Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2902/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. K. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

7 IV SA 2901 - 2902/02

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz pozwalającej Spółdzielni [...]na budowę .

Postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji wszczęte zostało z urzędu wskutek inicjatywy M. K. i J. S. , które dochodzą praw do terenu objętego pozwoleniem na budowę . W swoim piśmie wykazywały , że w myśl art. 34 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami , zbycie nieruchomości nie może nastąpić jeżeli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa .

W uzasadnieniu odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organ podnosił , że zgodnie z art. 32 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane , pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . Przy czym przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 3 pkt 11 tej ustawy należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności , użytkowania wieczystego , zarządu , ograniczonego prawa rzeczowego , albo stosunku zobowiązaniowego , przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych . Organ ustalił , że grunt objęty przedmiotową inwestycją stanowił własność Gminy [...] a pozostawał we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...]z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe . Na mocy porozumienia z dnia [...].12.1997 r. zawartego pomiędzy Gminą a Spółdzielnią [...]Zarząd Gminy zobowiązał się do podjęcia uchwały o oddaniu spółdzielni w użytkowanie wieczyste gruntów objętych [...] ( przedmiotowa działka nr ew. [...]objęta była księgami [...] ). Według organu powyższe porozumienie stanowiło rodzaj umowy ( stosunku zobowiązaniowego ) uprawniającego inwestora do wykonywania robót i obiektów budowlanych – za zgodą właściciela nieruchomości . Dodatkowo aktem notarialnym z dnia [...].12.2001 Rep. [...] działka nr [...]stanowiąca część dawnej działki nr [...]została przekazana przez Gminę [...] w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...].

Wobec tych ustaleń Wojewoda [...]uznał , że brak jest przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę .

Od tej decyzji odwołanie wniosły M. K. i J. S . Podnosiły w nim ,że decyzja z dnia [...].10. 2000 r. zatwierdzająca projekt budowlany i pozwalająca na budowę Spółdzielni Mieszkaniowej [...]jest nieważna gdyż inwestor nie miał prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane . Nadto , że kierowały liczne pisma informujące o ich roszczeniach i zastrzegały nie wydawanie żadnych decyzji co do przedmiotowego gruntu do czasu całkowitego rozpatrzenia roszczeń byłych właścicieli .

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]maja 2002 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu argumentował ,że występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]dołączyła jako dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane porozumienie zawarte między nią a Gminą [...] z dnia [...].12 1997 r. W porozumieniu tym Gmina zobowiązała się ustanowić na rzecz Spółdzielni [...]prawo wieczystego użytkowania działki nr [...]z przeznaczeniem pod budowę budynku mieszkalnego . Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający nie tylko z prawa własności lecz również m. in. ze stosunku zobowiązaniowego. Dlatego organ uznał, że Spółdzielnia [...]przedkładając porozumienie zawarte z Gminą [...] należycie i niewadliwie wykazała swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane .

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 34 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami to organ stwierdził , że nie został on naruszony gdyż Gmina nie zbyła działki nr [...]a jedynie zawarła umowę w której zobowiązała się do jej zbycia czego przepis ten nie zabrania.

M. K. i J. S. zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności . Podniosły, że Spółdzielnia [...]występując o pozwolenie na budowę dołączyła porozumienie zawarte z Gminą [...]z dnia [...].12 .1997 r. na mocy którego wiedząc o roszczeniach byłych właścicieli Gmina zobowiązała się do ustanowienia wieczystego użytkowania na rzecz Spółdzielni . Twierdziły , że porozumienie jest prawnie nieskuteczne . Nadto wskazały ,że przedmiotowy grunt był niezabudowany przez 21 lat .

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc , że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dni [...]października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Nawiązując do tej zasady podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. O tym zaś, czy nastapiło rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy.

W ocenie składu orzekającego, bezzasadny jest zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez brak wykazania przez inwestora - Spółdzielnię Mieszkaniową [...]prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o jakim mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W przedmiotowej sprawie nie ulegało wątpliwości , iż właścicielem nieruchomości w dacie wydawania decyzji była Gmina [...] . Legitymowała się wpisami prawa własności ujawnionymi w księgach wieczystych prowadzonych dla tego gruntu. Zatem porozumienie jakie w dniu [...].12.1997 r. zawarła Spółdzielnia z właścicielem było stosunkiem zobowiązaniowym z podmiotem uprawnionym do rozporządzania nieruchomością . Niewątpliwie zobowiązanie się Gminy do ustanowienia prawa wieczystego użytkowania było zawiązaniem się stosunku obligacyjnego między tymi podmiotami ze skutkiem przewidującym powstanie prawa o charakterze rzeczowym najbardziej zbliżonym do własności . Celem tego zobowiązania ( § 1 porozumienia ) miało być uregulowanie stosunków własnościowych w kontekście zamiarów inwestycyjnych Spółdzielni będącej w posiadaniu przedmiotowych gruntów . Należy podkreślić , że prawna skuteczność takiego zobowiązania nie była w sposób ewidentny wadliwa ani kwestionowana przez same strony.

Zarzut zawarty w skardze, sprowadzający się do twierdzenia, że wydanie pozwolenia na budowę nie powinno nastąpić przed prawomocnym zakończeniem postępowania o zwrot nieruchomości, na której ma być realizowana budowa, nie jest uzasadniony. Nie było podstaw do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę tylko z tego powodu, że w stosunku do nieruchomości toczyło się postępowanie o jej zwrot ( por. wyrok NSA z 1995.08.02 IV SA 339/95 , ONSA 1996/3/136 ) .

Co do naruszenia art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – to Sąd ocenił ten zarzut jako bezpodstawny Dotyczył on bowiem oddania Spółdzielni w dniu [...]grudnia 2001 r. w wieczyste użytkowanie działki nr [...]a kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja o pozwoleniu na budowę wydana była w dniu [...]października 2000 r.

Organ dokonując analizy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane słusznie przyjął stosownie do art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego , że tytuł ten wynikał ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , a skoro ostatecznie spełnił wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 i 2 w/w ustawy to , właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tej sytuacji nie znaleziono podstaw uzasadniających wzruszenie decyzji odmawiającej stwierdzenie nieważności .

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.