Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1534/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: "Prezes Urzędu", decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", art. 7 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 z późn. zm.), dalej: "u.o.d.o.", umorzył postępowanie w sprawie skargi J. S. zamieszkałego w P. na nieprawidłowe przetwarzanie jego danych osobowych przez Wójta Gminy P., w zakresie jego imienia i nazwiska oraz elementów stanu majątkowego poprzez ich udostępnienie osobie nieuprawnionej.

W skardze z dnia 18 grudnia 2019 r. J. S. podniósł, że pracownik Urzędu Gminy P. udzielił informacji jego byłej żonie – E. S. o tym, że jest właścicielem samochodu marki [...]. Przy czym zaznaczył, że ta informacja była całkowicie nieprawdziwa, gdyż takiego składnika majątku nie posiada i już samo to naraziło go na konsekwencje finansowe. Stwierdził, że Urząd Gminy P. nie powinien przekazywać osobom trzecim jego danych osobowych z zasobu danych urzędowych.

Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny sprawy.

1. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej "Urząd" wpłynęła skarga na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Urząd Gminy P. Skarżący wskazał, że między nim a jego byłą żoną E. S. przed Sądem Rejonowym w J. [...] Wydziale Cywilnym toczy się sprawa o sygn. akt [...] o podział majątku wspólnego. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2018 r. E. S. oświadczyła, że w skład majątku wspólnego wchodzą trzy samochody - samochód [...],[...]oraz [...] - co do tego ostatniego E. S. wskazała, że nigdy go nie widziała, a informacje o nim uzyskała z Urzędu Gminy P.

2. Pismami z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezes Urzędu poinformował strony o wszczęciu postępowania i zwrócił się do Wójta Gminy P. o złożenie wyjaśnień w sprawie.

3. Wójt Gminy P. pismem z [...] stycznia 2020 r. poinformował Urząd oraz skarżącego o przekazaniu pisma Prezesa Urzędu, dotyczącego złożenia wyjaśnień w sprawie wraz ze skargą J. S. do Starostwa Powiatowego w P. jako organowi właściwemu do rozpatrzenia skargi.

Prezes Urzędu wydając decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. stwierdził, że w niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny wskazuje, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego skarżący uczynił zarzut udostępnienia jego danych osobowych przez Wójta Gminy P. w postaci imienia, nazwiska i składników majątku – osobie nieuprawnionej - jego byłej żonie E. S. Z wyjaśnień Wójta wynika, że nie przetwarza danych osobowych skarżącego we wskazanym zakresie. Wójt wskazał, że skarga skierowana do Prezesa Urzędu dotyczy skargi na działanie Punktu Kurierskiego Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w P., który funkcjonuje w Urzędzie Gminy P. na podstawie porozumienia zawartego ze Starostwem Powiatowym (porozumienie w sprawie udzielenia dotacji finansowej dla finansowania Punktu Kurierskiego funkcjonującego w siedzibie Urzędu Gminy P. załatwiającego sprawy rejestracji pojazdów oraz praw jazdy, dla których właściwy jest Starosta P.). W związku z tym, Wójt nie jest administratorem danych osobowych przetwarzanych w ww. Punkcie Kurierskim. Pracownik Punktu Kurierskiego, który miał udostępnił dane skarżącego osobie nieuprawnionej jest pracownikiem Starostwa Powiatowego, natomiast administratorem danych skarżącego w zakresie objętym skargą jest Starosta P.

Prezes Urzędu zwrócił uwagę, że z wyjaśnień Wójta wynika, że skarżący zwracał się już do Urzędu Gminy P. w tożsamej sprawy i skarga ta została przekazana do Starostwa, zgodnie z właściwością.

Prezes Urzędu, po dokonaniu powyższych ustaleń uznał, że nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, ponieważ postępowanie jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organom administracji na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Zdaniem Prezesa Urzędu, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie gdyż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że nie ma podstaw faktyczno-prawnych do wydania decyzji rozstrzygającej o indywidualnych uprawnieniach J. S. wynikających z prawa materialnego w zakresie przetwarzania przez Wójta Gminy P. danych osobowych, skoro Wójt nie przetwarza jego danych osobowych we wskazanym w skardze zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2020 r. J. S. zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące błędy polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w postaci niesłusznego przyjęcia tezy, że Wójt Gminy P. nie dopuścił się zarzucanych nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych, podczas gdy do takich nieprawidłowości w sposób oczywisty doszło, na co wskazywał w skardze, co doprowadziło do błędnego umorzenia sprawy.

Zdaniem skarżącego, Prezes Urzędu nierzetelnie zbadał stan faktyczny w jego sprawie, jednostronnie przyjmując jedynie twierdzenia zawarte w piśmie Wójta Gminy P. z dnia [...] stycznia 2020 r., który to organ ma ewidentny interes prawny w negowaniu podstaw złożonej skargi i oddalaniu od siebie wszelkich zarzutów co do udostępnienia jego danych osobowych na terenie Urzędu Gminy P.

Skarżący stwierdził, że Prezes Urzędu bez jakichkolwiek dalszych dociekań, prób należytego rozeznania sprawy i stanu faktycznego, okoliczności towarzyszących po prostu przyjął, że skoro Wójt Gminy P. twierdzi, że do naruszeń w Gminie nie doszło, to nie doszło. Organ nie wykazał jakichkolwiek starań co do krytycznego podejścia do odpowiedzi ze strony Wójta Gminy P.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że organ ochrony danych osobowych co do zasady nie może wykraczać poza żądanie sformułowane w skardze - jest związany treścią skargi. Zgodnie z treścią art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Prezes Urzędu rozpatruje skargi na działania konkretnych podmiotów wskazanych z nazwy i adresu siedziby bądź z imienia, nazwiska i adresu w przypadku osoby fizycznej.

Organ administracyjny związany jest więc żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowania. Zobowiązany jest do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ nie może z urzędu dokonać zmiany kwalifikacji tego żądania.

Prezes UODO, analizując skargę wniesioną przez skarżącego uznał, że nie zachodziła podstawa do wzywania go do usunięcia braków formalnych skargi w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zdaniem organu podanie skarżącego spełniało wymagania ustalone w przepisach prawa (art. 63 k.p.a.). Z pisma skarżącego złożonego do Prezesa Urzędu wprost wynika, że skarży on naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych przez Wójta Gminy P. i domaga się od Prezesa Urzędu przeprowadzenia kontroli oraz ustalenia prawidłowości przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych przez Urząd Gminy P.

Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nie był uprawniony do samodzielnego ustalenia i ewentualnej zmiany woli skarżącego, bowiem mogłoby to doprowadzić do modyfikacji żądania określonego przez skarżącego wbrew jego intencji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. skarżący zakwestionował stanowisko Prezesa Urzędu zajęte w odpowiedzi na skargę i podtrzymał dotychczasową argumentację kwestionującą zaskarżoną decyzję. Zwrócił się z wnioskiem do Sądu o przeprowadzenie dowodu poprzez odebranie bezpośrednio lub w formie pomocy sądowej w miejscu zamieszkania świadka, zeznań i wyjaśnień ze strony E. S., która w ramach postępowania nieprocesowego przed Sądem Rejonowym w J. [...] Wydziałem Cywilnym w sprawie o sygnaturze akt [...] zeznała w sposób całkowicie odmienny od okoliczności, jakie przedstawia Prezes Urzędu. Konfrontacja ta zdaniem skarżącego potwierdzi, że skarga i zarzuty stawiane względem Prezesa Urzędu są w pełni uzasadnione. Skoro E. S. stwierdziła przed Sądem, że informacje o posiadaniu przez niego samochodu [...], którego jak zaznaczył nie posiada, otrzymała w Urzędzie Gminy P., czemu przeczy Prezes Urzędu, to takie przesłuchanie jest racjonalne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd, przeprowadzając kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), nie stwierdził, aby Prezes Urzędu, wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r., naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czy też przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o umorzeniu postępowania wszczętego na skutek skargi skarżącego w sprawie niezgodnego z prawem przetwarzania jego danych osobowych przez Wójta Gminy P. Decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania co do istoty sprawy. Zgodnie z ww. przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania organ prowadzący to postępowanie obligatoryjnie je umarza. Jednocześnie w literaturze przedmiotu wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego,

a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 7, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005 r., str. 485).

W wyroku z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, opublikowanym w ONSA 1996/2/80, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł zasługującą na pełną aprobatę tezę, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Bezprzedmiotowość postępowania może bowiem wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia.

Tak więc, ustalenie przez organ publiczny istnienia przesłanki, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. zobowiązuje go, jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, do umorzenia postępowania, albowiem brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, zaś dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w sposób oczywisty wynika brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy bowiem postępowanie zainicjowane przez skarżącego jest bezprzedmiotowe.

Prezes Urzędu prawidłowo przyjął w świetle zebranego materiału dowodowego, że skarżony podmiot nie przetwarza i nie przetwarzał danych osobowych skarżącego w kwestionowany przez skarżącego sposób. Nie potwierdził się zatem zarzut skarżącego udostępnienia jego danych przez Wójta Gminy P. na rzecz E. S.

Prezes Urzędu miał podstawy uznać za wiarygodne wyjaśnienia Wójta, że w przedmiotowej sprawie nie jest on administratorem danych osobowych skarżącego, o których mowa w jego skardze. Wskazuje na to również porozumienie zawarte między Wójtem a Starostą P. w sprawie działania Punktu Kurierskiego załatwiającego sprawy rejestracji pojazdów oraz praw jazdy, dla których właściwy jest Starosta P. (Porozumienie nr [...] Wójta Gminy P. z dnia [...] stycznia 2019 r., Dz. U. Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. poz. [...]).

W świetle powyższego trafne jest zatem rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jako konsekwencja uznania przez Prezesa Urzędu, że Wójt Gminy P., jako podmiot zdaniem skarżącego naruszający ochronę jego danych osobowych, nie przetwarzał i nie przetwarza jego danych osobowych.

W ocenie Sądu, w toku postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja, zostały zachowane zasady określone w przepisach postępowania administracyjnego.

Końcowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższy przepis wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu administracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wprost wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma być to dowód uzupełniający, pozostający w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. W postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może być prowadzone postępowanie dowodowe w szerszym zakresie, w tym z zeznań świadków. Przy czym materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu w zakresie stanu faktycznego (A. Bińczyk, O znaczeniu akt sprawy dla wyniku sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, ZNSA 2013, nr 3, s. 125 - 137). Wskazać również należy, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu uzupełniającego wnioskowanego w piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 lutego 2021 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).