Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 922/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 8, art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r.; sygn. akt II SA/Wa 1498/19 w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Prokuratora Generalnego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prokuratora Generalnego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; 3. zasądza od Prokuratora Generalnego na rzecz A.K. 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1498/19, oddalił skargę A.K. na postanowienie Prokuratora Generalnego z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania następujące ustalenia:

Orzeczeniem z 10 stycznia 2006 r., sygn. akt V AL 37/04, utrzymanym w mocy orzeczeniem z 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt V AL 37/04/II inst., V Wydział Lustracyjny Sądu Apelacyjnego w Warszawie stwierdził, że A.K. (dalej: skarżący) złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.). Na skutek oddalenia przez Sąd Najwyższy kasacji, orzeczenie to stało się prawomocne. Na tej podstawie Prokurator Generalny decyzją z [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2014 r. stwierdzającą, że skarżący – prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach w stanie spoczynku – utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Skarżący wniósł skargę na tę decyzję, którą WSA w Warszawie oddalił wyrokiem z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 335/15. Wyrok ten, wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez żadną ze stron postępowania, stał się prawomocny z dniem 15 marca 2016 r.

Wyrokiem z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II KO 28/18, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania lustracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt V AL 37/04/II inst., na podstawie art. 540 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 30; dalej cyt. jako: k.p.k.) wznowił postępowanie lustracyjne, uchylił orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2006 r. utrzymujące w mocy orzeczenie tego Sądu z 10 stycznia 2006 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że w toku postępowania lustracyjnego skarżącemu ograniczono dostęp do akt niejawnych sprawy, gdyż nie mógł otrzymać odpisów lub kopii istotnych z punktu widzenia jego obrony dokumentów, czym naruszono jego prawo do obrony oraz prawo do rzetelnego procesu w rozumieniu przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz ich wykładni przeprowadzonej przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, a "W konsekwencji wyroki Sądu Apelacyjnego (obu instancji) podlegały uchyleniu. Sprawę zaś należało przekazać (...) Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania".

Pismem z 29 listopada 2018 r. skarżący, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej cyt. jako: k.p.a.), wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...], uchylenie tej decyzji oraz umorzenie postępowania w przedmiocie utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2018 r. został doręczony jego obrońcy 22 listopada 2018 r.

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] Prokurator Generalny, działając w oparciu o art. 123 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 k.p.a., nie uwzględnił wniosku skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] stwierdzającą utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku przez skarżącego. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II KO 28/18, w zakresie w jakim uchyla prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2006 roku, sygn. akt V AL 37/04/11/II inst. i poprzedzające je orzeczenie tego sądu z 10 stycznia 2006 r., sygn. akt V AL 37/04, nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy, a tym samym nie wyczerpuje przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a także wskazał na fakt, iż postępowanie lustracyjne pozostaje obecnie w toku.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. organ utrzymał w mocy swoje postanowienie wydane w pierwszej instancji.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji (błędnie nazwanych decyzjami), przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Generalny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Z ostrożności procesowej organ wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.). W piśmie z 13 listopada 2019 r. organ poinformował sąd, że postępowanie lustracyjne w sprawie skarżącego, wznowione wyrokiem Sądu Najwyższego z 8 listopada 2018 r., jest prowadzone przez Sąd Okręgowy w Katowicach, XVI Wydział Karny pod sygn. akt XVI K 195/18 i na rozprawie, wyznaczonej na 18 listopada 2019 r., zaplanowano m.in. odebranie wyjaśnień od osoby lustrowanej.

WSA w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę skarżącego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i powołując się na orzecznictwo wskazał, że przepis ten ustanawia przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, w którym zachodzi potrzeba rozpoznania wpływu zmiany czy też uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od niego decyzję administracyjną. Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie stanowiącej istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej w sytuacji, w której albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym. W ocenie WSA taka sytuacja nie zachodzi w tej sprawie, bowiem Sąd Najwyższy nie tylko uchylił zapadłe w sprawie skarżącego orzeczenia lustracyjne Sądu Apelacyjnego w Warszawie, ale jednocześnie wznowił postępowanie lustracyjne oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach XVI Wydział Karny, przed którym aktualnie toczy się postępowanie lustracyjne pod sygn. akt XVI K 195/18. Zdaniem WSA, skoro wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio wydaną decyzją ostateczną, to nie ma ono racji bytu w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy nakazał ponowne przeprowadzenie procedury lustracyjnej. Dopiero prawomocne zakończenie postępowania lustracyjnego pozwoli ocenić organowi, czy zachodzi podstawa do wznowienia postępowania w przedmiocie utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Za trafne WSA uznał stanowisko Prokuratora Generalnego, że wyrok Sądu Najwyższego nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy, a w konsekwencji, że brak było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż zastosowanie tej instytucji procesowej byłoby co najmniej przedwczesne.

W skardze kasacyjnej A.K. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że orzeczenie uchylające wyrok, w oparciu o który została następnie wydana decyzja stwierdzająca utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, powinno być orzeczeniem co do istoty sprawy, aby na jego podstawie możliwe było wznowienie postępowania, podczas gdy przesłanka taka nie wynika z literalnego brzmienia przepisu, a wyprowadzanie jej w drodze wykładni jest interpretacją rozszerzającą, nie znajdującą uzasadnienia w zasadach poprawniej wykładni przepisów prawa.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów. W szczególności wskazano, że przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że pomiędzy dwoma decyzjami bądź decyzją i wyrokiem sądu istnieje związek tego rodzaju, że pierwsze z wydanych rozstrzygnięć tworzy istotny element stanu prawnego, wpływając bezpośrednio i w sposób wiążący na treść rozstrzygnięcia, jakie zapaść ma w drugiej ze spraw. Drugie z rozstrzygnięć jest więc zależne od pierwszego, tworząc określoną sekwencję działań prawnych organów administracji lub/ i sądów. W ocenie skarżącego niewątpliwie pomiędzy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie stwierdzającym nieprawdziwość złożonego przez skarżącego A.K. oświadczenia lustracyjnego, a decyzją Prokuratora Generalnego orzekającą o utracie prawa do stanu spoczynku oraz uposażenia w stanie spoczynku występuje tego rodzaju więź, że wyrok sądu stanowi prejudykat w sprawie dotyczącej utraty prawa do stanu spoczynku. Skarżący podniósł, że brak orzeczeń stwierdzających tzw. kłamstwo lustracyjne – na skutek uchylenia ich przez Sąd Najwyższy – powoduje, że w świetle prawa brak jest jakichkolwiek innych przeszkód uzasadniających pozbawienie skarżącego prawa do stanu spoczynku oraz prawa do uposażenia w stanie spoczynku, chociażby prawa te miały być mu przywrócone jedynie na czas trwania postępowania lustracyjnego.

Prokurator Generalny nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż wyrok Sądu Najwyższego uchylający wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie stwierdzające nieprawdziwość złożonego przez skarżącego A.K. oświadczenia lustracyjnego nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy, postępowanie lustracyjne jest w toku, wobec czego wznowienie postępowania w sprawie prawa do stanu spoczynku oraz uposażenia w stanie spoczynku byłoby przedwczesne. W ocenie WSA dopiero prawomocne zakończenie postępowania lustracyjnego pozwoli ocenić organowi, czy zachodzi podstawa do wznowienia postępowania dotyczącego ww. praw skarżącego.

Zdaniem NSA to stanowisko sądu pierwszej instancji nie jest prawidłowe, co zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sednem przesłanki przewidzianej w zacytowanej normie jest to, aby obejmowana procedurą wznowienia postępowania decyzja administracyjna została wydana "w oparciu" o inne rozstrzygnięcie organu administracyjnego bądź sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2285/11; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem zastosowanie powołanego przepisu wymaga najpierw wykazania, że decyzja pozostawała w pewnym związku z określonym, innym rozstrzygnięciem. Więź ta wyraża się zarazem w sekwencji działań prawnych, podjętych przez organy administracji publicznej, polegającej na tym, że treść konkretnej decyzji zależy od innej decyzji lub innego orzeczenia, bez których nie mogłaby być wydana (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 789/19; wyrok WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 953/11). Jak wskazuje się w orzecznictwie, chodzi o decyzje wzajemnie powiązane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną lub wadliwą. Chodzi zatem o ścisły związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu, a więc o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Taka jednak sekwencja prawna działań organu administracji nie wyczerpuje jeszcze omawianej przesłanki wznowieniowej. Musi bowiem ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 511/15, LEX nr 2240946; także m.in. NSA w wyroku z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2236/11 oraz w wyroku z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 2393/15; wyrok WSA w Opolu z 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 87/18, LEX nr 2520104).

Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że pomiędzy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2006 r., sygn. akt V AL 37/04, utrzymanym w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2006 roku, sygn. akt V AL 37/04/11/II inst., stwierdzającym nieprawdziwość złożonego przez skarżącego A.K. oświadczenia lustracyjnego a decyzją Prokuratora Generalnego orzekającą o utracie prawa do stanu spoczynku oraz uposażenia w stanie spoczynku występuje tego rodzaju więź, że prawomocne orzeczenie sądu stanowiło prejudykat w sprawie dotyczącej utraty prawa do stanu spoczynku i stosownego uposażenia. Materialnoprawną podstawą tej decyzji był przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 607 ze zm.), zgodnie z którym sędziowie w stanie spoczynku i prokuratorzy w stanie spoczynku, którzy pełnili służbę lub pracowali w organach albo komórkach organizacyjnych wymienionych w art. 7 ust 1 pkt 1-4 lub złożyli fałszywe oświadczenia dotyczące pracy, służby lub współpracy z organami, o których mowa w art 2 ustawy, o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne, tracą prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Konsekwencją prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, stwierdzającego niezgodność z prawdą złożonego przez A.K. oświadczenia lustracyjnego, było więc wydanie przez Prokuratora Generalnego decyzji o utracie ww. praw. Orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie zostały następnie uchylone wyrokiem Sądu Najwyższego z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II KO 28/18, którym jednocześnie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Ma wprawdzie rację sąd pierwszej instancji wskazując, że postępowanie lustracyjne wobec skarżącego nie zostało zakończone, jednak skoro prawomocne orzeczenie sądu oceniające złożone przez skarżącego oświadczenie lustracyjne jako nieprawdziwe zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, to nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co powinno prowadzić do wznowienia postepowania.

Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. postępowanie administracyjne "wznawia się". Nie ma więc w tym zakresie swobody organu. W razie zaistnienia przesłanki wznowieniowej, organ zobligowany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. Jeżeli zatem – tak jak w tej sprawie – zostało uchylone wcześniejsze orzeczenie, w oparciu o które wydano decyzję, organ miał obowiązek wznowić postępowanie. Ustawodawca nie przewiduje, by konieczne było spełnienie jeszcze jakiś innych konkretnych kryteriów, od których zależeć ma dopuszczalność wznowienia. W szczególności, co należy podkreślić, przepis nie wprowadza wymogu, by orzeczenie uchylające lub zmieniające decyzję/orzeczenie było rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Trudno zresztą przyjąć, by wyrok Sądu Najwyższego uchylający wcześniejsze orzeczenia Sądu Apelacyjnego nie był rozstrzygnięciem merytorycznym, odnoszącym się do podstawowej kwestii spornej, stanowiącej "istotę sprawy" po wznowieniu postępowania sądowego. Nie ma też żadnych podstaw do przyjęcia, że istnieje konieczność wprowadzenia takiego wymogu, nie jest bowiem trafny pogląd, że tylko rozstrzygnięcie dokonujące oceny konkretnego prawa czy też roszczenia, bądź odpowiedzialności karnej (czy też quasi karnej, jak w przypadku spraw lustracyjnych), mogłoby stanowić rozstrzygnięcie "co do istoty sprawy", stanowiące podstawę do wznowienia postępowania.

Literalne brzmienie przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie określa żadnych dodatkowych wymogów co do charakteru rozstrzygnięcia, którego skutkiem jest uchylenie lub zmiana pierwotnie wydanej decyzji czy orzeczenia sądowego. Obowiązek wznowienia postępowania przepis wiąże bowiem wyłącznie z wydaniem decyzji lub wyroku uchylającego wcześniejszą decyzję lub wyrok, w oparciu o które wydano późniejsze rozstrzygnięcie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie określają także, jakimi wadami musi być dotknięte wcześniejsze orzeczenie, by stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Rozstrzygające znaczenie ma wyłącznie fakt uchylenia bądź zmiany decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które zapadła decyzja. Mając na uwadze zakaz lege non distinguente, za niedopuszczalne uznać należy wyprowadzanie w drodze wykładni dodatkowych przesłanek rozróżniających, jeśli przepis ich nie zawiera.

Wobec powyższego za błędne należy uznać stanowisko sądu pierwszej instancji, że orzeczenie Sądu Najwyższego nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy i dlatego nie pozwala na uznanie, że przesłanka wznowienia postępowania została spełniona.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku wyeliminowania przez Sąd Najwyższy z obrotu prawnego orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Warszawie stwierdzających tzw. kłamstwo lustracyjne skarżącego, istnieje podstawa do wznowienia postępowania i ponownej oceny prawidłowości pozbawienia skarżącego prawa do stanu spoczynku oraz prawa do uposażenia w stanie spoczynku. Decyzje w tej sprawie zapadły bowiem na podstawie orzeczeń sądowych, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek wyroku Sądu Najwyższego. Uchylenie tych orzeczeń sądowych powoduje, że od określonej daty upadł fakt prawotwórczy istotny dla późniejszej sprawy dotyczącej utraty prawa do stanu spoczynku oraz prawa do uposażenia w stanie spoczynku, zachodzi zatem podstawa do ponownego rozpatrzenia tej sprawy administracyjnej co do jej istoty (por. m.in. wyroki NSA: z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 342/10; z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1926/10, LEX nr 1134708 ). I nawet jeśli – ze względu na toczące się postępowanie lustracyjne przed Sądem Okręgowym w Katowicach – prawa te miałyby być przywrócone skarżącemu jedynie do czasu zakończenia tego postępowania, to jednak prawidłowa wykładnia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nakazywała uwzględnić wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2014 r. stwierdzającą, że skarżący – prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach w stanie spoczynku – utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zostało wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocne orzeczenie sądowe stwierdzające, że złożone przez A.K. oświadczenie lustracyjne nie jest zgodne z prawdą, stanowiące podstawę do wydania decyzji o utracie prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, zachodziła zatem podstawa do wznowienia postępowania.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowany wyrok sądu pierwszej instancji nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu. Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na postanowienie Prokuratora Generalnego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta jest zasadna i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prokuratora Generalnego z [...] marca 2019 r., na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ponownie rozważyć wznowienie postępowania w sprawie utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, w związku z faktem uchylenia przez Sąd Najwyższy orzeczeń Sądu Apelacyjnego stwierdzających nieprawdziwość złożonego przez skarżącego oświadczenia lustracyjnego, biorąc pod uwagę wskazaną powyżej przez NSA wykładnię art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota 720 zł stanowi zwrot wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, który występował przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną.