Postanowienie NSA, sygn. akt I OPP 50/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania i przyznano od Skarbu Państwa odpowiednią sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2, art. 12 ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Anna Łuczaj Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 167/12 (wcześniej sygn. akt VII SA/Wa 1239/12) w sprawie ze skargi D. P. w przedmiocie przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] postanawia 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. przyznać skarżącemu D. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumę pieniężną w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych.


UZASADNIENIE

W dniu 10 czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) D. P. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie z jego skargi na przewlekłość w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...]. D. P. wniósł o stwierdzenie, że w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym sygn. akt VII SA/Wa 1239/12 doszło do naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz o przyznanie na jego rzecz kwoty 5.000 złotych.

Z akt sprawy wynika, że skarga D. P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy została przekazana przez Ministra Sprawiedliwości do Sądu w dniu 24 maja 2012 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1239/12. Wobec ujawnionych w treści skargi wątpliwości co do zakresu zaskarżenia, zwrócono się do skarżącego w dniu 15 czerwca 2012 r. o sprecyzowanie treści skargi przez wskazanie czy stanowi ona skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] czy jest to skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący poinformował w piśmie z dnia 26 czerwca 2012 r., że jego skarga jest skargą na przewlekłość postępowania wniesioną w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec precyzyjnej treści wyjaśnień skarżącego zarejestrowano skargę D. P. z dnia 14 kwietnia 2012 r. jako skargę na przewlekłość postępowania Ministra Sprawiedliwości nadając jej sygnaturę akt VII SAB/Wa 167/12. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 lipca 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych. W dniu 30 lipca 2012 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy WSA w Warszawie w dniu 17 sierpnia 2012 r. zarządził o przesłaniu skarżącemu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z faktem, że skarżący był pozbawiony wolności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonywał doręczeń pism sądowych za pośrednictwem administracji odpowiedniego Zakładu Karnego. W dniu 31 sierpnia 2012 r. do WSA w Warszawie dotarła wiadomość, że skarżący został przetransportowany do Zakładu Karnego G. Korespondencję zawierającą formularz wniosku PPF przesłano w dniu 3 września 2012 r. skarżącemu za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego w G. W dniu 17 września 2012 r. w związku z kolejnym zwrotem listu adresowanego do skarżącego na Zakład Karny w G ustalono w rozmowie telefonicznej, że D. P. został ponownie przetransportowany z Zakładu Karnego w G. do Zakładu Karnego w C. Skarżący potwierdził odbiór formularza PPF w dniu 21 września 2012 r. Następnie w dniu 27 września 2012 r. skarżący odesłał do Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 stycznia 2013 r. Skarżący odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 11 grudnia 2012 r. Po przeprowadzeniu rozprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. oddalił skargę D. P. w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...].

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił własne postanowienie z dnia 20 lutego 2013 r. stwierdzające od dnia 9 lutego 2013 r. prawomocność wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r.

W dniu 18 czerwca 2013 r. przesłano skarżącemu odpis wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga D. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie podlega uwzględnieniu.

Na wstępie należy podnieść, że skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Sprawa sądowoadministracyjna ze skargi D. P. w przedmiocie przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...], sygn. akt VII SAB/Wa 167/12 (wcześniejsza sygn. akt VII SA/Wa 1239/12) wszczęta została na skutek skargi D. P. z dnia 14 kwietnia 2012 r. przekazanej przez organ do Sądu w dniu 24 maja 2012 r. Od tego dnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował niezbędne czynności zmierzające do rozpoznania sprawy: zwrócił się o wyjaśnienie zakresu skargi, wezwał do uiszczenia wpisu sądowego, przesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wyznaczył termin rozprawy, przeprowadził rozprawę. Wszystkie te czynności sądowe podejmowane były prawidłowo i terminowo w okresie od dnia 24 maja 2012 r. do dnia 9 stycznia 2013 r.

Dopiero po zapadłym wyroku doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał skarżącemu odpis wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. dopiero 18 czerwca 2013 r. czyli po pięciu miesiącach od dnia w którym zapadło orzeczenie. Obowiązek doręczenia z urzędu odpisu sentencji wyroku z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy jego ogłoszeniu wynika z art. 140 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązek wynikający z ww. przepisu zaniedbał i odpis sentencji wyroku przesłał dopiero po pięciu miesiącach od dnia ogłoszenia wyroku. W takim działaniu sądu należy niewątpliwie upatrywać naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Można więc wskazać, że doszło do przewlekłości postępowania, bowiem zwłoka w doręczeniu wyroku była nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 2.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania NSA miał na uwadze, z jednej strony, sprawnie podejmowane czynności sądowe do czasu wyznaczenia terminu rozprawy, a z drugiej strony, czas oczekiwania skarżącego na doręczenie sentencji wyroku.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.