Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 184/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26c ust. 1 pkt 1 i pkt 2, ust. 1a oraz ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A" Sp. z o. o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1379/16 w sprawie ze skargi "A" Sp. z o. o. we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A" Sp. z o. o. we W. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia

21 kwietnia 2017 r., sygn. V SA/Wa 1379/16 oddalił skargę A Sp. z o.o. we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

[...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Skarżąca spółka złożyła drogą elektroniczną w dniu [...] lipca 2004 r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj i czerwiec 2004 r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił spółce wypłaty dofinansowania oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Decyzja ta został utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r., w której organ odwoławczy wskazał, że wniosek spółki o dofinansowanie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 26c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Organ uznał, że możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od złożenia wniosku w ustawowym terminie, wynikającym z powołanego przepisu, a który to termin ma charakter materialny, wobec czego nie miała do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej: k.p.a.). Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2284/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazując na szereg nieprawidłowości donoszących się do materiału dowodowego sprawy, na podstawie, którego wydano zaskarżone rozstrzygniecie.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników. Decyzja ta została utrzymana w mocy objętą skargą decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r. Organ ten powtórzył swoją argumentację, co do wykładni art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i art. 58 § 1 k.p.a. Podkreślił, że z materiału dowodowego wynikało, że skarżąca spółka wniosek o dofinansowanie wysłała po terminie zaś z dowodów przedstawionych przez stronę i ustaleń dokonanych przez organy wynikało jedynie, iż wniosek o dofinansowanie wypełniony został w ostatnim dniu do skutecznego złożenia wniosku, co nie przesądzało o jego złożeniu właśnie w tym dniu.

Sąd I instancji wyrokiem z 30 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1876/10 uwzględniając skargę wskazał w pierwszej kolejności na treść uprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., w którym wytknięto braki materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem dowodów, na które powoływał się organu przy rozstrzyganiu sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że decyzja ta nie wypełniała wskazań zawartych w uprzednim wyroku. Sąd zwrócił uwagę, że mimo dwukrotnego uzupełniania akt administracyjnych do chwili orzekania w aktach tych brak było pisma strony z dnia [...] listopada 2004 r. wraz z oświadczeniem K. M., które to dokumenty według oświadczenia skarżącej złożone zostały przy odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Z tej przyczyny Sąd I instancji za zasadny uznał wniosek dotyczący przesłuchania w charakterze świadka K. M. i G. T. Sąd wskazał również, że zaskarżona decyzja nie zawierała analizy zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie gdyż organ skoncentrował się na zeznaniach tylko dwóch świadków, co także wytknięto organowi w poprzednim wyroku. Braki materiału dowodowego obejmowały, tak jak w poprzednim postępowaniu, dokument stanowiący upoważnienie do działania w imieniu skarżącej dla spółki I. Sąd I instancji stwierdził w tym zakresie, iż złożono jedynie upoważnienie dla pracownika wymienionej spółki do występowania w imieniu skarżącej z wnioskami o dofinansowanie i do kontaktów z PFRON. W ocenie Sądu z akt sprawy wywnioskować można było, że spółka H prowadziła sprawy kadrowo – płacowe skarżącej i z tego tytułu prawdopodobnie złożony został przez nią wniosek o przywrócenie terminu. Określając wskazania, co do dalszego postępowania Sąd I instancji zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/06. Podzielił stanowisko organu odnośnie materialnego charakteru i odrębności terminów do złożenia informacji – INF- D i wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania - Wn-D. Zgodził się z organem również, że wezwanie do korekty informacji INF-D z załącznikami nie powoduje przesunięcia terminu do złożenia wniosku Wn-D.

W wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych skarżącej oraz organu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1971/11 oddalił skargi kasacyjne. NSA potwierdził, że termin dokonania czynności określonych w art. 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji jest terminem prawa materialnego. Dlatego też w realiach sprawy należało ustalić, czy złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione. Sąd kasacyjny wskazał, że skarżąca w trwającym ponad pięć lat postępowaniu wskazywała na dwie, w istocie wzajemnie sprzeczne, przyczyny niedochowania terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Twierdziła, że w ustawowym terminie, czyli 20 lipca podejmowała bezskuteczne próby zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania (SOD) wniosku o wypłatę dofinansowania. Jednocześnie jednak prezentowała pogląd, że wobec wezwania jej do korekty informacji INF– D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego 7 dniowego terminu nastąpiło "przedłużenie" terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, "którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF- D". Sąd II instancji podkreślił odnosząc się do drugiej przyczyny, że pogląd skarżącej pozostaje w całkowitej sprzeczności i z treścią przepisu – art.26 c ust.1 ustawy o rehabilitacji i z oceną tej regulacji zawartą w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto nielogicznym jest twierdzenie, że została podjęta próba przekazania wniosku o dofinansowanie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych w terminie nakazanym ustawą, przy jednoczesnym twierdzeniu, że strona działała w przekonaniu, że termin ten został "przedłużony" w związku z wezwaniem do złożenia korekty informacji, o której mowa w art.26c ust.1 pkt 1 omawianej ustawy.

W wyniki ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] lipca 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2108/13, po rozpatrzeniu skargi spółki, uchylił powyższą decyzję Ministra z [...] lipca 2013 r. Sąd stwierdził, mając na względzie wskazania poczynione przez sądy administracyjne w powyżej powołanych wyrokach, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie wypełnił wskazań Sądów zawartych w tych wyrokach. Mimo wyraźnego wskazania Sądów w aktach nadal brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na możliwość działania w imieniu skarżącej przez HR Sp. z o.o. we W. Przede wszystkim brak jest imiennego upoważnienia dla G. T. (Prezes zarządu HR Sp. z o.o. we W.) do występowania w imieniu skarżącej (A Sp. z o.o. we W.) z wnioskiem o przywrócenie terminu z [...] lipca 2004 r. Sąd wyjaśnił, że czynność procesowa, podjęta przez pełnomocnika bez istnienia umocowania opartego na oświadczeniu woli reprezentowanego, nie powinna wywoływać w zasadzie żadnych skutków w sferze prawnej reprezentowanego, w takim wypadku można przyjąć, że działania takie mogą skutkować jedynie w sferze prawnej zastępcy (a nie zastępowanego).

Sąd podkreślił, że organ administracji publicznej powinien brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, która albo w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem, albo pełnomocnictwo dotyczy innej sprawy niż rozstrzygana w postępowaniu, lub pełnomocnik zamierza podjąć czynności, do których nie jest umocowany.

Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie mimo dwukrotnego uchylania decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej organ nie załączył pełnomocnictwa i nie zbadał stosunków łączących skarżącą z osobą, która złożyła wniosek o przywrócenie terminu i tym samym zainicjowała postępowanie w sprawie. Wskazał, że załączone przez pełnomocnika na wezwanie organu pełnomocnictwo z [...] stycznia 2004 r. dotyczyło T. T., która nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu z [...] lipca 2004 r. Ponadto pełnomocnictwo to upoważniało tylko do działania w imieniu skarżącej wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w zakresie ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, a szczególności do: uzyskania certyfikatu, identyfikatora oraz hasła dostępu do systemu informatycznego "SOD", sporządzania oraz przesyłania niezbędnych informacji oraz wniosków, dokonywania uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania. Zatem dotyczyło tylko czynności związanych z ubieganiem się o dofinansowanie, a nie czynności mających charakter procesowy (proceduralny).

W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że organ nie zrealizował w pełni wytycznych Sądu zawartych w wyżej wymienionych orzeczeniach, którymi zarówno organ administracji jak i obecnie Sąd są związani. Brak pełnego wykonania wytycznych Sądu przez organ powoduje, że doszło do naruszenia treści art. 153 p.p.s.a., a więc konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak uzyskania przez organ upoważnienia dla G. T. do zainicjowania postępowania w imieniu skarżącej, powoduje przedwczesność wydania decyzji merytorycznej. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przede wszystkim ponownie wezwie do nadesłania dokumentu potwierdzającego umocowanie G. T. do występowania w imieniu skarżącej w dniu [...] lipca 2004 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu pod określonym w przepisach prawa rygorem. W przypadku nadesłania żądanego dokumentu, bądź też jego braku organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] listopada 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie pismem z [...] czerwca 2014 r. PFRON wezwał stronę do nadesłania w terminie 7 dni pełnomocnictwa udzielonego G. T. do działania w imieniu strony w sprawie przywrócenia terminu do złożenia dokumentu o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj/czerwiec 2004 r. lub złożenia wniosku o przywrócenie terminu uzupełnionego o czytelny podpis wnioskodawcy bądź innej upoważnionej osoby. Wobec nie uzupełnienia wskazanych braków wniosku strony z [...] lipca 2004 r. o przywrócenie terminu, pismem z [...] sierpnia 2014 r. Prezes Zarządu PFRON poinformował stronę o pozostawieniu powyższego wniosku bez rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując wniosek strony o wypłatę dofinansowania, Prezes Zarządu PFRON decyzją z [...] grudnia 2014 r. odmówił stronie wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż na okoliczność działań podjętych przez stronę w kwestii przekazania do PFRON wniosku o wypłatę dofinansowania za maj/czerwiec 2004 r. za pośrednictwem SOD zostało przeprowadzone protokolarne sprawdzenie historii logowania się strony w SOD wraz z dokładnym określeniem czynności przez nią podjętych. Sprawdzeniem objęty został okres od 1 do 20 lipca 2004 r., a więc termin, kiedy strona mogła zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji skutecznie złożyć wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące za okres maj/czerwiec 2004 r. oraz dzień 21 lipca 2004 r., tj. dzień faktycznego (pierwotnego) złożenia do PFRON dokumentu Wn-D za ww. okres. Organ pierwszej instancji wskazał, że konstrukcja SOD pozwala na dokładne ustalenie momentów logowania się pracodawcy do systemu, określenia podejmowanych przez niego działań. Wszystkie dane niezbędne do przeprowadzenia opisanej czynności są w sposób ciągły gromadzone i przechowywane na serwerach administrowanych przez PFRON i były znane organowi orzekającemu od dnia ich powstania. Na tej podstawie Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że w okresie od 1 do 21 lipca 2004 r. A Sp. z o.o. we W. bez przeszkód dokonywała za pośrednictwem SOD następujących czynności:

- w dniu [...] i [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i odczytywania korespondencji,

- w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów,

- w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i generowania certyfikatu,

- w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i złożenia przy wykorzystaniu aplikacji SOD-offline dokumentu INF-D wraz z załącznikami INF-D-P (miesięczna informacja wraz z załącznikami dotyczącymi zgłoszonych pracowników niepełnosprawnych),

- w dniu [...] lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i złożenia przy wykorzystaniu aplikacji SOD-offline korekty do złożonej w dniu 19 lipca miesięcznej informacji oraz złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za maj /czerwiec 2004 r.

Na podstawie logów systemu organ I instancji ustalił, iż w dniu 20 lipca 2004 r. strona nie pracowała w systemie SOD. Z zeznań świadków z dnia [...] grudnia 2006 r. p. T. T., która jest osobą upoważnioną do sporządzania wniosków dla A oraz p. B. D. zatrudnionej w lipcu 2004 r. na stanowisku Kierownika Konsultantów Systemu HR wynika, że strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu 20 lipca 2004 r., jednakże bezskutecznie. Strona wniosła, że podejmowała próby wysłania wniosku przez cały dzień 20 lipca 2004 r. Z zebranych dowodów przedstawionych przez stronę (raport z połączeń internetowych) wynika, iż strona w dniu 20 lipca 2004 r. trzy razy wchodziła na stronę www.sod.pfron.org.pl. między godziną 9:49 a 11:40. Nie można zatem uznać jako dowód zeznań świadków, którzy stwierdzili, iż próby logowania trwały cały dzień. Dowodem potwierdzającym wyjaśnienia strony nie jest również wydruk dokumentu Wn-D z systemu SOD off-line z datą wypełnienia w dniu 20 lipca 2004 r. świadczy to jedynie o fakcie, iż strona sporządziła taki dokument, jednakże nie jest to równoznaczne z jego wysłaniem.

Organ I instancji wyjaśnił, że Zastępca Dyrektora Wydziału Finansowego nadzorujący funkcjonowanie SOD, w dniu [...] czerwca 2006 r. złożył do protokołu oświadczenie o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego w okresie przewidzianym przepisami do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D za maj/czerwiec 2004 r. Oświadczenie o braku przeszkód uniemożliwiających złożenie w ww. okresie dokumentacji za pośrednictwem SOD, także w formie protokołu z przeprowadzonego dowodu, organ prowadzący postępowanie uzyskał również od Kierownika projektu SOD z ramienia C. S.A. w W. - twórcy systemu. Oświadczył on ponadto, że w okresie od 1 do 20 lipca nie były prowadzone na serwerach obsługujących SOD jakiekolwiek prace modyfikacyjne, a wszelkie dane dotyczące składanej przez pracodawców dokumentacji znajdują się w posiadaniu PFRON i są przez niego administrowane. Kierownik projektu SOD z ramienia C. S.A. w W. został ponadto - na ponowny wniosek strony - przesłuchany raz jeszcze w jej obecności w dniu [...] października 2006 r. Złożone wyjaśnienia wraz z oświadczeniem dołączonym do protokołu potwierdzają uprzednio zaprotokołowane zeznania świadka.

W następstwie rozpatrzenia odwołania strony, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione przez Prezesa Zarządu PFRON. Zwrócił uwagę na pismo z dnia [...] lipca 2004 r. złożone przez H Sp. z o.o. - reprezentującą A Sp. z o.o. - bezpośrednio po przekazaniu do PFRON wniosku za maj/czerwiec 2004 r., o treści: "Informujemy, że otrzymaliśmy w dniu 19.07.04 wezwanie do korekty dokumentu INF-D, błąd polegał na tym, że nie zostały przyjęte załączniki INF-D-P. Ponieważ system SOD nie informuje jaki dokument nie został przyjęty, zmuszeni byliśmy poszukiwać jednego z zagubionych załączników wśród 4287 wysłanych, w związku z tym nie uzgodniliśmy kwoty dofinansowania, przez co nie został wysłany dokument WN-D. W związku z powyższym zwracamy się z uprzejmą prośbą o przedłużenie terminu wysłania dokumentu WN-D." Wystąpienie zostało podpisane przez osobę upoważnioną do kontaktów z PFRON i w ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza ustalenia dokonane przez Fundusz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę spółki wskazał, że związany jest wykładnią prawa zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2013r., sygn. akt II GSK 1971/11 i prawomocnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2108/13, z 30 maja 2011r., sygn. akt V SA/Wa 1876/10 oraz z 4 kwietnia 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2108/08 oraz zaleceniami sformułowanymi w ich uzasadnieniach.

Nadto podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004 r. z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, który jest terminem prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1971/11) przesądził, że wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy dowody zostały przeprowadzone przez organ I instancji. Ustalono, bowiem m.in. daty, w których skarżąca spółka w okresie od 1 do 21 lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności. Potwierdzono, że system ten nie rejestruje nieudanych prób logowania. Przesłuchano osobę upoważnioną w imieniu skarżącej spółki do sporządzania wniosków o wypłatę dofinansowania a także kierownika konsultantów systemu HR, z zeznań, których wynika, że "strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu 20 lipca 2004 r. jednak bezskutecznie". Raport połączeń internetowych wskazuje, że w dniu 20 lipca 2004 r. skarżąca spółka "trzy razy wchodziła na stronę (....) między godziną 9 : 49 a 11 : 40". Ustalono, w oparciu o "oświadczenia złożone do protokołu" przez osobę nadzorującą System Obsługi Dofinansowania oraz przez kierownika projektu SOD, że nie istniały przeszkody ze strony sytemu informatycznego do przesłania w dniu 20 lipca 2004r. wniosku o wypłatę dofinansowania. Dokonano oceny dowodu z "Analizy poprawności wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu e- PFRPN w firmie H" przedłożonej przez skarżącą spółkę. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy zdaniem NSA jest wystarczający do jego oceny i taka ocena została dokonana przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji. Brak takiej oceny było natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższej oceny NSA, jednoznacznie rozstrzygającej o kompletności zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wiążącej Sąd I instancji, Sąd ten wskazał, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące deficytu materiału dowodowego czy też zastosowania niewłaściwego środka dowodowego.

W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy orzekając ponownie w sposób prawidłowy zrealizował zalecenia NSA w zakresie zbadania, w oparciu o kompletny materiał dowodowy, czy nie zaistniała sytuacja, w której transmisja danych w formie dokumentu elektronicznego była w dniu 20 lipca 2004 r. obiektywnie niemożliwa lub istotnie utrudniona. Ocena ta oparta została na wszechstronnej analizie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, niezbędnego dla rozstrzygnięcia spornej kwestii.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo, zdaniem Sądu, ustalono daty, w których skarżąca w okresie od 1 do 21 lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności co wynika z protokolarnego sprawdzenia historii logowania się skarżącej w SOD przez Wydział Informatyki PFRON. Dowód ten potwierdza, że skarżąca w dniu 20 lipca 2004 r. nie pracowała w systemie SOD. Organy orzekające zasadnie odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadków T. T. oraz B. D. z kontekstu których wynikało, że w dniu 20 lipca 2004 r. wielokrotnie, przez cały dzień, podejmowano próby wysłania drogą elektroniczną wniosku skarżącej o dofinansowanie za maj/czerwiec 2004 r.

Reasumując Sąd I instancji stanął na stanowisku, że kompletnie zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organy orzekające w sposób prawidłowy. Ocena organów odniosła się do całokształtu materiału dowodowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wnioski wysnute z tej oceny są logiczne i spójne, natomiast argumenty skargi stanowią w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów. Zasadne w ocenie Sądu jest stanowisko organów, że powodem niezłożenia przez skarżącą wniosku o dofinansowanie za okres maj/czerwiec 2004 r. w dniu 20 lipca 2004 r. nie były kwestie techniczne uniemożliwiające czy też znacznie utrudniające złożenie wniosku za pośrednictwem SOD. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza by w dniu 20 lipca 2004 r. zachodziły jakiekolwiek przeszkody do wysłania wniosku przez skarżącą, wynikające z wadliwego funkcjonowania systemu SOD czy też spowodowane innymi czynnikami niezależnymi od skarżącej.

Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: ppsa) wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 80 K.p.a. w związku z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1071 ze zm.). dalej zwanej "ustawą o rehabilitacji", przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania ww. przepisów Kpa, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnione przyjęcie, że Spółka nie podejmowała w dniu 20 lipca 2004 r. prób zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania za okres maj/czerwiec 2004 r., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególnie zeznań świadków, wynikają odmienne wnioski;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 80 K.p.a. i art. 84 § 1 K.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji, przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania ww. przepisów Kpa, poprzez ocenę treści i znaczenia raportu z połączeń internetowych w "Grupie Kapitałowej A" bez odwołania się do wiadomości specjalnych biegłego z zakresu informatyki, a w konsekwencji błędną ocenę tego dowodu przez pochopne i wadliwe przyjęcie, że ww. raport obejmuje wszystkie połączenia wykonane w dniu 20 lipca 2004r. ze stroną internetową SOD;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 79 § 1 K.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania ww. przepisów Kpa, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na oświadczeniu do protokołu o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D, złożone przez Pana S. W., ktory to środek, dowodowy został przeprowadzony zamiast przesłuchania świadka, bez zachowania stosownych dla przesłuchania gwarancji procesowych dla strony postępowania, szczególnie bez obecności strony i umożliwienia zadawania pytań;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 26a ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania i odmówienie pracodawcy dofinansowania mimo spełnienia przez Spółkę warunków zakreślonych w tych przepisach;

2. art. 26c ust. 1 pkt. 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji w zw. z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.02.2007 r. (sygn. akt P 25/06), poprzez błędną wykładnię i odmówienie Spółce dofinansowania w sytuacji, gdy Spółka podjęła próby przesłania wniosku Wn-D w terminie, co jednak z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez Spółkę, co nie jest wszak tożsame jedynie z przyczyną leżącą po stronie SOD, nie powiodło się na skutek braku możliwości zalogowania się do Systemu Obsługi Dofinansowań.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, wymagającym prawidłowego zredagowania zarzutów. Stąd prawo do sporządzenia tego środka zaskarżenia ustawodawca ograniczył, co do zasady, do profesjonalnych pełnomocników wykonujących zawód adwokata lub radcy prawnego (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z powołanym już art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię prawa materialnego lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. Przez "błędną wykładnię" należy rozumieć nieprawidłowe wyinterpretowanie treści normy prawnej zawartej w danym przepisie. Natomiast "niewłaściwe zastosowanie" polega na błędzie w subsumcji, czyli wadliwym uznaniu, że ustalony w danej sprawie stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej.

Stawiając zarzut błędnej wykładni strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać, jak dany przepis powinien być prawidłowo rozumiany i na czym polegał błąd Sądu przy jego interpretacji (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r. sygn. akt III FSK 335/10). Natomiast zarzucając niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego należy wyjaśnić w skardze kasacyjnej dlaczego przepis przyjęty jako podstawa prawna do orzekania w danej sprawie nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis powinien Sąd zastosować (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r, sygn. akt I OSK 2053/19, opubl. w Lex nr 3095370; wyrok NSA z dnia 1 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1166/18, opubl. w Lex nr 3064187).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niniejsza skarga kasacyjna podlega merytorycznemu rozpoznaniu w takim zakresie, w jakim pozwalają na to zawarte w niej zarzuty. W tej zaś sprawie skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego nie określiła na czym polega ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie a także nie wskazała precyzyjnie przepisu, którego naruszenie zarzucono. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w zastępstwie wnoszącego skargę kasacyjną dookreślać, który przepis prawa został naruszony. Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny (wyrok NSA z dnia 18 września 2007 r., II FSK 1007/06 - LEX nr 377587). Pogląd ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Natomiast zarzut naruszenia art. 26c ust. 1 pkt. 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji oraz jego uzasadnienie świadczy o tym, że strona wnosząca skargę kasacyjną usiłuje tym zarzutem zakwestionować poczynione ustalenia faktycznie, co nie może być działaniem skutecznym. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).

Przechodząc natomiast do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że wbrew poglądowi skarżącej spółki zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony na zasadach określonych w art. 80 k.p.a., kompleksowo a nie w sposób wybiórczy. Szczegółowo przedstawiono ustalenia faktyczne, ocenę dowodów i akt subsumcji. Sąd I instancji dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 80 k.pa.) dlatego słusznie zaakceptował, jako prawidłowe, stanowisko organu, gdyż organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania regulujących zasady zgromadzenia materiału dowodowego. W wyniku tak dokonanej kontroli, jako niezasadne ocenić należy zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 80 k.p.a. 84§1 i art. 79§1 k.p.a. w związku z odpowiednimi przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej (..) i p.p.s.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i naruszeniu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skarżąca kasacyjnie (wydaje się, że z oczywistych względów) zdaje się nie dostrzegać, że zeznania świadków na które się powołuje nie były jedynym dowodem w sprawie. Trudno również zaakceptować, jako przekonujące wyjaśnienia skarżącej kasacyjnie dotyczące okoliczności sporządzenia pisma z dnia 21 lipca 2004 r. skierowanego do Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON, o którym mowa na str.15-16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji w sposób zgodny z zasadami wiedzy powszechnej, doświadczenia życiowego i regułami logiki zweryfikował ocenę również tego dowodu, konfrontując go z pozostałym, konkretnym materiałem dowodowym zebranym w sprawie słusznie wyprowadzając wniosek, że z kontekstu ww. pisma (zawierającego wniosek o przedłużenie terminu na złożenie wniosku o dofinansowanie WN-D) wynika rzeczywisty powód niezłożenia wniosku o dofinansowanie w wymaganym terminie tj. 20 lipca 2004r. W skardze kasacyjnej poza powieleniem argumentów podawanych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do WSA, nie przedstawiono zarzutów odnośnie oceny dokonanej przez Sąd I instancji. Ponadto nie wykazano wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Tym samym, zarzuty naruszenia prawa procesowego należy uznać za bezzasadne.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).