Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 54/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 134, art. 152, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Budowlanego z dnia 9 lutego 2009r. nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. F. kwotę 757,00 (siedemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 9 lutego 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nałożył na J. i Z. H., z uwagi na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego - załącznika do decyzji pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 16 lipca 1982 r., obowiązek sporządzenia i przedstawienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K.:

- 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budynku mieszkalnego wybudowanego na terenie działki nr [...] w S. przy ul. [...], zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Wskazując, iż wyżej wymieniona dokumentacja powinna być wykonana przez osobę posiadające stosowne uprawnienia budowlane oraz winna spełniać wymogi określone: w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) oraz winna zostać uzgodniona pod względem lokalizacji z zarządcą drogi gminnej - działki nr [...] w S.,

- wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce zadaszenia budynku przekraczającego granicę działki [...] w S., usytuowanym około 0,5 m nad działką nr [...] w S. na długości całego budynku.

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ określił termin wykonania obowiązków do dnia 30 kwietnia 2009 r.

Uzasadniając decyzję PINB w K. wskazał, iż wszczął na wniosek D. F. postępowanie administracyjne, w sprawie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w S. oraz ogrodzenia działki wykonanego na działce nr [...] i części działki nr [...]. Ustalono, że na działce wybudowany został budynek mieszkalny, w oparciu o decyzję o pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 16 lipca 1982 r., wydaną przez Naczelnika Gminy S. dla Z. H.; budynek gospodarczy bez wymaganej decyzji pozwolenie na budowę oraz ogrodzenie działki zlokalizowane na długości 16,95 m na terenie działki nr [...] w S.. Organ wskazał, iż z uwagi na inne uregulowania prawne przedmiotem niniejszej decyzji jest budynek mieszkalny, natomiast pozostałe obiekty zostaną rozpatrzone w formie odrębnych decyzji. Ustalono również, iż właściciele budynku J. i Z. H. realizując roboty budowlane istotnie odstąpili od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Odstępstwo to polegało na: zwiększeniu wymiarów zabudowy przedmiotowego budynku z projektowanych wymiarów 10,1 m x 6,75 m na wymiar wynoszący obecnie 10,04 x 9,0 m + wymiar werandy 5,08 x 2,03 m. Ponadto budynek ten został przybliżony do granicy działki nr [...] w S. - drogi gminnej - na odległość 4,5 m. Budynek mieszkalny jest obiektem o konstrukcji murowanej, podpiwniczonym, piętrowym z poddaszem użytkowym. Usytuowany został na granicy z działką nr [...] w S. (ścianą pełną), natomiast pozostałe odległości usytuowania budynku od granicy z działkami sąsiednimi są większe niż 4m. Z akt sprawy wynika, że roboty budowlane prowadzone były systemem gospodarczym, bez dozoru kierownika budowy i zostały w całości zakończone.

Organ I instancji przywołał treść art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. wskazując, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu; charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji); zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Opisane wyżej istotne odstępstwo od warunków określonych w pozwoleniu na budowę stanowi podstawę do rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy art. 51 ustawy Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z powyższym, w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem PINB w K. zobowiązał właścicieli do wykonania projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego. Z akt sprawy wynika również, że zadaszenie budynku na szerokości oko. 0,5 i całej długości obiektu przekracza granicę działki [...], zlokalizowane zostało nad działką nr [...], co jest niezgodne z warunkami technicznymi. Wobec czego zobowiązano właścicieli do wykonania rozbiórki tej części zadaszenia.

Organ powołał się na treść art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, w myśl którego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. i Z. H. kwestionując prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazując, iż przedmiotowy obiekt został dopuszczony do eksploatacji przez Urząd Gminy S. już w 1985 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 listopada 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 51 ust. 1 pkt 3 art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy przytoczył ponownie ustalenia i rozważania organu I instancji, stwierdzając dalej, że zgodnie z art.51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia, o którym mowa w art.50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nakłada określając termin wykonania obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skarżący do odwołania od zaskarżonej decyzji dołączyli kopię posiadanych wybranych dokumentów, w tym fragment karty wypisu z "Ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej" z 1982 r. sporządzony przez Urząd Gminy w S. oraz kopię decyzji nr [...] z 16 lipca 1982 r. Naczelnika Gminy S. w sprawie budowy budynku mieszkalnego przez Z. H.. Z załączonych dokumentów według organu odwoławczego wynika, że inwestor wybudował przedmiotowy budynek mieszkalny w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 16 lipca 1982 r., oznaczone nr [...]. Zgodnie z powyższym dokumentem rozpoczęcie budowy przedmiotowego budynku miało miejsce we wrześniu 1982 r., natomiast przekazanie obiektu do użytku nastąpiło w sierpniu 1985 r. Należy dodać, że z uwagi na rozbieżne oznaczenie numerów decyzji pozwolenia na budowę (znajdujących się w obu dokumentach) organ odwoławczy w celu wyjaśnienia powyższej niespójności zwrócił się pismem nr [...] z 21 września 2009 r. do Wójta Gminy S.. W odpowiedzi Wójt Gminy Sierakowic pismem nr [...] z dnia 28 września 2009 r. poinformował, że w archiwum urzędu brak jest dokumentacji dotyczącej budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w S., jednakże wskazał, że prawdopodobnie przyczyną rozbieżności w ewidencji w obu dokumentach jest pomyłka z wpisaniem w rejestrze wydanych pozwoleń na budowę. Organ odwoławczy stwierdził wobec powyższego, że brak w archiwum urzędu dokumentacji archiwalnej uniemożliwia przeprowadzenie stosownej analizy. Jednakże otrzymany dokument "Ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej" jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy budynek mieszkalny został przyjęty do użytkowania w sierpniu 1985 r.

Skoro wybudowany obiekt został przyjęty do użytkowania 24 lata temu, czyli na podstawie wówczas obowiązujących przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), zatem obecnie analizowanie zgodności jego budowy z udzielonym pozwoleniem na budowę jest bezprzedmiotowe. Zdaniem organu II instancji prowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 54 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Zgodnie z art. 138 §1 pkt 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylające tę decyzję umarza postępowanie w pierwszej instancji. Na podstawie powyższego przepisu PWINB w G. uchylił decyzję Nr [...] z dnia 9 lutego 2009 r. i orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S..

Na powyższą decyzję D. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia. Wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny w ten sposób, że uniemożliwia, a co najmniej znacznie utrudnia, korzystanie przez skarżącego z działki nr [...] stanowiącej jego własność, ze względu na bezprawne przekroczenie przez uczestników, J. i Z. H., granicy działki nr [...] i wybudowanie zadaszenia budynku usytuowanego około 0,5 m nad sąsiednią działką nr [...] na długości całego budynku. Utrudnienie jest o tyle dolegliwe, iż uniemożliwia wybudowanie przez skarżącego budynku mieszkalnego typu bliźniak, ze względu na sprzeczność z warunkami technicznymi wyżej wskazanego zadaszenia budynku przekraczającego granice działki [...]. Zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz 36 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118). Nadto wskazał na naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2010 r. skarżący kwestionuje zgodność budynku w 1985 r. z udzielonym pozwoleniem na budowę, a w piśmie z dnia 16 lutego 2010 r. wskazał, że inwestorzy posiadają dokumentację budynku, której brak w archiwum urzędu gminy.

W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2010 r. pełnomocnik uczestników postępowania J. H. i Z. H. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy rozpoznaniu niniejszej skargi Sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotowe postępowanie administracyjne toczyło się w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), jak wynikałoby to ze wskazanej i przytoczonej przez oba organy podstawy prawnej rozstrzygnięć. Sąd zwraca przy tym uwagę, że przepis art. 51 ustawy - Prawo budowlane pozostaje w związku z przepisem art. 50 tej ustawy, regulującym sytuacje, w których wdrażane jest postępowanie naprawcze dotyczące samowoli budowlanej innej, niż określona w art. 48 lub w art. 49b ust. 1. Zastosowanie tego przepisu niepoprzedzone zostało ustaleniem przez organ I instancji, że roboty budowlane przy spornym budynku mieszkalnym nie zostały zakończone, a tylko taka sytuacja warunkuje możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia, w wypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, zamiennego projektu budowlanego, o czym mowa w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd zwraca uwagę, że jak wynika z treści protokołu z oględzin (vide: protokół z dnia 8.10.2008 r. k. 60 akt administracyjnych I instancji), roboty budowlane przy budynku mieszkalnym zostały zakończone, a zatem stosując prawidłowo przepis art. 51 ust. 7, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz w wypadku robót budowlanych zakończonych, można jedynie zastosować ust. 1 lub 2 wskazanego przepisu, nie wydając przy tym postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Ponadto, należy zauważyć, iż nakazanie rozbiórki zadaszenia (pkt 2 decyzji organu I instancji) nie zostało wykazane poprzez poparcie stosownymi ustaleniami i należycie uzasadnione jako element decyzji podjętej na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a zatem jako nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wskazać przy tym należy, że rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części reguluje przepis art. 51 ust. 1 pkt 1, stanowiący samodzielną podstawę prawną do wydania przez organ nadzoru takiej decyzji, o ile jest usprawiedliwiona okolicznościami sprawy. W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu decyzja organu zarówno instancji narusza art. 51 ust. 1 pkt 3 - poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy roboty budowlane jak wynika z okoliczności sprawy zostały zakończone oraz brak ustaleń okoliczności uzasadniających nakazanie wykonania rozbiórki zadaszenia oraz brak uzasadnienia dla jej zastosowania. Uchybienia powyższe wynikają zaś przede wszystkim z wad postępowania administracyjnego, polegających na braku wszechstronnych i kompletnych ustaleń pozwalających na zastosowanie właściwego w niniejszej sprawie trybu postępowania. Oznacza to, że organ I instancji naruszył również przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że tylko wszechstronne i prawidłowe ustalenia mogą być podstawą dla rozstrzygnięcia na podstawie skonkretyzowanej normy prawa materialnego, natomiast w warunkach niniejszej sprawy wadliwie i wybiórczo ustalony stan faktyczny przesądza o wadliwości zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięć obu organów nadzoru budowlanego, ponieważ opisane naruszenia miały miejsce przed organami obu instancji. Poza wymienionymi wyżej przepisami, w art. 7 kpa została wyrażona naczelna zasada postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Pominięcie, czy też nieprzeprowadzenie stosownego dowodu, może oznaczać wadliwość podjętej decyzji administracyjnej. Wymaga podkreślenia, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego konkretnej sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. W okolicznościach niniejszej sprawy uchybiły tym obowiązkom oba organy, w rezultacie naruszając przepis będący podstawą prawną obu rozstrzygnięć. Konsekwencją tych wadliwości jest również naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego umotywowania decyzji.

Organ odwoławczy oceniając brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 nie odniósł się w ogóle do opisanych wyżej naruszeń prawa dokonanych przez organ I instancji. PWINB poczynił jedynie dodatkowe ustalenia w związku z dowodem w postaci dokumentu nazwanego "Ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej", w sposób wadliwy, naruszając tym samym art. 80 kpa, oceniając znaczenie tego dowodu. Wprawdzie powyższy dokument zawiera informację o dacie przekazania do użytku budynku (sierpień 1985 r.) oraz jego parametry w dacie odbioru (wielkość powierzchni i kubaturę), lecz w ocenie Sądu dokumentowi temu nie można przypisać takiej wagi, jak zostało to poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przy braku jakichkolwiek innych dowodów, które przemawiałyby za oceną stanu obiektu przekazanego do użytku, w szczególności czy nadawał się do zamieszkania. Wprawdzie stosownie do treści art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229), w brzmieniu mającym zastosowanie w dacie wskazanej we wspomnianym dokumencie, zawiadomienie dokonane przez inwestora do właściwego organu administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku kończy proces budowlany na gruncie przepisów budowlanych, jednakże co najmniej przedwczesne i nieusprawiedliwione okolicznościami sprawy jest stwierdzenie w zaskarżonej decyzji o bezprzedmiotowości zgodności budowy z udzielonym pozwoleniem na budowę w sytuacji, gdy organ odwoławczy zauważa brak stosownej dokumentacji. Ponadto ocena dokonana przez organ II instancji pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami J. H. poczynionymi do protokołu oględzin z dnia 8 października 2008 r., gdzie wymieniona oświadcza, że "roboty budowlane trwały sukcesywnie, do dnia dzisiejszego, obecnie pan H. przygotowuje materiały do odbioru tego budynku", jak również, że "wraz z mężem w przedmiotowym budynku mieszkalnym zamieszkuje od 10 lat" (vide: protokół oględzin j.w.). Organ nie dokonał analizy powyższych stwierdzeń w odniesieniu do stanu budynku mieszkalnego jakoby oddanego do użytku w sierpniu 1985 r. Tymczasem może to oznaczać wykonywanie kolejnych robót budowlanych, po przekazaniu obiektu do użytku, co nakłada obowiązek ustalenia, jakie to były roboty, kiedy zostały wykonane i czy wymagały pozwolenia na budowę, jak i wykonywanie robót budowlanych z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w sytuacji, gdy nie oddano do użytku obiektu nadającego się do zamieszkania. Dodatkowo Sąd zauważa, ż protokół sprawozdawczo – opiniodawczy Nr [...] sporządzony przez mistrza kominiarskiego w dniu 9 września 2008 r., a więc krótko przed datą oględzin dokonanych przez organ nadzoru, określa sporny obiekt jako "nowowybudowany", "stan surowy użytkowy" (vide: protokół k. 51 akt administracyjnych I instancji). Zatem zebrany materiał dowodowy, wewnętrznie sprzeczny, nie został ani prawidłowo ustalony ani właściwie oceniony przez organ, co oznacza naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77, art. 80 kpa, nie pozwalając na jednoznaczną ocenę, czy i w jakim trybie wynikającym z przepisu art. 51 należy przeprowadzić postępowanie w sprawie budowy spornego obiektu. Zważyć bowiem należy, że wymieniony przepis w ust. 1 pkt 1-3 statuuje trzy alternatywne podstawy materialne do wydania przez organ nadzoru decyzji administracyjnych, przy czym w wypadku robót zakończonych stosuje się przepis art. 51 ust. 7. Jak wynika z jego treści, przepis art. 51 ust. 1 przewiduje, że przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o który mowa w art. 50 ust. 1 organ nadzoru budowlanego:

1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia ust. 1 prawa budowlanego stanowi, że w decyzji rozstrzygającej o dalszych losach projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Jak w skazano wyżej, obowiązki ujęte w przytoczonych wyżej punktach, możliwe do nałożenia na inwestora, zostały wymienione alternatywnie, a to oznacza oznacza, że zastosowanie każdego z punktów przypisane jest odrębnemu stanowi faktycznemu, wynikającemu z dokonanych przez organ nadzoru ustaleń. Przypadek prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę jest kwalifikowaną formą naruszenia norm prawa budowlanego, dla którego określone zostały odrębnie w punkcie 3 obowiązkowe i fakultatywne czynności naprawcze, przy czym nałożenie obowiązku przedstawienia zamiennego projektu budowlanego nie może mieć miejsca, o ile zachodzi sytuacja określona w art. 51 ust. 7.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zajmuje stanowisko, iż nawet ewentualne oddanie budynku do użytku nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, również co do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w sytuacji, gdy roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wykonywane było po dokonaniu zawiadomienia o oddaniu budynku do użytku. Sytuacja taka musiała mieć miejsce w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowy obiekt, w stanie faktycznym z daty rozstrzygnięcia, posiada inne parametry, niż wynikające z projektu budowlanego, co jest w istocie bezsporne i prawidłowo zostało przez organ I instancji ustalone (vide także: dowód z akt sprawy WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 131/08 w zakresie projektu budowlanego, postanowienie k. 75). Wymaga natomiast również ustalenia, jakie były wymiary i powierzchnia budynku oddanego do użytku w sierpniu 1985 r., słusznie bowiem skarżący zauważa w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2010 r. (k. 36), że są one inne, mniejsze, niż parametry ustalone podczas oględzin spornego budynku mieszkalnego.

Zatem w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, wadliwa z punktu widzenia prawa, jest co najmniej przedwczesna wobec uchybień w ustaleniu i ocenie materiału dowodowego. Narusza przy tym przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ decyzję merytoryczną można było wydać dopiero po uzupełnieniu i ocenie zebranego materiału dowodowego w ramach przepisu art. 136 kpa, bądź - w razie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie – po przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją kasacyjną (art. 138 § 2 kpa). Wskazane naruszenie miało zatem istotny wpływ na wynik sprawy

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ uwzględni ocenę prawną dokonaną przez Sąd, przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym powyżej, a więc co do tego, w jakim kształcie przedmiotowy budynek oddany został do użytku w sierpniu 1985 r., jakie roboty budowlane wykonane zostały po tej dacie, czy wymagały pozwolenia na budowę czy zgłoszenia i czy inwestorzy wymogów w tym zakresie dopełnili. Zwróci się przy tym do inwestorów o wskazanie wszelkich dowodów, mogących potwierdzać tezę o legalności istniejącej zabudowy. Zależnie od wyników postępowania wyjaśniającego, organ nadzoru zastosuje właściwe środki przewidziane w ustawie – Prawo budowlane.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 tej ustawy, ustalając, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 257 zł (240 zł + 17 zł).