Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 19/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie: WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2005r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. D. – skarżącego z dnia [...] lipca 2005r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005r. o nałożeniu na w/w przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 14.800 (czternastu tysięcy ośmiuset) złotych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ I instancji ustalił, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2005r. na drodze krajowej nr [...] J. J. prowadzący pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] nie okazał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, za co nałożona została kara pieniężna w wysokości 3000 złotych. W toku kontroli stwierdzono, iż zatrzymany do kontroli pojazd nie jest wyposażony w urządzenie pomiarowo-kontrolne (tachograf), za co nałożona została kara pieniężna w wysokości 3000 złotych. Ponadto stwierdzono, iż strona nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 8000 złotych. Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z dni od [...] do [...] maja 2005r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, jak również nie okazał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 800 złotych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi. Usługi, które wykonuje świadczone są dla osób fizycznych, drobnych kupców, którzy prowadzą działalność handlową na bazarach, targowiskach. W dniu kontroli strona realizowała zlecenie dla takiej grupy osób, polegające na przewiezieniu zakupionego przez nich towaru ze [...] w W. do Z.. Opłata w wysokości 130 złotych dotyczy przewożonego towaru, natomiast przejazd zleceniodawców, celem dokonania zakupów był nieodpłatny.

Organ II instancji stwierdził, że w dniu [...] maja 2005r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez Pana J. J.. Dopuszczalna masa całkowita zestawu wynosiła 4,25 tony. W wyniku kontroli ustalono, iż strona pojazdem tym wykonywała transport drogowy - przewóz sześciu osób z Z. do W. w ramach przewozu okazjonalnego. W toku czynności kontrolnych ustalono, iż pojazd nie jest wyposażony w urządzenie rejestrujące. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz czterech wykresówek.

Zdaniem organu z treści podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli przewoźnika wynika, iż w dniu kontroli kierowca otrzymał zlecenie wykonania usługi transportowej polegającej na przewiezieniu grupy osób z miejscowości Z. do W.. Usługa ta była odpłatna - opłata pobrana przez przewoźnika wynosiła 130 złotych za przejazd w obie strony. Powyższe potwierdza treść protokołu przesłuchania świadka-pasażera. Świadek zeznał, iż telefonicznie dowiedział się o miejscu wyjazdu, natomiast cena za przejazd została uzgodniona z Panem M. D. na kwotę 130 złotych. Dodatkowo fakt wykonywania przez stronę w chwili kontroli przewozu okazjonalnego wynika również z treści oświadczenia kierowcy, który zeznał, iż wykonywał zlecenie polegające na przewozie osób, celem dokonania przez nie zakupu towaru w W., a następnie każda z tych osób została odwieziona pod wskazany adres. Powyższe okoliczności wskazują na fakt wykonywania przez stronę transportu drogowego osób w postaci przewozu okazjonalnego.

W ocenie organu fakt, iż we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej strony jako przedmiotu działalności nie wskazano transportu osobowego nie oznacza, iż strona transportu w rzeczywistości nie wykonuje. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratoryjny, a jego treść zależy od tego, co przedsiębiorca poda w stosownym wniosku. Organ stwierdził, że dowodem na to, iż strona faktycznie wykonuje transport drogowy osób jest zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

W ocenie organu świadczenie usług w zakresie transportu drogowego może odbywać się tylko po uzyskaniu odpowiedniej licencji, co wynika z treści art.5 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku i nie wystąpił we właściwym czasie do właściwego organu z wnioskiem o wydanie wymaganej przepisami prawa licencji. Od skarżącego przedsiębiorcy - osoby profesjonalnie zajmującej się działalnością gospodarczą - wymaga się należytej staranności przy organizowaniu i wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej a także rzetelnej znajomości i przestrzegania przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że strona wykonywała transport drogowy.

Zdaniem organu powołującego się na przepis art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy (...), czyli wykonywanie usług transportowych na podstawie umowy przewozu przewóz wykonywany tego dnia spełniał opisane wyżej przesłanki. Organ wskazał, że art.4 pkt 3 w/w ustawy stanowi, iż określenie transportu drogowego obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie będący przewozem na potrzeby własne. Podniesiono, że zgodnie z art.3 ust.l rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące instaluje się i używa w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy (...). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Zgodnie z art.42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001r. za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych).

Zgodnie z art. 15 ust. 7 w/w rozporządzenia, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.

Artykuł 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców zobowiązuje kierowcę, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu (...) do przedstawienia, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, zaświadczenia które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres którego dotyczy, wskazanie przyczyny nie posiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 w/w rozporządzenia, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa wyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego (art.31 ust. 2 w/w ustawy).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy kierowca jest zobowiązany do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu wypis z licencji, dowód uiszczenia należności za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Zgodnie z art. 92 ust. l w/w ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające m.in. z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej.

Wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji określona została w lp. 1.1.1 załącznika do w/w ustawy (opublikowanego w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 149 poz. 1452) i wynosi 8000 złotych.

Wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty określona została w lp. 1.4.1 w/w załącznika i wynosi 3000 złotych.

Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w lp. 1.11.7 w/w załącznika i wynosi 3000 złotych.

Zgodnie natomiast z lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b w/w załącznika karze w wysokości 200 złotych podlega nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej.

Powyższe naruszenia przepisów spowodowały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 14.800 złotych.

W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosi argumenty zbieżne z tymi, które prezentował w odwołaniu. Wskazuje, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi. Usługi, które wykonuje świadczone są dla osób fizycznych, drobnych kupców, którzy prowadzą działalność handlową na bazarach, targowiskach. W dniu kontroli strona realizowała zlecenie dla takiej grupy osób, polegające na przewiezieniu zakupionego przez nich towaru ze [...] w W. do Z.. Opłata w wysokości 130 złotych dotyczy przewożonego towaru, natomiast przejazd zleceniodawców, celem dokonania zakupów był nieodpłatny. Nadto wskazuje, że niezarobkowy przewóz osób pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą nie podlega regulacji ustawy (art. 3 ust. 1). Wskazuje na błędy w interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego gdyż zeznania świadka złożone do protokołu nie potwierdzają oświadczenia kierowcy umieszczonego w protokóle kontroli. Wskazuje, że nie wykonuje transportu drogowego gdyż ostatni raz wykonywał taką usługę 7 miesięcy temu. Podnosi brak spójności merytorycznej w uzasadnieniu decyzji oraz błędne dane zawarte w protokole kontroli, które są sprzeczne z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Wskazuje, że przyczepa wypożyczona w Z. na stacji [...] nie służyła do przewozu towaru a była tylko holowana w celu przewiezienia do miejscowości S.. Wskazuje, że kierowca nie był jego pracownikiem więc nie mógł być wyposażony w wykresówki lub inny dokument potwierdzający nieprowadzenie pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

W sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] maja 2005r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez Pana J. J.. Dopuszczalna masa całkowita zestawu wynosiła 4,25 tony. Strona pojazdem tym przewoziła sześć osób z Z. do W.. W toku czynności kontrolnych ustalono, iż pojazd nie jest wyposażony w urządzenie rejestrujące. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz czterech wykresówek.

W myśl art. 3 ust. l rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1.

Stosownie do art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej. Zgodnie z Lp. 1.11.7. ust. l załącznika do ustawy o transporcie drogowym jeżeli przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany nakładana jest kara pieniężna w wysokości 3 000 zł.

W chwili kontroli pojazd nie był wyposażony w wymagany przepisami prawa przyrząd pomiarowo-kontrolny (tachograf). Obowiązek wyposażenia pojazdu w przyrząd pomiarowo-kontrolny (tachograf) wynika z przepisów art. 3 ust. l rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, "urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. l rozporządzenia (EWG) nr 3820/85". Rozporządzenia są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Od 1 maja 2004 r. na mocy rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.WE L370 z 31.12.1985 należy wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. l pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).

Zgodnie z przytoczonymi przepisami kontrolowany pojazd nie podlegał wyłączeniu od konieczności instalacji przyrządu kontrolnego, stosownie do regulacji prawa wspólnotowego (art. 4 ust. l rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 01.12.1985)) wyłączenie może dotyczyć pojazdów przeznaczonych do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdu wynosiła 4.250 kg. Tak więc zastosowana sankcja była prawidłowa.

Organ słusznie uznał, że pojazdem tym strona wykonywała transport drogowy. Fakt wykonywania przez stronę w chwili kontroli przewozu okazjonalnego wynika z treści oświadczenia kierowcy, który zeznał, iż wykonywał zlecenie polegające na przewozie osób, celem dokonania przez nie zakupu towaru w W., a następnie każda z tych osób miała być odwieziona pod wskazany adres. Powyższe okoliczności wskazały na fakt wykonywania przez stronę transportu drogowego osób w postaci przewozu okazjonalnego.

Skarżący podnosił, że usługi, które wykonuje świadczone są dla osób fizycznych, drobnych kupców, którzy prowadzą działalność handlową na bazarach, targowiskach. W dniu kontroli realizował zlecenie dla takiej grupy osób, polegające na przewiezieniu zakupionego przez nich towaru ze [...] w W. do Z.. Opłata w wysokości 130 złotych dotyczyła przewożonego towaru, natomiast przejazd zleceniodawców, celem dokonania zakupów był nieodpłatny.

Z treści podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli przewoźnika wynika, iż w dniu kontroli kierowca otrzymał zlecenie wykonania usługi transportowej polegającej na przewiezieniu grupy osób z miejscowości Z. do W.. Usługa ta była odpłatna - opłata pobrana przez przewoźnika wynosiła 130 złotych za przejazd w obie strony. Powyższe potwierdza treść protokołu przesłuchania świadka-pasażera. Świadek zeznał, iż telefonicznie dowiedział się o miejscu wyjazdu, natomiast cena za przejazd została uzgodniona z Panem M. D. na kwotę 130 złotych. Nadto kierowca oświadczył, iż wykonywał zlecenie polegające na przewozie osób, celem dokonania przez nie zakupu towaru w W., a następnie każda z tych osób miała być odwieziona pod wskazany adres. Powyższe okoliczności wskazują na fakt wykonywania przez stronę transportu drogowego osób w postaci przewozu okazjonalnego.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, po. 1371 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu krajowy transport drogowy - podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przewóz okazjonalny natomiast to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zgodnie z przepisem art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 zł. Kary te są uszczegółowione w treści załącznika Lp. 1.1.1 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje karą 8000 zł wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W myśl art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z jej przepisów podlega karze pieniężnej. Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt braku takiej opłaty przy wykonywaniu tego przewozu. Konsekwencją tego rozwiązania jest Lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z dni od [...] do [...] maja 2005r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, jak również nie okazał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 800 złotych. Zgodnie z art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym załącznik lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b karze w wysokości 200 złotych podlega nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej. Kierowca nie okazał trzech wykresówek a więc nałożono karę w prawidłowej wysokości.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.