Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 710/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 21 lit.a, art.17 ust.1-1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art.151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], odmówił R.S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad T.S. za okres od [...] marca 2022 r. do bezterminowo. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 104 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 17, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako: u.ś.r.), a także rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1466)

W treści powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że R.S. wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką T.S. Do wniosku strona dołączyła m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2016 r., z którego wynika, iż T.S. posiada znaczny stopień niepełnosprawności orzeczony na podstawie wniosku z [...] marca 2016 r. na stałe, a niepełnosprawność istnieje od 59-go roku życia.

Dalej organ podał, iż ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że osoba niepełnosprawna jest rozwiedziona i zamieszkuje wspólnie z wnioskodawcą. Przez ostatnie 3 lata R.S. pozostawał na utrzymaniu matki. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca wykonuje czynności dnia codziennego, które nie stanowią czynności opiekuńczych. W ocenie pracownika socjalnego nie ma przeszkód do podjęcia przez wnioskodawcę zatrudnienia, nadto strona nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. T.S. samodzielnie przygotowuje i zażywa leki, nie wymaga mycia, nie chodzi przy wsparciu kul ortopedycznych, czy też chodzika.

Organ I instancji uwzględniając treść art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b u.ś.r. uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka progu wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, bowiem niepełnosprawność T.S. istnieje od 59. roku życia. Nadto zdaniem organu wnioskodawca nie musiał rezygnować z zatrudnienia, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ podkreślił, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wynika, by rozmiar i charakter opieki nad osobą niepełnosprawną był na tyle znaczący, że uniemożliwia on podjęcie zatrudnienia przez stronę. Jako kolejną przesłankę warunkującą odmowę świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt braku spełnienia stałej opieki. Organ I instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że przepisy u.ś.r. nie zawierają definicji "sprawowania opieki", przy czym "opieka" z art. 17 ust. 1 tej ustawy nie może być opieką świadczoną niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby. Powyższy przepis należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem stanowić rekompensatę za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

R.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust 1 Konstytucji RP,

b) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.: zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez odwołującego a sprawowaną przez niego opieką nad matką podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje; zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez odwołującego nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej.

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna dorosłej osoby wymagającej opieki, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Zdaniem strony skarżącej brak jest podstaw dla dokonywania przez organ takiej wykładni przepisów u.ś.r., która prowadzi do stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznanego za niekonstytucyjny. Skarżący zauważył, że interpretacja powyższego przepisu była przedmiotem licznych wyroków wydawanych przez sądy administracyjne, a ugruntowana linia orzecznicza stanowi, iż w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności.

Następnie skarżący zakwestionował stanowisko organu dotyczące zakresu opieki i podkreślił, iż opieka nad matką stanowi znaczną część dnia. Organ nie uwzględnił, iż przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Znaczny stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Strona powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreśliła, iż ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, w konsekwencji naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniami organu dotyczącymi braku rezygnacji z zatrudnienia. W pierwszej kolejności wyjaśnił, iż oceny spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy dokonywać jako aktualnej, to jest odnoszącej się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia. Podniósł, iż niepodejmowanie zatrudnienia w określonych ramach czasowych, który na równi z rezygnacją z zatrudnienia uprawnia na mocy ww. przepisu do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne było spowodowane koniecznością sprawowania osobistej opieki nad matką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wadliwe jest stanowisko organu I instancji w zakresie braku spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 powyższy przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ze względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Dalej Kolegium oceniło, że trafnie organ I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 4 u.ś.r. Zdaniem organu wykonywane przez skarżącego czynności związane ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę nad inną osobą, w rozumieniu ww. przepisu, co uniemożliwia podjęcie przez wnioskodawcę zatrudnienia. Matka wnioskodawcy porusza się samodzielnie, nie wymaga mycia, sama robi obiady, sporadycznie wymaga wsparcia syna. SKO uznało, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki w świetle zasad doświadczenia życiowego jest jak najbardziej do pogodzenia z możliwością równoczesnego podjęcia pracy, co najmniej w niepełnym wymiarze czasowym, co wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. R.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższa decyzję, zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.: zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaniem przez niego opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia; zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącego nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego.

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad matką, oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a pogorszającym się stanem zdrowia jego matki, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zobowiązane organów obydwu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, a także o zasądzenie kosztów postepowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej - p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez sąd kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art.145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką – T.S. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W myśl art. 17 ust. 1 u. ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2)opiekunowi faktycznemu dziecka,

3)osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że z tytułu opieki nad matką skarżący należy do kręgu osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, które mogą ubiegać się o przyznanie prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2016 r. T.S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, w orzeczeniu stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] marca 2016 r., wskazano, że zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7).

W tym miejscu należy podnieść, że Sąd podziela stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji w kwestii interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r., który to przepis uzależnia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a który stanowił podstawę odmowy przyznania świadczenia przez organ I instancji. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego, powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Stosując wskazany wyżej sposób wykładni w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy stwierdzić, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Pogląd ten jest w orzecznictwie sądowym uznany, na co wskazują m.in. przywołane w decyzji orzeczenia sądów administracyjnych.

W tym stanie sprawy prawidłowo organ odwoławczy orzekł z pominięciem niekonstytucyjnej części art. 17 u.ś.r., czyli ust. 1b tego przepisu. W sprawie zagadnieniem spornym pozostawała natomiast kwestia spełnienia przez stronę kolejnej przesłanki od której ustawa uzależnia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jest nią zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą opieki. W orzecznictwie sądowym konsekwentnie podkreśla się, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki na osoba bliską, która jej wymaga (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 3946/18).

Analizując sprawę pod kątem spełnienia omawianej tu przesłanki z art. 17 ust. 1 należy wskazać, iż dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 3946/18 i 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19). Sprawowanie opieki w odpowiednim zakresie może być okolicznością badaną przy ocenie spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże owa "odpowiedniość" ("adekwatność") do potrzeb osoby niepełnosprawnej odnoszona jest zasadniczo do wskazań wynikających z orzeczenia o niepełnosprawności. Legalna definicja pojęcia znacznego stopnia niepełnosprawności zawarta jest w art. 3 pkt 21 u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 21a u.ś.r. znaczny stopniu niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z kolei przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573, z późn. zm.) stanowi, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Z przytoczonych powyżej przepisów art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 21 u.ś.r. wynikają dwa zasadnicze wnioski. A mianowicie, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Drugą zaś przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja (lub powstrzymanie się) od zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej (permanentnej) opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2820/13, Baza NSA).

Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpoznawane sprawy przyjdzie zauważyć, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, aby rozmiar faktycznie sprawowanej opieki nad matką był tego rodzaju, aby uniemożliwiał skarżącemu podjęcie zatrudnienia, a zatem aby ziściła się przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z akt sprawy, w szczególności z wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu [...] marca 2022 r. - wynika, że opieka skarżącego nad matką polega na tym, iż skarżący raz na 3 - 4 dni robi zakupy, myje okna, upina firany, sprząta. Matka skarżącego porusza się samodzielnie, rzadko wychodzi do sklepu, robi obiady, niekiedy pomaga jej w tym skarżący. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach sprawy dokonana przez organ ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie narusza przepisów prawa materialnego. Ma oparcie w stanie faktycznym sprawy stanowisko organu zgodnie z którym ze względu na rozmiar sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką, nie jest to opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., bowiem nie uniemożliwia ona skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Czynności wykonywane przez skarżącego nie mają charakteru czynności opiekuńczych nad osobą niepełnosprawną, które ze względu na ich rozmiar uniemożliwiają podjęcie pracy. Dodać należy, że w toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów, bądź też nie podważył w inny sposób powyższych ustaleń co do zakresu sprawowanej opieki nad matką, a zatem nie wykazał związku pomiędzy sprawowaną opieka a niepodjęciem zatrudnienia, w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Jako chybiony należy uznać zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy. Jak wyżej podniesiono istotne dla sprawy okoliczności stanu faktycznego zostały ustalone na podstawie wywiadu środowiskowego, w którym utrwalono treść oświadczeń złożonych przez skarżącego oraz T.S. Wywiad ten został przez stronę podpisany bez uwag.

Z tych też względów stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznać należy za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.