Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 342/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 78
journal: Dz.U. 1995 nr 154 poz. 797
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Postępowanie organów podatkowych prowadzące do ograniczenia udziału strony w postępowaniu i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

TEZY

Postępowanie organów podatkowych prowadzące do ograniczenia udziału strony w postępowaniu i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podnieść należy, że nie jest zasadny zarzut skarżącego, iż wydając zaskarżoną decyzję organ podatkowy pominął okoliczność, że podatnik dokonać może autokorekty deklaracji podatkowej. Wprawdzie bowiem istotnie taka autokorekta jest możliwa, jednak czynność ta jest skuteczna - jak prawidłowo wskazano w odpowiedzi na skargę - tylko o tyle, o ile zostanie dokonana przed dniem rozpoczęcia kontroli przez urząd skarbowy lub inspektora kontroli skarbowej /par. 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./. W sprawie zaś niniejszej skarżący nie tylko nie wykazał, ale nawet nie twierdzi, że we wskazanym terminie autokorekty deklaracji VAT-7 dokonał.

Jednakże, pomimo bezzasadności przedstawionego zarzutu, wobec braku związania Sądu granicami skargi /art. 51 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, a także z akt podatkowych, postępowanie w sprawie niniejszej jest konsekwencją kontroli przeprowadzonej w skarżącej Spółce przez Urząd Kontroli Skarbowej, w czasie której "stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego (...) z faktur otrzymanych w miesiącu następnym".

Ustalenie takie, zawarte w sporządzonym w dniu 12 lipca 1996 r. wyniku kontroli stało się, po wniesieniu przez podatnika żądania skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych, podstawą do wydania decyzji przez organy podatkowe zarówno I, jak i II instancji. Organy te nie prowadziły we własnym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, a przytoczone wyżej stwierdzenie przyjęły wyjątkowo bezkrytycznie, nie sprawdzając jego prawdziwości, chociaż w aktach podatkowych nie znajdują się nawet odpisy (...) zakwestionowanych faktur, a w protokole z dnia 18 czerwca 1996 r. z badania dokumentów i ewidencji księgowej za 1995 rok przeprowadzonego przez inspektora kontroli skarbowej i starszych komisarzy skarbowych, wpisano tylko, iż "jednostka ujmowała w rejestrach faktur i podatku naliczonego do rozliczenia za dany miesiąc podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących co prawda zakupy dokonane w tym miesiącu, lecz otrzymane w miesiącu następnym. Dowodem na to są daty wpływu uwidocznione na fakturach oraz numery nadane z kancelaryjnej księgi wpływu dokumentów. (...). Zestawienie zakwestionowanym faktur stanowi załącznik Nr 7 do protokołu". W załączniku tym podano zaś w poszczególnych rubrykach: rodzaj rejestru, numer pozycji rejestru, numer faktury dostawcy, numer pozycji w książce kancelaryjnej, datę otrzymania faktury, miesiąc, w którym powinno być dokonane odliczenie, miesiąc, w którym dokonano odliczenia, kwota VAT naliczonego z faktury oraz data wystawienia faktury.

Z zaskarżonej decyzji, ani też z powołanego protokołu nie wynika, którą datę przyjęto za datę otrzymania faktury w sytuacji gdy z treści wyjaśnień składanych przez podatnika w czasie kontroli i z jego odwołania, a także z uzasadnienia decyzji organu I instancji można wnioskować, że na fakturach znajdowały się co najmniej dwie pieczątki skarżącego, z czego co najmniej jedna z datą uzasadniającą ujęcie faktury w ewidencji zakupu za lipiec 1995 r. Z zaskarżonej decyzji nie wynika też, dlaczego tych właśnie pieczątek nie uznano za dowód daty otrzymania faktur przez skarżącego, a za wiążące przyjęto pieczątki /daty/ inne. Nie ustosunkowano się również w żaden sposób do twierdzeń skarżącego w przedmiocie istniejącego w Przedsiębiorstwie obiegu dokumentów i sposobu jego dokumentowania ani do przedstawionych przez niego w tym zakresie dowodów.

Wprawdzie w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej przeprowadzono "kontrole krzyżowe" u trzech kontrahentów skarżącego, jednak sposób pozyskania dowodów i wnioski, jakie wyciągnięto z wyników tych kontroli, mogą budzić wątpliwości.

Kserokopie faktur skontrolowanych w Przedsiębiorstwie Elementów Budowlanych w R. nie zostały załączone do protokołu z kontroli z dnia 26 czerwca 1996 r., pomimo iż w protokole znajduje się adnotacja o ich załączeniu, ich opis w protokole jest jedynie lakoniczny, zaś świadek Barbara S. przesłuchana została bez powiadomienia podatnika o planowanej czynności.

Podobnie brak jest kserokopii faktur skontrolowanych w Przedsiębiorstwie Usług Budowlanych Transportowo-Sprzętowych w R. ani też nie opisano ich w protokole z badania dokumentów i ewidencji księgowej za 1995 rok z dnia 26 czerwca 1996 r.

Jedynie do protokołu dodatkowego z dnia 26 czerwca 1996 r., sporządzonego na okoliczność kontroli "krzyżowej" w "NFL" spółce z o.o. w R., następcy prawnym PPH "G." spółki z o.o. w R., załączono kserokopie zakwestionowanych faktur, a także - kserokopie pocztowej książki nadawczej, z których wynika, że faktura (...), wystawiona 29 marca 1995 r. i faktura (...), wystawiona w dniu 26 lipca 1995 r., nie zawierają w stosownym miejscu daty odbioru faktury, zaś w dniu 31 marca 1995 r. i w dniu, którego datownik odbity został mało czytelnie, PPH "G." nadało na adres skarżącego przesyłki polecone.

Opisany materiał dowodowy nie daje podstawy do stwierdzenia, że "kontrole dodatkowe (...) potwierdzają daty otrzymania faktur przez Spółkę "R." zgodnie z datą zawartą na fakturze VAT", pomijając już nawet niejednoznaczność zacytowanego stwierdzenia w stanie faktycznym niniejszej pracy.

Należy przy tym zauważyć, że organ odwoławczy, wskazując na sprzeczność pomiędzy danymi wynikającymi z powołanego wyżej protokołu z dnia 26 czerwca 1996 r. z badania dokumentów i ewidencji księgowej w Przedsiębiorstwie Usług Budowlanych Transportowo-Sprzętowych w R., a treścią oświadczenia złożonego przez to Przedsiębiorstwo w dniu 25 lipca 1996 r., nie podejmuje nawet próby oceny wiarygodności tych dowodów, poprzestając na stwierdzeniach zaczerpniętych wprost z protokołu UKS z dnia 18 czerwca 1996 r.

Opisany sposób postępowania organów podatkowych prowadzi do ograniczenia udziału strony w postępowaniu i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 10 par. 1, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 i art. 167a par. 1 Kpa.

Rozpatrując sprawę ponownie Izba Skarbowa przeprowadzi, ewentualnie z zastosowaniem możliwości wynikającej z art. 136 in fine Kpa, postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i usunięcia opisanych wyżej nieprawidłowości, przeprowadzi ocenę materiału dowodowego oraz, na podstawie całokształtu tego materiału dowodowego, z uwzględnieniem, iż protokół z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej i wynik kontroli są tylko jego częścią, prawidłowo ustali stan faktyczny sprawy i dokona jego oceny w świetle art. 19 ust. 3 oraz art. 27 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, decyzję tę należało uchylić na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania stosownie do art. 55 ust. 1 tej ustawy.