Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 710/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Zielińska, Sędziowie NSA M. Dałkowska-Szary, K. Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant M. Igielska, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. S., M. C. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie Uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...].08.1999 r. M. C. i W. S. dokonali zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki O., rok produkcji 1998, nr nadwozia [...], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu (JDA SAD nr [...]). Do zgłoszenia celnego importer załączył m.in. fakturę z dnia [...].08.1999r., określającą cenę sprzedaży w/w samochodu na kwotę 6.000 DEM, oraz deklarację wartości celnej. Zgłoszenie celne jako opowiadające wymogom formalnym określonym w art.64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego zostało przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. przyjęte , co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną. Wartość celną importowanego towaru ustalono w oparciu o dokumenty załączone do zgłoszenia celnego.

W dniu [...].07.2001 r. Biuro Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej GUC pismem nr [...] z dnia [...].07.2001r. zwróciło się z prośbą do n. władz celnych o weryfikację autentyczności formalnej i materialnej m.in. także faktury przedstawionej przez skarżących. Przy piśmie nr [...] z dnia [...].10.2001r. Biuro Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej GUC przekazało wyniki zagranicznej weryfikacji faktury z dnia [...].08.1999r. załączonej do odprawy celnej samochodu O.. Biuro podało, iż z raportu Śledczego Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...].09.2001 r. wynika, iż faktura z dnia [...].08.1999r. wystawiona przez firmę A. H. z S. została sfałszowana.

W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2002r. wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej zaimportowanego towaru. Decyzją z dnia [...].07.2002 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz wymiaru cła i ustalił wartość celną przedmiotowego towaru na kwotę 11.215,07 DEM. Naczelnik wartość celną ustalił kierując się metodą "ostatniej szansy" ( art. 29 Kodeksu celnego ) w oparciu o ceny podane w miesięczniku I. Część A z lipca 1999 r.

W wyniku rozpoznania odwołania M. C. i W. S. od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...].01.2003 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego i w tym zakresie ustalił wartość celna towaru na kwotę 9.037,90 DEM . W pozostałej części zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Organ II instancji, uznając za zasadne zakwestionowanie wiarygodności przedstawionej przez skarżących faktury opiewającej na kwotę 6.000 DEM oraz przyjętą przez organ I instancji metodę ustalania wartości celnej, uznał że przyjętą przez Urząd Skarbowy cenę wyjściową należy skorygować, gdyż samochód został sprowadzony jako uszkodzony. Sporządzona na wniosek strony opinia techniczna z dnia [...].08.1999 r. ustalała zakres tych uszkodzeń na poziomie 18% w stosunku do auta nieuszkodzonego. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej dokonał ponownego określenia wartości celnej. Skorygował "in plus" wartość samochodu biorąc pod uwagę przebieg samochodu poniżej normatywnego (o 2,4% ), a następnie tak ustaloną wartość pomniejszył o 18% z tytułu uszkodzeń.

Zdaniem Dyrektora organ celny pierwszej instancji miał prawo do omowy wiarygodności podanej w fakturze ceny transakcyjnej, gdyż wyliczona w dalszym postępowaniu cena odbiegała ok. 50% od ceny w niej podanej. Nadto organ II instancji wskazał, że strona co prawda kwestionowała fakt określenia przedmiotowej faktury jako fałszywej i w związku z powyższym uważała za zasadne przeprowadzenie dodatkowego postępowania, to jednak brak jest podstaw do prowadzenia postępowania we wnioskowanym zakresie. Jego zdaniem ustalenia n. służb celnych zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa tam obowiązującego, a nadto odmowa wiarygodności faktury okazała się zasadna z uwagi na znacznie zaniżoną cenę samochodu .

Od powyższego rozstrzygnięcia W. S. i M. C. wnieśli skargę do NSA. Wskazali na naruszenie przepisów art. 121,122,124, 180 § 1, 187 § 1, 188, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 7,24 § 1, 65 § 5 Kodeksu celnego , a nadto art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 3 Ustawy o języku polskim. Zarzuty skarżących sprowadzały się w pierwszym rzędzie do zakwestionowania przesłanek, na podstawie których organy I i II instancji odmówiły wiarygodności dołączonej przez nich do zgłoszenia celnego faktury. Ich zdaniem organy nie miały podstaw do ustalenia jedynie na podstawie lakonicznej informacji , iż powyższa faktura jest sfałszowana, a zgłoszone przez nich wnioski dowodowe zmierzające do weryfikacji tej informacji zostały oddalone jedynie z bardzo lakonicznym uzasadnieniem. Nadto wskazali, że organy celne wbrew kolejnemu ich wnioskowi nie dokonały tłumaczenia otrzymanej od niemieckich władz celnych informacji, która w ich przekonaniu nie może mieć żadnej wartości dowodowej. Zdaniem skarżących organy celne nieprawidłowo zastosowały metodę wyceny z art. 29 kodeksu celnego, podczas gdy ich zdaniem możliwe było zastosowanie metod przewidzianych w art. 25-28 – stosownie do dyrektywy zawartej w art. 24 kodeksu celnego. Na koniec zakwestionowali prawidłowość naliczenia odsetek wyrównawczych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ) na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest niezasadna, aczkolwiek należy stwierdzić, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Należy zgodzić się ze skarżącymi, że informacja uzyskana od n. organów administracji celnej jest niezwykle lakoniczna i nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości dokonanych przez te organy ustaleń. Słusznie wskazują skarżący, że firma od której auto zostało kupione może mieć powody, aby fałszować swoją dokumentację księgową i wpisywać inną cenę niż faktycznie zapłacona przez kupujących. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podnosi, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przy współpracy n. służb celnych na podstawie Protokołu nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polska, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. Nr 11 z 1994 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z nim, na prośbę władz celnych występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc prowadzą dochodzenia, wykrywają naruszenia ustawodawstwa celnego, dostarczają wszystkich stosownych informacji umożliwiających właściwe stosowanie tego ustawodawstwa. Natomiast wyniki dochodzenia przekazywane są w formie w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych i mogą być dowodem w postępowaniu sądowym.

Jednak, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powyższe zapisy nie świadczą o tym, że informacje uzyskane od władz celnych N. nie podlegają kontroli i ocenie w toku postępowań przewidzianych prawem polskim. Ustalenia te nie są wiążące, a jeżeli otrzymana przez polskie organy celne informacja sprowadza się do lapidarnego sformułowania, że faktura została sfałszowana, to polskie organy celne i sądy nie są w stanie skontrolować na podstawie jakich dowodów została podjęta taka konkluzja. Zgodnie z art. 8 Protokołu nr 6 wyniki dochodzeń winny być przekazane w formie sprawozdań, uwierzytelnionych kopii dokumentów itp. Dołączenie do sprawozdania faktury, która została odnaleziona w dokumentacji n. sprzedawcy, pozwoliłaby na ocenę prawidłowości stwierdzeń zawartych w sprawozdaniu. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż rachunek przedstawiony przez skarżących nie jest opatrzony żadnym kolejnym numerem. Co prawda z pisma Biura Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej Głównego Urzędu Ceł z [...].07.2001 r. wynika, że n. firmy nie są zobowiązane do opatrywania wystawianych przez siebie rachunków bieżącymi numerami to jednak stwierdzenie, że rachunek znajdujący się w dokumentacji firmy sprzedającej takim numerem jest opatrzony podważałby autentyczność dokumentu, którym posłużyli się skarżący.

Jednak, naruszenie w opisany powyżej sposób przepisów procedury nie miało o tyle wpływu na wynik sprawy, że ostatecznie decyzja o ustaleniu w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego wartości celnej sprowadzonego przez skarżących na polski obszar celny samochodu odpowiada prawu. Organy celne w wyniku przeprowadzonego badania wartości samochodu miały prawo zakwestionować – w oparciu o te ustalenia – wartość transakcyjną. Zgodnie z art. 23 § 7 kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, musi być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej), informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny) ( por. wyrok NSA z 7.04.2003r. sygn. akt V SA 2019/02 M. Prawn. 2003/10/435 ).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy celne taki dowód przeprowadziły. W oparciu o poziom cen obowiązujący w chwili dokonywania zgłoszenia celnego na rynku polskim, a więc w oparciu o metodę przewidzianą w art. 29 Kodeksu celnego, ustalono że cena rynkowa pojazdu jest o blisko 50% wyższa od deklarowanej jako transakcyjna. Co prawda strona skarżąca kwestionowała również przyjętą metodę wyceny, to jednak metoda tzw. "ostatniej szansy" jest powszechnie akceptowaną metodą ustalania wartości celnej w przypadku importu samochodów używanych. Wycena ta została dokonana zgodnie z propozycjami zawartymi w Studium 1.1 - Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych zawartych w Wyjaśnieniach dotyczących wartości celnej będących załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.09.1999 r. ( Dz.U. Nr 80 poz. 908 ). Organ celny II instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił zastosowaną metodę i Sąd podziela to stanowisko w całości. Należy przy tym zwrócić uwagę, że stopień uszkodzenia samochodu został ustalony zgodnie z przedłożoną przez skarżących oceną techniczną. Biorąc więc pod uwagę wszystkie te omówione wyżej elementy : brak opatrzenia dowodu zakupu żadnymi numerami księgowymi, informację n. władz celnych oraz wynik ustalenia ceny metodą z art. 29 Kodeksu celnego należy stwierdzić, że organy celne miały pełne prawo do odmowy uznania przedstawionej przez skarżących wartości transakcyjnej jako wartości celnej.

Również pozostałe zarzuty skarżących nie mogą być uznane za zasadne. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 65§ 4 Kodeksu celnego, gdyż decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe została przez organ I instancji wydana z zachowaniem trzyletniego terminu , o którym mowa w § 5 tegoż artykułu, zaś organ II instancji weryfikował tylko – na korzyść strony – wartość celną ustaloną przez organ I instancji. Nietrafne jest stanowisko skarżących , że termin trzyletni liczony od dnia zgłoszenia celnego odnosi się także do rejestracji długu celnego. Termin ten biegnie od dnia powstania długu celnego, tzn. od dnia w którym została wydana decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził także, aby w toku postępowania doszło do naruszenia ustawy o języku polskim. Informacje uzyskane od n. organów celnych zostały zawarte w dokumencie sporządzonym w języku polskim.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 20.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.