Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 566/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2014 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokat M. K. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz skarżącego D. P.


UZASADNIENIE

W dniu 7 stycznia 2014r. D. P. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. (dalej: MOPS) wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup 1 tony węgla do ogrzewania pomieszczenia tymczasowego w okresie od 7 stycznia do 31 marca 2014r.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia 30 stycznia 2014r. r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. przyznał D. P. zasiłek celowy w kwocie 210 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu opału oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 390 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu opału. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 182 ze zm.), oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823).

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalono, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony tj. do dnia 30 listopada 2014 r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie na parterze o powierzchni użytkowej 14,3 m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą TBS "[...]". W mieszkaniu brak jest energii elektrycznej - brak umowy z zakładem energetycznym. Organ uznał, że strona spełnia przesłanki przyznania zasiłku celowego, które zostały określone w art. 7 pkt 6 ustawy, jak również jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach ustawy. Jednakże organ podkreślił, że nie jest w stanie przyznać wsparcia w całej wnioskowanej kwocie wobec ograniczonych własnych środków finansowych jakimi dysponuje oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Wskazano, że od początku 2014r. do MOPS wpłynęło już 426 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 380 wniosków o przyznanie zasiłków okresowych. Zaznaczono też, że z uwagi na posiadane środki oraz niezbędne wydatki takie jak: pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców miasta M. w DPS, pokrycie części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta M. w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach oraz realizację nowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania w latach 2014-2020", realnych środków na wsparcie celowe Ośrodek posiada znacznie mniej. Wyjaśniono, że nie wiadomo kiedy Wojewoda dokona podziału środków na dofinansowanie dożywiania i kiedy zostanie przekazana pierwsza transza ewentualnej dotacji. Do tego czasu działanie to musi być finansowane ze środków własnych gminy. Mając na uwadze wydatki poniesione na ten cel w roku 2013 – w tym m.in. zabezpieczenie posiłków dla dzieci i młodzieży oraz dofinansowanie zakupu niezbędnych leków, które to cele uznano za priorytetowe, organ postanowił, że wsparcie na inne cele będzie udzielane w sytuacjach szczególnie uzasadnionych. Organ stwierdził, że uwzględnienie wniosku strony w całości musiałoby spowodować odmowę udzielenia pomocy osobom znajdującym się w trudniejszych sytuacjach. Organ uwzględnił również, że sytuacja na rynku pracy w M. jest trudna, gdyż zmniejsza się liczba pracodawców, a tym samym płatników podatków, co skutkuje zmniejszaniem się wpływów do budżetu miasta, ponadto coraz więcej osób jest zwalnianych z pracy na skutek redukcji zatrudnienia.

Organ podał, że beneficjent otrzymał wsparcie na zakup opału w dniu 16 października 2013r., kiedy wypłacono mu kwotę 600 zł na zakup 1 tony opału. Zdaniem organu w przypadku zajmowania lokalu jednoizbowego, racjonalnie dysponując przyznanym wsparciem powinno ono zabezpieczyć potrzebę ogrzania mieszkania przez okres znacznie dłuższy, niż podaje wnioskodawca. Wskazano, że comiesięcznie strona otrzymuje dofinansowanie na zakup dwóch butli gazu do przygotowywania posiłków, w trakcie czego pomieszczenie też się ogrzewa. Organ uwzględnił, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dysponuje stałym miesięcznym dochodem w postaci zasiłku stałego w kwocie 529 zł. Ponadto jest systematycznie wspierany zasiłkami na różne cele. Podano, że w 2013r. strona otrzymał wsparcie w łącznej kwocie 11.675,32 zł, co średnio miesięcznie daje kwotę 972,94 zł. W miesiącu styczniu 2014r. przyznano wnioskodawcy poza tym: zasiłek celowy na zakup dwóch butli gazu – 64 zł, 150 zł zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, zasiłek stały – 529 zł oraz zasiłek celowy na dożywianie – 270 zł. Łącznie w styczniu 2014r. strona otrzymała 1060,61 zł. Dlatego uwzględniono wniosek częściowo i przyznano kwotę 210 zł, pozwalającą zakupić 300 kg węgla.

W odwołaniu od tej decyzji D. P. zarzucił, że jest dyskryminowany. Wniósł zastrzeżenia do prawidłowości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 13 grudnia 2013r. Podał, że pozostało mu tylko 40 kg węgla. Podniósł, że Gmina M. zobowiązana jest przydzielić mu lokal zamienny składający się z 2 pokoi, przedpokoju, kuchni, łazienki z zimną i ciepłą wodą oraz klozetem, który będzie posiadał centralne ogrzewanie i gaz przewodowy. Zarzucił, że takiego lokalu zamiennego mu nie dostarczono. Przydzielono mu tylko tymczasowe pomieszczenie na parterze, które jest bardzo zimne. Na jego ogrzanie potrzeba miesięcznie 400 kg węgla. Wskazał, że pomieszczenie nie było ogrzewane od 3 stycznia do 9 lutego 2014r., a w dniu 7 stycznia zamarzła w nim woda, a w dniu wywiadu – 27 stycznia 2014r. w lokalu temperatura wynosiła -8 oC. Podkreślił, ze musi palić w piecu dwa razy dziennie i zużywa 25 kg węgla co dzień. Wykupionego węgla wystarczy więc do 22 lutego b.r. Stwierdził, że następny zasiłek musi zostać wypłacony w dniu 24 lutego b.r. Wywiad środowiskowy w dniu 19 lutego 2014r. musi trwać dwie godziny w celu sprawdzenia możliwości ogrzania mieszkania. Podał, że "dzisiaj będzie w "[...]", jutro w "[...]", a w dniu 19 lutego 2014r. w "[...]" i "[...]". Zauważył też, że z zasiłku stałego nie ma żadnych oszczędności i nie może zakupić węgla. Ponadto jego miesięczne wydatki na leki wynoszą 330 zł, a otrzymuje z MOPS tylko 150 na ten cel.

Decyzją z dnia 18 marca 2014 r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO ustaliło, że po złożeniu wniosku w dniu 7 stycznia 2014r. kilkukrotnie pracownicy socjalni usiłowali odwiedzić środowisko w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Odwiedziny odbyły się wraz z pracownikiem socjalnym MOPS w dniu i godzinie wyznaczonej przez stronę. Opisany został stan lokalu. W ocenie pracownika socjalnego D. P. nie odpowiadał na zadawane pytania. W pkt II aktualizacji wywiadu wpisał własnoręcznie, że złożył podanie w dniu 6 grudnia 2013r. o przyznanie środków na zakup 1 tony węgla, a wniosek z 7 stycznia 2014r. stanowi ponaglenie. Kolegium odnosząc się do tej kwestii wskazało, że akta niniejszej sprawy nie zawierają podania z dnia 6 grudnia 2013r., jak i wspominanego wywiadu środowiskowego z dnia 13 grudnia 2013r.. Dlatego należało uznać, że wniosek z dnia 7 stycznia 2014r. jest nowym wnioskiem w sprawie. Rozpatrując ten wniosek, Kolegium miało na uwadze, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, nieobowiązkowym, co powoduje, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zatem zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe wymagania uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Podniesiono, że zasiłek celowy, przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego tez nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. Ponadto właściwy organ musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Kolegium w całości podzieliło ustalenia i argumenty organu I instancji. Podkreślono, że wnioskodawca jest jednym z wielu podopiecznych MOPS, a zatem posiadane w dyspozycji organu środki muszą być tak podzielone, aby trafiły również do osób i rodzin, które są w gorszej sytuacji, niż odwołujący się, a które pozostają bez własnego źródła dochodu. Stwierdzono, że sytuacja strony, w porównaniu do osób

i rodzin pozostających bez dochodu, jest lepsza, gdyż ma stałe źródło utrzymania

w kwocie 529 zł miesięcznie i nie ma na utrzymaniu innych osób.

Na tę decyzję D. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków społecznych na ogrzanie mieszkania w sytuacji braku własnych. W uzasadnieniu skarżący oświadczył, że ma przyznany lokal socjalny, a zajmowany przez niego lokal nie jest lokalem socjalnym. Jeżeli gmina uważa, że jest to lokal socjalny, to musi być on ogrzewany codziennie, by można było w nim przebywać. Stwierdził, że wniosek z dnia 7 stycznia 2014r. był ponownym wnioskiem na ten cel. Zarzucił, ze inni podopieczni otrzymali drugą tonę węgla do ogrzewania mieszkań, inni jeszcze 0,5 tony. Natomiast on jest dyskryminowany przez gminę i Dyrektora MOPS. Zarzucił, że Ośrodek pozostawił go bez środków na ogrzewanie na początku gwałtownej zimy w okresie 18 grudnia 2013r. – 31 styczeń 2014r., mimo, że już w czasie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 13 grudnia 2013r stwierdzono, że nie ma węgla do ogrzewania mieszkania w stopniu zabezpieczającym jego potrzeby w przypadku wystąpienia gwałtownej zimy. Wyjaśnił, że w tym dniu nie było mowy o nadejściu gwałtownej zimy. Jednak zawsze potrzeby winny zostać zabezpieczone w czasie kalendarzowych dni zimy. Podkreślił, że sytuacja, w której skarżący znalazł się

w styczniu 2014r. spowodowała wydatki w kwocie ok. 110 zł na leki przeciwko grypie

i przeziębieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 26 września 2014r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu poparł skargę i zarzuty w niej podniesione. Dodatkowo zarzucił naruszenie: art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz art. 8 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej. Poza tym przedstawił okoliczności dotyczące sporu o przydział skarżącemu lokalu socjalnego. Stwierdził, że pracownicy socjalni nie ustalili ile węgla dziennie skarżący zużywa. Zwrócił uwagę także na stan zdrowia skarżącego, który uprawnia stronę do ubieganie się o zasiłek celowy na zakup opału. Zdaniem pełnomocnika częściowe uwzględnienie wniosku w kwocie 210 zł stanowiło przekroczenie uznania administracyjnego, gdyż węgiel zakupiony za przyznane środki nie wystarczyłby do odpowiedniego ogrzania pomieszczenia. Podkreślił, że skarżący nie oczekuje zapewnienia mu stałego utrzymania, a konkretnej pomocy w wyjątkowej sytuacji. Wskazał, że skarżący musi zakupywać opał tylko w okresie grzewczym i nie może być skazany na bytowanie w nieogrzanym lokalu w sezonie grzewczym. Pełnomocnik podniósł, że okoliczność, iż pomieszczenie zajmowane przez skarżącego ma małą kubaturę i powinno być łatwo je ogrzać, zestawić należy ze stanem lokalu i wiekiem budynku. Duża część wytworzonego ciepła ucieka z lokalu. Za całkowicie chybiony pełnomocnik uznał argument, że przygotowując posiłki skarżący jednocześnie ogrzewa pomieszczenie. Wskazał, że brak możliwości zakupu odpowiedniej ilości węgla spowodowało drastyczny spadek temperatury w lokalu i zamarzanie wody w rurach. Zarzucił, że pracownicy MOPS nie przeprowadzili prawidłowo wywiadu środowiskowego, który powinien trwać tak długo, aby można było zaobserwować w jakim czasie lokal nagrzewa się do odpowiedniej temperatury i jakie wiąże się z tym zużycie węgla. Reasumując pełnomocnik stwierdził, że skarżącemu powinien zostać przyznany zasiłek celowy we wnioskowanej kwocie 600 zł.

Na rozprawie w dniu 30 września 2014r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał powyższe stanowisko i wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały zapłacone ani w części, ani w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub celowości. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję, nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 182 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo ustawodawca w art. 2, art. 3 i art.4 ustawy wskazał iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

W art. 2 ust. 1 ustawy zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Jest to zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść tej zasady kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizacji zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot powinna zaś następować tylko w przypadku gdy zadania przekraczają możliwości jednostki lub małej wspólnoty. Zgodnie z zasadą subsydiarności państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru, ani przejmować za nich odpowiedzialności. Należy umacniać pierwszeństwo i autonomię jednostki. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (I. Sierpowska, Komentarz do ustawy dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, Wydawnictwo ABC 2009 r.). W doktrynie wskazuje się, iż zasada subsydiarności wyraża spoczywającą na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednostka nie uczyni zadość owej powinności, to brak po jej stronie podstawowej przesłanki do udzielenia wsparcia z pomocy społecznej. Pomoc społeczną jednostka może otrzymać dopiero wówczas gdy wykorzysta, po pierwsze swoje uprawnienia, po drugie własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale również właściwości psychofizyczne, kwalifikacje zawodowe, aktywność jednostki w rozwiązywaniu własnych i rodzinnych problemów oraz jej gotowość współdziałania w tym celu z innymi.

W art. 4 ustawy określony jest kolejny cel pomocy społecznej – aktywizacja świadczeniobiorców. Zgodnie z tą zasadą należy, przy współpracy beneficjenta, wykształcić u niego poczucie odpowiedzialności i wskazać mu możliwości samodzielnego radzenia sobie z problemami. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych rozsądnych propozycji pracowników socjalnych, pomagających osobie i rodzinie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne, w przeciwnym bowiem wypadku pomoc ograniczać się będzie do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Przepisy dotyczące pomocy społecznej nie nakładają na organy administracji obowiązku zapewnienia mieszkania, opłacenia rachunków za energię elektryczną, gaz, c.o. lub refundacji kosztów zakupionych leków.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (na dzień orzekania w sprawie przez organy administracji) i posiadane dochody nie pozwalają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Organy administracji ustaliły, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, po eksmisji zamieszkuje jednoizbowe mieszkanie, ogrzewane piecem kaflowym, mieszkanie to użytkuje bez tytułu prawnego, gdyż nie zgodził się na podpisanie umowy najmu z TBS "[...]". Sam skarżący wielokrotnie podnosił, że od 1990r. oczekuje na przyznanie mu przez gminę M. lokalu zamiennego. Skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności orzeczonym do 30 listopada 2014r., a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz uzyskiwane zasiłki celowe. Bezsporne w sprawie zatem jest, że skarżący spełnia kryteria do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego. Nie oznacza to jednak automatycznego przyznania skarżącemu zasiłku w żądanej przez niego kwocie. Zasiłek celowy jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. Podkreślenia wymaga, że kwestionowana przez skarżącego decyzja, uwzględniła jego wniosek na kwotę 210 zł na zakup 300 kg węgla. Organ nie negował w ogóle, że węgiel jest potrzebny skarżącemu i nie określił na jaki czas taka ilość opału powinna wystarczyć skarżącemu. Z wydanych decyzji wynika, że przyczyną odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup węgla ponad przyznaną już kwotę był głównie brak wystarczających środków na tę formę pomocy społecznej oraz duża ilość osób tej pomocy potrzebujących. Ośrodek przyznał po prostu takie świadczenie, jakiego był w stanie udzielić z uwagi na środki jakimi dysponował. Oczywistym jest, że ze względu na posiadanie ograniczonych środków finansowych i liczbę wielu potrzebujących, pomoc nie może być nieograniczona. Podkreślić należy, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z powołanym art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267), w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).

W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą one zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. W szczególności organ słusznie zwrócił uwagę na stałe korzystanie przez skarżącego z różnych form wsparcia finansowego z pomocy społecznej. Jak wynika

z akt administracyjnych sprawy skarżący jest objęty stałą pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., otrzymuje zasiłek stały oraz dodatkowo zasiłki celowe na zaspokojenie różnych potrzeb. Średnio miesięczne w 2013r. otrzymywał 972,94 zł. Natomiast w styczniu 2014r., poza przedmiotowa kwotą 210 zł na zakup węgla, otrzymał dodatkowo 270 zł na dożywianie, 150 zł na zakup leków, 64 zł na zakup dwóch butli gazu oraz zasiłek stały w kwocie 529 zł. Zatem udzielana dotychczas skarżącemu pomoc była znaczna. Z wykazanych przez organ przyznanych skarżącemu w 2013r. zasiłków celowych wynika, że MOPS stara się zaspokajać różne niezbędne potrzeby bytowe skarżącego, które tak jak wnioskowany węgiel konieczne są do jego przeżycia. W tych okolicznościach przyjąć należy, że częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego do kwoty 210 zł jest zgodne z prawem. Prawidłowo organ wywiódł, że skarżący ma stałe źródło dochodu, z którego może zabezpieczyć część środków na zakup węgla, zwłaszcza, że znajduje się pod stałą opieką Ośrodka i nie ma innych osób na utrzymaniu. Taka postawa oznaczałaby respektowanie zasady subsydiarności pomocy społecznej i wymaganej współpracy beneficjenta w przezwyciężaniu trudności życiowych. Bezpodstawnie skarżący uważa, że nie powinien wydatkować na opał środków otrzymywanych z tytułu zasiłku stałego. Są to środki, z których w pierwszej kolejności strona powinna zaspokajać swoje niezbędne potrzeby bytowe. Dopiero, gdy środki te będą niewystarczające beneficjent może oczekiwać dodatkowej od Państwa pomocy.

Wbrew stanowisku skarżącego jego trudna sytuacja finansowa czy warunki panujące w zajmowanym przez niego lokalu nie mogły stanowić wyłącznego kryterium uwzględnianego przy rozstrzyganiu sprawy. O możliwościach świadczenia pomocy społecznej decydują nie tylko potrzeby skarżącego i cel pomocy, ale również możliwości finansowe Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych jego pomocą. Organ musi uwzględniać liczbę zgłaszanych wniosków, wysokość już przyznanych świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków, tak aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz adwokata kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461).