny w życiu szkoły, uwzględniwszy, że dni 25 grudnia i 26 grudnia to dni świąteczne, a od 23 grudnia 2010 włącznie (dzień przed Wigilią - czwartek) do 2 stycznia 2011 r. (niedziela), zajęcia w szkole nie odbywały się. Charakter tych wpisów, używane przez ich autora zwroty (np. "z edukacyjno-molestacyjnym pozdrowieniem mgr inż. P.P"; "W ten wigilijny poranek [...] w tej wzorowej pod każdym względem placówce oświatowej pod światłym przewodnictwem wzorowo kierującego tym zespołem naszego nieomylnego Pana Dyrektora R.T.[...]"; "z traumatycznym pozdrowieniem – wychowawca II gim P.P."), nawiązywanie do zdarzeń, które miały mieć miejsce dnia 20 grudnia 2010 r., jak i wiele dni wcześniej "13 XII 2010"; "9 XII 2010"; "8 XI 2010"; "19 XI 2010" wskazują, że działania te nie miały na celu łagodzenia konfliktów, lecz były narzędziem eskalacji sporów. W tej sytuacji – wbrew ocenie Burmistrza - to niezwykła i nie mieszcząca się w celach wychowawczych szkoły aktywność P. P., a nie R. T., doprowadziła do eskalacji konfliktu personalnego i zaangażowania w konflikt innych członków społeczności szkolnej, w tym małoletnich uczniów.

O tym, że osobą eskalującą konflikt w Zespole Szkół nie był Dyrektor, lecz P. P., wskazuje uporczywe, codzienne (w dniach od 18 grudnia 2010 do 29 grudnia 2010 r., a w dniach 19 grudnia, 20 grudnia, 25 grudnia 2010 r. dwa razy dziennie) wysyłanie przez P. P. korespondencji elektronicznej do rodziców M. P. (o treści nie nacechowanej pedagogiczną troską i rozwagą), jak i zorganizowanie w trakcie godziny do dyspozycji wychowawcy dnia 7 stycznia 2011 r. w klasie II gimnazjum lekcji, w trakcie której poddawał uczniów olbrzymiej presji psychicznej, zadawał uczennicom krępujące pytania, np. "Czy lubisz być dotykana przez M.?". Sytuacja taka prowadziła do budzenia niechęci wobec niepełnosprawnego kolegi; wymuszał odpowiedzi od uczniów. Żądanie od uczniów odpowiedzi na pytania, "Czy jesteś z mojej obrony zadowolona? A czy jesteś zadowolona z obrony przez pana dyrektora?" stawiały uczniów w niedopuszczalnej wychowawczo sytuacji; wymuszały konieczność oceny i wartościowania jako lepsze i gorsze zachowań nauczycieli tej szkoły, gdy jeden z ocenianych pełni funkcję dyrektora szkoły. Za takie działanie Komisja Dyscyplinarna dla nauczycieli przy Wojewodzie Wielkopolskim orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], uznała obwinionego P. P. winnym zarzucanych Mu czynów i na podstawie art. 75 ust. 1 i art. 76 ust. 1 pkt 1 Karty nauczyciela wymierzyła P. P. karę nagany z ostrzeżeniem. Na rozprawie dnia [...] kwietnia 2011 r. obrońca z wyboru P. P. – adwokat A. Cz., zgodził się z zarzutami i uznał karę zaproponowaną przez rzecznika dyscyplinarnego jako adekwatną do popełnionych przez obwinionego czynów; wniósł o odstąpienie od dalszego postępowania dowodowego, a obecny na rozprawie P. P. wyjaśnienia i wniosek swego obrońcy potwierdził (k. 129-128, 120 t. 1 akt administracyjnych). Dalszym przejawem eskalowania konfliktu w środowisku Zespołu Szkół ze strony P. P. było używanie w trakcie rozmowy telefonicznej dnia 14 lutego 2011 r. przez P. P. obraźliwych słów wobec nauczyciela K. J., która po P. P. przejęła obowiązki wychowawcy klasy II gimnazjum (k. 83-83v t. 1 akt administracyjnych).

II. Nietrafnym jest ocena Burmistrza o nie podejmowaniu właściwych działań wobec jednego z uczniów Zespołu Szkół, mimo posiadania od listopada 2010 r. wiedzy o licznych zdarzeniach z udziałem tego ucznia i powściągliwości w powiadamianiu odpowiednich organów o tych zdarzeniach. Sformułowanie zawarte w uzasadnieniu zarządzenia z 1 lipca 2011 r., ("wykazał powściągliwość w powiadomieniu odpowiednich organów o ww zdarzeniach"), jest odzwierciedleniem sformułowania zawartego w piśmie Prokuratora Rejonowego we W. z [...] lutego 2011 r. [...] (k. 19, 142 t. 1 akt administracyjnych). Sformułowanie to jest charakterystyczne dla organów, realizujących swe zadania ustawowe zgodnie z procedurami ustawowymi (bowiem w tego typu sytuacjach organy ochrony prawnej podejmują działania po powiadomieniu) i dopiero wówczas mogą ocenić, czy zachodziły znamiona czynu zabronionego przez prawo. Nieadekwatne to sformułowanie, zaczerpnięte z pisma Prokuratora z [...] lutego 2011 r., następnie było wielokrotnie powtarzane w szeregu dokumentach (k. 78-77, 39-38, 31-30 t. 2 akt administracyjnych).

Tymczasem sytuacje wychowawcze wymykają się procedurom ustawowym, bowiem inne są cele przyświecające wychowawcom ("Najważniejszym zadaniem kształcenia jest uczynić ludzkim drugiego człowieka" Jan Amos Komenski – cytat z dyplomu Burmistrza dla Dyrektora z 14 października 2010 r.; k. 12 akt sądowych), a inne organom ścigania. Burmistrz nie zadał sobie trudu oceny poszczególnych dowodów zebranych w sprawie, które przedstawiały zdarzenia w odmiennym świetle, niż przedstawiał je P. P.. W szczególności zatem Burmistrz nie odniósł się do faktów podniesionych w dokumencie zatytułowanym Dane z protokołu kontroli doraźnej dotyczącej mijania się z prawdą przez pana P. P. i załączonych doń odpisów dokumentów (k. 102-100 t. 1 akt administracyjnych).

Rzeczą niecelową i w kontekście narastającego konfliktu szkodliwą, było podjęcie działań przez P. P. działań dla uzyskania oceny uczniów i rodziców, celowości przyjęcia w 2008 r. M. P. do Zespołu Szkół. Ocena ta nie była uzasadniona – na uczniu M. P. ciąży obowiązek szkolny i ma prawo pobierać nauki w szkole publicznej. Skoro został przyjęty do szkoły innej niż rejonowa, to następnie rolą rodziców ucznia i nauczycieli zatrudnionych w szkole, było oddziaływanie wychowawcze na ucznia. Powszechnie znanym jest zjawisko, związane z przemianami obyczajowymi, że kłopoty wychowawcze z uczniami zdarzają się w istocie w każdej szkole (publicznej i niepublicznej; zwłaszcza na szczeblu gimnazjum) – nawet w państwach, w których nakłady na oświatę są wielokrotnie większe niż w Polsce. W przypadku M. P. oddziaływania wychowawcze podejmowane przez zespół nauczycieli były skuteczne, a zachowania tego ucznia były w granicach normy wiekowej aż do listopada 2010 r. Narastanie konfliktów z udziałem M. P. nastąpiło po ponad dwu latach poprawiających jego relacji z grupą rówieśniczą. Na to, że część nieadekwatnych zachowań M. P. była prowokowana przez rówieśników, w sposób przekonujący i zgodny z doświadczeniem życiowym wskazuje pismo R. T. z [...] marca 2011 r., wskazujące na ostracyzm, jakim spotkała się jej córka, gdy na lekcji wychowawczej "odważyła się powiedzieć, że nie wszystkie sytuacje z udziałem M. były przez niego zapoczątkowane. Czasami był on prowokowany przez kolegów. Od tego czasu nikt w klasie nie chce z córką rozmawiać". Następnie ów ostracyzm ze strony uczniów klasy II gimnazjum, dotknął brata Joanny T. – ucznia III klasy gimnazjum (k. 69 t. 1 akt administracyjnych).

Dyrektor uznał, że sytuacja, dotycząca relacji między M. P. a innymi uczniami klasy II gimnazjum ma charakter sytuacji wychowawczej, w której zastosowanie środków prawnych (powiadomienie policji i Sądu) jest jeszcze przedwczesne. Dyrektor i P. P. różnili się w diagnozie zachowań M. P. i rówieśników, przy czym P. P. jednoznacznie oceniał, że zachowania M. P. były przejawami molestowania seksualnego, a R. T. – oddany uczniom pedagog z 30 letnim stażem pedagogicznym (k. 74- 73 t. 2 akt administracyjnych), uważał że wskazywane przez P. P. zachowania, nie były molestowaniem seksualnym. Za trafnością oceny dokonanej przez R. T. przemawia jednoznaczna opinia Zespołu Opiniującego RODK z [...] 2011 r.; stanowisko A. i J. P. z [...] lutego 2011 r.; oświadczenie R. T. z [...] marca 2011 r.; notatka K. J. z 18 marca 2011 r.; oświadczenie I. S. z [...] marca 2011 r.; notatka J. z [...] stycznia 2011 r.; oświadczenia H. Sz.-P. z [...] lutego 2011 r.; oświadczenia J. C. z [...] lutego 2011 r.; oświadczenia V. N. i L. N. z 16 lutego 2011 r.; notatki K. J. z [...] lutego 2011 r. (k. 68, 70, 71, 72, 75, 76, 83 t. 1 akt administracyjnych).

Skoro nauczyciele dyżurujący podejmowali właściwe działania, zapobiegające negatywnym zachowaniom uczniów w trakcie przerw; nauczyciele wychowawcy prowadzili rozmowy z uczniami; rozmowy taki podejmował również Dyrektor, a zachowania M. P. nie przekraczały, w ocenie większości grona pedagogicznego Zespołu Szkół dopuszczalnych granic, to nie było podstaw do uznania, że Dyrektor z przekroczeniem prawa zaniechał powiadomienia odpowiednich organów o zdarzeniach z udziałem M. P., jak to błędnie ocenił Burmistrz w zarządzeniu z [...] lipca 2011 r. Burmistrz błędnie przyjął, że od listopada 2010 r. R. T. miał wiedzę o licznych zdarzeniach z udziałem jednego z uczniów. W istocie o kłopotach wychowawczych, sprawianych przez M. P. Dyrektor, jak i inni nauczyciele, mieli wiedzę od lutego 2008 r. Zarówno Dyrektor, jak i pozostali nauczyciele, w tym P. P. - wychowawca klasy, której uczniem był M. P., i pedagog, podejmowali przez ponad dwa lata, znaczące i zróżnicowane działania wychowawcze wobec M. P., jak i innych uczniów w klasie. Nie ulega wątpliwości, że w znacznym stopniu ciężar oddziaływania wychowawczego w tej materii spoczywał na barkach wychowawcy P. P. i pedagoga szkolnego V. P.-J. Długotrwałe oddziaływania wychowawcze przyniosły pozytywne rezultaty w okresie od lutego 2010 do listopada 2010 r. (k. 5 t. 1 akt administracyjnych). Wbrew ocenie Burmistrza, w okresie od listopada 2010 r. nie doszło do istotnej zmiany zachowania M. P. Doszło natomiast do radykalnej zmiany w zachowaniu P. P., który przestał oddziaływać wychowawczo na uczniów klasy II gimnazjum, a skupił się na eskalowaniu konfliktu z Dyrektorem, gdzie osią sporu było odmienne postrzeganie i nazywanie zachowań M. P. i zaognianie sporu, miast jego łagodzenia.

Nietrafny jest zarzut o braku współpracy Dyrektora z rodzicami (k. 7-8 t. 2 akt administracyjnych). Twierdzenie o utracie autorytetu przez Dyrektora jest dowolne. Zaufanie do instytucji buduje się na wielu płaszczyznach – w szczególności codzienną, wytrwałą pracą. Miernikiem zaufania do instytucji jest w szczególności chęć posyłania dzieci do danej szkoły; wyniki uzyskiwane przez dzieci w różnych konkursach, egzaminach etc.; zwracanie się do Dyrektora przez poszczególnych rodziców z wnioskami o podjęcie działań broniących ich dzieci przed postawą negatywną innych osób. Z zadań tych Dyrektor wywiązywał się dobrze.

III. Błędnie Burmistrz uznał, że Dyrektor dopuścił do podawania w księgach rachunkowych nierzetelnych danych. W istocie przeprowadzone postępowania sprawdzające nie wykazały podawania nierzetelnych danych, a jedynie nie przekazania na konto dochodów własnych szkoły po dniu 1 stycznia 2008 r. W istocie nie doszło do zawłaszczenia bądź utraty jakichkolwiek kwot, a kwoty przyjmowane z tytułu dochodów własnych szkoły były na bieżąco księgowane na arkuszu kalkulacyjnym Excel, przez główną księgową szkoły. Nie wykazano jakichkolwiek naruszeń w zakresie rozprowadzania podręczników szkolnych przez bibliotekę szkolną (k. 34- 22 t. 1 akt administracyjnych). Zgromadzenie nadwyżki gotówki w niewielkiej w istocie kwocie [...] zł, było skutkiem nieświadomych naruszeń przepisów formalnych. Burmistrz nie wykazał, by uchwała z [...] grudnia 2007 r. nr [...] Rady Miejskiej Gminy N. została prawidłowo przekazana Dyrektorowi bądź innego pracownika Zespołu Szkół (k. 127-126, 125, 124 t. 1 akt administracyjnych). Uchybienie przepisom formalnym było ze strony Dyrektora nieświadome; Dyrektor sam poinformował Burmistrza w rozmowie dnia [...] stycznia 2011 r. o gromadzeniu dochodów własnych szkoły w kasie pancernej od 2003 r. (k. 2 t. 1 akt administracyjnych).

Pobieranie uposażenia przez Dyrektora w części przekraczającej pensum było Burmistrzowi znane, skoro co roku aprobował arkusz organizacyjny szkoły i określał każdorazowo przy zmianie uposażenia wysokość wynagrodzenia Dyrektora – z uwzględnieniem "pensji zasadniczej dla podwyższonego pensum"; "4,5 godziny dydaktyczne przekraczające wymiar, razem 22,5 godz. – podwyższone pensum" (k. 59, 78, 79 akt sądowych). Dyrektor wdrożył zalecenia pokontrolne (k. 14 t. 1, k. 63 t. 2 akt administracyjnych).

Do uchybień przepisom formalnym, nakładającym obowiązki na organy, dochodzi w praktyce częściej – w szczególności Burmistrz z naruszeniem art. 85 w zw. z art. 88 usg nie doręczył Wojewodzie Wielkopolskiemu zarządzenia z [...] lipca 2011 r. (k. 156-152 t. 1 akt administracyjnych).

IV. Materialnoprawną podstawą wydanego przez Burmistrza dnia 1 lipca 2011 r. zarządzenia był art. 38 ust. 1 pkt 2 uso, stosownie do którego organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Decydującym dla określenia zgodności z prawem odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego jest prawidłowe dokonanie wykładni niedookreślonego pojęcia, jakim są "przypadki szczególnie uzasadnione" i jego odniesienie do stanu faktycznego konkretnej sprawy. Zastosowanie art. 38 ust. 1 pkt 2 uso zostało zawężone do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów pozostaje ono nie do przyjęcia (M. Pilich "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz" ABC Wolters Kluwer 2012 r., s. 518-519 uw. 5; wyrok NSA z 14.7.2004 r., OSK 493/04, OwSS 2005/3/69). W orzecznictwie sądowym przyjęto, że zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej szkoły, polegające na uchybieniach w dziedzinie jej rachunkowości lub innych zaniedbaniach dotyczących organizacji pracy szkoły, nie stanowią "szczególnie uzasadnionych przypadków" odwołania osoby z funkcji dyrektora szkoły (wyrok NSA z:25.2.2011r., I OSK 2018/10, Lex nr 816630; 9.7.20101 r., I OSK 525/10, Lex nr 595413; wyrok WSA w Gdańsku z 22.9.2011 r., III SA/Gd 250/11, Lex nr 1101349). Przypadkiem takim nie jest również "niespełniająca oczekiwań współpraca" dyrektora z organem, który powierzył mu stanowisko kierownicze, jako przesłanka nie spełniająca wymogu obiektywizmu i bezstronności (wyrok WSA w Gliwicach z 23.8.2011 r., IV SA/Gl 986/10, Lex nr 896441). W ramach pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" nie można rozumieć każdego możliwego naruszenia prawa, którego dopuścił się nauczyciel piastujący stanowisko kierownicze, tylko naruszenie obiektywnie istotne z punktu widzenia obowiązków związanych z wykonywaniem określonej funkcji, które na ogół pociąga za sobą konieczność zmiany personalnej z uwagi na należyte funkcjonowanie kierowanej przez danego nauczyciela placówki.

Odnosząc owe uwagi do rozpoznawanej sprawy, w postępowaniu Skarżącego jako Dyrektora Zespołu Szkół nie można dopatrzyć się wystąpienia szczególnie uzasadnionych przypadków przemawiających za zastosowaniem art. 38 ust. 1 pkt 2 uso i pozbawieniem Go funkcji dyrektorskiej. Z dokonanych powyżej ustaleń faktycznych wynika, że Skarżący nie popełnił zarzucanych Mu czynów zabronionych w postaci pobierania wynagrodzenia za pracę w zawyżonej wysokości. Brak należytego zabezpieczenia należących do Zespołu Szkół pieniędzy w kwocie [...] zł nie skutkował powstaniem jakiekolwiek szkody majątkowej. Środki finansowe były w sposób dokładny ewidencjonowane i rozliczane przez księgową Zespołu Szkół w zapisie komputerowym, programie Excel. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez Burmistrza nie uwzględniły zapadłych orzeczeń organów policji, Prokuratora Rejonowego we W. i Sądu Rejonowego we W.. Za niezasadne należało również uznać twierdzenia Burmistrza dotyczące nieprawidłowego kierowania przez Skarżącego Zespołem Szkół. Osiągane przez uczniów Zespołu Szkół dużo lepsze niż przeciętne wyniki w nauce, w konkursach humanistycznych, przyrodniczych i sportowych przemawiają za przyjęciem, że było to między innymi skutkiem prawidłowego kierowania przez Skarżącego Zespołem Szkół. Świadczy o tym również przyznana dnia [...] października 2010 r. Skarżącemu nagroda przez Burmistrza za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz dobra ocena pracy Skarżącego, wystawiona przez Kuratorium Oświaty w Poznaniu pismem z dnia [...] maja 2011 r., za okres Kierowania Zespołem Szkół od [...] marca 2008 r. do dnia [...] maja 2011 r. Przywołane przez Burmistrza w zarządzeniu z dnia [...] lipca 2011 r. okoliczności nie znajdują oparcia w stanie faktycznym sprawy. Dotychczasowa praca Skarżącego na stanowisku dyrektora Zespołu Szkół daje gwarancję prawidłowego wykonywania powierzonych mu obowiązków pod kątem prawidłowego wykonywania funkcji opiekuńczo-wychowawczych. W niniejszej sprawie nie zostały dowiedzione okoliczności wypełniające swą treścią klauzulę generalną "przypadków szczególnie uzasadnionych", o których stanowi art. 38 ust. 1 pkt 2 uoś (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.5.2001 r., II SA 3293/00, Pr. Pracy 2001, z. 9 , s. 41).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, wojewódzkich sądów administracyjnych i w doktrynie trafnie wskazuje się, że ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego, lecz winny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i udokumentowane w uzasadnieniu podjętej decyzji (uchwały, zarządzenia), wywód i argumentacja winny podlegać wnikliwej kontroli zarówno organów nadzoru, jak i sądu (odpowiednio – wyrok Sądu Najwyższego z 19.2.1997 r., III RN 3/97, akceptowany przez M. Pilicha – op. cit. s. 518). Zaskarżone zarządzenie tych wymogów nie spełnia.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) w pkt 1 wyroku stwierdził nieważność zarządzenia z dnia [...] lipca 2011 r.

W 2 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 ppsa określił, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu.