Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 487/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Agnieszka Nawara- Dubiel / spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Z.D. i J.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących Z.D. i J.D. kwotę 760 / siedemset sześćdziesiąt / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Sygn. IISA/Kr487/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., (znak:[...] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, zgłosił sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego - domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wewnętrzną instalacją gazową, wod. - kań. i elektryczną, sięgaczy: wodociągowego, kanalizacyjnego, kabla n.n., przyłączy wód.-kań., gazu i kabla n.n., położonego na działkach nr 1 i 2 obr. [...] w K .

Roboty budowlane wykonano na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] .02.1997 r., znak:[...], o pozwoleniu na budowę oraz ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26.03.2008 r. znak: [...] zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie dobudowy klatki schodowej zewnętrznej.

Do zgłoszenia zakończenia budowy inwestorzy dołączyli m.in. "Inwentaryzację powykonawczą budynku mieszkalnego wraz z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, kabla energetycznego i gazu na działki nr 1, 2, ul. [...] wykonaną przez uprawnionego geodetę W.N. wraz ze szkicem.

W toku rozpatrywania sprawy organ ustalił, że istnieje rozbieżność pomiędzy szkicem geodezyjnym (załącznik do "Inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego wraz z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, kabla energetycznego i gazu działki nr 1 , 2, ul. [...] ), wykonanym przez W.N. a "Projektem zagospodarowania działki nr 1 i 2 obr. [...] ", stanowiącym część "Projektu dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na działce nr 1 i 2 obr. [...] ".

Wymieniony wyżej projekt zagospodarowania opracowany przez architekt B.G. przewidywał zlokalizowanie budynku i dobudowanej klatki schodowej w odległości 3,1 m od granicy z działką nr 2 .. Szkic geodezyjny załączony do inwentaryzacji powykonawczej określa tę odległość na 2,15 m i 2,62 m w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki stwierdził, iż faktyczna lokalizacja budynku jest niezgodna z projektem zagospodarowania działki, stanowiącym część

"Projektu dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do budynku mieszkalnego

jednorodzinnego przy ul. [...] na dz. Nr 1 i 2 obr. [...] wbrew klauzuli umieszczonej przez geodetę W.N. na inwentaryzacji powykonawczej. Odstępstwo to nie ma charakteru nieistotnego odstąpienia od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli Z. i J.D.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli inwestorzy, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. IISA/Kr 535/11 uchylił decyzje organów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrok zawierał następujące wytyczne:

1. Należy sprawdzić i ustalić czy rzeczywiście w projekcie odległość budynku od granicy określona ha 3,1 m jest omyłką pisarską

2. Należy ustalić czy stwierdzone odstępstwo jest istotne, biorąc pod uwagę nie tylko brakujące 95 cm ale całokształt okoliczności sprawy i sytuacji w terenie.

3. Należy ocenić sporne odległości w świetle ustaleniu statusu działki sąsiadującej z nieruchomością inwestorów. Weryfikacji wymaga przede wszystkim to, czy działka ta jest działką budowlaną w znaczeniu jakie nadaje się temu pojęciu na gruncie przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

4. Należy ustalić, czy na ścianie dobudowanej części budynku, (klatki schodowej) która jest równoległa do granicy działki umieszczone są okna. Okoliczność ta ma w świetle cytowanego wyżej § 12 Rozporządzenia zasadnicze znaczenie dla określenia obowiązującej odległości tej ściany od granicy z działką sąsiednią.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. ponownie wniósł sprzeciw od zgłoszenia przystąpienia do użytkowania.

W uzasadnieniu stwierdził, że realizując wskazania WSA w Krakowie Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę ustalił, że działka sąsiednia tj. działka nr 3 obr. [...]

jest działką budowlaną. Wykorzystywana jest także jako dojazd do nieruchomości położonej na działce nr 4 obr. [...]. . Obydwie działki stanowią własność R.Ł. . Szkic geodezyjny załączony do inwentaryzacji powykonawczej określa odległość dobudowanej klatki schodowej od granicy z działką nr 3 obr. [...] na 2,15 m i 2,62 m w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej.

Następnie zacytował § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i stwierdził: "Ponieważ dobudowana klatka schodowa oddalona jest od granicy z działką nr 3 obr. [...] w odległości 2,15 m i 2,86 m w zależności od narożnika, stanowi to nieprawidłowość w stosunku do ww. przepisów." Na końcu poinformował inwestora że mógł wystąpić o udzielenie zgody na tzw. odstępstwa zgodnie z art. 9 ustawy Prawo budowlane, jak również poinformował Inwestora, że po doprowadzeniu przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym decyzją projektem budowlanym, Inwestor może złożyć w organie nadzoru budowlanego nowy wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych budynków.

Od decyzji złożyli odwołanie Skarżący.

W odwołaniu podniesiono, że zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm. - dalej: pr. bud.), do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przewidziany w tym przepisie termin ma charakter materialnoprawny. Jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia organowi zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy, zaś upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie prawa organu do zgłoszenia sprzeciwu, jest to bowiem: "termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, zawieszeniu, przerwaniu." [wyrok NSA z dnia 12.12.2008r., sygn. akt: II OSK 1588/07, LEX nr 515983]. PINB decyzją z dnia [...].06.2010r. zgłosił sprzeciw i wydając taką decyzję "skonsumował" swoje prawo do wniesienia sprzeciwu, korzystając z ustawowego terminu, który definitywnie wygasł.

Na wypadek nieuwzględnienia tej argumentacji, wskazano, że "nowy" termin mógłby być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA w Krakowie z dnia 28.06.2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 535/11) uchylającego obydwie decyzje organów nadzoru budowlanego, czyli od dnia 06.09.2011 r. Termin ten upłynął z dniem 27.09.2011 r. a PINB zgłosił sprzeciw dopiero w grudniu 2011 r., a zatem po upływie " nowego" terminu. Ponadto PINB wniósł sprzeciw także po upływie 21 dni od dnia otrzymania akt niniejszej sprawy. Dnia 16.112011 r. PINB otrzymał swoje akta, decyzja w przedmiocie wniesienia sprzeciwu została doręczona Odwołującym w dniu 08.12.2011 r. a termin upłynął w dniu 07.12.2011 r. Powołano przy tym tą linię orzecznictwa sądów administracyjnych zgodnie z którą "Termin do wniesienia sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego upływem sprzeciw ten w formie decyzji administracyjnej zostanie skutecznie doręczony inwestorowi" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 29.12.2009 r., sygn. akt: II SA/Ke 688/09, LEX nr 582993; wyrok NSA o.z. w Krakowie z dnia 11.12.2002 r., sygn. akt: II SA/Kr 965/02, ONSA2003, nr 4, póz. 147).

Podniesiono także, że PINB w ogóle nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 28.06.2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 535/11), które stanowiły podstawę uchylenia poprzednich decyzji organów l i II instancji w przedmiocie sprzeciwu. Zdaniem WSA w Krakowie organy liii instancji dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. z tego względu, że nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając prawidłowy tok postępowania, który powinien uwzględniać właściwą kolejność rozpatrzenia poszczególnych aspektów wykonanych robót budowlanych: przez wzgląd na prawidłową wykładnię powołanego wyżej przepisu -poczynienie dalszych ustaleń co do tego, czy stwierdzone odstępstwo - o ile w ogóle wystąpiło (jeżeli wykluczona została omyłka pisarska) - może zostać uznane za istotne"

Organ nadzoru budowlanego powinien zatem kolejno:

- po pierwsze: ustalić, czy w dokumentacji budowy zaistniała omyłka pisarska,

- po drugie: w przypadku udzielenia negatywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, ustalić, czy miało miejsce odstępstwo od projektu budowlanego,

- po trzecie: w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi na drugie pytanie, ustalić, czy ewentualne odstępstwo od projektu budowlanego miało charakter istotny

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że PINB takiego procesu myślowego nie przeprowadził ignorując wskazania WSA w Krakowie. Organ nadzoru budowlanego w ogóle nie przeanalizował materiału dowodowego pod kątem stwierdzenia istnienia, bądź wykluczenia omyłki pisarskiej, podczas gdy WSA w Krakowie wskazał, że dopiero wykluczenie omyłki pisarskiej może stanowić podstawę ustaleń w zakresie ewentualnego odstępstwa od projektu budowlanego. Ocena istnienia omyłki pisarskiej niniejszej sprawie jest możliwa wyłącznie w wyniku rozpatrzenia usytuowania całej bryły budynku oraz jego charakterystycznych parametrów, jak długość i szerokość. Jeżeli bowiem - pomijając sporną odległość (wadliwie ocenioną przez organ nadzoru budowlanego jako istotne odstępstwo) -pozostałe odległości zewnętrznych przegród budynku od granic zostały zachowane, podobnie jak charakterystyczne parametry tego budynku, to oczywistym jest, że owa sporna odległość jest wynikiem omyłki pisarskiej. Bezsporna (potwierdzona przez organy l i II instancji) prawidłowość budowy samego domu (zgodność z projektem budowlanym) musi być zatem brana pod uwagę podczas badania niniejszej sprawy, bowiem w sposób oczywisty podstawowa bryła budynku determinuje usytuowanie dobudowanej klatki schodowej. Nie można zatem mówić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego w sytuacji, gdy podstawowa bryła budynku w zakresie swoich charakterystycznych elementów, jak i usytuowania na działce budowlanej odpowiada rozwiązaniom przewidzianym w ostatecznym pozwoleniu na budowę, podobnie jak charakterystyczne elementy części budynku, jaką jest klatka schodowa. Tym samym nie można zarzucać Odwołującym przybliżenia obiektu budowlanego do granicy z działką sąsiednią, co bezpodstawnie czyni organ l instancji. Ponadto wskazano, że z mapy stanowiącej projekt zagospodarowania działki wykonanej w określonej skali faktycznie wynika odległość taka sama, jaka została podana w inwentaryzacji powykonawczej 5 można ją z łatwością obliczyć i zmierzyć. Rzeczywista łączna szerokość działek 1 i 2 , na których usytuowano inwestycję wynosi ok. 18,5 metra a nie 19,5 m tak jak to liczbowo oznaczono na mapie stanowiącej projekt zagospodarowania działki. Nadto granica pomiędzy działką skarżących nr 2 ,a działką sąsiednią nr 3 nie jest ani linią prostą ani linią równoległą w stosunku do budynku i klatki, więc różnorodna odległość klatki od granicy w zależności od narożnika klatki jest oczywista i nie może być w każdym miejscu taka sama, gdyż stanowi to naturalną konsekwencję sposobu przebiegu granicy.

Podniesiono ponadto, że Sąd w wyroku z dnia 28.06.2011 r.'(sygn. akt: II SA/Kr 535/11) uchylającym decyzje organu l i II instancji w przedmiocie wniesienia sprzeciwu - przede wszystkim podzielił zaprezentowany w literaturze i orzecznictwie pogląd, że: "to, czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie", zależy od okoliczności sprawy" - o tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny, winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Brak jest uzasadnienia dla twierdzenia, że identyczna modyfikacja parametrów wskazanych w art. 36a ust. 5 pr. bud. może być uznana za istotną niezależnie od układu konkretnych okoliczności faktycznych zaistniałych w rozpoznanej przez organ sprawie. Obowiązkiem organu jest bowiem przeprowadzenie dodatkowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny. Dla rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie, czy ewentualne zbliżenie krawędzi budynku na odległość 2,15 m od granicy z działką sąsiednią stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r, Nr 75, póz. 690 z późn. zm.). Weryfikacji - jak wskazuje w wyroku WSA - wymaga "czy działka sąsiednia jest działką budowlaną w znaczeniu jakie nadaje się temu pojęciu na gruncie przepisu §12 powołanego wyżej rozporządzenia"

W niniejszej sprawie sąsiednia działka o numerze 3 jest utwardzoną drogą o szerokości ok. 3 m (trzech metrów), o czym świadczy treść geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz załączona do odwołania fotografia. A skoro tak, to nie jest działką budowlaną nie mając żadnych cech geometrycznych, które umożliwiałyby jej zabudowę

oraz stanowi jedyną drogę dojazdową do sąsiedniej nieruchomości i tylko taką funkcję

może spełniać, a więc nie odnoszą się do niej ograniczenia w zakresie zagospodarowania działki sąsiedniej. Organ l instancji tymczasem błędnie ustalił, że działka o numerze 3 jest działką budowlaną. Nie wystarczające pozostaje bowiem samo ustalenie, czy z ewidencji gruntów wynika, iż działka sąsiednia jest działką budowlaną. Rozporządzenie z dnia 12.04.2002 r. nie zawiera definicji legalnej użytego w § 12 pojęcia "działka budowlana", podobnie zresztą jak ustawa Prawo budowlane. Pojęcie to zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.) oraz w art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.). Mając na uwadze przyjęty na gruncie tych aktów prawnych zakres znaczenia tego pojęcia, przyjąć należy że "'działka budowlana" w rozumieniu § 12 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. to: " każda działka gruntu, na której możliwa jest realizacja obiektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego."

Powołano przy tym wyrok NSA z dnia 19.12.2007 r, sygn. akt: II OSK 1718/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 04.06.2008 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 42/08, zgodnie z którymi:"Dokonanie oceny zgodności usytuowania budynku z wymogami określonymi w tym przepisie wymaga w każdym przypadku uwzględnienia indywidualnych warunków rozpoznawanej sprawy. Działka przeznaczona jako droga dojazdowa, nie ma charakteru działki budowlanej, nie tylko ze względu na sposób jej przeznaczenia, ale w szczególności ze względu na swoje parametry (np. szerokość 8 m)... Nie zmienia powyższego to, że... sama działka, jak wynika z informacji uproszczonej z ewidencji gruntów stanowi teren budowlany. Oznacza to... brak wymogu zachowania odległości określonych w § 12 powołanego rozporządzenia względem działki, która nie jest działką budowlaną." W niniejszej sprawie zastosowanie zachowuje zatem § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym, sytuowanie ściany budynku bez okien (tak jak w niniejszym wypadku, gdzie w kilku miejscach zastosowano szklane pustaki) dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m ze względu na rozmiary działki.

Ponadto w dacie wydania decyzji nr [...] z dnia 26.03.2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na dobudowę klatki schodowej, przepis § 12 rozporządzenia nie definiował rozmiarów działki, dla której zastosowanie znajdowały w/w dopuszczalne odległości. Ograniczenie szerokości działki do 16 m nastąpiło dopiero mocą nowelizacji w roku 2009 a zatem PINB błędnie przyjął, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy, skoro nie miało miejsca istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W dniu 27 stycznia 2012r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał decyzję [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I Instancji.

W uzasadnieniu podano, że nie jest zasadne podnoszone w odwołaniu twierdzenie, że w związku z uchyleniem decyzji PINB w K. z dnia 21.06.2010r. nr [...] znak: [...], zawiadomienie o zakończeniu budowy odnosi skutek wobec upływu z dniem 06.07.2010r. materialnoprawnego terminu do wniesienia sprzeciwu, określonego w art. 54 Prawa budowlanego. Nie jest też zasadne twierdzenie strony odwołującej się, że nowy bieg terminów należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA w Krakowie z dnia 28.06.201 Ir. sygn. akt II SA/Kr 535/11. Zgodnie z orzecznictwem administracyjno-sądowym bieg terminów rozpoczyna się od daty doręczenia organowi zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy. W przypadku więc uchylenia decyzji PINB w K. z dnia [...].06.2010r . nr [...] znak: [...] oraz utrzymującej ją decyzji WINB w K. z dnia 2101.2011 r. Znak [...] , bieg terminu do wniesienia sprzeciwu biegnie od dnia przekazania akt sprawy[...], wraz z wnioskiem Z. i J.D. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. , co nastąpiło w dniu 16 listopada 2011 r.

Przesyłki pocztowe zawierające decyzję PINB w K. Powiat Grodzki z dnia 6 grudnia 2011 r. nr [...] znak:[...], skierowane do J.D. i Z.D. zostały nadane w Urzędzie Pocztowym [...] " w dniu 6 grudnia 2011 r. o czym świadczą daty stempla pocztowego na potwierdzeniach nadania oraz na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Wskazano, że z przepisu art. 54 prawa budowlanego nie wynika, że decyzja o sprzeciwie ma być doręczona stronom zawiadamiającym o zakończeniu budowy w terminie 21-dniowym. W wyżej w/w terminie organ nadzoru budowlanego ma sprzeciw zgłosić. W sytuacji bowiem kumulacji czynników zewnętrznych: opóźnienia w przekazaniu przesyłki pocztowej przez operatora publicznego, dwutygodniowego awizowania lub niezgodnego z przepisami awizowania w/w przesyłki nie możliwe byłoby skuteczne zgłoszenie sprzeciwu w terminie określonym w art. 54 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przychyla się do linii orzecznictwa sądowo-administracyjnego zgodnie z którą termin 21-dniowy, o jakim mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jest przez organ zgłaszający sprzeciw zachowany, o ile w terminie 21 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 Kpa np. poprzez nadanie w polskiej placówce operatora publicznego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007r. sygn. akt II OSK 445/06 publ. LEX nr 341353, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2007r. sygn. VII SA/Wa 1156/07, publ. LEX nr 439887, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2008 r. II SA/Po 181/08 publ. LEX nr 533177). W związku z powyższym sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania (06.12.2011 r.) został wniesiony w terminie, gdyż upływ terminu w którym był on dopuszczalny nastąpił z dniem 7 grudnia 2011 r., a zarzut strony odwołującej się w tym zakresie jest niezasadny.

Ponadto wskazano, że ustalenia dokonane przez organ l Instancji, zgodnie z którymi sąsiednia działka nr 3 jest działką budowlaną, dokonane na podstawie wypisu z rejestru gruntów są wystarczające a także, że zmiana odległości usytuowania ściany dobudowywanej klatki schodowej z min. 3,1 m na odległość 2,15-2,62m od granicy z działką sąsiednią powoduje naruszenie przepisu art. § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i ma wpływ na ograniczenie możliwości zabudowy sąsiedniej działki nr 3 .

Wobec powyższego faktyczna lokalizacja klatki schodowej budynku jest niezgodna z projektem zagospodarowania działki, stanowiącym część "projektu dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na dz. Nr 1 i 2 w obr. [...]" i stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym .

Co do zarzutu strony odwołującej się że nie zaistniało istotne odstąpienie od projektu budowlanego gdyż w projekcie zagospodarowania przestrzennego zaistniała omyłka pisarska (pozostałe wymiary budynku oraz odległości od pozostałych granic zostały zachowane) wskazano, że dokumentacja budowlana jest sporządzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, które opłacają posiadają polisę obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Przypadki nierzetelnego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych należy zgłaszać do właściwej izby samorządu zawodowego, a odszkodowania w tym zakresie można dochodzić na drodze cywilnej. O tym czy w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych rozstrzygnie prowadzone przez organ l instancji postępowanie naprawcze.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli Z. i J.D.

W uzasadnieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania a to: art. 77 § 1 w zw. z art. 140 KPA poprzez brak rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżących, a przez to brak rozpatrzenia sprawy i brak dokonania oceny całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego; naruszenie art. 107 § 3 KPA poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu w zakresie usytuowania podstawowej bryły budynku; oraz przepisów prawa materialnego a to art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie że inwestorzy dopuścili się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz art. 54 ustawy prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy. Rozwinięcie zarzutów skargi w znacznej mierze pokrywa się z treścią odwołania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 póz 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej przez Sąd oceny przeprowadzonego postępowania oraz wydanych na jego skutek decyzji stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 54 ustawy prawo budowlane, do użytkowania obiektu

budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można

przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

O charakterze materialnym czy procesowym konkretnego przepisu decyduje jego treść i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać oraz jego istota (tak m.in. Sąd Najwyższy w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 14 marca 1986 r., sygn. akt III PZP 8/86). Różnicy pomiędzy wskazanymi rodzajami terminów należy szukać w skutkach uchybienia danego terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Z kolei uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu (tak m.in. A. Matan (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l, Zakamycze 2005, s. 563-564).Terminy procesowe podlegają generalnie przywróceniu w trybie art.58-60 kpa.

Natomiast termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSAz 1997 r. z. 2, póz. 56 ). Funkcja i istota terminu do wniesienia sprzeciwu w trybie art.54 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że termin ten jest terminem prawa materialnego. Zachowanie tego terminu przez organ administracji jest konieczne z tej przyczyny, że celem zgłoszenia jest umożliwienie inwestorowi szybkiego przystąpienia do użytkowania zrealizowanej inwestycji, a więc musi on w możliwie krótkim czasie mieć pewność w kwestii braku sprzeciwu, ewentualnie jego wniesienia przez właściwy organ.

Upływ 21-dniowego terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu. Ustalony prawem budowlanym termin do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania ma także charakter kompetencyjny, co oznacza, że określa czas trwania kompetencji organu nadzoru budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci bowiem kompetencję do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu (tak NSA w wyroku z dnia 26.10.200.9r., sygn. II OSK 1674/08). W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje sie

że pojęcie "zgłoszenia sprzeciwu" (art.54 prawa budowlanego) i "wniesienia sprzeciwu" (art.30 ust.5 prawa budowlanego) są pojęciami tożsamymi (tak N$A w wyroku z dnia 13.03.2007r, sygn. II OSK 445/06). W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. Kp 7/09. Trybunał stwierdził, że "skuteczność sprzeciwu związana jest zatem z jego uzewnętrznieniem, czyli skutecznym doręczeniem inwestorowi decyzji przed upływem 30-dniowego terminu". Niedoręczenie inwestorowi sprzeciwu w tym terminie "wywołuje skutek materialnoprawny z mocy samego prawa". Skutkiem tym jest "nabycie przez zgłaszającego uprawnienia do realizacji zamierzenia budowlanego i podjęcia robót".

Skoro bezspornie zatem przyjmuje się, że termin 21 dniowy do zgłoszenia sprzeciwu jest terminem materialnoprawnym, to konsekwentnie trzeba przyjąć, że nie jest to termin który może zostać w jakikolwiek sposób przywrócony, czy też jak mówią Skarżący - nie jest to termin który może "odżyć" po uchyleniu decyzji zawierającej sprzeciw.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2008r. sygn. IIOSK 1588/07

zgodnie z którym 21-dniowy termin wskazany w przepisie art. 54 p.b., określający dopuszczalność zgłoszenia sprzeciwu decyzją, ma charakter materialnoprawny. Jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia organowi zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy. Upływ tego terminu (21 dni) powoduje wygaśnięcie prawa organu do zgłoszenia sprzeciwu, jest to bowiem termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, zawieszeniu, przerwaniu; oraz pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008r. sygn. VI SA/Wa 626/08, zgodnie z którym uchylenie decyzji o sprzeciwie lub stwierdzenie nieważności takiej decyzji powoduje, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy odnosi skutek wobec upływu materialnoprawnego terminu do wniesienia sprzeciwu, określonego w art. 54 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie zgłoszenie zakończenia budowy obiektu budowlanego zostało dokonane w dniu 15 czerwca 2010r., sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania z dnia 21 czerwca 2010r. został doręczony Skarżącym 25 czerwca 2010r. a zatem decyzja została skutecznie zakomunikowana stronie w ustawowym terminie 21 dni. Jednakże na skutek uchylenia tej decyzji przez WSA w Krakowie w dniu 28 czerwca 2011 r., ponowne złożenie sprzeciwu w dniu 8 grudnia 2011 r. (data doręczenia Skarżącym) nastąpiło długo po upływie terminu 21 dni liczonych od dnia 15 czerwca 2010r. Na marginesie można tylko stwierdzić, że doręczenie "nowego" sprzeciwu z dnia 6 grudnia 2011 r. nastąpiło w dniu 8 grudnia 2011 r. a zatem również po upływie 21 dni liczonych od daty doręczenia organowi wyroku WSA w Krakowie wraz z aktami sprawy. Termin liczony w ten sposób upływałby w dniu 7 grudnia 2011 r.

Wobec przyjęcia przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zaprezentowanego powyżej poglądu, roztrząsanie pozostałych kwestii objętych zarzutami skargi jest bezprzedmiotowe. Na marginesie można tylko zauważyć, że nawet gdyby przyjąć przeciwny pogląd, również prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, na którym oparły swe rozstrzygnięcia organy obu instancji, to i tak decyzje organów obu instancji musiałyby zostać uchylone. Jak słusznie bowiem wywodzą Skarżący, wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011r. sygn. II SA/Kr 535/11, nie zostały w ogóle w ponownie prowadzonym postępowaniu uwzględnione.

Ponownie rozpoznając sprawę organowi l Instancji nie pozostaje zatem nic innego jak tylko umorzyć postępowanie.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie uchylił zaskarżona decyzję. O kosztach postępowania orzeczono zasadzie art. 200 p.p.s.a.