Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 190/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §  1 pkt 1 a i c, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37, art. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] września 2004 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej S. G. kwotę 455 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 275/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie oddalił skargę S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że WINGiK decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, zwana dalej Upgik) po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji Starosty z dnia [...] września 2004 r., nr [...] odmawiającej wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków wsi R. zmiany w odniesieniu do działki nr 1840/3 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 15 marca 2001 r. S. G. wystąpiła do Starostwa Powiatowego o sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. odnośnie działki nr 1840/3, zarzucając, iż część jej działek nr 1841 i 1842 została bezpodstawnie włączona do działki sąsiadów. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencyjnym żądanej zmiany. Wskutek odwołania S. G., WINGiK decyzją z dnia [...] września 2001 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wniesiona na tę decyzję skarga przez S. K. została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01.

Starosta po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowo-wyjaśniającego decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] ponownie odmówił dokonania żądanej zmiany w operacie ewidencyjnym wsi R.. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania S. G. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 53/05 WSA w Rzeszowie, po rozpatrzeniu skargi S. K., uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że sporny odcinek działki nr 1840/3 objęty jest dwoma księgami wieczystymi jako przedmiot własności różnych osób i w związku z tym w operacie ewidencyjnym nie może być dokonana zmiana granic tej działki, bowiem organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów o własność.

Rozpoznając ponownie odwołanie S. G. decyzją z [...].01.2006r. Nr [...] WINGiK utrzymał w mocy decyzję S. Ł. z [...].09.2004r. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż K. D. była właścicielką parcel gruntowych nr 5648, 5649 i 5654/3 oraz parceli budowlanej nr 705. W 1962 r. zgodnie z planem sytuacyjnym sporządzonym w wyniku pomiaru na gruncie parcela nr 5648 podzieliła się na pgr 5648/1, 5648/2 i 5648/3, a parcela nr 5654/3 na pgr 5654/3, 5654/7 i 5654/8. Aktem notarialnym Rep. A 2733/62 K. D. darowała K. C. parcele gruntowe nr 5648/1, 5649 i 654/3 oraz parcelę budowlaną nr 705, J. F. parcele gruntowe nr 5648/2 i 5654/7 i S. G. parcele gruntowe nr 5648/3 i 5654/8, ustanawiając jednocześnie służebność przejazdu i przechodu o szerokości 3 m na parcelach gruntowych nr 5654/3 i 5654/7 (wpisaną w księgach wieczystych). Podczas założenia ewidencji gruntów wsi R. parcele gruntowe nr 5654/8 i 5648/3 utworzyły działkę ewidencyjną nr 1842, parcele gruntowe nr 5654/7 i 5648/2 - działkę ewidencyjną nr 1841, parcele gruntowe nr 5654/3, 5648/1 i 5649 oraz parcela budowlana w 705 - działkę ewidencyjną nr 1840. Aktem własności ziemi z dnia 28 października 1975 r., nr [...] S. G. została uwłaszczona działką nr 1842, natomiast aktem własności ziemi z dnia 28 października 1975 r., nr [...] M. P. została uwłaszczona działką nr 1840. Następnie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 czerwca 1989 r., sygn. akt I Ns 244/89 S. G. nabyła własność działki nr 1841. Podczas odnowienia operatu ewidencyjnego mapa ewidencyjna w skali 1:2880 została zastąpiona mapą w skali 1:2000. Wówczas w miejsce działki nr 1840 wykazane zostały działki 1840/1, 1840/2, 1840/3, w miejsce działki nr 1841 - działki nr 1841/1 i 1841/2, a w miejsce działki nr 1842 - działki nr 1842/1 i 1842/2. W obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. działka nr 1840/3 o powierzchni 0,05 ha, stanowiąca drogę dojazdową, wykazana jest na rzecz S. P. w ½ części oraz na rzecz M. i S. K. w ½ części i wpis ten jest zgodny z treścią księgi wieczystej nr 10255. Na rzecz S. G. w operacie ewidencyjnym wykazane są działki nr 1841/1, 1841/2, 1842/1 i 1842/2. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie miało wykazać, że między S. G. a M. i S. K. istnieje spór o własność części działki nr 1840/3. Dla działki nr 1841 w Sądzie Rejonowym założona jest księga wieczysta nr 10256, w której prawo własności wpisane jest na rzecz J. i H. F., natomiast w księdze wieczystej nr 10257 S. G. wpisana jest jako właścicielka parcel gruntowych nr 5648/3 i 5654/8. Organ wskazał, że sporna część działki nr 1840/3 w granicach wykazanych na obowiązującej mapie w skali 1:2000 wykazana jest w dwóch księgach wieczystych jako przedmiot własności różnych osób. Stąd też z uwagi na istniejący między stronami spór o własność części działki nr 1840/3, w ocenie organu brak jest podstaw do wprowadzenia w operacie ewidencyjnym żądanej zmiany.

Decyzja WINGiK z [...].01.2006r. stała się przedmiotem skargi S. G. do WSA w Rzeszowie. W wyroku II SA/Rz 275/06 WSA w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że sprawa objęta zakresem skargi była już przedmiotem orzekania przez ten Sąd (wyroki: z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01, z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 53/05), dlatego w ocenie Sądu konieczne jest zbadanie, niezależnie od zarzutów skargi, czy organ administracji publicznej, ponownie rozpoznający sprawę (po wyroku WSA) wypełnił powinność wynikającą z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej Ppsa). Sąd podniósł, że wyrokiem z dnia 17 marca 2004 r. została oddalona skarga S. K. na decyzję WINGiK z dnia [...] września 2001 r., nr [...] uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. zmiany polegającej na włączeniu do działek nr 1841 i 1842 części działki nr 1840/3. Do wyroku tego nie zostało sporządzone uzasadnienie. Następnie wyrokiem z dnia 26 października 2005 r. Sąd uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] września 2004 r., nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku S. G. dotyczącego wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. zmiany odnośnie działki nr 1840/3. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że sytuacja, gdzie ten sam wycinek terenu stanowiący działkę nr 1840/3 wykazany jest w dwóch księgach wieczystych (nr 10255 i 10257), jako przedmiot własności różnych osób (na rzecz S. P. oraz M. i S. K. i na rzecz S. G.) nie może zostać skorygowana w postępowaniu przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Organ ten nie jest powołany do rozstrzygania o własności spornego odcinka drogi (działki nr 1840/3). Sąd ten dodał, że rozstrzygając w sprawie był związany wyrokiem z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2242/01, zaś kwestia stwierdzenia istnienia wpisu w innej księdze wieczystej odnośnie części tej samej nieruchomości ujawniła się dopiero w miesiącu wrześniu 2004 r. (po dołączeniu odpisów z ww. ksiąg wieczystych), a zatem nie mogła być znana Sądowi w dniu wyrokowania w sprawie SA/Rz 2242/01. Sąd wskazał, że organ drugiej instancji - rozpatrując ponownie sprawę wydał powyższą decyzję respektując stanowisko Sądu przedstawione w motywach wcześniej wskazanego wyroku WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 53/05). W ocenie Sądu nie można zatem przyjąć naruszenia w konkretnym przypadku dyspozycji z art. 153 Ppsa.

Sąd podniósł ponadto, że z przepisów art. 20, 22 i 24 Upgik wynika, iż ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji oraz danych o gruntach i budynkach, które stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 cyt. ustawy). Spełnia ona funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalane w innym trybie i przez inne organy. Nie rozstrzyga ona sporów o prawo do gruntu ani też takich praw nie nadaje. Ewidencja ta winna być utrzymywana w stanie aktualności (art. 20 cyt. ustawy w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. Nr 38, poz. 454), co należy do zadań starosty (winien on dokonywać zmian zapewniających aktualność ewidencji). Powstałe w wyniku wprowadzonych zmian do operatu ewidencji spory dotyczące m.in. zmiany przebiegu granic, nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów. Zmian w ewidencji gruntów - dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy - dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, ewentualne zaś kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Sąd nie zgodził się ze skarżącą, jakoby organy obu instancji błędnie ustaliły, że sporna część działki nr 1840/3 (drogi) została wykazana w dwóch księgach wieczystych jako przedmiot własności różnych osób.

W ocenie WSA w Rzeszowie udokumentowany materiał dowodowy potwierdza, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R. działka nr 1840/3 o pow. 0,05 ha, stanowiąca drogę dojazdową, wykazana jest na rzecz S. P. oraz M. i S. K., po ½ części i wpis ten jest zgodny z treścią księgi wieczystej nr 10255, prowadzonej przez Sąd Rejonowy (k. 5 i 48 akt adm.), przy czym prawo własności wymienieni wyżej uzyskali na mocy umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym rep. A 165/2001 (k. 9 akt adm.). W wymienionym operacie ewidencji na rzecz skarżącej S. G. wykazane są działki nr 1842/1, 1842/2 oraz 1841/1 i 1841/2 (k. 4 akt adm.).

Sąd wskazał, że skarżąca aktem własności ziemi z dnia 28 października 1975 r., nr [...] Naczelnika Gminy w Ż. została uwłaszczona działką nr 1842 o pow. 0,35 ha, zaś własność działki nr 1841 o poz. 0,32 ha nabyła na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 czerwca 1989 r., sygn. akt I Ns 244/89 (k. 19 i 8 akt adm.). Natomiast działką nr 1840 o pow. 1,66 ha została uwłaszczona M. P. - aktem własności ziemi z dnia 28 października 1975 r., nr [...] (k. 50 akt adm.). Podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów wsi R. (1987 r.) dotychczasowa mapa ewidencyjna w skali 1:2880 została zastąpiona mapą w skali 1:2000 i wówczas w tym operacie w miejsce działki nr 1840 zostały wykazane działki nr 1840/1, 1840/2 i 1840/3, a w miejsce działki nr 1841 - działki nr 1841/1 i 1841/2 oraz w miejsce działki nr 1842 -działki 1842/1 i 1842/2. Sąd podniósł, że w wyroku z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 53/05 WSA w Rzeszowie ustalił na podstawie kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 (k. 3 akt adm.), że działka nr 1840/3 biegnie od drogi oznaczonej jako działka nr 1736/2 do działki nr 1838 i na całej swej długości jest ona wyodrębniona jako jedna działka. Mając przy tym na uwadze treść art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) przyjął, że aktualny wpis w ewidencji gruntów wsi R. wskazuje, iż księga wieczysta nr 10255 prowadzona przez Sąd Rejonowy obejmuje swoim wpisem działkę nr 1840/3 w granicach wynikających z ewidencji gruntów, a więc również na spornym odcinku. W wymienionej wyżej księdze wieczystej działka nr 1840/3 wpisana jest na rzecz S. P. w ½ części oraz M. i S. K. w ½ części.

W powyższym wyroku stwierdzono również, że w księdze wieczystej nr 10257 również prowadzonej w Sądzie Rejonowym widnieje wpis pgr 5654/8 i 5648/3 na rzecz skarżącej S. G., a które to parcele utworzyły później działkę nr 1842 (podczas założenia ewidencji gruntów wsi R.) i przyjmując oznaczenie nieruchomości z tej księgi wieczystej uznano, że obejmuje ona swoim wpisem sporny odcinek działki nr 1840/3. Tym samym w ocenie Sądu nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi, że organy administracji obu instancji błędnie ustaliły, iż sporna część działki nr 1840/3 została wykazana w dwóch księgach wieczystych jako przedmiot własności różnych osób. Ponadto zdaniem Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że istnieje spór o własność części działki nr 1840/3 między skarżącą a osobami wykazanymi jako jej właściciele - w księdze wieczystej nr 10255 i aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków wsi R.. Tym samym trafny ma być pogląd organów, że dla tego rodzaju spraw droga przed organami właściwymi w sprawach ewidencji gruntów jest niedopuszczalna. Nie można bowiem dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich bez wątpienia zmiany granic i powierzchni działek - do takiej zmiany sprowadzało się w rzeczywistości żądanie zawarte we wniosku skarżącej - poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) wniosła S. G., zaskarżając go w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 20 ust. 1 i 2, art. 22, art. 24a ust. 12 Upgik oraz art. 26 ust. 2 ww. ustawy w zw. z § 37 i § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na przyjęciu, że niemożliwe jest dokonanie wpisu przez organ administracji w ewidencji gruntów na podstawie własnych czynności dokonanych przez ten organ ewidencyjny, podczas gdy wpisy te mogą być dokonywane jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych czy czynności prawnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj., art. 1,3, 134 § 1 i 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 1 k.p.a. poprzez uznanie, że pomiędzy stronami istnieje spór co do własności działki nr 1840/3, a w związku z tym droga postępowania administracyjnego nie jest właściwa dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy sprawa rozpoznawana przez Sąd należy do właściwości organów administracji publicznej rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, a Sąd ten w ramach kontroli działań administracji publicznej jest właściwym do rozpoznania niniejszego sporu. S. G. eksponowała, iż WSA w Rzeszowie wydając wyrok II SA/Rz 275/06 nie zauważył jednak, że to błędne ustalenia dokonane przez organ administracji w zakresie oznaczenia działki nr 1840/3 przy odnowieniu operatu ewidencyjnego w 1987 r. doprowadziły do sytuacji, w której organ administracji w swojej ewidencji ustalił błędnie odmienny stan prawny i faktyczny wbrew utrwalonemu stanowi prawnemu i faktycznemu przedmiotowej nieruchomości i nieruchomości sąsiednich. Podczas odnowienia ewidencji gruntów i budynków we wsi R. w 1987 r. miało dojść do popełnienia błędu kreślarskiego, wynikiem którego wydzielono odrębną działkę nr 1840/3 o pow. 0,05 ha, do której włączono część nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1841 i 1842 stanowiących własność S. G. i ta pomyłka nie może przesądzać o konieczności prowadzenia postępowania na drodze sądowej przed sądami powszechnymi. Sprawa ta powinna zostać rozstrzygnięta na drodze postępowania administracyjnego, względnie sądowo-administracyjnego. Błąd organu administracji popełniony przy okazji wykonania operatu ewidencyjnego został następnie ujawniony w księdze wieczystej, co doprowadziło do sytuacji, w której S. P. oraz M. i S. K. stali się niezgodnie z ustalonym stanem prawnym i faktycznym ujawnionymi w księgach wieczystych współwłaścicielami tej działki z pominięciem skarżącej i na jej szkodę. Wbrew twierdzeniom Sądu skarżąca nie kwestionuje dokumentów, na mocy których doszło do nabycia własności nieruchomości, lecz dokonane przez organ administracji wpisy w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie skarżącej bezsporne jest, że po zmianie oznaczeń ewidencyjnych skarżąca jest współwłaścicielką działki oznaczonej numerem 1840/3, bowiem działka ta obejmuje m.in. drogę dojazdową powstałą w wyniku ustanowienia służebności przejazdu, przechodu i przegonu na działkach oznaczonych numerami 5654/8 i 5654/7 (po zmianie weszły w skład działek nr 1842 i 1841), stanowiących własność skarżącej. W tym względzie nie istnieć ma spór pomiędzy skarżącą a osobami ujawnionymi w księdze wieczystej KW 10255 o własność części działki oznaczonej numerem 1840/3, bowiem skarżąca włada tą częścią działki jak właściciel. Wbrew twierdzeniom Sądu droga postępowania przed sądami powszechnymi nie będzie więc właściwa w tym wypadku, bowiem sprawa rozpoznawana przez Sąd należy do właściwości organów administracji publicznej, które są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych. Skarżąca konsekwentnie od samego początku wykazywała bowiem, że na skutek błędu organu administracji pozbawiona została części nieruchomości nr 1841 i 1842, których jest właścicielem. Sąd w uzasadnieniu wyroku miał nie wskazać, dlaczego nie wziął pod uwagę stanowiska skarżącej, co powoduje, iż zdaniem skarżącej sprawa ta nie została rozstrzygnięta w sposób wszechstronny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Podobnie jak organ administracji drugiej instancji Sąd nie przestrzegał przepisów obligujących go do wnikliwego prowadzenia postępowania i podejmowania kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną S. G. NSA w Warszawie wyrokiem z 3.01.2008r. I OSK 1845/06 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z 10.08.2006r. II SA/Rz 275/06, a sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Sąd kasacyjny zgodził się z WSA w Rzeszowie, że w drodze postępowania przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków nie można rozstrzygać sporów o prawa rzeczowe (prawo własności), niemniej uznał iż twierdzenie takie uzasadniałoby zaskarżony wyrok w sytuacji gdyby Sąd I instancji w sposób niewątpliwy wykazał, że spór w rozpoznawanej sprawie jest w istocie sporem o własność. Ustalenia w tym zakresie uznane zostały za niejednoznaczne i budzące wątpliwości. Wbrew wywodom Sądu I instancji ewidencja gruntów nie ma mieć wyłącznie charakteru techniczno-deklaratoryjnego (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2004 r. I OSK 473/05, Lex nr 194378). W wyroku tym NSA stwierdził, iż wadliwa jest wykładnia, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny.

Analiza całości akt sprawy w ocenie NSA nie pozwoliła na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym określenia, czy w sprawie chodzi o sprostowanie, aktualizację ewidencji gruntów (droga administracyjna), czy też spór dotyczy własności (droga sądowa).

Te ustalenia doprowadziły NSA w Warszawie do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia § 36 i 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków były uzasadnione. Za zasadne uznano także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa, albowiem ogólnikowa ocena dokonana na podstawie niepełnego materiału dowodowego nosić ma cechy dowolności i jako taka nie może przesądzać o legalności zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Uchylenie przez NSA w Warszawie wyroku II SA/Rz 275/06 oznacza, iż na nowo WSA w Rzeszowie rozpoznaje skargę S. G. na decyzję WINGiK z [...].01.2006r. w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów. Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w Warszawie w wyroku I OSK 1845/06 (art.190 Ppsa). Z tego względu uznać należy, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa).

Organ I instancji winien jednoznacznie ustalić przedmiot żądania S. G. – czy w sprawie chodzi o sprostowanie, aktualizację czy też występuje spór o własność. Z odpisu księgi wieczystej nr 10257 (k. 45 akt administracyjnych) wynika, że skarżąca jest właścicielką parcel gruntowych 5648/3 i 5654/8, które w 1987 r. w wyniku odnowienia ewidencji utworzyły działkę nr 1842 (potem 1942/1 i 1842/2). Sporna działka nr 1840/3 powstała z działki nr 1840 stanowiącej własność M. P. i po odnowieniu operatu ewidencji gruntów wsi R. w całości wykazana na rzecz M. P. (obecnie w ½ na rzecz S. P. i w ½ na rzecz M. oraz S. K.). Uznać należy w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż w sprawie nie jest wiadome, w oparciu o jakie dokumenty na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 została wykazana działka nr 1840/3 oraz czy w 1987 r., w czasie odnowienia operatu ewidencji gruntów dokonane były pomiary. Nie wyjaśniono również przyczyn rozbieżności pomiędzy mapą ewidencyjną w skali 1:2000, a stanem sprzed 1987 r.. Powyższe ustalenia pozwoliłyby w sposób niewątpliwy potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom skarżącej, że w 1987 r. wskutek odnowienia ewidencji gruntów doszło do nieuprawnionego włączenia części działki skarżącej do działki nr 1840/3. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie dyspozycji art.7 i 77 § 1 k.p.a. nakładających na organ administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Według § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 cyt. rozporządzenia lub jeżeli zawarte w nich dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniami przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 powołanego rozporządzenia). Zgodnie z § 44 pkt 2 powołanego rozporządzenia, starosta ma obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. § 47 powołanego rozporządzenia nakłada obowiązek podjęcia czynności, w tym postępowania administracyjnego. W takim przypadku odmowa wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów musi być uznana za przedwczesną. W ślad za wywodami zawartymi w wyroku I OSK 1845/06 przyjąć należy, że ewidencja gruntów i budynków nie ma wyłącznie znaczenia o charakterze techniczno-deklaratoryjnym, a obowiązujące przepisy, w szczególności rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków pozwala przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia błędu, jaki został do tej ewidencji, o ile rzeczywiście miało to miejsce, wprowadzony. Rzeczą organu I instancji będzie zatem dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o jakie dokumenty została wykazana na mapie w skali 1 : 2000 działka nr 1840/3 oraz czy w 1987r. wykonywano pomiary na gruncie. Organ rozważy zasadność przeprowadzenia pomiarów na gruncie w trybie § 37 cyt. uprzednio rozporządzenia .

O kosztach postępowania, wobec żądania ich zasądzenia wyrażonego w samej skardze, orzeczono na podstawie art.200 Ppsa. Biorąc pod uwagę treść decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego, Sąd uznał za bezprzedmiotowe opatrywanie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art.152 Ppsa.