Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1399/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 28 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 23 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych C. D. oraz Rady Gminy E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1368/19 w sprawie ze skargi C. D. i A. B. na uchwałę Rady Gminy E. z dnia 27 marca 2018 r. nr ... w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy "E." - w miejscowości F. i G. 1. oddala skargi kasacyjne; 2. oddala wniosek C. D. i A. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1368/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1442002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. i C. D. na uchwałę nr ... Rady Gminy E. z dnia 27 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy "E. l" – w miejscowości F. i G. w uwzględnieniu skargi C. D. stwierdził nieważność części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie działki ... położonej w miejscowości W., na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę A. B. oraz zasądził od Rady Gminy na rzecz C. D. zwrot kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej A. B. zaskarżyła powyższy wyrok w zakresie postanowienia odrzucającego skargę A. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj.:

1. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2020 poz. 713 ze zm.; dalej: u.s.g.) przez niezasadne przyjęcie, że zaskarżona uchwała w odniesieniu do nieruchomości ... w dacie wyrokowania nie naruszała interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, w sytuacji gdy:

a) zgodnie z twierdzeniem skarżącej ta uchwała została podjęta nie w celach planistycznych lecz w celach przejęcia gruntu przez organ planistyczny na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1c ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. 2020 poz. 2243; dalej: g.n.r.), a skarżąca jako następczyni prawna wykazuje interes prawny do tej nieruchomości wywodzony z prawa własności jej nieżyjącej już matki (art. 140 ustawy Kodeks cywilny; dalej: k.c.),

b) obecnie toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji, która przeniosła prawo własności nieruchomości matki skarżącej na Skarb Państwa na podstawie art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1982 r. Nr 40, poz. 268; dalej: ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin z 1982), a skarżąca jest w tym postępowaniu stroną i upatruje stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.),

c) organ czyni realne działania zmierzające do wywołania nieodwracalnych skutków prawnych będących przeszkodą dla stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.) przenoszącej własność nieruchomości jej matki na Skarb Państwa, czym dąży do odebrania skarżącej uprawnienia do skorzystania z instytucji prawnej, jaką jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

d) w przypadku negatywnego wyniku postępowania nieważnościowego skarżąca jako osoba uprawniona zamierza skorzystać z art. 118 ust. 2 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2020 r. poz. 174; tekst jedn. z dnia 2020.02.05; dalej: u.s.r.) i wystąpić z wnioskiem o zwrot działki, którą Skarb Państwa może bezpowrotnie utracić w wyniku instrumentalnego wykorzystania przez organ zaskarżonej uchwały,

– a zatem istnieje konkretny, indywidualny, zobiektywizowany interes prawny, który jako naruszony daje skarżącej legitymację do poddania kontroli Sądu zaskarżonej uchwały;

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. przez niezasadne odrzucenie skargi na skutek błędnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie został naruszony interes prawny lub uprawnienie w sytuacji, w której prawidłowa ocena Sądu wobec podnoszonych w niniejszej skardze twierdzeń wymienionych w punktach I.1 a–d, winna skutkować stwierdzeniem występowania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i obligować Sąd do poddania merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały, a następnie stwierdzenia jej nieważności w zakresie działki ... na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w sytuacji występowania oczywistego przekroczenia granic władztwa planistycznego,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. zd. pierwsze w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niewystarczające uzasadnienie postanowienia polegające na braku oceny prawnej Sądu dotyczącej stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim skarżąca wywodziła swój interes prawny z przepisów art. 51 ustawy ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin z 1982 r., art. 118 ust. 2a ustawy u.s.r., art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 24 ust. 5 pkt 1c ustawy g.n.r. i w konsekwencji zastosowanie rozstrzygnięcia opartego o art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. zamiast 147 § 1 p.p.s.a.

Rada Gminy E. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w zakresie punktu I i III, wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowania albo oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1) prawa materialnego, tj.:

a) art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwala w zakresie działki ... położonej w miejscowości W. w nieuzasadniony sposób narusza interes prawny skarżącego C. D. i stanowi przekroczenie władztwa planistycznego,

b) art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała w zakresie działki ... położonej w miejscowości W. w nieuzasadniony sposób narusza interes prawny skarżącego C. D. i stanowi przekroczenie władztwa planistycznego,

c) art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała w zakresie działki ... położonej w miejscowości W. w nieuzasadniony sposób narusza interes prawny skarżącego C. D. i stanowi przekroczenie tzw. władztwa planistycznego,

d) art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała w zakresie działki ... położonej w miejscowości W. w nieuzasadniony sposób narusza interes prawny skarżącego C. D.,

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie polegające na niepodaniu przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej i jej wyjaśnieniu wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie działki ... położonej w miejscowości W.,

b) art. 147 § 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy E. w części wskazanej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, pomimo braku przekroczenia przez Radę Gminy E. tzw. władztwa planistycznego w zakresie działki ... położonej w miejscowości W.,

c) art. 151 p.p.s.a przez jego niezastosowanie do oceny stanu faktycznego sprawy i nieoddalenie skargi w całości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu A. B. i C. D. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej organu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargi kasacyjne należało rozpoznać w granicach przytoczonych podstaw.

Skarga kasacyjna Rady Gminy E. nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ całkowicie niezasadnie podniósł zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 101 ust. 1 u.s.g. przez uznanie legitymacji skarżącego C. D. do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały.

Mylny jest pogląd organu, że zaskarżona uchwała mogła naruszać interes prawny A. B., bowiem podjęto ją w czasie gdy była ona współwłaścicielką działki objętej planem miejscowym, natomiast nie mogła naruszyć interesu C. D., który nabywając nieruchomość miał pełną świadomość, jakie jest jej przeznaczenie określone przedmiotową uchwałą. Z akt sprawy wynika, że skarżący w toku postępowania sądowego stał się właścicielem działki gruntowej nr ... wskutek umowy darowizny i wstąpił tym samym w miejsce skarżącej A. B., podtrzymując żądania zawarte w skardze przez nią wniesionej. Zarówno A. B., jak też skarżący jako jej następca prawny, kwestionowali przyjęte w planie miejscowym ustalenia, co do przeznaczenia działki gruntowej nr ... stanowiącej ich własność, oraz działki sąsiedniej nr ... będącej własnością Skarbu państwa, które zostały objęte terenem usług publicznych (symbol UP-1). Nie ulega wątpliwości, że w takim stanie sprawy skarżący, będący właścicielem nieruchomości objętej przedmiotowym planem miejscowym, był uprawniony do zaskarżenia Uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż dla oceny legitymacji procesowej istotne znaczenie ma okoliczność, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny aktualnego właściciela nieruchomości. Nabywca nieruchomości wstępuje bowiem – jako następca prawny – w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, w tym może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 101 ust. 1 u.s.g., o ile poprzedni właściciel nieruchomości z nich nie skorzystał (por. wyroki NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., II OSK 186/10; 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1093/11; 5 kwietnia 2012 r., II OSK 51/12; 13 listopada 2012 r., II OSK 2105/12; 8 lipca 2014 r., II OSK 3005/12; 21 września 2017 r., II OSK 1783/16).

W wyroku z 7 kwietnia 2010 r. II OSK 186/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sam fakt zbycia nieruchomości nie powoduje wygaśnięcia uprawnień z art. 101 ust. 1 u.s.g., lecz skutkuje jedynie przejściem tych uprawnień w ślad za prawem własności.

W niniejszej sprawie nie było zatem żadnych przeszkód, aby wskutek nabycia własności działki nr ... w toku postępowania sądowego, skarżący wstąpił w miejsce poprzedniej właścicielki, która wniosła skargę. Zarówno skarżąca, jak i jej następca prawny negowali dokonaną zaskarżoną Uchwałą zmianę przeznaczenia ich działki gruntowej, która w poprzednim planie miejscowym objęta była terenem usług turystyki, rekreacji i sportu (symbol UT) – o podstawowym przeznaczeniu: Obiekty i urządzenia związane z turystyką, rekreacją i sportem (m.in. pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, hotele, motele, obiekty o funkcji rozrywkowo-gastronomicznej, hale sportowe, boiska sportowe itp.).

Zdaniem skarżącej, a następnie skarżącego organ gminy dokonał nadmiernej i nieuzasadnionej ingerencji w ich prawo własności, przeznaczając przedmiotowe działki pod teren usług publicznych, tj. lokowanie obiektów i urządzeń usługowych z zakresu administracji publicznej, bezpieczeństwa publicznego, oświaty, opieki społecznej, ochrony przeciwpożarowej, kultury, sportu, opieki zdrowotnej itp., a ponadto m.in. zieleń urządzoną, urządzenia komunikacji kołowej i pieszej, dojazdy, parkingi urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalowych.

W takich okolicznościach sprawy obowiązkiem Sądu Wojewódzkiego była ocena, czy gmina uchwalając plan miejscowy w zaskarżonej części uczyniła to zgodnie z prawem, a zwłaszcza czy korzystając z przysługujących jej ustawowo uprawnień w zakresie kształtowania sposobu gospodarowania przestrzenią, uprawnień tych nie nadużyła. Wprawdzie przepisy art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczają ingerencję w prawo własności, musi ona jednak pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że poza regulacjami ustawodawstwa zwykłego organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego muszą uwzględnić również normy konstytucyjne, w tym ustanowioną w art. 31 ust. 3 zasadę proporcjonalności i wynikający z art. 64 ust. 3 zakaz nadmiernej ingerencji w chronione prawo własności (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2018 r., II OSK 1293/16; 26 października 2016 r., II OSK 145/15; 22 marca 2017 r., II OSK 1861/15; 13 marca 2019 r. II OSK 1026/17).

Podkreślenia również wymaga, że wynikająca z przepisów art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.p.z.p. samodzielność gminy w zakresie wykonywania zadań planistycznych nie jest nieograniczona, co wiąże z koniecznością poszanowania prawa własności i innych wartości wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ingerencja gminy w prawo własności nieruchomości objętej planem miejscowym wymaga każdorazowo od organów gminy wnikliwego i wszechstronnego rozważenia interesu indywidualnego i publicznego, a następnie uzasadnienia przyjętych rozwiązań planistycznych (por. wyroki NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., II OSK 1468/08; 6 listopada 2019 r., II OSK 74/18).

Uwzględniając powyższe uwarunkowania, Sąd Wojewódzki wywiódł prawidłowo, że uzasadnione okazały się zarzuty dotyczące przekroczenia przez Gminę tzw. władztwa planistycznego, określonego regulacją art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki trafnie przedstawił wypracowane w orzecznictwie kryteria kontroli uchwał w przedmiocie planów miejscowych i opierając się na nich wywiódł, że organ planistyczny w rozpatrywanym przypadku dokonał ingerencji w prawo własności strony skarżącej bez wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia oraz przy braku należytego wyważenia interesu prywatnego i publicznego, czym naruszył w sposób istotny zasady sporządzania planu.

Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, że ani w uzasadnieniu uchwały, ani też w odpowiedzi na skargę i dalszych pismach procesowych organ Gminy nie przedstawił żadnych konkretnych przyczyn przeznaczenia prywatnej działki ... na usługi publiczne, a tym samym znaczącego ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości przez ich właścicieli. Ponadto Sąd Wojewódzki słusznie zwrócił uwagę na to, że organ nie wykazał, aby nie było możliwe zaplanowanie usług publicznych na terenie położonym na nieruchomościach stanowiących zasób gminy. Istotne były w tym kontekście ustalenia Sądu wskazujące, że Gmina dysponowała własnymi gruntami, których jednak nie przeznaczyła na inwestycje publiczne.

Nie ulega wątpliwości, że w pierwszej kolejności nieruchomości gminne służyć powinny realizacji zadań własnych gminy, a dopiero wówczas, gdy takiej możliwości nie ma, organ planistyczny byłby uprawniony do wykorzystania w planie miejscowym gruntów prywatnych w celu realizacji inwestycji o charakterze publicznym. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, czy badał inne warianty usytuowania spornego terenu usług publicznych oraz jakie ważne okoliczności przemawiały za wyznaczeniem tego terenu właśnie na nieruchomości skarżącego.

Z tych względów zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, że doszło w sprawie do nadużycia władztwa planistycznego, a zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mogły tej oceny podważyć. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie konkretyzuje, na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. W rezultacie zarzut z punktu 1a okazał się nieskuteczny. Wbrew zarzutom dotyczącym art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p., Sąd Wojewódzki w sposób właściwy zastosował wymienione przepisy przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonych postanowień Uchwały.

W skardze kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji, która odnosiłaby się do istotnych kwestii poruszonych przez Sąd Wojewódzki. Mianowicie, tak jak w toku całego postępowania sądowego, również w skardze kasacyjnej nie uzasadniono w sposób rzetelny i przekonujący potrzeby przeznaczenia działki nr ... na teren usług publicznych. Niezrozumiałe jest przy tym kwestionowanie konstatacji Sądu Wojewódzkiego, co do istotnego pogorszenie sytuacji właściciela tej działki w sytuacji, gdy według ustaleń poprzedniego planu mogła być ona wykorzystana na cele prywatne w związku z przeznaczeniem terenu m.in. pod obiekty i urządzenia związane z turystyką, rekreacją, a więc np. pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, hotele, motele. Podkreślić należy, że uprawnienia gminy w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej nie są nieograniczone, na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży bowiem obowiązek uwzględnienia obowiązujących przepisów wyznaczających granice dopuszczalnej ingerencji w prawo własności. W rozpoznawanej sprawie organ Gminy jednak nie wykazał, że wprowadzone ograniczenia co do przeznaczenia nieruchomości skarżącego pozostają w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągniecia których przyjęto kwestionowane ustalenia planu miejscowego. Tym samym zarzuty kasacyjne z punktów 1 b) i c) okazały się niezasadne.

Podobnie należało ocenić zarzut dotyczący art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w którym błędnie podniesiono, iż Sąd Wojewódzki nie podał podstawy prawnej i nie wyjaśnił przesłanek stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do działki ....

Wbrew argumentacji autora skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki nie oparł podjętego rozstrzygnięcia na przywołanych w uzasadnieniu wyrokach sądów administracyjnych, lecz wskazał wyraźnie na przepisy art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

W obszernym wywodzie prawnym Sąd Wojewódzki omówił istotne okoliczności sprawy z konkluzją, że skoro w kontrolowanej sprawie ingerencję w prawo własności skarżącego dokonano bez wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia, jak też bez należytego wyważenia interesu prywatnego i publicznego – to oznacza, że doszło do nadużycia władztwa planistycznego, ze skutkiem istotnego naruszenia zasad sporządzania planu.

Odnosząc się do kwestii podniesionej w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki nie miał obowiązku dokonywania bardziej szczegółowych ustaleń, co do możliwości wykorzystania gruntów gminnych na cele usług publicznych w sytuacji, gdy organ nie przedstawił żadnej konkretnej argumentacji w tym zakresie. Ze skargi kasacyjnej nie wynika ponadto, z jakim jej zarzutem wiąże się wskazany brak wypowiedzi Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie działki nr .... Dla porządku zaznaczyć należy, że zagadnienie to ocenione zostało odrębnie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym zażalenia na odmowę uzupełnienia zaskarżonego wyroku.

W konsekwencji nietrafne okazały się wszystkie zarzuty z punktów 2a, b, c podstawy kasacyjnej. Wobec powyższego skarga kasacyjna Rady Gminy podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwała również skarga kasacyjna A. B. złożona od postanowienia zawartego w zaskarżonym wyroku, w którym Sąd Wojewódzki orzekł o odrzuceniu jej skargi. Stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki kierując się właściwą wykładnią art. 101 ust. 1 u.s.g. zasadnie przyjął, że zaskarżona uchwała w dacie wyrokowania nie naruszyła interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej.

Niepodważona została ocena Sądu Wojewódzkiego, że wskutek przeniesienia przysługującego skarżącej prawa własności działki nr ... na rzecz C. D. w toku postępowania sądowego doszło do utraty legitymacji skargowej przez A. B..

W skardze kasacyjnej zanegowano natomiast stanowisko Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którym skarżąca w zakresie działki ..., objętej przedmiotowym planem miejscowym, nie wykazała naruszenia własnego interesu prawnego stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 u.s.g. Bezspornym w sprawie było, że działka ... stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Krajowego Ośrodka Wspierania Rolnictwa. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki przytoczył argumenty skarżącej, mające uzasadnić jej legitymację do zaskarżenia Uchwały w części dotyczącej działki nr .... Mianowicie skarżąca wskazała, że działka ... byłą częścią gospodarstwa rolnego stanowiącego własność jej zmarłej matki A. T., przejętego przez Skarb Państwa decyzją z 8 stycznia 1987 r. Skarżąca postanowiła uruchomić na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowanie w celu stwierdzenia nieważności tej decyzji, która jej zdaniem wydana została z rażącym naruszeniem art. 151 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Ponadto skarżąca podniosła, że jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 118 ust. 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wyjaśniła również, że oczekuje na rozstrzygniecie sądu cywilnego w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr ewid. .... Według twierdzeń skarżącej naruszenie jej interesu prawnego ma polegać na tym, że organ podjął zaskarżoną uchwałę w zakresie działki ... nie dla celów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz w celu skorzystania przez organ z art. 24 ust. 5 pkt 1c ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej skorzystanie z tej regulacji doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych, które będą przeszkodą dla stwierdzenia nieważności decyzji z 8 stycznia 1987 r. Skarżąca przytoczyła okoliczności, mające świadczyć o podjętych działaniach Gminy w sprawie nieodpłatnego przejęcia działki ... (poprzednia numeracja ...) od Skarbu Państwa. Wyraziła też pogląd, że organ w pierwszym etapie chce przejąć nieruchomość ..., a w drugim etapie podejmie działania wywłaszczeniowe wobec działki ..., w związku z realizacją celu publicznego uwzględnionego w przyjętym planie.

Wobec takiej argumentacji zaprezentowanej przez skarżącą, Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że nie wykazała ona naruszenia zaskarżoną uchwałą jej własnego interesu prawnego, a w szczególności bezpośredniego związku pomiędzy ustaleniami planu w zakresie działki nr ... a indywidualną i prawnie chronioną sytuacją skarżącej.

W uwagach ogólnych odnoszących się do art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd Wojewódzki prawidłowo zaznaczył, że naruszenie interesu prawnego warunkujące uzyskanie legitymacji skargowej musi być aktualne w czasie wyrokowania, a więc strona skarżąca nie może powoływać się na naruszenie jej uprawnień, które może nastąpić w przyszłości. Nawiązując do stanowiska skarżącej, Sąd Wojewódzki zasadnie wywiódł, że podjęte przez nią działania, podjęte celem odzyskania działki ... nie stanowią naruszenia aktualnego, realnego, konkretnego interesu prawnego skarżącej, wynikającego z określonej normy prawa materialnego. Zgodzić się należało z konstatacją Sądu, że ekspektatywa odzyskania przedmiotowej nieruchomości, z natury rzeczy niepewna, nie może stanowić o istnieniu i naruszeniu interesu prawnego, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

Wprawdzie rację ma autor skargi kasacyjnej, że w uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki nie przedstawił analizy przepisów prawa powołanych przez skarżącą, jednak nie miało to wpływu na końcową ocenę dotyczącą dopuszczalności skargi w części dotyczącej działki nr .... Z istoty twierdzeń skarżącej wynika bowiem, że jej przewidywania co do wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. nie mają bezpośredniego związku z ustaleniami planu dotyczącymi działki nr ..., lecz mogą powstać dopiero w następstwie dalszych zdarzeń prawnych, tj. ewentualnej decyzji bądź umowy, na mocy których gmina nabyłaby własność spornej działki. Wskazywana przez skarżącą ewentualność skorzystania przez gminę z regulacji art. 24 ust. 5 pkt 1c ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jak też planowane przez nią wystąpienie o przyznanie własności przedmiotowej działki w trybie art. 118 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – nie mogły stanowić podstawy do uznania jej za legitymowaną do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały w zakresie działki nr .... Również fakt zainicjowania postępowania w sprawie nieważności decyzji o przejęciu przez Państwo gospodarstwa rolnego, w tym działki ..., nie mógł warunkować stwierdzenia, że skarżąca jest uprawniona do zaskarżenia ustaleń planu miejscowego w zakresie spornej działki. Żadna z okoliczności przedstawionych przez skarżącą nie mogła świadczyć o tym, że zaskarżona Uchwała w części dotyczącej działki nr ... narusza jej interes prawny, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

Podkreślić należy, że interes prawny, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę.

Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej interes chroniony konkretnym przepisem prawa, bądź ukształtowany aktem stosowania prawa (np. decyzją).

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że wskutek podjęcia kwestionowanej Uchwały w zakresie działki nr ... doszło do naruszenia jej własnego, aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia.

Z tych względów niezasadne okazały się wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. w powiązaniu z przepisami powołanymi w punktach I.1 a, b, c, d oraz punktach II.1 i 2 obu podstaw kasacyjnych.

Jednocześnie należy zauważyć, że skarżąca, jako właścicielka działki nr ..., była uprawniona do zaskarżenia ustaleń planu miejscowego dotyczących sąsiedniej działki nr ... z racji potencjalnego negatywnego oddziaływania zaplanowanych inwestycji w zakresie usług publicznych na sposób wykorzystania jej własnej nieruchomości, oraz z powodu ograniczeń, jakie mogą wynikać z przeznaczenia działki nr ... dla przyszłego zagospodarowania nieruchomości strony skarżącej.

Jednak w tym zakresie legitymacja skargowa A. B. wygasła z momentem dokonania darowizny własności działki nr ... na rzecz C. D., który jako następca prawny wstąpił do postępowania sądowego i mógł domagać się kontroli zaskarżonej Uchwały w granicach przysługującego mu interesu prawnego.

Z tych względów skarga kasacyjna A. B. podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o zwrot kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony, gdyż odpowiedź nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem strony nie poniosły kosztów postępowania przewidzianych w art. 205 p.p.s.a.