Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 910/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z [...] września 2017 r.

w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 3 marca 2006 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w K. (zwany dalej: PINB, organ I instancji) wpłynął wniosek D. i P. P. (zwani dalej: uczestnicy postępowania) dotyczący podjęcia działań w sprawie zagrożenia pożarowego spowodowanego lokalizacją budynku gospodarczego – stodoły o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S., gmina K., stanowiących własność B. i S. K. (zwany dalej: skarżący).

W wyniku oględzin przeprowadzonych 11 kwietnia 2006 r. stwierdzono, iż na nieruchomości skarżącego zlokalizowane są trzy budynki gospodarcze o konstrukcji drewnianej tj. stodoła o wymiarach ok. 14,85 m x 8,10 m oraz dwie szopy drewniane

o wymiarach ok. 4,35 m x 4,60 m przyległe po obu stronach do budynku stodoły. Budynek stodoły jest konstrukcji słupowo - ryglowej obitej deskami, z dachem jednospadowym pokrytym płytami falistymi azbestowo - cementowymi. Ściany szczytowe stodoły wraz z szopami przylegają do granicy działki o nr [...] stanowiącej własność uczestników postępowania. PIBN ustalił, że sporna stodoła wybudowana została na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w K. Nr [...] z [...] maja 1976 r. wydanej wobec C. K. (zmarłego w 2004 r. - ojca skarżącego).

Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2006 r. organ I instancji zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w K. dotyczącej ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami o nr [...] i [...]. Następnie po podjęciu ww. postępowania, organ I instancji decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2007 r. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2007 r., uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2008 r. organ I instancji, orzekł wobec skarżącego

i jego żony nakaz wstrzymania robót budowlanych przy budowie spornego budynku stodoły oraz złożenia, w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji określonych dokumentów

(3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego dotychczas wykonane roboty budowlane) w celu legalizacji ww. budynku jako zrealizowanego

z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Ponownie rozpoznając odwołanie, organ odwoławczy decyzją Nr [...] z [...] marca 2008 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości wraz

z postanowieniem z [...] sierpnia 2007 r., i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2012 r. PINB, nałożył na skarżącego i jego żonę obowiązek dostarczenia, w terminie 60 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia, oceny technicznej budynku gospodarczego (stodoły wraz z przyległymi do niej po obu stronach obiektami budowlanymi o konstrukcji drewnianej). Z treści przedłożonej oceny technicznej sporządzone przez mgr inż. T. S. wynika, że sporny "obiekt jest w niezłym stanie technicznym", a inwestor odstąpił w trakcie budowy obiektu od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę lokalizacji obiektu, zwiększenie długości budynku, zmianę usytuowania jednej z szop gospodarczych oraz wykonanie drewnianych ścian stodoły (w pozwoleniu na budowę miały być wykonane mury ogniowe gr. 24 cm bez otworów w próżni i wyprowadzone 30 cm ponad połać dachu).

Na skutek ww. odstępstw powstał zupełnie inny obiekt. Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa stodoła została wybudowana w 1976 r. przez ojca skarżącego. Na działkach o nr [...] i [...] w S. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Kolejną decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., PINB nałożył na skarżącego obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. ścian oddzielenia przeciwpożarowego w ścianach szczytowych budynku stodoły zlokalizowanej na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości S. gmina K. zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

W wyniku postępowania odwoławczego WINB decyzją Nr [...] z [...] października 2012 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku

i w tym zakresie orzekł nowy termin do dnia 31 marca 2013 r., w pozostałej zaś części orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Na skutek skargi wniesionej przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu wyrokiem z 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 999/12 uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez Sąd, że ocena spornego budynku przez orzekające w sprawie organy dokonana została w kontekście niewłaściwych przepisów tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980 r., Nr 17 poz. 62 ze zm.), które weszły w życie

z dniem 1 stycznia 1981 r., zamiast przepisów Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowalnych z dnia 29 czerwca 1966 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa Dz. Urz. z 19 lipca 1966 r., Nr 10, poz. 44, zwane dalej: zarządzeniem nr 130).

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB decyzją Nr [...] z [...] października 2013 r., nałożył na skarżącego obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. ścian oddzielenia przeciwpożarowego w ścianach szczytowych budynku stodoły zlokalizowanej na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości S. gmina K. zgodnie z zarządzeniem Nr [...], a WINB decyzją Nr [...] z [...] listopada 2013 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, określając nowy termin do dnia 31 marca 2014 r. oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 maja 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 140/14 orzekł o oddaleniu skargi wniesionej przez skarżącego.

Na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem

z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2582/14, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz uchyleniu zaskarżonej decyzji WINB (z [...] listopada 2013 r. nr [...])

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (z [...] października 2013 r. nr [...]).

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez NSA, że z dokumentów, jakie znajdują się w aktach sprawy, m.in. orzeczenia technicznego dot. stanu technicznego istniejącego budynku składowego (stodoły), sporządzonego przez mgr inż. T. S. (posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania

i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej) wynika, że główna część stodoły ma wymiary 14,80 m x 8,05 m, a szopy przyległe do głównej części obiektu mają wymiary odpowiednio: 4,60 x 4,35 m i 4,45 x 4,30 m. Także z protokołów oględzin, gdzie są podane wymiary stodoły wynika, że przedmiotowa stodoła ma powierzchnię mniejszą niż 600 m2. W ocenie NSA dopiero po ustaleniu danych objętych normą w § 73 ust. 10 pkt 2 zarządzenia nr 130 możliwa jest ocena, czy dany obiekt budowlany spełnia normy pozwalające na zastosowanie tego przepisu.

NSA stwierdził, iż przepis § 20 ust. 1 zarządzenia nr 130 określa minimalne odległości szop i stodół oraz baraków (tymczasowych budynków) ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych od innych budynków nieosłoniętych ścianą przeciwpożarową (12, 14, 16, 25 m). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że minimalne odległości w nim określone dotyczą odległości szopy lub stodoły od drugiego budynku. Wbrew wyraźnemu brzmieniu powyższego przepisu organy nadzoru budowlanego, a za nimi Sąd I instancji, błędnie przyjęły, że przepis ten dotyczy odległości stodoły od granicy działki. Z punktu widzenia zaś § 20 ust. 1 zarządzenia nr 130 istotna jest nie kwestia usytuowania stodoły w granicy działki, czy też w określonej odległości od granicy działki, lecz usytuowanie stodoły względem drugiego budynku. Przepis § 20 ust. 1 zarządzenia nr 130 wprowadza bowiem wymóg zachowania minimalnych odległości między stodołą (szopą oraz barakami/tymczasowymi budynkami) ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych a innymi budynkami nieosłoniętymi ścianą przeciwpożarową. Skoro w § 20 ust. 1 zarządzenia nr 130 nie ma mowy o odległości stodoły od granicy działki, lecz o odległości od innych budynków, organ nadzoru budowlanego winien dokonać oględzin nieruchomości i ustalić odległość przedmiotowej stodoły od innych budynków. Z akt sprawy, w tym protokołów oględzin nie wynika, aby na działce stanowiącej własność uczestników postępowania znajdowały się budynki, które sytuowane byłyby w pobliżu przedmiotowej stodoły.

Zdaniem NSA organy nie ustaliły w niniejszej sprawie odległości przedmiotowej stodoły od innych budynków, a jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Przed podjęciem decyzji organ obciąża obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, który winien być aktualny na dzień wydania decyzji. W niniejszej sprawie istotne jest, czy i jakie budynki i w jakiej odległości znajdują się od przedmiotowej stodoły. Organy nadzoru budowlanego rozpatrując ponownie sprawę winny ustalić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne objęte dyspozycją przepisów mogących mieć w tej sprawie zastosowanie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził 12 grudnia 2016 r. oględziny, w wyniku których ustalono, że na działkach nr ewid. [...] i [...]

w miejscowości S., zlokalizowany jest budynek stodoły drewnianej wraz

z przybudówkami po obu stronach stodoły. Obiekty budowlane o konstrukcji drewnianej kryte eternitem niskofalistym. Ściana szczytowa stodoły usytuowana jest przy granicy

z działką nr ewid. [...] stanowiącej własność uczestników postępowania. Odległość przedmiotowej stodoły od budynku gospodarczego murowanego będącego w budowie na działce nr ewid. [...] wynosi ok. 5,22 m od przybudówki, odległość od budynku gospodarczego - stodoły drewnianej zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] wynosi ok. 17,8 m, natomiast odległość budynku stodoły do budynku murowanego gospodarczego na działkach nr ewid. [...] i [...] będącego w budowie wynosi ok. 4,03 m.

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2017 r. organ I instancji nałożył na właściciela obowiązek wykonania ścian oddzielenia przeciwpożarowego w ścianach szczytowych spornego budynku w terminie do 30 sierpnia 2017 r. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku kolejnych oględzin (19 maja 2017 r.) stwierdzono, że na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości S. zlokalizowany jest budynek stodoły drewnianej wraz z przybudówkami po obu stronach stodoły. Przedmiotowa stodoła nie posiada w ścianach szczytowych ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Ściany szczytowe ww. obiektu wykonane są z bali drewnianych z poszyciem z desek drewnianych. Pokrycie dachu wykonane z eternitu w głównej części dach dwuspadowy, a w przybudówkach jednospadowy. Na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącego usytuowany jest budynek gospodarczy w trakcie budowy (wykonywanej na podstawie decyzji Starosty K. Nr [...] z [...] września 2004 r. o pozwoleniu na budowę).

Budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej o grubości ścian zewnętrznych 24 cm

z bloczków gazobetonowych. Dach jednospadowy ze spadkiem na działkę objętą pozwoleniem na budowę pokryty blachodachówką. W ww. budynku okap wysunięty jest poza lico ściany ok. 60 cm w kierunku stodoły. Na dzień oględzin ww. budynek nie posiada muru ogniowego w ścianie granicznej między działką nr ewid. [...] i [...]. Na działkach nr ewid. [...] i [...] znajduje się budynek stodoły o konstrukcji drewnianej z poszyciem z desek w ścianie szczytowej od strony budynku stodoły zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...]. W ścianie szczytowej od strony działki nr ewid. [...] brakuje części desek będących wypełnieniem. Na działkach nr ewid. [...]

i [...] znajduje się budynek gospodarczo-garażowy w trakcie budowy (wykonywanej na podstawie decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] września 2007 r.

o pozwoleniu na budowę). Budynek murowany, otynkowany, ściany zewnętrzne

z pustaków ceramicznych grubości 25 cm (według wpisu do dziennika budowy). Budynek z dachem jednospadowym kryty blachodachówką ze spadkiem na działkę inwestora. Na dzień oględzin ww. budynek nie posiada murów ogniowych w ścianach szczytowych oraz w ścianie tylnej od strony działki nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącego.

Decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r. PINB działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 40 w związku z art. 5 ustawy

z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm., zwana dalej: p.b. z 1974 r.), orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku wykonania w terminie do 31 października 2017 r. ściany oddzielenia przeciwpożarowego w ścianie szczytowej budynku stodoły zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...] i [...]. w miejscowości S., gmina K. (od strony budynku gospodarczego - stodoły usytuowanej na działkach nr ewid. [...] i [...]) zgodnie

z zarządzeniem Nr [...]. Wskazał, iż ścianę szczytową stodoły należy wykonać jako mur przeciwpożarowy o grubości 25 cm, bez otworów i próżni, wyprowadzony 30 cm ponad dach.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż z oświadczeń świadków wynika, że przedmiotowy budynek stodoły powstał w 1976 r., co uzasadnia zastosowanie w powyższej sprawie przepisów p.b. z 1974 r. Skoro przedmiotowa stodoła została zrealizowana w 1976 r., zatem zgodnie z art. 2 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 p.b. z 1974r. inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych winien okazać się pozwoleniem na budowę obiektu objętego zamiarem tej realizacji.

Wskazał, iż analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje, że wybudowany obiekt budowlany stanowi samowolę budowlaną, bowiem występują istotne różnice między zrealizowanym na ww. działce budynkiem stodoły z przyległymi po obu stronach szopami, a obiektem określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] maja 1976 r. Ww. obiekt budowlany posiada wyraźnie inne parametry zewnętrzne, odmienną konstrukcję oraz wygląd zewnętrzny, został usytuowany

w innym miejscu niż ustalone w zatwierdzonej dokumentacji (po przeciwnej stronie działki) oraz nie posiada ściany szczytowej 'w postaci muru przeciwpożarowego

o grubości 25 cm bez otworów i próżni, wyprowadzonej ponad 30 cm ponad dach.

Stwierdził również, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 p.b.

z 1974 r., uzasadniające rozbiórkę obiektu. Gmina K. nie posiada aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast budowa stodoły jest zgodna aktualnie obowiązującym Studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K., uchwalonym Uchwalą Nr XXI V/317/2008 Rady Miejskiej w K. z 9 października 2008 r, zatem budowa budynku stodoły nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę spornego obiektu (Nr [...] z [...] maja 1976 r.) w pkt 3, oczywiście przewidywała, że "ściany szczytowe stodoły należy wykonać jako mury przeciwpożarowe o grubości 25 cm, bez otworów i próżni, wyprowadzone 30 cm ponad dach". Nakazanych ww. decyzją obostrzeń – co potwierdzają przeprowadzone oględziny - co inwestor nie wykonał.

Podał, iż podczas czynności kontrolnych na gruncie (12 grudnia 2016 r.) pomierzono odległości budynków od przedmiotowej stodoły zgodnie ze wskazaniami wyroku NSA z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2582/14. W wyniku tego ustalono, że odległość przedmiotowej stodoły od budynku gospodarczego murowanego będącego w budowie na działce nr ewid. [...] wynosi ok. 5,22 m od przybudówki, odległość od budynku gospodarczego - stodoły drewnianej na działce nr ewid. [...] wynosi ok. 17,8 m, natomiast odległość budynku stodoły do budynku murowanego gospodarczego na działce nr ewid. [...] i [...] będącego w budowie wynosi ok. 4,03 m. W toku kolejnych czynności ustalono, czy obiekty znajdujące się w sąsiedztwie przedmiotowej stodoły osłonięte są ścianami przeciwpożarowymi. Budynek gospodarczy murowany będący w budowie znajdujący się na działce nr ewid. [...] na dzień kontroli nie posiadał muru ogniowego w ścianie granicznej między działką nr ewid. [...] a [...], a projekt przewiduje takie rozwiązanie. Budynek gospodarczy - stodoła drewniana na działce nr ewid. [...] i [...] nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego – ściana szczytowa z poszyciem z desek. Budynek murowany gospodarczy na działce nr ewid. [...] i [...] będący w budowie również na dzień kontroli nie posiadał murów ogniowych w ścianach szczytowych oraz w ścianie tylnej od strony działki nr ewid. [...], a projekt przewiduje takie rozwiązanie.

Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa stodoła wraz z przybudówkami posiada powierzchnie około 158 m2, zaś jej kubatura nie przekracza 2.500 m3 (wysokość ok. 7 m w kalenicy x 158 m2 = około 1106 m3). Stąd można uznać, że sporny obiekt spełnia wymogi, o których mowa w § 10 ust. 2 zarządzenia nr 130. Nadto odległość przedmiotowej stodoły od budynku gospodarczego — stodoły na działce nr ewid. [...] ze ścianami z materiałów palnych wynosi 17,8 m, a zgodnie z § 20 zarządzenia nr 130 powinna wynosić 25 m. Pozostałe dwa budynki gospodarcze murowane na dzień kontroli nie posiadały ścian oddzielenia przeciwpożarowego przewidzianych

w projektach budowlanych. W chwili wydawania pozwoleń na budowę (tj. decyzji Nr [...] z [...] września 2004 r. dla skarżącego i decyzji Nr [...] z [...] września 2007 r. dla uczestników postępowania) przedmiotowy budynek stodoły istniał, dlatego projektując ww. obiekty gospodarcze uwzględniono w projektach wykonanie ścian przeciwpożarowych w ww. budynkach na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zauważył przy tym, że ww. budynki

w obecnej chwili są w trakcie budowy. PINB dopiero w chwili złożenia zawiadomienia

o zakończeniu budowy będzie sprawdzał zgodność wybudowanego obiektu

z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Ostatecznie stwierdził, iż w obecnym stanie faktycznym przedmiotowa stodoła narusza § 20 zarządzenia 130. Tym samym konieczne jest nakazanie na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w ścianie szczytowej ww. budynku zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] (od strony budynku gospodarczego - stodoły usytuowanej na działkach nr ewid. [...] i [...]). Wykonanie powyższego obowiązku pozwoli na doprowadzenie spornego budynku do stanu zgodnego z przepisami zarządzenia Nr 130 oraz na zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Odwołania na powołaną decyzję złożył skarżący oraz uczestnicy postępowania.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot oceny w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] września 2017 r. WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wskazał, iż

z materiału dowodowego sprawy wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu - budynku stodoły zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości S. gmina K.. Zatem przed wydaniem decyzji w trybie art. 42 p.b. z 1974 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie i tym samym kończącej sprawę należy wykluczyć przesłanki wskazane

w art. 37 p.b. z 1974 r. Ocenił, iż jakkolwiek w sprawie wyeliminowana została przesłanka wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r., to występuje jednak sytuacja, w której przedmiotowy budynek stodoły narusza przepisy zarządzenia Nr 130

(w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego).

Organ odwoławczy ustalił, iż przedmiotowa stodoła wraz z przybudówkami posiada powierzchnię 158,28 m2, zaś jej kubatura nie przekracza 2500 m3. Stąd nie można uznać, że sporny obiekt nie spełnia wymogów, o których mowa w § 10 ust. 2 zarządzenia nr 130. Niemniej jednak w sprawie nie zostały zachowane odległości stodoły od innych budynków zgodnie z § 20 ust. 1 zarządzenia nr 130. Wyjaśnił w tym zakresie, iż jak wynika z oględzin stodoła usytuowana jest szczytem przy granicy

z działką nr ewid. [...] należącą do uczestników postępowania. Odległość przedmiotowej stodoły od budynku gospodarczego murowanego będącego w budowie na działce ewid. [...] wynosi 5,22 m od przybudówki; budynku gospodarczego - stodoły drewnianej na działce ewid. [...] wynosi ok. 17,8 m; budynku murowanego gospodarczego na działce ewid. [...] i [...] będącego w budowie wynosi ok. 4,03 m. Budynek stodoły drewnianej nie posiada ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Niemniej jednak projekty budowlane budynków gospodarczych murowanych (na działkach ewid. [...] i [...] oraz na działce ewid. [...]) przewidują w założeniach projektowych konieczność wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Obecnie obiekty te są w trakcie budowy. Na obecnym etapie postępowania nie można mówić, aby od strony działki ewid. [...] obiekt naruszał przepisy ww. rozporządzenia, skoro docelowo budynek gospodarczy na działce ewid. [...] ma posiadać ścianę przeciwpożarową od strony działki ewid. [...].

Ocenił, iż zasadne było nakazanie skarżącemu wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyłącznie od strony budynku stodoły drewnianej usytuowanego na działkach ewid. [...] i [...]. W chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego murowanego na działce ewid. [...] (decyzja Nr [...] z [...] września 2004 r.) i budynku murowanego gospodarczego na działce ewid. [...] i [...] (decyzja Nr [...] z [...] września 2007 r.) sporny budynek stodoły istniał, dlatego też projektując ww. obiekty budowlane uwzględniono w projektach wykonanie ścian przeciwpożarowych w ww. budynkach na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na dzień budowy omawianej stodoły na działkach sąsiednich nie istniały inne zabudowania.

Stwierdził, iż w art. 40 p.b. z 1974 r. ustawodawca umożliwił sprawcom samowoli budowlanych legalizację obiektu, w przypadku gdy ich stan techniczny bądź też usytuowanie nie są zgodne z poszczególnymi aktami prawnymi. Przewidziane w tym przepisie wykonanie zmian przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 p.b. z 1974 r. i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. Po wypełnieniu obowiązków wskazanych w decyzji wydanej na podstawie powołanego przepisu, inwestor winien złożyć wniosek do PINB o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania skarżącego dotyczących odstępstwa od pozwolenia na budowę, a niedokonania samowoli budowlanej wskazał, iż wydanym

w niniejszej sprawie wyroku Sąd przesądził, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, którą należy doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami.

Odnosząc się do natomiast do zarzutów odwołania uczestników postępowania stwierdził, iż na obecnym etapie postępowania nie można mówić, aby od strony działki ewid. [...] przedmiotowy obiekt naruszał przepisy ww. rozporządzenia, skoro docelowo budynek gospodarczy na działce ewid. [...] ma posiadać ścianę przeciwpożarową od strony działki ewid. [...].

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Jako podstawę powyższego wskazał:

1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, bowiem samo stwierdzenie, że skarżący poprzez odstąpienie od wydanego pozwolenia na budowę dopuścił się samowoli budowlanej nie uzasadnia wydania w przedmiotowej sprawie nakazu opartego na przepisie art. 40 p.b. z 1974 r. i przepisach wykonawczych do ustawy (zarządzeniu nr 130);

2. na niewyjaśnienie stanu technicznego stodoły na działkach ewid. [...] i [...], na co zwracana była organowi I instancji uwaga i co podnosił w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

3. na nieuwzględnienie słusznego interesu prawnego skarżącego, pomimo wskazań zawartych w wyroku kasacyjnym wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2582/14 co było powodem wydania kolejnej decyzji z obowiązkiem wybudowania ściany przeciwpożarowej od strony stodoły drewnianej będącej ruiną.

Uzasadniając skargę skarżący podał, iż budynek stodoły zrealizowany został

w latach 1976-1977 przez jego nieżyjącego ojca, poprzedniego właściciela działki

w oparciu o pozwolenia na budowę znak: [...] z dnia [...] maja 1976 r., przy czym budynek stodoły wybudowany został w odstępstwie od udzielonego pozwolenia na budowę.

Skarżący wskazał, iż podstawą wydania decyzji nakazującej wykonanie ściany spełniającej wymóg ściany oddzielenia pożarowego jest niezachowanie wymaganej przepisem odległości 25 m od budynku stodoły znajdującej się częściowo na działce [...] i częściowo na działce [...], jednocześnie jest to budynek przekraczający 70% amortyzacji, a zatem zobowiązano go do ponoszenia kosztów poprzez wykonanie ściany przeciwpożarowej, która ma chronić ruinę. PINB za wszelką cenę chce zmusić go do ponoszenia kosztów aby chronić ruinę.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przede wszystkim Sąd wskazuje, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 999/12 uchylił zaskarżoną

i poprzedzającą ją decyzję (odpowiednio z dnia [...] października 2012 r. i [...] sierpnia 2012 r.). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem

z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 140/14 oddalił skargę S. K., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 czerwca 2016 r. w sprawie sygn. akt II OSK 2582/14 uchylił zaskarżony wyrok (oddalający skargę z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 140/14), nadto uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego: odpowiednio WINB z [...] listopada 2013 r. i PINB z [...] października 2013 r.

NSA wskazał na uchybienia prowadzonego przez organy postępowania.

Zgodnie z art. 190 u.p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym po ww. wyroku NSA organy prawidłowo wykonały zalecenia określone ww. orzeczeniem.

Przypomnieć należy, że w sprawie bezsporne jest, że sporny budynek stodoły wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, co powoduje, że wybudowanie obiektu innego, niż wskazanego w pozwoleniu na budowę powoduje dopuszczenie się samowoli budowlanej i pociąga określone w przepisach konsekwencje.

Nie budzi wątpliwości ustaleń organów nadzoru budowlanego sporna stodoła została zrealizowana w 1976 r., zatem wedle obowiązujących w tym zakresie przepisów p.b. z 1974 r. - art. 2. ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy, inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych winien legitymować się pozwoleniem na budowę obiektu objętego zamiarem jej realizacji. Ocena, iż w istocie powstał budynek o innych parametrach

i sytuowany w innym miejscu, aniżeli określone w decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje uznaniem, iż budowa ww. obiektu nastąpiła natomiast samowolnie, bez pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 p.b. z 1974 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe p.b. z 1974 r., w tym także przepisy określające warunki techniczno-budowlane wydane w oparciu o delegację zawartą w tej ustawie.

Powołana ustawa przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej poprzez nakaz przymusowej rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, albo jego legalizację. Zgodnie z art. 37 p.b. z 1974 r., obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 ww. aktu, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, wydaje się decyzję nakazującą wykonanie

w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 p.b. z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b.

z 1074 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40. Taka sytuacja nie wystąpiła bowiem orzekające w sprawie organy ustalił, że sporny obiekt jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nadto nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Przewidziane zaś w art. 40 ustawy wykonanie zmian, przeróbek i robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi, i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych.

W przedmiotowej sprawie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ nadzoru budowlanego ustalił szczegółowo usytuowanie stodoły skarżącego, która znajduje się w odległości od innych zabudowań na sąsiednich nieruchomościach.

Przedmiotowa stodoła usytuowana jest szczytem przy granicy z działką nr ewid. [...] należącą do uczestników postępowania. Jej odległość od budynku gospodarczego murowanego będącego w budowie na działce ewid. [...] wynosi 5,22 m od przybudówki; budynku gospodarczego - stodoły drewnianej na działce ewid. [...] wynosi ok. 17,8 m; budynku murowanego gospodarczego na działce ewid. [...] i [...] będącego w budowie wynosi ok. 4,03 m. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek stodoły drewnianej nie posiada ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

Ponadto organ odwoławczy ustalił, iż przedmiotowa stodoła wraz

z przybudówkami posiada powierzchnię 158,28 m2, zaś jej kubatura nie przekracza 2500 m3. Stąd nie można uznać, że sporny obiekt nie spełnia wymogów, o których mowa w § 10 ust. 2 zarządzenia nr 130. Wykonując wytyczne wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2016 r., zasadne było nakazanie skarżącemu wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyłącznie od strony budynku stodoły drewnianej usytuowanego na działkach ewid. [...] i [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB szczegółowo odniósł się co do konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyłącznie od strony budynku stodoły drewnianej usytuowanego na działkach ewid. [...] i [...] i Sąd tę argumentację podziela. Jednocześnie organy nadzoru budowlanego zasadnie stwierdziły i odniosły się do co braku konieczności nałożenia obowiązku w zakresie wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony budynku skarżącego znajdującego się w trakcie budowy oraz od strony budynku uczestników małżonków P., którego budowa również nie została zakończona.

Podsumowując Sąd stwierdza, że zostały wykonane wytyczne NSA w zakresie ustalenia czy dany obiekt budowlany spełnia normy pozwalające na zastosowanie § 73 ust. 10 pkt 2 Zarządzenia Nr 130, podano niezakwestionowane wymiary budynku, powierzchnie zabudowy i kubatury. Również ustalenia organów zawierają precyzyjnie podane odległości od innych budynków, zostały także przeprowadzone oględziny.

W odniesieniu do zarzutów skargi, zwrócić uwagę należy stronie skarżącej, że sprawa niniejsza dotyczy samowoli budowlanej, a nie jak twierdzi skarżący w skardze odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. Okoliczność powyższa została przesądzona w poprzednich orzeczeniach Sądu. Badaniu i ocenie prawnej Sądu podlega legalizacja stodoły na datę budowy stodoły. Zasadnie podały organy, że na datę budowy stodoły w 1976 r. nie było budynków na działce małżonków P., była jedynie stodoła na działce nr ewid. [...] i [...]. Co istotne w pozwoleniu na budowę stodoły, o czym zdaje się skarżący nie pamięta, miały być wykonane mury ogniowe gr. 24 cm bez otworów w próżni i wyprowadzone 30 cm ponad połać dachu.

Po drugie odległość stodoły skarżącego od stodoły na działce [...],[...] jest istotna

o tyle, że wynosi ona 17,8 m, a więc poniżej 25 m i w tej sytuacji jest ona mniejsza niż przewiduje to powołane powyżej Zarządzenie. Podnoszony sposób mierzenia odległości jak podaje skarżący – ukośnie nie ma wpływu na podaną odległość, bowiem jak przyznał na rozprawie skarżący odległość w linii prostej mogłaby być krótsza.

Ponadto w sprawie niniejszej nie ma znaczenia aktualny stan techniczny budynku stodoły na działkach ewid. [...],[...], istotne jest, że stodoła na tych działkach była w dacie budowy stodoły skarżącego i funkcjonowała, zaś przy budowie stodoły skarżącego, będącego samowolą budowlaną, nie uwzględniono norm technicznych. Powyższa stodoła na działkach ewid. [...],[...] jest do dzisiaj, aczkolwiek jak stwierdziły organy posiada wybrakowania w odeskowaniu.

Również mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze co do aktualnego stanu stodoły na działkach [...],[...] poprzez określenie tego budynku jako ruiny, zagrażającej bezpieczeństwu, Sąd nie widzi przeszkód zgłoszenia powyższego do organu nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie stan techniczny tego budynku nie miał znaczenia, gdyż organy prowadziły postępowanie w konkretnej sprawie, a mianowicie samowoli budowlanej – stodoły skarżącego.

W tej sytuacji zasadnie zatem orzekające w sprawie organy uznały nakaz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w ścianie szczytowej budynku stodoły, od strony stodoły usytuowanej na działce nr ewid [...] i [...].

Wykonanie tego obowiązku doprowadzi do legalizacji tego obiektu, a proces ten zostanie zakończony wydaniem pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego stodoły.

Sąd wskazuje, iż nie dopatrzył się w sprawie takich naruszeń procedury i prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy też stwierdzeniem jej nieważności.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.