Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1162/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 4 i 5, art. 8
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 89 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz 74
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn.
article: art. 214 ust. 1, art. 233
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 183 par. 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1154/11 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I OSK 1162/12

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Nieruchomość położona przy [...] w [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta Warszawy przeszły z dniem wejścia w życie dekretu na własność Gminy m.st. Warszawy, a w dniu 13 kwietnia 1950 r., tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Obecnie przedmiotowy grunt stanowi własność Miasta Stołecznego Warszawy.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia 20 czerwca 1960 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło przyznania prawa własności czasowej nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...].

W dniu 31 października 1990 r. E.C., syn poprzedniego właściciela nieruchomości S.C., złożył wniosek o "zwrot placów po zburzonych domach w czasie powstania warszawskiego", w tym m.in. nieruchomości przy ul. [...].

W dniu 8 czerwca 2009 r. J.G., jeden z kolejnych następców prawnych S.C., wniósł o wydanie decyzji "zwrotowej" nieruchomości przy ulicy [...], a w przypadku braku możliwości restytucji – o wydanie decyzji odszkodowawczej.

Decyzją z dnia 26 października 2009 r. Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówił spadkobiercom dawnego właściciela przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1945 r. dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli, w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie użytkowanie wieczyste). Jednakże wobec pozostawania w obrocie prawnym orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. brak jest podstaw do orzekania w tej samej sprawie. Organ przywołał także przepis art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), zgodnie z którym poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogli zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. Organ wskazał, że powyższa ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r., a jej regulacje przejęła ustawa o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 214 ust. 1 tej ustawy poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 ust. 1, może zostać zwrócona jedna nieruchomość, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni, w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r., wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste.

W konsekwencji organ wskazał, że pozostawanie w obiegu prawnym orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. oraz fakt niezłożenia w terminie wniosku w trybie art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowią uzasadnienie odmownego rozstrzygnięcia organu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.G. podnosząc, że wydanie nowej decyzji w sprawie, która poprzednio została rozstrzygnięta decyzją ostateczną (orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1949 r.) narusza stan powagi rzeczy osądzonej, a tym samym nowa decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto o charakterze wniosku nie decyduje jego forma zewnętrzna, ale treść. Skoro zatem przed organem I instancji toczyło się postępowanie z wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, to wniosek złożony w dniu 31 października 1990 r. przez E.C. należałoby uznać za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej.

Decyzją z dnia 21 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którym aby poprzedni właściciel, lub jego następca prawny mógł uzyskać prawo użytkowania wieczystego, musiały zaistnieć łącznie dwie przesłanki: wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste powinien był być złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. oraz grunt musiał być zabudowany w sposób określony w tym przepisie. Wobec faktu, że wniosek dekretowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości został już rozstrzygnięty pozostającym w obrocie prawnym ostatecznym orzeczeniem administracyjnym z dnia 20 czerwca 1960 r., rozpatrując wniosek złożony w dniu 31 października 1990 r. przez E.C., organ I instancji prawidłowo zastosował tryb wynikający z art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązującej w dacie orzekania.

Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że brak którejkolwiek ze wskazanych przesłanek czynił bezskutecznym możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o uzyskanie prawa użytkowania wieczystego. Zatem wystarczającą przesłanką braku możliwości uwzględnienia wniosku jest złożenie go po upływie terminu przewidzianego wolą ustawodawcy.

Organ wskazał też, że w sytuacji kwestionowania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. wszystkim stronom postępowania przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.G., zarzucając jej:

1/ rażące naruszenie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie w sprawie,

2/ rażące naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieprzekazanie sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. do organu właściwego oraz odmowę stwierdzenia nieważności,

3/ obrazę art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy,

4/ błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wobec wprost sformułowanych żądań zawartych we wnioskach z dnia 31 października 1990 r. i z dnia 8 czerwca 2009 r. nie można podzielić argumentacji, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 214 ust. 1 poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu o gruntach warszawskich, wygasły na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość. Termin ten jest związany z art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. i dotyczy wniosku, o jakim była mowa w tym przepisie, a nie z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o gruntach warszawskich, i nie dotyczy wniosku, o jakim mowa w art. 7 tego dekretu. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że przesłanką uprawnień przewidzianych w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 powołanego dekretu o gruntach warszawskich, co ma miejsce w niniejszej sprawie wobec faktu istnienia w obrocie prawnym orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej. Celem uprawnienia z art. 82 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a następnie z art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, było złagodzenie skutków działania dekretu. Odmienny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów warszawskich powoduje, że sprawy o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu lub o odszkodowanie w trybie dekretu są odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podlegają rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Tak więc zarzut skargi, że organ administracji wydał nową decyzję w sprawie, która poprzednio została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, jest niezasadny.

Z kolei treść wniosku złożonego przez E.C. odnośnie do "zwrotu placów po zburzonych domach w czasie powstania warszawskiego", data jego złożenia (w dniu 31 października 1990 r.) oraz stan faktyczny sprawy wyraźnie nakreśliły zakres i sposób prowadzenia postępowania administracyjnego. Tym samym nie można było tego wniosku uznać za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r. skargę kasacyjną złożył J.G.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

1/ art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, podczas, gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie w oparciu o akta sprawy kontroli działania organów pod względem zgodności z prawem, co oznaczać miało przede wszystkim zbadanie, czy organ nie naruszył prawa, czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, czy ustalenie faktyczne w toku postępowania były prawidłowe;

2/ art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w aspekcie niniejszej sprawy;

3/ art. 214 ust 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie;

4/ art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy;

5/ art. 80 k.p.a., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skarg kasacyjnych.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego, czyli dotyczącego błędnego uznania przez Sąd I instancji, że nie doszło do wydania decyzji w sprawie ostatecznie już rozstrzygniętej inną decyzją. Autor skargi kasacyjnej podnosi, że skoro orzeczeniem administracyjnym z dnia 20 czerwca 1960 r. odmówiono już byłym właścicielom nieruchomości warszawskiej przyznania prawa własności czasowej do gruntu, to powtórne orzekanie o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej, co z kolei jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Stanowiska takiego nie można w żaden sposób podzielić. Zauważyć należy, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 20 czerwca 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej jest ostateczne, nie zostało wzruszone w żadnym przewidzianym prawem trybie i korzysta z domniemania legalności. Oznacza to, że dopóki nie zostanie w jakikolwiek legalny sposób wzruszone, orzeczenie to wywołuje określone w nim skutki prawne.

Stosownie zaś do art. 7 ust. 4 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przyznanie własności czasowej, gmina zaofiaruje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie. W myśl zaś art. 7 ust. 5 w razie niezgłoszenia wniosku, przewidzianego w ust. 1, lub nieprzyznania z jakichkolwiek innych przyczyn dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, gmina obowiązana jest uiścić odszkodowanie w myśl art. 9. Zgodnie z kolei z art. 8 w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy, która obowiązana jest wypłacić właścicielowi ustalone w myśl art. 9 odszkodowanie za budynki, nadające się do użytkowania lub naprawy.

Cytowane przepisy przyznawały właścicielom gruntów przejętych na mocy dekretu przez Skarb Państwa roszczenia o wymienione w nich uprawnienia. Roszczenia te przysługiwały między innymi w sytuacji odmowy przyznania własności czasowej, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – orzeczenie z dnia 20 czerwca 1960 r.

W dniu 31 października 1990 r. E.C., następca prawny przejętego przez Państwo gruntu warszawskiego, zwrócił się do właściwego organu o zwrot m.in. nieruchomości przy ul. [...], będącej przedmiotem orzeczenia z 1960 r.

Obowiązywała wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), która w art. 89 ust. 1 stanowiła, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279).

Nie ulega zatem wątpliwości, że z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości osobom, którym przysługiwały roszczenia z art. 7 ust. 4 i 5 oraz z art. 8 dekretu – a więc osobom, którym m.in. omówiono przyznania prawa własności czasowej – wygasały uprawnienia do wystąpienia z tymi roszczeniami.

Jednakże stosownie do art. 89 ust. 2 ww. ustawy poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogli zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzekał rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy.

Powyższy przepis oznaczał, że osoby w nim wskazane, w odniesieniu do nieruchomości spełniających określone kryteria, mogły w wyznaczonym terminie zwrócić się do właściwego organu o ustanowienie na ich rzecz użytkowania wieczystego gruntów przejętych przez Państwo na mocy dekretu warszawskiego. Warunkiem realizacji tego uprawnienia było przy tym to, by osobom tym przysługiwały prawa przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz w art. 8 dekretu. To z kolei oznaczało, że konieczne było, by wobec tych osób wydano m.in. orzeczenia o odmowie przyznania wieczystej dzierżawy tych gruntów.

Przekładając te rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że po wydaniu ostatecznego orzeczenia administracyjnego z dnia 20 czerwca 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], poprzedniemu właścicielowi bądź jego następcom prawnym przysługiwały roszczenia z art. 7 ust. 4 i 5 oraz z art. 8 dekretu. Po wejściu w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości prawa te, o ile nie zostały wcześniej zrealizowane, wygasały, jednakże osoby te mogły w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zwrócić się o użytkowanie wieczyste tych gruntów.

W niniejszej sprawie uprawniona osoba – E.C. wyatąpił o zwrot m.in. nieruchomości przy ul. [...]. Niewątpliwie w odniesieniu do tej nieruchomości nikt wcześniej nie skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu. Organy wniosek o zwrot nieruchomości właściwie zinterpretowały jako wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego tej nieruchomości na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Po pierwsze – nie było żadnej innej podstawy prawnej do rozpoznania takiego wniosku. Po drugie zaś sama ustawa, w art. 89 ust. 3, posługiwała się pojęciem zwrotu takiej nieruchomości warszawskiej, rozumiejąc to jako oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Przepis ten stanowił bowiem, że na rzecz jednej osoby fizycznej może być dokonany zwrot tylko jednej nieruchomości.

Z dniem 1 stycznia 1998 r. przestała obowiązywać ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zastąpiła ją ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), która przejęła jednak poprzednio obowiązujące rozwiązania prawne. Stosownie do art. 214 ust. 1 poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość.

Z kolei w myśl art. 233 sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

Skoro zatem złożony w 1990 r. wniosek E.C. nie został rozpoznany do dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to właśnie jej przepisy stanowić powinny podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku.

Również wniosek J.G. z dnia 8 czerwca 2009 r. organy prawidłowo zinterpretowały jako żądanie wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. We wniosku tym strona również zwracała się o wydanie decyzji zwrotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że orzeczenie administracyjne z dnia 20 czerwca 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej nieruchomości przy ulicy [...] i zaskarżone do Sądu I instancji decyzje o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości, wydane na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to zupełnie odmienne przedmiotowo rozstrzygnięcia. Co więcej – uprawnienie do złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługiwało m.in. osobom, którym wcześniej odmówiono przyznania prawa własności czasowej w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Osobom tym bowiem dopiero wówczas przysługiwały uprawnienia określone w art. 7 ust. 4 i 5 oraz w art. 8 dekretu, które wygasały z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z kolei jeśli do dnia 31 grudnia 1988 r. osoby te złożyły stosowny wniosek, można było ustanowić na ich rzecz prawo użytkowania wieczystego gruntów, co do których uprzednio odmówiono im przyznania prawa własności czasowej.

Organy prawidłowo również przyjęły, że podstawą prawną wydanych decyzji powinien być art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro bowiem oba wnioski dotyczyły zwrotu nieruchomości przejętych przez Państwo na mocy dekretu z 1945 r., a przepis ten przez zwrot nieruchomości warszawskiej rozumiał ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, nie sposób zarzucić organom przekroczenia granic wyznaczonych wnioskami stron.

Również samo merytoryczne rozstrzygnięcie wniosków jest prawidłowe. Skoro ostateczną datą złożenia wniosku był dzień 31 grudnia 1988 r., a w niniejszej sprawie uprawnione osoby uczyniły to później – w dniu 31 października 1990 r. i w dniu 8 czerwca 2009 r. – jedynym możliwym rozstrzygnięciem była decyzja odmawiająca ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Prawidłowo przy tym organy uznały, że data 31 grudnia 1988 r. jest terminem prawa materialnego i nie ma możliwości jego przywrócenia czy przedłużenia.

Na koniec należy odnieść się do twierdzeń autora skargi kasacyjnej, że wniosek E.C. z dnia 31 października 1990 r. winien zostać potraktowany przez organy jako wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia 20 czerwca 1960 r.

Rację ma oczywiście skarżący, gdy twierdzi, że o charakterze wniosku nie decyduje forma zewnętrzna, a jego treść. Tym niemniej w niniejszej sprawie zdaje się on nie dostrzegać, że organy właśnie na podstawie niebudzącej wątpliwości treści wniosku zakwalifikowały żądanie strony. We wniosku strona wprost domagała się zwrotu nieruchomości przy ul. [...] w [...], przejętej na mocy dekretu z 1945 r., nie kwestionując w żaden sposób, a nawet ani słowem nie wspominając o orzeczeniu z dnia 20 czerwca 1960 r. Treść wniosku była na tyle jasna i czytelna, że nie było żadnych podstaw, by domagać się od wnioskodawcy wyjaśnień, jaka była jego intencja.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.