Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 491/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w całości
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 2, par. 3 ust. 1a pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 177 poz 1729
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. J. na akt Burmistrza Głubczyc z dnia 2 marca 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu wykonawczego docelowej organizacji ruchu 1) stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości, 2) zasądza od Burmistrza Głubczyc na rzecz skarżącej H. J. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez H. J., zwaną dalej skarżącą, jest akt Burmistrza Głubczyc z dnia 2 marca 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu wykonawczego docelowej organizacji ruchu.

Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Pismem z dnia 24 października 2016 r. Burmistrz Głubczyc zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Głubczycach o rozpatrzenie i zaopiniowanie przez Komisję Ładu i Porządku Publicznego prośby mieszkańców ul. [...] w [...], dotyczącej ograniczenia ruchu ciężkich pojazdów.

W dniu 2 marca 2017 r., po uzyskaniu m.in. pozytywnej opinii ww. Komisji, Burmistrz Głubczyc, na podstawie § 3 ust. 1a pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. nr 177, poz. 1729, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 784]), zatwierdził projekt wykonawczy docelowej organizacji ruchu sporządzony dla gminnej drogi wewnętrznej ul. [...] w [...]. Zatwierdzona zmiana stałej organizacji ruchu obejmowała zmianę oznakowania pionowego na ul. [...] przez wprowadzenie zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 2,5 tony - znak B-18. W opisie technicznym projektu w pkt 2 "Przedmiot i zakres opracowania" wskazano, że planowana zmiana wynika z prośby mieszkańców przedmiotowej ulicy. Natomiast w pkt 3 "Opis stanu istniejącego" podano m.in., że ul. [...] w [...] jest wewnętrzną drogą gminną klasy D (dojazdowa) o jezdni z nawierzchnią z kostki brukowej betonowej. Na końcu ulicy zlokalizowany jest wjazd bramowy do przedsiębiorstwa rolniczego, który obsługuje ruch ciężkich ciągników i maszyn rolniczych, powodujący znaczne obciążenie dla istniejącej nawierzchni drogi oraz uciążliwość i utrudnienia dla mieszkańców osiedla.

Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. (złożonym bezpośrednio w siedzibie organu 17 lipca 2017 r.) skarżąca, działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (na dzień wydania zaskarżonego aktu - Dz. U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.s.g., wezwała Burmistrza Głubczyc do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie rozstrzygnięcia z dnia 2 marca 2017 r., wskutek którego wprowadzono na ul. [...] znak drogowy B-18. Podniosła, że wprowadzony zakaz ruchu pojazdów pozbawił ją możliwości dojazdu do swojej posesji o numerach działek: a, b oraz c, położonych przy ul. [...]. Ponadto organ naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drodze (Dz. U. nr 220, poz. 2181, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 2003 r., ponieważ przesłanki uzasadniające wprowadzenie tego ograniczenia nie zostały w najmniejszy sposób uzasadnione, ani też udowodnione. Dalej skarżąca dowodziła, że organ nie przeprowadził żadnych badań, pomiarów czy analiz dotyczących rzekomego nadmiernego obciążenia drogi. Zdaniem skarżącej, kwestionowany akt był arbitralnym rozstrzygnięciem organu, którego podstawę stanowił wyłącznie wniosek kliku mieszkańców. H. J. podkreśliła, że organ nie wyjaśnił też, na czym polegają uciążliwości i utrudnienia dla mieszkańców osiedla oraz nie wskazał źródła tych informacji. Natomiast we wniosku mieszkańców mowa jest tylko o "sporym hałasie", który występuje jedynie w porze wieczornej w okresie siewów i żniw. Skarżąca zarzuciła również organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że dojazd do działki nr a może odbywać się poprzez ul. [...]. W tym zakresie wyjaśniła, że dojazd do spornej działki możliwy jest wyłącznie od ul. [...], zaś dostęp do działki nr c i b jest możliwy od ul. [...], jak i od ul. [...]. Jednakże dostęp do działki nr c od ul. [...] jest w pewnych godzinach utrudniony.

Pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie, Burmistrz Głubczyc uznał zarzuty za nieuzasadnione. Organ wyjaśnił podstawy prawne zatwierdzonej zmiany organizacji ruchu, akcentując m.in., że czynność ta została podjęta na podstawie wniosku mieszkańców ul. [...].

W dniu 20 września 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) H. J., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na "czynność Burmistrza Głubczyc z dnia 2 marca 2017 r." Zarzuciła organowi naruszenie przepisów rozporządzenia z 2003 r., w szczególności pkt 3.2.19. załącznika Nr 1, poprzez wprowadzenie zakazu ruchu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 2,5 tony, tj. znaku drogowego B-18, skutkiem czego skarżąca została pozbawiona możliwości dojazdu do swojej posesji o nr a, położonej przy ul. [...], a w efekcie zobowiązana do udostępnienia części posesji (ograniczenia w jej korzystaniu) o nr c, położonej przy ul. [...], której jest właścicielem, dla posiadających tytuł prawny do działki o nr c, podczas gdy nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wprowadzenie takiej organizacji ruchu. Skarżąca podniosła, że znak B-18 stosuje się m.in. przed odcinkami dróg, których nośność jest niewystarczająca dla przejazdu pojazdów dopuszczonych do ruchu bez ograniczeń. Ponadto H. J. zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej właścicieli terenów zlokalizowanych przy tej samej ulicy. Na podstawie tych zarzutów wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej czynności i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, a także dopuszczenie w charakterze dowodów szeregu pism dołączonych do skargi i zwrócenie się przez Sąd o dostarczenie przez organ dokumentacji co do nośności spornej drogi.

W uzasadnieniu skargi H. J. wskazała, że jest właścicielką nieruchomości nr a, położnej przy ul. [...] i jako adresatka zaskarżonej czynności Burmistrza, która ograniczyła jej prawo własności w postaci swobodnego dostępu do tej nieruchomości, dla której jest to jedyny dostęp do drogi publicznej, posiada legitymację do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Nadmieniła, że zakaz wjazdu na działkę nr a spowodował konieczność obciążenia przez skarżącą znacznej części działki nr c, poprzez udostępnienie jej dzierżawcom, celem umożliwienia im dojazdu do dzierżawionych nieruchomości. Zdaniem skarżącej, wprowadzenie znaku B-18 było bezprawne i nieuzasadnione. Parametry drogi jednoznacznie bowiem świadczą o tym, że została ona wykonana z zamiarem doprowadzenia ciężkiego sprzętu do gospodarstwa skarżącej. Ponadto Agencja Nieruchomości Rolnych w [...] zapewniała, że przekazanie działek, na której znajduje się ul. [...], na własność Gminy [...] nie spowoduje ograniczeń w dostępie do gospodarstwa. W dalszej części uzasadnienia skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Końcowo stwierdziła, że nośność ul. [...] jest wystarczająca dla pojazdów o wyższych tonażach, w tym wykorzystywanych przez nią do prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz przez osoby posiadające tytuły prawne do działki o nr c. Podniosła też, że przepisy rozporządzenia z 2003 r. nie przewidują możliwości ograniczenia ruchu pojazdów ze względu na cechy podmiotowe, do jakich należy subiektywne odczucie dyskomfortu mieszkańców, która to przesłanka nie występuje i w żaden sposób nie była weryfikowana przez zarządcę drogi. Z tych wszystkich przyczyn, w ocenie skarżącej, doszło do naruszenia norm konstytucyjnych poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej właścicieli terenów zlokalizowanych przy tej samej ulicy, a w konsekwencji ograniczono przysługujące skarżącej prawo własności do działek nr a i c.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Głubczyc wniósł o oddalenie skargi i zwrot kosztów postępowania. Podkreślił, że zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu nastąpiło na podstawie projektu wykonawczego docelowej organizacji ruchu na ul. [...]. Zmiana ta nastąpiła z inicjatywy mieszkańców ul. [...], którzy we wniosku podnieśli, że zabudowa ulicy ma charakter mieszkalny, a ruch samochodów i ciągników o znacznej ładowności jest uciążliwy. Ruch tych pojazdów stanowi też zagrożenie dla mieszkańców ulicy, szczególnie ich dzieci i osób starszych. Ponadto konieczność zmiany w organizacji ruchu wynikała ze zmian w sposobie zagospodarowania terenu polegających na powstaniu zabudowy mieszkaniowej. Burmistrz miał również na uwadze, że dotychczasowa organizacja ruchu na ul. [...] była wystarczająca przy natężeniu ruchu wyłącznie na potrzeby, funkcjonującego poprzednio, gospodarstwa rolnego. Obecnie jest tu prowadzona rozległa działalność gospodarcza o znacznej uciążliwości dla otoczenia. Natomiast konstrukcja ulicy w chwili jej budowy nie przewidywała takiego obciążenia. Ulica jest nieprzystosowana do intensywnego i uciążliwego ruchu pojazdów oraz maszyn o znacznym ciężarze całkowitym. Burmistrz podkreślił, że zmiana organizacji ruchu ma na celu ochronę ulicy i jej nawierzchni przed dewastacją. Dodatkowo podniósł, że działka przylegająca do ul. [...] stanowi własność męża H. J., stąd wątpliwości budzą podnoszone przez nią okoliczności związane z ograniczeniami w korzystaniu z dojazdu.

Pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. Burmistrz Głubczyc wniósł o dołączenie do akt sprawy rozstrzygnięcia Wojewody Opolskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie zatwierdzonego projektu docelowej organizacji ruchu na ul. [...] w [...].

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski i wywody zawarte w skardze. Dodatkowo podkreślił, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ są błędne. Na tę okoliczność przedstawił kserokopię wydruku komputerowego i wyjaśnił, że Burmistrz pominął istotną okoliczność w sprawie, a mianowicie to, iż działka o nr a ma dojazd tylko od ul. [...]. Akcentował również brak postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, m.in. w zakresie wytrzymałości drogi. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że niemożliwy jest zjazd od ul. [...] z uwagi na rozdzielający pas terenu stanowiący własność Gminy, tj. dz. nr d. Natomiast pełnomocnik organu podtrzymał wnioski i wywody zawarte w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo akcentował, że Burmistrz wprowadzając sporną organizację ruchu uwzględnił interesy nie tylko mieszkańców, ale również przedsiębiorstwa A oraz samej skarżącej i dzierżawców. Zakwestionował również stwierdzenie skarżącej, jakoby dojazd do działki a był możliwy jedynie od ul. [...]. Pełnomocnik organu oświadczył, że nie jest w stanie określić matematycznej wartości nośności przedmiotowej drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zatwierdzenie przez Burmistrza Głubczyc w dniu 2 marca 2017 r. projektu wykonawczego docelowej organizacji ruchu, sporządzonego dla gminnej drogi wewnętrznej ulicy [...] w [...], przez wprowadzenie ograniczenia w ruchu pojazdów, polegającego na zastosowaniu znaku B-18 "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5 tony".

Z uwagi na tak określony przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności rozważenia wymaga dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego kwestionowanej przez skarżącą czynności. W związku z tym odnotować trzeba, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 (opubl. ONSAiwsa z 2015 r. nr 1, poz. 2; dostępna również, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)". W uzasadnieniu tej uchwały NSA wywodził, że argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. zasadza się na wynikającym z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do powstania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym, a więc nie ogranicza się do zakresu organizacyjno-technicznego, nadto nie jest czynnością jednorazową. Jest to swoista działalność organu samorządu terytorialnego. Zatem prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów: - art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz - art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Stąd wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt wydany przez te organy winno być poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia wynikającym z przywołanych przepisów.

W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, w świetle powyższej uchwały należy uznać, że wydany przez Burmistrza Głubczyc w dniu 2 marca 2017 r. akt zatwierdzenia projektu wykonawczego docelowej organizacji ruchu sporządzony dla gminnej drogi wewnętrznej ulicy [...] w [...] jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Warunkiem skuteczności wniesienia skargi na akt tego rodzaju stanowi zatem uprzednie pisemne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, w trybie określonym w art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 935).

Skarżąca dopełniła wymogu wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ pismem z dnia 13 lipca 2017 r., które zostało bezpośrednio złożone w siedzibie organu w dniu 17 lipca 2017 r., wystąpiła z takim wezwaniem do Burmistrza Głubczyc. Pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r. (doręczonym skarżącej w dniu 21 sierpnia 2017 r.) organ uznał wezwanie skarżącej za nieuzasadnione. Uwzględniając zatem treść art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r.), zgodnie z którym skargę w rozpatrywanym przypadku wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, należy stwierdzić, że skarga z dnia 20 września 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) została wniesiona do Sądu z zachowaniem ustawowego terminu.

Dalsze rozważania w niniejszej sprawie dotyczą legitymacji procesowej skarżącej do złożenia przedmiotowej skargi. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. wiąże bowiem prawo do skargi z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. W skardze wniesionej w trybie tej regulacji trzeba zatem dowieść, że kwestionowany akt, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Natomiast naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonego aktu został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie skarżącego przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa.

Stosownie do powiedzianego powyżej, w ocenie Sądu, uznać należało, że w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, iż posiada legitymację do zaskarżenia przedmiotowego aktu. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, właściciel gruntu położonego przy danej drodze, mający lub mogący mieć urządzony na nią zjazd, w przypadku zmiany organizacji ruchu, posiada interes prawny w kwestionowaniu wprowadzonej zmiany organizacji ruchu. Lokalizacja nieruchomości jest bowiem okolicznością stałą, a jej skomunikowanie i ewentualne zmiany w dostępności oddziałują na sposób korzystania z gruntu i znajdujących się na nim obiektów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 432/17). W niniejszej sprawie niewątpliwie postanowienia kwestionowanego aktu w postaci wprowadzonego zakazu wjazdu niektórych pojazdów ograniczają prawo własności skarżącej do swobodnego dostępu do nieruchomości nr a, położonej przy ul. [...] i korzystania z niej na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego, w tym ruch pojazdów o wyższych tonażach niż określone na wprowadzonym znaku B-18. Zatwierdzona przez organ zmiana organizacji ruchu ma zatem bezpośredni i realny wpływ na dostęp skarżącej do spornej drogi, w tym na prawidłowe funkcjonowanie prowadzonej przez nią działalności.

Przedstawione wyżej ustalenia pozwoliły Sądowi na przejście do oceny merytorycznej skargi. Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, z późn. zm.), zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami. W rozpoznawanej sprawie zarządzającym na gminnej drodze wewnętrznej - ul. [...] w miejscowości [...], znajdującej się w strefie zamieszkania, jest Burmistrz Głubczyc, który zarządza tą drogą stosownie do § 2 ust. 2 w zw. z ust. 1 cyt. już wyżej rozporządzenia z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Podstawę prawną kontrolowanego aktu stanowił natomiast § 3 ust. 1a pkt 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym podmiot zarządzający drogą wewnętrzną zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu. Przez organizację ruchu w rozumieniu omawianego rozporządzenia uznaje się, mające wpływ na ruch drogowy: a) geometrię drogi i zakres dostępu do drogi, b) sposób umieszczania znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, c) zasady i sposób działania sygnalizacji, znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów (§ 1 ust. 2 pkt 1). W § 5 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia określono, że jednym z koniecznych elementów projektu organizacji ruchu jest opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Ten element projektu organizacji ruchu ściśle się wiąże z uzasadnieniem dla umieszczenia na drodze znaków drogowych wprowadzających stosowane ograniczenia. Wymóg taki wynika bowiem z przepisów cyt. wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drodze, nadal zwanego w skrócie rozporządzeniem z 2003 r., w którym w załączniku Nr 1, w części 3 opisano zasady umieszczania znaków zakazu. I tak, znaki zakazu jako ograniczające swobodę korzystania z dróg powinny być umieszczane po wnikliwej analizie skutków, jakie powodują dla uczestników ruchu (pkt 3.1.1.). Zgodnie natomiast z pkt 3.2.19. powyższego załącznika, znak B-18, oznaczający zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad określony w znaku tonaż, stosuje się przed odcinkami dróg, których nośność jest niewystarczająca dla przejazdu pojazdów dopuszczonych do ruchu bez ograniczeń. Na znaku podaje się wartość wynikającą z rzeczywistej nośności obiektu lub drogi. W uzasadnionych przypadkach znak ten może być stosowany również w związku z istnieniem przy drodze obiektów zabytkowych lub innych, dla których wstrząsy wynikające z ruchu ciężkich pojazdów są szkodliwe.

Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami umieszczenia znaku zakazu B-18 jest nośność drogi i szkodliwość wstrząsów, na znajdujące się przy drodze obiekty, wynikająca z ruchu ciężkich pojazdów. Przesłanki te nie muszą występować łącznie. Powinny jednak być zbadane i uwzględnione w projekcie organizacji ruchu (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1093/14). Wprowadzenie znaku zakazu B-18 wymaga więc znajomości technicznych parametrów danej drogi i zbadania rzeczywistej jej nośności, które to elementy powinien zawierać projekt organizacji ruchu przewidujący wprowadzenie ograniczeń tonażowych.

W rozpoznawanej sprawie zatwierdzony projekt organizacji ruchu nie spełnia wymogów wynikających z przedstawionych wyżej przepisów. W tym zakresie dostrzec trzeba, że opis techniczny zatwierdzonego projektu nie zawiera żadnych danych dotyczących parametrów nośności spornej drogi. Brak analizy tej kwestii dodatkowo potwierdza oświadczenie pełnomocnika organu złożone na rozprawie sądowej, który stwierdził, że nie jest w stanie wskazać żadnej matematycznej wartości nośności drogi. W zatwierdzonym przez organ projekcie nie podano także jakichkolwiek danych na temat szkodliwości i rozmiaru wstrząsów, wynikających z natężenia ruchu ciężkich pojazdów, a które miałyby uzasadniać wprowadzenie spornego znaku. W materiale dokumentacyjnym sprawy brakuje również analizy przeprowadzenia przez organ skutków, jakie przedmiotowy zakaz wjazdu spowoduje dla uczestników ruchu. Natomiast jak wynika z opisu technicznego projektu wykonawczego, pism kierowanych do skarżącej oraz odpowiedzi na skargę, organ motywował wprowadzenie spornego zakazu przede wszystkim wnioskiem mieszkańców, dla których ruch ciągników i maszyn rolniczych miał powodować uciążliwości i utrudnienia. W ocenie Sądu, w świetle przytoczonych postanowień załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2003 r., wskazane przez organ okoliczności nie uzasadniały wprowadzenia przedmiotowego zakazu, albowiem okoliczności te nie odnosiły się do warunków i wymogów zastosowania znaku B-18. Zgodzić należało się zatem ze skarżącą, że wprowadzenie spornego zakazu nastąpiło w sposób dowolny, bo bez dostatecznego wyjaśnienia konieczności jego zastosowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że niewątpliwie każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi się liczyć z faktycznymi ograniczeniami w jej prowadzeniu, które wynikają z innych przepisów prawa, np. z ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednak ograniczenie takie nie może być dokonywane przez uprawniony organ z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. W rozpoznawanej sprawie zaskarżony akt zatwierdzenia projektu organizacji ruchu został natomiast wydany bez żadnej analizy organu w zakresie skutków wprowadzonego ograniczenia oraz bez należytego uzasadnienia elementów koniecznych do zastosowania zakazu, tj. kwestii dotyczących nośności drogi. Ponadto w opisie technicznym projektu nie przedstawiono wartości w zakresie natężenia ruchu na drodze.

Wobec stwierdzonych uchybień - na mocy art. 147 § 1 P.p.s.a. - należało stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu w całości, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.