Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 52/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,77 par. 1,76 par. 1, 80,86, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152 i  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego M. S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] wywłaszczył za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa cześć nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...], o pow. [...] m2, wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. KW nr [...] jako własność J. L., R. L. i E. W.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia wystąpili: J. L., M. S., L. S., M. S., B. L., E. W. i R. L. Osoby te są spadkobiercami po zmarłych współwłaścicielach wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podnieśli, że doszło do rażącego naruszenia prawa, w tym naruszenia przepisu art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] czerwca 1974 r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że w wyniku poszukiwań akt wywłaszczeniowych przedmiotowej sprawy odnaleziono jedynie decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...].

Wobec powyższego organ wojewódzki dopuścił dowód z zeznań świadków B. L. i R. L. Zeznali oni m.in., że zostali zawiadomieni o fakcie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak również o terminie i miejscu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Podczas rozprawy nie byli obecni biegli, którzy sporządzili opinię dotyczącą wyceny przejętych na własność Skarbu Państwa działek. Należy również zwrócić uwagę, iż zeznania świadków różnią się między sobą w kwestii odnoszącej się do sporządzonej przez biegłych wyceny nieruchomości oraz możliwości zapoznania się z wyceną przez strony postępowania wywłaszczeniowego. B. L. nie posiadała wiedzy na ten temat, natomiast R. L. zeznał, iż otrzymał kosztorys wyceniający budynki oraz całe gospodarstwo.

Wojewoda uznał, że postępowanie wywłaszczeniowe w przedmiotowej sprawie prowadzone było zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest wystarczający, aby w sposób prawidłowy i obiektywny rozstrzygnąć sprawę.

Dodał, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod budowę osiedla [...] w G.. Wnioskodawca - Okręgowa Dyrekcja Inwestycji Miejskich w G. - zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy z 12 marca 1958 r. była uprawniona do wystąpienia z takim wnioskiem, gdyż wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo do wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. W związku z tym należy stwierdzić, iż została w niniejszej sprawie zachowana przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia.

Organ stwierdził też, iż z uwagi na brak dokumentów nie można ustalić, czy wystąpiono do właścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a z zeznań świadków wynika, że "takowa propozycja nie pojawiła się". Jednak z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1974 r. wynika, iż wniosek Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w G. z dnia [...] marca 1974 r. spełniał wszystkie wymogi art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Z uwagi na fakt, że jednym z wymogów złożenia wniosku o wywłaszczenie było wskazanie w nim wyniku rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, z wymienieniem ceny żądanej przez właściciela i oferowanej mu przez wnioskodawcę, albo przeszkody do prowadzenia rokowań – organ uznał, że wniosek spełniał wszystkie warunki zarówno co do treści jak i załączników. Zatem nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie nie wypełniono obowiązku wynikającego z wyżej wskazanego przepisu.

Rozprawa administracyjna odbyła się w dniu [...] maja 1974 r. Z rozdzielnika zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie administracyjnej, wynika jednak, iż biegli rzeczoznawcy nie zostali wezwani na rozprawę. Fakt nieobecności biegłych na rozprawie znajduje także potwierdzenie w zeznaniach B. L. i R. L., złożonych w dniu 19 grudnia 2008 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie naruszony został art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w kwestii dotyczącej udziału biegłego w rozprawie administracyjnej - jednakże nie miał on charakteru "rażącego" naruszenia prawa.

Wojewoda zwrócił też uwagę na fakt, że ustalenie ceny kupna nieruchomości następowało zawsze w oparciu o opinię biegłych z listy wojewody - zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zatem decyzja wydana na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego z listy wojewody, w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy - nie narusza prawa.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucili orzeczeniu naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 22 ustawy wywłaszczeniowej, art. 6, art. 8 ust. 8 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej oraz art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Minister stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy osiedla mieszkaniowego spółdzielczego, zgodnie z decyzją wydaną przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Wydział Budownictwa, Architektury i Urbanistyki nr [...] z dnia [...] września 1971 r. - zatem prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, iż została spełniona przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Również z przesłuchań świadków B. L. i R. L. nie wynika w sposób jednoznaczny, że wystąpienia o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie było. Jednocześnie treść uzasadnienia kwestionowanej decyzji świadczy o tym, iż wniosek Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w G. z dnia [...] marca 1974 r. spełniał wszystkie wymogi określone w art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Z treści orzeczenia wynika też, że odszkodowanie ustalono na podstawie art. 8 ust. 8 pkt 3 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta G. z dnia [...] stycznia 1974 r. - po wysłuchaniu opinii biegłych. Zatem organ wywłaszczeniowy przeprowadził rozprawę, co potwierdza również zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 1974 r., nr [...] oraz wysłuchał na niej opinii biegłych.

O uznaniu nieobecności biegłych na rozprawie nie może przesądzać nadesłanie przez pełnomocnika wnioskodawców zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, w którym jako osoby wezwane nie zostali ujęci biegli, gdyż zgodnie z art. 17 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. obowiązek zawiadomienia za dowodem doręczenia o wszczęciu postępowania dotyczył wyłącznie właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służą na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone. Zatem pominięcie w rozdzieleniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania biegłych nie może świadczyć o braku ich udziału w rozprawie, gdyż mogli oni zostać poinformowani o jej terminie w inny sposób. Tym bardziej, że wykonywali czynności na zlecenie organu i mogli pozostawać z organem w stałym kontakcie.

Minister dodał, że zeznania świadków nie mogą stanowić jednoznacznego dowodu, gdyż z protokołu przesłuchania w charakterze świadków nie wynika, czy osoby przesłuchiwane brały udział w rozprawie oraz w jaki sposób dowiedziały się o braku biegłych na rozprawie. Zwrócił także uwagę na rozbieżności w samych zeznaniach świadków - dotyczących udziału biegłych w postępowaniu. B. L. stwierdziła stanowczo, że biegli nie byli powołani, tymczasem R. L. stwierdził, że przesłano mu kosztorys wyceniający budynki oraz całe gospodarstwo - co potwierdza udział biegłych w postępowaniu wywłaszczeniowo – odszkodowawczym.

W związku z powyższym Minister stwierdził, iż w postępowaniu nadzorczym przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało - w sposób bezsporny i jednoznaczny - że oceniana decyzja z dnia [...] czerwca 1974 r. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. S. Zarzucił on zaskarżonemu orzeczeniu:

- błędne ustalenia faktyczne w sprawie polegające na przyjęciu, iż biegli w zakresie szacowania nieruchomości byli obecni na rozprawie w sprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, czym naruszono art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa;

- błędne ustalenia faktyczne w sprawie polegające na przyjęciu. iż w sprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzono procedurę w zakresie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, czym naruszono art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa;

- nieuwzględnienie, iż w sprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej decyzja z dnia 17 czerwca 1974 r. została w swym pkt 1 skierowana do osoby nieżyjącej, tj. R. L.

W związku z czym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że treść uzasadnienia decyzji podlegającej weryfikacji nie może być sama w sobie podstawą ustaleń ją weryfikujących - tym bardziej jeżeli inne dowody jej przeczą i jednocześnie żaden z dowodów tamtych ustaleń nie potwierdza. Sformułowanie uzasadnienia decyzji jest powtórzeniem jedynie zapisu ustawowego, bez wskazania jakichkolwiek konkretnych okoliczności, tj. m.in. daty, formy tego wysłuchania, treści stanowiska biegłych. Potwierdza to, iż biegli nie byli obecni na rozprawie. Nadto należy wskazać, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż ustalenie podstaw odszkodowania dotyczyło jedynie gruntu, pomijając zabudowania gospodarskie, ogrodzenie i uprawy.

Pozytywne dowody w sprawie na okoliczność braku biegłych na rozprawie jakimi są zawiadomienie o terminie rozprawy i jednoznaczne zeznania w niniejszej sprawie powodują, że ustalenia Ministra Infrastruktury są błędne. Jednocześnie brak wywiązania się przez organy administracji z obowiązku archiwizacji akt sprawy nie może rodzić niekorzystnych konsekwencji dla obywatela, poprzez konstruowanie przez inne organy administracji jedynie domniemań faktycznych, co do faktów objętych aktami sprawy.

Skarżący powołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1876/07 wskazując, iż potwierdził on w nim jednoznacznie, że udział biegłych w rozprawie jest bezwzględnym wymogiem ustawy i jego niedochowanie stanowi rażące naruszenie prawa.

Dodał, iż organ bez żadnej racji oraz uzasadnienia przyznał większą moc dowodową dowodowi o charakterze pośrednim, pomimo tego, że dysponował dowodem bezpośrednim – całkowicie z nim sprzecznym.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w skardze.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1974 r. wywłaszczającej za odszkodowaniem nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] stanowiącą własność J. L., R. L. i E. W.

Na wstępie zaznaczyć należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności. Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Oznacza to, że rozstrzyga on tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia - przesłanek z art. 156 § 1 kpa.

W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru uznały, że kontrolowane orzeczenie Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1974 r. nie jest dotknięte wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 kpa.

W dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Jak z powyższego wynika stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowana decyzja narusza rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1

pkt 2 kpa). Przy czym zebrany materiał dowodowy musi tę okoliczność w sposób oczywisty potwierdzać.

Badając zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który - w związku z zaginięciem akt administracyjnych sprawy wywłaszczeniowej zakończonej kwestionowaną w trybie nadzorczym decyzją - organ administracji zobowiązany był w sposób niezwykle rzetelny i dokładny zebrać oraz rozważyć, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż Minister Infrastruktury, podejmując rozstrzygnięcie z dnia [...] października 2009 r., nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa.

Zgodnie z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z tego powodu taki dokument korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń.

Natomiast z § 3 tego art. wynika, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Potwierdza ten fakt utrwalone orzecznictwo sądowe – vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 1998 r. w sprawie sygn. akt II SA 517/98, LEX nr 41834 : "Art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a."

W niniejszej sprawie takim dokumentem urzędowym jest decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] wywłaszczająca za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa cześć nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Z treści jej uzasadnienia wynika, iż wniosek o wywłaszczenie spełnia wymogi zawarte w art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) oraz, że odszkodowanie ustalono po wysłuchaniu biegłych.

Jednakże walor dowodowy tego dokumentu może być podważony przez inny dowód - na przykład przez zeznania świadków.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt I OSK193/08, w którym stwierdził: "Nie można zgodzić się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż w postępowaniu nadzorczym należy przyjąć pierwszeństwo dokumentu nad zeznaniami świadków. Tego rodzaju twierdzenie jest wyrazem tzw. legalnej oceny dowodów, to jest przyjętego z góry założenia, że jedne dowody są wiarygodne, a inne nie. Tymczasem wynikająca z art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obowiązuje zarówno w postępowaniu zwykłym jak i w postępowaniach nadzwyczajnych. Każdy dowód podlega swobodnej ocenie pod kątem jego przydatności do poczynienia ustaleń faktycznych. Jeśli organ administracji lub Sąd uznaje dowody z dokumentów za wiarygodne, a dowody z zeznań świadków za niewiarygodne, to powinien tę ocenę uzasadnić opierając się przy jej dokonywaniu na zasadach wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Niedopuszczalne jest natomiast przyjmowanie z góry założenia, iż dowody określonego rodzaju są wiarygodne, a dowody innego rodzaju są niewiarygodne. W pewnych sytuacjach dowody z zeznań świadków mogą być bardziej wiarygodne od dowodów z dokumentów, a w pewnych nie. Zależeć to będzie od okoliczności jakie zaistnieją w konkretnej sprawie.

Za nieuzasadniony uznać też należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż stwierdzenie nieważności decyzji, nie może być dokonane w oparciu o dowody pośrednie takie jak zeznania świadków. Bezzasadne jest również stwierdzenie Sądu, że byłoby to wbrew powszechnie przyjętej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustalenie, że badane orzeczenie rażąco narusza prawo może być dokonane w oparciu o dowody bezpośrednie, w oparciu o dowody pośrednie, jak również w oparciu o obydwa te rodzaje dowodów. Istotne jest to, czy dowody są wiarygodne, a tym samym czy są przydatne do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy."

W przedmiotowej sprawie Minister Infrastruktury dokonując oceny dowodu z zeznań stron postępowania B. L. i R. L. - zawartych w protokołach przesłuchań z dnia 19 grudnia 2008 r. w których strony stwierdziły, że rokowań nie było, natomiast rozprawa administracyjna odbyła się, ale nie uczestniczyli w niej biegli - uznał je za wystarczające.

Takie stanowisko nie mogło zyskać aprobaty Sądu, ponieważ jednocześnie organ stwierdził: "Zeznania świadków nie mogą stanowić jednoznacznego dowodu, gdyż z protokołu przesłuchania w charakterze świadków nie wynika, czy osoby przesłuchiwane brały udział w rozprawie oraz w jaki sposób dowiedziały się o braku biegłych na rozprawie." Zwrócił także uwagę na rozbieżności w samych zeznaniach świadków - dotyczących udziału biegłych w postępowaniu. B. L. stwierdziła stanowczo, że biegli nie byli powołani, tymczasem R. L. stwierdził, że przesłano mu kosztorys wyceniający budynki oraz całe gospodarstwo - co potwierdza udział biegłych w postępowaniu wywłaszczeniowo – odszkodowawczym.

Skoro sam organ II instancji uznał, że nie wyjaśniono okoliczności dotyczących źródeł wiedzy świadków odnośnie przebiegu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, to powinien tę sprawę dokładnie wyjaśnić – w trybie art. 136 kpa. Tym bardziej, że kwestia ta może mieć decydujące znaczenie przy ocenie wiarygodności zeznań stron.

Dowód z zeznań stron postępowania zgodnie z art. 86 kpa może być przeprowadzony w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

W doktrynie prawa administracyjnego uznaje się, że dowód ten ma charakter posiłkowy, wobec tego gromadząc materiał dowodowy, organ powinien wyjaśnić całościowo wszelkie wątpliwości dotyczące przebiegu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. Ponieważ w niniejszej sprawie tego zaniechano, dlatego też Sąd uchylił decyzję organu II instancji.

Sąd uznał, że organ zobowiązany był zastosować art. 136 kpa i przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe z zeznań stron ustalając, skąd B. L. i R. L. czerpią wiedzę na temat braku rokowań i braku udziału biegłych na rozprawie administracyjnej - czy wiedze tę uzyskali bezpośrednio, będąc na niej obecni, czy też od osób trzecich lub z innych dokumentów.

W związku z tym - rozpoznając ponownie odwołanie – Minister Infrastruktury, uzupełni materiał dowodowy - zgodnie z zasadami postępowania odwoławczego - poprzez zebranie materiału dowodowego wskazującego, skąd R. L. oraz B. L. czerpią wiedzę na temat przebiegu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości – w szczególności braku rokowań oraz braku udziału biegłych na rozprawie administracyjnej.

Po dokonaniu tego organ ponownie oceni całość materiału dowodowego, zgodnie z art. 80 kpa i ustali, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jakąkolwiek wadą oraz czy ewentualna wada w sposób oczywisty rażąco narusza prawo.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.