Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2111/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 9 , art. 30 ust. 1 pkt 3 , art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 36, art. 39 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 39
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. T. i L.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej K.p.a.) nakazał J. i L. T. rozbiórkę ogrodzenia działki zabudowanej oznaczonej nr ew. [...] położonej w B. wykonanego od strony drogi publicznej - ul. [...] w B.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 maja 2009 r. stwierdzono wykonanie ogrodzenia z cokołów i słupków ogrodzeniowych z cegły klinkierowej, przęsła drewniane działki zabudowanej nr ew. [...] od strony drogi publicznej tj. na długości 20,3 m wzdłuż pasa drogowego ul. [...] (zgodnie z protokołem wznowienia granic, jak również naniesionych punktów granicznych). Stwierdzono jednocześnie, że od strony południowej ogrodzenie przekracza o 0,90 m, a od strony północnej o 1,2 m linię pasa drogowego. Wpisem do protokołu inwestor oświadczył, że ogrodzenie wybudował 8 lat temu. Na wykonanie robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia inwestor nie posiada wymaganego prawem zgłoszenia.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 Prawa budowlanego (zgłoszenie budowy). Konieczność zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej we właściwym organie architektoniczno-budowlanym wynika z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, natomiast w przedmiotowej sprawie brak jest takiego zgłoszenia.

Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenia budowlane rozumie się urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że wykonane ogrodzenie, znajdujące się na zabudowanej działce, stanowi urządzenie budowlane związane z istniejącym budynkiem mieszkalnym, zatem zastosowanie w sprawie znajduje art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nie zaś art. 49b Prawa budowlanego dotyczący obiektów budowlanych. Ze względu na fakt, że roboty zostały wykonane, zakończone nie wstrzymuje się ich wykonania (art. 50 Prawa budowlanego).

Organ stwierdził, że nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie do wykonania określonych czynności (art. 51 ust. 1 pkt 2). Z zebranych bowiem w toku postępowania dokumentów wynika, że ogrodzenie wykonano w pasie drogowym drogi gminnej – ul. [...], na co zarządca drogi nie wyraził zgody (pismo Wójta Gminy B. z dnia 16 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 7 lipca 2009 r.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2007r. Nr 19, póz. 115 ze zm., zwanej daje o drogach publicznych) zabroniona jest lokalizacja w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego. Ogrodzenie stałe nie jest urządzeniem związanym z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego.

Z powyższych względów organ pierwszej instancji stwierdził, że nie jest możliwe doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, dlatego należało orzec ich rozbiórkę.

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2009 r. wniósł L. T.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołanie L. T., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie jest usytuowane na działce zabudowanej, należy, więc je traktować, jako urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, stąd też właściwym było zastosowanie procedury określonej w art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Podkreślił, że z akt sprawy administracyjnej wynika, że inwestor nie posiada zgłoszenia budowy przedmiotowego ogrodzenia oraz to, że po wznowieniu znaków granicznych okazało się, że ogrodzenie zlokalizowane jest w pasie drogowym drogi gminnej – ul [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1999r. sygn. akt IV SA/Wa 420/97, że "lokalizacja jakiejkolwiek inwestycji w pasie drogowym, która nie jest związana z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego bez zgody i to bezwarunkowej właściwego zarządu dróg jest niedopuszczalna".

Organ odwoławczy podkreślił, że naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 39 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy) podlega reglamentacji prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rzeczą organu jest ustalenie, czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czy też odmowa nałożeń takich obowiązków. W związku z powyższym organ pierwszej instancji zasadnie wydał nakaz rozbiórki ogrodzenia na działce nr [...] w B.

Wykładnia art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że w przypadkach zajęcia pasa drogowego, które stanowi również naruszenie przepisów Prawa budowlanego, obowiązek podjęcia działań w celu przywrócenia stanu poprzedniego spoczywa zarówno na zarządcy drogi, jak i na organach nadzoru budowlanego, natomiast w sytuacji naruszenia przepisów Prawa budowlanego decyzję podejmuje wyłącznie organ nadzoru budowlanego /Kotowski Wojciech, Kurzębski Bolesław; komentarz LEX/el.2004/.

W świetle powyższego nakaz rozbiórki ogrodzenia na działce nr [...] w B. organ odwoławczy uznał za zasadny.

Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. J. T. i L. T. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W skardze zarzucili "naruszenie przepisów prawa formalnego, mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania dowodów, co skutkowało dowolnym ustaleniem, iż ogrodzenie postawione przez nas i naszych sąsiadów przekracza linię graniczną pomiędzy naszą działką a drogą gminną, podczas, gdy my kwestionujemy granicę, a protokół wznowienia granic, na jaki powołują się organa administracji nie jest dokumentem przesądzającym o przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami i granice te mogą być jedynie prawnie potwierdzone w trybie przepisów o rozgraniczeniu nieruchomości (administracyjnie i sądownie), a Gmina nigdy nie posiadała nieruchomości poza linią posadowionego ogrodzenia, który to grunt był w naszym posiadaniu i naszych przedników prawnych. Braku poinformowania nas o rzeczywistym stanie sprawy oraz o istotnych okolicznościach prawnych i faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, uniemożliwienie nam czynnego udziału w sprawie, braku przesłuchania nas co do istotnych okoliczności sprawy, przebiegu granic i posiadania przez nas spornego pasa gruntu, co naruszyło nas słuszny interes oraz podważyło zaufanie do organów Państwa".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Stosownie do art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Do takich urządzeń ustawodawca zaliczył m.in. ogrodzenia.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga od inwestora dokonania zgłoszenia o zamierzonej budowie organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a więc budowa przedmiotowego ogrodzenia, w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o wykonaniu zgłoszenia.

Wobec powyższego, skoro przedmiotowe ogrodzenie znajdujące się na działce zabudowanej jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, gdyż jest związane z istniejącym na działce nr [...] obiektem budowlanym oraz inwestor nie dokonał przewidzianego prawem zgłoszenia, trafnie organ w zaskarżonej decyzji zastosował art. 51 prawa budowlanego.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowe ogrodzenie wykonano w pasie drogowym drogi gminnej – ul. [...] (działka nr ew. [...]) na co zarządca drogi nie wyraził zgody (pismo Wójta Gminy B. z dnia 16 kwietnia 2009 r.). Ulica [...] w B. została zaliczona do kategorii dróg gminnych na mocy uchwały Rady Gminy w B. Nr XXII/138/2000 z 26 września 2000 r. (k: 47-48 akt sądowych).

Zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych przesłanką do wydania decyzji orzekającej o przywróceniu pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności zachodzi wówczas, gdy mamy do czynienia z samowolnym zajęciem pasa drogowego. Samowolnym naruszeniem pasa drogowego jest zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami zezwolenia.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zabroniona jest lokalizacja w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczanie urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego. Ogrodzenie stałe nie jest urządzeniem związanym z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu drogowego.

Z powyższych względów organ w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdził, że nie jest możliwe doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i dlatego należało orzec ich rozbiórkę.

Orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodne, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 - Prawa budowlanego nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego, winien on być orzekany jedynie wówczas, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2005r., sygn. akt OSK 782/04).

Wskazać także należy, że w dniu 10 lipca 2008 r., w obecności stron zainteresowanych wznowieniem znaków granicznych, w tym skarżącego L. T., sporządzono protokół wznowienia granic. Wznowienie znaków granicznych zostało uregulowane w art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), zgodnie z którym przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone poprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. W przedmiotowej sprawie wznowienie znaków granicznych wykonano na postawie dokumentów ewidencyjnych (podziałowych) wsi B, operat podziału działki [...] nr ew. [...]. Wznowienie granic nie jest przeprowadzane ani w trybie administracyjnym, ani sądowym, a jest to jedynie techniczna procedura geodezyjna. W przypadku wznowienia granic nie ma możliwości zaistnienia sporu pomiędzy stronami na okoliczność przebiegu wznowionej granicy, gdyby jednak taki spór, zaistniał to należy zauważyć, że jest on rozstrzygany wyłącznie w trybie sądowym. Rozgraniczenie nieruchomości i wznowienie znaków granicznych są to dwa odrębne tryby. Rozgraniczenie nieruchomości jest procesem dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a jego celem jest określenie zasięgu prawa do własności do nieruchomości. Proces rozgraniczenia nieruchomości polega na ustaleniu przebiegu granic nieruchomości z przyległymi nieruchomościami przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów i wydaniu decyzji o rozgraniczeniu lub wydaniu orzeczenia o rozgraniczeniu przez sąd (art. 29, 33, 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.