Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 590/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia Spółdzielni Mieszkaniowej A. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 36, w kwocie 1.440,00 zł miesięcznie, od 1 kwietnia 2017 r.

W odwołaniu od tej ostatniej decyzji Spółdzielnia wskazała, że zakres oczekiwanych przez nią usług związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi wynika ze złożonej deklaracji.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, SKO w Ł. w decyzji z [...] r. wskazało, że w niniejszej sprawie przede wszystkim mają zastosowanie przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1289 ze zm.), dalej: "u.u.c.p.g." oraz aktach prawa miejscowego wydanych przez Radę Miejską w Ł.. Zgodnie z art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g., rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W ramach tego upoważnienia ustawowego Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr XLV/845/12 z dnia 4 lipca 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Łódz. poz. 2334), w której postanowiła o odbieraniu od dnia 1 lipca 2013 r. przez Miasto Ł. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego wynika, że grunt położony w Ł. przy ul. A. (działki nr: 4/18, 4/19, 4/20, 4/21, 4/22 w obrębie [...) jest zabudowany budynkami handlowo-usługowym i stanowi nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne. Zgodnie z wpisami w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] jest on własnością Gminy Miejskiej Ł., w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej A.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w u.u.c.p.g. nie zawarto definicji "nieruchomości". W myśl art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego.: "Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności". Przy czym pojęcie "nieruchomości" na gruncie u.u.c.p.g. jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 § 1 Kodeku cywilnego. Z uwagi na przyjętą w u.u.c.p.g. systematykę, uznać należy, że pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem, nieruchomość budynkową oraz nieruchomość lokalową.

Organ zauważył, że budynek sklepu A. położony jest na trzech działkach ewidencyjnych i na dwóch nieruchomościach (działki nr: 4/18 i 4/21 w obrębie [...]; nr [...] oraz działka nr: 4/19 w obrębie [...]; nr [...]).

Wobec powyższego w ocenie Kolegium zasadne było odwołanie się przez organ pierwszej instancji do pojęcia nieruchomości w znaczeniu funkcjonalnym. "Nieruchomość" jest zabudowana zwartą zabudową kilkunastu budynków o takiej samej funkcji (handlowo-usługowe). Skoro nieruchomość musi być wyposażona w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych, to celowym jest w miarę możliwości wyznaczenie jednego miejsca w którym miałyby się one znajdować. Jest to również korzystne dla najemców poszczególnych lokali, ponieważ określone regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie gminy minimalne pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych często okazują się "za duże" dla najemcy tylko jednego lokalu.

Organ zauważył, że legalna definicja właścicieli nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g.) obejmuje swym zakresem zarówno użytkowników wieczystych, jak i użytkowników, zarządców oraz inne podmioty władające nieruchomością. W sytuacji stwierdzonej w niniejszej sprawie właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 6h i art. 6m ust. 1 u.u.c.p.g., a tym samym osobą obowiązaną do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i do złożenia deklaracji o wysokości tej opłaty, jest użytkownik wieczysty gruntu, czyli Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie zaś najemcy lokali użytkowych niestanowiących odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Takie stanowisko ma oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym znalazł aprobatę pogląd, iż najemcy nie są osobami władającymi nieruchomością, lecz tylko użytkownikami ich wybranych części - lokali (na podstawie umowy cywilnoprawnej). Nie mogą być zatem stronami w postępowaniu dotyczącym określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ stwierdził, iż w realiach przedmiotowej sprawy bezsporna jest okoliczność, że na nieruchomości położonej w Ł.przy ul. A. 36 powstawały odpady komunalne.

Fakt niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi samoistną przesłankę określenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji administracyjnej, w oparciu o art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g. Organ stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy "deklaracje" nie zostały podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji Spółdzielni (widnieje na nich tylko podpis Prezesa Zarządu).

Kolejną kwestią, jaką organ odwoławczy musiał zbadać po ustaleniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i potwierdzeniu istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g., była prawidłowość określenia wysokości opłaty.

Kolegium zdecydowało się przyznać priorytet i dać wiarę danym udostępnionym przez firmę B.S.A., uwzględniając przy tym zasadę wyjaśniania wszelkich niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony.

Z pisma B. S.A. z dnia 05 października 2017 r. wynika, że odpady komunalne z nieruchomości w Ł. przy ul. A. 36 odbierane są od 1 kwietnia 2016 r. Odpady są odbierane minimum 2 x w tygodniu z dwóch pojemników 1100L przeznaczonych na odpady zmieszane.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została natomiast określona dopiero od kwietnia 2017 r. (kontrola Straży Miejskiej oraz pracownika UMŁ).

Z pisma Spółdzielni z dnia 26 września 2017 r. wynika, że w celu zapewnienia porządku ustawiono 2 pojemniki 11001. Wg informacji pozyskanych w firmie wywozowej, odpady przy ul A. 36 odbierane są zawsze wraz z odbiorem odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych, a zatem 4 razy w tygodniu.

Końcowo organ ustosunkował się treści odwołania wniesionego przez Spółdzielnię i wyjaśnił, że podniesione w nim zarzuty i argumenty są niezasadne, a tym samym nie mogły być uwzględnione. Określona opłata wynika z ustalonych okoliczności faktycznych (ilość odbiorów i pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych). Jeśli nieruchomość będzie wyposażona w inne pojemniki również opłata będzie w innej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zakwestionowała zaskarżone rozstrzygnięcie w całości, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 6o u.u.c.p.g. poprzez błędne oparcie decyzji o podstawione pojemniki, a nie ilość osób korzystających z pojemników;

- art. 6j ust. 3 u.u.c.p.g. poprzez zastosowanie błędnego sposobu wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

- art. 6m u.u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że złożone deklaracje zawierały niewłaściwe dane informacyjne.

Mając to na względzie skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Prezesa Zarządu P. L..

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie dotyczące określenia stronie skarżącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. A. 36. Jak wynika z ustaleń organu, Rada Miejska w Ł., na podstawie art. 6c ust. 2 u.u.c.p.g., podjęła uchwałę z dnia 4 lipca 2012 r., w której postanowiła o odbieraniu od dnia 1 lipca 2013 r. przez Miasto Ł. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Zgodnie z art. 6h u.u.c.p.g. właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przy czym, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielu nieruchomości, rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g.).

Wobec przytoczonej definicji ustawowej, nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa ocena organu, wywiedziona po analizie zapisów ksiąg wieczystoksięgowych, iż strona skarżąca jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miejskiej Ł., jest podmiotem obowiązanym do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Co więcej, strona skarżąca z uwagi na powyższe jest obowiązana do złożenia deklaracji o wysokości tej opłaty. Zobowiązanymi do złożenia takiej deklaracji niewątpliwie nie są najemcy lokali użytkowych niestanowiących odrębnego od gruntu przedmiotu własności.

Jak wynika z materiału dowodowego - na przedmiotowej nieruchomości powstawały odpady komunalne, zaś fakt niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi samoistną przesłankę określenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji w oparciu o art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g.

Organ zasadnie stwierdza bowiem, że deklaracje znajdujące się w aktach sprawy zawierają tylko podpis Prezesa Zarządu, co oznacza, że nie zostały one podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji Spółdzielni wynikającymi z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. przez dwóch członków Zarządu lub przez jednego członka i osobę do tego upoważnioną przez Zarząd.

Należy zauważyć przy tym, że organ wydaje decyzję określającą także w sytuacji wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji.

Zgodnie bowiem z art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Określając wysokość opłaty, organ oparł się na danych udostępnionych przez firmę B. S.A. – odbierającą odpady. Z pisma tego podmiotu z dnia 5 października 2017 r. wynika, że odpady komunalne z nieruchomości w Ł. przy ul. A. 36 odbiera od początku swojej działalności na B., czyli od 1 kwietnia 2016 r. Odpady są odbierane minimum 2 x w tygodniu z dwóch pojemników 1100 l przeznaczonych na odpady zmieszane.

Należy zwrócić uwagę przy tym, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została skarżącej określona dopiero od kwietnia 2017 r., tj. od dnia kontroli Straży Miejskiej oraz pracownika UMŁ.

Zgodnie z art. 6j ust. 3 w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

Natomiast ostatnio wymieniony przepis nakazuje radzie gminy ustalenie stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Jednocześnie należy podkreślić, że okres za który uiszczana jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie determinuje częstotliwości odbioru tych odpadów. Zatem okoliczność uiszczania opłaty za każdy miesiąc, nie oznacza, że odpady odbierane są raz w miesiącu. Kwestię częstotliwości odbioru odpadów normuje art. 4 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, który stanowi że szczegółowe zasady dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego określa regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że to prawo miejscowe określa szczegółowe zasady związane z częstotliwością pozbywania się odpadów. Organ obowiązany jest zatem w uzasadnieniu poczynić stosowny wywód i zająć stanowisko co do zasadności dopuszczalnej prawnie ilości wywozów w ciągu miesiąca z nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady. Następnie należy podać dokonaną (faktyczną) ilość wywozów w ciągu każdego miesiąca – co miało miejsce w omawianej sprawie.

Jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, stawka opłaty za pojemnik o pojemności 1100 litrów, gdy odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, wynosi 90 zł. Minimalna częstotliwość odbierania takich odpadów wynosi nie rzadziej niż raz na tydzień. Ponieważ na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się 2 pojemniki 1100 litrów, a odpady były odbierane 2 razy w tygodniu, organ zastosował tę stawkę do każdego odbioru odpadów wskazanego przez firmę B. S.A., co należy uznać za prawidłowe.

Kwestionując zasadność takiej ilości opróżnień pojemników (2 razy w tygodniu zamiast raz), skarżąca ogranicza się do gołosłownych stwierdzeń, wskazując jednocześnie, że nie ma wiedzy o ilości odpadów powstających w poszczególnych obiektach zlokalizowanych przy ul. A.36. Zauważyć należy przy tym, że skarżąca nie kwestionowała okoliczności, iż odpady były odbierane z jej posesji dwa razy w tygodniu, twierdziła jedynie, że bardziej właściwy jest odbiór odpadów raz w tygodniu.

W tym kontekście należy zauważyć, że przeprowadzenie dowodu z zeznań Prezesa Zarządu Spółdzielni jest niedopuszczalne przed sądem administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Reasumując, skoro w niniejszej sprawie Spółdzielnia nie wypełniła skutecznie obowiązku złożenia deklaracji, to organ był uprawniony do obciążenia jej opłatą za gospodarowanie odpadami w wysokości zgodnej ze stanem rzeczywistym.

Ponieważ w badanym okresie skarżąca wystawiała pojemniki o pojemności 1100 litrów w miejscu umożliwiającym swobodny do nich dostęp, a firma świadcząca usługi odbioru odpadów komunalnych realizowała ją zgodnie z harmonogramem, tj. dwa razy w tygodniu, zatem powinnością skarżącej jest poniesienie stosowanych opłat z tego tytułu.

W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, organ wyjaśnił swoje stanowisko odnośnie źródeł obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami oraz wskazał też istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

AKE.