Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 250/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49c ust. 1, art. 49b ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i J. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2016 r., znak: [...], Minister Rozwoju i Finansów po rozpatrzeniu odwołania z 28 października 2016 r. B. i J. M., reprezentowanych przez pełnomocnika adwokata M.J., od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. znak: o odmowie umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej ustalonej w wysokości 25.000,00 zł., postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] ustalił dla B. M.i J. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000,00 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) z tytułu rozbudowy budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P., gm. [...].

Pismem z 23 maja 2011 r. wyżej wymienieni zwrócili się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie w całości lub w części ustalonej opłaty legalizacyjnej. Ponadto, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego wniesione zostało zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. znak: [...] wojewódzki organ nadzoru budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 29 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 588/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na ww. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 471/12 oddalił skargę kasacyjną w tym zakresie.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] października 2013 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej. Minister Finansów postanowieniem z [...] listopada 2013 r. znak: [...] utrzymał to postanowienie w mocy. Wyrokiem z 15 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 33/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2154/14 oddalił skargę kasacyjną w tym zakresie.

Pismem z 9 sierpnia 2016 r. pełnomocnik stron - adwokat M. J. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie w całości lub w części ustalonej opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano na bardzo trudną sytuację materialną i rodzinną stron, okresową niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym J. M. oraz liczne zobowiązania kredytowe. Ponadto, przywołano art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakazujący uwzględnienie dobra rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnej.

Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w tym oględzin nieruchomości, decyzją z [...] października 2016 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił umorzenia w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Od powyższej decyzji, pismem z 28 października 2016 r. pełnomocnik stron złożył odwołanie do organu drugiej instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1) mającą wpływ na treść decyzji obrazę przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez należytego rozważenia całokształtu zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu strony uzasadniającego umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości bądź w części, w sytuacji gdy sytuacja finansowa J. i B. M. wskutek licznych zobowiązań kredytowych nie jest stabilna; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że w nie zachodzi ważny interes strony uzasadniający umorzenie w całości lub w części opłaty legalizacyjnej, w sytuacji gdy trudna sytuacja finansowa, w tym liczne zadłużenia J. i B. M., uzasadniają umorzenie należności publicznoprawnej chociażby w części; 3) naruszenie art. 71 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej powinno uwzględniać dobro rodziny, rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnej, które to przesłanki mają zastosowanie w mniejszej sprawie.

Pełnomocnik stron wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości bądź w części, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając odwołanie Minister Rozwoju i Finansów zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Dzial III Ordynacji podatkowej, zatytułowany "Zobowiązania podatkowe", obejmuje przepisy od art. 21 do art. 119, w tym art. 67a, na podstawie którego organ podatkowy może zastosować ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Prawo budowlane nie zawiera żadnych regulacji dotyczących ewentualnych ulg w spłacie opłat legalizacyjnych, zatem materialnoprawną podstawę do rozstrzygania w tych sprawach stanowi, odpowiednio stosowany do opłaty legalizacyjnej, art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Możliwość udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnej przewidziana w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w przedmiocie ulgi ma charakter uznaniowy, tzn. pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego, co nie oznacza, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny.

Uznanie administracyjne polega na możliwości wyboru konsekwencji prawnych przy ustalonym stanie faktycznym, co zatem wymaga szczegółowego zbadania stanu faktycznego sprawy - por. P. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2010, str. 57.

Wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o udzieleniu bądź nie ulgi z tytułu zobowiązania publicznoprawnego. Pojęcie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego są pojęciami niedookreślonymi, które mają odrębną treść znaczeniową w zależności od kontekstu sprawy. Dlatego też ich treść powinna być oceniana z uwzględnieniem konkretnych okoliczności występujących w sprawie. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony.

Wykładnia przesłanki ważnego interesu podatnika nie powinna ograniczać się do konieczności zaistnienia zdarzeń nadzwyczajnych, losowych, niezależnych od woli strony, lecz należy ją rozumieć w kontekście wszelkich danych, które obrazują jej sytuację życiową. Dane te niewątpliwie muszą obejmować informacje dotyczące majątku Strony, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów, realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, a także skutków jakie dla tej strony i osób pozostających na jej utrzymaniu może spowodować wykonanie obowiązków wynikających z ustalenia opłaty legalizacyjnej.

Z kolei przy wykładni pojęcia interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Jednakże w interesie publicznym leży nie tylko dbanie o maksymalizację dochodów budżetu państwa. Organy administracji publicznej powinny również rozważać w ramach istnienia interesu publicznego, czy zapłata zobowiązania nie spowoduje konieczności zapewnienia podatnikowi środków pomocy ze strony państwa (zasiłki, zapomogi i inna pomoc o charakterze socjalnym), gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych łub znajdzie się w sytuacji zagrożenia zdrowia bądź życia.

Z akt sprawy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym stron pozostaje siedem osób tj.: B. i J. M. oraz ich pięcioro dzieci: córka M. M. i synowie R., K., M. i W. M.. Oprócz W. M., który jest uczniem gimnazjum, pozostałe dzieci są osobami pełnoletnimi.

R. M., jako osoba stale wykonująca pracę w gospodarstwie rolnym podlega ubezpieczeniu od 27 kwietnia 2016 r. Córka M. M. jest studentką II roku w Państwowej Szkole Zawodowej na Wydziale Pedagogiki w trybie dziennym. K. i M. M. uczą się zaocznie (nieodpłatnie) w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w S. i pomagają w gospodarstwie rolnym.

Główne źródło utrzymania stron stanowi prowadzone gospodarstwo rolne (hodowla krów mlecznych) o powierzchni 29,2539 ha fiz. (12,9089 ha przeliczeniowe). Stado krów składa się ze 100 szt. zwierząt w tym: 50 szt. krów mlecznych, a pozostałych 50 szt. stanowią jałówki i młodzież. Zgodnie ze złożonymi oświadczeniami Strony uzyskały następujące dochody: · w maju 2016 r. w wysokości 11.435,12 zł, w tym kwota 10.865,88 zł stanowi zaległość ze sprzedaży mleka za luty 2016 r. oraz 569,24 zł za sprzedaż bydła; · w czerwcu 2016 r. w wysokości 42.416,50 zł, w tym 36.505,33 zł ze sprzedaży mleka za luty i maj 2016 r. oraz 4.111,17 zł za sprzedaż bydła i 1.800,00 zł za zwrot podatku VAT; · w lipcu 2016 r. w wysokości 78.418,25 zł, w tym 74.718, 25 zł ze sprzedaży mleka za marzec, kwiecień i czerwiec 2016 r. oraz 3.700,00 zł za zwrot podatku VAT.

Łączny przychód z prowadzonego gospodarstwa rolnego za rok 2015 Strony oszacowały na ok. 145.814,46 zł, lecz zdaniem stron wydatki przewyższyły uzyskane przychody, a debet na dzień 15 lipca 2016 r. wynosił ok. 70.000,00 zł.

Dodatkowo strona otrzymała w 2016 r. wsparcie finansowe w postaci dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 52.875,87 zł.

Strony uzyskują także zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem za wychowywanie w rodzinie wielodzietnej w łącznej wysokości 466,00 zł miesięcznie oraz świadczenie wychowawcze w wysokości 500,00 zł. Ponadto dochód stanowi renta chorobowa J. M. w wysokości 915,72 zł miesięcznie.

W skład majątku nieruchomego wchodzi dom jednorodzinny o po w. 120 m2 oraz budynki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym (3 obory, magazyn, kurnik, szopa). Strony posiadają również mienie ruchome w postaci 2 samochodów osobowych marki [...] (rok produkcji 1993 i 1995) oraz ciągnik [...] (rok produkcji 1985), ciągnik [...] (rok produkcji 1980), ciągnik [...] (rok produkcji 1960) oraz 2 ciągniki [...] (rok produkcji 1985 i 1988).

Ponadto, strony posiadają sprzęt rolniczy niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego m.in. prasę [...] (rok produkcji 2013), przetrząsacz [...] (rok produkcji 2013), agregat talerzowy [...] (rok produkcji 2014), siewnik do kukurydzy [...] (rok produkcji 2012).

Na zakup ww. narzędzi 3 kwietnia 2014 r. J. M. zaciągnął pożyczkę z D. S.A w wysokości 152.855,00 zł (ostatnia rata płatna do 25 kwietnia 2019 r.

Strony są obciążone kredytem inwestycyjnym w Spółdzielczym Banku Rozwoju w S. w wysokości 21.156,00 zł (ostatnia rata płatana do 20 czerwca 2018 r.). Z zaświadczenia Banku Spółdzielczego w R. z 4 sierpnia 2016 r. wynika, że B. i J. M. posiadają następujące zadłużenie: · 21.350,00 zł (Młody Rolnik, płatny kwartalnie po 3.050,00 zł plus odsetki, ostatnia rata płatna 31 marca 2018 r.); · 85.000,00 zł w rachunku bieżącym (płatny jednorazowo do 4 maja 2017 r.); · 54.050,00 zł (Młody Rolnik, płatny kwartalnie po 2.350,00 zł plus odsetki, ostatnia rata płatna 18 marca 2022 r.).

Z Zaświadczenia Banku [...] S.A. z siedzibą w W. z 4 sierpnia 2016 r. wynika, że J. M. korzysta z usług kredytowych w postaci kredytów inwestycyjnych w kwocie 120.000,00 zł oraz w kwocie 288.000,00 zł (kredyty zabezpieczone hipoteką na gospodarstwie).

W oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym wskazano, że strony ponoszą następujące średnie miesięczne wydatki: woda, kanalizacja - 33,40 zł; ogrzewanie mieszkania - 375,00 zł; gaz - 70,00 zł; prąd - 987,00 zł; telefony - 241,61 zł; alimenty - 300,00 zł; edukacja - 500,00 zł; wydatki na ochronę zdrowia - 500,00 zł; bilet miesięczny - 362,10 zł, paliwo - 600,00 zł; żywność - 2.400,00 zł; odzież - 600,00 zł; środki czystości - 300, 00 zł. Na inne wydatki składają się: podatek rolny - 86,00 zł; leczenie weterynaryjne - 250,00 zł; nawozy - 2.500,00 zł; pasza - 9.600,00 zł; środki ochrony roślin - 250,00 zł; naprawa maszyn - 1.583,00 zł; olej napędowy - 2.500,00 zł; KRUS - 286,00 zł; spłata kredytów - 5.300,00 zł.

Ponadto, strony ponoszą wydatki z tytułu: ubezpieczenia budynków - 671,00 zł (rocznie); ubezpieczenia samochodów — 717,00 zł (rocznie); podatku od nieruchomości - 391,00 zł (rocznie); ubezpieczenie przyczepy samochodowej, upraw rolnych, maszyn rolniczych - w łącznej kwocie 742,00 zł (rocznie).

W związku z suszą w 2015 r. J. M. otrzymał pomoc publiczną w wysokości 14 107,44 zł na zakup paszy. Ponadto, pomoc de minimis w rolnictwie o wartości brutto 735,07 zł stanowiącą równowartość 175,45 euro w postaci (rozłożenie na trzy nieoprocentowane roczne raty opłaty w wysokości 26.584,47 zł ustalonej za przekroczenie indywidualnej kwoty dostaw).

Minister stwierdził, że udzielanie wszelkiego rodzaju ulg w spłacie należności publicznoprawnych stanowi wyjątek, albowiem powszechną zasadą jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych przez podmioty do tego zobowiązane. Należy przy tym zauważyć, że rozdział 7a Ordynacji podatkowej, regulujący problematykę udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych zawiera kilka rodzajów ulg, różniących się pod względem zakresu przyznanej ulgi w spłacie należności (umorzenie w całości lub w części, odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty).

Niezbędne jest więc dokonanie swoistej gradacji ulg przewidzianych w art. 67a Ordynacji podatkowej, albowiem zupełnie inne skutki wywołuje całkowite lub częściowe umorzenie zobowiązania, a inne konsekwencje niesie ze sobą decyzja o odroczeniu terminu płatności należności bądź o rozłożeniu zapłaty należności na raty.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada zaś na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w toku postępowania wyjaśniającego.

Przepisy nie wyznaczają natomiast merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, pozostawiając to zasadzie swobodnej oceny dowodów przez organ. Zasada ta polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, ale nie dowolnie, ocenić ustalony w sprawie stan faktyczny.

W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zarówno zgromadził jak i rozpatrzył materiał dowodowy, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia decyzji, wskazując i wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wojewoda [...] dokonał rzetelnej analizy faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a wydanie decyzji poprzedzone zostało wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek udzielenia ulgi i ich analizą.

Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ustalone w sprawie okoliczności nie stanowią dostatecznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o całkowitym umorzeniu opłaty legalizacyjnej, zarówno mając na względzie przesłankę ważnego interesu podatnika, jak i przesłankę interesu publicznego.

Tym samym organ odwoławczy nie uznaje za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.) czy naruszenia przepisów art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej z poniższych względów.

W odwołaniu stwierdzono, że sytuacja finansowa stron jest trudna (liczne zadłużenia) niestabilna, a nawet strony znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, co wskazuje na występowanie przesłanki ważnego interesu podatnika.

Zdaniem Ministra, Wojewoda [...] trafnie jednak wskazał, że przesłankę "ważnego interesu podatnika" należy rozpatrywać biorąc pod uwagę nie tylko nadzwyczajne zdarzenia losowe, ale również w kontekście wszelkich danych obrazujących sytuację życiową stron.

Tym samym przywołana w odwołaniu teza z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1685/14 nie została zakwestionowana przez organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z tym orzeczeniem ważny interes podatnika nie może być utożsamiany wyłącznie z wydarzeniem nadzwyczajnym i losowym. Trudna sytuacja finansowa również może uzasadniać umorzenie zaległości podatkowej.

Ważny interes podatnika należy zatem w konkretnej, indywidulanej sprawie odnosić do wyjątkowych powodów istniejących po strome wnioskodawcy. Te szczególne względy trzeba rozpatrywać w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, a więc obok faktów takich jak np. sytuacja finansowa czy majątkowa, należy również mieć na uwadze takie względy jak np. wiek, doświadczenie życiowe strony, okoliczności powstania należności, itp.

W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, ogół ustalonych okoliczności nie daje wystarczających podstaw do sformułowania twierdzenia, że w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Nie można zgodzić się z zawartymi w odwołaniu stwierdzeniami, że sytuacja finansowa stron jest ciężka, trudna czy nawet niestabilna. Jak zauważył organ pierwszej instancji, B. i J. M. pomimo znacznych zobowiązań, ciągle rozwijają gospodarstwo rolne dokonując nowych inwestycji oraz terminowo regulują swoje zobowiązania, takie jak kredyty, pożyczki.

Stabilna sytuacja finansowa to nie sytuacja stała, niezmieniająca się lecz taka, która w jakiejś perspektywie czasowej daje się przewidzieć, tzn. pomijając stany nadzwyczajne (siła wyższa), można oszacować stronę dochodową i wydatkową. W stosunku do osób fizycznych, w szczególności w ramach prowadzenia gospodarstwa domowego jest to zawsze prognoza, szacunek. Jak słusznie bowiem zaznaczył organ pierwszej instancji, nie jest możliwe dokładne określenie kwot wydatkowanych przez Strony w poszczególnych miesiącach (wydatki stałe, zmienne, regularne, nieregularne).

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie występuje zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych stron, a ewentualność występowania przejściowych kłopotów finansowych nie może mieć decydującego znaczenia, gdyż tego rodzaju troski dotykają wiele gospodarstw domowych na terenie kraju. Konieczność ponoszenia bieżących kosztów związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz gospodarstwem rolnym nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia świadczenia.

Jak zauważył organ pierwszej instancji, dochody stron mimo znacznych zobowiązań finansowych, pozwalają na utrzymanie płynności finansowej i nie dają podstaw do oceny sytuacji jako szczególnie wyjątkowej. Nawet jeżeli bieżąca sytuacja finansowa nie pozwala na jednorazowe uiszczenie należności, to okoliczność ta nie może stanowić wystarczającego powodu do ich całkowitego zwolnienia z zapłaty.

Strona może dowolnie kształtować swoje zobowiązania prywatnoprawne, lecz zarazem ma obowiązek przestrzegać wymogów wynikających z przepisów o publicznoprawnym charakterze.

Rozbudowa budynku inwentarskiego, w związku z którą ustalono opłatę legalizacyjną wynikała z chęci poprawy warunków w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Tego typu działanie jest oczywiście w pełni zrozumiale, biorąc pod uwagę należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, jednakże nie zwalnia to z konieczności zachowania wymogów formalnych, wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Podejmowanie każdego rodzaju działalności związane jest z ryzykiem powodzenia przedsięwzięcia i organy władzy publicznej nie mogą każdego ubezpieczyć, czy uwolnić od tego rodzaju ryzyka.

W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, umorzenie należności stanowiłoby wyraz szczególnego uprzywilejowania, nieznajdującego racjonalnego uzasadnienia w ustalonej sytuacji finansowej. Jak bowiem słusznie wskazał organ pierwszej instancji, zawsze ulga w zapłacie zobowiązania publicznoprawnego jest w interesie strony. Umorzenie należności publicznoprawnej nie stanowi przywileju samego w sobie, lecz jest formą pomocy stronie, by nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia społecznego i indywidualnego.

Z podobnych względów nieuprawnione są zarzuty naruszenia art. 71 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Rola rodziny i jej znaczenie w społeczeństwie zostały w Konstytucji wielokrotnie podkreślone. Jednym z przejawów tej polityki jest pomoc ze strony władz publicznych, udzielana rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Do szczególnej pomocy władz publicznych mają prawo rodziny wielodzietne, a także niepełne - por. W. Skrzydło. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. VII. LEX, 2013.

Chodzi tutaj jednak o zapewnienie przez Państwo rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, pewnego rodzaju bezpieczeństwa socjalnego, rozumianego jako stan wolności od zagrożeń, których skutkiem jest brak lub niedostatek środków utrzymania. Inaczej mówiąc, bezpieczeństwo socjalne to realne gwarancje zaspokojenia potrzeb socjalnych jednostek i rodzin, stan wolności od niedostatku bądź obniżenia poziomu życia spowodowanego głównie tzw. ryzykiem socjalnym (np. utrata możliwości zarobkowania, choroba, wypadek przy pracy i choroba zawodowa, niepełnosprawność, starość, zwiększone obciążenia rodzinne, utrata żywiciela rodziny, bezradność) lub innymi zdarzeniami losowymi - por. K. Bojarski. Zadania samorządu terytorialnego w zakresie bezpieczeństwa społecznego i socjalnego. Studia Prawnicze KUL, 2014, nr 4. s. 7-19, LEX nr 151259481.

Rodzina B. i J. M., choć wielodzietna, nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Wobec tego, poza wsparciem instytucjonalnym przez Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej (np. Rządowy program Rodzina 500 Plus), nie wymaga dodatkowego, szczególnego rodzaju wsparcia. Bezsprzecznie zaś umorzenie w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej byłoby takim rodzajem wyjątkowego uprzywilejowania. Dzieci w rodzinie, z wyjątkiem małoletniego W. M., są osobami pełnoletnimi.

Minister w podsumowaniu stwierdził, że ważny interes podatnika w sprawie niniejszej nie zachodzi, a tym samym nie ma podstaw do całkowitego umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej. Ponadto, za umorzeniem nie przemawia także interes publiczny, gdyż nie można utożsamiać przesłanki interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem stron o konieczności umorzenia opłaty legalizacyjnej z uwagi na jej wysokość. Bezsprzecznie kwota ustalonej opłaty legalizacyjnej jest wysoka z punktu widzenia obiektywnych kryteriów ekonomicznych. Konstatacja ta nie może jednak sama w sobie stanowić wyłącznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o całkowitym umorzeniu należności.

Dodatkowo Minister podniósł, że wysokość opłaty legalizacyjnej jest zdeterminowana prawem (ustawowy algorytm), procedura jej ustalenia podlega kontroli administracyjnej i wreszcie ustalenie należności jest wynikiem popełnienia przez stronę deliktu budowlanego. Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zostało wydane [...] kwietnia 2011 r., a więc sytuacja była znana stronom od dłuższego czasu. Od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego upłynęło ponad 5 lat, a od wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej upłynęło 9 lat. Inwestorzy nawet po uzyskaniu prawomocnych rozstrzygnięć sądów mieli czas i możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do uiszczenia przedmiotowej opłaty.

Zdaniem organu odwoławczego, w interesie publicznym leży, by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Interesu publicznego nie sposób również oderwać od finansowego (fiskalnego) aspektu funkcjonowania państwa, a co za tym idzie sprzeczne z tym interesem jest akceptowanie sytuacji, gdy podmioty prawa starają się uniknąć, czasem bolesnych, konsekwencji braku przestrzegania odpowiednich regulacji prawnych.

Odnosząc się do twierdzeń, iż organ pierwszej instancji nie ocenił materiału dowodowego pod kątem częściowego umorzenia należności, Minister Rozwoju i Finansów wyjaśnił co następuje.

Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a więc polega na dwukrotnym rozpatrzeniu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy.

Bezspornie w przypadku wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej organ jest związany zakresem wniosku z zastrzeżeniem, że żądanie umorzenia całości mieści w sobie również wniosek o umorzenie części należności, co nie powinno umykać uwadze organu przy rozpoznawaniu sprawy. Organ jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą wnosi strona. Przyznając ulgę, organ może natomiast nie uwzględnić wniosku w całości i np. umorzyć należność w kwocie niższej niż wnioskowana.

W niniejszej sprawie pełnomocnik stron pismem z 9 sierpnia 2016 r. wniósł o całkowite lub częściowe umorzenie opłaty legalizacyjnej, a więc żądanie częściowego umorzenia zostało wyrażone wprost. Pismem z 18 sierpnia 2016 r. znak: [...] organ pierwszej instancji poinformował strony o innych formach udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnej (odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty). Podczas oględzin przeprowadzonych 16 września 2016 r. J. M. podtrzymał wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości, co zostało uwzględnione w sporządzonym protokole oględzin. Tym samym należy uznać, że nastąpiła modyfikacja pierwotnego żądania, tj. ograniczenie do całkowitego umorzenia należności.

Pismem z 3 października 2016 r. znak: [...] organ pierwszej instancji zawiadomił Strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. umożliwia stronie prawo do czynnego uczestniczenia w całym toku postępowania (od chwili wszczęcia do zakończenia decyzją) oraz prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Pełnomocnik stron 12 października 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy. W aktach sprawy brak jakiejkolwiek informacji, że po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z protokołem oględzin, pełnomocnik zajął stanowisko wobec dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy.

Minister podkreślił - sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej można składać wielokrotnie. Podjęcie zatem decyzji o odmowie umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej, nie wyklucza możliwości np. rozłożenia zapłaty należności na raty, co jednak wymaga złożenia odrębnego wniosku. Istotne jest tylko, aby zmienił się co najmniej jeden z elementów stanu faktycznego, który był poprzednio przedmiotem oceny organu administracji. Przy czym należy zauważyć, że na zmianę stanu faktycznego ma również wpływ taka okoliczność jak aktywna, w miarę możliwości finansowych, postawa strony w realizacji zobowiązania (np. zapłata części należności).

Wydając decyzję w przedmiocie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej w stosunku do strony prowadzącej działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych, organ obowiązany jest również zbadać, czy zastosowanie ulgi jest dopuszczalne w świetle stosownych regulacji wspólnotowych i krajowych, dotyczących udzielania pomocy publicznej. W sytuacji jednak, gdy w sprawie nie występują przesłanki udzielenia ulgi w spłacie należności (ważny interes podatnika lub interes publiczny) organ nie może zastosować ulgi, nawet jeżeli byłoby to dopuszczalne na gruncie przepisów dotyczących pomocy publicznej.

Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, że nie znajdując przesłanek do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. znak: [...]. orzekł stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli B. M. i J. M. zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji zarzucili - mającą wpływ na treść decyzji obrazę przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez należytego rozważenia całokształtu zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki ważnego interesu strony uzasadniającego umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości bądź w części, w sytuacji gdy sytuacja finansowa J. i B. M. wskutek licznych zobowiązań kredytowych nie jest stabilna; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ważny interes strony uzasadniający umorzenie w całości lub w części opłaty legalizacyjnej, w sytuacji gdy trudna sytuacja finansowa, w tym liczne zadłużenia J. i B. M. uzasadniają umorzenie należności publicznoprawnej chociażby w części.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2016 r. w sprawie [...] i poprzedzającą ją decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. w sprawie znak: [...]; oraz o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Ponowiona została teza o szczególnie trudnej sytuacji życiowej skarżących. Stwierdzono, że dopiero z chwilą spłaty zaciągniętych kredytów, o ile nie zmieni się ich sytuacja majątkowa, skarżący będą w stanie poczynić jakiekolwiek oszczędności w swoim majątku. Zarzucono ponadto, że Minister Rozwoju i Finansów nie ocenił dowodów pod kątem zaistnienia przesłanek do umorzenia opłaty, chociażby w części.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Stwierdził ponadto, że dokonana przez skarżących odmienna ocena materiału dowodowego, poczucie krzywdy, rozczarowania czy żalu wobec stanowiska Ministra Rozwoju i Finansów, nie może stanowić wystarczającej podstawy do zmiany rozstrzygnięcia. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ drugiej instancji nie odmówił wiarygodności dostarczonym oświadczeniom czy dokumentom, lecz wyciągnął z nich inne wnioski niż oczekiwaliby tego skarżący.

W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, umorzenie należności stanowiłoby wyraz szczególnego uprzywilejowania, nieznajdującego racjonalnego uzasadnienia w ustalonej sytuacji finansowej.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do art. 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak wynika z treści ww. przepisu decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej oraz rozłożenia części na raty jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być dowolna, ponieważ winna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy.

Dopiero wówczas organ administracyjny może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny. Stosownie bowiem do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocena ta powinna być poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych. Obowiązek ten wynika z art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

Istotą uznania administracyjnego jest to, że wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku stron.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publiczny należy uznać taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej.

W ocenie Sądu w sprawie znalazły zastosowanie wszystkie wskazane powyżej kryteria pozwalające ocenić, że wydano decyzje odpowiadającą przepisom prawa. W szczególności niemiało miejsce przekroczenie granic swobody uznania administracyjnego.

Organy rozpoznające sprawę dysponowały wszechstronnie zebranym materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową wnioskodawców. Dokonały też jej prawidłowej analizy według ustawowych opisanych powyżej kryteriów.

Odnosząc się zaś do sformułowanych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że nie mogą one zmienić sądowej oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Stanowią powielenie tez i twierdzeń podnoszonych w toku postępowania odwoławczego, do których Minister Rozwoju i Finansów odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powtórzmy - decyzja w przedmiocie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej ma charakter uznaniowy, tzn. pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego, co nie oznacza, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. W każdej rozpatrywanej sprawie organ musi ustalić, określić i ocenić, na czym polegają przesłanki udzielenia ulgi (ważny interes podatnika lub interes publiczny). Tym kryteriom organ w pełni podołał.

Minister Rozwoju i Finansów dokonał oceny faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania oraz wyjaśnił okoliczności sprawy w kontekście przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności. Zasadnie uznał, że ustalone w sprawie okoliczności nie stanowią dostatecznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o umorzeniu w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Sąd podziela ocenę organu - nie można zgodzić się z twierdzeniami, że sytuacja finansowa skarżących jest ciężka, trudna czy nawet niestabilna. Skarżący, jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, pomimo znacznych zobowiązań, ciągle rozwijają gospodarstwo rolne dokonując nowych inwestycji oraz terminowo regulują swoje zobowiązania, takie jak kredyty, pożyczki. W sprawie nie występuje zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych skarżących, a ewentualność występowania przejściowych kłopotów finansowych nie może mieć decydującego znaczenia, gdyż tego rodzaju troski dotykają wiele gospodarstw domowych na terenie kraju. Konieczność ponoszenia bieżących kosztów związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz gospodarstwem rolnym nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia świadczenia.

Odnosząc się do twierdzenia, że organy obu instancji nie oceniły materiału dowodowego pod kątem częściowego umorzenia należności, stwierdzić należy - Minister Rozwoju i Finansów to zagadnienie prawidłowo i wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podkreślmy tylko - przypadku wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej organ jest związany zakresem wniosku z zastrzeżeniem, że żądanie umorzenia całości mieści w sobie również wniosek o umorzenie części należności, co nie powinno umykać uwadze organu przy rozpoznawaniu sprawy. Organ jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą wnosi strona. Przyznając ulgę, organ może natomiast nie uwzględnić wniosku w całości i np. umorzyć należność w kwocie niższej niż wnioskowana.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących pismem z 9 sierpnia 2016 r. wniósł o całkowite lub częściowe umorzenie opłaty legalizacyjnej, a więc żądanie częściowego umorzenia zostało wyrażone wprost. Skarżący J. M. podtrzymał wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości, co zostało uwzględnione w sporządzonym protokole oględzin. Tym samym należy uznać, że nastąpiła modyfikacja pierwotnego żądania, tj. ograniczenie do całkowitego umorzenia należności.

Należy zauważyć też, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rozwoju i Finansów wskazano - sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej można składać wielokrotnie. Podjęcie zatem decyzji o odmowie umorzenia należności, nie wyklucza możliwości np. rozłożenia zapłaty należności na raty, co jednak wymaga złożenia odrębnego wniosku.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).