Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1307/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 43 ust. 1, art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 151, art. 132
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Skarżąca [...] A. K. w roku 2016 przebywała na zwolnieniach lekarskich, ostatnio od [...] maja 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. oraz od [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r.

Natomiast raportem z dnia [...] czerwca 2016 r. wystąpiła do Komendanta [...] w [...] z prośbą o skierowanie ją na komisję lekarską podległą Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia dalszej służby.

W tej sytuacji w dniu [...] czerwca 2016 r. wystawiono skierowanie nr [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Z kolei [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSWiA w [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], uznała skarżącą trwale niezdolną do służby w Policji i zaliczono ją do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Orzeczono ponadto, że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

W tej sytuacji Komendant [...] w [...] pismem z dnia [...] września 2016 r., poinformował, że z dniem [...] września 2016 r. została ona zwolniona od zajęć służbowych na okres do dnia rozwiązania stosunku służbowego.

Z uwagi na zbliżający się upływ 12-miesięcznego. okresu ochronnego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] skarżąca została, na podstawie art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomiona, że wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia jej ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

Z kolei skarżąca A. K. pismem z dnia [...] maja 2017 r. przesłała niżej wymienione dokumenty z prośbą o włączenie ich do materiału dowodowego, celem "ustalenia rzeczywistego ostatniego dnia służby":

– polecenie wyjazdu służbowego z dnia [...] sierpnia 2016 r.nr [...],

– listę obecności Zakładu [...] z sierpnia 2016 r., podpisaną przez przełożonego do dnia [...] sierpnia 2016 r.,

– listę obecności Zakładu [...] z sierpnia 2016 r., podpisaną przez przełożonego do dnia [...] sierpnia 2016 r.

Następnie Komendant [...] w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, z dniem [...] maja 2017 r. zwolnił skarżącą A. K. ze służby w Policji i wymienionej decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu – wskazując na powyższy stan faktyczny – podał, że skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. i w dniu [...] sierpnia 2016 r. stawiła się do służby po 73 dniach niepełnienia służby z powodu choroby. Wobec powyższego zgodnie z art. 229 § 4 Kodeksu pracy, stanowiło to przesłankę do wystawienia wymienionej skierowania na kontrolne badania lekarskie w celu ustalenia zdolności pracownika do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym, po trwającej dłużej niż 30 dni niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Ponadto ze względu na specyfikę i czas niezbędny do wykonania badań kontrolnych, dni [...] i [...] sierpnia 2016 r. oznaczone zostały w karcie ewidencji czasu służby jako dni nieobecności usprawiedliwionej, natomiast dni [...],[...] i [...] sierpnia 2016 r. były dniami wolnymi od służby i na dzień [...] sierpnia 2017 r., na prośbę policjantki, wystawione zostało w dniu [...] sierpnia 2016 r. polecenie wyjazdu służbowego nr [...] do [...], celem realizacji zleconych badań lekarskich. Następnie skarżąca przedłożyła zwolnienie lekarskie obejmujące okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. oraz od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. Wskazano ponadto, że w okresie, na który nie zostało wystawione zwolnienie lekarskie tj. od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r., skarżąca nie wykonywała zadań służbowych i była od nich odsunięta z uwagi na konieczność orzeczenia jej zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym przez lekarza medycyny pracy. Po analizie dokumentów poświadczających czas służby organ uznał, że w dniu [...] maja 2017 r. upłynął nieprzerwany 12-miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby i zwolnienie policjantki ze służby w dniu [...] maja 2017 r. nie narusza art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2017 r. do Komendanta Głównego Policji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie jej ze służby przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzącego w konsekwencji do ustalenia niewłaściwego terminu zwolnienia. Ponadto wniosła o zmianę rozkazu personalnego w części dotyczącej zwolnienia ze służby z dnia [...] maja br. na dzień [...] sierpnia 2017 r. oraz zmianę rozkazu personalnego w części dotyczącej natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Natomiast art. 26 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z kolei w myśl art. 40 ustawy, policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych: 1) z urzędu lub na jego wniosek w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; 2) z urzędu w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Podkreślono, że stosownie do brzmienia art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przywołany przepis zawiera w sobie nakaz podjęcia określonego działania w przypadku zaistnienia pewnego stanu faktycznego. Oznacza to, że organ administracji zwalniający policjanta w tego typu przypadkach nie ma żadnego wyboru, lecz zobligowany jest podjąć ściśle określone rozstrzygnięcie. Inaczej mówiąc, organ działa tu w ramach związania treścią przepisu. Tym samym zakres postępowania dowodowego w sprawie jest ograniczony i sprowadza się jedynie do sprawdzenia, czy w obrocie prawnym istnieje ostateczne orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o uznaniu policjanta za trwale niezdolnego do służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest natomiast, że prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSWiA w [...] uznała skarżącą A. K. za trwale niezdolną do służby w Policji i zaliczyła wymienioną do trzeciej grupy inwalidzkiej. Zatem orzeczenie to dowodzi o braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość pełnienia przez skarżącą służby w Policji oraz stanowi samoistną i obligatoryjną podstawę do rozwiązania z policjantką stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy, zwolnienie policjanta między innymi w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Powołany przepis stanowi normę o charakterze ochronnym uniemożliwiającą zwolnienie ze służby m.in. policjanta, w stosunku do którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, w trakcie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi żądanie wystąpienia ze służby. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie zwróciła się z żądaniem wystąpienia ze służby, jednakże wymienionej od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. wystawiane były zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, zaś w związku z ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, z dniem [...] września 2016 r. wymieniona została zwolniona od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Natomiast brak zwolnienia lekarskiego za okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz fakt wystawienia polecenia wyjazdu służbowego nr [...] do [...] celem realizacji zleconych badań, nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, bowiem w okresie, na który nie zostało wystawione zwolnienie lekarskie tj. od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r., skarżąca nie wykonywała zadań służbowych i była od nich odsunięta z uwagi na konieczność orzeczenia jej zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym przez lekarza medycyny pracy, co wynikało z obowiązujących wówczas przepisów (art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów), w świetle których nie jest możliwe dopuszczenie do wykonywania zadań służbowych policjanta, którego absencja w służbie trwała dłużej niż 30 dni, bez przeprowadzenia badań lekarskich stwierdzających zdolność do służby. Stawienie się do służby przez skarżącą w dniach [...],[...] i [...] sierpnia 2016 r. oraz podpisanie przez nią listy obecności w dniach [...] i [...] sierpnia 2016 r., nie są równoznaczne z podjęciem obowiązków służbowych przez wymienioną. Ponadto wystawienie skarżącej i na jej prośbę polecenia wyjazdu służbowego do [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., miało na celu ułatwienie wymienionej realizację badań lekarskich i również nie stanowiło podjęcia zadań służbowych. Podkreślono, że zaprzestania służby z powodu choroby nie należy utożsamiać z nieprzerwanym przebywaniem w tym czasie policjanta na zwolnieniach lekarskich. W omawianym kontekście ważne jest bowiem jedynie, iż w tym okresie nie wykonywał on służby z powodu choroby. Może więc zdarzyć się tak, jak w niniejszej sprawie, że w okresie 12 miesięcy funkcjonariusz Policji nie wykonywał służby z powodu choroby, chociaż nie na wszystkie dni tej absencji posiadał zwolnienie lekarskie. Okres 12 miesięcy nieświadczenia służby z powodu choroby winien więc obejmować zarówno okresy poświadczone zwolnieniami, jak i okres pomiędzy zakończeniem zwolnienia lekarskiego a faktycznym podjęciem służby, o ile takie w ogóle nastąpi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt IOSK1593/15). Skoro zatem skarżąca zaprzestała pełnienia służby z powodu choroby od dnia [...] maja 2016 r., to należy uznać, że okres 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, upłynął w dniu [...] maja 2017 r., zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, zwolnienie wymienionej ze służby w Policji z dniem [...] maja 2017 r. nie nastąpiło przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, co zarzuca się w odwołaniu. W świetle powyższego, za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzącego w konsekwencji do ustalenia niewłaściwego terminu zwolnienia. Ponadto organ pierwszej instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem jedną z przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślono, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem – w świetle powyższego – zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano bowiem ze względu na interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, który wymaga niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, w stosunku do którego orzeczono trwałą niezdolność do służby. Jednocześnie brak jest podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości zarzucając:

– naruszenie przepisu art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 z późn. zm.) poprzez zwolnienie jej ze służby przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby

– naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez nieobiektywne rozpatrzenie materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do ustalenia niewłaściwego terminu zwolnienia ze służby w Policji

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny oraz odnosząc się do procedowania przed wydaniem decyzji o zwolnieniu jej ze służby – podała, że stawiła się do służby w dniu [...] sierpnia 2016 r., tj. w czwartek, podpisała listę obecności i tym samym zgłosiła swoją gotowość do służby. Bezpośredni przełożony skreślił jej podpis i polecił, aby udała się do wydziału kadr, gdzie otrzymała skierowanie na badania z zakresu medycyny pracy w związku z tym, iż absencja w służbie trwała dłużej niż 30 dni. Tam też uzyskała informację, iż musi w pierwszej kolejności uzyskać zaświadczenie od lekarza psychiatry, który wystawiał zwolnienie L – 4, a następnie z tym zaświadczeniem udać się do lekarza z zakresu medycyny pracy. Poinformowano ją również, iż lekarz medycyny pracy w czwartki przyjmuje w godz. 10.00 – 12.00 a w piątek jest nieobecny. Z uwagi na godziny przyjęć lekarza psychiatry w dniu [...] sierpnia 2016 r. oraz fakt nieobecności lekarza z zakresu medycyny pracy w dniu [...] sierpnia 2016 r., bezpośredni przełożony, w porozumieniu z pracownikiem wydziału kadr podjęli decyzję, że dzień [...] sierpnia 2016 r. zostanie potraktowany, jako nieobecny usprawiedliwiony. Ponadto bezpośredni przełożony wiedząc, że jest w trakcie wykonywania badań lekarskich w związku ze skierowaniem na komisję lekarską w [...], w dniu [...] sierpnia 2016 r. wystawił jej delegację służbową dzień [...] sierpnia 2016 r. mimo tego, iż sygnalizowała, że nie miała jeszcze możliwości wykonania badań z zakresu medycyny pracy z uwagi na nieobecność lekarza. Z uwagi na fakt, iż delegacja wymagała jeszcze podpisu Komendanta [...], bezpośredni przełożony polecił, aby stawiła się rano [...] sierpnia 2016 r., odebrała delegację i udała się do [...] na badania. Zaznaczyła, iż bezpośredni przełożony posiadał wiedzę, że nie wykonała jeszcze badań z zakresu medycyny pracy, co potwierdzają chociażby skreślone podpisy w liście obecności czy decyzja dotycząca symbolu w liście obecności z dnia [...] sierpnia 2016 r. Następnie zgodnie z poleceniem przełożonego stawiła się do służby w dniu [...] sierpnia 2016 r., podpisała listę obecności (podpis po raz kolejny został skreślony), odebrała polecenie wyjazdu służbowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. i udała się w delegację służbową do [...], którą zrealizowała i dnia kolejnego rozliczyła. Wskazała, że badania w ramach komisji lekarskiej w [...] mogła wykonać w różnych terminach, nie był to termin ostateczny czy bezwzględnie wiążący i nie są to badania tożsame z badaniami w ramach prawa pracy. Badania wykonywane przed wojewódzką komisją lekarską MSWiA w [...] nie warunkują dopuszczenia do pracy i mogą być wykonywane także w toku służby, zatem są to innego rodzaju badania, na podstawie innych przepisów prawnych. Wobec powyższego gdyby nie otrzymała polecenia wyjazdu służbowego, udałaby się do lekarza medycyny pracy. W sytuacji polecenia służbowego wydanego przez Zastępcę Komendanta [...] nie miała wyboru i bezwzględnie musiała wykonać polecenie służbowe. Zaznaczyła również, że polecenie wyjazdu służbowego wydane przez przełożonego jest dla funkcjonariusza, bez względu na formę, prawnie wiążące, a jego niewykonanie nieuchronnie pociąga za sobą konsekwencje prawne w postaci postępowania dyscyplinarnego. Bezspornym jest, że organ po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby zobligowany jest zwolnić policjanta w sytuacji, gdy komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby, ale tego faktu nie kwestionuje. Przedmiotem skargi jest fakt, iż została ona zwolniona przed upływem 12 miesięcy, a ostatnim dniem jej służby był dzień [...] sierpnia 2016 r., kiedy to doszło do przerwania ciągłości biegu 12 miesięcznego terminu, poprzez dopuszczenie jej przez przełożonego do służby i zobligowanie jej do wykonania polecenia służbowego, mimo jego wiedzy, że nie wykonała badań z zakresu medycyny pracy. Podkreśliła, że w przedmiotowej sytuacji nie ma podstaw, by mówić o "ciągłości" zwolnień lekarskich, gdyż w dniach [...] – [...] sierpnia 2016 r. nie przebywała na zwolnieniach lekarskich i w dniu [...] sierpnia 2016 r. została dopuszczona do służby mimo tego, iż przełożony posiadał wiedze, że nie wykonała ona badań z zakresu medycyny pracy. Zgodnie w wyrokiem III SA/Gd 479/12 z dnia 11.10.2012, jeżeli bieg 12-miesięcznego terminu zostanie przerwany powrotem policjanta, nawet krótkotrwałym i dopuszczeniem go do pełnienia obowiązków służbowych, wówczas konieczne jest liczenie tego terminu od nowa. Ponadto art. 43 ust. 1 ustawy o Policji "nie pozwala na łączenie okresów przebywania na zwolnieniach lekarskich" (wyrok z 30.9.2016 r. NSA, I OSK 2705/15; wyrok z 12.03.2001 r. NSA, II SA 3145/00; wyrok z 23.6.2015 WSA, IISA/Bk 328/15). Nie bez znaczenia pozostaje również linia orzecznictwa art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, która mocno bazuje na jego ratio legis, przejawiającym się w funkcji ochronnej dla policjantów, a także na zasadzie wykładni prawa, według której nie stosuje się wykładni rozszerzającej przy interpretacji przepisów, które wiążą się z w tym przypadku z zakończeniem służby oraz określają kompetencje organu do zwolnienia policjanta oraz statuują zakaz zwolnienia przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby {wyrok z dnia 10.06.2009 r. IV SA/Po 84/09; wyrok z dnia 5.7.2006 NSA I OSK 1338/05, wykładnia w orzecznictwie Sądów – komentarz, L. Morawski, Toruń 2002, s. 249-253). Ona zaś sama w dniu [...] sierpnia stawiła się do służby, co potwierdzone zostało jej podpisem i spowodowało skierowanie jej na badania celem uzyskania orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 229 § 4 k.p. Jednak mimo treści art. 229 § 4 k.p. została w dniu [...] sierpnia 2016 r. dopuszczona do służby, gdyż tego dnia przełożony polecił udać się w godzinach służby w delegację służbową, chociaż wiedział, że nie uzyskała ona jeszcze zaświadczenia od lekarza medycyny pracy. Podkreśliła, iż zaistniała sytuacja nie była efektem jej działań, a skutkiem popełnionych przez organ naruszeń przepisów prawa pracy, który pomimo tego, iż posiadał wiedzę, że nie wykonała jeszcze badań z zakresu medycyny pracy, polecił jej udanie się w delegację służbową. Jednak takie działanie organu w żaden sposób nie może usprawiedliwiać przerzucania negatywnych skutków takiego działania na nią (wyrok z dnia 29.1.2009 r. 1IISA /Gd 359/08, wyrok z dnia 5.9.2012 r. IVSA/Po 514/12; wyrok NSA z dnia 30.9.2016 r. I OSK 2705/15). Mając na uwadze powyższe uznała, że dzień pobytu w delegacji służbowej, tj. [...] sierpnia 2016 r. był dniem, w którym po raz ostatni wykonywała zadania służbowe i 12-miesięczny ochronny termin należy liczyć dopiero od dnia [...] sierpnia 2016 r., kiedy nastąpiło definitywne zaprzestanie służby.

W odpowiedzi na skargę, Komendanta Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że pod pojęciem "zaprzestania służby" należy rozumieć wykonywania zadań służbowych, a więc zadań mieszczących się w katalogu opisu stanowiska pracy oraz ustawowym katalogu zadań Policji i konkretnych rodzajów jej służb. Pojęcie służby występuje bowiem na gruncie ustawy o Policji w kilku znaczeniach. Służba to stosunek służbowy, którego ramy czasowe wyznaczają daty przyjęcia do służby i zwolnienia z niej. Tak rozumiana służba trwa nawet pomimo zwolnień lekarskich czy zawieszenia w czynnościach służbowych. Jednakże istotę służby stanowią właśnie czynności służbowe. I to w takim kontekście, tj. ich wykonywania ustawodawca użył sformułowania "służba" w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem w takim aspekcie można mówić o zaprzestaniu służby, czyli zaprzestaniu wykonywania czynności służbowych. W innym znaczeniu zaprzestanie służby oznaczało by zaprzestanie trwania stosunku służbowego. Zaprzestanie wykonywania zadań służbowych (służby) ma być wynikiem choroby. Ustawodawca świadomie wprowadził taką kategorię zamiast, np. zaświadczenia o czasowej niezdolności do służby z tytułu choroby. Przyczyną zaprzestania służby ma być choroba niezależnie od tego, czy policjant posiada wystawione zwolnienie lekarskie, czy też nie. Jak słusznie podkreśla się w judykaturze, już samo orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do służby uzasadnia zaprzestanie wykonywania służby z powodu choroby bez konieczności wystawiania zwolnienia lekarskiego. Czasowa ochrona trwałości stosunku służbowego obejmuje całe 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a okres ten należy liczyć od momentu każdego faktycznego zaprzestania przez policjanta służby ze względów zdrowotnych. Zaprzestanie przez policjanta służby jest następstwem więc stanu jego zdrowia i nie ma znaczenia, przez jaki podmiot ocena stanu zdrowia zostanie dokonana. Jeśli policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich powyżej 30 dni, pracodawca ma obowiązek skierowania go do medycyny pracy celem uzyskania zaświadczenia o dopuszczeniu do obowiązków służbowych. Lekarz medycyny pracy ustala, czy stan zdrowia pacjenta pozwala na podjęcie przez niego czynności przypisanych do stanowiska bez narażenia zdrowia lub nawet życia. Innymi słowy, czy stan zdrowia pacjenta nie tylko nie ulegnie pogorszeniu z tego tytułu, lecz czy pacjent nie będzie też stanowił zagrożenia dla innych osób. Zadaniem medycyny pracy jest dbałość o higieniczne warunki pracy u danego pracodawcy wolne od niekontrolowanych ryzyk. Czas pomiędzy zaprzestaniem zwolnienia lekarskiego, a dopuszczeniem do służby nie jest w literaturze przedmiotu uznawany za podjęcie czynności służbowych, stanowi on czas usprawiedliwionej nieobecności, ale nie polega na wykonywaniu zadań i obowiązków służbowych, jako że czynności te może podjąć wyłącznie osoba, co do której nie ma takich przeciwwskazań. Okoliczność, iż skarżąca stawiła się do służby, nie oznacza jeszcze podjęcia wykonywania czynności służbowych, czyli służby w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Nie doszło więc do przerwania biegi okresu 12 miesięcy. Taką okolicznością nie jest też wystawienie delegacji służbowej, zresztą na jej prośbę. Celem tej podróży nie było wykonanie czynności służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby, lecz stawiennictwo przed komisją lekarską, przy czym iż skierowanie na komisję zostało wystawione w dniu [...] czerwca 2016 r. W piśmie nr [...] znajduje się informacja, iż o terminie badań policjantka zostanie powiadomiona przez właściwą komisję lekarską. W związku z powyższym, mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi do spraw wewnętrznych, przełożony policjantki ani nie wiedział, ani nie miał wpływu na te terminy. Twierdzenie, iż skarżącą była, poprzez wystawienie delegacji, zmuszona do stawiennictwa przed komisją, jest manipulacją faktami i nieprawdziwe. Mogła bowiem powiadomić komisję, że w tym terminie nie będzie się mogła stawić. Dalej wskazano, że skarżąca "celowo wyłudziła delegację służbową, właśnie w tym celu, aby dowodzić przerwania biegu okresu 12 miesięcy". Jednakże wystawienie druku delegacji nie oznacza, że miała ona tam wykonywać jakiekolwiek zadania czy czynności służbowe. Tym bardziej, że skierowanie nastąpiło na jej prośbę. Zatem nie było ono obligatoryjne, a Komendanta [...] w [...] jedynie uczynił zadość prośbie policjantki i nie był zainteresowany czy skorzysta ona z tego skierowania, a jeśli tak, to kiedy. Nie istnieje taka konstrukcja jak polecenie służbowe wykonania czynności, o którą wnioskuje sam zainteresowany. Może on w każdej chwili zgłosić odstąpienie od realizacji bez konsekwencji. Należy też odróżnić kwestię zaprzestania choroby od zaprzestania trwania zwolnienia lekarskiego. Choroba może trwać nawet pomimo braku takiego zwolnienia. Miarodajna chwila jest wydanie zaświadczenia przez lekarza medycyny pracy, bowiem to on ustala, iż stan zdrowia badanego pozwala na podjęcie przez niego zadań i obowiązków służbowych, czyli de facto ustala, iż badany jest zdrowy w kontekście możliwości świadczenia pracy. Zaprzestanie służby z powodu choroby wymaga bowiem, w przypadku dłuższych zwolnień, potwierdzenia ustania stanu, z powodu którego zainteresowany nie stawiał się do służby. Przy czym może się zdarzyć, iż lekarze medycyny dopuści policjanta do służby, a mimo to komisja orzeknie o trwałej niezdolności do służby. Jednakże w tym przypadku taka sytuacja nie wystąpiła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1), ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca [...] A. K. orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], została uznana za trwale niezdolną do służby w Policji i zaliczono ją do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Orzeczono ponadto, że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Zatem wobec powyższego, mając również na uwadze sformułowanie zawarte w cytowanym już wyżej przepisie art. 41 ust. 1 pkt 1) "zwalnia się", organ nie działał w granicach uznania administracyjnego, lecz był obligatoryjne zobligowany do zwolnienia skarżącą ze służby w Policji.

Następnie wskazać należy, że według brzmienia art. 43 ust. 1 ustawy, zwolnienie policjanta ze służby m.in. na podstawie raz art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie pełniła służby przebywając na zwolnieniach lekarskich od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r., a wobec treści orzeczenia Komisji, przełożony zwolnił ja od zajęć służbowych od dnia [...] września 2016 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego, tj. do dnia [...] maja 2017 r.

Natomiast kwestią sporną pozostaje okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r., kiedy to skarżąca stawiła się w miejscu pełnienia służby i uważa ona, że te dni przerywają 12-miesięczny okres ochronny przewidziany w przepisie art. 43 ust. 1 ustawy i w konsekwencji powinna być zwolniona ze służby w dniu [...] sierpnia 2017 r.

Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w tej formacji mogą pełnić osoby posiadające fizyczną i psychiczną zdolność do jej pełnienia, zaś według art. 229 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ze zm.), pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Z kolei na podstawie § 3 tegoż przepisu, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych, a według brzmienia § 4, pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Zatem skoro skarżąca stawiła się w dniu [...] sierpnia 2016 do służby, tj. po 73 dniach niepełnienia jej z powodu choroby poświadczonej zwolnieniem lekarskim, to organ był zobowiązany poddać ją kontrolnym badaniom lekarskim. W tym miejscu zauważyć należy, że od dnia [...] do [...] sierpnia 2016 r., kiedy to wystawiono jej skierowanie na badania na dzień [...] sierpnia 2016 r. (dni od [...] do [...] sierpnia były wolne od służby), skarżąca nie pełniła żadnych obowiązków służbowych i nie mogła ich pełnić, bowiem brak było opisanego już wyżej zaświadczenia z kontrolnego badania lekarskiego i co w konsekwencji zakazywało przełożonemu powierzenie jej pełnienia obowiązków służbowych (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 229 § 4 Kodeksu pracy).

W tym miejscu należy wskazać, że przepis art. 43 ust. 1 odnosi się nieprzerwanego okres zaprzestania służby z powodu choroby funkcjonariusza Policji, a nie od samego faktu nieprzerwanego okresu zwolnienia lekarskiego, co sugeruje skarżąca w skardze wskazując na prawidłowy – jej zdaniem – termin zwolnienia ze służby w dniu [...] sierpnia 2017 r. Innymi słowy, to że skarżąca w dniu [...] sierpnia 2016 r. stawiła się w swoje jednostce organizacyjnej, nie mając wyznaczonej w grafiku służby i nie otrzymała tego dnia, jak i następnego – poza stawieniem się w dniu [...] sierpnia na badaniach kontrolnych – żadnego zadania, nie jest równoznaczne z podjęciem przez nią służby w tym dniu. Wobec tego interpretacja przyjęta przez wymienioną przedmiotowego przepisu, że został przerwany bieg 12-miesięczego terminu, nie zasługuje – w ocenie Sądu – na uwzględnienie.

Zatem – zdaniem Sądu – nie nastąpiło naruszenie wskazanych w skardze przepisu prawa materialnego, ani też przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.