Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 785/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153 i art. 145 par. 1 pk1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant asystent sędziego Sylwia Zdyb po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. powołując się na przepis art.135n ust.4 pkt.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz.1687 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania R. F. od orzeczenia nr [...] z dnia [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. w sprawie umorzenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przedawnienie karalności przewinień dyscyplinarnych, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygniecie na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji we W. umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko kom. R. F., obwinionemu o to, że

- w okresie od dnia 19 lipca 2010 r. do dnia 18 kwietnia 2011 r. we W., sprawując funkcję Naczelnika Wydziału, a następnie Kierownika Referatu d/w z Przestępczością Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu - Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Komisariatu Policji W., dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że niedopełnił ciążących na nim i obowiązków służbowych polegających na sprawowaniu właściwego, a przede wszystkim systematycznego nadzoru nad pracą mł. asp. W. D., w wyniku czego podległy mu funkcjonariusz zaniechał terminowego i rytmicznego wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych w 22 postępowaniach przygotowawczych ([...]) nadzorowanych przez Prokuraturę Rejonową dla W., nie wykonał pisemnych poleceń prokuratora, a także zaniechał terminowego przedkładania akt dochodzeń prokuratorowi w celu przedłużenia czasu ich trwania, powodując niczym nieusprawiedliwione wielomiesięczne bezczynności procesowe, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 212 ust. 3 pkt 3 i 11 zarządzenia Nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców;

- w okresie od dnia 26 października 2010r. do dnia 10 marca 2011 r. we W., sprawując funkcję Naczelnika Wydziału, a następnie Kierownika Referatu d/w z Przestępczością Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu - Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Komisariatu Policji W., dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że niedopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych polegających na sprawowaniu właściwego, a przede wszystkim systematycznego nadzoru nad pracą mł. asp. Jakuba Sity, w wyniku czego podległy mu funkcjonariusz zaniechał terminowego i rytmicznego wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych w postępowaniu przygotowawczym [...] nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową dla W., zaniechał terminowego przedłożenia akt dochodzenia prokuratorowi w celu przedłużenia czasu jego trwania, powodując niczym nieusprawiedliwione wielomiesięczne bezczynności procesowe, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w związku z § 212 ust. 3 pkt 3 i 11 w/w zarządzenia Nr 1426 Komendanta Głównego Policji Stwierdzono, że podstawą rozstrzygnięcia przez organ I instancji był fakt przedawnienia karalności przewinień dyscyplinarnych, po upływie roku od dnia ich popełnienia (art. 135 ust. 4 ustawy o Policji).

W odwołaniu od orzeczenia organu I instancji skarżący R. F. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt IV SA/Wr 805/11, podkreślając, że sąd wskazał, iż organy dyscyplinarne nie ustaliły bezspornie winy obwinionego oraz dokonały niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Stąd też jego zdaniem organy dyscyplinarne wskazując podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego - przedawnienie karalności - nadal nie dostrzegają swoich błędów popełnionych w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego i działają na jego niekorzyść.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i utrzymując w mocy decyzje organu I instancji, podkreślił, że zgodnie z art. 135¹ ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zadaniem organu odwoławczego jest zbadanie, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności, czy nie naruszono ustawowych praw obwinionego, oraz czy rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zebrany przez organ I instancji w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy, w ocenie organu odwoławczego był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodzi konieczność jego uzupełnienia.

Przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego na podstawie przepisów Rozdziału 10 ustawy o Policji jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art.132 ust. 1 ustawy o Policji). Do podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego należy ustalenie, czy policjant, któremu zarzuca się popełnienie czynu i o znamionach przewinienia dyscyplinarnego istotnie czyn ten popełnił i jeśli tak, to czy zachowanie jego było zawinione oraz - jeśli odpowiedź na oba pytania jest pozytywna - wyciągnięcie wobec tego policjanta konsekwencji w postaci wymierzenia kary dyscyplinarnej albo odstąpienia od ukarania, jeśli jest to możliwe zgodnie z art. 135j. ust. 5 cyt. ustawy. W przypadku odpowiedzi negatywnej, czy to w kwestii sprawstwa czynu, czy też zawinienia, efektem postępowania dyscyplinarnego powinno być uniewinnienie.

Podstawą do wydania wymienionych rozstrzygnięć, wskazanych w art. 135j. ust. 1 pkt 1-3 i ust. 5 ustawy o Policji, jest ocena zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Materiał ten, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 135e. ust. 1 i art. 135g. ust. 1 ustawy o Policji, powinien być na tyle obszerny, aby na jego podstawie można było wyjaśnić sprawę (udzielić odpowiedzi na przedstawione wyżej pytania), powinien być też wszechstronny - musi uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego.

Ustawa przewiduje jednak możliwość zakończenia postępowania dyscyplinarnego także w sytuacji, gdy badanie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta jest niemożliwe lub staje się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięciem takim, określonym w art. 135j. ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy, przerywającym bieg postępowania, nawet wtedy gdy zebrany do tego czasu materiał dowodowy jest kompletny - jest umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

Przesłanki obligujące przełożonego dyscyplinarnego do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, a więc bezwzględnego przerwania jego biegu, bez możliwości wypowiedzenia się co do meritum sprawy, zostały zawarte w art. 135 ust. 1 ustawy o Policji.

Zdaniem organu odwoławczego, umorzenie postępowania uniemożliwia merytoryczną ocenę zebranego materiału dowodowego i odniesienie się w niej tak do kwestii sprawstwa, jak i zawinienia. Ustawodawca konstruując zapis art. 135j ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wskazał na brak możliwości wydania orzeczenia zawierającego jednocześnie różne rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. Świadczy o tym dobitnie zastosowanie w katalogu rozstrzygnięć spójnika alternatywy rozłącznej "albo", wykluczającego jednoczesne stosowanie więcej niż jednej możliwości.

Organ podkreślił, że w badanej sprawie, od dnia 18 kwietnia i 10 marca 2011r. (odpowiednio w zakresie I i II z zarzucanych czynów) biegnie termin na wymierzenie kary dyscyplinarnej obwinionemu. Zgodnie z art.135 ust. 4 ustawy o Policji, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dyscyplinarne przeciwko kom. R. F. zostało wszczęte przez Komendanta Miejskiego Policji we W. w dniu [...] postanowieniem nr [...]. Czynności dowodowe przez rzecznika dyscyplinarnego zostały zakończone w dniu 17 czerwca 2011r. Natomiast wyrokiem WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 805/11 z dnia 24 maja 2012r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję, tj. orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] oraz decyzję organu I instancji. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że postępowanie dyscyplinarne nie było zawieszane. Tak więc w dniu 17 kwietnia i 9 marca 2012 r. (odpowiednio w zakresie I i II z zarzucanych czynów) upłynął termin na wymierzenie kary dyscyplinarnej. Tym samym - w ocenie organu odwoławczego, dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego wobec obwinionego stało się bezprzedmiotowe.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku organ I instancji dokonał właściwej interpretacji przepisów i z tych powodów umorzył postępowanie dyscyplinarne. Względy, które zostały wyżej przytoczone uniemożliwiają merytoryczną ocenę zebranego materiału dowodowego i odniesie się w niej tak do kwestii sprawstwa, jak i zawinienia kom. R. F. Wobec czego na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, orzeczono jak wyżej .

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe orzeczenie wniósł R. F. Ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia jako naruszającego prawo oraz o umorzenie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. /Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz.1687 ze zm./, stwierdzając, że nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego, a wszczęte umarza, jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] utrzymujące w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem przepisu art.135g ust. 2 ustawy o Policji, który to przepis stanowi, że : "Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego".

Skarżący podkreślił, że w wyroku z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt. IV SA/Wr 805/11 (załączonym do odwołania) - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jednoznacznie wskazał, iż:, cyt.: "w świetle zebranego materiału dowodowego, organy dyscyplinarne nie ustaliły bezspornie winy policjanta". Ponadto Sąd zarzucił organom dyscyplinarnym niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i zupełne pominięcie argumentacji obwinionego w zakresie warunków faktycznych w jakich wykonywał on swoje obowiązki służbowe.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący zarzucił, że organ wskazując jako podstawę umorzenia przedawnienie karalności nadal nie dostrzega swoich błędów popełnionych w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, tj. przedstawienia obwinionemu zarzutów po błędnej ocenie materiału dowodowego / str. 16 i następne wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt. IV SA/Wr 805/11 uchylającego decyzję organów obu instancji/ i nadal działa na jego niekorzyść. Zdaniem skarżącego, instytucja przedawnienia karalności nie może być wykorzystywana przez organ dyscyplinarny, jako swoistego rodzaju usprawiedliwienie błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz wydawanych na tej podstawie niezgodnych z prawem decyzji. W przeciwnym razie oznaczałoby to zupełną dowolność organu dyscyplinarnego w działaniu, który mając w pogardzie literę prawa, zawsze utrzymuje w mocy decyzje wydane przez organ I instancji, a po wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego wyrokiem Sądu, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego, tym samym nie mając sobie nic do zarzucenia. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł jak wyżej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wniósł o oddalenie skargi..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że tak zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 10 września 2012r., nr 18 - narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, co powoduje, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie została uwzględniona.

Lektura akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że orzekające w niniejszej sprawie organy, podejmując opisane wyżej decyzje, naruszyły przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Niesporne jest bowiem w sprawie , że wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 maja 2012r., w sprawie ze skargi R. F., oznaczonej sygn.akt IV S.A./Wr 805/11 uchylona została decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] oraz decyzja Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] o uznaniu skarżącego winnym zarzucanych przewinień dyscyplinarnych i odstąpieniu od ukarania.

Z przedstawionego wyżej stanu sprawy, niewątpliwie wynika, że tak zaskarżona decyzja z dnia [...], nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] nr [...] - są wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wydaniu opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt IV SA/Wr 805/11, a który to wyrok ma w niniejszej sprawie znaczenie przesądzające, co trafnie dostrzega skarżący.

Oznacza to, że w/w organy rozpoznając ponownie sprawę, stosownie do art. 153 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże wyroku Sądu. W tym bowiem zakresie uzasadnienie wyroku wykazuje moc wiążącą, co oznacza, iż obecnie także Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań co do dalszego postępowania przed organem administracji (tak wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 591/08, LEX nr 580357).

Innymi słowy, głównym kryterium poprawności decyzji wydanej w sytuacji, gdy poprzednia decyzja została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, jest podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej, a kontrola ta sprowadza się do oceny, czy rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględnił uwagi sądu (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009r., sygn. akt II GSK 614/08, LEX nr 528074).

Podkreślić przy tym także należy, że wyrok sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Taka ocena – jak to już wyżej Sąd podkreślił, jest wiążąca w sprawie dla tego Sądu oraz organu administracji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji musi rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego, będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str.326).

Istotne jest w niniejszej sprawie, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt IV SA/Wr 805/11, Sąd stwierdził m.in., że cyt.: " ...istota sporu w analizowanej sprawie sprowadzała się do wyjaśnienia , a następnie ustalenia winy policjanta, w związku z naruszeniem dyscypliny służbowej, poprzez niedopełnienie wszystkich ciążących na nim obowiązków służbowych, polegających na sprawowaniu właściwego, systematycznego nadzoru nad podległymi mu funkcjonariuszami. Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, organy dyscyplinarne nie ustaliły bezspornie winy policjanta. Wina ta mogłaby zostać przypisana w sytuacji, gdyby z zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikałoby, że skarżący popełnił czyn na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Ze zgromadzonego na użytek badanej sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika jednak, że skarżący podejmował szereg prób, aby nie dopuścić do jakichkolwiek nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem wydziału. Świadczą o tym jego ustne monity i złożone przez niego raporty, zeznania świadków , również potwierdzające zaangażowanie skarżącego w pomoc podległym funkcjonariuszom.(...) Skoro zatem funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie wyłącznie za czyny zawinione (zarówno w formie winy umyślnej jak i nieumyślnej), popełnione na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, to stan ostrożności wyklucza taką odpowiedzialność. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest zatem ustalenie, że przewinienie zostało popełnione na skutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały go chronić przed spowodowaniem tego skutku. W sytuacji, gdy popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej nie zachowaniem ostrożności, rzecz jasna nie chodzi tu o zwykłą ostrożność, lecz ostrożność wymaganą w danych okolicznościach. Stwierdzenie, czy policjant w toku wykonywania obowiązków służbowych zachował, czy też nie zachował ostrożności, należy do organu orzekającego w ramach swobodnej oceny dowodów. Wobec tego powołanie się przez skarżącego na okoliczności wyłączające jego zawinienie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek uwzględnienia tych okoliczności. Uzasadnienia orzeczeń wydanych przez organy obu instancji świadczą o tym, że okoliczności podnoszone przez skarżącego zostały zupełnie pominięte, bez jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie.

Stwierdzenie powyższego uzasadnia wyartykułowanie pod adresem obu organów skutecznego zarzutu nienależytej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie. Zważywszy, że - jak wynika z materiału aktowego sprawy - przełożeni obwinionego funkcjonariusza akceptowali lub co najmniej tolerowali sytuację, w której przez około 14 miesięcy nie było obsadzone stanowisko kierownika Referatu III. Natomiast za naruszenie dyscypliny służbowej może odpowiadać ten, kto działa w warunkach prawidłowej struktury organizacyjnej i kadrowej danej jednostki, przy prawidłowym poziomie obciążenia pracą, gdy okoliczności sprawowania funkcji - niezależne od jednostki - nie wykazują żadnych nieprawidłowości. W ocenie Sądu , zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie jednoznacznych ustaleń w kwestii oceny odpowiedzialności skarżącego za brak nadzoru.. W związku z tym zaistniały podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie orzeczeń.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu I instancji będzie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wykazania podstawy i treści ciążących na skarżącym zadań i obowiązków w okresie objętym orzeczeniem, za których nie wykonanie ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, a następnie dokonanie pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniającej wszelkie aspekty sprawy i poczynione wyżej uwagi .(...)" .

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ po otrzymaniu akt sprawy winien był podjąć zgodne z prawem działania mające na celu wykonanie ustaleń (wytycznych) zawartych w opisanym wyżej wyroku sądu administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że wiążąca ocena prawna dotyczy nie tylko wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, lecz także stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2008r., sygn.akt II OSK 974/07, LEX nr 508505).

Wiążące stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku - jak już wspomniano – wyznaczyło ramy ponownego rozpatrzenia sprawy, które obejmują także jej faktyczny jak i dowodowy aspekt, tj. rozstrzyga o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, zmierzającego do poczynienia jednoznacznych ustaleń faktycznych.

Ocena prawna wyrażona w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt IV SA/Wr 805/11, nie została wyłączona, jako, że nie zmienił się bowiem ani stan prawny, ani stan faktyczny sprawy, nie doszło też do uchylenia tegoż wyroku.

Organ zobowiązany był tym samym wykonać wytyczne Sądu i przyjąć jego stanowisko w kwestiach przezeń przesądzonych, nie mając już prawa do tego, by według własnego uznania, kształtować sytuację prawną strony postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 106/07, LEX nr 427631).

W niniejszej zaś sprawie organ I instancji wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...], nie zastosował się natomiast do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w w/w wyroku WSA we Wrocławiu. Jak zaś sam przyznaje tenże organ , akta administracyjne sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 805/11 zostały zwrócone temuż organowi w dniu 16 sierpnia 2012r., gdy już 10 września 2012r. została wydana opisana wyżej decyzja, czyli w istocie bez podjęcia przez tenże organ jakichkolwiek czynności dowodowych, a szczegółowo opisanych w wymienionym wyroku WSA z 24 maja 2012r. , sygn. akt IV SA/Wr 805/11.

Tym samym organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji dopuścił się również naruszenia art. 153 p.p.s.a, co powoduje konieczność uchylenia oby wydanych w sprawie decyzji.

Nie przeprowadzenie przez organy postępowania w zakresie wskazanym przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 24 maja 2012r., sygn. akt IV SA/Wr 805/11, tym samym naruszenie przez organy zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w w/w wyroku, pozwala na stwierdzenie, iż zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, wydane zostały nie tylko z naruszeniem art.153 p.p.s.a., lecz także z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., a co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę, będzie zobowiązany zatem do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w w/w orzeczeniu Sądu, a następnie dokonać w oparciu o zebrany materiał dowodowy samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących przedmiotu sprawy. Te ustalenia i ocena winna zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a..

Odnosząc się zaś do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze, należy wskazać, że uchylenie wydanych w sprawie decyzji wynikało z naruszenia przez organy zasady związania oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2012r., sygn.akt IV S.A./Wr 805/11, a w konsekwencji z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Dopiero po zrealizowaniu przez organ wytycznych zawartych w tymże orzeczeniu i wydaniu nowej decyzji, Sąd – jeśli skarżący zakwestionuje ponowne rozstrzygnięcie organu – będzie w stanie wypowiedzieć się co do zagadnień merytorycznych sprawy.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku.

Klauzula zawarta w pkt. II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanej ustawy.

H.B.14.03.2013 r.