Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 448/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. L. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] października 2011 r. w sprawie umorzenia w całości, jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] położonym w B. [...] o strukturze [...], powierzchni użytkowej podstawowej [...] i powierzchni użytkowej [...] w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu organ podał, że lokal mieszkalny [...] został przydzielony jako osobna kwatera stała W. L., żołnierzowi zawodowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Przy ustalaniu powierzchni kwatery uwzględniono żonę wyżej wymienionego – R. L. oraz dwoje małoletnich dzieci.

Zgodnie z zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego w S. nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. W. L. nabył po [...] latach służby wojskowej prawo do emerytury wojskowej. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. decyzją z [...] kwietnia 2001 r. stwierdził, że wyżej wymieniony, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej [...].

W dniu [...] listopada 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. wpłynął wniosek R. L. o uznanie jej za głównego najemcę zajmowanego przez nią lokalu [...]. Zainteresowana jednocześnie zawnioskowała o sprzedaż przedmiotowego lokalu w trybie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. poinformował zainteresowaną, że brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, gdyż tytuł prawny do przedmiotowego lokalu posiada jej mąż na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r., co uprawnia go do nabycia tego lokalu na własność.

W dniu [...] stycznia 2009 r. do ww. organu wpłynął wniosek R. L. o ponowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy.

Pismem z [...] lutego 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. powiadomił R. L., że na jej wniosek toczy się, na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. odmówił przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. wniosła o zmianę w całości decyzji organu I instancji poprzez uznanie jej za głównego najemcę przedmiotowego lokalu i sprzedaż tego lokalu na jej wyłączną własność, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w ponownym postępowaniu winien wyczerpująco poinformować stronę o uregulowaniach prawnych dotyczących lokali mieszkalnych w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i ustalić treść wniosku strony.

W zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. wezwał ww. do określenia treści złożonego wniosku poprzez potwierdzenie, czy strona chce dochodzić swoich praw do spornego lokalu w trybie przepisów cywilnoprawnych, czy też na zasadach obecnie prowadzonego postępowania. Jednocześnie organ poinformował zainteresowaną o treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, art. 691 k.c. oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie R. L. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. wskazała, iż wnosi o uznanie jej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP za głównego najemcę lokalu i sprzedaż tego lokalu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. rozpatrując ponownie sprawę, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] czerwca 2010 r. odmówił przyznania R. L. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...], w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania strony odnośnie potwierdzenia prawa zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym.

Organ wskazał na przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które w jego ocenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zostały spełnione. Podkreślił przy tym, że przysługujące stronie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynika z racji przyznania jej mężowi jako żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. Wymieniony tytuł prawny nie został uchylony i z mocy prawa nadal obowiązuje. Natomiast czasowe wymeldowanie się z lokalu przez jednego z jego użytkowników lub jego niezamieszkiwania w tym lokalu, nie rozwiązuje istniejącego stosunku prawnego, jeżeli lokal nie został opróżniony i przekazany w stanie wolnym do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Nadto organ I instancji powołał przepisy ustawy z 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, obowiązujące w dacie przydziału W. L. osobnej kwatery stałej, a także przepisy późniejsze uzasadniając, że przysługujące żołnierzowi prawo do kwatery, związane było z pełnioną przez niego zawodową służbą wojskową i przysługiwało wyłącznie żołnierzowi zawodowemu, a prawa rodziny żołnierza były prawem pochodnym od tego prawa. Przedmiotowe prawo do kwatery było prawem osobistym, niemajątkowym, nieprzenoszalnym. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P., złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się tego prawa nie mogło rodzić skutków prawnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa zamieszkiwania (zawarcia umowy najmu), ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że organ I instancji pominął treść art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w obecnym brzmieniu tego przepisu, który nie dotyczy prawa zamieszkiwania, a wynajmowania lokalu i stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy. Zarzuciła w związku z tym, że w uzasadnieniu orzeczenia organ nie odniósł się do potrzeb mieszkaniowych w garnizonie. Ponadto brak jest w uzasadnieniu podania przyczyn, z jakich Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. odmówił prawa najmu na jej rzecz. W jej ocenie, przedmiotowa decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, ponieważ nie wyjaśnia, z jakich przyczyn nie jest uczestnikiem postępowania jej mąż, jeżeli organ uznaje, że prawo do kwatery ma W. L. W opinii odwołującej, skoro jej mąż nie mieszka i nie przebywa w lokalu, to brak jest podstaw do zanegowania jej prawa do zawarcia umowy najmu.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Zważywszy zaś na stanowisko strony sprecyzowane w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r., organ I instancji zasadnie przyjął ten przepis jako podstawę orzekania.

Zgodnie zatem z treścią art. 29 ww. ustawy, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch przesłanek: wyjątkowość sytuacji oraz zgoda Ministra Obrony Narodowej, a decyzja podejmowana na tej podstawie ma charakter uznaniowy. Możliwość przyznania lokalu mieszkalnego osobom innym niż żołnierz zawodowy określona w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest przy tym wyjątkiem od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji Agencji przeznaczone są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych.

Organ odwoławczy podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że R. L i W. L. są nadal małżeństwem. Sąd Rejonowy S. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r. ustanowił jedynie z dniem [...] marca 2000 r. rozdzielność majątkową pomiędzy ww. małżonkami. Ponadto w przedmiotowym lokalu mieszkalnym na pobyt stały są zameldowani zarówno W. L., jak i R. L. W świetle powyższego R. L., jako żona emeryta wojskowego posiada uprawnienie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, wynikające z faktu przyznania mężowi – W. L. - żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Ponadto Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. potwierdził, że W. L. jako emeryt wojskowy, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej [...]. Skarżąca nie składała zaś wniosków w sprawie uchylenia, zmiany, czy stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji. W związku z powyższym tytuł prawny, jakim legitymuje się W. L., jest nadal obowiązujący i uprawniający do zamieszkiwania w tym lokalu.

Wskazane przez skarżącą okoliczności nie pozwoliły zatem na uznanie, że R. L. znajduje się w sytuacji wyjątkowej, co uniemożliwia pozytywne załatwienie jego wniosku, a ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. zarzuciła organowi sprzeczność wydanego rozstrzygnięcia z bezwzględnie obowiązującymi przepisami (art. 17, 77, 87, 28, 127 k.p.a.) oraz sprzeczność z zasadami prawa materialnego (art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP).

Zarzuciła ponadto, że decyzja ta została błędnie wydana, albowiem podpisana została przez inną osobą niż Prezes WAM i podpisana "z up." bez stosownego przekazania uprawnień do wydawania decyzji.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że z żadnego dołączonego dokumentu nie wynika, aby osoba, która podpisała decyzję była upoważniona przez Prezesa WAM do jej wydawania. Ponadto zarzuciła, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, z jakich przyczyn utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie skarżącej, sam fakt, że są nadal małżeństwem z W. L. nie uniemożliwia ani nie utrudnia organowi uznania, że umowa najmu lokalu łączy skarżącą z WAM. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że skarżąca mieszka w przedmiotowym mieszkaniu sama od ponad 30 lat, a organy administracji wojskowej nie potrafią rozwiązać problemu jej zamieszkania. Skarżąca podkreśliła, że umowa najmu lokalu tylko w niektórych sytuacjach jest umową "wspólną", to znaczy umową małżeńską, bez względu na to, który z małżonków taką umowę zawiera. Przepis art. 6801 § 1 k.c. bardzo wyraźnie bowiem stwierdza, kiedy małżonkowie są z mocy prawa najemcami lokalu. Nie ulega natomiast najmniejszej wątpliwości, że zawarcie umowy najmu ze skarżącą nie ma nastąpić dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny L., lecz ma doprowadzić wyłącznie do uregulowania jej statusu prawnego. Skarżąca podkreśliła, że jej mąż nie mieszka w przedmiotowym lokalu, o czym organ doskonale wie. Nie może zatem być zasadne twierdzenie, że skarżąca ma tytuł prawny do lokalu, wynikający z posiadania tego tytułu przez jej męża. Nie można również przyjąć za uzasadnione twierdzenia organu, że przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP został przyjęty jako podstawa orzekania w sprawie z uwagi na wskazanie skarżącej, gdyż to organ powinien określić podstawę prawną decyzji. Skarżąca zaznaczyła, że uznaniowość decyzji, nie oznacza całkowitej swobody przy ich wydawaniu. W ocenie skarżącej, w sytuacji, w której się znajduje – jej wiek, długotrwałość zamieszkiwania, brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gdzie indziej – powinna mieć przyznane prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z zarzutem podniesionym w skardze, że zaskarżona decyzja został podpisana przez osobę nieupoważnioną organ przedłożył upoważnienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. udzielone T. S. – Dyrektorowi Pionu Mieszkaniowego WAM do podpisywania rozstrzygnięć administracyjnych w imieniu Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie realizacji uprawnień podmiotowych przewidzianych ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2011 r. ponownie podniosła, że jej mąż nie zamieszkuje od wielu lat w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, a ona opłaca czynsz oraz ponosi wszelkie obciążenia finansowe związane z jego utrzymaniem. Podkreśliła, że wykupienia lokalu wpłynęłoby na poprawę jej sytuacji bytowej, gdyż wtedy płaciłaby niższe opłaty czynszowe, a ponadto mogłaby zamienić ten lokal mieszkalny na inny odpowiadający jej potrzebom. Do pisma tego załączyła szereg dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r. sygnatura akt II SA/Wa 2183/10 uchylił zaskarżoną decyzję, oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu, że zaskarżona decyzja została podpisana przez osobę nie posiadającą upoważnienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Sąd podkreślił, iż stosownie do treści art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten jest podstawą udzielania przez organ administracji publicznej upoważnień konkretnym, podległym mu pracownikom. Przepis art. 268a k.p.a. wymaga przy tym dla ważności upoważnienia zachowania formy pisemnej.

W rozpatrywanej sprawie takiej formie uczyniono zadość, bowiem upoważnienie dla Dyrektora Pionu Mieszkaniowego WAM do wydawania decyzji w imieniu Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w zakresie realizacji uprawnień podmiotowych przewidzianych ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zostało udzielone na piśmie.

Sąd wskazał dalej, że zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. wydane zostały w oparciu o przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Powyższy przepis został zmieniony z dniem 1 lipca 2010 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Zmieniony przepis art. 29 nie mógł mieć jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym.

Sąd zauważył jednocześnie, że skarżąca R. L. w odpowiedzi na wezwanie organu do określenia treści jej wniosku, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. wyraźnie wskazała, że wnosi o rozpoznanie tego wniosku w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Sąd podkreślił, że wbrew zatem zarzutom skargi, organ był związany stanowiskiem skarżącej sprecyzowanym przez nią w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku przez skarżącą stanowił, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że organ miał podstawy aby procedować w kwestii przyznania "prawa zamieszkiwania" w tym trybie wówczas, gdy osobie wnioskującej nie przysługiwało prawo zamieszkiwania w zajmowanym przez nią lokalu mieszkalnym.

Sąd stwierdził następnie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca R. L. wystąpiła o przyznanie jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...]. Powyższy lokal mieszkalny został przydzielony jako osobna kwatera stała jej mężowi W. L. wówczas żołnierzowi zawodowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. W nakazie tym, przy ustalaniu przysługującej powierzchni kwatery, uwzględniono także żonę ww. R. L. oraz dwoje małoletnich dzieci. Następnie Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją z [...] kwietnia 2001 r. potwierdził, że W. L. jako emeryt wojskowy, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej [...].

Sąd podkreślił zatem, że W. L. przysługuje tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, natomiast skarżącej jako jego żonie przysługuje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym, które jest pochodną prawa do lokalu przysługującego jej mężowi. Z faktu, że W. L. od wielu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu nie można w żadnym razie wywodzić, że utracił on tytuł prawny do lokalu, którym jest decyzja administracyjna o przydziale. Dopóki nie dojdzie do wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji, nie można mówić, że W. L. utracił tytuł prawny do lokalu. O tym, czy ktoś ma tytuł prawny do lokalu nie decyduje bowiem to, czy w lokalu tym faktycznie zamieszkuje, czy też nie.

Z powyższego wynika, że skarżącej zarówno w dacie składania wniosku, jak i w dacie wydawania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, przysługiwało prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym a tym samym jej wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w tym lokalu był bezprzedmiotowy. Zdaniem Sądu, wydając decyzję odmowną w sprawie, organ tym rozstrzygnięciem de facto zaprzeczył prawu skarżącej do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, jako żonie emeryta wojskowego, który posiada tytuł prawny do tego lokalu.

Sąd wskazał następnie, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz w orzecznictwie, o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a.. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego.

Decyzja o umorzeniu postępowania zapada zatem w sytuacji, gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy, 2003/6/25).

W ocenie Sądu, sytuacja taka wystąpiła w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż organ nie mógł rozstrzygać w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o uprawnieniu R. L. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] w sytuacji, gdy ustalił w toku postępowania, że stronie takie uprawnienie przysługuje. Sąd stwierdził zatem, że w świetle poczynionych ustaleń organ winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe.

Dyrektor Oddziału Regionalnego w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 105 i art. 104 k.p.a. oraz art. 13 ust. 6 w związku z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz innych ustaw, umorzył postępowanie

W uzasadnieniu decyzji, organ podał, że R. L. jako żona emeryta wojskowego, posiada uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w B. [...]. Przysługujące stronie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wynika z racji przyznania mężowi jako żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem z dnia [...] sierpnia 1973 r. Wyżej wymieniony tytuł prawny nie został wyeliminowany z obrotu prawnego i z mocy prawa nadal obowiązuje. Okoliczność, że W. L. od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu nie powoduje, że utracił tytuł prawny do przedmiotowego lokalu, którym jest decyzja administracyjna o przydziale.

Z uwagi na fakt, że R. L. przysługuje prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...], a tym samym wniosek o przyznanie jej prawa do zamieszkiwania w tym lokalu jest przedmiotowy i dlatego należało postępowanie umorzyć.

Na podstawie art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub części.

Od decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji, naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez niezastosowanie w sprawie niniejszej oraz art. 105 k.p.a., art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji, organ powołał art. 153 ppsa i wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działalność lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Podkreślił, że dopóki nie dojdzie do wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji, nie można mówić, że W. L. utracił tytuł prawny do lokalu. Z powyższego wynika, że ww. zarówno w dacie składania wniosku jak i w dacie wydawania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, przysługiwało prawo do zamieszkiwania w lokalu [...], a tym samym wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu był bezprzedmiotowy.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie o wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzji zarzuciła naruszenie art. 105 k.p.a., art. 153 ppsa, art. 7, 77, oraz 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd, oraz organ którego działanie, bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie skarżącej organy administracji błędnie oceniły stan sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując okoliczności jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Kierując się powyższymi kryteriami, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu, wiąże w sprawie ten sąd, oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznawania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostało ono uchylone i jeżeli nie zmieniły się przepisy. Przez ocenę prawną, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako, podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie jak również na sądzie, może być on wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

W pojęciu ocena prawna, mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez ten organ i do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania, nie ma zastosowania dany przepis, lecz inny przepis, którego organ administracji nie uwzględnił.

Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego, wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania administracyjnego, a jego oddziaływaniem, objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku przez sąd i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.

Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować, nowych ocen prawnych – sprzecznych z wcześniej wyrażonym poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Podsumowując zarówno organ administracji jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, podkreślić należy, że od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/10, nie zmienił się ani stan prawny, ani stan faktyczny, ani orzeczenie sądu administracyjnego nie zostało zmienione we właściwym trybie.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest że R. L. i W. L. są nadal małżeństwem. Sąd Rejonowy S. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r. ustanowił jedynie z dniem [...] marca 2000 r. rozdzielność majątkową pomiędzy ww. małżonkami. Ponadto w przedmiotowym lokalu mieszkalnym na pobyt stały są zameldowani zarówno W. L. , jak i R. L. W świetle powyższego R. L., jako żona emeryta wojskowego posiada uprawnienie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, wynikające z faktu przyznania mężowi – W. L. - żołnierzowi zawodowemu osobnej kwatery stałej imiennym nakazem nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Ponadto Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. potwierdził, że W. L. jako emeryt wojskowy, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej [...]. Skarżąca nie składała zaś wniosków w sprawie uchylenia, zmiany, czy stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji. W związku z powyższym tytuł prawny, jakim legitymuje się W. L. jest nadal obowiązujący i uprawniający do zamieszkiwania w tym lokalu.

Z powyższego wynika, że skarżącej zarówno w dacie składania wniosku, jak i w dacie wydawania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, przysługiwało prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym a tym samym jej wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w tym lokalu był bezprzedmiotowy. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz w orzecznictwie, o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego.

Decyzja o umorzeniu postępowania zapada zatem w sytuacji, gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy, 2003/6/25).

Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sytuacja taka wystąpiła w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż organ nie mógł rozstrzygać w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o uprawnieniu R. L. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym [...] w sytuacji, gdy ustalił w toku postępowania, że stronie takie uprawnienie przysługuje. W świetle poczynionych ustaleń winien zatem umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, w pełni została wydana zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy przy podejmowaniu powyższych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.