Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 328/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1471
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska – Cybulska Protokolant sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do usunięcia stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 328/19

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z [...].02.2019r. nr [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 1471 ze zm.) oraz ustaleń kontroli w spółce [...] Sp. z o.o. we [...] na terenie [...] Sp. z o.o. Oddział [...] w [...] w dniach od [...].12.2017r. do [...].12.2017r. udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...] oraz zastrzeżeń wniesionych przez Spółkę do protokołu z kontroli przekazanych pismem z dnia [...].12.2017r., z dnia [...].02.2018r. oraz z dnia [...].06.2018r., do których odniósł się [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].02.2018r. znak [...] oraz z dnia [...].05.2018r. znak [...], jak również w odniesieniu do podjętych przez Spółkę działań w sprawie stwierdzonych naruszeń podczas kontroli zarządził:

1. Przestrzegać warunków określonych w zezwoleniu na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...]. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia.

2. Rzetelnie oraz zgodnie ze stanem faktycznym prowadzić ewidencję ilościowo-jakościową zebranych odpadów. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia.

Organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...].03.2019r.

W uzasadnieniu zarządzenia wyjaśniono, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] w dniach od [...].12.2017r. do [...].12.2017r. działalności prowadzonej przez spółkę [...] Sp. z o.o. we [...] na terenie [...] Sp. z o.o. Oddział [...] w [...] stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził ich usunięcie.

Organ wskazał, że kontrolowana Spółka posiada decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.2014r. znak [...] zezwalającą [...] Sp. z o.o. na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów, zmienioną decyzją z dnia [...].11.2014r. znak [...] oraz decyzją z [...].12.2016r. znak [...].

Podczas oględzin terenu w dniu rozpoczęcia kontroli stwierdzono, że na kontrolowanym terenie magazynowano zbierane odpady. Odpady były magazynowane luzem w sąsiedztwie rampy przeładunkowej odpadów (hałda odpadów palet drewnianych w sąsiedztwie dwóch studni na ścieki przemysłowe - teren dz. nr [...], oddzielona betonową ścianą od hałdy zmieszanych odpadów, z których dało się wyróżnić odpady z remontu, tekstylia, krzesła obrotowe, oponę) oraz w kontenerach [odpady opakowań z tworzyw sztucznych oraz odpady łatek na dętki, drutu [kord stalowy]. Stwierdzono również magazynowanie odpadów o kodzie [...]- opakowania z papieru i tektury oraz [...] - opakowania z tworzyw sztucznych w hali namiotowej oraz w sąsiedztwie hali namiotowej. Organ wskazał, że odpady inne niż niebezpieczne były magazynowane luzem na dz. nr [...].

Magazynowane odpady w trzech kontenerach oraz odpady magazynowane luzem nie posiadały oznakowania kodem oraz rodzajem odpadów. Organ wskazał, że podczas oględzin na placu znajdowało się więcej niż [...] Mg odpadów innych, niż niebezpieczne. Miejsca, w których magazynowano odpady luzem w hałdzie nie były zabezpieczone przed przedostaniem się ewentualnych wycieków do ziemi oraz do wód. Teren nie posiadał systemu zbierającego ewentualne odcieki, odpady nie były zabezpieczone przed warunkami atmosferycznymi (opady deszczu, ściegu oraz przed wiatrem]. Podczas oględzin stwierdzono również, że niektóre z betonowych płyt były uszkodzone [popękane, ze szparami, ubytkami).

Organ uznał, że powyższe skutkuje nieprzestrzeganiem warunków zezwolenia na prowadzenie zbierania odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.2014r. znak [...] z późn. zmianami, tj. pkt 1.2, 1.3.b, II.5, II.9,11.11,11.12 decyzji.

Ponadto organ wskazał, że na podstawie przekazanych kart ewidencji oraz kart przekazania odpadów odbiorcom stwierdzono, że ewidencja była prowadzona w sposób nieprawidłowy. Stwierdzone nieprawidłowości to:

1. błędny kod odpadów w karcie ewidencji odpadów z 2017r. - powinno być [...] - odpady z sortowania papieru i tektury przeznaczone do recyklingu, a był wpisany kod [...] - odpady szlamów z defekosaturacyjnych; nie okazano zaewidencjonowanej karty przekazania odpadów nr [...] dla odpadów o kodzie [...] z grudnia 2017r. W karcie ewidencji odpadów o kodzie [...] nie wpisano nr karty przekazania odpadów w ilości [...] Mg z listopada 2017r.;

2. dla odpadów o kodzie [...] - odpady stałe inne niż wymienione w [...]:

- nieprawidłowe nr kart przekazania w karcie ewidencji [w KE została wpisana: KP nr [...], a powinno być [...], KP [...] a powinno być [...]];

- nie okazano karty przekazania nr [...] z listopada 2017r., która została zaewidencjonowana;

3. dla odpadów o kodzie [...]*- odpady farb drukarskich zawierające substancje niebezpieczne:

- w karcie ewidencji błędnie wpisano rodzaj odpadów - jest "odpady ciekłe zawierające farby drukarskie" a powinno być "odpady farb drukarskich zawierające substancje niebezpieczne";

4. dla odpadów o kodzie [...] - odpadowy toner drukarski inny niż wymieniony w [...]:

- nie wpisano w karcie ewidencji nr karty przekazania odpadów zebranych w ilości [...] Mg;

5. dla odpadów o kodzie [...] - wybrakowane wyroby ceramiczne, cegły, kafle i ceramika budowlana (po przeróbce termicznej):

- nie okazano kart przekazania odpadów o nr [...], [...], [...];

6. dla odpadów o kodzie [...]* - Emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych:

- nie wpisano w karcie ewidencji nr karty przekazania odpadów zebranych w ilości [...] Mg;

7. dla odpadów o kodzie [...] - opakowania z papieru i tektury.

- nie wpisano w karcie ewidencji nr karty przekazania odpadów zebranych m.in. w ilości [...] Mg, [...] Mg [...] Mg;

8. dla odpadów o kodzie [...] - opakowania z tworzyw sztucznych:

- nie wpisano w karcie ewidencji nr karty przekazania odpadów .zebranych m.in. w ilości [...] Mg, [...] Mg,, [...] Mg;

- nie zgadzają się nr kart przekazania odpadów zebranych np. wpisano w KE nr [...] a w KP [...], wpisano w KE nr [...] a w KP jest [...]

- kilka kart przekazania odpadów zebranych posiada ten sam nr karty przekazania, odpady zostały przekazane różnym odbiorcom np. [...].

Pismem z [...].03.2019 r. nr [...] [...] sp. z o.o. przedstawił informację o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] lutego 2019 r. dotyczącego kontroli [...] [...] wskazując, że zrealizował zarządzenie pokontrolne w ten sposób, że:

1. przestrzega warunków określonych w zezwoleniu na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...];

2. rzetelnie oraz zgodnie ze stanem faktycznym prowadzi ewidencję ilościowo - jakościową zebranych odpadów.

Spółka wskazała, że przyjęła do wiadomości interpretację organu odnośnie uwag wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym i w zakresie podjętych działań zmierzających do eliminacji naruszeń będzie postępowała zgodnie ze wskazaniami organu. Odnośnie zestawień ilościowo - jakościowych spółka również przyjęła do wiadomości uwagi organu i wskazała, że w zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu naruszeń, będzie postępowała zgodnie ze wskazaniami organu, jak również pracownik dotychczas zajmujący się sporządzaniem zestawień został odsunięty od ich sporządzania.

[...] sp. z o.o. we [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie pokontrolne [...]WIOŚ w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. dotyczące kontroli [...] [...], zaskarżając je w całości i wnoszą o jego uchylenie również w całości zastrzegając późniejsze uzasadnienie skargi.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ([...]WIOŚ) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą wcześniejszą argumentację.

Organ zarzucił, że skarga nie spełnia minimalnych wymagań dla skargi, określonych w art. 57 § 1 p.p.s.a., a w szczególności nie zawiera określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego, co uniemożliwia organowi odniesienie się do zarzutów skargi. Nie zgodzono się ze skarżącą, iż zakończona dnia [...].03.2019 r. kontrola prowadzona przez upoważnionych inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] ma jakikolwiek związek z zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym, które przecież zostało wydane wyłącznie w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w 2017 r. Zaznaczono, że organ szczegółowo odniósł się do zastrzeżeń pełnomocnika [...] Sp. z o.o., sformułowanych do protokołu kontroli nr [...], które uznał w zdecydowanej większości za bezzasadne.

Skarżąca pismem z [...].05.2019r. uzupełniła skargę wskazując, że celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli, i zwrócenie - w sposób urzędowy - właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne ma także umożliwić organowi Inspekcji Ochrony Środowiska uzyskanie informacji o tym, czy i jakie działania podjął oraz zrealizował podmiot kontrolowany, aby usunąć stwierdzone naruszenia. Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 czerwca 2018 r., II SA/Go 207/18).

Skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z faktem, iż naruszenia wskazane przez [...]WIOŚ w [...] zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane. Tym samym został naruszony art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 t.j. w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a) i 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., Dz.U. z 2019 r., poz. 701 t.j., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sposób, miejsce i rodzaj magazynowanych odpadów był niezgodny z decyzją zezwalającą na zbieranie odpadów wydaną na podstawie przepisów ustawy o odpadach, a także prowadzenie ilościowej i jakościowej ewidencji było nieprawidłowe.

[...] sp. z o.o. podniosła, że w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego wskazano, że spółka magazynowała luzem odpady inne niż niebezpieczne na dz. nr [...]. Spółka zarzuciła, że sporządzone fotografie w trakcie kontroli nie obrazują działek, na których znajdowały się odpady. Spółka wskazała też, że odpady z tektury i papieru, o których mowa w zarządzeniu pokontrolnym były wytworzone przez spółkę. Nie stosuje się zatem w tym przypadku stwierdzeń zawartych w zezwoleniu na zbieranie odpadów. Wytworzone przez siebie odpady spółka transportuje do kolejnych posiadaczy. [...]WIOŚ zarzucił również, że odpadów było na placu więcej niż [...] Mg, a ilość ta wynika z decyzji udzielonej Spółce. Spółka wskazała, że [...]WIOŚ nie ważył odpadów znajdujących się na placu, zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że na terenie spółki było ponad [...] Mg odpadów. Poza tym były to odpady wytworzone, do których nie stosuje się reżimu decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Nie były to bowiem odpady odo kontrahentów.

Spółka wskazała, że brak kodu i rodzaju odpadu dla odpadów wytworzonych był podyktowany tym, że odpady były przygotowywane do transportu przez spółkę, a oznakowanie z kodem i rodzajem odpadów zostaje zdjęte na czas transportu.

Wskazano, że w roku 2014 spółka dokonała inwentaryzacji geodezyjnej. Opracowano wtedy schemat kanalizacji deszczowej (przekazany do [...]WIOŚ w pismach załączonych do akt kontroli) i zbadano przepływ wód opadowych. Wykonano też ekspertyzę dotyczącą szczelności całego systemu kanalizacji deszczowej. Badania nie wykazały nieszczelności systemu. Badania te zaktualizowały ewentualne prace projektowe, które były tylko pracami planowanymi. Kontrola została wykonana po wykonaniu tych prac i potwierdziła ich szczelność. Ścieki nie są odprowadzane do gruntu. Schemat kanalizacji deszczowej nie wskazuje na taką możliwość. Wykonane ekspertyzy załączone do dokumentacji nie wskazują na brak systemu zbierającego ewentualne odcieki. Przedstawiono również umowy z firmami, które odbierają wody opadowe i roztopowe wraz z fakturami za wywóz oraz informację w zakresie odbioru przez firmę zewnętrzną ścieków ze studni przy rampie przeładunkowej (fakt niesporny potwierdzony przez [...]WIOŚ w aktach sprawy). Nie może więc kontrolujący zamieszczać w zarządzeniu pokontrolnym gołosłownych stwierdzeń, że brak było zabezpieczenia przed odciekami czy płyty betonowe były popękane, skoro nie ma to znaczenia dla szczelności placu. Spółka zamówiła prywatne ekspertyzy, a ze swej strony kontrolujący bezpodstawnie jedynie podważa fakty przedstawiane przez spółkę.

Z ostrożności, na wypadek, gdyby Sąd nie uznał wyjaśnień spółki odnośnie faktu, że odpady zostały przez spółkę wytworzone, spółka wskazała, że zbierać odpady, czyli gromadzić spółka może w następujący sposób pkt 1.4. c) decyzji z [...] listopada 2014 r. (w tym zakresie decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nie zmieniła tej z [...] listopada 2014 r.): c) rozładunek odpadów w wyznaczonym miejscu; hala magazynowa - odpady niebezpieczne, szczelny plac zbierania odpadów - odpady inne niż niebezpieczne.

Spółka wskazała, że "Rozładunek", według [...] to «opróżnianie czegoś z ładunku». Organ nie określił metody rozładunku w przypadku zbierania odpadów zob. pkt. 1.4. decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Zatem możliwe jest opróżnienie pojazdu w miejscu zbierania odpadów w sposób bezpośredni na to miejsce.

Zbieranie odpadów to też w odróżnieniu od rozładunku "przeładunek". Ten ostatni, według [...], to «przeładowanie towarów» i to przeładowanie ma odbywać się w sposób następujący (zob. pkt II.9 tiret pierwsze i drugie decyzji z [...] listopada 2014 r.): "Przeładunek odpadów będzie prowadzony w następujący sposób: - Odpady niebezpieczne - bezpośrednio z pojazdu do magazynu lub z magazynu na pojazd w opakowaniu transportowym bez przepakowywania - Odpady inne niż niebezpieczne - bezpośrednio z pojazdu na plac magazynowy, dopuszcza się przesypywanie odpadów (z wyłączeniem odpadów, dla których zmieniono klasyfikację z odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne) w sposób uniemożliwiający ich rozsypanie, rozwiewanie itp. z pojemnika lub kontenera, w którym zostały wwiezione do innego pojemnika lub kontenera. W przypadku odpadów niebezpiecznych przeładunek ma następować z pojazdu do magazynu lub z magazynu na pojazd bez przepakowywania. W przypadku odpadów innych niż niebezpieczne przeładunek ma następować z pojazdu na plac magazynowy. 9. Przeładunek odpadów będzie prowadzony w następujący sposób: Odpady inne niż niebezpieczne - bezpośrednio z pojazdu na plac magazynowy."

Zatem, jeżeli odpady przywiezione są luzem, to w takiej postaci na plac magazynowy mogą zostać przeładowane, a jeżeli w pojemniku, to w pojemniku powinny być przeładowane na plac magazynowy.

Można je przesypywać, ale pod warunkiem braku ich rozsypania i bez dopuszczenia do ich rozwiewania. Przy czym to przesypywanie może odbywać się tylko z pojemnika do pojemnika albo z kontenera do kontenera. Jeżeli przesypywania nie dokonuje się, to przeładunek ma odbywać się bezpośrednio z pojazdu na plac magazynowy, czyli w sposób dowolny, tzn. w formie, w jakiej odpady zostały przywiezione, byleby rozładunek był prowadzony zgodnie z zasadą: c) rozładunek odpadów w wyznaczonym miejscu: hala magazynowa - odpady niebezpieczne, szczelny plac zbierania odpadów - odpady inne niż niebezpieczne,

Zatem nawet gdyby uznać, że odpady nie były wytworzone, a zbierane przez spółkę, to zastane przez organ odpady na placu magazynowym były odpadami przeładowanymi z pojazdu na plac magazynowy zgodnie z decyzją. Oczywiście nie oznacza to, że odpady miałyby tam zalegać przez długi czas.

Spółka podkreśliła, że badania szczelności studni oraz całej instalacji kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem retencyjnym, a także placu parkingowo — manewrowego były przeprowadzone w 2014 r. Badania te nie wykazały uchybień w zakresie szczelności. Stwierdzenie śladów spękania płyt betonowych nie oznacza, że mamy do czynienia z nieszczelnością. Jest to wierzchnia warstwa i to na niej znajdują się wskazane wcześniej spękania. Pod tą warstwą znajdują się kolejne zapewniające szczelność.

Wskazano, że na terenie rampy przeładunkowej (utwardzony plac) odbywa się przeładunek odpadów innych niż niebezpieczne. Powstające na tym terenie ścieki deszczowe nie są odprowadzane do wód lub ziemi i nie zawierają substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska. W sytuacji stwierdzenia w ściekach zawartości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska oraz w razie ustalenia nieszczelności, w szczególności całej instalacji kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem retencyjnym, zostaną podjęte przewidziane przepisami prawa kroki. W celu monitorowania stanu systemu zbierającego wody czy ewentualne odcieki, spółka dokonuje aktualizacji badań będących przedmiotem ekspertyzy z 2014 r. Spękania, które według ekspertyz nie powodowały nieszczelności, bowiem była to tylko wierzchnia warstwa utwardzenia, zostały przez spółkę naprawione (chodzi o spękania, które znajdowały się w miejscu, w którym zgodnie z zezwoleniem dopuszczalne jest przesypywanie odpadów).

Skarżąca wskazała, że uwagi odnośnie kart ewidencji i kart przekazania odpadów pozostają aktualne w zakresie przedstawionym przez spółkę w trakcie kontroli. Jednakże, spółka zastosuje się do uwag organu. W jej ocenie wskazane przez organ uchybienia w zakresie punktu 2 zarządzenia pokontrolnego mają charakter oczywistych omyłek i przy tysiącach wystawianych kart, takie omyłki mają prawo się zdarzyć. Ponadto w sytuacji zarzutu, że jakiejś karty nie przedstawiono, należy uznać go za bezpodstawny z uwagi na fakt, że kontrolujący nie żądał okazania konkretnych kart, a zażądał wszelkich kart z danego okresu. Nie ma też dokumentu wskazującego na zakres żądania kontrolującego. Nie może zatem kontrolujący czynić gołosłownego zarzutu odnośnie nie przekazania jakiegoś dokumentu.

W ocenie spółki wydane zaskarżone zarządzenie pokontrolne jest co najmniej przedwczesne i nie było podstaw do uznania, że zostały naruszone poszczególne punkty decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Spółka wskazała, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny - chociaż jeszcze niewystarczający - prawidłowego rozstrzygnięcia. Zawsze bowiem niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy będzie prowadziło do wydania wadliwej decyzji (w tym przypadku wadliwego zarządzenie pokontrolnego).

[...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] pismem z [...].10.2019r. zwróciła uwagę, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie może pozostać w obrocie prawnym z uwagi na przesądzenie przez [...]WIOŚ pewnych okoliczności — nieumocowanych i niekorzystnych dla spółki, bez poparcia twierdzeń jakimikolwiek dowodami.

W szczególności spółka ma na myśli stwierdzenie przez kontrolującego, iż w miejscu prowadzenia przez nią działalności znajdowało się więcej niż [...] Mg odpadów (jest to górna granica masy odpadów innych niż niebezpieczne, która może znajdować się na terenie bazy wynikająca z zezwolenia). Skarżąca jeszcze raz podkreśliła, że [...]WIOŚ nie ważył odpadów, tylko naocznie stwierdził, że to co kontroler widzi jest cięższe niż [...] Mg. Dodatkowo [...]WIOŚ nie przyjął do wiadomości, że są to odpady wytworzone przez spółkę, a nie zebrane w rozumieniu "zbierania" odnoszącego się do wydanego zezwolenia.

Po drugie badania spółki nie wykazały nieszczelności systemu wód opadowych, a [...]WIOŚ nie udowadniając nieszczelności stwierdza, że ta właśnie ma miejsce. Nie może zatem kontrolujący zamieszczać w zarządzeniu pokontrolnym stwierdzeń, że brak było zabezpieczenia przed odciekami, czy że płyty betonowe były popękane, skoro nie ma to znaczenia dla szczelności placu. Spółka zamówiła prywatne ekspertyzy, a ze swej strony kontrolujący jedynie podważa fakty przedstawiane przez spółkę nie przedstawiając kontrdowodów. Poza tym nie ma w przepisach prawa definicji szczelności placu magazynowego i kontrolujący posiadając ekspertyzy potwierdzające szczelność, nie przedstawiając dowodów na nieszczelność, nie może tworzyć niepisanych zasad zawierających warunki znane tylko organowi na okoliczność szczelności placu. Kontroler nie badał szczelności placu. Obejście bazy i oględziny jak ona funkcjonuje nie upoważnia do snucia przypuszczeń, bo tylko tak można nazwać stwierdzenia organu, iż brak jest szczelności bazy i brak jest zabezpieczenia przed odciekami. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia zawarte w poprzednich pismach i na wypadek uwzględnienia skargi wnosi o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z nią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne z art 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.u. z 2018 r. poz. 1471 ze zm., dalej i.o.ś.) jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. dalej p.p.s.a.), w terminie określonym w art 53 § 2 tej ustawy (por. : wyrok WSA: w Gliwicach z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt II SA/GI 126/09, w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 529/08, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 972/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 43/18, dostępne w bazie CBOSA). Sąd stwierdza, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że spółka [...] Sp. z o.o. powstała w związku z procesem dołączenia spółki [...] Sp. z o.o. do globalnej grupy [...].

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].02.2019r. nr [...]

Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, a innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Z art. 1 k.p.a. wynika natomiast, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:

1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;

2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;

3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;

4) w sprawach wydawania zaświadczeń.

Postępowanie zakończone zarządzeniem pokontrolnym nie należy do żadnej z grup spraw, o których mowa w art. 1 k.p.a., gdyż nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (pkt 1 i 2), spór kompetencyjny, czy postępowanie o wydanie zaświadczenia.

W związku z tym w orzecznictwie utrwalone jest już stanowisko, że "do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne" (wyrok NSA z dnia 21.06.2012 r., II OSK 723/12; zob. też wyrok NSA z 18.01.2011 r., II OSK 2036/09). To samo należy odnieść do niniejszej sprawy. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca będzie mogła skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ administracji publicznej, zobowiązany jest bowiem prowadzić postępowanie kontrolne w trybie unormowanym ustawą IOŚ, który nie należy do żadnej grupy spraw wymienionych w art. 1 k.p.a., co oznacza, że nie mają w tym zakresie (zarówno co do czynności kontrolnych, jak i co do wydania zarządzenia pokontrolnego) zastosowania przepisy k.p.a.

Należy jednak mieć na uwadze, że do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił.

Sąd podkreśla, że Spółka z jednej strony wskazuje, że przyjmuje do wiadomości interpretację organu odnośnie uwag i w zakresie podjętych działań zmierzających do eliminacji naruszeń będzie postępowała zgodnie ze wskazaniami organu, ponadto, że przyjmuje do wiadomości uwagi organu i w zakresie działań służących wyeliminowaniu naruszeń będzie postępowała zgodnie ze wskazaniami organu (wskazano, że pracownik zajmujący się sporządzaniem zestawień został odsunięty od ich sporządzania), ale jednocześnie podważa argumentację organu w zarządzeniu pokontrolnym.

Należy wskazać, że zarządzenie pokontrolne zawiera 2 punkty:

1. Przestrzegać warunków określonych w zezwoleniu na zbieranie odpadów udzielonego decyzją Prezydenta Miasta [...]. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia;

2. Rzetelnie oraz zgodnie ze stanem faktycznym prowadzić ewidencję ilościowo-jakościową zebranych odpadów. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia.

W zakresie punktu drugiego należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów... ".

Ewidencję jakościowo-ilościową wytwarzanych odpadów prowadzi się w oparciu o art. 67 ust. 1, pkt 1 a i b ww. ustawy, który stanowi, że: "ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów. 1. W przypadku posiadaczy odpadów: a) karty przekazania odpadu, b) karty ewidencji odpadu".

Kartę przekazania odpadu sporządza się dla każdego rodzaju odpadu oddzielnie. W myśl art. 69 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach "Kartę przekazania odpadu sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady. Kartę przekazania odpadów sporządza się w odpowiedniej ilości egzemplarzy — po jednym dla każdego z posiadaczy odpadów, który przyjmuje odpad." Ewidencję odpadów należy prowadzić na wzorach dokumentów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1973).

Bezzasadne jest tłumaczenie spółki, że w sytuacji wystawiania tysięcy kart pomyłki mają prawo się zdarzyć. Stosunkowo duża ilość wystawianych dokumentów w żaden sposób nie tworzy preferencyjnych wobec prawa warunków. Sąd zdaje sobie sprawę, że przy takiej ilości dokumentów pomyłki się zdarzają i należy to uznać za rzecz naturalną, zwłaszcza jeśli zajmuje się tym jedna osoba. Niemniej wskazane przez organ błędy wystąpiły i w tych okolicznościach postanowienie punktu nr [...] zarządzenia kontrolnego było prawidłowe.

Sąd wskazuje, że bez względu na charakter i przyczynę uchybień, (w ocenie skarżącej spółki były to oczywiste omyłki) w zakresie prowadzenia ewidencji ilościowo-jakościowej zebranych odpadów, organ słusznie ocenił że ewidencja była prowadzona w sposób nieprawidłowy. Spółka odsunęła pracownika zajmującego się sporządzeniem zestawień od tych zadań.

W związku z powyższym w pełni uzasadnione jest zarządzenie rzetelnego i zgodnego ze stanem faktycznym prowadzenia ewidencji ilościowo-jakościowej zebranych odpadów.

W odniesieniu do punktu 1 zarządzenia należy wskazać, że z decyzji Prezydenta Miasta [...] o zezwoleniu na zbieranie odpadów z [...].11.2014 r., nr [...] (k. 306 akt adm.) wynika jasno, że odpady inne niż niebezpieczne powinny być gromadzone oddzielnie w szczelnych, zamykanych pojemnikach lub kontenerach, oznakowanych kodem i rodzajem. Podczas kontroli ustalono, że na kontrolowanym terenie magazynowano zbierane odpady. Były one magazynowane luzem w sąsiedztwie rampy przeładunkowej (odpady palet drewnianych, a także odpady remontu, tekstylia, krzesła obrotowe, opona oraz w kontenerach odpady opakowań z tworzyw sztucznych oraz odpady łatek na dętki, drutu). Ponadto stwierdzono magazynowanie odpadów papierowych i tekturowych oraz opakowań z tworzyw sztucznych w hali namiotowej oraz w sąsiedztwie hali namiotowej.

Skarżąca spółka wskazuje, że odpady wytworzone z tektury i papieru były wytworzone przez spółkę i nie stosuje się w ich przypadku zaleceń zezwolenia na zbieranie odpadów. W ocenie Sądu nawet przy takim założeniu niedopuszczalne jest przyjęcie, że wskazane odpady nie podlegają zaleceniom z ww. decyzji z [...].11.2014 r. Odpady te znajdowały się na terenie przeznaczonym do magazynowania zebranych odpadów i w związku z tym podlegały rygorom określonym w ww. decyzji. Ponadto spółka nie wykazała w żaden sposób, że odpady te są materiałami wytworzonymi przez spółkę w związku z dodatkowym zatrudnieniem pracowników. To jednak w ocenie Sądu nie ma decydującego znaczenia, ponieważ w sytuacji, gdy spółka decyduje się magazynować odpady (nawet wytworzone przez siebie) na terenie przeznaczonym do magazynowania odpadów zebranych, to jest zobowiązana do przechowywania ich w sposób określony w decyzji (w szczelnych, zamykanych pojemnikach).

Ponadto jeśli chodzi o przeładunek odpadów, na co zwróciła uwagę skarżąca, to faktycznie zgodnie z ww. decyzją możliwe jest wyładowanie odpadów innych niż niebezpieczne bezpośrednio na plac magazynowy, jednak ta argumentacja jest kuriozalna w świetle tego, że skarżąca spółka wskazała, że odpady te zostały przez nią wytworzone. W tych okolicznościach sprzeczne z zasadami logiki jest klasyfikowanie przedmiotowych odpadów papierowych i tekturowych, jako odpadów zlokalizowanych luzem na placu magazynowym w związku z ich przeładunkiem.

Sąd zauważa, że skarżąca spółka chce podważyć ustalone przez organ kontrolujący okoliczności na dwa różne sposoby, wzajemnie wykluczające się.

W odniesieniu do braku kodu i rodzaju odpadów, należy wskazać że przyczyny tego uchybienia również są bez znaczenia (skarżąca wskazuje na przygotowywanie do transportu). Zgodnie z ww. decyzją z [...].11.2014 r. pojemniki lub kontenery muszą być oznakowane kodem i rodzajem. W ocenie Sądu oznakowanie można usunąć nie wcześniej, niż po opróżnieniu pojemnika lub kontenera. Brak jest podstaw do przyjęcie, że przygotowywanie odpadów do transportu zwalnia skarżącą z obowiązku oznaczenia ich kodem i rodzajem odpadów.

Sąd wskazuje, że zasadny jest natomiast zarzut dotyczący wskazania, że na placu znajdowało się więcej niż [...] Mg odpadów innych niż niebezpieczne. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że dokonano odpowiednich pomiarów (wagi). Należy jednak należy mieć na uwadze, że bardzo problematyczne (niemal niemożliwe) jest dokonanie takich pomiarów w sytuacji odpadów magazynowanych luzem na placu. Niemniej stwierdzenie takie było co najmniej przedwczesne. Nie ma to jednak w ocenie Sądu wpływu na prawidłowość zaleceń z punktu 1 zarządzenia pokontrolnego.

W odniesieniu do braku zabezpieczenia przed ewentualnym przedostaniem się wycieków do ziemi oraz do wód, należy wskazać, że faktycznie w aktach sprawy znajduje się ekspertyza dotycząca szczelności całego systemu kanalizacji deszczowej, z której wynika, że działka nr [...] jest podłączona do systemu kanalizacji. Wody opadowe i roztopowe są odprowadzane za pomocą separatorów do zbiornika. Sąd wskazuje, że w tym zakresie zapisy zarządzenia pokontrolnego są błędne.

Niemniej należy wskazać, że ww. ekspertyza nie uwzględnia kwestii wskazanych uszkodzeń płyt betonowych i nie ma z nimi związku. Z ww. decyzji z [...].11.2014 r. wynika, że skarżąca jest zobowiązana do naprawy nawierzchni przeznaczonej pod działalność związaną ze zbieraniem odpadów w przypadku wystąpienia jej uszkodzenia (punkt [...] decyzji).

W związku z powyższym w ocenie Sądu zarządzenie pokontrolne, mimo uchybień w zakresie wskazania, że na placu znajdowało się więcej niż [...] Mg odpadów oraz wskazania, że kontrolowany teren nie posiada systemu zbierającego ewentualne odcieki, jest prawidłowe i nie podlega uchyleniu.

Sąd podkreśla, że przede wszystkim należy zauważyć, że zalecenia zarządzenia zostały sformułowane w bardzo ogólny sposób, sprowadzający się do konieczności przestrzegania warunków już wcześniej określonych w zezwoleniu na zbieranie odpadów. Należy podkreślić, że przedmiotowe zarządzenie pokontrolne nie nałożyło na spółkę żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinna realizować z mocy posiadanej decyzji o zezwoleniu na zbieranie odpadów (co zresztą organ zaznaczył w pouczeniu).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.