Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1104/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 41, art. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]z dnia [...]sierpnia 2015 r. nr [...]i umarza postępowanie administracyjne; 2) zasądza od Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]na rzecz skarżącego P. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. D. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR") z dnia [...]października 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia [...]sierpnia 2015 r. Nr [...],

o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...]maja 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 w Biurze Powiatowym ARiMR w [...]. Na mocy decyzji Nr [...]z dnia [...]stycznia 2012 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]przyznano Panu P. D. płatności w łącznej wysokości [...]zł, w tym z tytułu:

1. jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...]zł,

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych

w wysokości [...]zł,

3. płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych

w wysokości [...]zł.

Decyzja została doręczona stronie w trybie art. 43 Kpa w dniu 11 stycznia 2012 r. Przyznane środki finansowe przekazano dnia 24 stycznia 2012 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego.

W dniu [...]marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]postanowieniem Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przesyłka polecona zawierająca ww. postanowienie oraz informację z dnia [...]marca 2015 r. o przysługującym Stronie, na podstawie art. 10 § 1 Kpa, prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wysłana na adres Strony (P. D., [...], ul. [...],[...][...]) została dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 2 kwietnia 2015 r. (z adnotacją "mieszkanie zamknięte") i powtórnie w dniu 10 kwietnia 2015 r.,

a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 20 kwietnia 2015 r. w związku z niepodjęciem jej w terminie.

W dniu [...]maja 2015 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]wydał decyzję Nr [...], w której uchylił w całości dotychczasową decyzję Nr [...] z dnia [...]stycznia 2012 r. o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oraz odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Przesyłka polecona zawierająca ww. decyzję wysłana na adres Strony (P. D., [...], ul. [...],[...][...]) została również dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 19 maja 2015 r. (z adnotacją "mieszkanie zamknięte") i powtórnie w dniu 26 maja 2015 r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 3 czerwca 2015 r. w związku z niepodjęciem jej w terminie.

W dniu 15 maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 w Biurze Powiatowym ARiMR w [...]. Na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznano płatności w łącznej wysokości [...]zł, w tym z tytułu

1 .jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...]zł,

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych

w wysokości [...]zł,

3. płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych

w wysokości [...]zł.

Decyzja została doręczona stronie w trybie art. 43 Kpa w dniu 24 grudnia 2012 r. Przyznane środki finansowe przekazano dnia 26 marca 2013 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego.

W dniu [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]postanowieniem Nr [...]wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Nr [...]z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przesyłka polecona zawierająca ww. postanowienie oraz informację z dnia [...]marca 2015 r. o przysługującym Stronie, na podstawie art. 10 § 1 Kpa, prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wysłana na adres Strony (P.D., [...], ul. [...],[...][...]) została dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 2 kwietnia 2015 r.

(z adnotacją "mieszkanie zamknięte") i powtórnie w dniu 10 kwietnia 2015 r.,

a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 20 kwietnia 2015 r. w związku z niepodjęciem jej w terminie.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]decyzją Nr [...]z [...]maja 2015 r. uchylił w całości decyzję administracyjną Nr [...]z dnia [...]grudnia 2012 r. oraz odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Przesyłka polecona zawierająca ww. decyzję wysłana na adres Strony (P. D., [...], ul. [...],[...][...]) została również dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 19 maja 2015 r. (z adnotacją "mieszkanie zamknięte") i powtórnie w dniu 26 maja 2015 r.,

a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 3 czerwca 2015 r. w związku z niepodjęciem jej w terminie.

Zawiadomieniem Nr [...]z [...]czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]poinformował P. D. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych decyzją Nr [...]z dnia [...]stycznia 2012 r. oraz Nr [...] z [...]grudnia 2012 r. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono stronie w trybie art. 43 Kpa w dniu 25 czerwca 2015 r.

Odpowiadając na powyższe, w dniu 3 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) oraz w dniu 17 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący przesłał na adres Biura Powiatowego ARiMR w [...]wyjaśnienia ze wskazaniem aktualnego miejsca pobytu.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]w dniu [...]sierpnia 2015 r. wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustalając do zwrotu kwotę płatności w wysokości [...]zł, w tym: kwoty [...]zł za rok 2011 przyznanej decyzją Nr [...]z dnia [...]stycznia 2012 r. oraz kwoty [...] zł za rok 2012 przyznanej decyzją Nr [...] z dnia [...]grudnia 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor [...] oddziału ARiMR

w [...] decyzją z [...] października 2015 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależytego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy rolnika, uznanych następnie za pobrane nienależnie. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków finansowych występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku, zdaniem Dyrektora, nie jest zadaniem organu kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).

Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił nieprawidłowość doręczenia przesyłek zawierających decyzje z dnia [...]maja 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowych i odmowy przyznania płatności na lata 2011-2012 . Wskazane wadliwe ustalenia stanowiły główna przyczynę wydania rozstrzygnięcia

w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 8 listopada 2016 r. skarżący złożył do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w [...]wnioski, datowane na dzień 7 listopada 2016 r., o stwierdzenie - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa - nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]Nr [...]oraz [...]z dnia [...]maja 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał między innymi, że zgodnie z art. 44 kpa przesyłkę pocztową można uznać za doręczoną

w sytuacji, gdy nie można jej doręczyć w miejscu zamieszkania lub pracy. W momencie awizowania przesyłek z decyzjami (których żąda wznowienia) skarżący przebywał

w Areszcie Śledczym w [...], gdzie odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od dnia [...].08.2013 roku do dnia [...].08.2015 roku. Można zatem przyjąć, że przymusowo zmieniono mu "adres zameldowania" i, że na ten fakt nie miał żadnego wpływu. W jego ocenie doręczenie zastępcze przewidziane w art. 44 kpa (poprzez zostawienie awiza przez listonosza) możliwe jest jedynie wtedy gdy nieobecność osoby której przesyłka ma być doręczona jest chwilowa.

Decyzjami nr [...]i [...]z [...]stycznia 2017 r. Dyrektor [...]oddziału ARiMR w [...]odmówił stwierdzenia nieważności wskazanych we wniosku decyzji.

Po wniesieniu odwołania Prezes ARiMR decyzjami z dnia [...]kwietnia 2017 r. nr [...] i [...]r. uchylił przedmiotowe decyzje i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wniosek P. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]z dnia [...] maja 2015 r., który wpłynął w dniu [...] listopada 2016 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] dotyczy de facto stwierdzenia nieważności decyzji, które nie weszły do obrotu prawnego. Organ podkreślił, że związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją powstaje z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie (art. 110 Kpa) i trwa do czasu jej uchylenia lub zmiany w sposób przewidziany w kodeksie. Warunkiem związania organu wydaną przez siebie decyzją jest doręczenie jej zgodnie z przepisami kodeksu przy czym organ jest związany wydaną przez siebie decyzją od dnia jej doręczenia stronie, a zatem nie od dnia, w którym strona w inny sposób dowiedziała się o wydaniu decyzji. Niedoręczenie decyzji w sposób zgodny z kodeksem oznacza, że w tym przypadku nie ma zastosowania art. 110 Kpa. Dopiero doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie powoduje jej wejście do obrotu prawnego, zaś zanim to się stanie, decyzja jest aktem niewywołującym skutków prawnych. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym decyzję, która doręczona czy też ogłoszona nie została można określić jako decyzję nieistniejącą, biorąc pod uwagę, że nie możne ona wywołać żadnych skutków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Kontrola sądowa w związku z wniesioną przez skarżącego skargą dotyczy wyłącznie decyzji orzekającej merytorycznie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich na rok 2011 i 2012.

Spór w sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy określona płatność została pobrana nienależnie oraz czy istnieje obowiązek jej zwrotu względnie czy istnieją przesłanki taki zwrot wykluczające.

Należy wyjaśnić, iż zasady i tryb dotyczący przyznawania rolnikom płatności za rok 2011 i 2012 znajdują podstawę w przepisach prawa zarówno krajowego, jak

i unijnego. Zastosowanie mają w tym zakresie przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 308 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach", ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014 r. poz.1438 ze zm.), dalej: "ustawa" oraz m.in. rozporządzenia Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 1122/2009".

Z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.

Niekwestionowaną okolicznością w sprawie jest, że wypłacone skarżącemu środki z tytułu płatności bezpośrednich na rok 2011 i 2012 pochodzą z funduszy,

o których mowa w wyżej wymienionym przepisie. Przedmiotem badania

w postępowaniu o wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy, do których dochodzi gdy wspomniane środki zostaną przyznane oraz wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]stycznia i [...]grudnia 2012 r. Strona otrzymała płatność z tytułu jednolitej płatności obszarowej w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2011 i 2012

w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Decyzjami z [...] maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego, po wznowieniu postępowania, uchylił w całości przedmiotowe decyzje i odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2011 i 2012. Decyzje te, zdaniem organu, były ostateczne, jako skutecznie doręczone i od których nie złożono środka odwoławczego.

Z poglądem takim, zdaniem Sądu, nie można się zgodzić.

Kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I k.p.a. Generalną zasadą doręczania pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 k.p.a., jest doręczenie bezpośrednio do rąk adresata w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§ 2) bądź w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Jest to tzw. doręczenie właściwe. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "mieszkanie" oznacza miejsce, gdzie osoba fizyczna faktycznie zamieszkuje. Okoliczność ta musi być każdorazowo znana organowi prowadzącemu postępowanie, aby możliwe było doręczenia urzędowej korespondencji przede wszystkim bezpośrednio do rąk adresata. Zapewnieniu tego warunku służy unormowanie zawarte w art. 41 § 1 k.p.a., zawierające obowiązek stron oraz ich przedstawicieli i pełnomocników zawiadamiania organu w toku postępowania o każdej zmianie swego adresu, natomiast zgodnie z § 2 tego przepisu, w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Ponadto, przepis art. 63 § 2 k.p.a. ustanawia wymóg wskazania swego adresu przez stronę składającą podanie. Zestawienie tych dwóch unormowań, przy jednoczesnym braku legalnych definicji użytych w nich pojęć "mieszkanie" i "adres", pozwala przyjąć, że mogą być one traktowane zamiennie i nie muszą być tożsame z miejscem zameldowania na pobyt stały bądź stałego zamieszkania, gdyż w świetle art. 63 § 2 i 41 § 1 k.p.a. adresem strony jest miejsce, gdzie strona faktycznie przebywa i w którym będzie możliwe, zgodnie z jej wolą, doręczenie pism urzędowych do niej adresowanych. Poza doręczeniem właściwym, ustawodawca przewidział ponadto inne formy doręczenia pism, mające charakter uzupełniający, w tym określone w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze, tj. w przypadku nieobecności adresata, do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Natomiast na zasadzie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Równocześnie, w myśl § 2 omawianego przepisu, zawiadomienie

o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, zgodnie z art. 44 § 3, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu,

o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ostatnio powołany przepis ustanawia tzw. fikcję prawną doręczenia.

Należy zaakcentować, że organ administracji publicznej może skorzystać z tego domniemania wyłącznie w sytuacji, gdy pismo kierował na prawidłowy adres strony

i jeśli uczynił zadość wszystkim wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach procesowych, przy jednoczesnym zrealizowaniu podstawowej zasady procedury administracyjnej, jaką jest zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej

i prawnej, określona w art. 9 k.p.a., stanowiącym, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Niedopełnienie tych obowiązków przez organ stanowi naruszenie prawa. Na tle ustalania prawidłowego adresu strony zasada ta ma szczególne znaczenie

w postępowaniu wszczynanym przez organ z urzędu.

W ocenie Sądu, obowiązkiem organu jest wówczas nie tylko ustalenie adresu strony, ale również pouczenie jej przy pierwszym doręczeniu o treści art. 41 k.p.a. Należy zważyć, że wynikający z art. 41 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu dotyczy stron postępowania, a więc stanowi wymóg zachowania się już po wszczęciu postępowania, w związku z tym - w rozumieniu tego przepisu - ustalenie właściwego adresu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu należeć musi do organu, zobligowanego przy tym do prawidłowego informowania stron o uprawnieniach i obowiązkach, w tym wynikających z prawa procesowego.

Podkreślić należy, że zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że zastosowanie art. 41 § 2 k.p.a., tj. uznanie doręczenia pod dotychczasowym adresem za prawnie skuteczne, uzależnione jest od uprzedniego poinformowania stron postępowania o obowiązku zawiadomienia organu

o zmianie swojego adresu i skutkach zaniechania w tym zakresie, co stanowi realizację obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 43/05, Lex nr 194724). Zatem brak skutecznego pouczenia skarżącego o obowiązku wynikającego z art. 41 k.p.a. oraz skutkach jego niedopełnienia stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 9 k.p.a. Naruszenie to ma taki skutek, iż powoduje nieskuteczność prawną doręczenia zastępczego pierwszego pisma organu

w postępowaniu wznowieniowym, tj. postanowień z [...] marca 2015 r. o wznowieniu postępowania (nr [...] dotyczącego płatności za 2011 r. i nr [...]dotyczącego płatności za 2012 r.), a w konsekwencji, do nieskutecznego doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...]maja 2015 r. (nr [...] dotyczącą płatności za 2011 r. i nr [...] dotyczącą płatności za 2011 r.). Poza sporem pozostaje, że Skarżący

w okresie od [...]sierpnia 2013 r. do [...]sierpnia 2015 r. był pozbawiony wolności – świadectwo zwolnienia z [...]sierpnia 2015 r. z Aresztu Śledczego w [...] (k. 23 akt sadowych).

Wobec powyższego, jak słusznie podnosi Skarżący, nie zostało skutecznie wznowione postępowanie administracyjne dotyczące przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2011 i 2012. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu decyzji, iż postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych. Możliwość orzekania w sprawie nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, przy wystąpieniu określonych w przepisach prawa warunków, może powstać dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania

w sprawie przyznania ww. płatności, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Tym samym skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku.

W myśl art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Reasumując, stwierdzić należy, że w stanie faktycznym rozpatrywanej spawy, w którym wobec P. D.nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie wznowieniowe ani nie zostały skutecznie doręczone decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]maja 2015 r., która tym samym nie weszła do obrotu, prowadzenie postępowania w celu ustalenia kwoty nienależnie pobranych tych płatności jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z tych względów - o umorzeniu postępowania administracyjnego – orzeczono jak w pkt 2 wyroku.

Orzeczenie o kosztach sądowych wydano na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.