Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 332/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1 i 3 oraz ust. 6; art. 78d ust. 1-3, ust. 5-8, ust. 10 pkt 2 oraz ust. 12; art. 78g ust. 1; art. 78e ust. 2-6 ; art. 78f ust. 1;
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 107; art. 156 par 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par 2 pkt 1; art. 50 par 1; art. 52 par 1; art. 53 par 1; art. 54 par 1;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 80 ust. 1 pkt 1; art. 81 ust. 1 pkt 2; art. 82 ust. 1 i 2;
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2; art. 91;
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej Komisja II) uchwałą z [...] listopada 2011 r. utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2011 r. z siedzibą w [...] (dalej Komisja I) z [...] lipca 2011 r., którą stwierdzono, że W. F. (dalej skarżący) z egzaminu adwokackiego uzyskał ocenę negatywną.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący przystąpił do egzaminu adwokackiego, z którego otrzymał jedną ocenę niedostateczną. W tej sytuacji, w myśl art. 78f ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej p.a., wynik końcowy jego egzaminu był negatywny.

Jak wynika z akt sprawy z testu skarżący uzyskał 79 punktów na 100 możliwych i tym samym otrzymał ocenę dobrą. Oceny pozytywne zostały skarżącemu wystawione także z części drugiej, trzeciej i czwartej egzaminu. Niedostateczną notę otrzymał zaś z części piątej, obejmującej prawo administracyjne.

Część piąta egzaminu polegała na sporządzeniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub (w przypadku uznania braku podstawy do wniesienia skargi) na sporządzeniu opinii prawej. Skarżący sporządził skargę do sądu administracyjnego, ocenioną przez dwóch, niezależnych egzaminatorów na oceny cząstkowe niedostateczne. Egzaminatorzy stwierdzili, że skarżący w zasadzie zachował warunki formalne skargi, przy czym zastrzegli, że nie załączył on do niej ani pełnomocnictwa, ani informacji o opłacie skarbowej. Odnośnie prawidłowości zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji wskazano, że skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności obu decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – naruszenie właściwości rzeczowej), wykazał się brakiem znajomości ustroju administracji rządowej i samorządowej. Jeden z egzaminatorów wytknął, że autor skargi nie dostrzegł, że Prezydent Miasta Krakowa jest także starostą grodzkim. W zakresie przywołania podstawy do wniesienia skargi uznano, że została ona oznaczona w sposób prawidłowy, przy czym zbędnie powołano oprócz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., także art. 52 § 1, art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. Nadto stwierdzono, że w skardze zabrakło zarzutów faktycznego naruszenia, tj. art. 8, art. 10 § 1, art. 40 § 2, art. 91 § 1, art. 92 oraz art. 94 k.p.a. Uzasadnienie skargi oceniono jako lakoniczne, dowodzące, że skarżący nie posiadł umiejętności interpretacji przepisów nawet tych, które błędnie wskazał. Odnośnie poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia jeden z egzaminatorów stwierdził, że zadanie opracowano całkowicie błędnie i nie ma w nim elementów zasługujących na pozytywną ocenę. Drugi zaś podał, że autor prawidłowo zdecydował o wniesieniu skargi, jednakże bezpodstawnie sformułował zarzut nieważności decyzji, a w konsekwencji wadliwie wnioskował. Co do języka, stylu i staranności pracy oceniający stwierdzili, że sporządzona została ona dość starannie, jednak pozbawiona jest jakichkolwiek wartości merytorycznych, co ją dyskwalifikuje. Wskazano, iż w ogóle nie dostrzeżono, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 k.p.a. tj. bez udziału strony. Nadto podano, że skarga jest na żenująco niskim poziomie, bez żadnych znamion profesjonalizmu.

Od uchwały Komisji I skarżący złożył odwołanie, w którym domagając się jej uchylenia w całości i stwierdzenie, że z egzaminu uzyskał ocenę pozytywną, zarzucił naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 78d ust. 1 i 10 p.a., polegające na niewłaściwej ocenie części piątej egzaminu, jako zbyt rygorystycznej, podjętej w oderwaniu od praktyki procesowej i celu egzaminu adwokackiego oraz wydanej z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, w szczególności poprzez bezzasadne zarzuty egzaminatorów, iż:

a. skarżący nie mógł postawić zarzutu niewłaściwości rzeczowej organu, wydającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy taki zarzut był jego zdaniem uprawniony;

b. skarżący wykazał się nieznajomością ustroju administracji publicznej, podczas gdy postawienie zarzutu nieważności decyzji wskazywało odmiennie;

c. praca pozbawiona jest walorów profesjonalizmu, w sytuacji skutecznego wniesienia skargi, co w konsekwencji doprowadziłoby do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia sądu;

2. art. 78e ust. 2 p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten ustala wyczerpujący katalog kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej, podczas gdy wskazane w nim kryteria są tylko przykładowe.

W uzasadnieniu skarżonej uchwały Komisja II odnosząc się do warunków formalnych pracy stwierdziła, że skargę wniesiono w terminie i trybie przewidzianym w prawie. Jako podstawę jej złożenia zasadnie przywołano art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1, art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a., przy czym nie powołano podstawowego przepisu art. 57 § 1-3 p.p.s.a. W skardze właściwie oznaczono także przedmiot zaskarżenia, stronę skarżącą, rodzaj pisma, zawarto osnowę - zarzuty i ich uzasadnienie, znalazł się podpis pełnomocnika i wymieniono załączniki – w tym odpisy skarg dla uczestnika i organu. Także wysokość wpisu od skargi została prawidłowo oznaczona – pomimo braku takiego obowiązku po stronie pełnomocnika. Organ wskazał, że do skargi nie załączono zaś pełnomocnictwa oraz informacji o opłacie skarbowej za nie, jedynie na wstępie skargi przywołano informację o pełnomocnictwie. Komisja II uznała, że wprawdzie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji był błędny, ale został prawidłowo określony, z przywołaniem stosownej podstawy prawnej.

W zakresie prawidłowości zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji wskazano, że podstawy prawne zaskarżenia i wniosków były prawidłowe, jednakże nieprawidłowy był sam zarzut nieważności obu decyzji, w związku z wydaniem – zdaniem skarżącego, tylko w pierwszej instancji rozstrzygnięcia przez niewłaściwy organ. Gdyby tak się stało to wadą nieważności dotknięta byłaby tylko decyzja pierwszej instancji, a nie drugiej. Wobec tego wnoszenie o stwierdzenie nieważności decyzji drugiej instancji było błędne. Komisja II wskazała przy tym, że skarżący nie był uprawniony do przyjęcia sobie tylko znanego miejsca położenia nieruchomości, przez co zmienił stan faktyczny sprawy, a tym samym naruszył zasadę równego traktowania i oceniania zdających. Zdaniem organu kwestia położenia nieruchomości nie miała żadnego znaczenia w sprawie, a poza tym wątpliwości w tej kwestii, nie wynikają z uzasadnienia skargi, a dopiero pojawiają się w odwołaniu. Skarżący nie podniósł w skardze, że stan sprawy jest niekompletny i należy go uzupełnić. Niezależnie od powyższych uwag Komisja II podała, że skarżący podnosząc zarzut niewłaściwości organu nie dostrzegł, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.), dalej s.p. funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta. Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w ustawie o samorządzie powiatowym. Skoro art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) dalej p.b. mówi, że "zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują (...) następujące organy (...) starosta", a do ich "właściwości (...) należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów", a organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta, który zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 2 p.b. jest uprawniony do wydawania decyzji w sprawach określonych w ustawie, to bez względu na to gdzie byłaby położona nieruchomość, o której mowa na terenie miasta, czy na terenach podmiejskich, to i tak do wydania kwestionowanych decyzji uprawniony byłby tylko Prezydent Miasta Krakowa, bowiem on wykonywał funkcje starosty. Komisja II podniosła, że skarżący rozwiązując zadanie z prawa administracyjnego w ogóle nie dostrzegł prawdziwych naruszeń prawa – przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak ten jest zasadniczą i podstawową nieprawidłowością, świadczącą o nieumiejętności skarżącego w zdiagnozowaniu problemów prawnych. Organ mając powyższe na uwadze wskazał również, że nie sposób jest zgodzić się z argumentacją skarżącego, że w sytuacji uzyskania przez niego ocen pozytywnych z pozostałych części, nota z piątej części egzaminu winna być łagodniejsza. Oceny te są niezależne (art. 78e ust. 2 p.a.). Reasumując Komisja II stwierdziła, że skarżący wykazał się nie tylko nieznajomością ustroju administracji, ale również nieznajomością właściwości rzeczowej tych organów. Samo podjęcie przez skarżącego właściwej decyzji o wniesieniu skargi i sporządzenie jej z zachowaniem warunków formalnych, nie mogło usprawiedliwiać powyższej niewiedzy oraz zniweczyć nieprawidłowego sformułowania zarzutów, braku dostrzeżenia rzeczywistych naruszeń i problemów prawnych.

Odnośnie poprawności zaproponowanego przez skarżącego sposobu rozstrzygnięcia problemu Komisja II uznała, że trafnym było podjęcie decyzji o wniesieniu skargi, jednakże po pierwsze w skardze nie zawarto korzystnego dla klienta – strony, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (art. 61 § 3 p.p.s.a.), a po drugie wadliwym był wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji - w szczególności decyzji II instancji – decyzji wojewody. Organ wyjaśnił, że wojewoda, jak najbardziej był właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji prezydenta. Gdyby nawet przyjąć niewłaściwość organu I instancji – prezydenta i nie dostrzeżenie tego faktu przez organ II instancji – wojewodę, to druga II instancja była by w takim przypadku dotknięta tylko zwykłym naruszeniem prawa. Komisja II podała nadto, że konieczność korzystania przez sąd z art. 134 p.p.s.a. świadczy o tym, że skarga była nieprawidłowa, a to dowodzi, że skarżący nie był przygotowany do egzaminu a tym samym nie wykazał się należytym przygotowaniem do zawodu adwokata. Organ wskazał przy tym, że istotnie zawód adwokata nie polega na pisaniu idealnych pism procesowych, ale w przypadku egzaminu skarżący nie występuje w roli adwokata, a w roli zdającego, który obowiązany jest wypełnić założenia egzaminu. Nadto niedopuszczalnym jest przerzucenie popełnionych przez adwokata błędów na sąd, którym ma je sprostować przy pomocy art. 134 p.p.s.a. Przepis ten ma bowiem chronić stronę skarżącą, a nie jej pełnomocnika, wobec czego oparcie skuteczności skargi w całości na treści art. 134 p.p.s.a., było marną skutecznością.

W zakresie języka, stylu, staranności pracy Komisja II uznała, że została ona sporządzona starannie, z dbałością o język prawniczy i styl oraz z zachowaniem układu graficznego skargi. Wskazano jednak, że zawarto w niej błędnie stwierdzenie, iż wojewoda wydając decyzję "dokonał rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.", bowiem takie naruszenie można było przypisać tylko przepisom art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 p.b. W ocenie organu także stylistyka tego stwierdzenia była wadliwa.

Reasumując Komisja II stwierdziła, że organ pierwszej instancji oceniając pracę skarżącego, działał w oparciu i w zgodzie z przepisami prawa. Podejmując uchwałę uwzględniono słuszny interes skarżącego jako zdającego, bowiem dostrzeżono pozytywne aspekty jego pracy – skargi. Pomimo tych pozytywów Komisja I nie mogła jednak pominąć faktu zasadniczego błędu pracy - w zakresie zaproponowanego rozwiązania problemu, a tym samym zlekceważyć celu egzaminu adwokackiego, tj. niedopuszczenie do zawodu adwokata osoby nienależycie przygotowanej do jego wykonywania. Organ wskazał, że sama umiejętność formalnej poprawności pisma – skargi, przy prawidłowym podjęciu decyzji o wniesieniu skargi, nie jest wystarczające dla wykonywania zawodu adwokata. Takie stanowisko naruszałoby zasadę praworządności, określoną w art. 78d ust. 1 p.a.

Od uchwały Komisji II skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako Sąd) skargę z wnioskiem o uchylenie w całości uchwały Komisji II oraz jej poprzedzającej uchwały Komisji I, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie treści przepisu art. 77 § 1 k.p.a. wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że skarżący w swej pracy egzaminacyjnej nie spełnił wymogów skargi po myśli przepisu art. 57 § 1-3 p.p.s.a., tym samym pominięcie, iż praca egzaminacyjna skarżącego spełnia wymogi formalne skargi tj. wskazana (określona) została zaskarżona decyzja, oznaczono organ, którego działania skarga dotyczy oraz określenie zostało naruszenia prawa;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie treści przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. wskutek zastosowania przez Komisję II stopnia niewłaściwego kryterium oceny pracy egzaminacyjnej w odniesieniu do polecenia zawartego w punkcie 1. "Informacji dla zdającego", bowiem:

a. polecenie - przygotować skargę do WSA (w przypadku uznania, iż zachodzą podstawy w do jej wniesienia)

lub

b. polecenie - sporządzić opinię prawną (w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do wniesienia skargi do WSA) nie może podlegać takim samym kryteriom oceny;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. art. 78e pkt 2 p.a., poprzez niezastosowanie przy dokonywaniu oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego kryteriów oceny wskazanych w tym przepisie, które winny i mogły być zastosowane, bowiem w przedmiotowej pracy powyższe elementy występują;

4. rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie przepisu art. 11 k.p.a. wskutek nienależytego uzasadnienia przesłanek, którymi kierowali się egzaminatorzy: przy dokonywaniu swych ocen cząstkowych;

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie treści przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. art. 78e pkt 3 p.a., wskutek niewykonania lub niedbałego sporządzenia przez egzaminatorów uzasadnienia swych ocen cząstkowych;

6. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie treści przepisu art. 7 - 9 k.p.a. w zw. z art. 78d pkt 3 p.a., wskutek przedstawienia do rozwiązania na egzaminie adwokackim wadliwie przygotowanego kazusu, w którym to stan faktyczny nie został przedstawiony w sposób precyzyjny, nie budzący żadnych wątpliwości;

7. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez uchybienie idei i celowi egzaminu adwokackiego, wskutek tego, iż członkowie komisji oceniający pracę egzaminacyjną skarżącego, wykazali się brakiem profesjonalizmu, który znalazł wyraz się w lapidarnej ocenie pracy, nikłym semantycznie użyciu słów, niepełnym udzieleniu odpowiedzi na cząstkowe zakresy składowe oceny pracy egzaminacyjnej, których wypadkowa tworzy ocenę cząstkową z części piątej egzaminu tj. zadania z zakresu prawa administracyjnego, przy jednoczesnym postawieniu w tym zakresie zarzutów skarżącemu, co w ocenie skarżącego, w przypadku adwokata J. Sobczyka, stanowi naruszenie art. 3. 1 pkt 4 i 5 p.a.;

8. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez naruszenie treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wskutek nieuzasadnienia w zaskarżonej uchwale zarzutu sformułowanego i podniesionego względem pracy egzaminacyjnej strony skarżącej: Inna byłaby sytuacja, gdyby skarżący w pracy z prawa administracyjnego napisał wprost, że stan faktyczny jest niekompletny i należy go uzupełnić. Tymczasem skarżący podnosi to dopiero w odwołaniu co nie oznacza "tego samego" (por. uzasadnienie zaskarżonej uchwały, s. 8). Zdaniem skarżącego, gdyby Komisja egzaminacyjna podjęła próbę uzasadnienia ww. zarzutu, roztrząsając prawidłowo i rzetelnie stan faktyczny kazusu przedstawionego do rozwiązania w ramach piątej części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa administracyjnego, mogłaby dojść do takich samych wniosków jak skarżący, co w konsekwencji dawałoby skarżącemu prawo do uzyskania pozytywnej oceny z rozwiązywanego zadania;

9. chybiony jest także zarzut Komisji II, iż skarżący użył w swej pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa administracyjnego określenia "starosta", który to zarzut winien być traktowany jako naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Oceniając to sformułowanie Komisja II przyjęła, iż jest to "starosta bliżej nieokreślony". Tak określony zarzut jest bezpodstawny, gdyż oczywistym jest, iż zdającemu chodziło o Starostę Krakowskiego (skoro rzecz dzieje się w Krakowie, to o innym Staroście nie mogło być mowy.

W uzasadnieniu skargi skarżący - omawiając poszczególne elementy oceny egzaminatorów stwierdził, że wady w nich wskazane, nie dają podstaw do ostatecznego uznania - tak jak to nastąpiło, że jego praca egzaminacyjna podlegała ocenie niedostatecznej i dowodziła brak przygotowania skarżącego do należytego wykonywania zawodu adwokata. Odnosząc oceny egzaminatorów do stanowiska Komisji II uznał, że stoją one w sprzeczności, gdyż organ przyjął, iż podstawa prawna zaskarżenia i podstawa wniosków zawartych przez zdającego była prawidłowa, a egzaminatorzy uznali, że skargę opracowano całkowicie błędnie. Kazusowi egzaminacyjnemu skarżący zarzucił niedoprecyzowanie stanu faktycznego, co uprawniało go do przyjęcia założenia, iż właściwym organem I instancji do wydania decyzji był Starosta, a nie Prezydent Miasta Krakowa, działający jako Starosta Grodzki (w treści kazusu nie podano miejsca posadowienia nieruchomości gruntowych opisanych w stanie faktycznym sprawy). W tym stanie rzeczy, równie uprawnione było, a nawet konieczne poczynienie założenia, iż nieruchomości gruntowe opisane w kazusie nie znajdują się na terenie Miasta Krakowa. Wobec powyższego organ I instancji nie był organem właściwym (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), a organ II instancji wydając swoją decyzję, wydał ją z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt in fine. Skarżący odnosząc się do zarzutu Komisji II tyczącego nie zawarcia w skardze wniosku do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podał, że nie zrobił tego bowiem art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. dawał taką możliwość samemu organowi z urzędu. Reasumując skarżący podał, że z części piątej egzaminu winien otrzymać ocenę pozytywną. Odwołując się do stwierdzeń zawartych w ocenach egzaminatorów oraz w uzasadnieniu uchwały Komisji II podał, że skarga wniesiona została przez niego w prawidłowym trybie i terminie. Prawidłowo wskazano w niej podstawę prawną zaskarżenia, zachowania terminu i trybu, wyczerpania środków zaskarżenia tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. Właściwie oznaczono w niej także przedmiot zaskarżenia, strony oraz rodzaj pisma. Wskazano osnowę wniosku (zarzuty i ich uzasadnienie), skarga została podpisana przez pełnomocnika i wymieniono załączniki. Skarżący podał, że wśród nich nie podano wprawdzie pełnomocnictwa oraz informacji o uiszczeniu opłaty skarbowej wraz z dowodem jej uiszczenia, ale informację o załączeniu pełnomocnictwa zawarto na wstępie skargi. Prawidłowo obliczono - ze wskazaniem podstawy prawnej, wysokość wpisu od skargi oraz sposób jego uiszczenia - mimo braku takiego obowiązku. Prawidłowo określono również podstawę prawną wniosku o stwierdzeniu nieważności decyzji oraz podstawę prawną żądania zwrotu kosztów postępowania. Załączono dwa odpisy skargi dla organu i uczestnika. W ocenieni skarżącego praca napisana została starannie, z dbałością o język prawniczy i styl. Układ graficzny skargi zachował.

W odpowiedzi na skargę Komisja II wnosiła o oddalenie skargi, ponownie wyrażając stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Podkreśliła, że rozpoznając odwołanie w pełni zastosowała reguły wynikające zarówno z art. 7, 77, jaki i z art. 80 k.p.a. Także uzasadnienie jej uchwały odpowiada wymaganiom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.

W replice skarżący nie zgodził się z Komisją II, jakoby postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez nią w zgodzie z postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. stwierdzając, że jego żądanie stwierdzenia nieważności obu decyzji było dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył co następuje;

Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją uchwała zostały wydane zgodnie z prawem.

W pierwszej kolejności Sąd zbadał przebieg i organizację samego egzaminu.

Egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, w składzie 8 członków, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich, a do składu komisji egzaminacyjnych kandydatów na członków wskazują: Minister Sprawiedliwości - 4 egzaminatorów i 4 zastępców egzaminatorów, Naczelna Rada Adwokacka - 4 adwokatów, jako egzaminatorów i 4 adwokatów, jako zastępców egzaminatorów (art. 78 ust. 1 i 3 p.a.), przy czym członek tej komisji podlega wyłączeniu z przyczyn podanych w art. 78 ust. 6 p.a.

Jak wynika z akt administracyjnych skład Komisji I odpowiadał wymaganiom przepisu art. 78 ust. 1 i ust. 3 p.a., a jej członkowie złożyli stosowne oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia (art. 78 ust. 6 p.a.).

Zgodnie z art. 78d ust. 2 p.a. egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część polega na rozwiązaniu testu, składającego się z zestawu 100 pytań, zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi (art. 78d ust. 3 p.a.). Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego, obowiązującego w dniu egzaminu adwokackiego. Z tej części egzaminu skarżący uzyskał 79 punktów, zatem zasadnie otrzymał ocenę dobrą. Druga do czwartej części egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 5-7 p.a.,) to rozwiązanie zadań z zakresu prawa karnego, prawa cywilnego oraz prawa gospodarczego. Z tych części egzaminu skarżący otrzymał oceny dostateczne. Piąta część egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 8 p.a.) to rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego, polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do jej wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej. Z tej części egzaminu skarżący otrzymał ocenę niedostateczną.

Sąd badając przebieg egzaminu stwierdza, że został on przeprowadzony w kolejności i w podziale na części, wskazane w wymienionych przepisach, a ocenę prac oparto na przepisach według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu. Egzamin został przeprowadzony zgodnie z trybem określonym w Rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej do piątej zdający mogli korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (art. 78d ust. 12 p.a.). Z przebiegu egzaminu niezwłocznie sporządzono protokół, zgodnie z art. 78g ust. 1 p.a. który podpisali członkowie komisji uczestniczący w nim.

Sąd stwierdza również, że Komisja II zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. nr 164, poz. 1315) odbyła posiedzenia, na których jej członkowie - wskazani przez przewodniczącego, sporządzili dla konkretnych odwołań opinie odnoszące się wyłącznie do poszczególnych zarzutów podnoszonych w odwołaniach. Takie opinie w sprawie zadań skarżącego członkowie Komisji II sporządzili uznając, że z zakresu prawa administracyjnego zasadnie otrzymał ocenę niedostateczną. W tym zakresie Komisja II szczegółowo uzasadniła dlaczego ocena Komisji I była właściwa i w związku z tym zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. stawiany przez skarżącego, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, nie był trafny. Komisja II szczegółowo opisała pracę skarżącego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie, tak jak w ocenie egzaminatorów, nie kwalifikowały pracy na ocenę pozytywną.

Zgodnie z art. 78e ust. 2-4 p.a. oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej, a następnie przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych, dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z danego zadania z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym: oceny pozytywne to: celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00.

Egzaminatorzy oceniający pracę skarżącego z prawa administracyjnego wydali oceny cząstkowe – 2, co skutkowało, że średnia arytmetyczna z wystawionych ocen cząstkowych za tą prace nie przekraczała 3 punktów, a więc musiała być notą negatywną. Nie zachodziła zatem konieczność zastosowania procedury określonej w art. 78e ust. 5-6 p.a. W związku z tym zgodnie z art. 78d ust. 10 pkt 2 p.a. egzaminatorzy dokonali oceny z prawa administracyjnego negatywnie (2). Ponieważ w myśl art. 78f ust. 1 p.a. skarżący nie otrzymał ze wszystkich części egzaminu ocen pozytywnych, gdyż z jednej z części uzyskał ocenę negatywną, ocena z całego egzaminu nie mogła być pozytywna.

Jak trafnie podkreślała Komisja II, rozstrzygnięcia podejmowane w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego są rozstrzygnięciami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, iż egzaminatorzy i komisje podejmujące uchwały, w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy, ustalają wyniki zdających przy zachowaniu pewnego luzu decyzyjnego. W związku z tym Sąd może jedynie w sprawach, w których organy wydają decyzje (podejmują uchwały) o charakterze uznaniowym, badać czy nie zostały przekroczone granice uznania oraz czy organ nie dopuścił się istotnych uchybień w procesie oceny pracy i czy odniosły się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Należy bowiem mieć na uwadze to, że Sąd nie jest rodzajem trzeciej komisji egzaminacyjnej, ani nie jest superarbitrem, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący stoi na stanowisku, że powinien uzyskać pozytywną ocenę z części piątej egzaminu, ponieważ wybrał prawidłowy sposób rozwiązania problemu – sporządził skargę. Skarga wniesiona została przez niego w prawidłowym trybie i terminie. Była więc ona skuteczna, a w konsekwencji interes klienta został zabezpieczony – cel zaskarżenia osiągnięto. Prawidłowo wskazano w niej podstawę prawną zaskarżenia, zachowania terminu i trybu, wyczerpania środków zaskarżenia tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. Właściwie oznaczono w niej także przedmiot zaskarżenia, strony oraz rodzaj pisma. Wskazano osnowę wniosku (zarzuty i ich uzasadnienie), skarga została podpisana przez pełnomocnika i wymieniono załączniki. Skarżący podał, że wśród nich nie podano wprawdzie pełnomocnictwa oraz informacji o uiszczeniu opłaty skarbowej wraz z dowodem jej uiszczenia, ale informację o załączeniu pełnomocnictwa zawarto na wstępie skargi. Prawidłowo obliczono - ze wskazaniem podstawy prawnej, wysokość wpisu od skargi oraz sposób jego uiszczenia - mimo braku takiego obowiązku. Prawidłowo określono również podstawę prawną wniosku o stwierdzeniu nieważności decyzji oraz podstawę prawną żądania zwrotu kosztów postępowania. Załączono dwa odpisy skargi dla organu i uczestnika. W ocenienie skarżącego praca napisana została starannie, z dbałością o język prawniczy i styl. Układ graficzny skargi został zachowany. W przekonaniu skarżącego powyższe było wystarczające dla otrzymania pozytywnej oceny.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy w skardze - stanowiącej zadanie egzaminacyjne, wskazano jako zaskarżane rozstrzygnięcie decyzję Wojewody, która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa. Z przedstawionych zarzutów wyprowadzono wniosek o zaskarżeniu obu decyzji ze wskazaniem na decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu skargi zdający, zwalczając rozstrzygnięcie wydane przez organ II instancji, niewątpliwie wiązał je z nieprawidłowym, w jego ocenie, działaniem organu I instancji, który wydał decyzję z naruszeniem właściwości rzeczowej. Skarżący uznał, że Wojewoda wydając swoje rozstrzygnięcie dokonał rażącego naruszenia prawa, określonego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem w świetle art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 i 2 p.b. Prezydent nie był organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego Wojewoda winien - w związku z powyższym, stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta, zamiast utrzymywać ją w mocy.

Komisja II w zaskarżonym rozstrzygnięciu właściwie podała, że Prezydent Miasta Krakowa jest także starostą grodzkim, wobec czego - jak najbardziej władny był wydać pozwolenie na budowę. Odnosząc się do tej kwestii Komisja II w sposób odpowiadający art. 107 k.p.a. wyjaśniła, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 91 s.p. funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta. Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w ustawie o samorządzie powiatowym. Skoro art. 80 ust. 1 pkt 1 p.b. mówi, że "zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują (...) następujące organy (...) starosta", a do ich "właściwości (...) należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów", a organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta, który zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 2 p.b. jest uprawniony do wydawania decyzji w sprawach określonych w ustawie, to bez względu na to gdzie byłaby położona nieruchomość, o której mowa na terenie miasta, czy na terenach podmiejskich, to i tak do wydania kwestionowanych decyzji uprawniony byłby tylko Prezydent Miasta Krakowa, bowiem on wykonywał funkcje starosty.

Sąd podzielił akcentowane przez Komisję II uwagi. Tyczy to zarzutu niedostrzeżenia przez zdającego rzeczywistego uchybienia polegającego na zawiadomieniu o rozprawie strony postępowania, zamiast ustanowionego przez niego pełnomocnika, jest zarzutem istotnym. Strona przez ustanowienie pełnomocnika dąży do zapewnienia sobie w postępowaniu administracyjnym niezbędnej pomocy prawnej. Zatem niezawiadomienie ustanowionego pełnomocnika i w związku z tym niewyartykułowanie tej okoliczności w skardze, Komisja II zasadnie uznała za nieprawidłowość, którą należało poddać negatywnej ocenie. W tym samym kontekście Komisja II zwróciła również uwagę na inne naruszenie organu II instancji, polegające na nieokreśleniu w zawiadomieniu o rozprawie jej przedmiotu. W skardze zdającego ww. okoliczności zabrakło, wobec czego Komisja II prawidłowo uznała, że brak ten był zasadniczą i podstawową nieprawidłowością, świadczącą o nieumiejętności skarżącego w zdiagnozowaniu rzeczywistych problemów prawnych.

Zdaniem Komisji II skarżący w sposób nieuprawniony dokonał dodatkowych założeń odnośnie stanu faktycznego egzaminacyjnego kazusu tj. położenia nieruchomości. Zasadnie wskazał organ, że skarżący nie był uprawniony do przyjęcia sobie tylko znanego miejsca położenia nieruchomości, przez co zmienił stan faktyczny sprawy, a tym samym naruszył zasadę równego traktowania i oceniania zdających.

Zgodnie z przepisem art. 78d ust. 1 p.a., że egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu. Cytowany przepis, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W związku z tym wymagania stawiane zdającemu nie przewidują odmiennego jego traktowania od takiego jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Dlatego zdający wykazując się wiedzą prawniczą powinien także wykazać się właściwym przygotowaniem do (jak to określa przepis) samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest bowiem gwarantem właściwego wykonywania zawodu i na te okoliczności zwróciły uwagę obie Komisje. Egzamin adwokacki jest bowiem dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności.

Komisja II odnosząc się do wszystkich zarzutów, wykazała na podstawie ocenianego zadania, istotne jego uchybienia, które nie dawały podstawy do zakwalifikowania tego zadania jako wykonanego poprawnie. Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji II za trafne. Wnioski organu (w części zasadniczej pokrywające się z wnioskami egzaminatorów) zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.