Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 278/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] określającej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu w wysokości 438.033,35 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") zawarła z PARP umowę o dofinansowanie o numerze [...], przedmiotem której było dofinansowanie projektu "[...]".

Maksymalna kwota dofinansowania Projektu, zgodnie z § 5 ust 1 Umowy o dofinansowanie miała wynieść 782.220,00 zł. Kwota maksymalnego dofinansowania została określona na poziomie 60% kwoty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem.

Zgodnie z zapisami znajdującymi się we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do Umowy, celem projektu było przeniesienie znacznej części komunikacji pomiędzy współpracującymi w ramach realizacji projektu przedsiębiorstwami z tradycyjnych kanałów komunikacji, tj. z telefonów, faksów oraz tradycyjnej poczty na rzecz nowoczesnych mediów elektronicznych. Grupę docelową odbiorców usługi stanowić miały firmy współpracujące z G. Sp. z o. o. Zasadnicza funkcjonalność systemu wynikać miała z wprowadzenia wymiany danych między Spółką a partnerami w procesach automatyzacji za pośrednictwem kilku kanałów:

komunikatorów w formie wymiany danych według standardów wiodącego operatora B2B, w tym m.in. e-faktura, e-zaopatrzenie,

portalu [...] dla partnerów handlowych umożliwiającego wizualizację danych zawartych w plikach wymiany,

zaawansowanej korespondencji e-mail połączonej z portalem [...] oraz mechanizmami nadzorującymi przepływ pracy,

automatyzacji pracy magazynu za pośrednictwem systemu kodów kreskowych EAN.

Zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym projektu, w etapie III Projektu, który miał zostać zrealizowany w okresie od dnia 1 grudnia 2011 r. do 31 maja 2012 r., miała zostać nabyta licencja na oprogramowanie - dodatkowy moduł [...] 2009 niezbędny do efektywnego zarządzania magazynem. Beneficjent był również zobowiązany do osiągnięcia na zakończenie realizacji projektu wskaźników, które zostały wskazane w tabeli "Skwantyfikowane wskaźniki realizacji celów projektu" w pkt 17 wniosku o dofinansowanie, tj.:

Wskaźniki produktu:

"Liczba wdrożonych systemów B2B" - wartość docelowa 1 szt.;

"Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B"- wartość docelowa 8 szt.,

"Procesy biznesowe objęte systemem B2B" - wartość docelowa 7 szt.;

"Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B, którzy w ramach tego systemu wykorzystują zaawansowany podpis elektroniczny" - wartość docelowa 2 szt.;

5. "Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B, którzy w ramach tego systemu realizują Elektroniczną Wymianę Danych w standardzie EDI lub równoważnym" - wartość docelowa 8 szt.

W ramach realizowanego projektu, Beneficjent otrzymał dofinansowanie ze środków unijnych oraz budżetu państwa w łącznej wysokości 659.651,60 zł, wypłacone na podstawie trzech wniosków o płatność.

Realizacja przedmiotowego projektu została zaplanowana w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 31 maja 2012 r. Finalnie, po zmianie dokonanej aneksem nr 1 z dnia 28 maja 2012 roku, okres kwalifikowalności wydatków został zmieniony na okres od 1 grudnia 2010 r. do 30 września 2012 r.

W dniu 7 grudnia 2012 r. oraz w dniu 26 lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę realizacji projektu, na podstawie § 10 Umowy o dofinansowanie, tj. po zakończeniu okresu kwalifikowalności, w miejscu realizacji Projektu na ul. [...], K. W trakcie wizyty Zespół Kontrolujący zgłosił liczne zastrzeżenia, które zostały zawarte w Informacji pokontrolnej podpisanej przez RIF w dniu 18 grudnia 2012 r. Łączna kwota zakwestionowanych przez RIF wydatków z tytułu tych zastrzeżeń wynosiła 514.049,46 zł, na o składały się następujące wydatki:

Licencja na oprogramowanie - dodatkowy autorski moduł [...] do zarządzania magazynem, koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] na kwotę 130 468,75 zł;

Licencja [...], koszt poniesiony na podstawie:

faktury VAT [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. na kwotę 107.438,63 zł, faktury [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. na kwotę 53.925,00 zł,

faktury VAT nr [...] poz.3 z dnia [...] sierpnia 2011 r. na kwotę 78.417,08 zł,

faktury VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. na kwotę 64.000,00 zł;

Licencja na dostęp do poczty e-mail dla użytkowników ExchgStdCAL 2010 SNGL Promo OLP NL UsrCAL- 150 oraz Licencja na serwer pocztowy ExchgSvrStd 2010 SNGL OLPNL, koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] poz. 1 i 2 z dnia [...] sierpnia 2011 r. na kwotę 46.800,00 zł;

Licencja [...] na systemy operacyjne do starych serwerów wykorzystywanych do wdrożenia WinSvrStd SNGL OLP NL, koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] listopada na kwotę 19.500,00 zł

Licencja [...] , koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r, na kwotę 13.500,00 zł.

Po wymianie korespondencji z RIF Spółka nadesłała wyjaśnienia, które zostały uznane za niewystarczające.

Następnie w dniu 18 marca 2013 r. RIF na podstawie zgromadzonych dokumentów przesłała do Spółki ostateczne podsumowanie czynności kontrolnych wraz z informacją o możliwości wniesienia zastrzeżeń oraz wyjaśnień co do ustaleń poczynionych w ramach kontroli, jak również o prawie do odmowy podpisania Informacji pokontrolnej. Beneficjent podpisał raport pokontrolny w dniu 2 kwietnia 2013 r.

Następnie pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Spółka odniosła się do ustaleń pokontrolnych RIF jednocześnie zwracając się z prośbą o wprowadzenie zmiany do Umowy o dofinansowanie poprzez zmianę miejsca lokalizacji Projektu.

RIF w piśmie z dnia 15 maja 2013 r. poinformował Beneficjenta, że złożone przez niego wyjaśnienia nie są wystarczające, by wydatkowane środki uznać za kwalifikowalne.

W związku z uzyskaniem akceptacji PARP do wprowadzenia nowych lokalizacji Projektu RIF wskazała, że zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, kwota maksymalnego dofinansowania wynosić będzie 40% kwoty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, a nie jak dotychczas 60%. W związku z powyższym maksymalna kwota przyznanego dofinansowania w Projekcie została zmniejszona do 521.480,00 PLN.

PARP po przeanalizowaniu dokumentacji pokontrolnej zdecydowała, że przed podpisaniem raportu z kontroli zasięgnie dodatkowej opinii w celu wyjaśnienia kwestii budzących wątpliwości kontrolerów. W tym celu zwrócono się do eksperta zewnętrznego dr. inż. M. K. o wydanie opinii. W treści tej opinii, która została włączona do akt sprawy ekspert ten potwierdził, że wydatki zakwestionowane przez RIF są niekwalifikowalne. Ponadto – w jego ocenie – za niekwalifikowalne należało uznać dodatkowo wydatki opłacone fakturą VAT nr [...] poz. 1, 2, 4 z dnia [...] listopada 2011 r, (w wysokości 152.400 zł) na zakup: Licencji [...]; Licencji [...] oraz [...]. Jednocześnie ekspert stwierdził, że wydatek na Licencje [...] na systemy operacyjne do starych serwerów wykorzystywanych do wdrożenia [...] w wysokości 19.500 zł (faktura VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.) powinien zostać uznany za kwalifikowalny.

W ostatecznym raporcie z kontroli przeprowadzonych w dniach 7 grudnia 2012 r. oraz 26 lutego 2013 r., który został podpisany przez PARP w dniu 12 grudnia 2014 r. za wydatki niekwalifikowalne zostały uznane środki, z których dokonano zakupu:

Licencji na oprogramowanie - dodatkowy autorski moduł [...] do zarządzania magazynem, koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] na kwotę 130.468,75 zł,

Licencji [...], koszt poniesiony na podstawie: -faktury VAT [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. na kwotę 107.438,63 zł, -faktury [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. na kwotę 53.925,00 zł,

faktury VAT nr [...] poz.3 z dnia [...] sierpnia 2011 r, na kwotę 78.417,08 zł,

faktury VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. na kwotę 64.000,00 zł;

Licencji na dostęp do poczty e-maił dla użytkowników ExchgStdCAL 2010 SNGL Promo OLP NL UsrCAL- 150 oraz Licencja na serwer pocztowy ExchgSvrStd 2010 SNGL OLPNL, koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr 0787/P/11 poz. 1 i 2 z dnia 8 sierpnia 2011 r. na kwotę 46.800,00 zł;

Licencji [...], koszt poniesiony na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r, na kwotę 13.500,00 zł;

Licencja [...], Licencja [...], Licencja [...], koszt opłacony na podstawie faktury VAT nr [...] poz. 1, 2, 4 z dnia [...] listopada 2011 r., na kwotę 152.400 zł.

Następnie w dniach 9 i 13 października 2014 r., 27 listopada 2014 r., 22 i 23 stycznia 2015 r. oraz 13 lutego 2015 r. RIF przeprowadziła kontrole trwałości projektu w miejscach jego realizacji, które miały na celu potwierdzenie utrzymania założonych celów projektów oraz wskaźników produktu i rezultatu. Czynności kontrolne zostały ostatecznie zatwierdzone w dniu 12 września 2015 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że Beneficjent nie utrzymał na wymaganym poziomie następujących wskaźników:

Procesy biznesowe objęte systemem B2B – liczba dni, w których wskaźnik pozostał nieosiągnięty: 1095;

Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B, którzy w ramach tego systemu realizują Elektroniczną Wymianę Danych w standardzie EDI lub równoważnym - liczba dni, w których wskaźnik pozostał nieosiągnięty: 1095;

Liczba przedsiębiorców objętych systemem B2B, którzy w ramach tego systemu wykorzystują zaawansowany podpis elektroniczny:

liczba dni, w których wskaźnik pozostawał nieosiągnięty z Partnerem B. Sp.J.I - 841;

liczba dni, w których wskaźnik pozostawał nieosiągnięty z Partnerem B. - 935.

Mając na uwadze powyższe, PARP w dniu 25 marca 2016 r, wystosowała wezwanie, w którym Beneficjent został poinformowany o konieczności zwrotu środków dofinansowania w kwocie 480.316,90 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia wypłaty dofinansowania do dnia zwrotu. W wezwaniu tym wskazano szczegółowo sposób obliczenia ww. kwoty.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Beneficjent złożył odwołanie datowane na 4 kwietnia 2016 r. do Ministerstwa Rozwoju i Infrastruktury, w którym wniósł o:

weryfikację błędów o charakterze proceduralnym, polegających na skierowaniu do Beneficjenta wezwania do zwrotu po okresie trwałości Projektu;

weryfikację przez przedstawienie przez RIF metodologii obliczeń proporcji poziomu utrzymania wskaźników produktu;

wydanie decyzji w sprawie zwrotu środków przyznanych na realizację Projektu.

W związku z brakiem uregulowania przez Beneficjenta należności wynikających z wezwania do zwrotu, PARP wszczęła postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, Beneficjent wniósł pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. o:

przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków,

wystąpienie do twórców programu "[...]" (licencja dostępowa użytkownika), "[...]" oraz "[...]" (licencja na użytkownika), w celu potwierdzenia braku naruszenia przez Spółkę postanowień umowy o dofinansowanie Projektu,

wystąpienie do twórców programu "[...]" w celu wyjaśnienia czy w dniu nabycia produkt był kompletny,

informowanie o wszelkich przeprowadzonych dowodach oraz innych wykonywanych czynnościach, a także doręczania wszelkich sporządzanych protokołów, adnotacji i notatek.

W kolejnym piśmie z dnia 8 września 2016 r. Strona wniosła dodatkowo o:

- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: J. J. i A. R., pracowników spółki E. Sp. z o.o., którzy byli zaangażowani w transakcje objęte zwrotem dofinansowania na okoliczność potwierdzenia, że udzielone licencje były nowe, nie były uprzednio wykorzystywane, ustalenia procedury aktywacji licencji i czynności wykonywanych przez E. Sp. z o.o. a podmiotem, któremu przysługują majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego;

wystąpienie do E. Sp. z o.o. z żądaniem udzielenia wyjaśnień dotyczących daty zakupu licencji [...], wymienionej na fakturze VAT nr 1208/P/11, w szczególności odpowiedzi na pytanie czy przedmiotowa licencja przeznaczona dla Spółki była nowa, czy też uprzednio używana;

przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. ofert złożonych przez E. Sp. z o.o., M. S.A. oraz A. Sp. z o.o. na okoliczność ustalenia, jakimi informacjami dysponowały te podmioty, składając oferty;

- wystąpienie do E. Sp. z o.o., M.S.A., [...] Sp. z o.o. z żądaniem udzielenia informacji, czy otrzymane od Spółki informacje co do nabycia przez Spółkę licencji na oprogramowanie na dodatkowy moduł [...] 2009 do zarządzania magazynem były wystarczające do złożenia oferty.

W dniu 4 czerwca 2016 r. Strona zapoznała się z aktami sprawy.

Następnie PARP poinformowała Stronę (postanowienie z dnia 15 marca 2017 r.) o odmowie przeprowadzenia żądanych przez nią dowodów z przesłuchania świadków. W ocenie organu I instancji wnioski te były bez znaczenia dla sprawy, gdyż na tę okoliczność powstał już materiał dowodowy m.in. sporządzony przez dr. inż. M. K. Dowód z postępowania ofertowego na zakup licencji na oprogramowanie na dodatkowy moduł [...] 2009 do zarządzania magazynem został natomiast uwzględniony.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. PARP zobowiązała Spółkę do zwrotu niekwalifikowalnych wydatków w kwocie 438.033,35 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków Stronie do dnia ich zwrotu.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym podniosła zarzuty naruszenia przepisów:

postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k p a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów pomimo, że okoliczności te miały znaczenie dla rozstrzygnięcia, a - jak wynika z decyzji Organu I instancji - okoliczności, których wnioskowane przez Stronę dowody miały dotyczyć, zostały ustalone na niekorzyść Spółki, w konsekwencji czego naruszono zasadę czynnego udziału Strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym;

postępowania, a to art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 §1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu okoliczności faktycznych na podstawie "zdalnej oceny Projektu" dokonanej przez dr. inż. M. K., pomimo faktu, że oświadczenie złożone przez M. K., dalej "Oświadczenie", nie spełnia warunków formalnych, zaniechaniu poinformowania Strony o przeprowadzeniu tegoż dowodu i zaniechaniu umożliwienia Stronie uczestniczenia w przeprowadzeniu tegoż dowodu, a także wadliwym sporządzeniu tegoż dowodu, w oparciu o bliżej nieokreśloną zdalną analizę;

postępowania, a to art. 268a k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, tj. protokołów z kontroli sporządzonych przez pracowników [...] Agencji Rozwoju Regionalnego S A. w K., gdyż osoby te posiadały nieprawidłowe upoważnienia do prowadzenia kontroli, albowiem brak jest dokumentów potwierdzających umocowanie osób udzielających upoważnień do ich wystawienia, a nadto upoważnienia podpisane przez zastępcę dyrektora departamentu wsparcia przedsiębiorczości winny zostać uznane za nieważne z uwagi na brak subdelegacji uprawnień; tym samym materiały wytworzone przez te osoby nie mogą stanowić dowodów w sprawie;

postępowania, a to art. 77 § 1 k p a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie ! poczynienie ustaleń faktycznych - pomimo braku materiału dowodowego - z których rzekomo wynikać ma, że doszło do nieprawidłowości, które wyrządziły lub mogły wyrządzić szkodę w budżecie ogólnym UE na kwotę 438 033,35 zł.

postępowania, a to art. 107 § 1 i § 3 k.p.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym sporządzeniu decyzji, bez wskazania pełnej podstawy prawnej, a także bez prawidłowo sporządzonego uzasadnienia;

postępowania, a to art. 7 k.p.a w zw, z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia słusznego interesu Skarżącej oraz naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej wskutek prowadzenia postępowania kontrolnego ze zwłoką, a następnie wszczęcie postępowania administracyjnego i nieprzeprowadzenie w jego toku żadnego dowodu;

prawa materialnego, a to art. 67 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie uwzględnienia przerw w naliczeniu odsetek w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, a w konsekwencji nieprawidłowego orzeczenia o odsetkach;

prawa materialnego, a to art. 207 ust. 1 pkt 1, 2, 3, ust, 11 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo braku przesłanek uzasadniających żądanie zwrotu udzielonych dotacji, z uwagi na brak występowania nieprawidłowości w ramach realizowanego Projektu.

Następnie w pismach z dnia 13 listopada 2017 r. Strona złożyła kolejne wnioski o przeprowadzenie dowodów:

przesłuchania świadka dr. inż. M. K., na okoliczność ustalenia okoliczności związanych ze sporządzeniem przez niego opinią, w szczególności zasad, metodologii, wytycznych, materiałów, użytych do jej przygotowania oraz zakresu badanych danych (źródeł), a w konsekwencji procesu dochodzenia do sformułowanych wniosków, z umożliwieniem Stronie zadawania pytań dr. inż. M. K., co dotychczas nie było możliwe,

z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości zakupu licencji i ich wykorzystania, zgodnie z warunkiem udzielonej dotacji; ten dowód jest konieczny, albowiem to, co wytworzył dr inż. M. K. nie stanowi dowodu z opinii biegłego;

z przesłuchania Strony, za którą działa Prezes Zarządu P. S., na okoliczność ustalenia sposobu wykorzystania dotacji, sposobu i terminów nabywania i wykorzystania licencji, prawidłowości w wykorzystaniu dotacji, braku podstaw do zwrotu dotacji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ odwoławczy odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne.

Odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów Minister wskazał, że organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący udzielał wyjaśnień Stronie. Zgłoszone przez Stronę wnioski o przeprowadzenie dodatkowych dowodów zostały rozpatrzone, a informacja o ich odrzuceniu lub uwzględnieniu w materiale dowodowym została przekazana Beneficjentowi w postanowieniu z dnia [...] marca 2017 r. W przywołanym postanowieniu PARP przedstawiła w sposób usystematyzowany i wyczerpujący argumentację świadczącą o braku konieczności powoływania świadków na okoliczność zebrania nowych dowodów.

Za równie niezasadny organ uznał zarzut dotyczący nieprawidłowego przeprowadzenia dowodu z opinii eksperta dr. inż. M. K. Organ odwoławczy zauważył w tej kwestii, iż PARP nie miała obowiązku informowania Beneficjenta o zleceniu przeprowadzenia ekspertyzy, bowiem opinia eksperta nie ma znamion kontroli zgodnie z § 10 Umowy oraz nie stanowi części postępowania administracyjnego prowadzonego przez PARP. Poza tym opinia została włączona sprawy, w związku z czym Beneficjent mógł się z nią zapoznać na każdym etapie prowadzenia postępowania administracyjnego oraz po zakończeniu postępowania dowodowego, o czym Beneficjent został powiadomiony pismem z dnia 15 marca 2017 r.

Odnosząc się do trzeciego zarzutu Minister wskazał, że kontrola, w wyniku której zostały stwierdzone nieprawidłowości, przeprowadzona została w oparciu nie o przepisy k.p.a, a Umowę o dofinansowanie. Zgodnie zaś z § 17 ust. 4 Umowy "Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia może zlecić część swoich zadań przewidzianych w Umowie Regionalnym Instytucjom Finansującym. Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia poinformuje Beneficjenta o zakresie i właściwości zadań zleconych Regionalnym Instytucjom Finansującym". Wobec powyższego, Strona powinna być świadoma, że kontrole projektu mogą zostać przeprowadzone również przez przedstawicieli innych instytucji upoważnionych do przeprowadzania kontroli, tj. w tym przypadku przez pracowników RIF. Minister dodał też, że każdy z pracowników przeprowadzających kontrolę dysponował w momencie jej rozpoczęcia wymaganym upoważnieniem.

Co do zarzutu czwartego dotyczącego niewłaściwego zastosowania art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. organ II instancji odwołał się do argumentacji przedstawionej odnośnie zarzutu drugiego. W odniesieniu do nałożenia 5% korekty finansowej w wysokości 2.609,38 zł z tytułu nieprawidłowości przy zakupie modułu [...] do zarządzania magazynem (faktura VAT 1222/P/12) wyjaśnił natomiast, że było to spowodowane naruszeniem przez Stronę zasady konkurencyjności. Spółka sporządzając zapytanie ofertowe, określiła jako kryterium wyboru cenę, nie dając jasnego i precyzyjnego opisu przedmiotu zamówienia, co w przypadku zakupu oprogramowania było bardzo ważne. E. Sp. z o.o. przedstawiła cenę jedynie za oprogramowanie, M. S. A. uzupełniła ofertę o informację, iż licencja zostanie przekazana bezterminowo, natomiast A. Sp. z o.o., w swojej ofercie i cenie zawarła serwis aktywny przez minimum 1 rok. Zdaniem Ministra świadczyło to o tym, że opis zamówienia był niewłaściwie sporządzony, gdyż złożone w odpowiedzi oferty znacząco się różniły. W związku z powyższym oferty przesłane przez potencjalnych dostawców oprogramowania nie były porównywalne.

Dalej organ odwoławczy przedstawił przyczyny uznania za niekwalifikowalne wydatków na zakup licencji [...], licencji na dostęp do poczty e-mail dla użytkowników [...]-150 szt. oraz licencji na serwer pocztowy [...], licencji [...] oraz licencji [...] i licencji [...].

Odnosząc się do zarzutu nr 5 Minister stwierdził, że PARP w swojej decyzji słusznie wskazała jako podstawę zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 pkt 1, 2, 3 u.f.p. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, dlaczego w rozpoznawanej sprawie uznano, że środki przeznaczone na realizację projektu zostały wykorzystane "niezgodnie z przeznaczeniem", "z naruszeniem procedur" oraz "pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości".

W ocenie Ministra za niezasadny należało uznać również zarzut nr 6 dotyczący naruszenia przez PARP art. 7 i art. 8 k.p.a. Organ ten zapoznał się bowiem wnikliwie z materiałem dowodowym, a Strona miała możliwość wyjaśnienia kwestii budzących wątpliwości kontrolerów. Poza tym PARP dokładnie wyjaśniła stan faktyczny sprawy, udzielała Stronie należytej informacji i zapewniła jej czynny udział na każdym etapie prowadzonego postępowania.

Za niezasadny uznano też zarzut nr 7 dotyczący nieprawidłowego w ocenie Strony obliczenia okresów naliczania odsetek. Zdaniem Ministra wyliczenie przedstawione w tym zakresie przez organ I instancji było prawidłowe.

Odnośnie zarzutu nr 8 Minister podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. W ocenie organu odwoławczego sytuacja, w której Beneficjent wydatkował środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz pobrał dofinansowanie w nadmiernej wysokości świadczy o tym, iż doszło do nieprawidłowości, o której mowa w ww. przepisie. Jednocześnie, powyżej wskazane okoliczności bez wątpienia powodują szkodę w budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z tego budżetu, gdyż wypłacone Beneficjentowi środki w ramach zaliczki oraz refundacji poniesionych wydatków zostały już certyfikowane do Komisji Europejskiej oraz zrefundowane na rzecz Polski. W wyniku sfinansowania wydatków uznanych za niekwalifikowalne w budżecie ogólnym UE powstała szkoda. Wystąpienie nieprawidłowości jest wynikiem naruszenia przez Stronę postanowień podpisanej w dniu 9 sierpnia 2011 r. Umowy o dofinansowanie, w szczególności w związku z wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem, tj, działań i zaniechań Beneficjenta.

Na koniec Minister odniósł się do argumentacji Strony kwestionującej postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów, uznając tę argumentację za bezzasadną. Organ II instancji nie stwierdził również konieczności przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Spółkę w pismach z dnia 13 listopada 2017 r.

W skardze Spółki podniesiono zarzuty naruszenia przepisów:

prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a to art. 60 pkt 1 w zw. z art. 67 u.f.p., ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 70 § 1 O.p., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pomimo, że zobowiązanie do zwrotu udzielonych Skarżącej dotacji uległo przedawnieniu, albowiem zostały one wypłacone w 2011 r. oraz w 2012 r., a zatem bieg terminów przedawnienia upłynął odpowiednio z końcem 2016 oraz 2017 r.,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art 78 § 1 i 2 kpa. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów pomimo, że okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a – jak wynika z decyzji organu I i II instancji – okoliczności, których wnioskowane przez stronę dowody miały dotyczyć, zostały ustalone na niekorzyść Skarżącej, w konsekwencji czego naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu okoliczności faktycznych na podstawie "zdalnej oceny Projektu" dokonanej przez dr. inż. M. K. pomimo faktu, że oświadczenie złożone przez M. K. nie spełnia warunków formalnych, zaniechaniu poinformowania Strony o przeprowadzeniu tegoż dowodu i zaniechaniu umożliwienia Stronie uczestniczenia w przeprowadzeniu tegoż dowodu, a także wadliwym jego przeprowadzeniu, w oparciu o bliżej nieokreśloną zdalną analizę,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art, 268a k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, a to protokołów z kontroli sporządzonych przez pracowników [...] Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w K., gdyż osoby te posiadały nieprawidłowe upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, ze względu na brak dokumentów potwierdzających umocowanie osób udzielających upoważnień do ich wystawienia, a nadto podpisane upoważnienia przez "zastępcę dyrektora departamentu wsparcia przedsiębiorczości" winny zostać uznane za nieważne z uwagi na zakaz subdelegacji uprawnień, a tym samym materiały wytworzone przez te osoby nie mogą stanowić dowodu,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i poczynienie ustaleń faktycznych – pomimo braku materiału dowodowego – z którego rzekomo wynikać ma, że doszło do nieprawidłowości, które wyrządziły lub mogły wyrządzić szkodę środkom publicznym co do kwoty 438.033,35 zł,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym sporządzeniu decyzji, bez wskazania pełnej podstawy prawnej, a także bez prawidłowo sporządzonego rozstrzygnięcia,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia słusznego interesu Skarżącej oraz naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej wskutek prowadzenia postępowania kontrolnego ze zwłoką, a następnie wszczęcia postępowania administracyjnego i nieprzeprowadzenia w jego toku żadnego dowodu wnioskowanego przez Skarżącej,

prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, w konsekwencji nieprawidłowe orzeczenie o odsetkach, w tym bez wskazania dat, od których odsetki winny być naliczane i kwot, jakich winny dotyczyć,

postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu pełnego rozpoznania sprawy w ramach postępowania odwoławczego i wydaniu rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, wskutek skupienia się jedynie na subiektywnej polemice z zarzutami odwołania oraz przygotowania jedynie zdawkowych odpowiedzi na podniesione w petitum odwołania nieprawidłowości.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz utrzymanej nią w mocy decyzji PARP i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie sposób podzielić również zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym sporządzeniu decyzji, bez wskazania pełnej podstawy prawnej, a także bez prawidłowo sporządzonego rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.p., który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pierwszej z powołanych przesłanek wskazać należy, iż w judykaturze utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem jest zapłata za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki przyznano, czyli sfinansowanie zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki przekazano, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Termin "przeznaczenie" oznacza określenie, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2015 r. IIl SA/Wr 886/14). Analogicznie termin ten rozumiany jest w doktrynie (zob. "Ustawa o finansach publicznych. Komentarz", 2014 r., wyd.2, red. prof. dr hab. Paweł Smoleń, Legalis – komentarz do art. 207 u.f.p.).

Wskazać należy, że przyznane Stronie dofinansowanie musiało być przeznaczone na realizację projektu jako całości opisanej we wniosku o dofinansowanie. Skarżąca – co jednoznacznie wynika z umowy o dofinansowanie – realizując projekt miała osiągnąć pięć wskaźników produktu i dwa wskaźniki rezultatu (załącznik nr 1 do umowy) i utrzymać je przez co najmniej 3 lata od dnia realizacji projektu. Wszystkie z tych wskaźników, służące do pomiaru stopnia osiągnięcia celu, do których realizacji Spółka została zobligowana w ramach Umowy, nie zostały osiągnięte, co wynika z przeprowadzonej przez RIF kontroli trwałości projektu w miejscach jego realizacji. Skoro zaś zakładane wskaźniki nie zostały zrealizowane, to wykorzystanie przez Stronę środków pochodzących z dofinansowania nie przyczyniło się w 100% do realizacji celu projektu, co z kolei uzasadniało zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.

W ocenie Sądu zasadne było powołanie w postawie prawnej także art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Skarżąca nie wykonała obowiązku utrzymania w okresie trwałości zakładanych we Wniosku o dofinansowanie obligatoryjnych wskaźników zgodnie z § 8 ust. 1 Umowy, a ponadto naruszyła inne postanowienia tej umowy (§ 3 ust.1 pkt 1, § 6 ust. 1, § 6 ust. 2, § 6 ust 6, § 8 ust. 2). Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku stwierdzenia, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane m.in. z naruszeniem procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, podlegają one zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowej.

Przyznane dofinansowanie stanowią środki publiczne, którym - gdy chodzi o ich udzielanie, przekazywanie i rozliczanie - towarzyszy szczególnego rodzaju reżim prawny. Beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania i zatwierdzenia nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia określone warunki. Te warunki mogą także wynikać z postanowień umowy o dofinansowanie, których beneficjent zobowiązał się przestrzegać.

Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Wskazuje się tam, że z przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, iż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przy czym te "inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 ww. ustawy, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12).

W tej sytuacji podkreślenia wymaga, że jako naruszenie można uznać wszelkie odstępstwa od zapisów umowy lub też naruszenie przepisów prawa unijnego czy krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym UE. Z tego powodu wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane, jako nieprawidłowość. W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżąca dopuściła się naruszeń prawa, które mogły spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

W końcu, zasadne było powołanie w podstawie prawnej decyzji także art. 207 pkt 1 ust. 3 u.f.p. z uwagi na to, że Skarżąca otrzymał zgodnie z Umową dofinansowanie na inwestycję w wysokości 60% kwoty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, natomiast na podstawie aneksu z dnia 17 lipca 2013 r. kwota maksymalnego wsparcia została obniżona do 40%. W związku z tym Minister zasadnie uznał, że różnica powstała w wyniku obniżenia dofinansowania o 20%, która została wypłacona Stronie musi być zakwalifikowana jako środki pobrane w nadmiernej wysokości.

Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz wystąpiły przesłanki do zwrotu środków określone w art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.p. Z przedstawionych powyżej względów konieczne było wydanie decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu dofinansowania zgodnie bowiem z treścią art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006 państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.

W ocenie Sądu działanie Skarżącej zasadnie zostało uznane za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Należy wskazać, że zagadnienie "nieprawidłowości", skutkującej powstaniem szkody w budżecie UE i obowiązkiem instytucji zarządzającej dokonania korekty finansowej, reguluje art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006. Pojęcie "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 ustawodawca unijny wiąże – co jednolicie podkreśla judykatura – z wydatkową stroną tego budżetu, a mianowicie ze sfinansowaniem lub ryzykiem sfinansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego UE. Istota tej nieprawidłowości wyraża się, jak wynika z tego przepisu, w bezprawnym działaniu lub zaniechaniu skutkującym naruszeniem norm prawa unijnego lub krajowego. Oczywiste jest wobec tego, że obowiązkiem organu krajowego jest skonfrontowanie wskazanego działania lub zaniechania z punktu widzenia jego zgodności z konkretnym wzorcem zachowania w celu ustalenia, czy doszło do jego naruszenia, a następnie, w razie ustalenia i potwierdzenia tego naruszenia, zastosowanie odpowiedniej normy konsekwencyjnej. Skoro zaś na gruncie tego przepisu, prawodawca unijny operuje pojęciem "działania lub zaniechania powodującego lub mogącego spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego", to nie może budzić wątpliwość, że szkoda o której mowa w tym przepisie, nie musi być konkretną stratą finansową, gdyż do stwierdzenia, że miała miejsce nieprawidłowość wystarczy, że istniało ryzyko, czy też zagrożenie, że szkoda ta powstanie (wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., II GSK 919/13, wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., II GSK 51/13).

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu dotyczącego naruszenia przez Ministra art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 67 i art. 207 ust. 1 u.f.p. w związku z przedawnieniem zobowiązania do zwrotu udzielonego Stronie dofinansowania, Sąd uznał, iż jest to zarzut nieuzasadniony. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE. L. 1995.312.1) Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 jest programem wieloletnim. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w ad. 1 ust. 1. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego Organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy Organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

W ocenie Sądu, zawarte w u.f.p. odesłanie do przepisów Działu III O.p., nie może i nie pozwala, w świetle powyższych przepisów, na stosowanie niejako mechaniczne, lecz wymaga uwzględnienia szczególnej regulacji jaka została zawarta w przepisach art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95.

Wskazać należy, iż wykładnię powyższego przepisu przeprowadził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15 (polskie tłumaczenie wyroku dostępne w Systemie LEX). Trybunał zauważył, że wobec braku definicji pojęcia "programu wieloletniego" w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2988/95, należy określić zakres tego pojęcia przy uwzględnieniu znaczenia każdego z terminów wchodzących w jego skład, kontekstu w jakim pojęcie to jest użyte, a także celów uregulowania odnoszącego się do tego pojęcia (punkt 45). W tym względzie, jeśli chodzi przede wszystkim o użyte terminy, należy zaznaczyć, że termin "program" ma szeroki zakres i że terminy "program" i "projekt" mogą być używane zamiennie w rozumieniu art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia (punkt 46). Tak więc, pojęcie "programu wieloletniego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, stanowi pojęcie przekrojowe, mogące występować we wszystkich dziedzinach objętych politykami Unii, o ile ma miejsce wykorzystania środków budżetowych Unii (punkt 47). W związku z tym nie ma potrzeby ustalania ścisłego związku terminologicznego między tym pojęciem a pojęciami stosowanymi w różnych instrumentach ustanawiających różne fundusze przyznające pomoc finansową (punkt 48). Co się tyczy następnie kontekstu, w jaki wpisuje się to pojęcie oraz celów rozpatrywanego unormowania, po pierwsze [...] celem rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 jest przeciwstawianie się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Unii (punkt 49). Po drugie art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie owego rozporządzenia jest częścią całości przepisów wskazanych w art. 3 ust. 1 mających na celu, jak wynika z pierwszego akapitu tego ustępu, określenie zasad przedawnienia postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w art. 1 ust. 1 owego rozporządzenia, które odnoszą się do naruszenia przepisu prawa Unii wynikającego z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego powodującego lub mogącego spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach przez nią zarządzanych (punkt 50).

Ponadto, odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał podniósł, że rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

W niniejszej sprawie Skarżąca wystąpiła o dofinansowanie w ramach wieloletniego programu jakim był Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013.

W ocenie Sądu, skoro projekt Skarżącej był realizowany w ramach programu wieloletniego w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, to okres przedawnienia zwrotu środków udzielonych Skarżącej na ten projekt, biegnie do ostatecznego zakończenia programu.

Jeżeli chodzi o zakończenie ww. programu Minister wyjaśnił natomiast, że program ten nie został jeszcze zamknięty, a instytucja Zarządzająca Programem jest w trakcie prowadzenia uzgodnień z Komisją Europejską w zakresie rozliczenia Programu. Tym samym zarzut Skarżącej dotyczący przedawnienia zobowiązania do zwrotu spornego dofinansowania należało uznać za bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stosownie zaś do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Z powołanych przepisów wynika zatem, że to, co nie może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie jest dopuszczane jako dowód. Należy też mieć na względzie, że chodzi o okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W sytuacji, gdy dowód dotyczy okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy lub gdy zgłoszony jest na okoliczność, która została już stwierdzona innym dowodem, nie istnieje nakaz jego przeprowadzenia. Konieczne jest to jedynie wówczas, gdy ocena zgromadzonych dowodów uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanym przypadku. Na gruncie przedmiotowej sprawy organ jednoznacznie ustalił bowiem, że Skarżąca naruszyła powołane w decyzji postanowienia umowy o dofinansowanie. Ustalenia te zostały poczynione w oparciu o dokumenty i informacje pochodzące od samej Skarżącej (faktury, potwierdzenia zapłaty), które zostały zgromadzone w trakcie kontroli realizacji projektu oraz kontroli trwałości projektu w miejscach jego realizacji. W szczególności wskazać należy, że to w trakcie wizyty kontrolnej RIF stwierdziła, iż data rejestracji zakupionej licencji nie jest zgodna z datą wystawienia faktury VAT, która dokumentuje nabycie licencji. W skrajnym przypadku różnica pomiędzy datą aktywacji licencji, a datą faktury wynosi blisko 1,5 roku. Ponadto zapytanie ofertowe do potencjalnych dostawców oprogramowania - Licencja [...], zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, zostało wysłane 25 października 2010 r., tj. później niż nastąpiła aktywacja oprogramowania. Ponadto nazwa przedmiotu zakupu zamieszczona na fakturach dotyczących ww. licencji jednoznacznie wskazuje, że dotyczyły one oprogramowania, a nie aktualizacji. Okoliczności te świadczą o tym, że Spółka nie dokonała instalacji programów, których licencję zakupiła, lecz używała wcześniejszej ich wersji.

W toku czynności kontrolnych dotyczących zakupu Licencji na dostęp do poczty e-mail dla użytkowników [...]-150 szt. oraz Licencji na serwer pocztowy [...] również ustalono nieprawidłowości polegające na braku dokumentów licencyjnych potwierdzających nabycie licencji zgodnie z fakturą.

Z kolei w odniesieniu do zakupu Licencji [...], Licencji [...] oraz [...] stwierdzono podczas kontroli, że Spółka posiada dwie licencje [...] Spółka tłumaczyła ten stan rzeczy faktem uruchomienia i wgrania przez dostawcę niewłaściwej liczby licencji, a poza tym program został zaktualizowany z wersji 5.0 do wersji 7.5. Organ ustalił jednak, że aktualizacja tego oprogramowania jest płatna, a Skarżąca nie przestawiła żadnych dokumentów potwierdzających zakupu aktualizacji.

W przedstawionym stanie faktycznym organ I instancji trafnie uznał, że nie wystąpiła konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie żądanym przez Stronę, co znalazło wyraz w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu tym trafnie wskazano, że przesłuchiwanie świadków wskazanych przez Skarżącą mogłoby jedynie potwierdzić okoliczności już ustalone przez organ na podstawie innych dowodów. Dodać należy, że ani w odwołaniu ani w skardze Strona nie przedstawiła przekonującej argumentacji w jaki sposób zeznania powołanych przez nią świadków miałyby podważyć ustalenia poczynione przez organ m.in. na podstawie faktur zakupu licencji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że opinia eksperta nie była jedynym dokumentem potwierdzającym nieprawidłowość związaną z zakupem Licencji [...]. Wcześniejsza kontrola, przeprowadzona w siedzibie formy również potwierdziła, że zakupione oprogramowanie zostało zainstalowane znacznie wcześniej niż została wystawiona faktura, a nawet zostało wysłane zapytanie ofertowe do potencjalnych dostawców Licencji [...]. Ekspert potwierdził, że wydatki zakwestionowane przez RIF są niekwalifikowalne.

Dodać należy, że Strona była na każdym etapie postępowania kontrolnego, jak również po wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu informowana o prawie do czynnego udziału w tym postępowaniu w tym o możliwości składania wniosków oraz zapoznania się z aktami sprawy. Strona z możliwości tych korzystała, a fakt nieuwzględnienia przez organ złożonych przez nią wniosków dowodowych (co organ szczegółowo uzasadnił w postanowieniu z dnia [...] marca 2017 r.) nie świadczy, że prawo Strony do czynnego udziału w postępowaniu zostało naruszone.

Z powołanych powodów za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i poczynienie ustaleń faktycznych - pomimo braku materiału dowodowego - z którego rzekomo wynikać ma, że doszło do nieprawidłowości, które wyrządziły lub mogły wyrządzić szkodę środkom publicznym co do kwoty 438.033,35 zł. Jak wskazano powyżej dowodami takimi są przede wszystkim faktury dokumentujące zakup licencji [...], które noszą datę późniejszą niż data aktywacji licencji oraz faktury odnoszące się do zakupu pozostałych licencji powołanych powyżej. Dowodem takim jest także zapytanie ofertowe do potencjalnych dostawców, które zostało wysłane po aktywacji oprogramowania. Dodać należy, że ustaloną w trakcie kontroli realizacji projektu okoliczność, iż nabyte przez Skarżącą oprogramowanie licencyjne nie było nowe potwierdziła ekspertyza sporządzona przez dr. inż. M. K.

Nietrafne są też zarzuty dotyczące nieprawidłowości przeprowadzenia dowodu z opinii dr. inż. M. K. Wskazać należy, że zgodnie z § 7 pkt 15 zdanie pierwsze umowy o dofinansowanie organ może zlecić ocenę realizacji Projektu oraz dokumentacji przedstawionej do rozliczenia Projektu podmiotowi zewnętrznemu w celu uzyskania opinii eksperckiej. Uprawnienie organu o zwrócenie się o ekspertyzę do dr. inż. M. K. wynikało zatem z treści Umowy o dofinansowania, która Strona podpisała, i której postanowieniami była związana.

Odnośnie ww. zarzutu dodać jeszcze trzeba, że przedmiotowa ekspertyza nie miała cech kontroli w związku z czym organ nie musiał informować Skarżącej o jej zleceniu. Ekspertyza ta została włączona do akt sprawy, a Skarżąca mogła się z nią zapoznać na każdym etapie postępowania administracyjnego, w tym po jego zakończeniu, o czym została zawiadomiona pismem z dnia 15 marca 2017 r. W ocenie Sądu w zakresie wymaganym przepisami k.p.a. prawa dotyczące czynnego udziału postępowaniu zostały więc Stronie zagwarantowane.

Co do zarzucanego przez Skarżącą niespełnienia wymogów formalnych przez "Oświadczenie spełniania wymogów bezstronności, poufności i niezależności Wykonawcy w stosunku do kontrolowanego" złożone przez ww. eksperta wskazać należy, że ekspertyza została rozpoczęta w dniu 25 października 2014 r., co – jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę – potwierdza data wpisana w opinii. Zatem najpóźniej w tym dniu Oświadczenie musiało zostać złożone, gdyż stanowi ono integralną część ekspertyzy. Dodać przy tym należy, że poza formalnym uchybieniem dotyczącym braku daty na oświadczeniu Skarżąca nie podnosi przeciwko temu dokumentowi żadnych zarzutów. W szczególności Skarżąca nie wskazuje, że ekspert nie spełniał wymogów określonych w treści tego oświadczenia.

Odnośnie zarzutów naruszenia art. 268a k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przypomnieć na wstępie należy, że z godnie z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów dokumentów przedstawionych przez Stronę na potrzeby prowadzonych postępowań. Podkreślenia wymaga również to, że kontrola, w wyniku której stwierdzone zostały nieprawidłowości przeprowadzona została w oparciu o umowę o dofinansowanie, a nie przepisy k.p.a., a zgodnie z § 10 ust. 1 tejże umowy Beneficjent zobowiązał się poddać kontroli prowadzonej przez Instytucję Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą, Instytucję Wdrażającą/Instytucję Pośredniczącą II stopnia, Instytucję Certyfikującą, Instytucję Audytową, Komisję Europejską lub inną instytucję uprawnioną do przeprowadzenia kontroli na podstawie odrębnych przepisów lub upoważnień, oraz udostępnienia na żądanie ww. instytucji wszelkiej dokumentacji związanej z projektem oraz realizowaną umową. Ponadto stosownie do § 17 ust, 4 umowy o dofinansowanie Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia mogła zlecić część swoich zadań przewidzianych w umowie Regionalnym Instytucjom Finansującym. Z powołanych regulacji zawartych w umowie jednoznacznie wynika, że Skarżąca powinna mieć wiedzę o możliwości przeprowadzenia kontroli przez przedstawicieli instytucji upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, w tym przypadku przez pracowników Regionalnej Instytucji Finansującej. Wskazać też należy, że pracownicy przeprowadzający kontrolę legitymowali się prawidłowymi upoważnieniami wystawionymi każdorazowo przed planowaną kontrolą, a upoważnienia te znajdują się w aktach sprawy.

Sąd za niezasadny uznał również zarzut dotyczący zastosowanej 5% korekty finansowej w wysokości 2.609,38 zł z tytułu nieprawidłowości przy zakupie autorskiego produktu - moduł [...] do zarządzania magazynem. Zdanie Sądu organ trafnie wskazał, że § 12 pkt 2 umowy o dofinansowanie zobowiązywał Stronę do ponoszenia wszystkich wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności i przejrzystości oraz do jasnego i precyzyjnego określenia przedmiotu zamówienia, który będzie w ten sam sposób rozumiany przez wszystkich potencjalnych oferentów. W przedmiotowej sprawie Skarżąca sporządzając zapytanie ofertowe, określiła jako kryterium wyboru wyłącznie cenę, nie dając jasnego i precyzyjnego opisu przedmiotu zamówienia. Sytuacja ta skutkowała złożeniem przez trzech potencjalnych wykonawców ofert różniących się w zakresie okresu trwania licencji. E. Sp. z o.o. przedstawiła cenę jedynie za oprogramowanie, M. S A. uzupełniła ofertę o informację, iż licencja zostanie przekazana bezterminowo, natomiast A. Sp. z o.o. w swojej ofercie i cenie zawarła serwis aktywny przez minimum 1 rok. Niejednoznaczność zamówienia miała zatem wpływ na sporządzenie ofert w związku z czym doszło do naruszenia zasady konkurencyjności oraz powstania nieprawidłowości. Wobec tego organ odwołując się do Tabeli nr 2 stanowiącej załącznik do dokumentu "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją Projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" nazywanego Taryfikatorem zasadnie zastosował korektę finansową w wysokości 5% wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia.

Za niezasadne należało też uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Uzasadnienie tych zarzutów koncentruje się na kwestii nieprzeprowadzenia przez organ dowodów wnioskowanych przez Stronę oraz niezagwarantowaniu jej czynnego udziału w postępowaniu. Sąd odniósł się do tych kwestii powyżej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67 ust, 1 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie uwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, w konsekwencji nieprawidłowe orzeczenie o odsetkach, w tym bez wskazania dat, od których odsetki winny być naliczane i jakich kwot winny dotyczyć, wskazać należy, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych ustawą, na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W decyzji PARP znalazło się zastrzeżenie określone w powołanym przepisie. Poza tym jak trafnie wskazał organ zgodnie z art. 53 § 3 O.p., Strona jest zobowiązana do samodzielnego naliczenia odsetek oraz ich wpłacenia bez wezwania.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z treści decyzji jednoznacznie wynika, że orzekające w sprawie organy podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W analizowanej sprawie zarówno PARP jak i Minister Inwestycji i Rozwoju dokonali oceny pełnego materiału dowodowego, w tym ustaleń kontroli, jak i licznych zastrzeżeń przedstawionych przez Stronę zarówno na etapie kontroli, jak i postępowania administracyjnego i w konsekwencji tej całościowej oceny podjęły rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nosi cechę kompletności (art. 77 § 1 k.p.a.), gdyż przy zastosowaniu zasad logicznego rozumowania i oceny dowodów, w granicach zakreślonych w art. 80 k.p.a., całkowicie wystarcza do ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności. Dokonana ocena znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i uwzględnia wytyczne instytucji unijnych co do zasad dokonywania korekt finansowych. Na podstawie uzasadnienia, spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca miała możliwość poznania motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz oceny okoliczności faktycznych sprawy, jak i tego jaki w sprawach pomocy z POIG jest zakres postępowania i materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest klarowne i jasne przedstawienie argumentacji prawnej i faktycznej, uzasadniającej rozstrzygnięcie. Sama strona nie musi jednak zostać przekonana co do prawidłowości rozstrzygnięcia. Ma ona bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o wadliwości tej argumentacji i dopóki to przekonanie nie będzie miało oparcia w obowiązującym prawie, nie będzie ono zasługiwało na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.