Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1902/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 494 par 1 i 2;
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 336 i nast.; art. 55 indeks 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3 pkt 5 i pkt 10 lit. a i lit. c; art. 17 ust. 3; art. 4 ust. 1; art. 40a ust. 1 pkt 3-5 i ust. 5;
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2;
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1219
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jednolity
article: art. 7-10; art. 15; art. 107 par 3; art. 140;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 8; art. 17 ust. 1 i 2; art. 3 pkt 7;
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 3 ust. 1-3; art. 1; art. 5 ust. 2 pkt d; art. 11; art. 12 ust. 3;
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badań oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej WIJH) z [...] grudnia 2012 r., którą zobowiązano I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (następca prawny I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - dalej skarżąca) do uiszczenia kwoty 583,80 złotych, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych, próbek niżej wymienionych produktów:

1. partii 100 kg filetów z dorsza bałtyckiego z/sk, ([...]) pojedynczo mrożonych IQF, głęboko mrożonych, "[...]" o zawartości glazury 10%, w opakowaniach a'5 kg, kraj pochodzenia [...], rejon połowu [...], w cenie sprzedaży 22,83 zł/kg, o łącznej wartości 2.283 złotych, oznaczonych datą minimalnej trwałości [...] i datą produkcji [...], wyprodukowanych w P. dla I. SA ul. L. [...],[...][...] (dalej filety z dorsza bałtyckiego);

2. partii 485 kg filetów z mintaja ([...]) b/s indywidualnie mrożonych, glazurowanych, głęboko mrożonych, "[...]", o zawartość glazury 35%, w opakowaniach a'5 kg, kraj pochodzenia C., rejon połowu [...], w cenie sprzedaży 7,60 zł/kg o łącznej wartości 3.686 zł, oznaczonych datą minimalnej trwałości 10.2013 r., importowanych przez W. S.A. ul. P. [...], [...][...] (dalej filety z mintaja).

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...] września 2012 r. Inspektorzy WIJH przeprowadzili kontrolę w hurtowni I. Sp. z o.o., zlokalizowanej w S [...],[...] J., w trakcie której pobrali do badań laboratoryjnych próbki z partii ww. filetów, tj. z dorsza bałtyckiego oraz z filetów z mintaja. Pobranie ww. produktów do badań udokumentowano protokołem pobrania próbki. Jednocześnie z tych samych partii i w tych samych ilościach pobrano próbki kontrolne, co także udokumentowano protokołem pobrania próbki. Badania przeprowadzono w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w [...] (dalej Laboratorium) i wykazały one, że:

1. zbadana próbka filetów z dorsza bałtyckiego wykazała niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. smak pusty z posmakiem chemicznym, zawyżoną zawartość glazury (stwierdzono 15% przy deklaracji 10%) oraz obecność fosforu dodanego nie wykazanego w oznakowaniu produktu. Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] października 2012 r.;

2. zbadana próbka filetów z mintaja wykazała niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. niewłaściwą teksturę filetów oraz niewłaściwy smak i zapach. Powyższe udokumentowano w poprawionym sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] października 2012 r.

Kontrolowany przedsiębiorca – poprzednik skarżącej, nie złożył wniosku o przebadanie próbek kontrolnych zakwestionowanych produktów.

I.

W związku z powyższym WIJH w październiku 2012 r. wszczął z urzędu wobec poprzednika skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Ostatecznie decyzją z [...] grudnia 2012 r. WIJH - na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 148), dalej u.I.H., zobowiązał poprzednika skarżącej do uiszczenia należności pieniężnej w kwocie 583,80 złotych, stanowiącej równowartość kosztów ww. badań laboratoryjnych.

Prezes UOKiK decyzją z [...] maja 2013 r. - na wniosek skarżącej, stwierdził nieważność ww. decyzji WIJH z [...] grudnia 2012 r. z uwagi na to, że decyzja ta wydana została po wcześniejszym (z dnia [...] listopada 2012 r.) przejęciu spółki I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie art. 494 § 1 k.s.h. przez skarżącą.

II.

Wobec powyższego WIJH zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uiszczenia należności pieniężnej w kwocie stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek filetów z dorsza bałtyckiego i filetów z mintaja, informując ją jednocześnie o przysługującym prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.

Skarżąca skorzystała z przysługujących jej praw i zakwestionowała ww. wyniki badań laboratoryjnych zarzucając, iż badania zostały wykonane poza zakresem akredytacji, a także podała w wątpliwość procedurę dotyczącą pobierania próbek, ponadto usiłowała wykazać, że filety z dorsza bałtyckiego i filety z mintaja zostały niesłusznie przez organ uznane za niezgodne z wymaganiami jakości handlowej lub deklaracjami.

Dyrektor ww. Laboratorium pismem z [...] października 2012 r. z tytułu przeprowadzonych badań laboratoryjnych filetów z dorsza bałtyckiego i filetów z mintaja - stosownie do § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2012 r. poz. 496), dalej rozporządzenie w sprawie próbek, ustalił wysokość należności pieniężnej na łączną kwotę 583,80 złotych.

Wobec powyższego WIJH decyzją z [...] grudnia 2013 r. zobowiązał skarżącą do uiszczenia ww. kwoty 583,80 złotych.

Z zachowaniem terminu skarżąca odwołała się do ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 80, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i § 2, art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 10 i art. 11 k.p.a.

oraz w związku z:

• art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), dalej s.d.g.;

• art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. nr 187, poz. 1577 ze zm.), dalej u.j.h.;

• art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1 lutego 2002 r. s. 1 ze zm.), dalej rozporządzenie 178/2002;

oraz w związku z:

• z art. 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 s. 1 z 30 kwietnia 2004, ze zm.), dalej rozporządzenie 882/2004;

• art. 78 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.), dalej u.b.z.;

• oraz w związku z § 3 ust. 1, § 6 ust. 1, § 8 ust. 4, § 8 ust. 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2012 r. poz. 496);

poprzez uznanie za udowodnione, że filety z dorsza bałtyckiego i filety z mintaja nie spełniały wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, tj. głównie dotyczących obecności fosforu w filetach z dorsza bałtyckiego. Podniosła także zarzut naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy IH poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Pismem z [...] lutego 2014 r. skarżąca powyższe zarzuty uzupełniła jeszcze o zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 u.I.H. Następnie pismem z [...] lutego 2014 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji WIJH z [...] grudnia 2013 r.

Prezes UOKiK po powołaniu się na treść art. 4 ust. 1 u.j.h., art. 30 ust. 1 u.I.H. wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie próbek wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 u.I.H. ustala dyrektor laboratorium, z uwzględnieniem rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin oraz uzasadnionego kosztu pracy laboratorium.

Przechodząc do meritum sprawy Prezes UOKiK podał, że badania filetów z dorsza bałtyckiego i filetów z mintaja wykazały, że próbka filetów z dorsza bałtyckiego posiadała niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. smak pusty z posmakiem chemicznym, zawyżoną zawartość glazury (stwierdzono 15% przy deklaracji 10%) oraz obecność fosforu dodanego nie wykazanego w oznakowaniu produktu, a zbadana próbka filetów z mintaja wykazała niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. niewłaściwą teksturę filetów oraz niewłaściwy smak i zapach. W związku z powyższym WIJH - na podstawie art. 30 ust. 1 u.I.H., zobowiązał skarżącą do uiszczenia kwoty 583,80 złotych, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych, ww. próbek filetów z dorsza bałtyckiego oraz filetów z mintaja.

Prezes UOKiK odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdził, iż są one bezpodstawne, a przyjęta przez skarżącą interpretacja dotycząca braku kompetencji WIJH do przeprowadzania kontroli w hurtowni - wadliwa. Wyjaśnił, że do zadań Inspekcji Handlowej, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.I.H. należy m.in. kontrola produktów w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań oraz kontrola usług. Kontrola ta nie obejmuje wyłącznie kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów. Powyższa regulacja znajduje również potwierdzenie w art. 17 ust. 3 u.j.h., zgodnie z którym nadzór nad jakością handlową artykułów rolno- spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Przywołał także art. 4 u.I.H., określający krąg podmiotów prowadzących działalność wyłączoną spod przepisów tej ustawy. Z jego treści jednoznacznie wynika, że przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż hurtową żywności nieprzeznaczonej dla konsumenta finalnego nie zostali wyłączeni z zakresu kompetencji Inspekcji Handlowej.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 7 rozporządzenia 178/2002 "handel detaliczny" oznacza "obsługą i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży łub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie". Zatem przeciwnie niż twierdzi skarżąca z definicji tej wynika, że hurtownie, których działalność polega na sprzedaży gotowego produktu przeznaczonego dla konsumenta finalnego do sklepu lub do dalszego ogniwa obrotu są w rzeczywistości punktami dostaw żywności dla konsumenta finalnego. Organ zauważył, że definicja handlu detalicznego w określeniu "(...) punkt dostaw dla konsumenta finalnego (...)" nie zawiera warunku, aby punkt ten odnosił się do bezpośrednich dostaw do konsumenta, zatem argumentacja skarżącej, że pomiędzy podmiotem (przedsiębiorcą) działającym na rynku spożywczym, a konsumentem ostatecznym nie ma już pośrednictwa żadnego innego podmiotu również i z tego względu jest nietrafiona. Powoływanie się przez nią na definicję konsumenta finalnego w rozumienia art. 3 pkt 18 rozporządzenia 178/2002 jest bez znaczenia, istotą sprawy bowiem jest wyjaśnienie, czy punkt dostaw dla konsumenta finalnego jakim jest hurtownia, podlega kontroli organów Inspekcji Handlowej. Na potrzeby prawa żywnościowego konsumenta finalnego należy rozumieć w takim sensie, że nie podlega on temu prawu i nie jest też objęty systemem urzędowej kontroli żywności.

W świetle powyższego Prezes UOKiK stwierdził, że nie ma wątpliwości, że handel detaliczny obejmuje również hurtownie. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w załączniku w Sekcji G do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. nr 251, poz. 1885, ze zm.), sprzedaż hurtowa i detaliczna są końcowymi etapami dystrybucji towarów niewymagającymi przetworzenia. Sprzedaż taka obejmuje czynności podstawowe (lub manipulacyjne) związane z handlem, w tym pakowanie, dzielenie na mniejsze partie, przechowywanie nawet mrożonych wyrobów. Jest bezsporne, że strona posiadała w hurtowni mrożone filety rybne glazurowane z dorsza bałtyckiego i z mintaja, a zatem były to produkty, które w takiej postaci bez jakiejkolwiek dalszej obróbki sprzedawane są konsumentom. Jak wynika z dokumentów kontroli filety te znajdowały się w opakowaniach zbiorczych a'5 kg. Ponadto Prezes UOKiK podkreślił, że przedmiotowe glazurowane mrożone filety z dorsza bałtyckiego i mintaja znajdowały się w opakowaniach zbiorczych i były w rzeczywistości wyrobem gotowym przeznaczonym do sprzedaży konsumentom "na wagę". Wobec tego nie dał wiary argumentom skarżącej jakoby przedmiotowe filety z dorsza bałtyckiego i mintaja zawierające deklarowaną glazurę 10% i 35% miałyby mieć inne przeznaczenie niż dla konsumentów. Wskazał, że ze względów technologicznych wystarczające jest stosowanie glazury w ilości do 5 %, przy czym w wyjątkowych przypadkach do 10%. Większe ilości glazury w rybach oferowanych w tej formie to typowe zabiegi marketingowe służące obniżeniu ceny produktu. Powyższe zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje, iż sporne filety były gotowym produktem przeznaczonym dla konsumentów.

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe glazurowane filety z dorsza bałtyckiego i z mintaja, nawet gdyby nie były jeszcze przeznaczone dla konsumenta finalnego, to z całą pewnością znajdowały się w obrocie handlowym. Zgodnie z art. 3 pkt 4 u.j.h. definicji "obrotu" należy szukać w rozporządzeniu 178/2002 - art. 3 ust. 8, gdzie zapisano, że "obrót" to wprowadzanie na rynek, które oznacza m.in. posiadanie żywności w celu sprzedaży. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona posiadała zakwestionowane glazurowane filety z dorsza bałtyckiego i mintaja w celu dalszej jego sprzedaży swoim klientom, a tym samym wprowadzała je do obrotu.

Prezes UOKiK zaznaczył, że w świetle przepisów prawa żywnościowego, zwłaszcza art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Obowiązek zapewnienia zgodności środków spożywczych z wymaganiami prawa żywnościowego w zakresie jakości handlowej spoczywa, zatem na każdym podmiocie działającym na rynku spożywczym, także na etapie handlu detalicznego, który, jak już wspomniano wyżej, obejmuje również hurtownie. Tym samym, nawet jeżeli produkty nie są przeznaczone do sprzedaży bezpośrednio konsumentowi finalnemu, to zgodne z prawdą informacje o danym środku spożywczym, powinny towarzyszyć mu na każdym etapie jego obrotu, co ma na celu zagwarantowanie (poprzez właściwe oznakowanie) przekazania konsumentowi finalnemu prawdziwych informacji o produkcie na etapie ostatniego ogniwa dystrybucji. Na potwierdzenie przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2863/13.

Następnie Prezes UOKiK odniósł się do kwestionowanych przez skarżącą wyników badań, którym zarzuciła brak stosownej akredytacji metod badawczych. W tym zakresie wskazał, że przepisy na poziomie unijnym, jak i krajowym wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli żywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane, nie określają natomiast, że badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Stanowi o tym art. 5 ust. 2 pkt d rozporządzenia 882/2004. Szczegóły w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 tego rozporządzenia. Laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dot. akredytacji jednostek badawczych. W Polsce jednostką akredytacyjną uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikujących i kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacji na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 nr 138, poz. 935 ze zm.), u.s.z. jest Polskie Centrum Akredytacyjne (dalej PCA). Sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji PCA oznaczają, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne. Organ podkreślił, iż fakt udzielenia ww. Laboratorium wskazanej akredytacji nie budzi wątpliwości.

Przechodząc dalej Prezes UOKiK wskazał, że zgodnie z przepisami zawartymi w art. 29 u.I.H. i art. 32 u.j.h. badania związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadzane są w laboratoriach Inspekcji Handlowej, a w uzasadnionych przypadkach, w innych wyspecjalizowanych laboratoriach. Przepisy zawarte w ustawie o Inspekcji Handlowej i ustawie o jakości handlowej nie nakładają obowiązku przeprowadzania badań jakości w laboratoriach akredytowanych, a tym bardziej przy użyciu wyłącznie metod akredytowanych. Wymóg dokonywania analiz w laboratoriach urzędowych akredytowanych wynika ze wspomnianego wyżej rozporządzenia 882/2004 (art. 12). Na dowód przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II GSK 916/11 i II GSK 1492/11. Ponadto organ podkreślił, że skarżąca nie skorzystała z prawa do przebadania próbki kontrolnej w momencie, kiedy miała ku temu możliwość. Kwestię istnienia procedury ukierunkowanej na podważenie wyników badań, dotyczących jakości żywności wprowadzonej do obrotu, rozpatrzył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2012 r., (sygn. akt II GSK 917/11). Sąd ten stwierdził, że próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.I.H., która jest pobierana równocześnie z próbką produktu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady stanowi jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok II GSK 1492/11) sprawozdanie z badań, jak każdy dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności. Procedura kwestionowania wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań pobranych próbek sprowadza się do poddania badaniu próbki kontrolnej. Zatem skoro skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i nie poddała weryfikacji wyników badań wskazanych w ww. sprawozdaniach z badań to nie może teraz skutecznie kwestionować wyników tych badań w kwestii wykrycia obecności fosforu dodanego oraz zawyżonej glazury (filety z dorsza bałtyckiego) - jako zafałszowania oraz stwierdzenia niewłaściwych cech organoleptycznych (filety z dorsza bałtyckiego, filety z mintaja) - jako niewłaściwej jakości handlowej.

Odnosząc się do zarzutu braku istotnych ustaleń faktycznych dotyczących obecności i funkcji fosforu w filetach z dorsza bałtyckiego, Prezes UOKiK wskazał, że zasadniczą kwestią nie jest rozstrzyganie przyczyn obecności fosforu w filetach z dorsza bałtyckiego, ponieważ jego dodatek dopuszczają obowiązujące przepisy, natomiast najważniejszy jest fakt, że jego obecność nie została zadeklarowana w składzie produktu na opakowaniu, jak to miało miejsce w przypadku innego zakwestionowanego produktu - to jest filetów z mintaja. Nie podzielił stanowiska skarżącej, że związki fosforu na poziomie 1,4 g/kg w filetach z dorsza bałtyckiego nie zostały celowo dodane do wyrobu, a zatem nie było obowiązku ich wykazywania w oznakowaniu. Nadmienił przy tym, że wśród ryb jednym z najbogatszych źródeł naturalnego fosforu jest łosoś, który zawiera ok. 0,3 g/kg fosforu, natomiast dorsz do tej grupy nie jest zaliczany (opracowanie Morskiego Instytutu Rybackiego Państwowego Instytutu Badawczego w Gdyni "Substancje odżywcze w rybach morskich i hodowlanych" z 2014 r.).

Organ przypomniał, że badania laboratoryjne filetów z dorsza bałtyckiego przeprowadzone przez ww. Laboratorium wykazały zawartość fosforu w ilości 1,4 g/kg, co jednoznacznie wskazuje na jego dodatek w procesie produkcyjnym i w związku z tym powinien być wykazany na etykiecie. W sprawozdaniach z badań wprost wskazano, że stwierdzona zawartość fosforu to ilość dodana. Z powyższych względów cały wywód skarżącej, dotyczący braku obowiązku zadeklarowania fosforu w wykazie składników, organ uznał za bezprzedmiotowy, gdyż rozmija się ze stanem faktycznym. Stwierdzony poziom 1,4 g/kg jest na tyle wysoki, że nie wymaga od organu kontrolnego przeprowadzania dodatkowych dowodów, w celu stwierdzenia, czy został dodany, i czy pełni funkcję technologiczną w końcowym wyrobie. Jest oczywistym, że poziom taki nie może być uznany, jak próbuje zasugerować skarżąca, za zanieczyszczenie, ani też za substancję wprowadzoną z innym składnikiem (w filetach dorsza oprócz wody i ryby nie było innych składników), ani też za substancję pomocniczą w procesie produkcji a przez to przyjęcie, że nie pełnił on funkcji technologicznej w wyrobie gotowym. Jak powszechnie wiadomo polifosforany powodują wiązanie wody z produktem, a więc ich dodatek w przypadku niezadeklarowania na opakowaniu, a także przekroczona zawartość deklarowanej glazury bezsprzecznie wskazywały na zafałszowanie filetów dorsza bałtyckiego. Niezależnie od powyższego Prezes UOKiK dodał, że samo przekroczenie zawartości glazury, czego nie kwestionuje nawet skarżąca, wystarczyło do stwierdzenia, że badane filety z dorsza bałtyckiego są zafałszowane.

W kwestii zarzutu niezgodności z wymogami § 3 ust. 1, § 6 ust. 1, § 8 ust. 4, § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie próbek Prezes UOKiK wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 podstawą do przeprowadzenia badań jest protokół pobrania próbki produktu. Protokół pobrania próbki filetów z dorsza bałtyckiego w punkcie trzecim określa proponowany zakres badań oraz wymagania. W związku z tym, pomimo niezamieszczenia w sprawozdaniach badań w punkcie III sprawozdania wymaganych informacji, w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do wymagań, w oparciu o które dokonano oceny wyników badań organoleptycznych. Protokół przyjęcia próbki do badań jest dokumentem sporządzanym w laboratorium z uwzględnieniem protokołu pobrania próbki, który z kolei zawiera szczegółowe informacje na temat opakowania i zabezpieczenia próbki produktu. Przed przyjęciem próbki do badań, każdorazowo taka próbka jest ważona. Z dokumentu przyjęcia próbki do badań wynika, że wielkość próbki jest identyczna jak ta, którą określono w protokole pobrania próbki - co wyklucza jakiekolwiek rozmrożenia pobranych próbek. Niemniej jednak WIJH zwrócił się do ww. Laboratorium o wyjaśnienie przedmiotowej sprawy i Laboratorium to wyjaśniło, iż próbki przyjmowane są zgodnie z procedurą P-5.8 (Postępowanie z próbkami i obiektami do badań) oraz, że stan obu próbek (to jest zakwestionowanych wyrobów) w chwili przyjęcia do laboratorium był prawidłowy. Tym samym zarzut skarżącej, iż protokół przyjęcia próbek do badań nie zawiera informacji wymaganych przepisami rozporządzenia w sprawie badania próbek, tj. nie oceniono w nim przydatności próbek do badań, nie dokonano opisu opakowania i zabezpieczenia próbek, organ odwoławczy uznał za zbyt daleko idący.

W protokole pobrania próbek fileta z dorsza bałtyckiego wymagania zostały określone jako "wg deklaracji producenta na etykiecie opakowania". Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.j.h. wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Każda nieprawidłowość wykazana w przedmiotowym postępowaniu została odniesiona do deklaracji producenta na opakowaniu produktu. Ponadto każdy oznakowany artykuł rolno-spożywczy, w myśl art. 6 ust. 1 u.j.h. musi spełniać w tym zakresie wszystkie wymagania dotyczące oznakowania, uregulowane w przepisach prawa a w przedmiotowej sprawie również w przepisach § 2 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1, § 5 ust. 8 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych.

Prezes UOKiK wskazał, że skarżąca zarzuciła także w odwołaniu naruszenie przepisów art. 30 ust. 1 u.I.H. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz, że nie skorzystała z przebadania próbek kontrolnych w momencie, kiedy miała ku temu możliwość. Rezygnacja z przebadania próbek kontrolnych doprowadziła do tego, że w przedmiotowym postępowaniu były dwa dowody - dwa ww. sprawozdania z badań, tym niemniej na tyle wiarygodne, że w sposób oczywisty potwierdzały zafałszowanie i niespełnianie wymagań jakościowych określonych w przepisach oraz deklaracjach producentów przedmiotowych filetów rybnych i dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia podjętego przez WIJH. Na prawidłowość takiego postępowania Prezes UOKiK ponownie przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 917/11.

Nadto organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 30 ust. 1 u.I.H. jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Mając na uwadze istotę zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 u.I.H. podkreślił, że powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że kontrolowany ma obowiązek uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli wykazały one, że badany produkt nie spełnia wymagań. Ustawodawca nie przewidział przy tym żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań takiego produktu. Zatem wystąpienie okoliczności objętych hipotezą przywołanego przepisu aktualizuje obowiązek organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań. W związku z powyższym Prezes UOKiK stwierdził, że uznając ww. sprawozdania z badań jako stanowiące podstawę do stwierdzenia, że badane ww. próbki nie spełniały wymagań jakości handlowej, a dodatkowo próbka filetów z dorsza bałtyckiego nosiła znamiona zafałszowania - zobowiązanie skarżącej przez WIJH do uiszczenia kosztów ww. badań laboratoryjnych było słuszne i zgodne z prawem.

Organ odwoławczy mając powyższe na uwadze stwierdził, że zarzuty naruszenia przez WIJH przepisów art. 7, art. 10, art. 11, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2, art. 77§ 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. są bezzasadne. Akta sprawy dokumentują bowiem ustalony w tej sprawie stan faktyczny, zawierają jego analizę oraz końcowe wnioski. Z akt tych wynika, że w toku postępowania stwierdzono naruszenie określonych przepisów prawa oraz, że ustalono podmiot odpowiedzialny za popełnienie tego czynu. Zdaniem Prezesa UOKiK w sprawie zostały podjęte wszelkie niezbędne kroki do pełnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, między innymi poprzez wskazanie skarżącej przysługujących jej praw, w tym prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień. WIJH wydając decyzję zebrał materiał dowodowy wskazujący jednoznacznie na przyjęcie, że ustalony stan faktyczny pozwala na obciążenie skarżącej - w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy IH, kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych.

Odnosząc się do zarzutu postawionego przez skarżąca w piśmie z [...] lutego 2014 r., tj. zastosowania wobec niej art. 30 ust. 1 u. I.H., w sytuacji w której dopiero po przeprowadzeniu ww. kontroli przejęła ona poprzedni – kontrolowany podmiot (tj. spółkę I. Sp. z o.o.), który to podmiot wprowadził do obrotu ww. sporne produkty, i który był poddany kontroli urzędowej, a ona sama nie była, ani nie jest wprowadzającą do obrotu ww. sporne produkty, ani też nie była w tym zakresie kontrolowana, Prezes UOKiK podał, że przejęcie przez skarżącą kontrolowanego podmiotu nastąpiło na podstawie art. 494 § 1 k.s.h., więc tym samym skarżąca jako przejmująca wstąpiła z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Art. 494 § 2 k.s.h. stanowi, że na spółkę przejmującą przechodzą, z dniem połączenia, w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Z powyższego dla organu wynika, że łączenie spółek prawa handlowego, na podstawie art. 494 § 1 k.s.h., nie odnosi się tylko do zakresu stosunków cywilno-prawnych. Sukcesja uniwersalna przewidziana w tym przepisie wywołuje także skutki w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych.

Przedmiotem sukcesji uniwersalnej są nie tylko uprawnienia administracyjnoprawne wskazane w ww. art. 494 § 2 k.s.h., ale także obowiązki. Wyłączenie sukcesji uniwersalnej spółki przejmującej, bądź nowo zawiązanej "po" spółce przejmowanej (łączących się spółkach) w sferze praw i obowiązków administracyjnoprawnych musi wynikać albo z wyraźnego przepisu ustawy, albo z treści decyzji administracyjnej. Charakterystyczne jest przy tym, że decyzją wyłączającą sukcesję administracyjnoprawną może być wyłącznie decyzja, której przedmiotem jest udzielenie zezwolenia, koncesji albo ulgi (art. 494 § 2 in fine). Decyzja administracyjna dotycząca innego przedmiotu nie może zatem wyłączyć tej sukcesji. Innymi słowy, sukcesja uniwersalna dotyczy praw i obowiązków administracyjnoprawnych niewynikających z zezwolenia, koncesji albo ulgi, może być wyłączona tylko przepisem ustawowym.

W świetle powyższego skarżąca przejmując spółkę I. z siedzibą w W. w drodze sukcesji uniwersalnej stała się też posiadaczem zakwestionowanych filetów z dorsza bałtyckiego i filetów z mintaja, które w dniu przejęcia znajdowały się w magazynie przejętej spółki. Stała się także adresatem obowiązku uiszczenia kwoty 583,80 złotych, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych ww. filetów z dorsza bałtyckiego i filetów z mintaja. Prezes UOKiK jeszcze raz wskazał, że ustawa o Inspekcji Handlowej w art. 30 ust. 1 stanowi, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, iż produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo rachunek wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Przepis ten nie stanowi przy tym podstawy prawnej przypisania kontrolowanemu odpowiedzialności za to, że kwestionowane produkty nie spełniały wymagań, nakłada jednak na niego obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań w takim przypadku. Obowiązek niniejszy nie jest też sankcją administracyjną jak interpretuje to skarżąca, a tylko obowiązkiem uiszczenia kosztów badań produktu niezgodnego z przepisami lub z deklaracją swego rodzaju rekompensatą z tytułu poniesionych w toku postępowania wydatków realizowanych przez organ w interesie publicznym. Obowiązek ten na mocy sukcesji uniwersalnej przeszedł ze spółki przejmowanej na spółkę przejmującą – tj. na skarżącą i nie ma możliwości uchylenia się od tego obowiązku bowiem ustawa o Inspekcji Handlowej lub Kodeks spółek handlowych takiej możliwości nie przewiduje. W związku z powyższym organ stwierdził, że pozostałe wywody skarżącej użyte w ww. piśmie z [...] lutego 2014 r. nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Skarżąca niezgadzając się z powyższą decyzją w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o:

1. stwierdzenie w całości nieważności zarówno decyzji Prezesa UOKiK, jak i ją poprzedzającej (na zasadzie art. 135 p.p.s.a.) decyzji WIJH z [...] grudnia 2013 r., a w razie uznania, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji o ich uchylenie w całości;

2. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. połączenie niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi skarżącej na decyzję Prezesa UOKiK z [...] kwietnia 2014 r. (sygn. akt VISA/Wa 1901/14) w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., ze względu na to, że obie te sprawy pozostają ze sobą w ścisłym związku, wyrażającym się m.in. w tym, że decyzje zostały wydane w oparciu o jeden i ten sam stan faktyczny oraz w oparciu o ten sam materiał dowodowy, a zarzuty skarg w obu sprawach są w przytłaczającej większości tożsame.

Skarżąca zarzucając nieważność skarżonych decyzji wskazała na to, że jej zdaniem skierowane zostały one do osoby nie będącej stroną tego postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art. 30 ust. 1 ustawy IH (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), dalej s.d.g. w zw. z art. 75 § 1 oraz w zw. z art. 140 k.p.a.; jak również art. 76 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 496), dalej rozporządzenie w sprawie próbek - § 3 ust. 1, § 6 ust. 1, § 8 ust. 4 i ust. 5, a to z uwagi na fakt, że organy uznały za udowodnione - poprzez ustalenie na podstawie ww. sprawozdania z badań, że:

• badana próbka filetu z dorsza bałtyckiego posiadała niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. smak pusty z posmakiem chemicznym, obecny był fosfor dodany (o czym producent nie informuje w oznakowaniu produktu);

• a badana próbka fileta z mintaja posiadała niewłaściwe cechy organoleptyczne tj. niewłaściwą (gąbczastą) teksturę, niewłaściwy (pusty) smak i niewłaściwy (intensywnie nieczysty) zapach;

• a także, że obie badane ww. próbki nie spełniały wymagań w zakresie jakości handlowej;

• oraz, że filet z dorsza bałtyckiego stanowił artykuły rolno-spożywczy zafałszowany;

pomimo, iż powyższe ustalenia faktyczne poczyniono:

1. w oparciu o wyniki badań próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowej, przeprowadzonej przez inspektorów WIJH w hurtowni poprzednika prawnego skarżącej, z przekroczeniem uprawnień ustawowych Inspekcji Handlowej, tj. w odniesieniu do artykułów rolno-spożywczych, nieznajdujących się w obrocie detalicznym;

2. w sytuacji, gdy:

a. w protokole kontroli brak jest ustaleń pozwalających jednoznacznie stwierdzić, iż kontrola ta została przeprowadzona zgodnie z prawem, tj. w granicach ustawowych kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej (brak ustaleń pozwalających jednoznacznie stwierdzić, że sporne artykuły rolno-spożywcze znajdowały się w obrocie detalicznym);

b. w toku tego postępowania nie zgromadzono materiału dowodowego jednoznacznie potwierdzającego, iż kontrola została przeprowadzona zgodnie z prawem, tj. w granicach ustawowych kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej (brak dowodów pozwalających jednoznacznie ustalić, że sporne artykuły rolno- spożywcze znajdowały się w obrocie detalicznym);

3. w oparciu o wyniki badań próbek produktów spoza zakresu akredytacji ww. Laboratorium, tj. w oparciu o wyniki badań nieobjętych zakresem akredytacji nr AB 402 wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji z siedzibą w Warszawie dla ww. Laboratorium (Zakres Akredytacji nr AB 402, wydanie nr 10, 25 czerwca 2012 r.);

4. w oparciu o wyniki badań ujęte w sprawozdaniach niespełniających wymagań określonych rozporządzeniem w sprawie próbek;

5. pomimo, iż w protokole przyjęcia próbek nie oceniono przydatności tych próbek do badań, jak również nie dokonano opisu opakowania i zabezpieczenia próbek spornych produktów, wobec czego brak dowodu na to, by próbki dotarły i zostały przez ww. Laboratorium przyjęte w tym samym (tożsamym) opakowaniu (i z tym samym zabezpieczeniem), w jakie zostały opakowane z chwilą ich pobrania w skontrolowanej hurtowni;

6. pomimo, iż w protokole pobrania próbek filetu z dorsza bałtyckiego odnośnie zakresu badań podano wyłącznie badania próbek na zgodność z deklaracjami producenta na etykiecie opakowania.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów:

1. art. 76 § 2 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że sprawozdanie z wyników badań laboratoryjnych próbek ww. produktów stanowi dokument urzędowy, korzystający z domniemania wiarygodności, także w tej części, w jakiej obejmuje wyniki badań przeprowadzonych poza zakresem akredytacji ww. Laboratorium;

2. § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie próbek przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że protokół pobrania próbki do badań stanowi integralną część sprawozdania z badań tej próbki;

3. art. 77 § 1, art. 80, art. 7 i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a.:

a. poprzez ustalenie, że to ona wprowadzała do obrotu sporne produkty, a w szczególności poprzez ustalenie, że sporne produkty znajdowały się w magazynie przejętej spółki w dniu jej przejęcia przez skarżącą (tj. w dacie [...] listopada 2012 r.) - pomimo braku zgromadzenia jakichkolwiek dowodów potwierdzających tę okoliczność, jak również pomimo tego, że wspomniane okoliczności, fundamentalne dla rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, były podniesione wyłącznie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, a nie zostały zupełnie zbadane przez organ I instancji;

b. poprzez dorozumiane ustalenie, że to ona była kontrolowanym w tej sprawie - pomimo braku zgromadzenia jakichkolwiek dowodów potwierdzających tę okoliczność, jak również pomimo tego, że wspomniane okoliczności, fundamentalne dla rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, były podniesione wyłącznie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, a nie zostały zupełnie zbadane przez organ I instancji;

c. oraz poprzez jednoczesny brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, w oparciu o które poczyniono ustalenie, o którym mowa w tiret pierwsze i drugie;

4. art. 77 § 1, art. 7, art. 11 i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia niżej wymienionych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz poprzez zaniechanie rzeczowego odniesienia się do argumentacji skarżącej, podnoszonej w toku postępowania administracyjnego w obu instancjach, tj.:

a. czy w badanej próbce filetu dorsza bałtyckiego obecny był fosfor i jakie było źródło (przyczyna) ewentualnej obecności fosforu w badanej próbce filetu z dorsza bałtyckiego, w szczególności tego, czy była to substancja użyta przy wytwarzaniu lub przygotowywaniu środka spożywczego oraz w jakiej postaci występowała ta substancja lub jej pochodne w badanym produkcie gotowym;

b. na jakim etapie oraz z jakiej przyczyny dodano fosfor do filetu z dorsza bałtyckiego, w szczególności czy substancja ta została dodana w trakcie produkcji, przetwarzania, przygotowywania, obróbki, pakowania, przewozu lub przechowywania, czy może dodanie tej substancji nastąpiło celowo, a jeśli tak to z jakich względów substancja ta została dodana do produktu i czy były to względy technologiczne, a jeśli tak, to jakie konkretnie;

c. jaka była zawartość (rozmiar zawartości) fosforu lub jego pochodnych w badanej próbce fileta dorsza bałtyckiego;

d. czy pozostałości fosforu lub jego pochodnych w filecie dorsza bałtyckiego pełniły jeszcze jakąkolwiek funkcję technologiczną w tym produkcie (produkcie końcowym), czy kontynuują swe technologiczne oddziaływanie na produkt końcowy przez cały okres przechowywania i wykorzystywania przez odbiorców końcowych, a jeśli tak, to jaką;

e. inne okoliczności faktyczne relewantne dla sprawy w świetle przepisu § 5 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966);

f. czy w oznakowaniu kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych poczyniono jakiekolwiek deklaracje, co do jakości handlowej tych produktów, w szczególności, co do ich właściwości organoleptycznych;

g. czy kontrolowane artykuły rolno-spożywcze nie spełniały konkretnych wymagań w zakresie jakości handlowej, określonych w przepisach o jakości handlowej dotyczących tych produktów, i na czym konkretnie niezgodność ta polega, a w szczególności, czy artykuły te nie spełniały konkretnych, prawem określonych, wymagań odnośnie cech organoleptycznych;

h. czy skład kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych jest niezgodny z przepisami dotyczącymi ich jakości handlowej i na czym konkretnie niezgodność ta polega;

i. czy w kontrolowanych artykułach rolno-spożywczych zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie ich rzeczywistego składu lub innych właściwości;

j. czy ww. niezgodności lub zmiany dotyczące ww. produktów w istotny sposób naruszały interesy konsumentów, a jeżeli tak, to dlaczego (na czym polega owa istotność).

Dalej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie decyzji, uchylające się od podjęcia rzeczowej polemiki z argumentacją i dowodami przedstawianymi przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, w stopniu pozwalającym na postawienie zarzutu braku przestrzegania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

2. art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie decyzji i to, że uzasadnienie to zawiera fundamentalne braki – zdaniem skarżącej uzasadnienie jest blankietowe;

3. przedwczesne rozstrzygnięcie odwołania tj. rozpoznanie odwołania pomimo braku uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji WIJH.

Odnośnie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy skarżąca wskazała na:

1. art. 3 pkt 7 rozporządzenia 178/2002 w zw. z art. 3 pkt 8 i art. 3 pkt 18 tegoż rozporządzenia oraz w zw. z art. 3 pkt 4 i art. 17 ust. 3 u.j.h. oraz w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy IH poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a. hurtownie (sprzedaż hurtowa) automatycznie zalicza się do handlu (obrotu) detalicznego (przyjęciu, że definicja obrotu detalicznego obejmuje sprzedaż hurtową);

b. definicja handlu detalicznego nie zawiera warunku, by punkt dostaw dla konsumenta finalnego odnosił się do bezpośrednich dostaw dla konsumenta, wobec czego na gruncie definicji handlu detalicznego dopuszczalne jest wystąpienie ogniwa pośredniego pomiędzy hurtownikiem a konsumentem finalnym;

2. art. 17 ust. 3 u,j,h. w zw. z art. 3 pkt 7 rozporządzenia 178/2002 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a. kompetencje kontrolne (nadzorcze) Inspekcji Handlowej obejmują także artykuły rolno-spożywcze w sprzedaży hurtowej (w obrocie hurtowym, hurtowniach);

b. kompetencje kontrolne (nadzorcze) Inspekcji Handlowej obejmują także artykuły rolno-spożywcze nie pozostające w obrocie detalicznym i nie przeznaczone dla konsumenta finalnego;

3. art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy IH poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie przepisu ogólnego (jakim jest art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o IH), zamiast przepisu szczególnego (jakim jest art. 17 ust. 3 u.j.h.) tudzież równoległego stosowanie tychże przepisów;

4. art. 29 ust. 1 ustawy Inspekcji Handlowej w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie ocen zgodności (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 138, poz. 935 ze zm.), dalej u.s.z. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a. sprawozdania z badań sporządzone przez laboratoria kontrolno-analityczne UOKiK i opatrzone znakiem PCA zawierają (niejako automatycznie) wyniki badań objęte zakresem akredytacji tych laboratoriów;

b. sprawozdania z badań sporządzone przez laboratoria kontrolno-analityczne UOKiK i opatrzone znakiem PCA stanowią zawsze - także w części obejmującej wyniki badań spoza zakresu akredytacji - materiał dowodowy przydatny dla wyciągania konsekwencji prawnych na gruncie art. 40a u.j.h.;

5. art. 11, art. 12 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 lit. d) oraz art. 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia 882/2004 przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sprawozdania z badań nieobjętych zakresem akredytacji danego laboratorium posiadającego w ogóle akredytację (lecz w innym zakresie) obejmują wyniki badań przeprowadzonych przez laboratorium akredytowane, oraz w konsekwencji przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie badań ww. próbek filetu dorsza bałtyckiego i filetu mintaja za przeprowadzone w całości przez laboratorium akredytowane i przydatne dowodowo w niniejszej sprawie;

6. art. 3 pkt 10 u.j.h. poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sam fakt stwierdzenia niezgodności pomiędzy składem podanym w oznakowaniu produktu, a składem rzeczywistym produktu stanowi o zafałszowaniu tak oznakowanego artykułu rolno- spożywczego;

7. art. 30 ust. 1 u.I.H. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla obciążenia kontrolowanego (następcy prawnego kontrolowanego) przedmiotową kwotą wystarczające jest ustalenie negatywnego wyniku badań na podstawie sprawozdań z badań, niezależnie od tego, czy badania te przeprowadzone zostały przez akredytowane laboratorium (w zakresie jego akredytacji);

8. art. 30 ust. 1 u.I.H. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] lipca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca zarzuciła naruszenie art. 494 § 1 i 2 k.s.h. Podniosła w szczególności, że organ nie wykazał aby w dacie przejęcia skarżąca Spółka posiadała sporne produkty, w szczególności by znajdowały się w magazynach przejmowanej spółki. Natomiast w piśmie z [...] października 2014 r. skarżąca poddała krytyce stanowisko organu co do akredytacji posiadanej przez Laboratorium Badawcze w [...], w szczególności, że ta akredytacja nr AB 402 nie obejmuje metody badawczej zastosowanej w sprawie.

Ustosunkowując się do tych zarzutów organ w piśmie z [...] grudnia 2014 r. Prezes UOKiK uznał je za bezzasadne.

W dniu [...] maja 2014 r. Prezes UOKiK wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Najdalej idącym zarzutem strony skarżącej był zarzut dotyczący nieważności postępowania sformułowany w skardze i doprecyzowany w piśmie procesowym z [...] lipca 2014 r., także jako zarzut naruszenia art. 494 § 1 i 2 k.s.h. Skarżąca podniosła, że jako spółka przejmująca nie odpowiada prawnie za delikty administracyjne poprzednika – I. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny. W tym zakresie Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji.

Należy zacząć od tego, że w prawie administracyjnym obowiązuje zasada, iż prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym są związane z osobą, dla której zostały ustanowione. Zasadniczo są one nieprzenoszalne (zob. także A. Szumański, Kodeks, 2003, t. IV, s. 244 i n.b; A. Witosz, Łączenie, podział..., op. cit, 2013, s. 236 i n.). Dla zmiany tej reguły konieczna jest wyraźna norma prawna. Ta generalna zasada doznaje jednak pewnych wyjątków. W szczególności razem z sukcesją cywilnoprawną miała miejsce sukcesja administracyjnoprawna wprowadzona już do ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Również art. 494 § 2 k.s.h. wprowadza wyjątek od generalnej reguły. Przyjęta zasada sukcesji administracyjnoprawnej ma dwie istotne cechy: wskazuje przykładowo prawa i obowiązki administracyjnoprawne oraz ma ograniczony charakter (w kilku aspektach). Przykładowe wyliczenie aktów administracyjnych potwierdza, że możemy je zaliczyć do tzw. rzeczowych aktów administracyjnych, co należy rozumieć jako akty skierowane co prawda do indywidualnie określonego adresata, ale odnoszące się do rzeczy i wiążące także określonych prawem następców adresata aktu bądź nawet każdorazowego posiadacza danej rzeczy (S. Dudzik, Zbycie przedsiębiorstwa a sukcesja praw i obowiązków wynikających z aktów administracyjnych, PiP 1994, z. 7-8, s. 40). Słusznie zatem organ przyjął, że sukcesja uniwersalna, jaka miała miejsce w przypadku przejęcia I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przez skarżącą Spółkę, dotyczy praw i obowiązków administracyjnoprawnych niewynikających z zezwolenia, koncesji albo ulgi i może być wyłączona tylko przepisem ustawowym. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Idąc tym tokiem rozumowania należy podkreślić, że skoro sukcesja uniwersalna dotyczy wszelkich majątkowych składników materialnych i niematerialnych, w tym praw rzeczowych, zatem trafnie organ przyjął, że skarżąca jako podmiot przejmujący przejęła także posiadanie zakwestionowany towar, a mianowicie filety z dorsza i mintaja, które w dniu przejęcia znajdowały się w magazynie przejętej spółki (por. art. 336 i nast. k.c.). W tym zakresie można przyjąć domniemanie ciągłości posiadania jako stanu faktycznego. Odmienna okoliczność faktyczna nie została w żaden sposób wykazana przez skarżącą. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącej, że kwestia ta wymagała przeprowadzenia z urzędu przez organ szczegółowego postępowania dowodowego na okoliczność przejścia na skarżącą majątku po przejętej spółce. Sąd uważa, że inicjatywa dowodowa należała w tym względzie do skarżącej zwłaszcza w kontekście treści art. 551 pkt 2 k.c., zgodnie z którym przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: (...)własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości (pkt 2). W aktach sprawy brak jest dowodu w postaci np. aktu notarialnego świadczącego o wyłączeniu z masy majątkowej przejmowanej spółki towarów w postaci tychże ryb znajdujących się w chwili kontroli w hurtowni I. położonej w S.

Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania w pierwszej kolejności wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Sąd zauważa, że ugruntowane jest w orzecznictwie NSA stanowisko, zgodnie z którym, nawet wniesione do organu odwoławczego, przed upływem terminu do złożenia odwołania, pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności", winno zostać rozpatrzone jako odwołanie (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1851/00, LEX nr 54174 oraz wyrok NSA w Warszawie z 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81 LEX nr 9608). W tej sytuacji skoro odwołanie skarżącej wpłynęło w ustawowym terminie tj. 15 stycznia 2014 r., zaś wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony później, bowiem w dniu [...] lutego 2014 r., to organ nie naruszył w żaden sposób przepisów prawa rozpoznając w pierwszej kolejności odwołanie.

Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że w stanie prawnym właściwym dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, dla obciążenia skarżącej spółki kwotą równowartości kosztów badań ww. próbek produktu, wystarczające jest ustalenie negatywnego wyniku tych badań. Jak stanowi bowiem przepis art. 30 ust. 1 u.I.H., będący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia kwoty 583, 80 złotych, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.

Z obszernych wywodów skargi i wielości stawianych zarzutów wynika, że skarżąca kwestionuje wszystkie okoliczności faktyczne i prawne jakie legły u podstaw obciążenia jej równowartością kosztów badań, począwszy od zarzutów pod adresem uprawnień Inspektorów Inspekcji Handlowej do dokonania kontroli, poprzez tryb pobrania i badania próbek oraz wiarygodność dokumentów z tym związanych, łącznie z akredytacją, skończywszy na podważaniu swojej odpowiedzialności jako hurtowni.

Ustosunkowując się całościowo do tych zarzutów skargi Sąd podziela stanowisko Prezesa UOKiK zajęte w niniejszej sprawie.

Po pierwsze, Sąd zgadza się z organem, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do podważania uprawnień kontrolnych Inspekcji Handlowej. Nie ma racji skarżąca błędnie zarzucając, że kompetencje kontrolne Inspekcji Handlowej są wyłączone w przypadku artykułów rolno-spożywczych w sprzedaży hurtowej, nie pozostających w obrocie detalicznym i nie przeznaczonych dla konsumenta finalnego. Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa. Do zadań Inspekcji należy m.in. kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2, w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.I.H.). Hurtownia to miejsce działalności przedsiębiorcy, w którym są produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu handlowego, zatem mieszczą się w obszarze zadań kontrolnych Inspekcji.

Po drugie, należy wyraźnie podkreślić, że wbrew poglądom skarżącej definicja obrotu detalicznego obejmuje sprzedaż hurtową (sprzedaż hurtowa i detaliczna, to końcowe etapy dystrybucji towarów niewymagających przetworzenia), co skutkuje uprawnieniami Inspekcji Handlowej do nadzoru nad jakością pozostających w hurtowni produktów, stosownie do art. 17 ust. 3 u.j.h. w zw. z art. 3 ust. 2 u.I.H. Wynika to z art. 3 pkt 7 ww. rozporządzenia nr 178/2002, który to przepis definiuje handel detaliczny jako obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego, wskazując przy tym, że określenie to (handel detaliczny) obejmuje m.in. "(...) centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie". Są to bowiem jednostki, które działają na rzecz konsumenta finalnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga zatem, w kontekście sporu prawnego w sprawie, komplementarny charakter regulacji krajowej i unijnej odnośnie istoty i celu prowadzonego postępowania oraz kontroli jakościowej produktów. Komplementarność ta odnosi się nie tylko do ww. rozporządzenia nr 178/2002, ale również do przepisów znajdującego zastosowanie w sprawie ww. rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (rozporządzenie nr 882/2004), w świetle którego kontrole urzędowe przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz i żywności (por. przepisy art. 3 ust. 1-3 rozporządzenia); nadto rozporządzenie ustanawia ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi m.in. na gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom (por. art. 1 rozporządzenia). Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2836/13, które skład orzekający podziela.

W konsekwencji logiczny jest wniosek organu, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca znajdowała się posiadaniu zakwestionowanych filetów rybnych dorsza i mintaja w celu dalszej odsprzedaży co oznacza, że wprowadzała je do obrotu w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów.

Odnosząc się do zarzutów skargi skierowanych pod adresem trybu wykonania badań i wyników tych badań, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia wiarygodności sporządzonych dokumentów. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił i uzasadnił swoje stanowisko w tej materii. Przede wszystkim z akt sprawy wynika, że próbki kontrolne zostały pobrane podczas kontroli przeprowadzonej w hurtowni należącej wcześniej do przejętej spółki, jak również tryb pobrania tych próbek był zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, a mianowicie rozporządzenia w sprawie badania próbek. Wątpliwości związane z jakością tych próbek organ wyjaśnił w toku postępowania ustalając w Laboratorium wykonującym badania, że stan tych próbek był prawidłowy. W tym stanie rzeczy wszelkie zarzuty skargi w tym zakresie należy odrzucić jako bezpodstawne i opierające się na jedynie na przypuszczeniach skarżącej, nie znajdujących swojego odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. W świetle powyższego nie ma również podstaw, by podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w ww. sprawozdaniu i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie, co do zafałszowania ww. artykułów.

Stwierdzić należy, że skarżąca, mając możliwość wystąpienia z wnioskiem o przebadanie próbki kontrolnej, zrezygnowała z przysługującego jej prawa w ramach procedury kontrolnej, uznając tym samym prawidłowość przedstawionych jej wyników badań.

W konsekwencji należy podzielić ustalony przez organ stan faktyczny co do wyników tych badań, w szczególności, że w przedmiotowej sprawie badania pobranych w toku kontroli przez inspektorów próbek filetów z dorsza bałtyckiego wykazały zawyżoną zawartość glazury w stosunku do deklaracji producenta oraz obecność fosforu niezadeklarowanego w oznakowaniu, co już samo w sobie wystarczyło do stwierdzenia, że badane filety z dorsza bałtyckiego są zafałszowane. Organ wyjaśnił również, że zawyżenie zawartości glazury stanowi w efekcie zaniżenie faktycznej masy ryby bez glazury, co narusza ekonomiczne interesy konsumentów, gdyż zamiast mięsa ryby otrzymują oni wodę.

Z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w tym z deklaracją jakościową producenta. Oznacza to, że produkt, którego skład jest niezgodny z deklaracją jakościową jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym, o którym mowa w art. 3 pkt 10 lit. a i lit. c u.j.h. Przyjmując nawet, że działanie producenta było niezamierzone, to produkt, którego skład nie odpowiada deklaracji producenta, jest produktem zafałszowanym.

Z wyżej opisanych powodów w sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że filety z dorsza bałtyckiego na skutek prawidłowo przeprowadzonych badań okazały się produktem zafałszowanym w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów.

W przypadku filetów z mintaja organ wskazał, że "niespełnienie zadeklarowanej jakości zgodnie z ze sprawozdaniem z badań, polegało na ujawnieniu niewłaściwej gąbczastej tekstury po rozmrożeniu, a po obróbce termicznej niezachowaniu struktury tkanki mięśniowej i intensywnie nieczystym zapachu. Stwierdzenie tak oczywistych cech organoleptycznych, jak niezachowanie struktury tkanki mięśniowej i intensywnie nieczysty zapach po obróbce termicznej, nie może budzić wątpliwości, że są to cechy niepożądane dla konsumenta". W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu doprowadziły go do właściwych wniosków w sferze kwalifikacji prawnej tego naruszenia, jako produktu o niewłaściwej jakości.

Wbrew zarzutom skargi brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do podważenia posiadanych przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Kielcach kompetencji do wykonywania tych badań. W orzecznictwie wielokrotnie był wypowiadany pogląd, czego skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że przepisy prawa nie nakładają obowiązku wykonywania badań metodą akredytowaną (por. przytaczane przez organ wyroki NSA w sprawach o sygn. akt II GSK 916/11 i II GSK 1492/11).

Odnośnie zakresu akredytacji należy zaznaczyć, że Laboratorium UOKiK w [...] posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i jest uprawnione do dokonywania badań próbek produktów tłuszczowych pobranych podczas kontroli (por. informacja na sprawozdaniu z badań nr 382 k. - 114 i nr 393 k. 117 akt adm.).

Wbrew wywodom skarżącej niezbędne badania laboratoryjne, na podstawie których stwierdzono zafałszowanie, przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami. Przepisy, zarówno na poziomie wspólnotowym, jak i krajowym wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli żywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane. Nie określają natomiast, że badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Stanowi o tym art. 5 ust. 2 pkt d) rozporządzenia nr 882/2004. Szczegóły w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 tego rozporządzenia. Wyjaśnienie w tej sprawie znajduje się także w motywie siedemnastym preambuły tego rozporządzenia. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Oznacza to, że zarzuty skarżącej w powyższym zakresie są nietrafne. Kwestia ta była także rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny w podobnych sprawach o sygn. akt II GSK 916/11, czy II GSK 1492/11. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, z powołaniem się na art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 882/2004, że przepisy te nie dają podstaw do przyjęcia stanowiska o konieczności akredytacji dla poszczególnych metod badawczych. Natomiast możliwe jest ustanowienie takiej akredytacji. Skład sądzący w niniejszym postępowaniu w pełni podziela powyższe stanowisko. Oznacza to, że stosowanie metody nieakredytowanej nie narusza przepisów prawa, a zgodnie z treścią art. 11 i 12 rozporządzenia nr 882/2004 wynik badania uzyskany taką metodą jest miarodajny i mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1304/13).

Odpowiadając natomiast na zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia przyczyn obecności fosforu w badanej próbce filetów z dorsza, a także inne zgłaszane wątpliwości co do oznakowania produktów, trzeba przede wszystkim mieć na uwadze podstawową zasadę, że artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania nie tylko określone w przepisach, ale również zadeklarowane przez producenta (art. 4 ust. 1 u.j.h.). Badania laboratoryjne w niniejszej sprawie wykazały, iż parametr wody stanowiącej glazurę przedstawiony w deklaracji producenta, nie został dotrzymany (15% przy deklaracji 10%). Co do wykrytej obecności fosforu (1,4 g/kg) w filetach z dorsza to organ dokładnie wyjaśnił, na czym polega mechanizm działania tego rodzaju dodatków (polifosforany powodują wiązanie wody z produktem). Jednocześnie organ prawidłowo uznał, że podnoszone przez skarżącą (zawarte także w skardze) kwestie dotyczące niezbadania przyczyn obecności fosforu oraz na jakim etapie produkcji został dodany, pozostają bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy, bowiem w ostatecznym rozrachunku warunkiem pociągnięcia skarżącej do odpowiedzialności za delikt administracyjny jest ustalenie, że wprowadzane przez nią do obrotu filety z dorsza okazały się zafałszowane.

Kontrola sądowoadministracyjna przebiegu postępowania nie potwierdziła zarzutów skarżącej odnośnie naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a oraz art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącej lub tylko lakoniczne odniesienie się do nich, co mogło skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że jako organ II instancji Prezes UOKiK ponownie rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie i ocenił decyzję organu I instancji, odnosząc się do faktów w sprawie istotnych. Kierował się przy tym bogatym już orzecznictwem sądowym w zakresie stosowania przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i ustawy o Inspekcji Handlowej.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 u.I.H. Przepis ten ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Na jego gruncie ustawodawca stanowi bowiem o obowiązku uiszczenia przez kontrolowanego równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli wykazały one, że produkt nie spełnia stosownych wymagań i nie przewiduje możliwości odstąpienia od obciążenia kontrolowanego kosztami badań takiego produktu. Wystąpienie okoliczności objętych hipotezą tego przepisu aktualizuje obowiązek organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań. Skarżąca natomiast nie podważyła skutecznie, tj. w trybie procedury przewidzianej w art. 29 w zw. z art. 28 ust. 2 u.I.H. stanowiska organów (I i II instancji) co do wyniku badania próbek. Wyniki te zostały uwidocznione w ww. sprawozdaniach z badań: z [...] października 2012 r. nr [...] i z [...] października 2012 r. nr [...]. Sprawozdania te, sporządzone w akredytowanych laboratoriach, jak każdy dokument urzędowy, korzystają z domniemania wiarygodności.

Reasumując, Prezes UOKiK prowadząc postępowanie odwoławcze wnikliwie przeanalizował cały materiał dowodowy, uwzględniając przy tym zasady określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a., i na podstawie poczynionych w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych uznał, że skarżąca wprowadziła do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane i niewłaściwej jakości, co skutkuje koniecznością obciążenia skarżącej kosztami badań.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi, tak co do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego są niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.