Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1135/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust 1 pt 3 lit f
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 63 ust. 2, art. 16 pkt c
law: Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Placówki Straży Granicznej w C., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze m.) nałożył na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów wymienionej ustawy, a mianowicie przywozu drogowego (wwozu) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f w związku z art. 87 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy oraz art. 63 ust. 2 i art. 16 lit c Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Wymienione rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: w dniu [...] r. zatrzymany został do kontroli na drodze krajowej S1 pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą towarową o nr rejestracyjnym nr [...] prowadzony przez kierowcę J. M. i przewożący ładunek w postaci stłuczki szklanej ilości ok. [...] kg. Przewożona stłuczka szklana zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. traktowana jest jako odpad, opisany w załączniku II do wymienionego rozporządzenia "zielony wykaz odpadów", gdzie oznaczono je kodem B2020 i nazwano – "odpady szkła w postaci nierozproszonej - stłuczka i inne szklane odpady i złom szklany poza szkłem z lamp katodowych i inne szkła aktywowane". Powyższe zakwalifikowanie potwierdzone i ustalone zostało z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w K. Podczas kontroli kierowca okazał dokument potwierdzający wywożenie towaru z terytorium [...] (firma "B" B.) do Polski do firmy "A" sp. z o.o. w S. oraz inne dokumenty takie jak zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy, prawo jazdy i dowody rejestracyjne oraz ubezpieczenia samochodu i przyczepy a także decyzję Starosty B. z dnia [...] r. potwierdzającą działalność firmy w zakresie transportu odpadów na terenie całego kraju. Kierowca nie okazał dokumentu zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów określonych w przywołanych powyżej przepisach unijnych. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem – w tym przypadku także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów.

Strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości wynikającej z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie powiadomiono stronę, że w związku z ujawnionym naruszeniem pojazd umieszczono na parkingu strzeżonym w S., do czasu przedstawienia decyzji wydanej w trybie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wydanej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Stwierdzając tym samym przywóz drogowy (wwóz) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia, stosownie do art. 92 ust. ustawy o transporcie drogowym konsekwencją tego jest nałożenie kary w wysokości [...] zł, którą przewiduje załącznik do ustawy w punkcie 7.5.

Nie godząc się ze stanowiskiem organu, strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 92 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o transporcie drogowym oraz przywołanego w decyzji rozporządzenia unijnego poprzez błędną wykładnię definicji odpadu obejmującego stłuczkę szklaną a w wypadku uznania, że skarżący przewoził odpady, iż obowiązuje go procedura uprzedniego "zgłoszenia i zgody" a także naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a to art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 65, art. 73, art. 75, art.77 i art. 80 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnosząc o przesłuchanie przedstawiciela Spółki – strony postępowania, pełnomocnik domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania, uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż nie można zgodzić się iż strona skarżąca dokonywała przewozu odpadów, gdyż była to stłuczka szklana w postaci rozproszonej pochodząca z lamp katodowych, które w myśl przywołanego w decyzji przepisu nie zalicza się do kategorii odpadów. Nadto miała ona być wykorzystana przez skarżącego na cele budowlane, a nie jako surowiec dalej przetwarzany, co dyskwalifikuje ją jako rodzaj odpadu. W jego ocenie organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania w zakresie ustalenia rodzaju przewożonego towaru, zatem dalsze konsekwencje w postaci nałożenia kary pozostają przedwczesne, a naruszenie przepisów art. 7, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego są widoczne i oczywiste. Zebranie całego materiału dowodowego jest bowiem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, a w niniejszej sprawie organy orzekające temu obowiązkowi nie sprostały. Nie ustalono bowiem źródła pochodzenia przewożonej stłuczki szklanej, nie przesłuchano m.in. osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej Spółki, poprzestając jedynie na oświadczeniach kierowcy, który niekoniecznie musiał się orientować w sprawie.

Dodatkowo poniesiono w odwołaniu błędną interpretację zastosowanych w sprawie przepisów rozporządzenia nr 1013/2006, które nie są powszechnie znane obywatelowi. W ocenie odwołującego się organy w pierwszej kolejności powinny się opierać na powszechnie obowiązujących krajowych przepisach, a nie na aktach wydanych przez organy Unii Europejskiej, które także funkcjonariuszom nie są dostatecznie znane i powodują duże trudności interpretacyjne.

Uchybieniem organu jest także brak udzielenia stronie wystarczających wyjaśnień, zapoznania z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz brak pouczenia strony o przewidywanych konsekwencjach, a wydana decyzja nie posiada wyczerpującego uzasadnienia wysokości nałożonej kary, co sprzeczne jest z dyspozycją art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonując oceny przywołanych przez organ przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 dodał ponadto, że zastosowano wskazane tam wymogi nie do tego podmiotu, gdyż obowiązki te powinny obciążyć wytwórcę odpadów, nie zaś przewoźnika. Reasumując stwierdził, iż wskazane uchybienia w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zgodził częściowo się z zarzutami odwołania. Przytaczając definicję przewozów drogowych na potrzeby własne zwrócił uwagę na fakt, iż nie została wyjaśniona sprawa zatrudnienia przez odwołującą się Spółkę zatrzymanego do kontroli kierowcy. Brak potwierdzenia zatrudnienia kierowcy u kontrolowanego przedsiębiorcy może spowodować inną kwalifikację wykonanego przewozu – jako transportu drogowego – krajowego lub międzynarodowego, co pociągnie za sobą obowiązek przedstawienia odpowiedniej licencji. Okoliczność powyższa nie była w ogóle badana przez organ pierwszej instancji, a wobec tego, iż zgodnie z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego sprawa administracyjna rozpatrywana jest w postępowaniu administracyjnym dwuinstancyjnym, dlatego owego uchybienia organu pierwszej instancji nie może usunąć organ drugiej instancji, nie naruszając przy tym wskazanej powyżej zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wydawana jest za naruszenie przepisów tej ustawy lub innych przepisów obowiązujących w tym zakresie, a obowiązkiem organów jest przeprowadzenie tak postępowania, by w sposób nie budzący wątpliwości, jednoznacznie wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy i wskazać naruszenie określonych przepisów lub też wskazać brak ich naruszenia. Kara administracyjna nakładana jest za niezastosowanie się określonego podmiotu do nałożonych obowiązującym prawem nakazów, a w żadnym razie nie może mieć charakteru represji, stąd konieczna jest szczególna dbałość przy wyjaśnianiu stronie przesłanek prawnych i faktycznych, jakimi kierował się organ, przy uwzględnieniu okoliczności każdej, konkretnej i indywidualnie rozpatrywanej sprawy. Potwierdzając w tym postępowaniu naruszenie w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.

Po uzupełnieniu dotychczasowego postępowania w sprawie we wskazanym kierunku, m.in. poprzez dołączenie do sprawy wydanej w dniu [...] r. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zezwalającej firmie "B" z siedzibą pod adresem [...] B. [...] na przywóz [...] ton odpadów szklanych zaklasyfikowanych zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów, Komendant Placówki Straży Granicznej w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na firmę "A" Sp. z o.o. w S. karę pieniężną w wysokości [...] zł, jako podstawę podając art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f wymienionej ustawy. W uzasadnieniu potwierdził wcześniejsze ustalenia i okoliczności zatrzymania do kontroli samochodu marki [...] z przyczepą wraz z ładunkiem stłuczki szklanej oraz potwierdził brak, wśród przestawionych przez kierowcę dokumentów, zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów. Obowiązek i potrzeba posiadania brakującego zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów wynika zarówno z przepisów prawa unijnego – rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. jak również art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest posiadać przy sobie i okazywać na żądania uprawnionego organu określone dokumenty, w tym także dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, czyli w tym przypadku dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. W trakcie kontroli wobec stwierdzonego braku tych dokumentów, powiadomiono stronę o wszczęciu z tego tytułu postępowania a samochód umieszczono na parkingu w S., informując o warunkach jego oddania, po przedstawieniu decyzji wydanej w trybie art. 27 ust. 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ostatecznie stwierdzono w rozpatrywanej sprawie - przywóz drogowy (wwóz) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Ustalenie rodzaju odpadów nastąpiło w oparciu o przepisy powoływanego już powyżej rozporządzenia unijnego, jako odpady szkła w postaci niezrozproszonej – stłuczka i inne odpady i złom szklany poza szkłem z lamp katodowych i inne szkła aktywowane. Powyższa kwalifikacja potwierdzona została zarówno przez przedstawiciela strony skarżącej podczas przesłuchania, jak i w trakcie konsultacji z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w K., a także poparta materiałem zdjęciowym. Sugestie odwołania, jakoby było to szkło rozproszone z lamp katodowych nie zostało potwierdzone przez przedstawiciela skarżącej Spółki podczas przesłuchania. W tym stanie faktycznym organ wyjaśnił, że stwierdzając brak tych dokumentów, obligatoryjnych w czasie dokonywania takiego przewozu, uznał konieczność nałożenia wymienionej na wstępie kary pieniężnej. Organ wyjaśnił przy tym, iż nie ma on obowiązku ustalić, kto powinien dokonać takiego zgłoszenia. W jego kompetencjach pozostaje tylko potwierdzenie braku niezbędnych dokumentów. Dodał przy tym, że obowiązek ich posiadania został potwierdzony także poprzez uzyskanie w dniu [...] r., czyli 47 dni po stwierdzeniu przywozu do Polski stłuczki szklanej przez firmę A" Sp. z.o.o. w S., decyzji, w której Główny Inspektor Ochrony Środowiska zezwolił [...] firmie "B" [...] z B. na taki przywóz. O ile jednak za respektowanie i wykonywanie rozporządzenia Nr 1013/2006 r. ustawa o międzynarodowym transporcie odpadów uczyniła Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, o tyle nadzór nad transportem międzynarodowym obrotem odpadami obciążył organy Straży Granicznej (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Dodatkowo organ podkreślił, że przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu prowadzonej działalności gospodarczej, w tym także znajomości przepisów dotyczących jego przedmiotu działalności w zakresie transportu drogowego.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem orzeczono o nałożeniu kary zgodnie z art. 92 ust.1 ustawy oraz pkt 7.5 załącznika do ustawy.

Spółka "A" sp.z o.o. w S. ponownie wniosła odwołanie, w którym powtórzyła zastrzeżenia podniesione w pierwszym odwołaniu, a mianowicie naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym oraz Rozporządzenia (WE) z 14 czerwca 2006 r. poprzez błędną ich interpretację oraz naruszenia art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niekompletne zgromadzenie materiału dowodowego. Podkreślając, że podstawą odpowiedzialności określonej w przywołanym przez organ art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest obiektywny fakt naruszenia prawa, strona skarżąca podniosła, że naruszający ten przepis może zwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Odrzucenie takiego poglądu byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzącymi się z klauzuli państwa demokratycznego – w tym zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego. Wskazując, że strona skarżąca uczyniła wszystko, aby w pełni zrealizować nakaz ustawowy, dodała, że nie może ponosić odpowiedzialności za nierzetelne i niezgodne z prawem działanie firmy z [...]. Kontrolujący organ nie zakwestionował bowiem innych posiadanych dokumentów, nie miał również zastrzeżeń do stanu technicznego kontrolowanego samochodu. Strona skarżąca zgłosiła wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, opartego tylko i wyłącznie na ocenie przewożonego ładunku i zakwalifikowania go do odpadu – szkło w postaci rozproszonej, podczas gdy podobieństwo tego ładunku do szkła z lamp katodowych jest oczywisty. Dodając, że przewożona stłuczka miała być wykorzystana jako surowiec podlegający dalszym przetworzeniom (produkcji szkła), argumentowała, iż ten fakt definitywnie dyskwalifikuje ją jako odpad, a organ nie uwzględnił tych okoliczności w ocenie całości sprawy. Dokonując jedynie oznaczenia przewożonego ładunku jako odpad, nie przeprowadzając koniecznego wnioskowania, do czego taki towar mógłby służyć i zostać wykorzystany organ postępuje wbrew przepisom proceduralnym dochodząc ostatecznie do błędnych wniosków i błędnego rozstrzygnięcia. W ocenie strony skarżącej wskazane uchybienia przemawiają za uchyleniem kwestionowanej decyzji.

Rozpatrując wniesione odwołanie Komendant [...] oddziału Straży Granicznej w R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż podstawą faktyczną nałożonej kwestionowaną decyzją kary było wykonanie przez skarżącą Spółkę przewozu rzeczy z naruszeniem przepisów dotyczących przewozu odpadów, zaś podstawą prawną był przepis art. 92 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Kontrola w dniu [...] r. wykazała, iż kierowca wykonuje międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne - przewożąc ładunek w postaci stłuczki szklanej w ilości [...] kg w imieniu Spółki "A" Sp. z.o.o w S. Wezwany do okazania wymaganych dokumentów, nie okazał zgłoszenia transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów określonego w załączniku IA oraz dokumentu przesyłania transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów określonego w załączniku IB Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Obowiązek posiadania wymienionych dokumentów wynika z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.f ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 63 ust. 2 oraz art. 16 lit.c powołanego powyżej rozporządzenia. Ustalenie charakteru przewożonego towaru i zakwalifikowanie go do odpadów w postaci stłuczki szklanej nastąpiło po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej, konsultacji z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w K., który dokonał dokładnej oceny fizycznych właściwości przewożonego ładunku (elementy płyt szklanych różnych rozmiarów), a także dokładnej analizy przywołanych aktów normatywnych, gdzie pod kodem B2020 wskazano – stłuczka szklana w postaci nierozproszonej – stłuczka oraz inne szklane odpady i złom szklany, poza szkłem z lamp katodowych oraz inne szkła aktywne. Potwierdzeniem tego ustalenia pozostają także rozstrzygnięcia wydane w czasie niniejszego postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia [...] r. informował firmę "B" [...] w B. jako podmiot zobowiązany do zgłoszenia wysyłki odpadów w postaci stłuczki szklanej, nielegalnie przywiezionej do Polski do firmy "A" sp. z o.o. w S. o powrotnym wywozie odpadów do kraju wysyłki, a w dniu [...] r. wydał decyzję zezwalającą na wwóz do Polski odpadów o kodzie B2020. Jednoznacznie ustalono więc, że wwożony do Polski i zakwestionowany podczas kontroli transport stłuczki szklanej był odpadem, a związku z powyższym wystąpił obowiązek posiadania dokumentów wynikających z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 63 ust. 2 oraz art. 16 lit c cytowanego Rozporządzenia nr 1013/2006.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wobec stwierdzonego naruszenia przepisów związanych z wykonywanym przewozem drogowym, po stronie organów powstaje obowiązek nałożenie stosownej, przewidzianej w przepisie kary pieniężnej w drodze decyzji zgodnie z art. 93 ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca Spółka "A" sp. z o.o. w S., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła wymienioną powyżej decyzję w całości zarzucając jej naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.f w związku z art. 92 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, ze w przedmiotowym przypadku doszło do przewozu odpadów, a w konsekwencji, że kierowca nie posiadał dokumentów wymaganych przy przewozie odpadów, naruszenie przepisów Rozporządzenia WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. poprzez uznanie przewożonego ładunku jako odpad, co rodziło po stronie skarżącego obowiązek pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody przewidzianej w wymienionych przepisach oraz poprzez nałożenie kary pieniężnej na stronę skarżącą, mimo, iż nie ponosi ona odpowiedzialności za niedopełnienie formalności związanych z przewozem odpadów przez kontrahenta z [...], a także naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a to art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, oparcia kwalifikacji przewożonego ładunku jako odpadu na podstawie dokumentacji zdjęciowej, z pominięciem pełnego, rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Uznając tym samym za nieprawidłowe i niezgodne z prawem wydanie zaskarżonej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...] zł, pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia względnie stwierdzenie nieważności tej decyzji, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację prezentowaną w odwołaniach, podkreślając przede wszystkim, ze organy a priori, bez pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przyjęły, ze przewożony przez skarżącą Spółkę materiał jest odpadem i jako taki "podpada pod przepisy Rozporządzenia WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r.", nie uwzględniając innych regulacji w tym przepisów powszechnie obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucając organowi dokonanie błędnej wykładni pojęcia "odpad", podkreślił, że skarżący nie miał zamiaru "pozbycia się" czy "usunięcia" przywożonego materiału, zamierzając użyć go do celów budowlanych. Przyjmując zatem, ze nie ma mowy o przewożeniu odpadów, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Nadto z ostrożności procesowej dodał, na wypadek innego uznania, że nie ponosi odpowiedzialności za zaniedbania wynikające z niedopełniania ewentualnego obowiązku uzyskania zezwolenia na wwóz odpadów na teren Polski, obciążające kontrahenta [...]. Wskazując na brak winy podniósł, że może to być podstawą odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Strona skarżąca podniosła, że ze swej strony uczyniła wszystko, by w pełni zrealizować ustawowy nakaz i zaopatrzyć kierowcę we wszystkie niezbędne dokumenty wymagane dla prawidłowego wykonania transportu przewożonego materiału.

Wyjaśnił, że ujawniona nieprawidłowość obciąża kontrahenta [...], co zostało wyraźnie wskazane w postanowieniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., a następnie w decyzji z dnia [...] r.

Dodatkowo strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego, argumentując, że kwalifikacja przewożonego materiału jako odpad – stłuczka szklana, jedynie na podstawie dokumentacji fotograficznej, z pominięciem badania próbki towaru laboratoryjnie, nie jest w sprawie wystarczające. Z uwagi na podobieństwo przewożonego towaru do innych materiałów (różnego rodzaju odpady szklane) nie można przeprowadzić ich rozróżnienia na podstawie zdjęć fotograficznych, lecz konieczne jest szczegółowe badanie. Tym samym stwierdzone naruszenia doprowadziły do błędnych i niekorzystnych rozstrzygnięć, co uzasadnienia uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, powtarzając argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Obowiązująca regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga Spółki "A" ze . nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w C. z dnia [...] r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę obowiązków, których dotyczy rozpatrywana sprawa stanowił przepis art. 87 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) i art. 3, art. 16, art. 18 w związku z art. 63 Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. UE L . 06.191.1 z dnia 12 lipca 2006r.).

Zgodnie z tą regulacją podczas wykonywania transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, karty opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2005 r. , Nr 92, poz. 879 ze zm.), a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów.

Przepisy przywołanego powyżej Rozporządzenia nr 1013/2006 r. zawierają m.in. wykaz odpadów, gdzie w m.in. w wykazie B (aneksie do IX konwencji bazylejskiej) wymieniają pod symbolem B2020 – odpady szkła w postaci nierozproszonej, dookreślając je jako "stłuczka i inne szklane odpady i złom szklany, poza szkłem z lamp katodowych i inne szkła aktywowane", a także zasady przemieszczania odpadów na terytorium Wspólnoty przewidując określone procedury zgłoszeniowe, precyzujące i ustalające warunki dokonania przemieszczenia. W art. 2 zawarta została definicja odpadu, (poprzez odwołanie się do definicji zawartej w art. 1 ust. 1 lit a dyrektywy 2006/12/WE) zgodnie, z którą "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Według tego załącznika wskazującego bardziej kategorie odpadów bez ich literalnego określenia –stłuczka szklana może zostać zakwalifikowana jako kategoria – "Q1 pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewyszczególnione poniżej". Rozporządzenie jednoznacznie stwierdza, że przemieszczanie odpadów na terytorium Wspólnoty podlega określonej procedurze, wymagającej m.in. uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, przewidując w załącznikach określone dokumenty potwierdzające, a mianowicie dokument zgłoszenia transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów (załącznik IA) oraz dokument przesyłania dotyczący transgranicznego przesyłania / przemieszczania odpadów (załącznik IB).

Kwestie związane z przemieszczeniem odpadów reguluje także ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859), uwzględniając przy tym wymienione powyżej uregulowania unijne.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w dniu [...] r. kierowca J. S., zatrudniony przez "A" Sp.zo.o. w S., wykonywał w imieniu przedsiębiorcy, samochodem ciężarowym marki [...] wraz z przyczepą, międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne, realizowany pomiędzy [...] a Polską, dokonując przewozu ładunku w postaci stłuczki szklanej w ilości ok. [...] kg. Poza sporem pozostaje także fakt, iż w trakcie kontroli kierowca wezwany do okazania dokumentów okazał m.in. dokumenty samochodu – tzn. dowody rejestracyjne samochodu i przyczepy wraz z ubezpieczeniami, dokumenty wymienione w art. 87 ustawy dotyczące przebiegu przewozu, prawo jazdy, a także wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne oraz dokument wydania przewożonego ładunku. Mimo wezwania, kierowca nie okazał dokumentów wymaganych w trakcie realizowanego międzynarodowego transportu odpadów, a mianowicie dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów określonego w załączniku do Rozporządzenia nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Obowiązek posiadania takiego dokumentu wynika z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.f cytowanej ustawy o transporcie drogowym, gdzie zaznaczono, że oprócz wymienionych wcześniej w przepisie dokumentów, kierowca obowiązany jest mieć przy sobie dokumenty wymagane przy przewozie odpadów. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą Spółkę, podzielić należy ustalenia organów, że kierowca dokonywał przewozu odpadów – szkła w postaci nierozproszonej, będącej pozostałością po procesie produkcyjnym, a co za tym idzie zobowiązany był posiadać i przedstawić organowi kontrolującemu wymagane w takim przypadku dokumenty. Zastrzeżenia strony skarżącej co do sposobu zakwalifikowania przewożonego ładunku, zarzuty braku przeprowadzenia w tym zakresie wyczerpującego postępowania dowodowego nie mogą zostać uznane za słuszne. Zauważyć trzeba, ze strona skarżąca odwołując się do definicji odpadu z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, bardzo niekonsekwentnie udowadnia, że przewożony ładunek nie może być odpadem, stwierdzając, że ponieważ skarżący nie miał zamiaru się go "pozbyć" czy "usunąć", ale przeznaczył go do dalszego wykorzystania, to trudno w takiej sytuacji mówić o odpadach. Także określenie owego wykorzystania ładunku nastąpiło w różny sposób, np. w pierwszym odwołaniu z dnia [...] r. –skarżąca stwierdza, iż "przedmiotowa stłuczka miała być wykorzystana przez niego na cele budowlane, (jako produkt gotowy), a nie surowiec podlegający dalszemu przetwarzaniu - a to dyskwalifikuje ją jako jakikolwiek odpad", zaś w drugim odwołaniu z dnia [...] r. podaje, iż "przedmiotowa stłuczka miała być wykorzystana jako surowiec podlegający dalszym przetworzeniom (produkcji szkła), co definitywnie dyskwalifikuje ja jako rodzaj odpadów". W takim przypadku trudno zatem przyjąć, jak przewożony ładunek miał być w praktyce wykorzystany, a odniesienie się do definicji odpadu w dalszym kontekście stanowiska skarżącej jest co najmniej mało przekonujące. Nie można tu także nie zauważyć, że wytwórcą odpadu nie jest w tym przypadku strona skarżąca.

Dalej strona skarżąca zarzuca organom administracji, iż naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec niewystarczająco dokładne i bezspornie wyjaśniające charakter przewożonego ładunku postępowanie dowodowe, podkreślając, że przeprowadzone postępowanie dowodowe sprowadzone zostało do zakwalifikowania charakteru odpadów na podstawie dokumentacji zdjęciowej, bez przeprowadzenie prób laboratoryjnych. Kwestionując te ustalenia strona skarżąca podaje, że przewożony towar to szkło w postaci rozproszonej i pochodzi z lamp katodowych, co w jej odczuciu nie zostało definitywnie w trakcie postępowania wykluczone i ustalone. Nie można jednak zarzutu tego uznać za uzasadniony, tym bardziej, że trakcie przesłuchania - przedstawiciel strony skarżącej potwierdził przewóz stłuczki szklanej w postaci nierozproszonej.

Podkreślenia wymaga, że na każdym etapie prowadzonego postępowania kontrolujące organy Straży Granicznej, uprawnione do takiego działania – m.in. także na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pozostawały w stałym kontakcie i konsultacji z organami ochrony środowiska – w tym z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w K., który potwierdził zasadność ustaleń dotyczących charakteru odpadu na podstawie oceny właściwości fizycznych przewożonego ładunku. Wojewódzki Inspektor uznał, że jest to odpad w postaci stłuczki szklanej w postaci nierozproszonej, o czym świadczą elementy płyt szklanych różnych rozmiarów. Należy także dodać, że orzekające w sprawie organy, zwłaszcza w ponownym swoim postępowaniu mogły w niniejszej sprawie mogły uwzględnić i potraktować jako swoisty dowód – decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., gdzie w pkt. 1 zezwolono na przywóz odpadów szklanych - zaklasyfikowanych kodem 10 11 12 (Europejski Katoalog Odpadów – OJ L. 203,28.07.2001, p.18) oraz oznaczonych zgodnie z załącznikiem Rozporządzenia Nr 1013/2006 pod kodem B2020. Trudno zatem w tych okolicznościach sprawy potwierdzić stawiane powyżej zarzuty.

Nie można także zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej, iż nie ona odpowiada za zaniedbania wynikające z niedopełnienia ewentualnego obowiązku uzyskania zezwolenia na wwóz odpadów na teren Polski. Wprawdzie zgodzić się przyjdzie, że obowiązek uzyskania zgody na przywóz odpadów do Polski obciążył stronę [...] (decyzja z dnia [...] r. – w aktach sprawy), nie zmienia to jednak faktu, iż dokonujący przewozu zobowiązany jest przestrzegać obowiązujące przepisy ustawy Prawo o transporcie drogowym, które w art. 87 wyraźnie wskazują jakie dokumenty obowiązany jest posiadać kierowca podczas wykonywania przewozu drogowego. Wśród tych dokumentów w pkt 3 lit.f wskazanego artykułu wymienione są "dokumenty wymagane przy przewozie odpadów", a tymi niewątpliwie są dokument zgłoszenia transgranicznego przesyłania/ przemieszczania odpadów, wymieniony w załączniku IA cytowanego rozporządzenia nr 1013/2006, jak również zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na wwóz tego odpadu na terytorium Rzeczypospolitej. Niewątpliwy brak wymaganych dokumentów pozwolił orzekającym w sprawie organom stwierdzić naruszenie wynikających z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.f w związku z art. 63 ust. 2 oraz art. Art. 16 lit.c Rozporządzenia (WE) nr 103/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. obowiązków. Musi prowadzić do stwierdzenia, że kontrolowany transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących obowiązku w zakresie posiadania wymaganych dokumentów w trakcie międzynarodowego transportu odpadów. Dodać tu wypada, że przedsiębiorca jest profesjonalistą, prowadzi działalność w zakresie transportu odpadów, od którego należy wymagać należytej staranności przy wykonywaniu prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze, użyte w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym sformułowania "podlega karze pieniężnej" uznać trzeba, że organ administracji nie ma swobody działania, lecz ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie wynik przeprowadzonej kontroli potwierdził zaistnienie wskazanych powyżej naruszeń ustawy, skutkujących odpowiedzialnością finansową. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od pobrania kary w sytuacji, gdy zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki jej wymierzenia. Skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów na użytek własny, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Nie może przy tym zwalniać się z obciążającego go obowiązku tłumacząc się nieznajomością prawa obowiązującego w Unii Europejskiej czy nierzetelnością dotychczasowego partnera handlowego. Stąd też zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z pkt 7.5 załącznika wymierzenie kary było obligatoryjne.

W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy – prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie mogły zostać uwzględnione.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.

rozważań Sądu.