Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 945/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 153, art. 200, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt. 8, art. 151 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 05 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 roku sprawy ze skarg H. K., J. B., S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie wydania w wyniku wznowienia postępowania nowej decyzji w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego: - na rzecz skarżącej H. K. kwotę (...),- zł (...), - na rzecz J. B. i S. B. solidarnie kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., znak (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", umorzył postępowanie w sprawie prowadzonej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul (...) w O. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że na skutek pisma H. i M. K. dokonano kontroli robót budowlanych prowadzonych na posesji przy ul. (...). Podczas jej trwania stwierdzono, że roboty budowlane wykonywane są zgodnie z pozwoleniem na budowę, które zostało udzielone decyzją Starosty O. nr (...) z dnia (...) czerwca 2005 r. Organ nadzoru budowlanego nie stwierdził istotnych odstępstw od powyższego pozwolenia na budowę, ani naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, wobec powyższego orzekł o umorzeniu postępowania.

Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wznowił postępowanie zakończone opisaną powyżej ostateczną decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, u podstaw wznowienia postępowania spoczywała decyzja Wojewody z dnia (...) stycznia 2010 r., znak (...), mocą której stwierdzono nieważność decyzji Starosty O. o pozwoleniu na budowę z dnia (...) czerwca 2005 r., znak (...).

Decyzją z dnia (...) czerwca 2011 roku, znak (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia (...) czerwca 2007 r., znak (...). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty O. z dnia (...) czerwca 2005 r., udzielającej pozwolenia na nadbudowę oraz rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. (...) w O. Ewentualną podstawę wznowienia postępowania mógłby stanowić przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Choć decyzja z dnia (...) czerwca 2005 r., udzielająca pozwolenia na nadbudowę oraz rozbudowę budynku mieszkalnego oraz decyzja z dnia (...) czerwca 2007 r. są wprawdzie ze sobą powiązane, lecz tej ostatniej nie można usunąć w trybie wznowienia postępowania. Przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wymienia bowiem jedynie uchylenie lub zmianę decyzji, a nie stwierdzenie jej nieważności. Skoro ustawodawca tak wyraźnie sformułował treść powyższego przepisu, to tym bardziej organ administracji publicznej nie jest uprawniony by orzec odmiennie.

Rozpoznając odwołanie H. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r., znak (...), utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) czerwca 2011 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. dotyczy przypadku, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone bądź zmienione. Rozstrzygnięcie kompetentnego organu wchodzi więc w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej, a jego zmiana musi wywrzeć także odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej znosi skutki tej decyzji ex tunc, czyli od dnia jej wydania. Prowadzi to również do wniosku, iż nie jest możliwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. do decyzji, opartej na innej decyzji, co do której stwierdzono nieważność. W sensie materialnym bowiem stan wywołany przez decyzję nieważną uznać należy za nieistniejący. Wobec tego należy przyjąć, iż organ I instancji orzekł prawidłowo.

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez H. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 01 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 953/11, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...).

Zdaniem Sądu z analizy akt sprawy wynikało, że decyzja z dnia (...) czerwca 2007 r. powinna zostać usunięta z obrotu prawnego w związku z decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r., znak (...), w której Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty O. z dnia (...) czerwca 2005 r., znak (...), udzielającej pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. (...) w O. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Równocześnie, jak wyjaśnił Sąd, dla zaistnienie przesłanki wznowieniowej, o jakiej mowa art. 145 § 1 pkt. 8 K.p.a. konieczne było wykazanie, że decyzja, którą zamierza się uchylić, pozostaje w pewnym związku z określonym, innym rozstrzygnięciem. Więź ta powinna wyrażać się w sekwencji działań prawnych, podjętych przez organy administracji publicznej, polegającej na tym, że treść konkretnej decyzji zależy od innej decyzji lub innego orzeczenia, bez których nie mogłaby być wydana. Sąd wskazał przy tym na istnienie powyższej więzi pomiędzy decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., umarzającą postępowanie w sprawy nadbudowy i rozbudowy, a decyzją z dnia (...) czerwca 2005 r. o pozwoleniu na budowę. Jak wyjaśniono pierwotne postępowanie zakończone decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. było prowadzone z wniosku H. K. domagającej się zbadania, czy nie wystąpiły odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym w świetle art. 36a ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, o stwierdzeniu odstępstw można mówić jedynie wtedy, gdy istnieje w obrocie prawnym decyzja zatwierdzająca projekt budowlany. Brak powyższej decyzji, a w konsekwencji brak wzorca do porównania w ramach postępowania w przedmiocie istnienia odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, spowodował, że nie było możliwe wydanie decyzji umarzającej postępowanie.

Sąd wskazał, że między decyzją z dnia (...) czerwca 2005 r., udzielającą pozwolenia na budowę, a decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. istniało powiązanie, powodujące, że uchylenie decyzji "podstawowej" oddziaływało również na inną, wydaną w oparciu o nią decyzję. Sąd uznał, że w tym wypadku należało zastosować art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., gdyż stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia (...) czerwca 2005 r., udzielającej pozwolenia na nadbudowę oraz rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. (...) w O., stanowiło podstawę wznowieniową, o jakiej mowa w powołanym powyżej przepisie.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) czerwca 2012 r., nr (...), na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), uchylił swoją własną decyzję z dnia (...) czerwca 2007 r. oraz nałożył na inwestorów – J. i S. B. obowiązek wykonania opisanych robót budowlanych w zakresie nadbudowanej części budynku w terminie do dnia (...) grudnia 2012 r., wskazując, ze w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki bezpośredniego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane i nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania robót budowlanych wynikających z przedłożonej, w toku postępowania, oceny technicznej. Podniesiono również, że w toku postępowania nie ustalono, aby przedmiotowy obiekty objęty był przebudową, stąd w dniu (...) grudnia 2010 r. umorzone zostało postępowanie w sprawie przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Toczące się postępowanie dotyczyło jedynie nadbudowy i rozbudowy obiektu, przy czy za nadbudowę i rozbudowę uznano część robót budowlanych wykonanych nad garażem i częścią gospodarczą, a za rozbudowę uznano zadaszenie nad tarasem. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2011 r. wskazano na konieczność rozdzielenia obydwóch postępowań, jednakże jak wskazał organ, całość zamierzenia inwestycyjnego została zrealizowania w okresie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stąd uznać należało, że całość robót budowlanych została wykonana w ramach samowoli budowlanej i konieczne było przeprowadzenie trybu legalizacji dotyczącego wszystkich wykonanych robót.

Następnie organ wskazał, że konsekwencją wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) czerwca 2005 r. było uznanie, że inwestor nie legitymował się tytułem do wykonania robót budowlanych oraz dokumentacją budowlaną. Uzasadniało to prowadzenie postępowania w oparciu o treść art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, przy czym bez znaczenia pozostawały stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego obiektu budowlanego. Wobec powyższego, w ocenie organu nie było można żądać wdrożenia procedury, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu I instancji, opierającego się na ekspertyzie technicznej, wykonanie nałożonych robót budowlanych umożliwi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. K. reprezentowana przez pełnomocnika – J. K. oraz inwestorzy – J. i S. B.

H. K. wskazała w odwołaniu, że organ prowadzący postępowanie nie uwzględnił faktu, że nigdy nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego oraz wskazując, że w jej ocenie powinny być prowadzone dwa oddzielne postępowania – w sprawie robót wykonanych legalnie na podstawie nieważnej decyzji o pozwoleniu na budowę (nadbudowy budynku mieszkalnego) oraz w sprawie robót wykonanych samowolnie (tarasu i zadaszenia nad nim). W odwołaniu J. i S. B. zakwestionowano natomiast fakt wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Jak podniesiono decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2012 r. umorzono postępowanie w przedmiocie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego. Decyzja powyższa jest sprzeczna z zaskarżoną decyzją. Wyjaśniono również, że istotą problemu jest fakt przylegania nieruchomości inwestorów do nieruchomości M. K.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) września 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestorów – J. i S. B. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzania ich do stanu zgodnego z prawem w zakresie rozbudowy poprzez nadbudowanie części budynku położonego w O. przy ul. (...) w terminie do dnia (...) marca 2013 r.

Uzasadniając powyższe stanowisko przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano, że wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 01 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 953/11, konieczne było przeprowadzenie weryfikacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Następnie wskazano, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę konieczne stało się wszczęcie postępowanie legalizacyjnego w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie organ I instancji pominął fakt, że przedmiotowa budowa została już zakończona, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia o nałożeniu na inwestorów obowiązku wykonania robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia (...) kwietnia 2007 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego, informując równocześnie strony postępowania o przeprowadzeniu kontroli rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w O. przy ul. (...), prowadzonej w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty O. z dnia (...) czerwca 2005 r. o pozwoleniu na nadbudowę i rozbudowę przedmiotowego budynku. Tym samym uznać należało, że przedmiotowe postępowanie będzie obejmowało również nadbudowę budynku mieszkalnego. Podkreślono przy tym, że zakres prowadzonego postępowania nie został również zakwestionowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 01 grudnia 2011 r. Wskazano również na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz wyjaśniono, że przywołana przez inwestorów decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia (...) kwietnia 2012 r. została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2012 r.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. K. reprezentowana przez radcę prawnego G. W. oraz J. i S. B.

W skardze H. K., zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Po 945/12, podniesiono zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a., wskazując, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego nie uchylił decyzji pierwotnej, której dotyczy postępowanie wznowieniowe. W skardze wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości trzykrotności stawki minimalnej.

J. i S. B. w skardze zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Po 946/12, zakwestionowali natomiast fakt powołania się przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skarżący podnieśli również, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie odwołał się do rysunku, wskazującego na zakres prac, jakie muszą być wykonane.

Odpowiadając na skargi Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia 06 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o połączeniu spraw o sygn. II Sa/Po 945/12 i II Sa/Po 946/12 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Po 945/12.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Przedmiotem wniesionych skarg jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostrzeszowie z dnia (...) czerwca 2007 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie prowadzonej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego, uchylił decyzję organu I instancji z dnia (...) czerwca 2012 r. i na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzania obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że toczące się przed organami nadzoru budowlanego postępowanie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą było wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie prowadzonej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul (...) w O. Powyższy zakres postępowania wynika wprost z postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2011 r., mocą którego wznowiono postępowanie zakończone opisaną powyżej ostateczną decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r.

Okoliczność powyższa niesie ze sobą daleko idące konsekwencje. Ustawodawca, z uwagi na szczególny tryb postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, w treści art. 151 K.p.a. określił wyczerpująco, jakie decyzje mogą zostać wydane przez organ administracji ramach powyższego postępowania. I tak, organ prowadzący postępowanie może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak przesłanek do wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt. 1 K.p.a.), uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a.) lub też stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o ile niemożliwe jest jej uchylenie z powodów określonych w art. 146 K.p.a. (art. 151 § 2 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dostrzegając konieczność uchylenia decyzji dotychczasowej, z dnia (...) czerwca 2007 r., z powodu zaistnienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 8 K.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) czerwca 2005 r.) nie wydał rozstrzygnięcia, o jakim mowa art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. Spowodowało to powstanie sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostawała zarówno decyzja, co do której toczy się postępowanie wznowieniowe (decyzja o umorzeniu postępowania z dnia (...) czerwca 2007 r.), jak i decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych wydana w ramach powyższego postępowania. W konsekwencji należało stwierdzić, ze wydana w postępowaniu wznowieniomym decyzja organu odwoławczego, w której nie rozstrzygnięto o losach decyzji dotychczasowej, narusza przepis art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. i jako taka nie mogła się ostać.

Niezależnie od powyższego naruszenia przepisów postępowania wskazać należy na wadliwość prowadzonego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. Organy administracji publicznej uznały bowiem, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) czerwca 2005 r. stanowi przesłankę wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 8 K.p.a. W tym jednak miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, przesądził, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę winno skutkować przeprowadzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r.

Konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r. nie zmienia również fakt wskazania w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 01 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 953/11, na potrzebę przeprowadzenie weryfikacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. w trybie wznowienie postępowania administracyjnego. Mieć należy na względzie, że na podstawie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże sądy administracyjne. Jak bowiem wyjaśnia się w doktrynie, skoro odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwe jest tylko w wypadku podjęcia przez odpowiedni skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały, o której mowa w art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nieuwzględnienie przez skład orzekający sądu administracyjnego stanowiska zajętego w uchwale bez wdrożenia trybu określonego w powołanym przepisie można będzie uznać za naruszenie prawa (por. R. Hauser, Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w nowych regulacjach procesowych, Państwo i Prawo 2004, Nr 2, s. 22 i n.). W konsekwencji, jak wskazuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych, pomimo, że na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pogląd wyrażony w prawomocnym orzeczeniu wiąże nie tylko organy administracji publicznej, lecz także sąd orzekający w danej sprawie, to jednak dokonana przez sąd ocena prawna traci swoją moc wiążącą w przypadku późniejszego podjęcia przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 670/11, LEX 1145122). Oznacza to, że niezbędne jest w przedmiotowej sprawie odejście od poglądu prawnego wyrażonego w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 01 grudnia 2011 r.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy administracji publicznej błędnie zastosowały w niniejszej sprawie tryb wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., a niezależnie od powyższego, nawet procedując w tym trybie dopuściły się naruszenia art. 151 § 1 ust. 2 K.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia (...) czerwca 2011 r.

Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane są do zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. poprzez wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 151 § 1 pkt. 1 K.p.a. oraz wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r. Równocześnie wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) czerwca 2005 r., jak i decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego organy winny rozważyć konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, obejmujące całość wykonanych robót budowlanych.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koszty powyższe składała się zasądzona na rzecz H. K. kwota (...) zł, na którą złożyły się: (...) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, (...) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, którego wysokość została ustalona w §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz (...) zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz zasądzona na rzecz J. i S. B. kwota (...) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Zasądzając kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego H. K. przez radcę prawnego G. W. Sąd uznał, że nakład jego pracy jak i rodzaj oraz stopień zawiłości niniejszej sprawy nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawki minimalne określone w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Udział pełnomocnika w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym (radca prawny G. W. nie reprezentował skarżącej w postępowaniu administracyjnym) ograniczał się bowiem do złożenia skargi, w której podniesiono jedynie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci naruszenia art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a. W ocenie Sądu stopień skomplikowania sprawy w żaden sposób nie odbiegał od innych spraw tego samego rodzaju, dlatego nie zaistniały uzasadnione przesłanki skutkujące zasadnością wniosku pełnomocnika o zasądzenie na rzecz skarżącego stawki minimalnej w potrójnej wysokości.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.