Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1439/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6, art.7, art. 8, art. 10, art. 77 art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 3 i pkt 9, art.61 w zw. z art. 66 ust.1 pkt 1, ust.2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a i  lit. c w zw. z art.135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2017 r. sprawy ze skarg "W." Spółka Akcyjna w [...] oraz "T." S.A. w [...] na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących "W." Spółka Akcyjna w [...] oraz "T." S.A. w [...] kwoty po 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – Powiat [...], decyzją nr [...] z 22 czerwca 2016 roku, znak [...] nakazał "T." S.A. z siedzibą w [...] , dalej "T." - jako właścicielowi prowadzącemu eksploatację sieci elektroenergetycznej, w której skład wchodzi stacja transformatorowa nr [...] usytuowana na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...] stanowiąca budowlę złożoną z elementów konstrukcyjnych, urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. budowli - stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] /ul. [...] w [...], poprzez:

1. Wymianę istniejących 2 szt. transformatorów olejowych 15/0,4 kV na transformatory suche w izolacji żywicznej o tej samej mocy znamionowej – z wymuszonym układem chłodzenia;

2. Usunięcie występujących usterek w zakresie bezpieczeństwa pożarowego poprzez:

a. obudowanie konstrukcji więźby dachowej materiałami niepalnymi wraz z połacią w zakresie strychu ponad komorami gdzie zainstalowane są urządzenia elektroenergetyczne;

b. obudowanie materiałami niepalnymi drewnianego okapu zwiększającego zakres żelbetowego podcienia stanowiącego wejście do pomieszczeń stacji;

c. wymianę 5 szt. drzwi do komór stacji transformatorowej na drzwi o klasie odporności ogniowej odpowiadającej klasie 1 (odporności ogniowej 1 godziny) zgodnie z § 202 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, zapewniających właściwą wentylację komór stacji.

Z uwagi na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, których zagrożenie zostało wskazane w Opinii biegłego sądowego J. B. opracowanej na zlecenie Komisariatu Policji [...] w [...] oraz w Opinii [...] biegłego w zakresie pożarnictwa mgr inż. L. S. z dnia [...] listopada 2015 r. - niniejszej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Jednocześnie organ zarządził, że do wykonania obowiązku należy przystąpić natychmiastowo, a nakazane roboty wykonać do 31 sierpnia 2016 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290), dalej "P.b." oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz.23), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że decyzją nr [...] z 26 czerwca 2015 r. znak: [...] nakazał "T." usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowych urządzeń elektroenergetycznych – transformatorów, stanowiących część sieci energetycznej znajdującej się w stacji transformatorowej usytuowanej na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...], poprzez: wymianę istniejących 2 szt. transformatorów olejowych 15/0,4 kV na transformatory suche w izolacji żywicznej o tej samej mocy znamionowej.

Od powyższej decyzji strony złożyły odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Po rozpatrzeniu ww. odwołań [...] WINB decyzją nr [...] z 28 września 2015 r. znak: [...] uchylił skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał na przedwczesne wydanie ww. decyzji z uwagi na występujące rozbieżności w opiniach i ocenach technicznych wydanych w zakresie przedmiotowej stacji transformatorowej. [...]WINB wskazał ponadto na konieczność uwzględnienia zapadłych wyroków WSA w Krakowie dotyczących wydanych decyzji [...]WINB i PINB w przedmiocie ww. stacji transformatorowej. Na powyższą decyzję [...] WINB została złożona skarga do WSA w Krakowie.

Dalej organ wskazał, że przed organem nadzoru budowlanego poza niniejszym postępowaniem znak: [...] toczą się następujące odrębne postępowania administracyjne:

- znak: [...] w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego sieci energetycznej w zakresie stacji trafo, które jest prowadzone po decyzji [...] WINB w [...] nr [...] z 24 grudnia 2014 r. uchylającej decyzję PINB nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i wyroku WSA w Krakowie z 7 maja 2015 r. sygn. II SA/Kr 317/15 - oddalającym skargę na ww. decyzję [...] WINB.

- znak: [...] w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku stacji transformatorowej nr [...], które prowadzone jest po decyzji [...]WINB w [...] nr [...] z 24 grudnia 2014 r. - uchylającej decyzję PINB nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i wyroku WSA w Krakowie z 7 maja 2015 r., sygn. II SA/Kr 317/15 - oddalającym skargę na ww. decyzję [...] WINB.

Organ podał, że zapadłe w niniejszych sprawach prawomocne wyroki WSA zawierają wskazania kierowane do organu I instancji, a dotyczące właściwego określenia przedmiotu prowadzonych postępowań oraz podmiotów będących adresatami obowiązków nakładanych w drodze decyzji. PINB zobligowany wyżej powołanym wyrokami WSA oraz wskazaniami organu II instancji nadzoru budowlanego dokonał ponownej kwalifikacji przedmiotu niniejszego postępowania prowadzonego pod znakiem: [...] , a następnie zawiadomieniem z 6 października 2015 r. poinformował strony o prowadzeniu postępowania w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...] stanowiącej budowlę złożoną z elementów konstrukcyjnych i urządzeń i instalacji elektroenergetycznych – mogących spowodować zagrożenie życiu lub zdrowia ludzkiego, bezpieczeństwa mienia i środowiska.

Do akt niniejszego postępowania włączono akta postępowań znak: [...] oraz [...].

Do akt niniejszej sprawy załączono kolejne opinie dotyczące stanu technicznego przedmiotowej stacji transformatorowej sporządzone przez mgr inż. T. M. oraz mgr inż. W. O. w październiku 2015 r.

Ww. opinie stanowią polemikę z wnioskami opinii biegłego sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] – J. B. (uprzednio przedłożonej do akt sprawy). Autorzy ww. opinii negują większość ustaleń opinii biegłego wskazując na błędy formalne i merytoryczne. W aktach niniejszej sprawy znajduje się również kserokopia opinii biegłego sądowego w zakresie pożarnictwa przy Sądzie Okręgowym w [...] mgr inż. L. S. z listopada 2015 r.

Pismem z 9 czerwca 2016 r. Prokuratura Rejonowa [...] przekazała opinię z [...] maja 2016 r. sporządzoną w Katedrze Energoelektryki Politechniki [...] przez dr inż. Z. O. W opinii tej wskazano, iż ze względu na czas eksploatacji przedmiotowych transformatorów ich zużycie może stwarzać bezpośrednie zagrożenie pożarowe. Jednocześnie określono możliwości rozwiązania nieprawidłowości poprzez przebudowę i modernizację stacji łącznie z wymianą transformatorów na suche nowej generacji lub zmianę lokalizacji stacji transformatorowej.

Upoważnieni przedstawiciele PINB w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzili czynności kontrolne na terenie posesji przy ul. [...] / ul[...] w [...] . W toku czynności stwierdzono w jednej z komór transformatorowych widoczny niewielki wyciek i zawilgocenie transformatora olejem. Ponadto widoczne do wysokości około 90 cm zawilgocenie ściany zewnętrznej sąsiadującej z nieruchomości położoną przy ul. [...] w [...] . W trakcie czynności obecni przedstawiciele "T." po wyłączeniu zasilania transformatorów dokonali pomiarów izolacji transformatorów oraz sprawdzono poziom oleju w obydwóch transformatorach wraz z dokonaniem badań termowizyjnych.

W dniu 23 maja 2016 r. do PINB przedłożono dokumenty z wykonanych w dniu [...] kwietnia 2016 r. sprawdzeń:

- protokół nr [...] z pomiarów transformatora SN/nN dotyczący pomiarów rezystancji z oceną kwalifikującą urządzenia do eksploatacji;

- protokół nr [...] z badań termowizyjnych z brakiem wskazania elementów, na których wystąpiło nadmierne wydzielanie ciepła.

Po analizie ww. opinii i ekspertyz technicznych organ stwierdził, że autorzy większości przywołanych opracowań wskazują na mogący wystąpić stan zagrożenia bezpieczeństwa, w szczególności w aspekcie bezpieczeństwa pożarowego.

Dalej organ stwierdził, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Organ wskazał, że kolejność przesłanek wymienionych w art. 66 pkt 1-4 P.b. nie jest przypadkowa, a organ nadzoru budowlanego w takiej kolejności winien doprowadzać obiekty do stanu zgodnego z prawem - najpierw w zakresie usunięcia zagrożeń. Organ podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 P.b. mają charakter związany.

Zakres koniecznych do wykonania robót budowlanych, mających na celu wyeliminowanie stanu zagrożenia bezpieczeństwa, organ ustalił na podstawie opinii i ekspertyz zalegających w aktach. Pomimo występujących ww. opracowaniach rozbieżności w ocenie aktualnego stanu technicznego przedmiotowej stacji transformatorowej organ podkreślił, że większość tych opinii, w szczególności najaktualniejsze, wskazuje na możliwość usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez wymianę istniejących transformatorów olejowych na transformatory suche. Rozwiązanie to jest rekomendowane ze względu na zużycie eksploatacyjne istniejących urządzeń, jak i jako eliminujące ewentualne zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego i środowiska, związane z hipotetyczną możliwością wystąpienia awarii i wycieku oleju.

Za uzasadnione organ uznał również nakazanie robót w zakresie wykonania zabezpieczenia przeciwpożarowego istniejącej konstrukcji i elementów budynku stacji transformatorowej stanowiącej obudowę dla zamontowanych w niej urządzeń elektroenergetycznych.

Organ powołał się na opinię biegłego w zakresie pożarnictwa mgr inż. L. S. określającą, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące w chwili budowy stacji transformatorowej, a więc zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r., nr 17, poz. 62 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 1980 r.".

Za ww. opracowaniem organ uznał, że obydwa budynki (hotelu i stacji transformatorowej) należy zakwalifikować do III kategorii, opisał wymagane klasy odporności ogniowej, główne elementy konstrukcyjne (ściany, słupy, podciągi, ramy) oraz stropy, ściany działowe i osłonowe, stropodachy, tarasy, konstrukcja dachu, oddzielenia przeciwpożarowe, elementy nośne i przekrycia stropów, niepalne zamknięcia otworów.

Dalej wskazano, że drzwi do budynku stacji transformatorowej nie spełniają klasy odporności ogniowej zarówno w odniesieniu do elementów budynku, jak również w odniesieniu do oddzieleń przeciwpożarowych, otwory wentylacyjne w drzwiach wejściowych do stacji nie spełniają wymagań w zakresie klasy odporności ogniowej, drewniana konstrukcja nośna dachu nie posiada wymaganej odporności ogniowej.

Jako główny wniosek z ww. opinii organ wskazał: "na chwilę obecną pozostawienie budynku w obecnej lokalizacji jest możliwe po usunięciu występujących usterek w zakresie bezpieczeństwa pożarowego".

Określenie adresata niniejszej decyzji organ uzasadnił faktem, że jest on właścicielem i dysponentem sieci energetycznej, w której skład jako całości techniczno-użytkowej wchodzi stacja transformatorowa stanowiąca budowlę. Podkreślił, że począwszy od protokołu przekazania z 1990 r. poprzez umowę dzierżawy z 2004 r. przedmiotem przekazania była część nieruchomości, na której znajduje się stacja transformatorowa nr [...] - nie zaś wyłącznie urządzenia elektroenergetyczne. Nadto jedyne czynności faktyczne związane z utrzymaniem i użytkowaniem przedmiotowej stacji transformatorowej, ze względu na ograniczony dostęp oraz możliwość dokonywania czynności jedynie przez uprawnione osoby, podejmuje dysponent sieci elektroenergetycznej, tj. "T.".

Ze względu na konstrukcję ww. obiektu, tj. wykonane przegłębienia stanowiące kanały - misy olejowe organ uznał, że konstrukcja tego obiektu stanowi obudowę dla zamontowanych w nim urządzeń elektroenergetycznych, wobec czego stanowią one całość techniczno-użytkową. Organ dodał ponadto, że obiekt ten nie pełni żadnej innej funkcji, nie sposób uznać więc tej stacji transformatorowej jako wnętrzowej wbudowanej w budynek.

Organ przywołał orzeczenia sądów administracyjnych wskazując, że stacje transformatorowe są urządzeniami wchodzącymi w skład budowli jako całości użytkowo-technicznej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: "W." S.A. w [...], dalej "W." oraz "T." S.A. w [...], dalej "T."

"W". wniósł o uchylenie nakazów i nakazanie niezwłocznego wyłączenia stacji. Podniósł m.in., że stacja trafo nr [...] to stacja wkomponowana (t.j. wbudowana w budynek) i nie stanowi budowli. Przedmiotowy obiekt, w związku z położeniem w ścisłej zabudowie śródmiejskiej ([...] ), posiada wspólne ściany z pomieszczeniem śmietnika oraz z budynkiem przy ul. [...] w [...] . Podniósł, że 20 lutego 1990 r. przekazano do użytkowania stację transformatorową i dwie linie kablowe, nie przekazano natomiast stacji transformatorowej przedsiębiorstwu przesyłowemu.

Podniesiono też konieczność zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenie z 2002 r.". Wskazano, że decyzja nr [...] nie tylko nie eliminuje zagrożenia, ale de facto utrwala istniejący stan zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego.

"W." zarzucił też, że wykonanie nakazów objętych treścią zaskarżonej decyzji skutkować będzie zmianą parametrów użytkowych i technicznych obiektu, a tym samym przebudową obiektu budowlanego, organ winien był zatem sprawdzić, czy wskutek wykonania przedmiotowych nakazów, obiekt stacji trafo nr [...] będzie spełniał obowiązujące przepisy, czego zaniechał.

Z kolei "T." w swoim odwołaniu zarzucił m.in., że obiekt będący przedmiotem postępowania nigdy nie stanowił własności "T." ani nie jest objęty jego zarządem. Podniósł, że jego pracownicy nie są dopuszczani do stacji trafo przez "W." Wskazał, że przepisy rozporządzenia z 1980 r. nie mają zastosowania do budowli. Zarzucił, że organ powołał opinię J. B., która została uznana za niepełną i niejasną przez Prokuratora. Podniósł zbyt krótki termin, wyznaczony przez organ, do realizacji nakazów.

Obszerne uzasadnienia obu odwołań zostały powtórzone w skargach do Sądu i zostaną przedstawione poniżej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia 15 września 2016 roku, znak [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 i art. 10 § 2 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b. uchylił skarżoną decyzję w części dotyczącej:

- nakazu wymiany cyt.: "5 szt. drzwi do komór stacji transformatorowej na drzwi o klasie odporności ogniowej odpowiadającej klasie 1 (odporności ogniowej 1 godziny) zgodnie z § 202 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, zapewniających właściwą wentylację komór stacji",

- terminu wykonania nałożonego obowiązku,

i w tym zakresie:

- nakazał wymianę 4 szt. drzwi do komór stacji transformatorowej na drzwi o klasie odporności ogniowej odpowiadającej klasie 1 (odporności ogniowej 1 godziny) zgodnie z § 202 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, zapewniających właściwą wentylację komór stacji,

- wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 listopada 2016 r.,

a w pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że jak opisano w protokole z oględzin z [...] kwietnia 2016 r. "od strony podwórka budynku [...] położonego przy ul. [...] / ul. [...] w [...] zlokalizowana jest stacja transformatorowa. Obiekt w którym zlokalizowana jest stacja transformatorowa jest obiektem parterowym, dach jednospadowy kryty blachą, ściany murowane z cegły więźba dachowa drewniana. Przedmiotowy obiekt składa się z 4 pomieszczeń: rozdzielni średniego napięcia, rozdzielni niskiego napięcia i dwóch komór transformatorów. Drzwi wejściowe do ww. pomieszczeń z blachy stalowej, zabezpieczone antykorozyjnie farbą (...)".

Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że konstrukcja tego obiektu stanowi obudowę dla zamontowanych w nim urządzeń. Wobec powyższego powyższy budynek wraz z zamontowanymi w nim urządzeniami należy uznać za całość techniczno-użytkową. Obiekt ten nie pełni żadnej innej funkcji, wobec powyższego nie można uznać tej stacji transformatorowej jako wbudowanej w budynek.

Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje przyjęty pogląd, że jeżeli obudowa stacji transformatorowej stanowi integralną część tej stacji, w której mieszczą się urządzenia techniczne wchodzące w skład sieci elektroenergetycznej, a ta z kolei uznawana jest za budowlę w rozumieniu prawa podatkowego czy budowlanego, to uprawniony jest wniosek, iż obudowa ta nie może być inaczej traktowana jak budowla. W przypadku sieci elektroenergetycznej budowlą jest bowiem zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych oraz urządzeń i instalacji, które zostały połączone w celu realizacji określonego zadania.

Ponadto w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt II CK 359/03 wskazano także, że trwałe, fizyczne i funkcjonalne połączenie konstrukcji ścian, dachu i podłoża z instalacjami energetycznymi przeznaczonymi do doprowadzania, przetwarzania i rozdzielania prądu elektrycznego przesądza o tym, że zarówno budynek, jak i instalacje energetyczne, należy uznać za części składowe całości w postaci rzeczy złożonej (zdaniem organu, w niniejszym przypadku jednego obiektu budowlanego w postaci budowli, jaką stanowi stacja transformatorowa nr [...] ).

Organ nie podzielił zatem zarzutów odwołania " W.", że stacja trafo nr [...] to stacja wkomponowana (t.j. wbudowana w budynek) i nie stanowi budowli. Z analizy akt sprawy oraz treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielami nieruchomości obejmującej działkę nr [...] obr. [...] w [...] są: "W." A. G., A. G., S. H. i M. D.

Odnośnie zarzutów, że obiekt będący przedmiotem postępowania nigdy nie stanowił własności "T.", ani nie jest objęty jej zarządem, organ wskazał, że obiektem będącym przedmiotem postępowania zarządza "T."

Organ przedstawił obszerne wywody dotyczące definicji zarządcy w rozumieniu art. 66 ust. 1 P.b., przywołując tezy z orzecznictwa, odnosząc się do przepisów, które posługują się tym pojęciem: art. 28 ust. 2 P.b., art. 184 i n. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Wskazał, że za zarządcę należy uznać podmiot, którego zakres korzystania z nieruchomości jest zbliżony do uprawnień właściciela lub wieczystego użytkownika.

Pozyskano także kopię wniosku "T." z 24 stycznia 2014 r. skierowanego do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział I Cywilny o ustanowienie służebności przesyłu. W obiekcie będącym przedmiotem postępowania umieszczone zostały transformatory i urządzenia związane z przesyłem energii elektrycznej. Na gruncie przepisów prawa budowlanego "T.", jako władająca ww. obiektem z racji umieszczenia w nich transformatorów i urządzeń związanych z przesyłem energii elektrycznej, może zostać uznana za zarządcę, przy czym dla oceny prawidłowości nałożonych na nią obowiązków nie ma znaczenia fakt, iż aktualnie włada powyższym obiektem bezumownie.

Organ przywołał orzecznictwo w zakresie stosowania art. 66 w związku z art. 61 P.b.

W toku postępowania odwoławczego za pismem z 26 lipca 2016 r., na podstawie art. 183 § 1 K.p.a. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej [...].

Organ odwoławczy wskazał, że WSA w Krakowie wyrokiem z 25 lutego 2016r. sygn. akt II SA/Kr 1533/15 oddalił skargę "W." na decyzję [...] WINB nr [...] znak: [...] . W związku z wniesieniem skargi kasacyjnej przez "W."ww. wyrok na dzień wydania niniejszej decyzji nie był prawomocny.

Dalej organ wskazał, że na nieodpowiedni stan techniczny stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...] i występowanie stanu zagrożenia wskazują m.in. kopie opracowań, które organ w tym miejscu przywołał.

Dalej organ stwierdził, że część innych pozyskanych opracowań nie wskazuje natomiast, aby zagrożenie występowało i podważa wskazania zawarte w opracowaniach wskazujących na nieodpowiedni stan techniczny stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...] (które organ w tym miejscu przywołał).

Dalej organ wskazał, że z analizy całości materiału dowodowego wyłaniają się dwie spierające się ze sobą linie ocen stanu technicznego ww. budowli - stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] /ul. [...] w [...] . Zauważyć można, że na brak występowania zagrożenia wskazują opracowania sporządzone na zlecenie "T.", natomiast na istnienie zagrożenia wskazują opracowania przedłożone przez "W". oraz sporządzone w sprawach prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową [...] ([...] ) i Komisariat Policji [...] w [...] ([...]).

Organ stwierdził, że w przedłożonych opracowaniach pojawiają się dwie możliwości rozwiązania sporu dotyczącego przedmiotowej stacji transformatorowej nr [...]. Pierwsza to zmiana lokalizacji stacji w miejsce o małej uciążliwości dla otoczenia, co wiąże się z wybudowaniem nowego obiektu z całkowicie nowym wyposażeniem - za czym wnioskuje "W." Druga to modernizacja stacji, wiążąca się z wymianą transformatorów na transformatory suche nowej generacji, z wymuszonym układem chłodzenia, którą to modernizację bezskutecznie próbuje wykonać "T."

Organ wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przepisy Prawa budowlanego nie dają podstawy do wydawania decyzji nakładającej na osobę fizyczną lub prawną obowiązku ubiegania się o pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy osoba ta nie wyraża woli podejmowania takiej działalności inwestycyjnej. Zastępowanie w tej kwestii woli inwestora i zmuszanie go do podejmowania działalności inwestycyjnej wykracza poza zadania i uprawnienia organu nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do kwestii modernizacji stacji, wiążącej się z wymianą transformatorów na transformatory suche nowej generacji z wymuszonym układem chłodzenia, organ wskazał, że na takie rozwiązanie wskazują także opracowania przedłożone przez "T", które nie potwierdzają istnienia stanu zagrożenia.

W opracowaniu T. M. wskazano m.in., że stan techniczny stacji transformatorowej nr [...] nie budzi zastrzeżeń. W przypadku, gdyby obecność transformatorów olejowych znajdujących się w stacji transformatorowej nr [...] budziła obawy pod kątem bezpieczeństwa pożarowego czy też środowiska (rzekoma obecność oleju transformatorowego), należy rozważyć wymianę transformatorów olejowych na transformatory suche (...) Należy pamiętać jednak, że z racji sposobu wykonania, transformatory suche pracują przy wyższej temperaturze dopuszczalnej długotrwale. W związku z tym przed wymianą transformatorów olejowych zainstalowanych na stacji transformatorowej nr [...] na suche, należałoby stwierdzić, czy komora transformatora w stacji zapewni odpowiednie warunki chłodzenia. Wymiana transformatorów olejowych na suche może się wiązać bowiem z przerobieniem np. drzwi wejściowych, w celu ułatwienia cyrkulacji powietrza wewnątrz komory transformatora lub na zainstalowaniu transformatorów z wymuszonym układem chłodzenia.

Z uwagi na powyższy zapis oraz stwierdzone przez pracowników PINB zawilgocenia/wycieku oleju z transformatorów, [...]WINB w [...] przychylił się do opinii zawartych w opracowaniach wskazujących na istnienie stanu zagrożenia. Organ odwoławczy wskazał, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest zlokalizowany w zwartej zabudowie w centrum [...] , nie można więc bagatelizować wskazań o możliwości wystąpienia stanu zagrożenia w szczególności, iż tak skrajne opinie zawarte w opracowaniach wskazują na nieprzewidywalność stanu transformatorów.

Odnośnie pozostałych zarzutów i wniosków podnoszonych w odwołaniach oraz pismach wpływających w toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy wskazał, że nie może uchylić zaskarżonej decyzji i nakazać wyłączenia z eksploatacji stacji transformatorowej nr [...] gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 K.p.a. oraz byłoby działaniem na niekorzyść strony odwołującej się "T." ,o którym mowa w art. 139 K.p.a.

Organ zapoznawszy się z opinią L. S. stwierdził, że nie zachodzi potrzeba, aby wzywać autora ww. opracowania do złożenia zeznań. W sprawie został zgromadzony szeroki materiał dowodowy, a sprawę wyjaśnia m.in. pozyskana opinia Politechniki [...] autorstwa Z. O.

Zaskarżona decyzja nie narusza praw osób trzecich, gdyż nie wpływa na zmianę stanu prawnego nieruchomości. Nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego rozstrzyganie sporu pomiędzy "W"., dotyczącego lokalizacji stacji transformatorowej nr [...]. Powyższą kwestię strony mogą rozstrzygnąć przed sądem cywilnym.

Zdaniem organu podnoszony brak tytułu prawnego do nieruchomości, czy bezumownego korzystania z nieruchomości, na której znajduje się zarządzana przez "T.". stacja transformatorowa, nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Nakaz wymiany transformatorów, w ocenie organu odwoławczego, nie jest działalnością inwestycyjną w świetle przepisów P.b., gdyż nie mamy do czynienia z rozbudową czy zwiększeniem ilości zamontowanych urządzeń. Nałożony nakaz polega na zastąpieniu starych transformatorów nowymi bezpieczniejszymi, zaś pozostałe czynności zabezpieczają elementy stacji przed ewentualnym rozprzestrzenianiem się pożaru. Zaskarżona decyzja nie nakłada na "W." obowiązku podejmowania działalności inwestycyjnej, czy ubiegania się o pozwolenia na budowę.

Co do zarzutu niespełniania obowiązujących przepisów, w tym norm odległości od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, organ wskazał, że przepisy art. 66 P.b. nie stanowią podstawy dostosowania obiektów do obowiązujących aktualnie przepisów techniczno-budowlanych.

Organ wskazał również, że pojęcie "nieodpowiedni stan techniczny" nie jest tożsame z pojęciem "stan techniczny niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi".

Za bezzasadne uznał zatem organ zarzuty "W.", iż wobec przedmiotowego obiektu budowlanego winny być spełnione przepisy dotyczące sytuowania stacji transformatorowych i bezpieczeństwa pożarowego wymienione w rozporządzeniu z 2002 r.

Organ stwierdził również, że w wyniku wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją nie nastąpi zmiana sposobu użytkowania obiektu. Obiekt pełnił funkcję stacji transformatorowej i po planowanej wymianie też ma taką samą funkcję pełnić.

Organ wskazał, że nie jest możliwe wydanie zakazu użytkowania obiektu lub jego części z art. 66 ust. 2 P.b. bez równoczesnego wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości z art. 66 ust. 1 pkt 1-3 P.b.

Organ wskazał, że kwestia nieudostępniania nieruchomości przez jeden podmiot drugiemu nie może stanowić podstawy do uchylenia nakazów wydanych w oparciu o przepisy P.b. Strona niedopuszczona do nieruchomości może dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym. W aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt [...] , dotyczącego wyznaczenia terminu dla współwłaścicieli do udostępnienia dla "T." nieruchomości położonej w [...] objętej księga wieczystą o nr [...] - działki nr [...] i [...] w celu wymiany dwóch sztuk transformatorów olejowych 15/0,4 Kv na transformatory suche w izolacji żywicznej o tej samej mocy znamionowej i przewidującego na wypadek niewykonania powyższej czynności w wyznaczonym terminie zagrożenie grzywną każdego ze współwłaścicieli w wysokości 9.000 zł.

Organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut, iż w decyzji I instancji błędnie podano ilość drzwi podlegających wymianie. Jak wynika z zgromadzonego materiału dowodowego, w tym szkicu sporządzonego w dniu 27 kwietnia 2016 r., przedmiotowy obiekt posiada czworo drzwi, w tym dwoje drzwi do pomieszczeń z transformatorami.

Treść opinii L. S. wskazuje, że drzwi nie spełniają klasy odporności ogniowej. W związku z powyższym zasadna jest wymiana wszystkich drzwi do ww. pomieszczeń.

Pozostałe zarzuty stanowią jedynie polemikę z przedłożonymi opracowaniami i, zdaniem organu odwoławczego, nie mają wpływu na wynik sprawy.

Na podstawie art. 10 § 2 K.p.a., z uwagi na możliwy stan zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia lub życia ludzkiego, odstąpiono od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a..

Na powyższą decyzję [...] WINB w [...] nr [...] z dnia 15 września 2016 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli "T." oraz "W."

"T." w [...] zarzuciła:

1. naruszenie przepisów art. 66 ust. 1 i art. 61 P.b. w zakresie, w jakim skarżona decyzja utrzymuje w mocy nałożony wobec "T." obowiązek wykonania określonych robót (określonych w punkcie 2 decyzji PINB nr [...]) w odniesieniu do obiektu, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej stanowiące własność "T.", ale który to obiekt nigdy nie stanowił własności "T.", ani nie jest objęty zarządem "T.";

2. naruszenie § 1 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki poprzez brak precyzyjnego określenia i weryfikacji kwalifikacji prawnej obiektu, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej nr [...] , przez co błędnie podzielone zostały wnioski opinii biegłego S., które to wnioski zostały sformułowane z uwzględnieniem przyjęcia, że stacja transformatorowa jest budynkiem, co stoi w sprzeczności z ustaleniami organów,

3. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie poprzez:

- nieokreślenie przez organ, jakie dokładnie nieprawidłowości w zakresie eksploatacji dotyczą transformatorów i czy dotyczą one obu transformatorów jednakowo, a poprzestanie jedynie na ustaleniu obiektywnie nieznacznego wieku transformatorów, w szczególności wobec wykonania w dniu 10 czerwca 2016 r. szeregu czynności eksploatacyjnych i pominięcia przez [...] WINB przedstawionych w tym zakresie dowodów,

- brak własnych aktualnych ustaleń organu poprzez zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu pożarnictwa i oparcie się na zdezaktualizowanej opinii sporządzonej na potrzeby postępowania cywilnego,

- brak ustalenia, czy wykonanie obowiązku polegającego na wymianie transformatorów nie będzie eliminowało (czyniło bezzasadnymi) konieczności wykonania dalszych zaleconych czynności,

- błędne oznaczenie terminu na wykonanie czynności nakazanych w decyzji na skutek nieuwzględnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a to, m.in. biorąc pod uwagę dotychczasową postawę spółki "W." , która uniemożliwia "T." dokonanie wymiany transformatorów, a także wobec wykonanych w dniu 10 czerwca 2016 r. czynności eksploatacyjnych oraz ustaleń z dnia [...] września 2016 r., tj. stwierdzenia podczas czynności kontrolnych PINB braku śladów wycieków, czy plam oleju na przedmiotowych transformatorach.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] - w zakresie nałożenia na "T". obowiązku usunięcia występujących usterek w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, poprzez wykonanie czynności określonych w punktach 2 a), 2 b) i 2 c), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] we wskazanym wyżej zakresie.

"T." wniosła też o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w zakresie odnoszącym się do obowiązku dokonania wymiany transformatorów na transformatory suche w izolacji żywicznej w terminie do 30 listopada 2016 r. oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi "T." podniosła, że z okoliczności, że na gruncie przepisów podatkowych oraz na gruncie prawa budowlanego obiekt, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej, nie będzie traktowany jako budynek, a będzie to budowla, nie można wyprowadzać wniosku, iż automatycznie podmiot, który jest właścicielem urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się w takim obiekcie staje się także właścicielem tego obiektu, czy jego zarządcą.

"T." podniosła, że nie jest zarządcą przedmiotowego budynku, ponieważ pojęcie zarządcy z art. 61 P.b. nie oznacza ani dzierżawcy, ani najemcy, ani podmiotu korzystającego z danego obiektu/danego pomieszczenia (tym bardziej, gdy odbywa się to bezumownie, a postępowanie dotyczące ustanowienia służebności nie jest zakończone).

Organ powinien brać pod uwagę całokształt okoliczności, w tym także fakt, że "W.", mimo, że "T." dysponuje stosownym postanowieniem o zabezpieczeniu roszczenia, nie dopuszcza pracowników "T." z niezbędnym sprzętem nawet do wymiany bezsprzecznie stanowiących własność "T." transformatorów i ten stan faktyczny ma miejsce już od przeszło półtora roku.

Sprawy sądowe jeszcze się nie zakończyły — w ramach postępowania egzekucyjnego sygn. I [...] "W." [...] sierpnia 2016 roku wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 22 lipca 2016 roku.

Zarzucono, że powołane przez organ orzeczenia odnosiły się do odmiennych stanów faktycznych.

"T." podniósł, że nie można przyjąć, iż dany podmiot jest zarządcą, w sytuacji, gdy są znani współwłaściciele, a strony sporu jednoznacznie wskazują, że ten podmiot zarządcą nie jest i jednocześnie nie istnieje, na chwilę wydawania decyzji, żadna umowa, z której wynikałoby uprawnienie innego, niż właściciele podmiotu, do władania obiektem, w którym znajdują się urządzenia tego podmiotu, w zakresie zbliżonym do uprawnień przysługujących właścicielowi, czy użytkownikowi wieczystemu. W związku z błędnym uznaniem "T." za "zarządcę" obiektu, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej nr [...], doszło do wydania decyzji do podmiotu, który nie jest stroną postępowania.

Uzasadniając naruszenie przepisów rozporządzenia z 1980 r. "T." zarzuciła, że z jednej strony organ ustalił, iż obiekt, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej nr [...] nie jest budynkiem, ale równocześnie całkowicie pominięto ten fakt przy ocenie opinii sporządzonej przez biegłego L. S.

Ani PINB ani [...]WINB nie zbadał okoliczności, czy wobec uznania, iż obiekt w którym znajduje się stacja transformatorowa nie jest budynkiem, tylko jest budowlą, zasadnym było uzyskać opinię uzupełniającą biegłego z zakresu pożarnictwa, który by określił, w jakim zakresie ta okoliczność wpływa na wnioski zawarte w opinii biegłego L. S. (który przecież oceniając obiekt, w którym znajduje się stacja transformatorowa nr [...] przyjął, iż jest to budynek i stosował przepisy odnoszące się do budynków i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w obiektach budowlanych nie będących budynkami, a nie do budowli, takich jak przedmiotowy obiekt, które nie są ani budynkami, ani nie są obiektami, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi).

Należy wskazać, iż wydając swoją opinię dr inż. Z. O. również nie miał wiedzy na temat tego, iż kwalifikacja prawna obiektu, w którym znajdują się urządzenia stacji transformatorowej nr [...] ulegnie zmianie i że obiekt ten nie powinien być traktowany jako budynek, ale jako budowla w rozumieniu prawa budowlanego, a w związku z tym przepisy pożarowe dotyczące budynków, na których opierał się biegły L. S., nie będą znajdowały zastosowania do obiektu, jakim jest ta budowla (tj. budowla nie posiadająca pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi).

Zdaniem "T". organ naruszył także art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez dokonanie ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach opinie rzeczoznawców oraz inne dokumenty, tj. w szczególności:

- organ nie określił, jakie dokładnie nieprawidłowości w zakresie eksploatacji dotyczą transformatorów i czy dotyczą one obu transformatorów jednakowo — z samego faktu, że transformatory mają ponad 26 czy 28 lat nie wynika jeszcze, że muszą zostać zastąpione innymi (istnieje przecież możliwość dokonywania określonych napraw, jeśli stwierdzone zostaną jakieś okoliczności, które uzasadniają przeprowadzenie tych napraw). Nakaz wymiany transformatorów na nowe to ostateczność, gdyż wcześniej powinno zostać szczegółowo ustalone, czy nie wystarczą inne czynności naprawcze, z tym, że oczywiście to może nastąpić dopiero po stwierdzeniu konkretnych usterek, a w zaskarżonej decyzji brak takich szczegółowych ustaleń.

Zarzucono również, że organ nie odniósł się do dokonanych 10 czerwca 2016 roku szeregu czynności sprawdzających i eksploatacyjnych i dowodów w postaci wyników badań próbek oleju. Jednocześnie wskazano, że w dniu [...] września 2016 roku podczas oględzin nie stwierdzono wycieków oleju, co potwierdza wcześniejsze oceny "T." dotyczące aktualnego stanu przedmiotowych transformatorów i jednocześnie podważa oceny stanu urządzeń, na których oparł się [...] WINB wydając zaskarżoną decyzję.

Skoro [...] WINB uzyskał wiedzę o wykonanych przez pracowników "T." czynnościach eksploatacyjnych, to przed wydaniem zaskarżonej decyzji powinien był ustalić aktualny stan tych urządzeń, a nie opierać się na ustaleniach sprzed dokonania tych czynności eksploatacyjnych, gdyż te wobec zmiany okoliczności i wiedzy stron co do stanu urządzeń stały się nieaktualne.

Zarzucono również, że w zakresie dotyczącym kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego opinia, która została wydana w ramach postępowania cywilnego, nie jest opinią wystarczającą dla nałożenia na "T." konkretnych obowiązków w zakresie dostosowania budynku, a to z tej przyczyny, iż brak jest szczegółowej opinii rzeczoznawcy w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego dotyczącej tego, czy w przypadku wymiany transformatorów na transformatory suche w izolacji żywicznej będzie nadal zachodziła konieczność wykonania jakichś prac w zakresie dotyczącym budynku, a jeśli tak, to jakie dokładnie będą to prace i czy muszą one dotyczyć czynności w zakresie budynku, czy np. mogłyby polegać na zastosowaniu jakichś dodatkowych urządzeń zabezpieczających.

Decyzja zgodnie ze stanowiskiem [...] WINB ma być wykonana w ciągu niespełna 3 miesięcy od jej wydania, a postępowania sądowe nadal się jeszcze toczą i oczywiste jest, że będą trwały dłużej niż 3 miesiące. Postępowanie cywilne, w ramach którego egzekwowany jest obowiązek udostępnienia nieruchomości celem wymiany transformatorów, toczy się w tempie niezależnym od stron postępowania. Dodatkowo z uwagi na przepisy K.p.c. dotyczące egzekucji w tego typu wypadkach, jedynym sposobem egzekwowania zachowania dłużnika (a więc m.in. "W.") jest przymuszenie sądowe poprzez nakładanie grzywien, które — jeśli są opłacane — mogą być nakładane wielokrotnie, co czyni przewidzenie czasu realizacji decyzji niemożliwym.

W skardze wniesionej przez " W." S.A. w [...], zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) § 17 ust. 1 pkt 2) w związku z § 172 rozporządzenia z 1980 r. poprzez jego pominięcie w zakresie, w jakim stanowi on, że odległości między budynkami ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej powinny wynosić między budynkami zaliczonymi do III-V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego a budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi określonych w § 172 - 10 m, co wskazuje, że obiekt stacji trafo nr [...] nie spełnia obowiązujących norm, wobec czego nie może być eksploatowany do czasu uzyskaniu stanu zgodności z prawem,

b) § 31 ust. 114 rozporządzenia z 1980 r. poprzez jego pominięcie w zakresie, w jakim wskazują na konieczność zapewnienia dojazdu pożarowego o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku do budynków zaliczonych do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i na konieczność zapewnienia światła drogi pożarowej o szerokości 4,5 m,

c) art. 3 pkt 2 i 3 P.b. poprzez błędną wykładnię definicji legalnych budynku i budowli, wskutek czego organ bezzasadnie uznał obiekt budowlany stacji transformatorowej nr [...] za budowlę, co wynika z faktu, iż organ nie uwzględnił okoliczności, że obiekt ten spełnia wszystkie cechy budynku, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, tj. charakteryzuje go trwałe związanie z gruntem, przegrody budowlane, fundamenty i dach, a sam obiekt nie spełnia funkcji podrzędnej względem umieszczonych w nim urządzeń, może być wykorzystywany nie tylko na potrzeby stacji transformatorowej, ale w dowolnym innym celu, a w związku z powyższym nie stanowi części budowlanej tych urządzeń w rozumieniu art. 3 pkt 3 ww. ustawy, co przesądza o tym, że jest budynkiem, a nie budowlą,

d) art. 66 ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 P.b. poprzez jego niezastosowanie, mimo że obiekt budowlany stacji trafo nr [...] jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, a przy przyjęciu stanowiska organu, iż wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi stanowi on całość techniczno-użytkową i w związku z powyższym winien być traktowany jako jeden obiekt budowlany będący budowlą dodatkowo znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym.

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy w całości pominęły kwestię niedysponowania przez "T." tytułem prawnym do nieruchomości "W." "T." nie ma tytułu prawnego ani do nieruchomości, ani do budynku, w którym urządzona jest stacja trafo nr [...].

Strona skarżąca podniosła również, że wbrew ustaleniu organów skarżąca (jej poprzednik prawny) nie przekazał nigdy przedsiębiorstwu przesyłowemu "części nieruchomości, na której znajduje się stacja transformatorowa nr [...]". Obowiązujące przepisy nie umożliwiały przekazania nieruchomości zakładowi energetycznemu. Organy nie wskazują podstawy prawnej dla takiego przekazania. Protokół z dnia [...] lutego 1990 roku dotyczył wyłącznie przekazania do użytkowania inwestycji komunalnej w postaci stacji transformatorowej oraz dwóch linii kablowych: WN i NN. Nie stanowił natomiast podstawy do przekazania stacji transformatorowej przedsiębiorstwu przesyłowemu. Z protokołu wynika nadto, że stacja trafo nr [...] to stacja wkomponowana (stacja wkomponowana to jest stacja wbudowana w budynek).

W ocenie "W." organy pominęły również okoliczność, że korzystanie z przedmiotowej nieruchomości, czego nie kwestionował "T." , obejmowało budynek oraz część nieruchomości przed budynkiem, na której posadowione są kablowe.

"T." jest, zdaniem "W.", jedynie właścicielem urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomości i w budynku "W." Na chwilę obecną "T." jest posiadaczem w złej wierze części nieruchomości. Nie może zatem być traktowany, jak chce tego organ, jako zarządca stacji. Stacja trafo nr [...] użytkowana jest przez przedsiębiorstwo przesyłowe wbrew woli "W." , która nieprzerwanie od początku 2014 roku podejmuje działania mające na celu usunięcie urządzeń elektroenergetycznych przedsiębiorstwa przesyłowego z jej nieruchomości. Wyrazem braku zgody na bezprawną eksploatację stacji trafo nr [...] jest m.in. zawisłe od kwietnia 2014 roku przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] Wydział I Cywilny postępowanie o eksmisję.

Zdaniem "W." wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z art. 6 K.p.a. bezpodstawnie przyjmując, iż stwierdzenie, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, stanowi upoważnienie dla organu orzekającego nakazania właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego zagrażającego bezpieczeństwu użytkowników usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez przeprowadzenie prac dostosowujących stan obiektu budowlanego do jego sposobu użytkowania, bez uwzględnienia zamiaru właściciela obiektu, a w szczególności okoliczności, iż nie wyraża on woli podejmowanie takiej działalności inwestycyjnej w odniesieniu do stacji trafo.

Właściciel wyraźnie wskazuje i dowodzi, że nie zamierza udostępniać swojej nieruchomości wykorzystywania jej dla funkcjonowania na niej stacji trafo, tym bardziej nie zamierza podejmować jakichkolwiek działań by umożliwiać funkcjonowanie stacji trafo, ani tym bardziej w tym zakresie ponosić jakichkolwiek nakładów.

"W." podniósł, że organ winien wydać zakaz użytkowania stacji transformatorowej z uwagi na fakt, że stwarza ona zagrożenie, co organ ustalił. Dodatkowo winien wydać taki zakaz, gdyż sposób użytkowania obiektu jest sprzeczny z wolą właściciela. Zastępowanie w tej kwestii woli właściciela i zmuszanie go do akceptacji podejmowania przez podmiot trzeci działalności inwestycyjnej na nieruchomości sprzecznej z jego wolą w sposób oczywisty wykracza poza zadania i uprawnienia organu nadzoru budowlanego oraz nakaz płynący z art. 6 K.p.a.

Organ drugiej instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu, że PINB w [...] błędnie przyjął, że stacja trafo nr [...] stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Tymczasem zdaniem "W."jest to wskazanie rażąco wadliwe i w sposób oczywisty nieprawdziwe.

"W." podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b P.b. ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy rozumieć przez to budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Owszem definicja i katalog obiektów uznanych za budowle, zawarty w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ma charakter otwarty i przykładowy. Obiektami budowlanymi, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b P.b. w zależności od konkretnego stanu faktycznego mogą być więc: budowle (art. 3 pkt 3), budowle wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 9) oraz traktowane jako jeden obiekt budowlany różne budowle - ostające w funkcjonalnym związku i tworzące w nim całość techniczno-użytkową (art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3). Przy klasyfikacji obiektów budowlanych należy posłużyć się teorią funkcjonalnej budowli, tzn. mieć na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli możliwe przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwość wykorzystania tego obiektu w całości.

"W." zwrócił uwagę na załączoną do odwołania fotografię obrazującą sporny obiekt budowlany. Na zdjęciu uwidoczniony jest obiekt budowlany o jednolitym kształcie, dachu i ścianach z otworami drzwiowymi, który to obiekt spełnia rozmaite funkcje. Część tego budynku, oznaczona jako nr 2, wykorzystywana jest na cele hotelowo-magazynowe, a z kolei część z otworami drzwiowymi nr 3, 4 i 5 mieści w sobie urządzenia transformatorowe. Organ twierdzi zatem, że ta jednolita bryła jest w części budynkiem (część magazynowa), w części zaś budowlą (stacja trafo). Załączona fotografia jednoznacznie wskazuje na rażącą nieprawdziwość ustaleń organów w zakresie, w jakim przyjmują, że stacja trafo nr [...] stacją wolnostojącą.

Podniesiono, że w przypadku obiektu stacji transformatorowej nr [...] w każdej chwili możliwe jest usunięcie urządzeń transformatorowych, a powyższe automatycznie bez konieczności wykonania jakichkolwiek prac dostosowujących umożliwi użytkowanie obiektu w innym charakterze, co powinno przesądzać, że ten obiekt jest budynkiem. Po wyprowadzeniu z obiektu urządzeń elektroenergetycznych budynek będzie mógł być wykorzystywany na dowolne cele, także na potrzeby funkcji magazynowych realizowanych w pomieszczeniu przyległym w tej samej części bryły budynku. Z kolei po wymianie drzwi na przeszkolone mógłby również być wykorzystywany na cele biurowe.

Zdaniem strony skarżącej powyższa okoliczność potwierdza stanowisko, że stacja trafo nr [...] jest budynkiem, a nie budowlą, albowiem dla przyjęcia, że obiekt budowlany jest budowlą, musiałby być trwale związany z urządzeniami, co w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miejsca. Wbrew twierdzeniom organów w obiekcie stacji trafo nr [...] istniejące wgłębienia - nazywane tu tylko jako misy olejowe - nie tworzą nierozerwalnej całości techniczno-użytkowej (są zwykłymi wgłębieniami w posadzce do dowolnego korzystania). Żaden element obiektu nie jest nierozerwalnie złączony z urządzeniami transformatorowymi.

Organy wskazując na część budynku nierozerwalnie związaną z transformatorami olejowymi i jednocześnie nakazując wymianę owych transformatorów olejowych na transformatory suche, tj. innego typu (o diametralnie odmiennej konstrukcji, gabarytach i charakterystyce pracy), co ma nie przeszkadzać istnieniu rzekomo nierozerwalnych związków budynku z dotychczasowymi transformatorami. Tym samym twierdzenia organów "W." uznał za rażąco dowolne i podnoszone wyłącznie na użytek spowodowania skutku w postaci umożliwienia "T." z pominięciem procedur określonych w prawie budowlanym utworzenia nowej stacji transformatorowej w nienadającej się do tego celu lokalizacji.

Co więcej przyjmując sposób rozumowania organów należałoby przyjąć, że każdy budynek, w którym instaluje się transformator stawałby się automatycznie budowlą, a obiekt taki zostałby wymieniony w katalogu obiektów uznanych budowle, zawartym w art. 3 pkt 3 P.b. W takiej sytuacji kategoria stacji transformatorowej wbudowanej stałaby się bezprzedmiotowa.

Strona skarżąca dodała, że z uznaniem obiektu stacji za budowlę sprzeczna jest okoliczność, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wyodrębnioną całość i może być dowolnie, bez jakichkolwiek przeróbek, wykorzystywany w charakterze stacji transformatorowej, ale także np. jako chłodnia hotelowa, magazyn, itp., a nadto posadowione w nim urządzenia stanowiące element sieci elektroenergetycznej stanowią również oddzielną, jedną i całkowicie przenaszalną jedną całość, mogącą pracować w dowolnym miejscu (w budynku [...] lub każdym innym). Własność wymienionego obiektu budowlanego oraz własność posadowionych w nim urządzeń stanowiących element sieci należy zdaniem "W."do różnych podmiotów.

"W." podniósł, że na potrzeby rozliczeń podatkowych obiekt zajmowany przez stację trafo nr [...] zawsze był traktowany jako budynek i nigdy nie rodziło to wątpliwości organów podatkowych, które doskonale zdawały sobie sprawę ze sposobu, w jaki jest wykorzystywany.

Na marginesie dodano, że zobowiązanym podatkowo z tytułu obiektu stacji trafo nr [...] zawsze była storna skarżąca "W." , a nie "T." Organy okoliczność tę w całości pominęły.

Organy wydały przedmiotowe decyzje wyraźnie wskazując, że podstawą prawną wydania decyzji są przepisy rozporządzenia z 1980 r., przepisy ww. rozporządzenia stosują jednak wybiórczo. Pominęły chociażby § 17 ust. 1 pkt 2 w związku z § 172 regulujący odległości między budynkami ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej.

Organy pominęły również wynikającą z § 31 ust. 1 i 4 ww. rozporządzenia konieczność zapewnienia drogi pożarowej. Wyżej wymienione przepisy bezpodstawnie nie zostały dotychczas zastosowane przez organy nadzoru. Przywołany we wskazanych wyżej decyzjach akt prawny będący podstawą rozstrzygnięcia wyklucza możliwość funkcjonowania stacji w dotychczasowej lokalizacji.

Strona skarżąca wskazała, że ewentualne wykonanie nakazów objętych treścią decyzji skutkować zmianą parametrów użytkowych i technicznych obiektu, a tym samym przebudową budowlanego zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 7 P.b. Zdaniem "W." celem decyzji jest zmiana parametrów technicznych budynku, tzn. by obiekt budowlany zyskał dodatkowe parametry odporności ogniowej, co wymaga przebudowy budynku.

W ocenie "W." dla ominięcia konieczności wykonania przebudowy zamiast nakazać wymianę palnych elementów nośnych dachu w postaci drewnianej konstrukcji dachu organ nakazuje ją obudować elementami niepalnymi. Samo obudowanie materiałami niepalnymi nie czyni palnego ze swej natury materiału, jakim jest drewno, niepalnym. Niepalna obudowa elementu nośnego nie stanie się elementem nośnym, a sam element nośny nie stanie się niepalny wskutek jego obudowania.

Zdaniem "W." wymiana transformatorów olejowych na żywiczne skutkować musi zmianą sposobu użytkowania obiektu w myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. Wymiana transformatorów skutkuje zmianą tych warunków, a tym samym koniecznością zastosowania innych norm w zakresie ochrony p.poż., niż w wypadku stacji opartej o transformatory olejowe. Wymiana transformatorów skutkuje zmianą obciążenia ogniowego - wszystkie elementy konstrukcyjne budynku powinny być dostosowane do nowego sposobu użytkowania. To z kolei wymaga opracowania szczegółowego projektu.

Zdaniem "W." niezależnie od tego, czy obiekt budowlany wykorzystywany obecnie w charakterze stacji trafo nr [...] traktować jako budowlę, czy budynek, to i tak przypadku tego obiektu normy w zakresie odległości od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi - odpowiednio 10 m według rozporządzenia z 1980 r. albo 2,8 m według rozporządzenia z 2002 r. - nie są spełnione i nie mogą być spełnione w przyszłości.

Zdaniem "W." organ bezpodstawnie pominął w całości § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

W toku postępowania strony skarżące wnosiły dodatkowe pisma procesowe, uzupełniając argumentację przedstawioną w skargach.

Na rozprawie 6 marca 2017 r. Prokurator wniósł o oddalenie obu skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skargi zasługiwały na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nich zarzuty są trafne.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...]WINB nakazująca "T." S.A. w [...] - jako właścicielowi prowadzącemu eksploatację sieci elektroenergetycznej, w której skład wchodzi stacja transformatorowa nr [...] usytuowana na posesji przy ul. [...] / ul[...] w [...], stanowiąca budowlę złożoną z elementów konstrukcyjnych, urządzeń i instalacji elektroenergetycznych - usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ww. budowli - stacji transformatorowej nr [...] usytuowanej na posesji przy ul. [...] / ul. [...] w [...] .

W pierwszej kolejności, odnosząc się do zawartego w skardze "T." najdalej idącego zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w zakresie nałożenia obowiązku usunięcia występujących usterek w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, poprzez wykonanie czynności określonych w punktach 2 a), 2 b) i 2 c), Sąd wskazuje, że P.p.s.a. przewiduje stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z kolei zgodnie z art. 156 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził żadnej z wymienionych wyżej przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji. W szczególności, wbrew argumentacji "T.", decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Mimo bowiem błędnego ustalenia przez organ, że "T." jest zarządcą lub właścicielem części nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa stacja trafo, nie sposób uznać, że właściciel stacji trafo nie jest stroną postępowania dotyczącego bezpieczeństwa jej użytkowania.

Brak również podstaw do stwierdzenia, że wątpliwości związane z możliwością wykonania zaskarżonej decyzji mają charakter trwały.

Dalej należy stwierdzić, że przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają przepis art. 66 w zw. z art. 61 P.b..

Trzeba zarazem zauważyć, że uprzednio zapadły - dotyczące przedmiotowej stacji trafo - prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z 7 maja 2015 r., sygn. II SA/Kr 317/15, z 8 czerwca 2015 r. sygn. II SA/Kr 315/15) oraz nieprawomocny wyrok WSA w Krakowie z 25 lutego 2016 r., sygn. II SA/Kr 1533/15).

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Należy zatem podkreślić, że z ww. wyroków sygn. II SA/Kr 315/15 i II SA/Kr 317/15 wynika, że organy winne były poczynić ustalenia, które pozwalałyby na stwierdzenie, czy elementem sieci należącej do "T." jest tylko urządzenie w budynku, czy też budynek z urządzeniem jako cała stacja transformatorowa. Dopiero dostateczne wyjaśnienie tej kwestii pozwoli na prawidłowe ustalenie przedmiotu postępowania a także podmiotu, do którego mogą być kierowane określone prawem nakazy.

W szczególności Sąd w ww. wyrokach nakazał organowi ustalenie, czy i jakie znaczenie ma przekazanie "stacji trafo [...]" ówczesnemu Rejonowi Energetycznemu [...] a w szczególności, czy w ten sposób nie przekazano do użytkowania także samego budynku jako "obudowy" znajdujących się wewnątrz stacji urządzeń.

Trzeba wskazać, że organy wypełniły wskazane wyżej wytyczne sądu, określając jednoznacznie, że elementem sieci jest cała stacja transformatorowa, jako całość techniczno-użytkowa - budowla z urządzeniem w postaci obudowy (elementów konstrukcyjnych) – w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z pkt 9 P.b..

Cały "budynek stacji" został przekazany Rejonowi Energetycznemu [...] zgodnie z protokołem z [...] lutego 1990 r. Powyższe potwierdza określenie przedmiotu dzierżawy w umowie z 2004 r., o czym świadczy § 2 i § 3 tej umowy: "Wydzierżawiający oddaje, a Dzierżawca przyjmuje w dzierżawę część w/w nieruchomości o powierzchni 49,5 m2 , na której znajduje się stacja transformatorowa nr [...] " oraz "Do obowiązków Dzierżawcy należy: każdorazowe zamykanie budynku stacji". Organy trafnie ustaliły, że obiekt ten nie pełni żadnej innej funkcji, wobec powyższego nie można uznać stacji transformatorowej jako wbudowanej w budynek.

Należy wskazać, że bezsporne w sprawie było, że właścicielem stacji transformatorowej nr [...] obejmującej 2 transformatory, kable, złącza, pola trafo, jest "T." S.A.. Bezsporne było także, że władającym gruntem pod stacją jest "W." S.A. (w części jako współwłaściciel, w części jako dzierżawca).

Sporny był charakter obiektu budowlanego - ścian i dachu obudowujących stację trafo nr [...] - obiektu parterowego o dachu jednospadowym krytym blachą o ścianach murowanych z cegły i więźbą dachową drewnianą. Przedmiotowy obiekt składa się z 4 pomieszczeń: rozdzielni średniego napięcia, rozdzielni niskiego napięcia i dwóch komór transformatorów.

Organy ustaliły, że jest to część składowa całości techniczno-użytkowej - budowli, natomiast obie strony skarżące uważają obiekt za budynek, którym włada "W." , a "T." nie ma do niego tytułu prawnego.

Geneza sporu sięga do 1989 r., kiedy zbudowano stację trafo nr [...] , jako "stację transformatorową hotelu [...] " (urządzenia elektroenergetyczne oraz elementy konstrukcyjne). Następnie zgodnie z protokołem z [...] lutego 1990 r. stację przekazano do użytku inwestycji komunalnych ówczesnemu Rejonowi Energetycznemu [...] od zamawiającego "W."

W kolejnych latach stacja była użytkowana przy bezumownym korzystaniu z części nieruchomości o powierzchni 49,5 m2, co strony potwierdziły ugodą z [...] lutego 2004 r.

Następnie sprawa użytkowania stacji trafo nr [...] była uregulowana zawartą na czas określony umową dzierżawy części nieruchomości o powierzchni 49,5 m2 , z dnia 19 lutego 2004 r., która przestała obowiązywać 31 grudnia 2013 r.

Przechodząc do analizy przepisów, które były podstawą decyzji poddanych kontroli Sądu należy wskazać, że art. 66 P.b., podobnie jak inne przepisy Rozdziału 6 P.b., są adresowane wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Należy również zwrócić uwagę, że przepis m.in. art. 66 został zamieszczony w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 P.b.

Adresatem nakazu wydanego na podstawie ww. przepisu jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z art. 61 P.b. tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny i bezpieczeństwo użytkowania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. IV SA 2724/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 469/06 orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. II SA/Wr 184/2008 - Lex Polonica nr 1961937 oraz R. Dziwiński i P. Ziemski - Prawo budowlane - Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2005 r., str. 272).

Z treści ww. art. 66 ust. 1 P.b. wynika ponadto, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego czy stanu zagrożenia dóbr chronionych, nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98). Faktycznie odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania danym obiektem. Przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć w szczególności podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b., który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Z treści tego przepisu wynika, że okoliczność, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska jest niezależna od tego, czy jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Przesłanka z ust. 1 pkt 1 obejmuje sytuacje, w których obiekt budowlany jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, jego stan techniczny też jest odpowiedni, jednakże faktycznie zachodzą okoliczności, mające związek z obiektem budowlanym, wskazujące na możliwość zagrożenia przez ten obiekt dobrom chronionym.

Przepis ten nie tworzy dla właściciela lub zarządcy obiektu nowego obowiązku, ale precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 P.b., zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Wykonywane na podstawie art. 66 P.b. roboty budowlane nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, mają charakter naprawczy. Celem bowiem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu, wobec czego w sytuacji stwierdzenia możliwości zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, decyzja organu nadzoru budowlanego może zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa, nie może jednak nakazywać wykonania innej jakościowo budowli (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09, Lex nr 952992; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1357/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 965/11; wyrok NSA z dnia 26 września 2008r., sygn. akt II OSK 1102/07).

Celem cytowanego wyżej przepisu art. 66 ust. 1 P.b. jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i kontrolowanie bezpieczeństwa ich użytkowania, dlatego też decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać.

Na podstawie omawianego przepisu nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego, jak również nie można wydać decyzji nakazujących: wyłączenie obiektu z użytkowania, rozbiórki obiektu lub jego części, jak też dokonanie czynności zmierzających do uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2000 r., SA/Sz 1653/98, LEX nr 657664; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2001 r., II SA/Łd 412/99, LEX nr 656395; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2006 r., II SA/Gl 184/05, LEX nr 866650).

Nie można przy tym jednak tracić z pola widzenia, że adresując decyzję do podmiotu władającego (właściciela lub zarządcy), organ musi mieć na uwadze, że decyzja ta musi być wykonalna i nadawać się do ewentualnej egzekucji. Skutecznie wyegzekwować wskazany w ustawie obowiązek dotyczący obiektu budowlanego można bowiem wyłącznie od podmiotu, który ma tytuł prawny, bądź jest zarządcą faktycznie władającym obiektem.

Trafnie podniósł "W.", że stosując art. 66 ust. 1 P.b. organ administracji co do zasady nie bada przyczyn, dla których obiekt może zagrażać życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani też tego, kto ponosi za to odpowiedzialność (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2010 r., sygn. VII SA/Wa 2272/09), jednakże musi wziąć pod uwagę okoliczność kto sprawuje faktyczne władztwo nad obiektem budowlanym, kto wykorzystuje sieć, dla której budynek jest wyłącznie osłoną.

Zgodnie z art. 49 § 1 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459) urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Stacja trafo składająca się z instalacji energetycznych oraz z budynku, bez którego urządzenia te nie mogłyby prawidłowo funkcjonować, jest urządzeniem służącym do doprowadzania prądu w rozumieniu art. 49 Kodeksu cywilnego i wchodzi w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Właściciel gruntu nie może więc żądać od przedsiębiorstwa zapłaty za korzystanie z tego budynku. Przysługują mu natomiast roszczenia za korzystanie z gruntu, na którym budynek ten się znajduje (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2004 r., sygn. II CK 259/03).

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądowym uwidaczniają się problemy z kwalifikacją obiektów budowlanych, w których znajdują się stacje transformatorowe. Taki też problem stał się przyczyną trudności w rozwiązaniu wieloletniego, wielopłaszczyznowego sporu pomiędzy stronami. Kwestia ta przysparzała również trudności organom nadzoru budowlanego.

Trzeba przyznać, że zewnętrzne elementy konstrukcyjne (ściany i dach) odpowiadają definicji budynku, co jednak nie ma znaczenia w kwestii uznania go za tworzący, wraz z budowlą stacji trafo, całość techniczno-użytkową.

Należy tu wskazać przede wszystkim, że bez względu na charakter przedmiotowego obiektu budowlanego, w którym znajduje się stacja transformatorowa nr [...] , bezsporne jest w sprawie, że "T." – adresat obowiązków wskazanych w decyzji, nie dysponuje tytułem prawnym do części nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest tenże obiekt budowlany, z umieszczoną wewnątrz stacją trafo. Tytułem takim "T." dysponował w latach 2004-2013 (umowa dzierżawy). W świetle okoliczności wynikających z akt administracyjnych, a także formułowanych wprost oświadczeń "T." oraz "W." (co do istoty zgodnych w tej kwestii) nie sposób również uznać, by obecnie "T.".był podmiotem władającym tym obiektem budowlanym i tą częścią nieruchomości gruntowej (zarządcą). Powyższe dobitnie potwierdza postawa "W.", formułująca zarówno w postaci stanowisk procesowych w postępowaniach cywilnych, jak i w niniejszej skardze, stanowcze żądanie likwidacji stacji i deklarację niedopuszczenia pracowników "T." do tej stacji.

Powyższe obrazuje również z jednej strony cywilnoprawne postępowanie wszczęte przez "T." o ustanowienie służebności przesyłu, uruchomione wobec obstrukcji "W." w dostępie do stacji, a z drugiej wszczęte przez "W." postępowanie o eksmisję "T." z terenu przedmiotowej działki. Postawę "W." opisuje również stanowcza deklaracja woli niewykonania postanowienia zabezpieczającego roszczenie w ww. postępowaniu o ustanowienie służebności.

Podsumowując za nieuprawnione należy uznać stwierdzenie organu, że "T." aktualnie włada powyższym obiektem bezumownie.

W konsekwencji należy wskazać, że nie jest możliwe zaakceptowanie przez Sąd nałożenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. obowiązków na adresata decyzji – "T." S.A. z siedzibą w [...] , od którego nie jest w chwili obecnej możliwe wyegzekwowanie wykonania tych obowiązków. Nie jest przy tym wystarczające dla tego celu postanowienie z [...] marca 2014 r. zabezpieczające roszczenie, sygn. akt [...]

Należy tu podkreślić, że trafnie organ wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza praw osób trzecich, gdyż nie wpływa na zmianę stanu prawnego nieruchomości. Nie leży bowiem w kompetencjach organów nadzoru budowlanego rozstrzyganie sporu pomiędzy "W.", a "T."., dotyczącego lokalizacji budynku stacji transformatorowej nr [...]. Powyższą kwestię strony mogą rozstrzygnąć przed sądem cywilnym.

Jednak trzeba przy tym wskazać, że wbrew stwierdzeniom organu, podnoszony brak tytułu prawnego do nieruchomości, czy bezumownego korzystania z nieruchomości, na której znajduje się należąca do "T." stacja transformatorowa, miał wpływ na wynik niniejszego postępowania.

Odnośnie zarzutów naruszenia przez organ przepisów wykonawczych Sąd stwierdza, że w niniejszym postępowaniu należało mieć na względzie dwa przepisy: po pierwsze § 1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, które obowiązywało w czasie zrealizowania stacji trafo wraz z obudową, zgodnie z którym: "Przepisy rozporządzenia stosuje się również do przeznaczonych na pobyt ludzi pomieszczeń, znajdujących się w obiektach budowlanych nie będących budynkami.";

po drugie § 207 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosownie do których: "Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych", jednakże "Przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego (...) stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi."

Z powyższego wynika, że po pierwsze przepisy rozporządzenia z 1980 r. nie znajdują wprost zastosowania do budowli nie przeznaczonych na pobyt ludzi zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Paragraf 5 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. stanowi bowiem, że jeżeli łączny czas przebywania tych samych osób w pomieszczeniu jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy, bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu w pomieszczeniu związanym z obsługą maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku, pomieszczenia takiego nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi.

Zatem w konsekwencji zakwalifikowania całości stacji jako budowli obudowanej ścianami i dachem, przepisy tego rozporządzenia mogą i powinny stanowić jedynie punkt odniesienia w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa dobrom chronionym.

Z kolei zastosowanie rozporządzenia z 2002 r. uzasadniałoby dopiero stanowcze i jednoznaczne ustalenie, że użytkowanie przedmiotowej stacji uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Tymczasem w sprawie, wobec sprzecznych opinii i niewystarczającej ich analizy, organy nie wykazały w sposób niewątpliwy nawet przesłanki art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. możliwości zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

Trafnie przy tym wskazał organ, że co do zasady art. 66 ust. 1 P.b. nie może stanowić podstawy do formułowania nakazów dostosowania budynków już istniejących do obowiązujących aktualnie przepisów techniczno-budowlanych, a szczególnie tych, które określają normy dotyczące sytuowania budynków (por. wyroku WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2010 r. sygn. II SA/Kr 100/10).

Odnosząc się do zarzutu "W." niewydania zakazu na podstawie art. 66 ust. 2 P.b., należy wskazać, że trafnie organ stwierdził, iż nie jest możliwe wydanie zakazu użytkowania obiektu lub jego części z art. 66 ust. 2 P.b. bez równoczesnego wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości z art. 66 ust. 1 pkt 1-3 P.b.

Trafnie wskazał "W.", że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może być wydany jedynie w zakresie niezbędnym, koniecznym i pilnym dla zażegnania stwierdzonego zagrożenia. Bezzasadnie jednak skarżący wywiódł z powyższego wniosek, że nakaz taki zawsze musi być poprzedzony wydaniem decyzji o zakazie użytkowania obiektu, ponieważ stan zagrożenia w tym zakresie nie może trwać.

Odnosząc się do zarzutu "W." , że budynek stanowi jednolitą bryłę, a organy przyjęły, że jest w części budynkiem (część magazynowa), w części zaś budowlą (stacja trafo), należy wskazać, że zlokalizowanie obiektu będącego przedmiotem postępowania w zwartej zabudowie, sąsiadującego m.in. z pomieszczeniem wykorzystywanym jako magazyn, śmietnik, czy pomieszczenia biurowe, nie wyklucza jego kwalifikacji jako część budowli stanowiącej stację trafo.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że organy nie uzasadniły wystarczająco, że w sprawie zaistniał stan mogący zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Z wielu nawzajem sprzecznych opinii zalegających w aktach sprawy nie udało się organom wyprowadzić klarownych i niebudzących wątpliwości wniosków co do rzeczywistego stanu technicznego stacji trafo i zagrożeń dla dóbr chronionych.

Należy przy tym podkreślić, że większość tych opinii zakładała kwalifikację obiektu budowlanego, w którym znajdują się transformatory, jako budynku, a nie budowli.

Organy nie uzasadniły również wystarczająco stwierdzenia, że wymiana transformatorów na suche (żywiczne) nie spowoduje zmiany sposobu użytkowania budowli, a także związanych z nią urządzeń budowlanych. Powyższe jest szczególnie konieczne, ponieważ nakaz wykonania prac w pkt 2 lit. c organy uzasadniły m.in. zwiększoną temperaturą pracy nowych transformatorów, a co za tym idzie m.in. potrzebą zwiększonej wentylacji i cyrkulacji powietrza, zgodnie z opinią T. M.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 8, art. 10 K.p.a. W niniejszej sprawie organy zaniedbały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie wyjaśniły rzetelnie stanu faktycznego sprawy. Przed wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć nie zastosowały art. 10 K.p.a. Organ odwoławczy nie odniósł się również wystarczająco do zarzutów odwołań.

Powyżej wskazanym wadliwym działaniem organy naruszyły również art. 8 K.p.a. podważając zaufanie obywatela do organów Państwa.

Biorąc pod uwagę wskazane naruszenia, rozpatrywanie pozostałych zarzutów skarg byłoby przedwczesne, a nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Na marginesie należy wskazać, że w przypadku trudności z prawidłowym sformułowaniem decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. w sytuacji, gdyby zaistniała konieczność niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, lub ingerencji lub naruszeń, o których mowa w art. 66 ust. 1a P.b. organ nadzoru budowlanego ma możliwość zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, niezbędnych środków zabezpieczających w oparciu o art. 69 ust. 1 P.b..

Rozpatrując sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę rozważania i wskazania opisane powyżej. Rozważając zasadność zastosowania w sprawie rozporządzenia z 2002 r. wezmą pod uwagę również brzmienie art. 71 P.b., zgodnie z którym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego (...).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zgodnie z regulacją z art. 135 P.p.s.a., iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, jego uchylenie stało się konieczne, o czym Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz stron skarżących po 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzone kwoty składa się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.