Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 344/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w T. z [...] listopada 2015 r. , 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu M. K. w T. na rzecz J. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK w T. (dalej "OKS") decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego – J. C. z dnia [...] października 2015 r. nie przyznała mu stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016, motywując to tym, że uzyskał on 41,739 punktów, zaś liczba punktów uprawniająca do przyznania tego stypendium na kierunku wynosiła 44,107 punktów.

Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu powołał się na fakt, że w roku akademickim 2014/2015 brał udział w 5 międzynarodowych konferencjach, co nie zostało uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku. Do wniosku załączył załączniki dokumentujące jego osiągnięcia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] podpisaną przez Prorektora ds. Studenckich i P. Kadrowej Uniwersytetu M. K. w T. Collegium Medium w B. Rektor utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zasady przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.). Art. 181 ust. 1 wymienionej ustawy stanowi, że stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

Prorektor wskazał, że szczegółowe zasady przyznawania stypendiów rektora dla najlepszych studentów zostały ustalone w Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom UMK. § 28 ww. Regulaminu mówi, że prawo do stypendium rektora ustala się na podstawie wniosku studenta, do którego student dołącza dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe. Prorektor podał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium na podstawie średniej ocen. Nie ujął innych osiągnięć i nie dołączył żadnych dodatkowych dokumentów. Zgodnie z § 8 ust. 6 pkt 2), § 8 ust. 8 w/w Regulaminu ustalono, że do otrzymywania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016 uprawnionych jest 8% studentów danego kierunku studiów. Na podstawie § 31 ust. 4 wymienionego Regulaminu stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznaje się wg listy rankingowej. Prorektor stwierdził, że uzyskana liczba punktów oraz pozycja na liście rankingowej nie kwalifikują skarżącego do otrzymania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016. Powoływanie się w odwołaniu na dodatkowe osiągnięcia, o uwzględnienie, których nie ubiegał się skarżący w pierwotnym wniosku, nie może mieć wpływu na przyznanie stypendium.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił obu decyzjom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dające podstawę do jego wznowienia. Skarżący podniósł, iż w wyniku zmiany w Regulaminie ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom UMK w Toruniu dokonanej Zarządzeniem nr 71 Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 02 czerwca 2015 r. polegającej na zrezygnowaniu z punktowania uczestnictwa w konferencji międzynarodowej bez referatu lub posteru/uczestnictwa w międzynarodowym plenerze przy ustalaniu prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów, nie uzyskał stypendium. Skarżący podniósł, iż w roku akademickim 2014/2015 wziął udział w 5 punktowanych konferencjach. W jego ocenie, gdyby punkty za uczestnictwo w międzynarodowej konferencji zostały doliczone do jego średniej ze studiów, to otrzymałby wnioskowane stypendium. Poza tym skarżący stwierdził, że została naruszona zasada retroaktywności oraz że pod decyzją organu I instancji powinni się podpisać wszyscy członkowie OKS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów aniżeli podniesionych przez skarżącego.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada legalność zaskarżonego aktu, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek, dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia) nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Przedmiotem skargi jest prawidłowość rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016.

Podstawą materialnoprawną rozpoznawanej sprawy były przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom UMK w Toruniu (Zarządzenie nr 192 Rektora UMK z dnia 6 października 2014 r. ze zm.).

Stosownie do treści art. 173 ust. 1 ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego; 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium rektora dla najlepszych studentów 4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. W myśl zaś postanowień art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przepis art. 174 ust. 4 ustawy stanowi, że środki z dotacji, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 7 i ust. 4, przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni stanowią nie więcej niż 40% środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi.

Z kolei przepis art. 186 ust. 1 ustawy stanowi, iż szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Ze wskazanych powyżej regulacji wynika, że podstawą rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów są nie tylko przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym, mającym swoje umocowanie w tej ustawie.

W przypadku stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest ono przyznawane na wniosek studenta przez rektora - art. 176 ust. 1 ustawy. Rozstrzygnięcie organu o przyznaniu, bądź odmowie przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją administracyjną w indywidualnej sprawie studenta, a zatem na zasadzie art. 207 ust. 1 ustawy, do tych decyzji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne, co przesądza przepis art. 207 ust. 2 ustawy. Na zasadzie art. 176 ust. 2 ustawy, od decyzji rektora, przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tym przypadku - stosownie do art. 207 ust. 2 ustawy - stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Powyższe kompetencje ustawowe rektor może przekazać innym podmiotom. Przeniesienie kompetencji rektora powoduje przejęcie kompetencji do rozstrzygania sprawy z zakresu właściwości jednego organu do właściwości innego.

W myśl art. 176 ust. 3 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego rektor przekazuje uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, komisji stypendialnej, a w zakresie rozpatrywania wniosku, o czym stanowi ust. 2, odwoławczej komisji stypendialnej. Komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną powołuje rektor spośród studentów delegowanych przez właściwy organ samorządu studenckiego i pracowników uczelni. Komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne są organami kolegialnymi, a ich decyzje podpisują przewodniczący komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 4 ustawy).

Wskazać należy, że w myśl art. 207 ust. 1 i 4 ustawy, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną w sprawie stypendium rektora dla najlepszych studentów, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Organy uczelni jednoosobowe, jak i kolegialne, nie mogą zatem w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1304/11). Dlatego też, w realizacji ogólnych reguł postępowania, konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i własnego interesu strony (art. 6 i 7 k.p.a.), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Organy prowadzące postępowanie administracyjne, w myśl art. 11 k.p.a., na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i winny dołożyć należytej staranności w wyjaśnianiu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia (podobnie wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 15 października 2014 r., w spr. IV SA/Wr 251/14, w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2015 r., w spr. III SA/Łd 199/15, w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r., w spr. III SA/Lu 597/14).

OKS w swej decyzji podał, że skarżący uzyskał 41,739 punktów zaś liczba punktów uprawniająca do przyznania tego stypendium na kierunku wynosiła 44,107 punktów. Skład orzekający pragnie zaznaczyć, że zgodnie z § 31 ust. 6 ww. Regulaminu minimalna liczba punktów uprawniająca do ubiegania się o przyznanie stypendium rektora wynosi 40 punktów, którą jak wynika z powyższego skarżący uzyskał. To że, w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł również przepis § 31 ust. 4 Regulaminu stwierdzający, że stypendia naukowe przyznaje się według listy rankingowej i że zgodnie z § 8 ust. 6 pkt 2), § 8 ust. 8 ww. Regulaminu ustalono, że do otrzymywania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016 uprawnionych jest 8% studentów danego kierunku studiów nie zostało w obu decyzjach w ogóle wyjaśnione. Tym bardziej, że z § 8 ust. 7 Regulaminu wynika, że liczba stypendiów rektora dla najlepszych studentów na danym kierunku studiów nie może być większa niż 10 % liczby studentów tego kierunku wg stanu na dzień 15 października. Próżno szukać w treści uzasadnień decyzji obu organów wyjaśnienia zaistniałego stanu rzeczy. Skarżący z treści uzasadnień decyzji powinien powziąć wiadomość nie tylko, w jaki sposób została stworzona lista rankingowa, ale również i to na podstawie, jakich ustaleń uznano, że uprawnionych do otrzymania spornego stypendium jest 8% studentów danego kierunku studiów, a nie 10 %.

Poza tym zarówno OKS, jak i Rektor, w swych decyzjach przyjęli, że skarżący uzyskał liczbę 41,739 punktów, nie osiągając tym samym minimalnej liczby punktów i nie kwalifikując się do uzyskania stypendium dla wyróżniających się studentów bez jakiegokolwiek przedstawienia sposobu wyliczenia tych punktów, a to nie pozwala na zbadanie przez sąd prawidłowości ustalenia tej średniej, jako podstawowego kryterium przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Z tego względu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Podkreślić dalej należy, że działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Na mocy art. 11 k.p.a. winny też wyjaśniać stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Dlatego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także odnieść się do podniesionych w sprawie zarzutów.

Tym zasadom organ rozpoznając sprawę nie sprostał.

Treść uzasadnienia obu decyzji nie zawiera ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego. Stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niezwykle ogólnikowe i w ogóle nieodnoszące się do zarzutów podniesionych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też takie uzasadnienie odmowy przyznania przedmiotowego stypendium jest niewystarczające i nie może zostać zaakceptowane z punktu widzenia praworządności.

W okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przeprowadzenia przez organ wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji braku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane nieprawidłowości uniemożliwiły równocześnie sądowi dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ stanowiska, a przez to także kontrolę zaskarżonej decyzji, co do przesłanek rozstrzygnięcia.

W konsekwencji powyższych uwag, zaskarżone decyzje organów rozpoznających sprawę uznać należało za naruszające przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższych rozważań, których skutkiem jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji OKS, w niniejszej sprawie Sąd ujawnił także inne wady procedowania przez OKS.

Jak wcześniej wspomniano, zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ustawodawca zdecydował o "odpowiednim" stosowaniu przepisów k.p.a., bowiem było to konieczne ze względu na szczególny charakter postępowania przed organami szkoły wyższej, skłaniający do przyjęcia pewnych odstępstw od przepisów k.p.a. Ewentualne odstępstwa od stosowania przepisów k.p.a. dotyczą szczegółowych kwestii związanych z realizacją trybu i zasad ich przyznawania uregulowanych przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym.

Podkreślić jednak należy wyraźnie, że organy orzekające w sprawach o przyznanie stypendium nie mogą w sposób dowolny stosować podstawowych przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności tych spośród nich, które zapewniają przejrzystość postępowania w poszczególnych sprawach i zachowanie gwarancji proceduralnych. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. nie zwalnia bowiem organu od obowiązku zachowania minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Oznacza to, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne podstawowe cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego wymagania, między innymi w odniesieniu do ustawowych elementów decyzji administracyjnej, wynikających z art. 107 § 1 k.p.a.

Przepis ten określa strukturę decyzji administracyjnej i jej składniki. Według tego przepisu decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie organu administracji publicznej, a także podpis osoby upoważnionej do jej wydania, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego tej osoby. Z treści art. 107 § 1 k.p.a. wynika zatem, że oznaczenie organu przez podanie jego nazwy oraz podpisanie decyzji przez osobę upoważnioną do wydania decyzji nie jest wystarczające. Należy podać także imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do wydania decyzji. Dopiero w ten sposób realizuje się zasadę dokładnego określenia organu. Wówczas bowiem, znana staje się nie tylko nazwa organu, ale także osoba, która działa jako organ, albo działa z upoważnienia osoby wykonującej funkcję organu.

Obowiązek prawidłowego określenia organu dotyczy nie tylko organów monokratycznych, ale także organów kolegialnych. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przepis art. 107 § 1 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że w przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny, w treści decyzji organ ten powinien być oznaczony poprzez wyraźne wskazanie wszystkich osób wchodzących w jego skład i biorących udział w wydaniu decyzji.

Zaznaczyć również trzeba, że z obowiązku identyfikacji personalnej (z imienia i nazwiska) osób wchodzących w skład organu kolegialnego, który wydał decyzję, nie zwalnia okoliczność, że w niektórych przypadkach (tak jak w badanej sprawie) przepisy ustawy (art. 177 ust. 4) pozwalają na złożenie podpisu tylko przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego organu kolegialnego. Nadal bowiem obowiązuje wymóg dokładnego określenia organu (art. 107 § 1 k.p.a). W związku z tym w decyzji oprócz nazwy organu kolegialnego powinny być wymienione z imienia i nazwiska wszystkie osoby wchodzące w jego skład, biorące udział w wydaniu decyzji, mimo że szczególny przepis ustawy zwolnił te osoby - z wyjątkiem przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego - z obowiązku podpisywania decyzji. Z treści § 5 ust. 13 Regulaminu wynika jednoznacznie, że przewodniczący komisji stypendialnej kieruje pracami komisji, podpisuje decyzje wydawane przez komisję stypendialną. Przewodniczący komisji może upoważnić wiceprzewodniczących do podpisywania decyzji.

Nie oznacza to jednak, że w takim przypadku organ będący organem kolegialnym, zwolniony jest z obowiązku wskazania swego składu osobowego, to jest członków organu, którzy brali udział w podejmowaniu decyzji.

Zatem w przypadku organów kolegialnych, tylko wymienienie składu osobowego tego organu w treści decyzji, czyni zadość wynikającemu z art. 107 § 1 k.p.a. obowiązkowi dokładnego określenia organu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016 r., I OSK 3341/15).

W badanej sprawie decyzja z dnia [...] listopada 2015 r., jak wynika z nagłówka, została wydana przez OKS. Podpis pod decyzją złożył z up. Przewodniczącego OKS – M. O. - co w świetle treści § 5 ust. 13 Regulaminu należy uznać za nieprawidłowe, ponieważ osoba ta z całą pewnością nie jest przewodniczącym. Poza tym nie tylko nie wiadomo jaką pełniła funkcję, ale czy wchodzi w ogóle w skład OKS. Analiza treści decyzji, w obszarze jej ustawowych elementów, prowadzi zatem do wniosku, że organ ją wydający nie został prawidłowo oznaczony, bowiem nie zostały w niej wymienione osoby ze składu OKS, biorące udział przy wydawaniu kontrolowanej decyzji. Nie wiadomo więc, czy w pracach Komisji i wydaniu decyzji brała udział wymagana liczba członków organu kolegialnego (§ 5 ust. 14 Regulaminu), ani którzy spośród członków Komisji brali udział w wydaniu decyzji. Należy również nadmienić, że do akt sprawy nie został dołączony protokół z posiedzenia komisji (§ 5 ust. 16 Regulaminu).

Ostatecznie trzeba stwierdzić, że nie sposób zaaprobować takiego stosowania przez organ przepisów postępowania, które nie daje stronie oraz sądowi kontrolującemu decyzję możliwości stwierdzenia w sposób całkowicie niewątpliwy, jaki był skład organu, który wydał decyzję. Taką pewność daje jedynie wymienienie członków organu w treści decyzji, czego jednak organ nie dopełnił.

Mając powyższe na uwadze, decyzja organu kolegialnego, w której nie wymieniono składu osobowego organu oraz do której nie załączono odpowiadającego prawu protokołu z posiedzenia tego organu, musi być zakwalifikowana jako wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a.

Poza tym należy zauważyć, że strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji przez OKS. Zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy w postępowaniu zakończonym wydaniem obecnie skarżonej decyzji należało stosować odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. W myśl art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez ten organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie będą miały zastosowania takie przepisy jak art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 138 § 2. Pozostałe przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się wprost (v. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski. Wydanie 11. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2011, str. 490).

Według § 34 ust. 2 Regulaminu od decyzji rektora lub OKS nie służy odwołanie, jednakże student niezadowolony z decyzji może zwrócić się odpowiednio do rektora lub OKS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winien zostać rozpoznany przez OKS a nie przez Rektora o ile oczywiście OKS posiada dokument wskazujący na uprawnienie do rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium w ogóle. Skoro tego dokumentu w aktach sprawy brak to w tym stanie faktycznym, Sąd pozbawiony został możliwości dokonania oceny w zakresie właściwości organu (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 czerwca 2013 r., II SA/Op 131/13).

W tej kwestii Sąd pragnie podzielić stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2012 r., II SA/Wa 1068/12, że zgodnie z art. 175 ust. 4 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego, rektor przekazuje uprawnienia w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, odwoławczej komisji stypendialnej, to nie zmienia to faktu, że komisja ta działa jako organ, który przekazał jej swoje uprawnienia. Nie jest to upoważnienie do działania w jego imieniu, a przekazanie uprawnień temu organowi. Jeżeli od decyzji rektora (odwoławczej komisji stypendialnej) przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.), to oznacza to, że komisja ta w postępowaniu administracyjnym posiada status rektora, (ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.). Poza tym należy również zasygnalizować, że nie ma w stosunku do decyzji podejmowanych przez tę komisję zastosowania przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że przepisów k.p.a. o wyłączeniu organu i członków organu kolegialnego nie można interpretować w taki sposób, który uniemożliwiałby w istocie rozpoznanie środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie konsekwencje wywołałoby wyłączenie członków odwoławczej komisji stypendialnej od udziału w rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dodatkowo należy zważyć, że decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami może podpisać zarówno przewodniczący Komisji, jak i działający z jego upoważnienia wiceprzewodniczący.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że została naruszona zasada retroaktywności to należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2013 r., I OSK 929/13, którego argumentację skład orzekający w pełni podziela, w którym Sąd stwierdził, że decyzja o przyznaniu stypendium nie ma charakteru deklaratoryjnego, a konstytutywny. Z uwagi na specyficzny charakter decyzji o przyznaniu stypendium, podstawę faktyczną decyzji stanowią, co prawda wyniki uzyskane przez studenta w poprzednim roku akademickim, ale są one oceniane w dacie orzekania przez organ, który zobowiązany stosować stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. Art. 184 ust. 1 ustawy wyraźnie stanowi, że stypendia są przyznawane "w danym roku akademickim".

Bezsporną należało również uznać w okolicznościach faktycznych sprawy podnoszoną przez organ okoliczność, że wniosek został pierwotnie złożony bez wskazywanych przez skarżącego dodatkowych dokumentów.

Dodać także należy, iż dokumentacja przesłana sądowi w postaci luźnych kserokopii dokumentów nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Przesyłane sądowi akta postępowań, toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2008 r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205).

Reasumując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie powyżej zaprezentowane wywody, dokonają również wnikliwej analizy sytuacji skarżącego w zakresie uzyskanej przez niego średniej ocen branej pod uwagę przy ustalaniu osób uprawnionych do stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016. Sposób obliczenia przez Komisję punktacji przyznanej skarżącemu w celu rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie stypendium winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji "pierwszej instancji", tak aby strona miała możliwość przedstawienia swoich argumentów w ewentualnym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przeprowadzone w taki sposób postępowanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.

Kierując się powyższą oceną kontrolowanego postępowania, sąd, z powołaniem na przepis art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję OKS. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.