Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 592/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. – po rozpatrzeniu zażalenia M.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącego na podstawie 6 tytułów wykonawczych. W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny zawiadomieniami z 19 listopada 2012 r. nr [...] oraz nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w [...] S. A. oraz [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono dłużnikom zajętych wierzytelności 22 listopada 2012 r., natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 listopada 2012 r. w dniu 6 grudnia 2012 r. Następnie zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2012 r. Nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 28 listopada 2012r. natomiast Zobowiązanemu w dniu 12 grudnia 2012 r. Zawiadomieniem z dnia 13 marca 2013r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w [...] Bank S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 marca2013 r., natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 7 marca 2013 r. w dniu 2 kwietnia 2013r. Zawiadomieniem z dnia 14 sierpnia 2013r. Nr [...]. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w [...] Bank S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 19 sierpnia 2013r. natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 22 lipca 2013 r, w dniu 19 sierpnia 2013 r. Następnie zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2013r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w [...] Bank S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 grudnia 2013 r. natomiast Zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 sierpnia 2013r., w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 3 stycznia 2014 r.

W toku dalszego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na postawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 15 listopada 2012r., nr [...] z dnia 7 marca 2013 r., nr [...] z dnia 22 lipca 2013r. oraz nr [...] z dnia 6 sierpnia 2013r., organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 16 czerwca 2016r. nr [...] oraz nr [...]. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. oraz w Banku [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono do Banków odpowiednio w dniach 22 czerwca 2016r. i 23 czerwca 2016r., natomiast Zobowiązanemu w dniu 21 czerwca 2016 r.

Pismem z 19 maja 2017r. M.S. – Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. 28 grudnia 2012r. wydał decyzję ustalającą odpowiedzialność solidarną ze spółką prezesa jej zarządu Skarżącego za zobowiązania J. Sp. z o.o. na zasadzie art. 116 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 118 Ordynacji podatkowej decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej może być egzekwowana maksymalnie przez trzy lata od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona. Po tej dacie ulega przedawnieniu. Decyzja została doręczona przez awizo w styczniu 2013 r., a zatem okres jej przedawnienia biegł do 31 grudnia 2016 r.

Postanowieniem z [...] sierpnia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] natomiast odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że błędne jest twierdzenie Zobowiązanego jakoby podstawą wszystkich tytułów wykonawczych była decyzja podatkowa wydana przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o odpowiedzialności osoby trzeciej z 28 grudnia 2012 r.

W zażaleniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przed faktycznym dokonaniem tego zajęcia oraz art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niepowiadomienie ustanowionego pełnomocnika o zajęciu egzekucyjnym z dnia 21 czerwca 2016 r., co doprowadziło do przedawnienia możliwości egzekucji zobowiązań podatkowych spółki J. Sp. z o. o. od osoby trzeciej z dniem 31 grudnia 2016 r. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postępowania w zakresie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie w/w tytułów wykonawczych i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego regulują przepisy art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że pełnomocnictwo z dnia 5 kwietnia 2013 r. dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., natomiast pełnomocnictwo z dnia 9 marca 2016 r. dotyczy postępowania podatkowego, które jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Również treść pełnomocnictwa z 21 czerwca 2013 r. nie potwierdza, iż adwokat K.O. reprezentuje we wszystkich postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Skarżącego. W ocenie organu odwoławczego pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem szczególnym, w którym precyzyjnie określono zakres umocowania wskazując, że upoważnia ono do reprezentowania Strony we wskazanej czynności dokonanej w konkretnym postępowaniu, tj. do złożenia skargi na czynności egzekucyjne dokonane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 54 u.p.e.a. obowiązującą na dzień złożenia przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne, organem właściwym do rozpatrzenia wniesionej skargi był organ nadzoru tj. Dyrektor Izby Skarbowej. Zatem pełnomocnictwo z dnia 21 czerwca 2013 r. dołączone do skargi z dnia 22 sierpnia 2013 r. legitymowało Pana K.O. do reprezentowania Skarżącego w konkretnej sprawie przed Dyrektorem Izby Skarbowej, a nie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego - prowadzącym postępowanie egzekucyjne. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., dopiero pełnomocnictwo z dnia 10 maja 2017 r. uprawniało adwokata K.O. do reprezentowania Strony w prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowaniach egzekucyjnych.

Odnosząc się do kwestii bezskuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na doręczenie Stronie zawiadomienia o dokonanej czynności dzień wcześniej niż do banku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej uzależnia przerwanie biegu terminu przedawnienia od zawiadomienia podatnika o dokonanej czynności. Nie wskazuje natomiast okresu w jakim ma być to zawiadomienie dokonane. Tę kwestię reguluje przepis art. 80 § 3 u.p.e.a. wskazując na jednoczesne zawiadomienie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o dokonanej czynności - zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym. Dzień doręczenia przesyłki listowej przez operatora pocztowego konkretnemu odbiorcy nie może świadczyć o skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postępowania w zakresie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przed faktycznym dokonaniem tego zajęcia;

- art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niepowiadomienie ustanowionego pełnomocnika o zajęciach egzekucyjnych, w szczególności o zajęciu z dnia 21 czerwca 2016 r., co doprowadziło do przedawnienia możliwości egzekucji zobowiązań podatkowych z dniem 31 grudnia 2016.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem sporu miedzy stronami jest kwestia prawidłowości umocowania pełnomocnika do działania w imieniu Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym oraz powiadomienia pełnomocnika o zajęciach egzekucyjnych, a także kwestia doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przed faktycznym dokonaniem tego zajęcia.

W ocenie Skarżącego ponad wszelką wątpliwość, przynajmniej jeżeli chodzi o postępowania egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., adwokat K.O. był i jest nadal pełnomocnikiem ustanowionym do reprezentowania Skarżącego w tych postępowaniach. Natomiast zajęcie rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia bankowi pisma zawierającego ten środek egzekucyjny, a nie przed tą datą. W celu przerwania biegu przedawnienia organ zawiadamia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a nie o zamiarze jego zastosowania. Czyli doręczenie podatnikowi informacji o zajęciu rachunku bankowego było z punktu widzenia przerwania biegu przedawnienia bezskuteczne. W dacie doręczenia podatnikowi pisma ta czynność egzekucyjna jeszcze nie nastąpiła, czyli organ powiadomił nie o dokonanej czynności ale o zamiarze jej dokonania, a to nie przerywa biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W konsekwencji termin przedawnienia nastąpił z dniem 31 grudnia 2016 r.

W ocenie organu dopiero pełnomocnictwo z dnia 10 maja 2017 r. uprawniało adwokata K.O. do reprezentowania Strony w prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowaniach egzekucyjnych. Natomiast dzień doręczenia przesyłki listowej (zawierającej zawiadomienie o czynności egzekucyjnej) przez operatora pocztowego nie może świadczyć o skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia.

W ocenie Sądu rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej.

Przystępując do rozważań należy wskazać, że kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego regulują przepisy art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji w tej kwestii są prawidłowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] natomiast odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. prawidłowo utrzymał to postanowienie w mocy.

W sprawie podstawowym zarzutem Skarżącego jest przedawnienie dochodzonych obowiązków z uwagi na brak zawiadomienia pełnomocnika Skarżącego o dokonywanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych przerywających bieg terminu przedawnienia, z którego to Skarżący wysnuwa wniosek, że zobowiązanie przedawniło się z 31 grudnia 2016 r. Z takim jednak rozumowaniem Skarżącego nie sposób się zgodzić.

Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie przepis art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, który uprawnia zobowiązanego do ustanowienia pełnomocnika, mogącego zastępować go w czynnościach procesowych, w tym również przy składaniu pisemnych wyjaśnień, wniosków, zażaleń, skarg czy zarzutów. Jednakże osoba dysponująca pełnomocnictwem, zobowiązana jest do jego przedłożenia organowi przy pierwszej czynności, w której występuje w sprawie. Natomiast przepis art. 33 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi, iż pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów, wykazujących ich umocowanie.

Sąd zgadza się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że pełnomocnictwa z 5 kwietnia 2013 r., 21 czerwca 2013 r., 21 sierpnia 2013 r. oraz z 9 marca 2016 r. nie upoważniały pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego we wszystkich postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez organ egzekucyjny tj. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 54 u.p.e.a. obowiązującą na dzień złożenia przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne, organem właściwym do rozpatrzenia wniesionej skargi był organ nadzoru tj. Dyrektor Izby Skarbowej. Zatem pełnomocnictwo z 21 czerwca 2013 r. dołączone do skargi z 22 sierpnia 2013 r. legitymowało adwokata K.O. do reprezentowania Skarżącego w konkretnej sprawie przed Dyrektorem Izby Skarbowej, a nie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego - prowadzącym postępowanie egzekucyjne.

Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., że dopiero pełnomocnictwo z 10 maja 2017r. uprawniało adwokata K.O. do reprezentowania Strony w prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowaniach egzekucyjnych.

Odnosząc się do kwestii bezskuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na doręczenie Skarżącemu zawiadomienia o dokonanej czynności dzień wcześniej niż do banku, Sąd również w tej kwestii zgadza się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w W., że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej uzależnia przerwanie biegu terminu przedawnienia od zawiadomienia podatnika o dokonanej czynności. Nie wskazuje natomiast okresu, w jakim ma być to zawiadomienie dokonane. Tę kwestię reguluje przepis art. 80 § 3 u.p.e.a. wskazując na jednoczesne zawiadomienie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o dokonanej czynności - zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym. Dzień doręczenia przesyłki listowej przez operatora pocztowego konkretnemu odbiorcy nie może świadczyć o skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia. Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Skarżącego, że w istocie to zawiadomienie nastąpiło za wcześnie.

W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu czynność egzekucyjna dokonana na podstawie zawiadomienia z 16 czerwca 2016 r. przerwała bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi nr [...].

Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.