Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 662/92
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1992-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 29 lipca 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym.
article: par. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 68 poz. 290
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku.
article: art. 175 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Urząd celny jako płatnik podatku obrotowego granicznego nie ma podstaw do uwzględnienia ustnego wniosku strony o częściowe zwolnienie z podatku obrotowego na podstawie par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 68 poz. 290/.

2. Jeżeli podatnik uprawniony do zwolnienia /inwalida/ nie ma możliwości przedstawienia urzędowi celnemu dokumentów potrzebnych do zastosowania zwolnienia, możliwe jest stwierdzenie nieistnienia obowiązku podatkowego w części objętej zwolnieniem podatkowym w trybie art. 175 par. 1 Kpa.

TEZY

1. Urząd celny jako płatnik podatku obrotowego granicznego nie ma podstaw do uwzględnienia ustnego wniosku strony o częściowe zwolnienie z podatku obrotowego na podstawie par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 68 poz. 290/.

2. Jeżeli podatnik uprawniony do zwolnienia /inwalida/ nie ma możliwości przedstawienia urzędowi celnemu dokumentów potrzebnych do zastosowania zwolnienia, możliwe jest stwierdzenie nieistnienia obowiązku podatkowego w części objętej zwolnieniem podatkowym w trybie art. 175 par. 1 Kpa.


UZASADNIENIE

Leszek M. pismem z dnia 28 listopada 1991 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego w B. z prośbą o skorygowania wymiaru podatku obrotowego od sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego Fiat Ritmo. Wyjaśnił, że odprawy celnej samochodu dokonał w Urzędzie Celnym w T. w dniu 19 listopada 1991 r., gdzie zapłacił obliczony przez Urząd podatek obrotowy, mimo, że zgłaszał uprawnienie do ulgi w podatku obrotowym z tytułu inwalidztwa III grupy w związku ze schorzeniami kończyn dolnych.

Do podania załączył:

1/ oświadczenie z dnia 28 listopada 1991 r., że w ciągu ostatnich trzech lat nie sprowadził innego samochodu z zagranicy,

2/ wystawione w tym samym dniu zaświadczenie Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w T., potwierdzające jego inwalidztwo, potrzebę korzystania z samochodu i nieuzyskanie przydziału samochodu inwalidzkiego,

3/ orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 16 września 1991 r. stwierdzające, że inwalidztwo trzeciej grupy zostało u skarżącego spowodowane stanem narządów ruchu - kończyn dolnych, oraz

4/ dowód odprawy celnej z dnia 19 listopada 1991 r., z którego wynika, że skarżący w dniu 20 listopada zapłacił podatek obrotowy w wysokości 9.489.000 zł od sprowadzonego w dniu 11 listopada samochodu Fiat Ritmo.

Urząd Skarbowy decyzją z dnia 23 grudnia 1991 r. nr 18/91 działając na podstawie art. 175 Kpa oraz par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 68 poz. 290/ nie uwzględnił żądania częściowego zwolnienia sprowadzonego samochodu od podatku obrotowego.

Urząd Skarbowy uznał, że brak w sprawie podstaw prawnych do zastosowania częściowego zwolnienia od podatku obrotowego, bowiem Leszek M. w momencie dokonywania odprawy celnej samochodu i naliczania podatku obrotowego nie przedstawił dowodów potwierdzających jego uprawnienia do częściowego zwolnienia od podatku obrotowego.

W odwołaniu Leszek M. powołał się na informację uzyskaną w Urzędzie Celnym, z której wynikało, że należy uiścić podatek obliczony przez ten Urząd, a następnie w ciągu miesiąca ubiegać się o sprostowanie wymiaru i zwrot podatku w Urzędzie Skarbowym. Zdaniem odwołującego, jako inwalidzie III grupy z powodu uszkodzenia kończyn dolnych przysługuje mu zwrot podatku w kwocie 6.000.000 zł.

Izba Skarbowa w T. decyzją z dnia 27 lutego 1992 r. (...) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W ocenie organu odwoławczego warunkiem częściowego zwolnienia od podatku obrotowego od sprowadzonego z zagranicy samochodu na podstawie par. 6 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. było przedłożenie wymienionych w tym przepisie dokumentów Urzędowi Celnemu.

Niezachowanie tego warunku oznaczało dla Urzędu Celnego obowiązek obliczenia i pobrania podatku. Skoro zatem podatek został obliczony od wartości celnej samochodu, której strona nie kwestionowała i wg. przewidzianej w przepisach 20 proc. stawki, brak podstaw do sprostowania wymiaru podatku.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leszek M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżący wywodzi, że istotną dla sprawy okolicznością powinien być niekwestionowany przez organy orzekające fakt jego inwalidztwa w momencie przekraczania granicy, natomiast dokumenty potwierdzające uprawnienia do częściowego zwolnienia od podatku mogą być przedstawione w toku postępowania, aż do ostatecznego załatwienia sprawy.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1982 r. o podatku obrotowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./ urzędy celne są zobowiązane obliczać należny podatek obrotowy od towarów sprowadzonych z zagranicy i przekazywać pobrany podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

W sprawie jest bezsporne, że Urząd Celny w T. dokonując w dniu 19 listopada 1991 r. odprawy celnej samochodu Fiat Ritmo sprowadzonego z zagranicy przez Leszka M. nie miał podstaw do uwzględnienia ustnego wniosku strony o częściowe zwolnienie z podatku obrotowego, bowiem strona nie przedstawiła temu urzędowi dokumentów określonych w par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 68 poz. 290/.

Przepisy tego aktu normatywnego przewidują różnego rodzaju zwolnienia od podatku obrotowego towarów sprowadzanych z zagranicy: towarów zaopatrzeniowych i inwestycyjnych /par. 2 ust. 11/, towarów określonych w par. 5 ust. 1 oraz samochodów sprowadzonych przez inwalidów I i II grupy bez względu na rodzaj inwalidztwa oraz inwalidów III grupy ze schorzeniami narządów ruchu /par. 2 ust. 11/.

Zwolnienie od podatku obrotowego towarów zaopatrzeniowych i inwestycyjnych oraz towarów sprowadzanych przez jednostki, o których mowa w par. 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia uzależnione zostało od spełnienia warunku określonego w par. 2 ust. 6 rozporządzenia /złożenie urzędowi celnemu pisemnego oświadczenia w dokumencie odprawy celnej zawierającego m.in. określenie przeznaczenia sprowadzonego towaru/.

Z brzmienia par. 6 ust. 2 rozporządzenia nie wynika, zwłaszcza jeśli rozważyć jego treść w zestawieniu z par. 2 ust. 1 i 6 rozporządzenia - ażeby warunkiem częściowego zwolnienia samochodu sprowadzonego przez inwalidę było przedstawienie urzędowi celnemu dokumentów określonych w pkt 1-3 tego przepisu. Od przedstawienia tych dowodów urzędowi celnemu uzależnione jest tylko zastosowanie zwolnienia przez płatnika /urząd celny/. Jeżeli podatnik uprawniony do zwolnienia /inwalida/ nie ma możliwości przedstawienia urzędowi celnemu dokumentów potrzebnych do zastosowania zwolnienia, możliwe jest w ocenie Sądu stwierdzenie nieistnienia obowiązku podatkowego w części objętej zwolnieniem podatkowym w trybie przewidzianym w art. 175 par. 1 Kpa, jeżeli podatnik w terminie 1 miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpi do organu podatkowego z takim żądaniem i wykaże, że zwolnienie mu przysługuje.

Nie jest przeszkodą do uwzględnienia wniosku podatnika wystawienie zaświadczenia, o którym mowa w par. 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia i złożenie oświadczenia określonego w par. 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w dacie przypadającej po dokonaniu odprawy celnej. Istotnym jest, że dokumenty te potwierdzają wymagane okoliczności, a osoba sprowadzająca samochód była inwalida w dacie odprawy celnej /w momencie sprowadzenia samochodu/, co oznacza, że orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia musi być wcześniejsze niż data sprowadzenia samochodu/.

W świetle powyższych rozważań należy dojść do wniosku, że skarżący w postępowaniu przed Urzędem Skarbowym wykazał, że przysługuje mu częściowe zwolnienie od podatku obrotowego, w związku z czym decyzję nie uwzględniającą jego wniosku o stwierdzenie nieistnienia obowiązku podatkowego w części objętej zwolnieniem /do kwoty 6.000.000/ oraz o zwrot kwoty 6.000.000 zł należało uznać za niezgodną z prawem materialnym / ww. przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1991 r./ oraz przepisami postępowania administracyjnego /art. 7 i art. 175 par. 1 Kpa/.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa, orzekł jak w sentencji wyroku.