Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2107/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 8.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92 c ist. 1 pkt 1, art. 93 ust. 3.
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 4 ust. 6 w zw. z pkt 9 preambuły.
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 716/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w dniu 4 stycznia 2013 r., w toku przeprowadzonej kontroli drogowej wjeżdżającego na terytorium Polski z Ukrainy zespołu pojazdów (ciągnika samochodowego z naczepą) należącego do skarżącej stwierdzono, że kierujący tym pojazdem R. K. nie posiadał i nie okazał licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kierowca oświadczył, że wyjeżdżając z Polski omyłkowo wziął licencję na transport krajowy zamiast na transport międzynarodowy.

Ustalenia te stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2013 r., którą nałożono na J. K. jako przedsiębiorcę, karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za naruszenie polegające na nieokazaniu przez kierowcę wypisu z licencji. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego o międzynarodowy list przewozowy CMR, pisma strony z dnia 26 kwietnia 2013 r. i 28 maja 2013 r., oświadczenia R. K. z dnia 7 stycznia 2013 r., wskazującego, że kierowca został wyposażony przez J. K. w wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nałożył na J. K. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 4 pkt 2 i pkt 6a, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz określony w art. 4 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 300, poz. 72), obowiązek przechowywania uwierzytelnionego wypisu z licencji wspólnotowej w każdym z pojazdów przewoźnika i okazywania tego wypisu na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Dyrektor Izby Celnej w B. P. objętą skargą decyzją z dnia [...] maja 2014 r., utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał w motywach, że uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej powinien być przechowywany w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Podczas kontroli kierowca nie okazał wymaganego wypisu z licencji, co oznaczało wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego niezgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz niezgodnie z art. 4 ust. 6 rozporządzenia Nr 1072/2009. Organ nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz art. 93 ust. 3 tej ustawy i art. 105 k.p.a.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję za niesporną uznał okoliczność nieposiadania i nieokazania przez kierowcę kontrolowanego pojazdu wypisu z licencji.

Wskazując na art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz treści Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy, za bez znaczenia uznał fakt, że skarżąca jako podmiot wykonujący przewóz drogowy dysponowała wydaną przez Ministra Infrastruktury licencją nr [...] ważą od dnia 6 grudnia 2008 r. do dnia 5 grudnia 2013 r. na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia Nr 1072/2009 kierowca miał obowiązek posiadać przy sobie wypis z licencji oraz okazać go kontrolującemu.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd I instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, aby przedsiębiorca - skarżąca - ze swej strony dochowała należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, albowiem okoliczność wyposażenia kierowcy w wypis licencji przed rozpoczęciem wykonywania przewozu drogowego nie oznaczał, że powstałe naruszenie wynikało wyłącznie z zaniedbania ze strony kierowcy. Sąd wskazał, że obowiązkiem przedsiębiorcy było nie tylko wyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ale również dołożenie niezbędnych starań, aby kierowca dysponował takim dokumentem i mógł go okazać w czasie kontroli drogowej. Wskazał, że z przesłuchania kierowcy wynikało, że wyjeżdżając z Polski omyłkowo wziął licencję na transport krajowy zamiast na międzynarodowy i że to on był winny braku odpowiedniego dokumentu. Skarżąca natomiast wyjaśniła w pismach z dnia 26 kwietnia i 31 maja 2013 r., że to ona jest osobiście odpowiedzialna za wyposażenia kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz że osoba winna zaistniałej sytuacji, sama przyznała się do zaniedbania i została ukarana "grzywną w wysokości 500 zł". Dowody te, w ocenie Sądu I instancji, w żaden sposób nie wskazywały, że organ niezasadnie odmówił zastosowania przepisu w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazał, że to rzeczą przedsiębiorcy był właściwy dobór osób współpracujących tak, aby przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziło do naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego. Z materiału dowodowego nie wynikało aby skarżąca zorganizowała jakiekolwiek szkolenie dzięki któremu kierowca mógłby zapoznać się z przepisami dotyczącymi wzoru dokumentu licencji. Również okoliczność, że kierowcę ukarano grzywną w kwocie 500 zł za naruszenie określone w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie drogowym (Lp. 1.1 załącznika nr 1) wymierzoną przez Komisariat Policji w D., nie dawało podstawy do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej nie powinno być wszczęte, a jeśli już zostało wszczęte to powinno zostać ono przez organ umorzone. Nie zachodziły, zdaniem Sądu, także przesłanki, o których mowa w art. 105 § 1 i 2 K.p.a. upoważniające organ do umorzenia postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji stwierdził również, że nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 92c u.t.d., uzasadniające umorzenie, na mocy art. 93 ust. 3, postępowania odnośnie nałożenia kary pieniężnej, albowiem kwestia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku nie była przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

J. K., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zrzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w następstwie, której Sąd I instancji nie dostrzegł i nie wyeliminował naruszenia przez organ administracji I i II instancji przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, w konsekwencji czego przyjął ww. naruszenie organów administracji za własne, ustalając że podmiot wykonujący transport drogowy nie dopełnił obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadziła do wniosku odmiennego, z tego względu, że dokumenty jednoznacznie dowodziły, że podmiot wykonujący transport drogowy wskazał, że ze swojej strony dochował należytej staranności, tj. przede wszystkim wyposażył kierowcę (wręczył dokumenty) we wypis z licencji przed rozpoczęciem wykonywania przewozu drogowego rzeczy, zatem uczynił zadość ciążącym na nim wymaganiom ustawy, natomiast na późniejsze zaniedbanie kierowcy – następujące pomiędzy momentem wyposażenia w dokument, a rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego – przedsiębiorca nie miał już wpływu, zatem postępowanie powinno być umorzone;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w następstwie której Sąd I instancji nie dostrzegł i nie wyeliminował naruszenia przez organy administracji I i II instancji przepisów postępowania mającego wpływ na treść orzeczenia, w konsekwencji czego przyjął ww. naruszenia organów administracji za własne, ustalając, że podnoszone przez skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego okoliczności nie dawały podstaw do przyjęcia, że naruszenie prawa nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mogła przewidzieć, tym bardziej, że dowody zgromadzone w niniejszej sprawie jednoznacznie dowodziły, że skarżąca de facto nie mogła przewidzieć takiego zachowania ze strony kierowcy, gdyż prowadziła ona prawidłową kontrolę nad kierowcą, dotychczasowa nienaganna jego postawa w najmniejszym stopniu nie zobowiązywała skarżącej do zastosowania innych środków nadzoru, tym bardziej, że podobne zachowanie kierowcy w przeszłości nie miały miejsca, a był to jedynie jednorazowy nieumyślny incydent ze strony kierującego, nie wynikający z jego niewiedzy;

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w następstwie której Sąd I instancji nie dostrzegł i nie wyeliminował naruszenia przez organy administracji I i II instancji przepisów postępowania mającego wpływ na treść orzeczenia, w konsekwencji czego przyjął ww. naruszenia organów administracji za własne, ustalając, że wyjaśnienia kierującego co do zaistniałego zdarzenia omyłkowego posiadania przez niego niewłaściwej licencji w dniu kontroli, stanowią okoliczności, które przedsiębiorca mógł przewidzieć, w sytuacji gdy sam kierujący o tym, że posiada nieodpowiedni wypis z licencji dowiedział się w chwili przeprowadzonej kontroli, tym bardziej skarżąca nie mogła posiadać i nie posiadała wcześniej wiedzy w tym zakresie – a tym samym, Sąd błędnie przyjął, że na kanwie niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności egzoneracyjne – wyłączające odpowiedzialności skarżącej za zaistniałe zachowanie kierującego, obligujące organy administracji oraz Sąd do umorzenia przedmiotowego postępowania;

4. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i oddziaływania Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli, w ten sposób, że Sąd nie dostrzegł i nie wyeliminował naruszenia przez organy administracji I i II instancji przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, w sytuacji gdy powinien umorzyć postępowanie ze względu na wystąpienie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym;

5. art. 92c ust. 1 pkt 1 w wz. z art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie umorzenia w stosunku do skarżącej przedmiotowego postępowania, w sytuacji gdy okoliczności sprawy, a w szczególności dowody w sprawie wskazywały, że podmiot wykonujący przewóz drogowy wyłączył się od ponoszenia odpowiedzialności, gdyż udowodnił w trakcie postępowania, że nie miał realnego wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wyłącznie wskutek zdarzeń i okoliczności od niego niezależnych, których skarżąca nie mogła przewidzieć, a tym bardziej im zapobiec;

II. prawa materialnego:

1. art. 4 ust. 6 w zw. z pkt 9 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009, poprzez jego błędną wykładnię, w następstwie której Sąd I instancji nie dostrzegł i nie wyeliminował naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy administracji I i II instancji, w konsekwencji czego przyjął ww. naruszenie za własne, uznając na podstawie jednorazowego zdarzenia, że skarżąca prowadząc działalność transportową nie przestrzegała obowiązku przechowywania uwierzytelnionego wypisu z licencji w pojeździe, w sytuacji gdy przewoźnik taki dokument posiada i dotychczas przechowywał go w pojeździe podczas wykonywania każdorazowego przewozu międzynarodowego. Pomimo, że w chwili kontroli kierujący pojazdem nie posiadał dokumentu z przyczyn które wyjaśnił, to ten fakt nie uprawniał Sądu do wyciagnięcia zbyt dalekich twierdzeń, iż skarżąca nie przechowywała takiego dokumentu w pojeździe podczas wykonywania transportu międzynarodowego. Podnieść należy, że punkt 9 preambuły ww. rozporządzenia stanowi: "wykonywanie międzynarodowego przewozu rzeczy powinno być uzależnione od posiadania licencji wspólnotowej. Przewoźnicy powinni być zobowiązani do posiadania w każdym pojeździe uwierzytelnionego wypisu z licencji wspólnotowej w celu ułatwienia organom kontrolnym wykonywania skutecznej kontroli, szczególnie poza terytorium państwa członkowskiego, w którym przewoźnik ma siedzibę". Mając na uwadze powyższe, tj. cel jaki przyświecał wprowadzeniu ww. regulacji, na ocenę przedmiotowego zdarzenia powinna mieć wpływ okoliczność, że kontrola kierującego była przeprowadzona podczas jego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej, a nie podczas wyjazdu z kraju za granicę, bądź na przejściu granicznym pomiędzy państwami trzecimi;

2. art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w następstwie którego Sąd przyjął, że podmiot wykonujący transport drogowy nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, tj. nie uznał działania skarżącej – w postaci wyposażenia kierowcy we wpis na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz późniejszego zaniedbania kierującego – jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność skarżącej, w sytuacji gdy ze zgromadzonych dokumentów wynikało, że J. K. uwolniła się od odpowiedzialności za zachowanie kierującego pojazdem w dniu 4 stycznia 2013 r., tym samym wszczęte postępowanie powinno zostać umorzone.

Podnosząc te zarzutu skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania przed Sądem I instancji przed uchyleniem orzeczenia, w tym z tytułu zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Celnej w B. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu.

Wobec faktu, że w skardze kasacyjnej jej autor sformułował zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w pierwszej kolejności rozpoznane, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., zostaną zarzuty naruszenia prawa procesowego sformułowane w punkcie I petitum skargi kasacyjnej, albowiem ocena prawidłowości lub wadliwości ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, o który zaskarżone orzeczenie zostało oparte, rzutuje na prawidłowość bądź nieprawidłowość zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów sformułowanych w punkcie I, podpunktach 1 – 3 skargi kasacyjnej w ramach, których strona skarżąca stara się wykazać, że ustalony w sprawie przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny, ogólnie rzecz ujmując pozwalał na uznanie w ocenie strony, a wbrew stanowisku organu i ocenie Sądu, iż skarżąca dochowała należytej staranności w aspekcie wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty uprawniające do wykonania międzynarodowego transportu, zaś powstałe naruszenie obowiązku okazania dokumentu wynikało wyłącznie z zaniedbania kierowcy poddanego kontroli pojazdu, za które to zaniedbanie skarżąca jako przedsiębiorca nie powinna ponosić odpowiedzialności z uwagi na brak wpływu na zachowanie kierowcy wykonującego przewóz i niemożność przewidzenia jego zachowania, którego skutkiem było stwierdzone naruszenie – brak wypisu licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i jego nieokazanie funkcjonariuszom podczas kontroli.

Niespornym w przedmiotowej sprawie jest, że kierowca strony skarżącej R. K. wjeżdżając na terytorium Polski z Ukrainy, wykonując przewóz międzynarodowy (przejazd bez ładunku w związku z przewozem), nie posiadał oraz nie okazała do kontroli licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Nie jest również sporne, w świetle wyjaśnień zawartych w pismach strony kierowanych do organu i argumentacji prezentowanej i konsekwentnie podtrzymywanej w toku postępowania sądowoadministracyjnego, iż skarżąca wyposażyła wymienionego kierowcę w wypis licencji na wykonywanie przewozu międzynarodowego – zarówno organy jak i Sąd I instancji okoliczności tej nie kwestionowały.

Kwestią kluczową jest natomiast prawidłowość ustaleń i oceny stanu faktycznego pod kątem możliwości zaistnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej J. K., jako przedsiębiorcy w imieniu którego wykonywany był przewóz, od skutków stwierdzonego naruszenia przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

W tym aspekcie wskazać w pierwszej kolejności należy na obowiązki jakie spoczywają na przedsiębiorcy w związku z wykonywaniem przewozów oraz przewozów międzynarodowych.

Krajowa ustawa o transporcie drogowym w art. 87 ust. 1 pkt 1 nakłada obowiązek posiadania ("mieć przy sobie") przez kierowcę podczas wykonywania przewozu drogowego i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypisu z licencji.

Odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, a więc i w wypis z licencji, stosowanie do treści ustępu 3 art. 87 u.t.d., spoczywa na przedsiębiorcy.

Zestawienie obu regulacji wskazuje jednoznacznie, że to przedsiębiorca odpowiedzialny jest co najmniej za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym stosowne wypisy z licencji, które z uwagi na treść przywołanego ustępu 1 pkt 1 art. 87 u.t.d., nie może ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewóz i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli.

Mające zastosowanie w sprawie w związku z rodzajem wykonanego przez skarżącą przewozu, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1072/2009, w art. 4 dotyczącym licencji wspólnotowych, w jego ustępie 6 zdanie drugie, nakłada obowiązek przechowywania w każdym z pojazdów przewoźnika uwierzytelnionego wypisu z licencji wspólnotowej oraz obowiązek jego okazania na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Również i przytoczony przepis wspólnotowy, nakłada na przewoźnika - szeroko rozumianego przedsiębiorcę trudniącego się przewozem międzynarodowym - bezwzględny obowiązek posiadania przez kierowcę, poprzez wymóg przechowywania w pojeździe, uwierzytelnionego wypisu z licencji. W ramach tego obowiązku skumulowane jest więc nie tylko wyposażenie kierowcy w tego rodzaju dokument ale również dopilnowanie jego posiadania podczas wykonywania przewozu, co wynika bezpośrednio z obowiązku okazania wypisu z licencji funkcjonariuszom służb kontrolnych na ich żądanie.

Obie wymienione regulacje prawa krajowego i wspólnotowego nakładają tym samy na przedsiębiorcę (przewoźnika) zbieżny obowiązek odnośnie niezbędnych dokumentów, na który składa się tak udostępnienie i wyposażenie kierowcy mającego wykonać przejazd jak i dopilnowanie aby dokumenty te były w posiadaniu kierowcy w trakcie wykonywania przewozu.

W przedmiotowej sprawie, co już zaznaczono, skarżąca dopełniła częściowo przytoczony obowiązek. Niewątpliwie bowiem wyposażyła kierowcę Romana Kloca w wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Nie dopełniała natomiast wymogu posiadania przez kierowcę tego dokumentu w trakcie wykonywanego przewozu, czego skutkiem była niemożność okazania wypisu z licencji podczas przeprowadzonej w dniu 4 stycznia 2013 r. kontroli drogowej.

Naczelny Sąd Administracyjny za trafną uznaje ocenę jakiej dokonał Sąd I instancji w zakresie uchybienia wymienionego obowiązku i braku podstaw do uznania, że skarżąca nie miała wpływu na powstałe w wyniku braku posiadania i nie okazania przez kierowcę wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego uchybienie. Istotnie, bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wskazuje aby skarżąca jako przedsiębiorca podjęła niezbędne działania zmierzające do niewadliwego wykonania ciążących na niej jako przewoźnika obowiązków w tym, na kanwie niniejszej sprawy, odpowiedniego przeszkolenia pracowników odnośnie wymogu posiadania przez niech niezbędnych dokumentów związanych z rodzajem wykonywanego przewozu. Brak jest w sprawie jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na przeprowadzenie lub systematyczne prowadzenie przez stronę odpowiednich szkoleń pracowników (kierowców), systemu motywacji czy ich kontroli w zakresie posiadania przez nich niezbędnych dokumentów związanych z podejmowanymi czynnościami przewozowymi i ich wyczulenia na konsekwencje ich braku.

Nie można wobec tego, jak sugeruje strona, przypisać jej dochowania należytej staranności, albowiem fakt "wręczenia" kierowcy wypisu z licencji przed rozpoczęciem przewozu nie oznacza automatycznie, że wypis ten będzie towarzyszył kierowcy w trakcie wykonywanego przejazdu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przedsiębiorca, podejmując odpowiednie działania, ma wpływ, a wręcz wpływ ten mieć powinien, na posiadanie przez kierowcę niezbędnych do wykonania przewozu dokumentów, np.: poprzez odpowiedni system kontroli czy nadzoru posiadanego w pojeździe wyposażenia, w tym i dokumentów (licencji). Również rzeczą przedsiębiorcy jest takie sprawowanie nadzoru nad wykonywanymi przez jego pracowników przewozami aby nie dochodziło, jak w niniejszej sprawie, do powstania naruszeń przepisom wynikłym z niedbalstwa lub roztargnienia kierowcy. W tym zakresie nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że jednorazowy brak wymaganych dokumentów przez kierowcę przy dotychczasowym niewadliwym jego zachowaniu stanowił okoliczność, której strona nie mogła przewidzieć. Mając na uwadze wskazywaną w motywach skargi kasacyjnej okoliczność wizualnego podobieństwa wypisów z licencji na transport krajowy i międzynarodowy, a więc i wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia pomyłki zarówno przy wyposażeniu kierowcy w taki dokument jaki i jego fizycznego posiadania przez kierowcę w pojeździe, zasadnym jest podjęcie przez przedsiębiorcę szczególnych czynności zmierzających do niewadliwego dysponowania przez kierowcę niezbędnymi dokumentami w trakcie wykonywanego przewozu. Za nie wystarczającą, co potwierdził stan faktyczny sprawy, uznać należy w tym względzie telefoniczną rozmowę skarżącej z kierowcą odnośnie licencji jaką miał on ze sobą w drodze z Polski na Ukrainę i z powrotem.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, brak było podstaw do uznania aby skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie – brak i nie okazanie do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania aby Sąd I instancji naruszył jakikolwiek z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których naruszenia autor skargi kasacyjnej nie wskazał wprost formułując zarzuty w punkcie I petitum skargi kasacyjne oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., przyjmując za niewadliwy ustalony przez organy stan faktyczny sprawy.

W świetle powyższych wywodów nie są również zasadne sformułowane w punkcie I ppkt. 4 i 5, zarzuty naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym w zw z art. 105 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.

Skoro, bowiem brak było podstaw do stwierdzenia, na podstawie okoliczności sprawy i zgromadzonych dowodów, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia i że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot (strona) nie mogła przewidzieć, to nie było możliwym zaniechanie przez organ wszczęcia postępowania w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowy i rozporządzenia nr 1072/2009, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a tym bardziej umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 3 u.t.d. lub art. 105 k.p.a.

Trafność przyjętych jako miarodajne w sprawie ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji w odniesieniu do niedopełnienia przez skarżąca obowiązku określonego w art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.t.d., czyni niezasadnym sformułowany w punkcie II ppkt. 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia wymienionego art. 87 ust. 3 tej ustawy.

Strona skarżąca kasacyjnie, jak już wskazano przy rozpoznaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie wykazała okoliczności, skutkiem których mogłaby się uwolnić od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Nie można wobec togo uznać za zasadne twierdzenia postawionego w ramach omawianego zarzutu, aby Sąd I instancji, uznając, iż brak było przesłanek do zastosowania regulacji zawartej w powołanym art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wobec niedopełnienia przez stronę obowiązków jakie nakłada na przedsiębiorcę między innymi art. 87 ust. 3 u.t.d., dopuścił się naruszenia tego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Odnosząc się do ostatniego z zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, art. 4 ust. 6 w zw. z pkt 9 preambuły rozporządzenia nr 1072/2009, które to naruszenie przejawiało się zdaniem strony błędną wykładnią tego przepisu i stwierdzeniem przez Sąd, na podstawie "jednorazowego" zdarzenia, że skarżąca prowadząc działalność transportową nie przestrzegała obowiązku przechowywania uwierzytelnionego wypisu z licencji w pojeździe, w sytuacji gdy przewoźnik taki dokument posiada i dotychczas przechowywał go w pojeździe podczas wykonywania każdorazowego przewozu międzynarodowego również i ten zarzut uznać należy za niezasadny.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji prawidłowo odkodował obowiązki jakie na przedsiębiorcę nakłada art. 4 ust. 6 rozporządzenia (str. 6 wyroku). Zawarte w uzasadnieniu stwierdzenie Sądu, że "W świetle przytoczonych wyżej unormowań kierowca miał obowiązek posiadać przy sobie wypis z licencji oraz okazać go kontrolującemu" potwierdza w świetle pozostałych merytorycznych motywów uznanie prawidłowości toku rozumowania (wykładni przepisów), przez Sąd I instancji w zakresie obowiązków ciążących na przedsiębiorcy (przewoźniku), w odniesieniu do poddanego kontroli sądowoadministracyjne rozstrzygnięcia nakładającego na skarżącą karę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowy i powołanego art. 4 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009. Zauważyć należy, że rozpatrywany zarzut w istocie stanowi ogólną polemikę co do wykładni powołanego przepisu jak również w sposób mało zrozumiały odnosi się do wywodów, jakie zdaniem strony, poczynił Sąd I instancji "wyciągając zbyt dalekie twierdzenia", które nie znajdują potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji nie odnosił się, co zdaje się sugerować argumentacja omawianego zarzutu, do przechowywania lub nie przechowywania uwierzytelnionego wypisu z licencji w pojeździe "każdorazowo", a wyłącznie odniósł się, dokonując kontroli zgodności z przepisami prawa objętej skargą decyzji, do jednostkowego przypadku braku w poddanym kontroli pojeździe wypisu z licencji i jego nieokazania przez kierowcę podczas przeprowadzonej kontroli.

Nie ma również wpływu na prawidłowość wyroku Sądu I instancji, ta cześć argumentacji zarzutu naruszenia art. 4 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, która odnosi się do punktu 9 jego preambuły, gdzie strona wywodzi brak wzięcia pod rozwagę celu przyświecającego tej regulacji w zaistniałym zdarzeniu, tj. przeprowadzenia kontroli na terytorium Polski. Wskazany w preambule cel posiadania w każdym pojeździe uwierzytelnionego wypisu z licencji zmierzał do ułatwienia organom kontrolnym wykonywania skutecznej kontroli, szczególnie poza terytorium państwa członkowskiego (...). Użycie sformułowania "szczególnie poza terytorium państwa członkowskiego" nie oznacza wyłączenia możliwości przeprowadzania kontroli na terytorium państwa członkowskich. Tym samym nie można uznać aby krajowe służby kontrolne nie mogły przeprowadzać kontroli w zakresie posiadania dokumentów uprawniających do wykonywania przewozów międzynarodowych na terytorium państwa członkowskiego. Powyższe czyni niezasadnym i ten zarzut.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postanowiono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.