Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 62/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 18, art. 67a § 1, art. 89, art. 89 § 1, art. 89 § 2, art. 89 § 3, art. 91, art. 71a § 9, art. 71a
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 356, art. 356 § 1, art. 356 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zajętej i nieprzekazanej na rachunek organu wierzytelności oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako: Naczelnik) na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] prowadzi do majątku Stowarzyszenia A. (dalej jako: Stowarzyszenie) postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności pieniężnych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług.

2. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...], skierowanym do P. W. jako dłużnika zajętej wierzytelności, Naczelnik zajął należne Stowarzyszeniu wierzytelności pieniężne z tytułu umowy pożyczki z dnia [...] lipca 2016 r. zawartej pomiędzy P. W., a Stowarzyszeniem.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Naczelnik wezwał P. W. do udzielenia odpowiedzi na ww. zajęcie i przedłożenia kserokopii ww. umowy pożyczki oraz przekazania potwierdzeń dotychczas opłaconych kwot z tytułu otrzymanej pożyczki. Organ egzekucyjny wezwał ją również do zapłaty na konto organu kwoty 24.000,00 zł tytułem realizacji przedmiotowego zajęcia, ponieważ zgodnie z oświadczeniem B. W., pełniącego funkcję prezesa Stowarzyszenia z [...] stycznia 2021 r., po dokonaniu zajęcia taka kwota pożyczki została przez P. W. spłacona na rzecz pożyczkodawcy, a nie na rachunek organu egzekucyjnego, do czego – jak wskazał organ - była zobowiązana.

W odpowiedzi, pismem z [...] marca 2021 r. P. W. poinformowała organ egzekucyjny, iż kwotę 24.000,00 zł chciała przelać na konto Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. drogą elektroniczną. Technicznie nie było to możliwe, gdyż przelew identyfikowany był w bankowości elektronicznej jako "mój przelew podatkowy". Przekazała tę informację swojemu mężowi, który skontaktował się z pracownikiem urzędu skarbowego i otrzymał wyjaśnienie, iż powinien tę kwotę wpłacić za pomocą przekazu pocztowego. Wskazaną kwotę wypłaciła gotówką i przekazała mężowi w celu wpłaty na wskazane konto Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.

3. Naczelnik, na podstawie upoważnienia przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w zakresie wywiązywania się przez P. W. z obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności. Wyniki kontroli udokumentowane zostały protokołem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...] Kontrola wykazała, iż pożyczka została spłacona przez ww. w gotówce B. W., pełniącemu funkcję prezesa Stowarzyszenia, w następujących terminach i kwotach: 29 grudnia 2016 r. - kwota 8.880,00 zł, 30 grudnia 2017 r. - kwota 2.305,00 zł, 8 sierpnia 2019 r. – kwota 7.300,00 zł, 25 marca 2020 r. - kwota 7.115,00 zł, 15 lipca 2020 r. - kwota 400 zł, 30 listopada 2020 r. - kwota 24.000,00 zł. Ostatnia transza spłaty pożyczki w kwocie 24.000,00 zł została dokonana po skutecznym zajęciu wierzytelności z tytułu przedmiotowej pożyczki. Dodatkowo, Naczelnik zauważył, że w umowie pożyczki zawarty jest zapis zobowiązujący pożyczkobiorcę do zapłaty odsetek w wysokości 1,5 % w skali roku od dnia podpisania umowy do dnia zwrotu pożyczki. Zatem, z wyliczeń organu egzekucyjnego wynika, że P. W. powinna zapłacić Stowarzyszeniu z tytułu udzielonej pożyczki odsetki w łącznej wysokości 2.553,01 zł (zob. szczegółowe wyliczenie w uzasadnieniu decyzji.)

4. Pismem z dnia [...] września 2021 r. P. W. wniosła zastrzeżenia do protokołu z kontroli. W piśmie informuje, iż całość pożyczki spłaciła Stowarzyszeniu w dniu [...] listopada 2020 r. Podaje, że konsultowała się z pracownikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. informując go, iż nie ma możliwości zapłaty ze swojego konta bezpośrednio, ponieważ podając numer konta Pierwszego Urzędu Skarbowego automatycznie wpłata jest identyfikowana jako należność Odwołującej (osoby prowadzącej działalność gospodarczą) wobec Pierwszego Urzędu Skarbowego. Pozostała tylko możliwość wpłaty gotówkowej za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wpłata została dokonana na konto Pierwszego Urzędu Skarbowego i zdaniem P. W. w świetle przepisów prawa jest traktowana jako spłata należności wobec wierzyciela. Odnośnie odsetek od kwoty pożyczki, informuje, że wywiązała się z pożyczki całkowicie i nie jest winna żadnych dodatkowych należności.

5. Naczelnik postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] określił wysokość zajętej zawiadomieniem z dnia [...] października 2020 r. Nr [...] i nieprzekazanej na rachunek organu wierzytelności kwoty 26.553,01 zł, w tym kwota niezwróconej pożyczki w wysokości 24.000,00 zł oraz odsetki zgodnie z umową pożyczki w kwocie 2.553,01 zł.

6. Nie zgadzając się z powyższym, P. W. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika.

7. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej jako: DIAS) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Po przytoczeniu stosownych przepisów prawa organ odwoławczy stwierdził, że przepisy nakładały na Odwołującą obowiązek przekazania na rachunek organu egzekucyjnego kwoty w wysokości 24.000,00 zł stanowiącej ostatnią ratę spłaty pożyczki zaciągniętej w Stowarzyszeniu. DIAS wskazał, że z materiału dowodowego wynika natomiast, iż ostatnia transza pożyczki została przez P. W. wpłacona w dniu [...] listopada 2020 r. nie na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. , a na rachunek Stowarzyszenia. Kwotę tę Odwołująca wpłaciła po skutecznym doręczeniu przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu, które miało miejsce [...] października 2020 r.

Organ dodał, że P. W. jest również zobowiązana do zapłaty Stowarzyszeniu odsetek z tytułu udzielonej pożyczki. Obowiązek ten wynika wprost z zapisu § 3 pkt 1 zawartej umowy, zgodnie z którym "pożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę pożyczki wraz z odsetkami w wysokości 1,5 % w skali roku tj. 750 zł od dnia podpisania umowy do dnia zwrotu pożyczki".

W ocenie DIAS za wywiązanie się z obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności nie można uznać wpłaty dokonanej na rachunek organu egzekucyjnego "za pośrednictwem" męża Odwołującej - B. W. Do dokonania wpłaty zobowiązana była bowiem P. W. jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie jej mąż. Zdaniem organu odwoławczego od momentu skutecznego doręczenia Odwołującej zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nie mogła przekazywać należnej kwoty Zobowiązanemu lecz jedynie na rachunek organu egzekucyjnego.

DIAS zauważył przy tym, iż z dołączonego do zażalenia potwierdzenia wpłaty środków z konta i potwierdzenia przekazu pocztowego z [...] grudnia 2020 r. wynika, iż wpłat, na które się powołuje Odwołująca, B. W. dokonał w imieniu własnym, a wpłata ta dotyczyła spłaty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. Z informacji podanych przez Naczelnika we wniosku w sprawie zażalenia wynika, iż wpłaty te dokonane zostały przez B. W. celem wykonania ciążących na nim zobowiązań, jako na osobie trzeciej, po przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości Stowarzyszenia, zgodnie z decyzją Naczelnika z [...] sierpnia 2020 r. Nr [...] i w związku z toczącym się w stosunku do niego jako podejrzane go postępowaniem karnym skarbowym.

Organ odwoławczy zauważył, iż korespondencja e-mailowa, na którą powołuje się P. W. w zażaleniu była prowadzona nie z nią, a pomiędzy jej mężem B. W., a pracownikiem wieloosobowego stanowiska ds. karnych skarbowych Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. DIAS wskazał, że w żadnym punkcie korespondencji nie ma nawiązania do wątpliwości dotyczących sposobu w jaki Odwołująca powinna wywiązując się z obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności, wpłacić na rachunek bankowy Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. należną kwotę. E-mail jej męża z dnia [...] grudnia 2020 r. dotyczy "wywiązania się z (...) z ustaleń zawartych w protokole z dnia [...].08.2020 r.". Jak wskazał organ, protokół ten nie mógł dotyczyć kwestii związanych z przekazaniem przez P. W. wierzytelności, gdyż zostały one zajęte dopiero zawiadomieniem z [...] października 2020 r. Dlatego też pracownik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. poinformował męża Odwołującej o sposobach, w jaki może on opłacić powstałe w związku z przeniesieniem odpowiedzialności za zaległości Stowarzyszenia, w tym o możliwości spłaty w drodze przelewu pocztowego, informując przy tym, że jeżeli to będzie wpłata z konta P. W. to powinna być opisana jakiego i czyjego podatku dotyczy wraz z podaniem numeru sprawy [...] (postępowanie karne skarbowe). DIAS dodał, że pracownik nie informuje natomiast, iż może ona, wywiązując się tym samym z obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności, dokonać wpłaty na rachunek organu egzekucyjnego za pośrednictwem męża.

DIAS podkreślił, że zawiadomienie o zajęciu z [...] października 20201 r. jednoznacznie wskazywało na jaki rachunek bankowy Odwołująca powinna przekazać zajętą wierzytelność. Dlatego też organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. Zdaniem DIAS organ egzekucyjny wykazał, iż P. W. bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zastosowania nie znajdują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1740, dalej jako: k.c.). Nie mógł zostać tym samym naruszony art. 356 k.c.

8. Na powyższe postanowienie P. W. (dalej jako: Skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

9. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021 poz. 735, dalej jako: k.p.a.). - w związku z art. 18 u.p.e.a. - dokonane poprzez nieprawidłową, dowolną i niezgodną z logiką oceną zgromadzonego materiału dowodowego, która to w konsekwencji doprowadziła organy do wniosku, że płatność przelewem pocztowym na dane B. W. nie są stosownie do treści art. 356 § 1 k.c. wpłatą dłużnika wierzytelności (Skarżącej), co doprowadziło do wydania skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia.

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 71a § 9 u.p.e.a. w związku z art. 356 k.c. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Skarżąca uchylała się od obowiązku wynikającego z zajęć a wierzytelności i istnieją podstawy do wydania postanowienia w trybie tego przepisu, podczas gdy obowiązek ten został spełniony przez Skarżącą w sposób przewidziany dla tego rodzaju umów.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia DIAS oraz utrzymanego w nim w mocy postanowienia Naczelnika w całości i umorzenie postępowania, a także zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a podniesione przez stronę skarżącą argumenty nie mogą odnieść spodziewanego skutku.

2. Zakreślając ramy prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, iż zajęcie egzekucyjne wywołuje ten skutek, że organ egzekucyjny nabywa prawa do rozporządzania zajętym składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 1a pkt 18 u.p.e.a.) oraz wstępuje w prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji (art. 67a § 1 u.p.e.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, przy takim zajęciu dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu wobec organu egzekucyjnego zajętej kwoty, lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2005 r. III CK 161/05; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 lipca 2016 r., I SA/Gl 58/16; M. Faryna [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 89, LEX, a także R. Suwaj [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 67(a), LEX).

W myśl art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokość egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

Zgodnie z art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie czy uznaje zajętą wierzytelność (lit. a), czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania (lit. b), - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność (lit. c). Ponadto organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym na niej zabezpieczeniem (art. 89 § 3 pkt 2).

Dodać należy, że art. 91 u.p.e.a. upoważnia organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a. tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się do przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności, mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny - por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06.)

3. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] października 2020 r. Nr [...], skierowanym do Skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności, zajął należne Stowarzyszeniu wierzytelności pieniężne z tytułu umowy pożyczki z [...] lipca 2016 r. zawartej pomiędzy Skarżącą, a Stowarzyszeniem.

4. Istota sprawy sprowadza się więc do oceny czy Skarżąca, będąca dłużnikiem zajętej wierzytelności, skutecznie wywiązała się z obowiązku przekazania na rachunek organu wierzytelności wynikającej z ww. umowy pożyczki w kwocie 26.553,01 zł, w tym kwoty stanowiącej ostatnią ratę pożyczki w wysokości 24.000,00 zł oraz odsetki od pożyczki w kwocie 2.553,01 zł.

W ocenie autora skargi w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajdą ogólne zasady spełniania zobowiązań, a konkretnie art. 356 k.c. Z tego poglądu Skarżąca wywodzi, iż nie miała obowiązku przekazania należnej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w sposób bezpośredni, lecz mogła to uczynić za pośrednictwem osoby trzeciej (zobowiązanego Stowarzyszenia, którego prezesem jest prywatnie mąż Skarżącej), stosując przy tym wspomnianą normę art. 356 § 1 k.c. Ponadto, wtórną kwestią pozostaje to, czy wpłata dokonana na rachunek organu przez ww. osobę trzecią była w rzeczywistości przeznaczona na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez organ podatkowy, a szczegółowo wskazanymi w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 6 października 2020 r.

5. Zdaniem składu orzekającego, wbrew ocenie autora skargi, w sprawie zawisłej przez Sądem nie może znaleźć zastosowania norma wynikająca z art. 356 k.c. Należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem, wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy to wynika z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia. W ocenie Sądu jako prawidłowe należy uznać stanowisko organu egzekucyjnego, iż od momentu skutecznego doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu jest on zobowiązany do przekazania należnej od niego kwoty nie zobowiązanemu (w sprawie niniejszej - Stowarzyszeniu), a na rachunek organu egzekucyjnego. Zgodzić się należy z DIAS, że nie mają w tej sytuacji zastosowania przepisy kodeksu cywilnego odnoszące się do braku obowiązku osobistego świadczenia dłużnika. Sąd stoi na stanowisku, że w tym zakresie przepisy ustawy egzekucyjnej, zwłaszcza art. 89 § 1 u.p.e.a., ograniczają możliwy zakres działania dłużnika zajętej wierzytelności poprzez nałożenie na niego obowiązku przekazania należnej od niego kwoty wierzytelności w sposób bezpośredni, na rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

6. Należy podkreślić, że stanowisko powyższe nie stoi w sprzeczności z tezami zawartymi w powoływanych przez stronę skarżącą wyrokach NSA z dnia 29 lipca 2021 r., II FSK 3812/21 oraz z dnia 7 kwietnia 2021 r., III FSK 2936/21. Istnieją bowiem sytuacje, w których organ egzekucyjny, oceniając podstawę do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania, musi mieć na uwadze różnego rodzaju instytucje prawa cywilnego, w tym odnoszące się do prawa zobowiązań. Przykładowo, jak wskazał NSA we wspomnianym wyroku III FSK 2936/21 – "bezpodstawne uchylanie się", o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., należy intepretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia np. przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia czy też nieistnienia wierzytelności. Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, iż powyższe instytucje prawne muszą być oceniane przez pryzmat przepisów kodeksu cywilnego oraz treści konkretnych umów.

7. Jednakże, w sprawie niniejszej, o ile wstąpienie przez Naczelnika w prawa i obowiązki Stowarzyszenia w zakresie realizacji umowy pożyczki (zob. art. 67a § 1 u.p.e.a.) nie zmieniło charakteru tego stosunku prawnego, a więc dalej mamy do czynienia z umową pożyczki, co zresztą potwierdza organ egzekucyjny w swoich wywodach, to jednak obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności w zakresie przekazania należnej kwoty wierzytelności uregulowane są w sposób wyczerpujący i kompleksowy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uniemożliwia zastosowanie w tym przypadku art. 356 k.c. w zakresie, który dopuszcza spełnienie świadczenia dłużnika zajętej wierzytelności poprzez osobę trzecią. Tym bardziej nie sposób tego uczynić poprzez zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., wobec którego prowadzona jest egzekucja administracyjna i którego wierzytelność, będąca przedmiotem rozporządzenia przez dłużnika zajętej wierzytelności, została zajęta przez organ egzekucyjny. Taka konfiguracja przeczyłaby celowi samego zajęcia, które służyć ma wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 1a pkt 18 u.p.e.a.). Chodzi bowiem o zapobiegnięcie sytuacji, w której zobowiązany wszedłby w posiadanie wierzytelności objętej tymże zajęciem.

8. Dopuszczenie poglądu prezentowanego przez autora skargi stwarza ryzyko wystąpienia sytuacji jak w sprawie niniejszej, kiedy to zobowiązany otrzymaną od dłużnika zajętej wierzytelności kwotę przeznacza nie na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi wymienionymi w zawiadomieniu o zajęciu, ale innych zobowiązań, np. związanych z przeniesieniem odpowiedzialności za zaległości podatkowe i w związku z prowadzonym postępowaniem karno-skarbowym, jak to miało miejsce w stanie faktycznym sprawy w stosunku do B. W. - prezesa zarządu zobowiązanego Stowarzyszenia i męża dłużnika zajętej wierzytelności P. W.. Uznanie przez organ egzekucyjny takiej wpłaty jako realizację przez dłużnika zajętej wierzytelności obowiązku przekazania kwoty wierzytelności na rachunek organu egzekucyjnego mogłoby zniweczyć cel danego zajęcia, a w konsekwencji doprowadzić do nieskuteczności całego postępowania egzekucyjnego. Dodać należy, iż fakt przeznaczenia przez B. W. kwoty 24.100 zł nie na poczet realizacji obowiązku z art. 89 § 1 u.p.e.a. (nałożonego na jego małżonkę), lecz w celu spłaty jego własnego zobowiązania w podatku CIT za 2016 r. w związku z prowadzonym postępowaniem karno-skarbowym, wprost wynika z dołączanej do zażalenia korespondencji mailowej B. W. z pracownikiem organu oraz polecenia przelewu ww. kwoty z jego konta, datowanego na [...] grudnia 2020 r., w którym w polu 13 "Identyfikacja zobowiązania" wpisano sygnaturę postępowania karno-skarbowego [...].

9. Reasumując, trafnie wskazuje DIAS, że do dokonania wpłaty zobowiązana była P. W. jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie prezes zarządu zobowiązanego Stowarzyszenia. Od momentu skutecznego doręczenia zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należne kwoty Skarżąca mogła przekazywać jedynie bezpośrednio na rachunek organu egzekucyjnego. Z materiału dowodowego wynika zaś, iż środki pieniężne zostały przekazane w dniu 30 listopada 2020 r. (a więc już po skutecznym zajęciu wierzytelności z tytułu pożyczki) na rzecz Stowarzyszenia.

10. Mając powyższe na uwadze, zdaniem składu orzekającego organ egzekucyjny wykazał, iż strona skarżąca bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut skargi dot. naruszenia przez organ art. 71a § 9 u.p.e.a.

11. Rację należy przyznać organowi egzekucyjnemu, iż z uwagi na treść art. 67a § 1 u.p.e.a. B. W., działając w imieniu Stowarzyszenia, nie mógł po dacie zajęcia wierzytelności z tytułu umowy pożyczki dysponować tą wierzytelnością, w tym odstępować od uregulowania przez Skarżącą należnych odsetek za zwłokę, które wynikały z treści tejże umowy. Z tego względu w mocy pozostał obowiązek zapłaty odsetek w wysokości 1,5 % w skali roku od dnia podpisania umowy do dnia zwrotu pożyczki. Organ prawidłowo obliczył wysokość tych odsetek i zasadnie uwzględnił kwotę 2.553,01 zł w postanowieniu o wysokości nieprzekazanej kwoty.

12. Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że braku osobistej zapłaty kwoty wierzytelności nie sposób tłumaczyć tym, że bankowość elektroniczna identyfikowała płatność jako indywidualną należność Skarżącej wobec Naczelnika, albowiem jeśli rzeczywiście jest tak, jak wskazuje Skarżąca w zastrzeżeniach do protokołu, że system bankowy przekierowywał ją na indywidulany profil podatnika, to oprócz przelewu internetowego Skarżąca miała możliwość dokonania zapłaty za pomocą przekazu pocztowego (o ile osobista płatność w kasie urzędu rzeczywiście była niemożliwa z uwagi na obostrzenia związane z pandemią COVID-19).

13. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd ocenił przeprowadzone postępowanie szerzej niż tylko przez pryzmat art. 80 k.p.a., którego dotyczył zarzut autora skargi. Należy przypomnieć, iż zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.).

Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Powyższe winno mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie w zgodzie z ww. standardami. Kierując się zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego wynikającą z art. 7 i art. 80 prawidłowo oceniły fakt uchylenia się przez Skarżącą od przekazania zajętej wierzytelności na rachunek organu egzekucyjnego.

14. Mając więc na uwadze fakt, że podniesione w skardze zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw, a Sąd nie dostrzegł również z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić w całości, co Sąd uczynił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.