Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1232/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15, 145, 174, 183, 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 7,  par. 8
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, 75, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.) sędzia del. WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 53/10 w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 53/10 oddalił skargę H. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej i przyznał od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego kwotę 292,80 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z [...] maja 2009 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u H. P. choroby zawodowej, tj. nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy, wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych z 1983 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 750/05 uwzględnił skargę H. P. i uchylił wydaną przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. decyzję z [...] kwietnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na uchybienie przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie kwestionował ustalonego w toku postępowania narażenia zawodowego H. P. na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, w związku z tym zgodnie z art. 80 k.p.a. przyjęto, że w latach 1972-77 (z dwuletnią przerwą na odbycie służby wojskowej) skarżący pracował w Kopalniach [...] S.A. w K. na stanowiskach tokarza i maszynisty koparki, w narażeniu na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę oraz miał kontakt ze smarami, olejami i spalinami silnika Diesla. W okresie od 2.01.1979 r. do 4.01.1992 r. był zatrudniony w Cementowni [...] S.A. (obecnie [...] S.A.) na stanowiskach: operator koparki, mistrz oraz ślusarz w narażeniu na działanie promieniowania jonizującego, pyłów zawierających wolną krystaliczną krzemionkę, związki chromu zawarte w cemencie, spaliny silnika Diesla oraz smary. Sąd zakwestionował orzeczenia lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. z 1999 r., Instytut Medycyny Pracy w Ł. z 2000 r. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z 2003 r. albowiem oparte zostały wyłącznie o analizę danych literaturowych, a nie badanie konkretnego przypadku nowotworu krtani rozpoznanego u skarżącego. W uchylonej decyzji nie uwzględniono okresu narażenia zawodowego w latach 1972-77 oraz opierając się na tych samych badaniach Międzynarodowej Grupy Ekspertów (IRAC) podano sprzeczne dane odnośnie okresu latencji choroby.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z [...] lipca 2007 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił wydaną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z [...] maja 2007 r. z uwagi na błędy proceduralne i niezastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r. W ocenie organu odwoławczego wydana przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. opinia lekarska z dnia 26 marca 2007 r. nie miała charakteru orzeczenia lekarskiego i nie mogła być podstawą do wydania prawidłowej decyzji.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego i po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł. wydał w dniu 7 marca 2008 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u H. P. zawodowej etiologii raka krtani.

W wyniku odwołania od powyższego orzeczenia H. P. skierowany został na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w orzeczeniu lekarskim z dnia 2 czerwca 2008 r. również stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Błąd w podstawie prawnej orzeczenia skutkował wydaniem przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu 18 lipca 2008 r. kolejnego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u H. P. choroby zawodowej.

Dodatkowe wyjaśnienia jednostek orzeczniczych podtrzymały stanowisko, że rak krtani rozpoznany u H. P. i zoperowany w 1991 r. spowodowany jest czynnikami pozazawodowymi.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że wydane w latach 2008 i 2009 orzeczenia lekarskie i dodatkowe opinie nie budzą wątpliwości co do swej rzetelności i wiarygodności, w sposób jasny i wyczerpujący odniesiono się w nich do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz zarzutów skarżącego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził, że spośród czynników szkodliwych, na które H. P. był narażony w całym okresie zatrudnienia, czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym jest promieniowanie jonizujące oraz związki chromu zawarte w cemencie, które występowały tylko w Cementowni [...]. Dlatego też tylko ten okres narażenia i zatrudnienia organy wzięły pod uwagę przy orzekaniu o związku przyczynowym choroby z wykonywaną przez H. P. pracą. Jednostki orzekające zgodnie stwierdziły, że narządem krytycznym dla rakotwórczego działania związków chromu jest płuco i zatoki przynosowe, natomiast dla promieniowania jonizującego tylko płuco i nie ma dowodów na zwiększoną zapadalność na raka krtani u osób narażonych na te czynniki w odniesieniu do populacji ogólnej. Za pozazawodową etiologią raka krtani u H. P. przemawia zdaniem organów także okres latencji, który dla nowotworów pochodzenia zawodowego wynosi przeciętnie 15-20 lat, a w przypadku skarżącego okres do ujawnienia się objawów choroby wyniósł 12 lat.

Skargę od decyzji z [...] grudnia 2009 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zobowiązania organu do wydania decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz wymierzenie organom stosownej grzywny. Organowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 12 § 1, 35, 36, 57, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 3, 123 § 2 i 145 § 1 ust. 8 k.p.a. Organowi drugiej instancji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 12, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 78 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 3, 136 i 139 k.p.a.

W ocenie H. P. orzeczenie lekarskie WOMP w K. z [...] 03.2008r. jest niezgodne z § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem), gdyż jego zdaniem nie można wydać orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie badań internistycznych i laryngologicznych oraz klinicznych potwierdzających rozpoznanie raka krtani.

Skarżący wskazał, że na podstawie badań przeprowadzonych w 2003 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., tj. badań układu krwiotwórczego, układu krążenia, EKG, częściowego badania biochemicznego, częściowego badania moczu oraz konsultacji laryngologicznej, nie można w jego ocenie stwierdzić lub zaprzeczyć przyczynie powstania nowotworu.

H. P. nadmienił, że bezskutecznie wielokrotnie zwracał się do lekarzy orzeczników o ustosunkowanie się do płynów PZ i Karbosolu, z którymi miał kontakt oraz rozszerzenie badań o związki występujące obok chromu w cemencie: bar, beryl, kadm, rtęć i ołów. Wymienione związki umieszczone są bowiem w części I Wykazu czynników rakotwórczych dla ludzi stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Z kolei w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy wymieniono układ oddechowy jako krytyczny w stosunku do czynników toksycznych.

Odnośnie okresu latencji H. P. wskazał, że pracę zawodową związaną z narażeniem na wolną krystaliczną krzemionkę oraz kontaktem ze smarami stałymi, olejami smarowniczymi i olejem napędowym, jak również spalinami silników Diesla rozpoczął w 1972 r., a zatem okres do ujawnienia się choroby w 1991 r. wyniósł 21 lat. Z kolei krystaliczna krzemionka i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne ujęte są w Części II załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 września 1996 r. jako czynniki prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi. Ponadto skarżący wskazał, że w pkt 17 ust. 7 załącznika do aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych rak krtani figuruje jako choroba zawodowa.

W ocenie skarżącego rozporządzenie nie reguluje wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego ani związania organu jego ustaleniami. Dlatego też moc dowodowa orzeczenia lekarskiego może być obalona za pomocą przeciwdowodu w myśl art. 76 § 3 k.p.a. Takim dowodem są według H. P. złożone przez niego materiały z bazy Medline, na którą w niniejszej sprawie lekarze orzecznicy się powołują lecz z niej nie korzystają.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za niezasadną wskazał, że zgodnie z powołanym w podstawie rozstrzygnięcia przepisem § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Wobec powyższego uregulowania Sąd I instancji stwierdził, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia, które obowiązywało w dacie wszczęcia niniejszego postępowania.

W ocenie Sądu I instancji zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia badań klinicznych przez właściwe do orzekania jednostki służby zdrowia oraz wydania orzeczeń co do stanu zdrowia – nie rozpoznających choroby zawodowej – na podstawie niepełnego zdaniem skarżącego materiału dowodowego nie mogą podważać merytorycznej treści orzeczeń lekarskich, zarówno Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., jak i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Za uzasadnione należy uznać stanowisko organu, iż przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki nie było wymagane, albowiem, jak stwierdził WOMP w K. w orzeczeniu z dnia 7 marca 2008 r., rozpoznanie kliniczne choroby skarżącego nie budziło żadnej wątpliwości. Z dokumentacji medycznej wynikało bowiem, że w sierpniu 1991 r. stwierdzono u skarżącego nowotwór krtani (histopatologicznie rak płaskonabłonkowy) i zastosowano leczenie operacyjne.

Zdaniem Sądu I instancji brak potrzeby powtórnej diagnostyki znajduje również uzasadnienie w stanowisku lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyny pracy, wskazujące, iż nowotwory złośliwe wywołane przez kancerogeny występujące w środowisku pracy nie różnią się, ani przebiegiem, ani obrazem klinicznym od tych jakie występują w populacji ogólnej. A więc przeprowadzenie dodatkowych badań przez jednostki służby zdrowia uprawnione do orzekania w zakresie chorób zawodowych nie pozwoliłoby na stwierdzenie, że choroba, która wystąpiła u skarżącego ma etiologię zawodową.

Ponadto, ocena zwiększonego w porównaniu z populacją ogólną ryzyka zachorowań na nowotwór złośliwy o takiej lokalizacji jak u skarżącego wymaga analizy danych literaturowych.

Przedstawione przez skarżącego materiały z bazy bibliograficznej Medline nie mogą przeczyć ustaleniom wypowiadających się w sprawie jednostek służby zdrowia. W ocenie Sądu I instancji nie można wyprowadzać w oparciu o konkretne przypadki z tej bazy, uogólnień na temat zawodowych czynników ryzyka i raka krtani. Badania te mogą natomiast – wg wniosków samych ich autorów – stanowić podstawę dla dalszych badań w dziedzinie toksykologii. Orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek służby zdrowia, tj. WOMP w K. (po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł.) oraz Instytutu w S. mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Opinie te są rzetelne, jasne i czytelne, a Sąd nie dopatrzył się w nich nieścisłości. Materiały z bazy Medline nie mogły zatem obalić wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, dlatego też organy prawidłowo przyjęły, że stały się one podstawą podjętych decyzji.

Zdaniem Sądu I instancji organ wyjaśnił również dlaczego do oceny narażenia zawodowego H. P. wzięto pod uwagę tylko okres zatrudnienia w Cementowni [...] w latach 1979-1992. W tym bowiem okresie skarżący narażony był na działanie czynników o udowodnionym działaniu rakotwórczym, tj. na promieniowanie jonizujące oraz związki chromu zawarte w cemencie. Słusznie więc przyjęto, że okres latencji nowotworu, który wystąpił u H. P. wyniósł maksymalnie 12 lat (1979-1991).

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii płynów PZ i Karbosolu, będących według niego substancjami żrącymi, powodującymi w połączeniu z innymi czynnikami szkodliwymi oraz niskimi temperaturami raka krtani, Sąd I instancji wskazał, że w karcie oceny narażenia zawodowego jako czynniki szkodliwe wymienione zostały wyłącznie: pyły o zawartości wolnej krystalicznej krzemionki, smary, oleje, spaliny silników Diesla oraz promieniowanie jonizujące. Za toksyczne nie zostały także uznane bar, beryl, kadm, rtęć i ołów, które według skarżącego zawiera cement.

W ocenie Sądu I instancji na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niewskazania przez lekarzy orzeczników przyczyny powstania raka krtani. Zadaniem jednostek służby zdrowia jest bowiem potwierdzenie bądź wykluczenie związku przyczynowego między chorobą znajdującą się w wykazie chorób zawodowych, a narażeniem zawodowym. Nie mają one natomiast obowiązku ustalania, co było przyczyną choroby.

Sąd I instancji stwierdził, że organ inspekcji sanitarnej nie mógł uznać schorzenia skarżącego za chorobę zawodową i słusznie w ocenie Sądu I instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł H. P. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, w związku z naruszeniem art. 7, 75 § 1, 77 oraz art. 80 k.p.a. przedstawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę i pominął naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania popełnione przez organ administracji, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości;

2. § 10 ust. 1 rozporządzenia poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż organ wydający decyzję, a następnie Sąd, jest związany treścią orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie rozporządzenia w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie stanowi jedynie materiał dowodowy w oparciu, o który decyzja ta jest wydawana i jak każdy inny dowód w sprawie, ocenione być musi z uwzględnieniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., a organ nie jest pozbawiony możliwości żądania uzupełnienia, wyjaśnienia lub doprecyzowania wydanych opinii;

3. art. 153 ppsa poprzez niezastosowanie się do wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 750/05 odnośnie uwzględnienia okresu narażenia zawodowego skarżącego w latach 1972-1977 oraz oparcia decyzji o orzeczenie lekarskie poprzedzone badaniem skarżącego,

4. art. 151 ppsa polegającego na oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zaznaczając, iż koszty te w żadnej części nie zostały pokryte przez skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.

Rozpoznając przedmiotową skargę kasacyjną, w aspekcie regulacji prawnej art. 183 § 1 ppsa, który to przepis kreuje zasadę związania Sądu kasacyjnego zarzutami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zarzuty niniejszej skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa podnosząc naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ppsa w związku z art. 7, 75 § 1 i 77, oraz art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał całkowitą ich bezzasadność.

Uprawnienia kontrolne Sądu pierwszej instancji pozwalając jedynie na eliminowanie decyzji, przy wydawaniu których nastąpiły takie uchybienia, które w ocenie Sądu miały wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa). W tym stanie rzeczy Wojewódzkie Sądy Administracyjne nie są uprawnione do dokonywania korekty lub ustalania na nowo stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, gdyż prowadzone przez sad badanie jest badaniem jedynie kontrolnym. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej, a jedynie może zbadać i ocenić zgodność z prawem decyzji wydanej w tym przedmiocie przez organ.

Natomiast postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprowadza się jedynie do kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego w granicach skargi kasacyjnej.

Z tych względów jako bezprzedmiotową dla niniejszej sprawy należy uznać zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej polemikę i wywody związane z ustaleniami faktycznymi organu.

Mając na uwadze powyższe uregulowania stwierdzić trzeba, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji Sąd pierwszej instancji dokonując oceny kontrolowanej w sprawie decyzji nie uchybił dyspozycji przepisu art. 145 § 1 ppsa.

Do ustaleń faktycznych niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Wskazany akt prawny całościowo reguluje tryb postępowania dotyczącego chorób zawodowych.

Zgodnie z regulacją prawną § 7 i 8 ww. rozporządzenia w kwestii choroby zawodowej, a dokładnie braku jej stwierdzenia, wypowiadały się przewidziane prawem medyczne jednostki orzecznicze. Dokonując oceny wydanych orzeczeń lekarskich i na ich podstawie zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił, iż zgodnie z wymogami przepisów właściwe organy badały czy występuje choroba zawodowa u H. P. oraz czy zachodziły czynniki szkodliwe dla zdrowia w miejscu pracy oraz czy zachodzi związek przyczynowy między szkodliwymi czynnikami, a stwierdzoną chorobą nowotworową.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 153 ppsa przez brak wypełnienia wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 31 sierpnia 2006 r. II SA/Ke 750/05 wydanego w przedmiotowej sprawie, którym uchylono decyzje obu instancji. W ponownym postępowaniu administracyjnym organy zgodnie z zaleceniami Sądu uzupełniły materiał dowodowy we wskazanym zakresie czyniąc dodatkowe wyczerpujące ustalenia dotyczące narażenia H. P.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po zapadłym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. wydał decyzję z [...] maja 2007 r., która została uchylona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. jako obarczona błędami proceduralnymi i niezastosowaniem się do wskazań zawartych wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r. Organ II instancji zakwestionował bowiem opinię lekarską z dnia 26 marca 2007 r. wydaną przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., gdyż uznał ja za nieposiadającą charakteru orzeczenia lekarskiego.

Po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego oraz po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł., Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. wydał w [...] marca 2008 r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u H. P. zawodowej etiologii raka krtani.

Następnie brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej stwierdził w orzeczeniu z dnia 2 czerwca 2008 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wyżej wymieniony Instytut w dniu 18 lipca 2008 r. wydał kolejne orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że "zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej, uwzględniającej badania przeprowadzone przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) jedynymi czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym w odniesieniu do krtani są smoły i paki węglowe, na które badany nie był narażony w trakcie wykonywania pracy zawodowej. Tym samym brak jest podstaw do uznania etiologii zawodowej stwierdzanego u w/w raka krtani. Do czynników o udowodnionym działaniu indukującym raka krtani u ludzi nie są natomiast zaliczane: chrom i jego związki, wielopierścieniowe węglowodany aromatyczne zawarte w olejach mineralnych, oleju napędowym i spalinach silników Diesla, krzemionka krystaliczna jak też promieniowanie jonizujące. Brak jest przy tym dowodów epidemiologicznych na znamiennie częstsze niż w populacji ogólnej występowanie raka krtani w grupach osób "obciążonych przebyciem takiego narażenia zawodowego". Wartości takich dowodów epidemiologicznych nie reprezentują przedstawione przez badanego materiały bibliograficzne z komputerowej bazy informacyjnej Medline". Ponadto, wydając zaskarżoną decyzję korzystano z opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. przedstawionej przez Naczelnego Konsultanta Instytutu ds. Patologii Zawodowej.

Spośród czynników szkodliwych, na które H. P. był narażony w okresie zatrudnienia, czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym wskazano promieniowanie jonizujące, dla którego działania narządem krytycznym jest płuco oraz związki chromu zawarte w cemencie, dla których działania narządem krytycznym jest płuco i zatoki przynosowe. U osób narażonych na te czynniki, nie potwierdzono zwiększonej zapadalności na raka krtani, jak w przypadku skarżącego. Ponadto, podkreślono, że za pozazawodową etiologię raka krtani u H. P. przemawia okres latencji, który dla nowotworów pochodzenia zawodowego wynosi przeciętnie 15-20 lat, w przypadku skarżącego okres do ujawnienia się objawów choroby wyniósł 12 lat.

Powyższe szczegółowe ustalenia faktyczne pozwoliły na niesporne przyjęcie, że H. P. pracował w warunkach narażenia zawodowego na czynniki o działaniu rakotwórczym, jednakże choroba która wystąpiła u skarżącego ma etiologię pozazawodową. Tę okoliczność miały wyjaśnić w pierwszym rzędzie organy. Stanowczo należy więc potwierdzić ocenę Sądu pierwszej instancji, rozpoznającego kolejną skargę H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaną w przedmiocie choroby zawodowej, iż organy administracji zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku.

Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjny i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 ppsa oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wydał postanowienie o przyznaniu tej pomocy.