Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1221/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26a ust. 9a pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], L. dz. [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpoznaniu wniosku E. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2018 r. nr [...], L.dz.[...] o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz.

2096; dalej "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

(Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").

Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.

E. Spółka Akcyjna przekazała do Państwowego Funduszu

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej "Funduszem" lub "PFRON",

wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników

niepełnosprawnych za marzec 2018 r. w terminie określonym w § 4 ust. 1

rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r.

w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników

niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951), tj. do 25 dnia miesiąca następującego

po miesiącu, którego wniosek dotyczy.

W związku z powyższym, zgodnie z art. 26a ust. 9b pkt 1 w stosunku do strony

zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające w celu potwierdzenia, czy

wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia

pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] września 2018 r. Prezes

Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników

niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 k.p.a. w związku z art. 26a

ust. 1a1

pkt 3, art. 26a ust. 9a pkt 2 oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

(Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy należne za dany

miesiąc zostanie wypłacone pracownikowi w następnym miesiącu, wówczas

pracodawca powinien uwzględnić je przy obliczaniu składek ZUS za miesiąc, w którym

dokonał faktycznej jego wypłaty. Strona wypłaca wynagrodzenia do 10-go dnia miesiąca

następującego po miesiącu przepracowanym, w związku z powyższym za miesiąc

marzec 2018 r. strona wypłaciła wynagrodzenie w kwietniu 2018 r., a więc okresem

składkowym dla wynagrodzeń za miesiąc marzec 2018 r. będzie miesiąc kwiecień

2018 r.

Organ stwierdził, że w piśmie nadanym w dniu 18 lipca 2018 r. nr

[...] ZUS Oddział w G. wskazał, że

pracodawca - E. Spółka Akcyjna składki za okres sprawozdawczy

marzec 2018 r. (tj. okres składkowy w ZUS kwiecień 2018 r.) na Fundusz Ubezpieczeń

Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz

Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) opłacił

w pełnej wysokości, lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie

ZUS przedstawił sposób rozliczenia należności za 04/2018.

Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż strona poniosła

koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania

za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, dlatego

miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

za miesiąc marzec 2018 r. nie przysługuje.

E. Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie

sprawy. W ocenie strony, materiał dowodowy zgromadzony przez Fundusz w zakresie

informacji pozyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących

terminowości opłacenia składek za okres składkowy kwiecień 2018 r., powinien być

rozpatrywany z uwzględnieniem złożonych przez nią wyjaśnień. Strona podtrzymała

twierdzenie, że składki za kwiecień 2018 r. zostały opłacone terminowo i w całości

za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez pracodawcę we wniosku

o dofinansowanie za miesiąc marzec 2018 r.

Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na

uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS, dotyczącego pracowników

niepełnosprawnych: M. B., A. S., J. K., M. S.,

P. K. i E. P. Zdaniem strony, Fundusz powinien zbadać

terminowość poniesienia kosztów płacy tylko w odniesieniu do pracowników

niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o

dofinansowanie.

Spółka zauważyła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

odnoszą się do składek, jakie spółka jako pracodawca winna uiścić za okres składkowy

kwiecień 2018 r. za wszystkich zatrudnionych u niej pracowników, a nie do składek za

wskazanych w piśmie kierowanym przez organ pracowników niepełnosprawnych,

których koszty płacy stanowiły przedmiot wniosku o dofinansowanie. Ponadto w ocenie

strony, w przypadku gdy wpłata na ubezpieczenie społeczne nie pokrywa w całości

zobowiązania płatnika za dany okres, to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu

składek na poszczególne tytuły oraz ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zarządu

Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia

[...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2018 r.

W uzasadnieniu wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń

pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po

spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji koszty płacy oznaczają

wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na

ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia

oraz obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych. Zdaniem organu, z powyższej definicji kosztów płacy wynika, iż

stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania

pracowników bez rozróżnienia czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem

osób niepełnosprawnych.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 26a ust. 9a ustawy o rehabilitacji Prezes

Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w

przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 albo 3.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1

pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie

przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z

uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z

zastrzeżeniem ust. 1a2

, tj. kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w

art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1

pkt 3

przedmiotowej ustawy, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany

miesiąc. Powyższe oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z ww.

przesłanek, pracodawca nie może otrzymać świadczenia na żadnego pracownika

niepełnosprawnego.

Organ wskazał, że strona w złożonych do Funduszu miesięcznych informacjach

o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników

niepełnosprawnych (INF-D-P) wykazała, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu

następującym po miesiącu, za który pracownicy pobierają wynagrodzenie. Wobec

powyższego wnioskowi Wn-D za marzec 2018 r. odpowiada deklaracja ZUS za

kwiecień 2018 r., której termin płatności, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300

ze zm.) upływa w dniu 15 maja 2018 r., natomiast zgodnie z ustawą o rehabilitacji,

upływa w dniu 29 maja 2018 r.

Fundusz zwrócił się do ZUS o zweryfikowanie poprawności opłacenia przez

podmiot należnych składek i w dniu 19 lutego 2019 r. uzyskał informacje na podstawie

raportu z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych wskazujące, że strona nie opłaciła terminowo obowiązkowych składek na

ubezpieczenia społeczne za okres składkowy kwiecień 2018 r.

Odnosząc się do stanowiska strony zawartego we wniosku o ponowne

rozpatrzenie sprawy, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na

uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS w zakresie odpowiedzi dotyczącej

rozliczenia konta płatnika składek co do wskazanych pracowników niepełnosprawnych,

organ wyjaśnił, że należy odróżnić rozliczenie konta płatnika składek od rozliczenia

indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS.

Organ wskazał, że pismem nadanym w dniu 18 lipca 2018 r. nr

[...] ZUS Oddział w G. poinformował

PFRON, że składki za okres składkowy kwiecień 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń

Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz

Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały

opłacone w pełnej wysokości lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności.

Jednocześnie ZUS przedstawił rozliczenie konta płatnika za 04/2018 w następujący

sposób:

1. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w kwocie

100.190,23 zł została pokryta z następujących wpłat:

- w kwocie 7522,97 zł z dnia 15 maja 2018 r.,

- w kwocie 714,19 zł z dnia 30 kwietnia 2018 r.,

- w kwocie 5924,87 zł z dnia 18 maja 2018 r.,

- w kwocie 86028,20 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.

2. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) w kwocie

25.323,86 zł została pokryta z następujących wpłat:

- w kwocie 1447,43 zł z dnia 18 maja 2018 r.,

- w kwocie 22409,07 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.,

- w kwocie 1467,36 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.

3. należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych (FP i FGŚP) w kwocie 7.574,84 zł została pokryta z następujących

wpłat:

- w kwocie 426,59 z dnia 18 maja 2018 r.,

- w kwocie 6703,46 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.,

- w kwocie 444,79 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.

Biorąc pod uwagę wyjaśnienia ZUS, organ ustalił, że w związku z tym, iż strona

była zobowiązana do poniesienia ww. składek za okres składkowy kwiecień 2018 r.

w nieprzekraczalnym terminie do dnia 29 maja 2018 r., to składki na ubezpieczenia

społeczne opłacone w kwocie 86028,20 zł w dniu 11 czerwca 2018 r. oraz składki na

ubezpieczenia zdrowotne opłacone w kwocie 22409,07 zł i 1467,36 zł w dniu

11 czerwca 2018 r., a także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych opłacone w kwocie 6703,46 zł i 444,79 zł w dniu 11 czerwca

2018 r., zostały opłacone przez płatnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu

wynikającego z art. 26a ust. 1a1

pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Jednocześnie organ dodał, iż pracodawca dokonał częściowej zapłaty składek

do ZUS za okres 04/2018 z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych

przepisów, przekraczającym 14 dni, a kwota ww. składek opłaconych po terminie

wskazanym w art. 26a ust. 1a1

pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art.

26a ust. 1a2

wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, w związku z czym

pracodawca stracił prawo do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników

niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy marzec 2018 r.

Organ wyjaśnił, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się

w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze,

tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz

Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania

wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest

zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w

sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń

Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831). Rozporządzenie to wydane zostało na mocy

delegacji ustawowej w art. 49 ust. 1 u.s.u.s., zgodnie z którym Rada Ministrów określa

w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach

rozliczania składek i wypłaconych zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz

kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem

pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.

Organ podkreślił, że zarówno w u.s.u.s., jak i wskazanym wyżej rozporządzeniu,

brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w

rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych,

a następnie na pozostałych zatrudnionych. Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika

E. Spółka Akcyjna za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które

zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów,

przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na

koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze

stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu

niepełnosprawności.

Organ uznał, iż twierdzenie strony, że w przypadku, gdy kwota wpłaty w części

przypadającej na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa od kwoty

należnych składek za dany miesiąc kalendarzowy, którego deklaracja dotyczy,

to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne fundusze oraz

ubezpieczonych, których wpłata dotyczy, nie znajduje oparcia w obowiązujących

przepisach prawa. Ponadto zauważył, że przedstawiona przez stronę przy piśmie

nadanym w dniu 4 czerwca 2018 r. deklaracja ZUS P DRA za okres składkowy kwiecień

2018 r. (ID deklaracji 01 04.2018) z datą wypełnienia w dniu 11 maja 2018 r. oraz

potwierdzenie zapłaty w dniu 18 maja 2018 r. kwoty 7.798,89 zł, tytułem składek ZUS

za okres składkowy kwiecień 2018 r. tylko za pracowników niepełnosprawnych,

nie znajduje potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS.

Prezes Funduszu ponownie stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje,

iż strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do

dofinansowania za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni,

dlatego miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

za marzec 2018 r. nie przysługuje.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła E. S.A. z siedzibą w W.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 26a ust. 1a1

pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędne

zastosowanie, polegające na odmowie wypłaty dofinansowania kosztów płacy, które

zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z

odrębnych przepisów,

- przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę

wypłaty dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez

pracodawcę faktycznie i terminowo,

- przepisów art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny

zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, z całkowitym pominięciem

dowodów przedstawianych przez skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do

treści normy prawnej na niekorzyść strony, a także brak w uzasadnieniu wskazania

przyczyn, dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez stronę organ

odmówił wiarygodności oraz przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający

zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie

do organów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej

decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września

2018 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, przesłanka terminowości poniesienia kosztów płacy

powinna być badana odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,

do wynagrodzenia których pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Skarżąca

zarzuciła, że w zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS

brak jest informacji, odnośnie szczegółowych tytułów wpłat, tzn. kogo faktycznie dane

wpłaty dotyczą, ani też jakich poszczególnych tytułów dotyczą wpłaty dokonane po

terminie (umów cywilnoprawnych, umów o pracę, czy umów o pracę osób

niepełnosprawnych). Organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych

składki zostały opłacone po terminie, dlatego też nieprawidłowo uznał, że nieterminowo

zostały poniesione koszty płacy w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych,

objętych wnioskami o dofinansowanie. Ponadto, organ pominął koszty płacy zapłacone

terminowo.

Strona przytoczyła stanowisko zawarte w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy

i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia

2 grudnia 2014 r. znak [...], zgodnie z którym wyłączenie

dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1

pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia

1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) dotyczy niespełnienia

warunków dotyczących kosztów płacy osób, na które pracodawca zamierza uzyskać

dofinansowanie. Wyłączenie to skutkuje utratą prawa do dofinansowania do

wynagrodzeń tych osób, których koszty płacy zostały poniesione z powyżej 14-dniowym

uchybieniem.

Skarżąca podniosła, że porównanie przez organ całościowych kwot składek

na ubezpieczenia społeczne, należnych od płatnika za dany okres, jest działaniem

prowadzącym do błędnych wniosków w zakresie terminowości ponoszenia kosztów

płacy, ponieważ w składkach tych zawarte są również składki na ubezpieczenia

społeczne osób niebędących osobami niepełnosprawnymi, osób niepełnosprawnych,

do wynagrodzenia których pracodawca nie wnioskuje o dofinansowanie, a także stron

umów cywilnoprawnych. Organ powinien dokonać analizy złożonych deklaracji

dotyczących zatrudnionych osób niepełnosprawnych za dany okres, określić kwotę

składek na ubezpieczenia społeczne wynikającą z tych deklaracji, a następnie

porównać ją z kwotą wpłaty składek za wskazany okres, czego nie uczynił.

Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie,

z pominięciem wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji

Osób Niepełnosprawnych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują

działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając

prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich

wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia

przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w

postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),

przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach

danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które

skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy

decyzję tego organu z dnia [...] września 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego

dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc

marzec 2018 r.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz

art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i

społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511

ze zm.).

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje

pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie

nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z

uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z

zastrzeżeniem ust. 1a2

. Na podstawie art. 26a ust. 1a2

kwota miesięcznych należnych

składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym

mowa w ust. 1a1

pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany

miesiąc.

Jak stanowi art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu

Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w

przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1

pkt 2 albo 3.

Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o

rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe

składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego

wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które

zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia

26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z

dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek

dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności

składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek

przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne

oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:

1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę

wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i

samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca –

dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem termin opłacenia należności

składkowych wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.

Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek,

do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831),

mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z §

12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika

składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie

ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów

lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany

fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.

Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o

rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie

tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2

rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego

niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107

i 108 Traktatu – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym

okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że

wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do

wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z

zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich

pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni

przepisu art. 26a ust. 1a1

pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia

1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty

postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z

przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze

stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym

okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych

posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy,

o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do

kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt

V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia

2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdującym się w aktach sprawy

zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS, przyjętym przez

organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą

poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał

od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z

tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w

odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o

dofinansowanie.

Dostrzeżenia wymaga okoliczność, iż w aktach administracyjnych znajduje się

zestawienie ZUS Oddział w G. z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczące

D. M. za okres 03.2018 r. – 04.2018 r. Wpłaty pokryły obowiązkowe składki

deklarowane przez pracodawcę za okres 04/2018, przy czym częściowo zostały

dokonane w dniu 11 czerwca 2018 r. Z uwagi na brak dokumentacji odnoszącej się do

pozostałych pracowników niepełnosprawnych objętych wnioskiem o dofinansowanie,

nie można stwierdzić, czy kwota składek opłaconych po terminie wskazanym w art. 26a

ust. 1a1

pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art. 26a ust. 1a2 ustawy

wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc w odniesieniu do wszystkich

pracowników niepełnosprawnych objętych wnioskiem o dofinansowanie.

Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji

zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem

z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale

dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych,

którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych)

we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz

odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby

niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna

być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej

z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości

poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,

do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem

pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika

niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości,

które ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich

pracowników.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu

wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego

oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na

podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1

pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).