Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 855/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. S. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2019 r. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm). przez nieudzielanie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynęło pismo A. S. "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej" z prośbą o odpowiedź, w trybie dostępu do informacji publicznej, na zawarte w piśmie cztery pytania dotyczące procedur medycznych [...]. Pierwsze z nich dotyczyło rozróżnienia procedur związanych z [...] (pyt.: "Czy w klasyfikacji procedur medycznych [...] zaliczane do katalogu zabiegów chirurgicznych "[...]" ([...]) jest tożsame z założeniem/wymianą jedynie [...] do istniejącej/wytworzonej już wcześniej [...]?"). Trzy kolejne pytania dotyczyły wskazania na czym polegają procedury medyczne o numerach: [...], z podaniem źródła udzielonych informacji.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. (nr [...]) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ udzielił odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie nr 1, wskazując, że spośród dostępnych procedur medycznych według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych [...] można wyróżnić procedurę [...] tj. [...] oraz procedurę [...] tj. [...]; wśród procedury [...] nie występuje procedura, która odpowiadałaby zabiegowi łączonemu wytworzenie [...] tj. [...]. Natomiast w zakresie pytań skarżącej zawartych w pkt 2 - 4 jej pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r. - poinformował, że udzielenie informacji na temat interpretacji procedur [...] według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych bądź ocena ekwiwalentności świadczeń nie leży we właściwości [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wskazał również, że w ww. kwestiach wypowiedzieć się może np. konsultant krajowy w dziedzinie [...], jak i właściwe towarzystwa naukowe. Ww. pismo zostało odebrane przez skarżącą w dniu 9 września 2019 r. (bezsporne).

Pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżąca ponownie zwróciła się w trybie dostępu do informacji publicznej o udzielenie ww. informacji na temat procedur [...] oraz kodów przypisanych do poszczególnych procedur.

Pismo to zawierało ponadto wniosek o doręczenie dokumentów z postępowania wyjaśniającego prowadzonego na skutek zgłoszenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r., które to dokumenty stanowiły podstawę stanowiska [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zajętego w ww. postępowaniu i przedstawionego skarżącej w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. Organ wskazał, iż żądane dokumenty stanowiły korespondencję prowadzoną przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ zarówno ze świadczeniodawcą (Samodzielnym Publicznym Szpitalem Klinicznym im. prof. [...] w [...]), jak i korespondencję wewnętrzną prowadzoną na okoliczność świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych M. S. - synowi skarżącej, których udzielenie skarżąca zakwestionowała w "Zgłoszeniu nieprawidłowości wykazanych w systemie Zintegrowany Informator Pacjenta w zakresie udzielonych świadczeń medycznych" z dnia [...] marca 2019r.

Odpowiadając na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] września 2019 r. (nr [...];[...]) organ ponownie wskazał, iż [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie jest uprawniony do definiowania poszczególnych procedur medycznych. Udzielił ponadto informacji na temat stosowania procedur [...] z rozdziału [...] oraz kodów [...] o początkowych numerach [...]. Przedmiotowe pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącej w dniu 14 października 2019 r. (bezsporne).

A. S. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2019 r. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm). przez nieudzielanie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.

Skarżąca wnosiła o zobowiązanie Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Dnia [...] września 2019 r. skarżąca wniosła o udzielenie informacji publicznej. Podnosiła, iż pismem z dnia [...] września 2019 r. organ udzielił jedynie częściowej odpowiedzi. Pomimo ponownego, przedsądowego wezwania z dnia [...] października 2019 r. organ nadal pozostaje w bezczynności. Nie udzielono odpowiedzi oraz nie wydano decyzji odmownej.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

W niniejszej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p. nie był kwestionowany. Adresat wniosku, jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś wnioskowane informacje (wymienione wyżej dokumenty) posiadają walor informacji publicznej stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.

Kwestia sporna dotyczy prawidłowości działania podjętego przez organ w następstwie skierowania przez skarżącego wniosku z dnia [...] września 2019 r.

Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z u.d.i.p. adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej może: (1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość jej udostępnienia określone w art. 5 u.d.i.p.; podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); (2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); (3) odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; (5) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że organ winien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Nie dotyczy to jednak wydania decyzji administracyjnej w przypadkach, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bowiem do decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w tym przepisy dotyczące załatwiania spraw), z wyjątkami przewidzianymi w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.

W niniejszej sprawie pismem z dnia [...] września 2019 r. organ udzielił odpowiedzi na zadane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2019r. pytanie numer jeden. Natomiast w zakresie pytań zawartych w pkt 2 - 4 pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r. - poinformował, że udzielenie informacji na temat interpretacji procedur [...] według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych bądź ocena ekwiwalentności świadczeń nie leży we właściwości [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wskazał również, że w ww. kwestiach wypowiedzieć się może np. konsultant krajowy w dziedzinie [...], jak i właściwe towarzystwa naukowe.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżąca ponownie zwróciła się w trybie dostępu do informacji publicznej o udzielenie ww. informacji na temat procedur [...] oraz kodów przypisanych do poszczególnych procedur. Pismo to zawierało ponadto wniosek o doręczenie dokumentów z postępowania wyjaśniającego prowadzonego na skutek zgłoszenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r., które to dokumenty stanowiły podstawę stanowiska [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zajętego w ww. postępowaniu i przedstawionego skarżącej w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r.

Odpowiadając na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] września 2019 r. organ ponownie wskazał, iż [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie jest uprawniony do definiowania poszczególnych procedur medycznych. Udzielił ponadto informacji na temat stosowania procedur [...] z rozdziału [...] oraz kodów [...] o początkowych numerach [...]. Organ wskazał, iż procedury z rozdziału [...] są procedurami zabiegowymi, przebiegającymi z naruszeniem [...]. Wszystkie procedury zaś, dotyczące wymiany nie naruszają [...] ciała, korzystając z [...] wytworzonych w wyniku realizacji procedur zabiegowych, tak więc wytworzenie [...] ([...]) nie jest tożsame z wymianą [...] (rozdział [...] nieoperacyjna wymiana, z procedurami odpowiednio od [...] do [...]).[...] to procedura zbliżona w swojej idei do [...]. Nacięcie wykonywane jest jednak nie w obrębie [...], ale bezpośrednio w obrębie [...] ([...]). Kod o numerze [...] odpowiada rozdziałowi, na który składa się pięć różnych procedur, przebiegających bez naruszenia [...]: [...] wymiana [...],[...] wymiana [...], [...] wymiana [...],[...] wymiana [...], [...] wymiana [...] Kod [...] jest procedurą, polegającą na wymianie [...], założonej do już istniejącej [...], wytworzonej podczas wcześniejszej wizyty/hospitalizacji pacjenta. W przedmiocie żądania z punktu 5 wniosku organ wskazał, iż dokumenty te stanowiły korespondencję prowadzoną przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ zarówno ze świadczeniodawcą (Samodzielnym Publicznym Szpitalem Klinicznym im. prof. [...] w [...]), jak i korespondencję wewnętrzną prowadzoną na okoliczność świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych M. S. - synowi skarżącej, których udzielenie skarżąca zakwestionowała w "Zgłoszeniu nieprawidłowości wykazanych w systemie Zintegrowany Informator Pacjenta w zakresie udzielonych świadczeń medycznych" z dnia [...] marca 2019r.

Przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. ustanawia zasadę, zgodnie z którą do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w ich posiadaniu. Przesłanką zaistnienia obowiązku udostępnienia informacji jest więc określony stan faktyczny, tj. posiadanie żądanej informacji przez podmiot zobowiązany. Oznacza to, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest zwolniony z obowiązku jej udzielenia w przypadku, gdy nie dysponuje żądaną informacją publiczną. Jednakże aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on zobowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Wystarczające jest pisemne poinformowanie wnioskodawcy o fakcie nieposiadania danej informacji publicznej oraz o wskazaniu przyczyn takiego stanu rzeczy, co uwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 259; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1557/09, publ. LEX nr 1264573; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Po 248/14, publ. LEX nr 1492739).

W przedmiotowej sprawie organ udzielił informacji zgodnie ze stanem zasobów oraz wiedzą w tym przedmiocie. Ponadto organ wskazał do jakiej instytucji skarżąca może się zwrócić w sytuacji gdyby zakres udzielonej informacji uznała za niewystarczający. Konkludując Sąd stwierdza, że skoro organ nie posiadał w swoich zasobach żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym skarżącą oraz ewentualnie wskazać podmiot, który taką informacją faktycznie dysponuje. Jak wynika z akt sprawy organ terminowo i prawidłowo zrealizował powyższe obowiązki. Tym samym brak było faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi i uznania zarzutu bezczynności organu za uzasadniony.

W zakresie żądanych informacji w pkt 5 wniosku należy wskazać, iż dotyczyły one sprawy własnej skarżącej. Dokumentacja, o której udostępnienie wnosiła skarżąca, stanowi korespondencję w indywidualnej sprawie zainicjowanej przez ww. i dotyczy świadczeń udzielonych synowi skarżącej. Tymczasem u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego a nie jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów osoby, która pismo to składa (tak też NSA w wyroku z dnia 27 maja 2020r., I OSK 16501/19). Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z 20 września 2018r. sygn. akt I OSK 1359/18, z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12, z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09, z 7 marca 2012 r., I OSK 2265/11, z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2231/12, z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1500/12 i z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1284/11). Strona danego postępowania, także zakończonego czy przyszłego, nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania, lub dowodów w sprawie na poparcie swojego stanowiska - w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów m.in. Kodeksu postępowania administracyjnego lub Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Skoro zatem treść wniosku, datowanego na dzień [...] września 2019r. w zakresie punktu 5 wprost odnosi się informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby składającej wniosek (skarżącej reprezentującej syna) o udostępnienie informacji publicznej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to skarga na bezczynność i z tej przyczyny nie mogła być uwzględniona.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.