Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 124/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 124/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2007 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005r., nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2005r. znak:[...] Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zm. - zwaną dalej ustawą wprowadzającą) po rozpatrzeniu złożonego przez "A" S.A., z siedzibą w P., pismem nr:[...]. z dnia 30.06.2004 r. "zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2001 r. Nr 100, póz. 1085 ze zm.)" orzekł o odmowie przyjęcia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot nieruchomości położonych w K. - uznając że zgłoszenie nie spełnia wymagań ustawowych, gdyż zanieczyszczenie nie zostało spowodowanie przez inny podmiot niż władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy. Zdaniem organu l instancji zanieczyszczenia gleby nie dokonał inny podmiot gdyż "A" S.A. w P. jest następcą prawnym "B" S.A. Oddział w K., a więc tym samym podmiotem.

Na skutek odwołania "A" S.A. z siedzibą w P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...].11.2005r. (znak: [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o odrzuceniu zgłoszenia "A" S.A. w P. o zanieczyszczeniu gleby przez inny podmiot. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1/ Wydana przez organ l instancji negatywna decyzja co do zasady jest słuszna, aczkolwiek z innych powodów niż to zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji a rozstrzygnięcie zostało sformułowane sprzecznie z brzmieniem art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej, dlatego też decyzję zaskarżoną należało uchylić i orzec o istocie sprawy stosownie do brzmienia cyt. przepisu.

2/ Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd Odwołującego, iż następstwo prawne w przypadku połączenia się spółek prawa handlowego pod rządami Kodeksu handlowego z 1934 r., obejmuje wyłącznie sferę prawa cywilnego, a w zakresie praw i obowiązków o charakterze administracyjnym tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi. W istocie zatem w zakresie uregulowanym przez art. 12 ustawy wprowadzającej Centrala "B" S.A., która dokonała zanieczyszczeń powierzchni ziemi jest innym podmiotem niż "A" S.A. w P.

3/ Kolegium pominęło szczegółowe uzasadnienie powyższego stanowiska choć jest to sporna między stroną a organem l instancji okoliczność ale dla rozstrzygnięcia sprawy nie mająca istotnego znaczenia, ponieważ zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi dokonane przez "A" S.A. w P. nie spełnia innych wymogów ustawy wprowadzającej.

4/ Art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej stanowi, iż władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. W przedmiotowej sprawie "A" S.A. w P. nie dochował powyższego terminu, gdyż w istocie zgłoszenia dokonał w dniu 20 stycznia 2005 r. Faktem jest, iż w dniu 30 czerwca 2004 r. wpłynęło do organu l instancji podanie "A" S.A. w P. zatytułowane "zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw", jednakże podanie to nie spełniało wymogów formalnych przewidzianych art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej zgodnie z którym - poza wymogami przewidzianymi dla podań w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. (a więc oznaczenie wnoszącego podanie, żądanie i własnoręczny podpis wnoszącego podanie) - zgłoszenie winno zawierać opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zdarzeń był inny podmiot, a nadto do zgłoszenia winny być dołączone wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentacja potwierdzająca niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu.

5/ zgłoszenie "A" S.A. w P. dokonane w organie l instancji w dniu 30.06. 2004 r. nie zawierało opisu okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczeń powierzchni ziemi był inny podmiot, jak również nie zostały do tegoż zgłoszenia dołączone wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi (w ocenie organu l instancji wyniki badań nie zostały dołączone tylko co do jednej nieruchomości, w ocenie Kolegium co do wszystkich, gdyż dołączonych do zgłoszenia fragmentów kserokopii bliżej nieokreślonych analiz nie można uznać za dokumenty). Wobec braków formalnych wniesionego podania, organ l instancji - stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. - wezwał wnoszącego podanie o uzupełnienie braków podania w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznacza, iż art. 64 § 2 k.p.a. mógł być skutecznie zastosowany tylko w zakresie uzupełnienia braku opisu okoliczności uzasadniających, iż zanieczyszczenia powierzchni ziemi dokonał inny podmiot oraz udokumentowanie zanieczyszczenia na terenie bazy w K.–O. (wezwanie organu l instancji z dnia 21 października 2004 r., doręczone stronie dnia 26 października 2004r.). Pozostałe elementy wezwania organu l instancji nie mogły być zaopatrzone rygorem z art. 64 § 2 k.p.a.

6/ braki objęte rygorem z art. 64 § 2 k.p.a. nie zostały usunięte w zakreślonym terminie. Termin ten bowiem upływał w dniu 2.11.2004 r, a braki formalne podania zostały uzupełnione dopiero w dniu 20.01.2005 r. Termin 7-dniowy, wskazany w art. 64 § 2 k.p.a., jest terminem ustawowym, co oznacza, iż nie może być on przez organ administracji publicznej ani skracany, ani też przedłużany na wniosek wnoszącego podanie. Konsekwencją uchybienia tego terminu jest bezskuteczność czynności procesowej, jaką było złożenie w dniu 30.06. 2004 r. podania przez "A" S.A. w P. w postaci zgłoszenie zanieczyszczenia. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 8.06.1995 r. syg.akt Sa/Po 490/95 Lex 26812).

7/ uzupełnienie braków formalnych podania z dnia 30.06.2005r. po upływie 7 dniowego terminu, skutkuje przyjęciem, że podanie to zostało złożone dopiero w dniu 20.01.2005r., a więc po upływie terminu wskazanego w cyt. na wstępie ustawie. Niedopełnienie warunków ustawowych -stosownie do art. 12 ust. 4 cyt. ustawy - skutkuje odrzuceniem zgłoszenia dokonywanego w trybie art. 12 ust.1 tej ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył "A" S.A. w P. i zarzucając:

1. naruszenie art. 12 ust 1 ust. 3 , ust. 4 ustawy wprowadzającej poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż dokonane przez "A" S.A jako władającego nieruchomością zgłoszenie zanieczyszczenia nieruchomości spowodowanego przez inny podmiot, stanowi wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 61 § 1 kpa na żądanie strony .

2. naruszenie art. 61 §1 kpa, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż dopełnienie przez skarżącego obowiązku zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości w oparciu o art. 12 ust .1 ustawy wprowadzającej stanowi wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony.

3. naruszenie art. 63 § 2 i § 3 kpa poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że podanie tj. zgłoszenie zanieczyszczenia "A" S.A. z dnia 30 czerwca 2004 nie spełniało wymogów określonych w art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej, albowiem nie zawierało opisu okoliczności uzasadniających iż zanieczyszczenia dokonał inny podmiot.

4. naruszenie art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż nie uzupełnienie w terminie 7 dni zgłoszenia zanieczyszczenia z dnia 30 czerwca 2004 r. dokonanego w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej zgodnie z pismem organu l instancji z dnia 21.10.2004 r., stanowiło podstawę do pozostawienia sprawy bez rozpoznania do dnia 20 stycznia 2005 r.

5. naruszenie art. 61 § 3 kpa poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że zgłoszenie zanieczyszczenia przez "A" S.A. w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej nastąpiło w dniu 20 stycznia 2005 r.

6. naruszenie Art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności poprzez brak wezwania "A" S.A. do uzupełnienia czy też złożenia wyjaśnień w zakresie przedłożonych wyników badań, potwierdzających zanieczyszczenie nieruchomości i w oparciu o te zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1/ Kolegium uznało za zasadny podnoszony przez "A" S.A. zarzut, że w sferze praw i obowiązków o charakterze administracyjnym jego następstwo prawne po "B" winno być oparte na przepisie szczególnym, przyjmując, że w zakresie uregulowanym przez art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej "B" S.A., która dokonała zanieczyszczeń powierzchni ziemi jest innym podmiotem niż "A" S.A., jednakże uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. tylko tego powodu, iż została sformułowana w sposób niezgodny z treścią art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej, równocześnie orzekając o odrzuceniu zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości jako dokonanego "A" S.A. po dniu 30.06. 2004 r., tj. w dniu 20.01.2005 r. Braki formalne w postaci braku opisu okoliczności uzasadniających, iż zanieczyszczenia powierzchni ziemi dokonał inny podmiot oraz brak było udokumentowania zanieczyszczenia na terenie bazy w O. Braki te nie zostały usunięte w terminie 7 dni na wezwanie organu a ich uzupełnienie nastąpiło dopiero dnia 20.01.2005 r.

2/ w przedmiotowej sprawie nie są sporne następujące fakty i okoliczności tj.:

- że zgłoszenie zanieczyszczenia nieruchomości "A" S.A. wpłynęło do organu l instancji w dniu 30.06.2004 ,

- pismem z dnia 21.10.2004 r. "A" S.A. został wezwany do uzupełnienia braków zgłoszenia w terminie 7 dni. Przy czym w wezwaniu organ l instancji domagał się dostarczenia również i innych dokumentów nie objętych zapisem art. 12 ust .2 cyt. ustawy.

- że przed upływem 7 dniowego terminu pismem z 2.11.2004 "A" S.A. zwrócił się do organu l instancji o przedłużenie terminu do dnia 20.01. 2005 r.

- oraz że pismem złożonym dnia 18.01.2005r. , a nie w dniu 20.01.2005 r., zostały przez "A" S.A. przedłożone żądane dokumenty .

- pismem z dnia 25.05.2005r., "A" S.A. został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawy odmowy przyjęcia zgłoszenia,

- że "A" S.A. powstał w wyniku połączenia Spółek Akcyjnych poprzez inkorporacje "B" S.A. do "C" S.A. oraz, iż dniem 7.09.1999 r., "B" S.A. został wykreślony z rejestru handlowego.

3/ Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, iż

- dokonane przez "A" S.A. zgłoszenie zanieczyszczenia nieruchomości w dniu 30.06.2004 r., w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej, stanowi w świetle art. 61 § 1 kpa wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony, do którego zastosowanie mają przepisy art. 61 § 3 kpa , art. 63 § 2 i § 3 kpa oraz art. 64 § 2 kpa,

- zgłoszenie z dnia 30.06.2004 r., w całości nie spełniało wymogów formalnych zawartych w art. 12 ust. 2 cyt. ustawy,

- zgłoszenia zanieczyszczenia "A" S.A. faktycznie dokonał po terminie tj. w dniu 20.01.2005r., stąd zaistniały podstawa prawna do jego odrzucenia w oparciu o art. 12 ust .4 cyt. ustawy.

4/ ustawodawca art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej, nałożył obowiązek dokonania zgłoszenia zanieczyszczenia nieruchomości właściwemu organowi administracyjnemu w terminie do dnia 30.06.2004 r., przez władających nieruchomościami, a spowodowanego przez innymi podmiot. Wiązało się to z wejściem z życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), która wprowadziła ujętą wart. 102 ust. 1 zasadę odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi, w miejsce obowiązującej do tej pory tzw. "odpowiedzialności zanieczyszczającego". Wprowadzenie odpowiedzialności władającego nieruchomością bez przepisów przejściowych, byłoby niezgodne z zasadami państwa prawa, stąd przepis przejściowy zawarty w art. 12 ust. 1 o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Uregulowania zawarte w przepisie art. 12 ustawy wprowadzającej potwierdzają, iż postępowanie w sprawie zgłoszenia zanieczyszczenia nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, ponieważ z wyjątkiem odrzucenia zgłoszenia sprawa ta nie jest załatwiana w drodze decyzji administracyjnej.

5/ zgłoszenie zanieczyszczenia nieruchomości w oparciu o art. 12 ust 1 ustawy wprowadzającej oznacza obowiązek zawiadomienia właściwego organu przez władającego nieruchomością o fakcie zanieczyszczenia nieruchomości przez innym podmiot. Natomiast obowiązkiem właściwego organu administracyjnego jest przeprowadzenie z urzędu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w kolejnych zapisach ust.3 i ust. 4 art. 12 cyt. ustawy. W szczególności zgodnie z art. 12 ust. 3 "Właściwy Starosta uwzględnia zgłoszenie w rejestrze określonym w art. 110 Prawo Ochrony Środowiska." Powyższa czynność organu nie wymaga decyzji, można więc uznać, że ma charakter materialne - techniczny a ustawa nawet nie nakłada na Starostę obowiązku zawiadomienia zgłaszającego o dokonaniu tej czynności. Ustawodawca w sposób odmiennym niż kodeks postępowania administracyjnego określił termin na załatwienie przedmiotowej sprawy przez organ administracyjny, stanowiąc: "iż Starosta może odrzucić w drodze decyzji zgłoszenie w ciągu roku od jego dokonania -, zgodnie z art. 12 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku gdy zgłoszenie nie spełnia wymogów określonych w art. 12 ust .2".

6/ Wobec uregulowania zawartego w art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej, brak było podstaw prawnych do zastosowania zapisu art. 64 § 2 kpa i pozostawienia zgłoszenia "A" S.A. z dnia 30.06.2004 r., bez rozpoznania, nawet w sytuacji gdyby zgłaszający w wyznaczonym 7 dniowym terminie nie usunął braków formalnych wskazanych w wezwaniu z dnia 21.10.2004 r. Art. 12 ustawy wymagał bowiem podjęcia przez Starostę postępowania z urzędu, rozpatrzenia zgłoszenia, jego uwzględnienia lub wydania decyzji o odrzuceniu zgłoszenia. Za brak formalny zgłoszenia "A" S.A. z dnia 30.06.2004 w świetle zapisów art. 12 ust. 2 ustawy przy przyjętej przez Kolegium konstrukcji prawnej można było uznać jedynie nie przedłożenie wyników badań dotyczących bazy magazynowej w O., w związku z wezwaniem z dnia 21.10.2004 r. Zgłoszenie zawierało bowiem opis okoliczności wskazujących podmiot który dokonał zanieczyszczenia. Dlatego Kolegium błędnie przyjęło i stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek "A" S.A oraz że do zgłoszenia zastosowanie mają przepisy art. 61 §3 i art. 63 § 2 i 3 kpa oraz przepis art. 64 § 2 kpa., w związku z zapisem art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej, wymagającym wydania decyzji o odrzuceniu zgłoszenia i nie przewidującego procedury pozostawienia zgłoszenia bez rozpoznania.

7/ W uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8.06.2000 r., sygn. akt: III ZP 11/00 stwierdzono "iż pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 Kpa podania o wszczęcie postępowania nie wymaga decyzji administracyjnej, to jednak w sytuacji określonej w art. 64 § 2 kpa, organ administracyjny zobowiązany jest zawiadomić osobę, która wniosła podania także o tym ,że zostało ono pozostawione bez rozpoznania ( art. 237 § 3 w związku z art. 238 Kpa)". W takim przypadku, "A" S.A. byłby uprawniony do wniesienia skargi na bezczynność organu wobec zaniechania wszczęcia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie organ l instancji nie tylko, że nie dokonał takiego zawiadomienia, lecz wręcz przeciwnie pismem z dnia 25.05.2005 r., wszczął postępowanie w sprawie odrzucenia zgłoszenia i decyzją z dnia 24.06.2005 odmówił jego przyjęcia.

8/ ustalenie Kolegium dotyczące braków formalnych zgłoszenia "A" S.A. z dnia 30.06.2004 r. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym bo:

- zgłoszenie "A" S.A. z dnia 30.06.2004 r., zawierało opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczenia była "B" która na przedmiotowych nieruchomościach z określeniem w jakim okresie czasu prowadziła działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami oraz zostały do niego dołączone wyniki badań dotyczące wszystkich nieruchomości na których były i są zlokalizowane stacje paliw. Brak więc było podstaw prawnych do stwierdzenia, iż "całe" zgłoszenie z dnia 30.06.2004 r., zawierało braki formalne i nie spełniało wymogów zawartych w art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej, albowiem do tego zgłoszenia nie zostały dołączone tylko i jedynie wyniki badań dotyczące nieruchomości położonych w O. - Baza Magazynowa.

- organ l instancji nie tylko, że nie kwestionował przedłożonych przez "A" S.A. przy zgłoszeniu z dnia 30.06.2004 r., wyników badań jak również przedłożonych dnia 18.01.2005 r., a dotyczących nieruchomości położonych w O., objętych zgłoszeniem wobec ograniczenia się do ustalenia i stwierdzenia, iż "A" S.A. jako, iż jest następcą prawnym pod tytułem ogólnym "B" S.A., to spoczywa na nim obowiązek rekultywacji przedmiotowych nieruchomości. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie i w piśmie organu l instancji z dnia 21.10.2004 r., jak również w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].06. 2005 r., [...] Prezydenta Miasta K.

- wyniki badań zostały zakwestionowane i uznane jako nie spełniające wymogów art. 12 ust. 2 ustawy dopiero przez Kolegium, co wynika z uzasadnienia decyzji wydanej po rozpoznaniu wniesionego przez "A" S.A. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K., a w którym zawarty był również zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa wobec braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie dokonanych przez organ l instancji. Ustawodawca w art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej nie wskazał ani sposobu wykonania badań ani też nie określił rodzaju ich wyników jak również nie nałożył na zgłaszającego obowiązku złożenia wyników badań, z których wynikałoby, kto konkretnie i w jakiej dacie spowodował zanieczyszczenie. Strona Skarżąca wykonując obowiązek nałożony przez ustawodawcę w art. 12 ust.1 ustawy wprowadzającej i dokonując zgłoszenia w dniu 30.06. 2004 r. dołączyła i wyniki badań i zawarła w nim także opis okoliczności potwierdzających, iż zanieczyszczenie nieruchomości spowodował "B", które (co jest bezsporne) były w jego użytkowaniu.

9/ nie można domagać się od strony dostarczenia dowodów w postaci badań z okresu, gdy władającym gruntami była spółka "B", z których jednoznacznie wynikałoby, iż sprawcą zanieczyszczenia ziemi była właśnie spółka "B". Z powyższego względu, jeżeli organ rozpatrujący przedmiotową sprawę uznał, że dołączone do zgłoszenia wyniki badań nie są jego zdaniem wystarczające, to zgodnie z art. 7 i 77 kpa dążąc do wszechstronnego i należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy powinien był wezwać "A" S.A. do przedłożenia dodatkowej dokumentacji czy do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Dlatego też i z tego powodu, brak było podstaw prawnych do stwierdzenia ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze że zgłoszenie "A" S.A z dnia 30.06.2004 r., nie spełniało wymogów art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej.

10/ pismem z dnia 18.01.2005 r., "A" S.A. dostarczył żądane dokumenty których obowiązek przedłożenia nie wynikał z zapisu art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej oraz ponownie opisał i wskazał na długoletni okres eksploatowania przez "B" stacji paliw i bazy paliw na wymienionych nieruchomościach. Zostało również dołączone sprawozdanie z badań w zakresie rozpoznania stanu zanieczyszczenia środowiska gruntowo - wodnego substancjami ropopochodnymi w rejonie bocznicy kolejowej ZGPN O. K. marzec 1994 r. z powołaniem się także na dokumentację przedłożoną do zatwierdzenia do Urzędu Miasta K. i będącą w posiadaniu Urzędu, a poświadczającą występujące na terenie tej bazy zanieczyszczenie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu dodatkowo podnosząc, że:

- zgodnie z art. 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie: przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, iż sprawy prowadzone w oparciu o art. 12 ustawy wprowadzającej są sprawami należącymi do właściwości organów administracji publicznej, mają charakter indywidualny tzn. odnoszą się do konkretnego podmiotu i konkretnego przedmiotu oraz są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że powinny być prowadzone w trybie przewidzianym przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ewentualne odstępstwa od regulacji zawartych w k.p.a. winna przewidywać ustawa wprowadzająca, czego nie czyni.

- nietrafny jest pogląd Skarżącego, iż art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej nie przewidywał dodatkowych wymogów formalnych dla zgłoszenia (podania) o zanieczyszczeniu gleby przez inny podmiot. Przepis ten wyraźnie wskazuje, iż zgłoszenie winno zawierać: opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zdarzeń był inny podmiot, a nadto do zgłoszenia winny być dołączone wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentacja potwierdzająca niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu, a zatem są to dodatkowe wymogi formalne podania przewidziane przez przepis szczególny. Skoro zgłoszenie "A" w P. nie zawierało wszystkich elementów określonych art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej, oznaczało to, iż zawierało braki formalne i organ l instancji był obowiązany uruchomić tryb przewidziany w art. 64 § 2 k.p.a. Niezachowanie przez stronę 7-dniowego terminu, o którym mowa w tym przepisie, powoduje bezskuteczność dokonanej czynności, co w przedmiotowej sprawie skutkuje przyjęciem, że zgłoszenie zostało dokonane po terminie wskazanym w ustawie, w konsekwencji czego musiało zostać odrzucone.

- przewidziany art. 64 § 2 k.p.a. jest terminem ustawowym, a cechą terminu ustawowego jest to, że nie może być przez organ administracji publicznej ani skracany, ani przedłużany.

- zgłoszenie zawierało braki formalne polegające na tym, że nie zawierało opisu okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczeń powierzchni ziemi był inny podmiot, jak również nie zostały do tegoż zgłoszenia dołączone wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi w odniesieniu do wszystkich nieruchomości, a nie tylko do jednej z nich, natomiast organ l instancji błędnie wezwał o dołączenie tych wyników jedynie w odniesieniu do jednej z nieruchomości ale z uwagi na to, że uzupełnienie braków formalnych w zakresie wskazanym przez organ l instancji nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu, okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia Kolegium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie organu II instancji jest prawidłowe aczkolwiek nie z przyczyn w nim wywiedzionych.

Można by przyjąć, że istota sprawy niniejszej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca "A" S.A., jest następcą "B" S.A. W sprawie niniejszej organ l instancji reprezentuje stanowisko, że "A" S.A., z siedzibą w P. jest następcą "B" S.A., a organ II instancji nie podzielając tego stanowiska odrzuca zgłoszenie "A" S.A. o zanieczyszczeniu gleby przez inny podmiot z powodu nie dotrzymania terminu do zgłoszenia ( do dnia 30 czerwca 2004 r.), gdyż zgłoszenie z dnia 30 czerwca 2004 r., nie spełniało wymogów formalnych przewidzianych art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej zgodnie z którym - poza wymogami przewidzianymi dla podań w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. (a więc oznaczenie wnoszącego podanie, żądanie i własnoręczny podpis wnoszącego podanie) - zgłoszenie winno zawierać opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zdarzeń był inny podmiot, a nadto do zgłoszenia winny być dołączone wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentacja potwierdzająca niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu.

Należy przyznać, że kwestia wyjaśnienia pojęcia "inny podmiot", w tym również kwestia następstwa "A" SA, w stosunku do "B" S.A. była przedmiotem rozbieżnego stanowiska sądów administracyjnych. Obecnie jednak, jak się wydaje stanowisko to uległo ujednoliceniu.

Aby nie przedłużać można odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 27.07.2006 r. sygn. akt II OSK 987/05 ( ONSAiWSA 2007/2/53) w którym Sąd ten wyraził pogląd, że art.12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których wyrządzenie szkody polegającej na zanieczyszczeniu ziemi zostało spowodowane po objęciu władania przez władającego, o jakim mowa w tym przepisie, a przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), co wyklucza uznanie poprzednika prawnego władającego za "inny podmiot" w rozumieniu tego przepisu.

Uregulowanie objęte art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej, przewiduje obowiązek władającego powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska, to jest w dniu 1 października 2001 r., dokonania zgłoszenia właściwemu staroście faktu zanieczyszczenia powierzchni ziemi, jaki spowodował inny podmiot przed wejściem w życie tej ustawy, z zastrzeżeniem dokonania tego zgłoszenia do dnia 30 czerwca 2004 r.

Analiza treści tego przepisu wskazuje, że dotyczy on sytuacji, w których zanieczyszczenie powierzchni ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska i zostało spowodowane przez osobę będącą w stosunku do władającego w dniu wejścia w życie tej ustawy innym podmiotem. Z tego wypływa wniosek, że delikt powodujący zanieczyszczenie musiał zostać popełniony po tym, jak władający objął we władanie daną nieruchomość, co wyklucza możliwość uznania za inny podmiot w rozumieniu tego uregulowania poprzednika prawnego władającego.

Ustawa Prawo ochrony środowiska odmiennie od poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) ukształtowała odpowiedzialność za zanieczyszczenie ziemi i obowiązek jej rekultywacji.

W uprzednio obowiązującym stanie prawnym (art. 82 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r.) jednostki organizacyjne wykonujące działalność szkodliwie wpływającą na środowisko, w tym zanieczyszczające powierzchnię ziemi, miały obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego, a obowiązki w tej mierze mogły być egzekwowane w drodze administracyjnoprawnej, jak również w sferze prawa cywilnego w wypadku wyrządzenia szkody osobom trzecim. Ta ustawa nie wiązała odpowiedzialności za zanieczyszczenie powierzchni ziemi z uprawnieniami rzeczowymi; z faktu władania daną nieruchomością nie wynikał wprost obowiązek rekultywacji, jeżeli władający nie był sprawcą zanieczyszczenia.

W ujęciu Prawa ochrony środowiska odpowiedzialność za zanieczyszczenie powierzchni ziemi i wiążący się z nią obowiązek rekultywacji spoczywa na władającym powierzchnią ziemi, którym stosownie do art. 3 pkt 44 tej ustawy jest właściciel nieruchomości lub inny podmiot władający gruntem, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 102 ust. 1 Prawa ochrony środowiska władający powierzchnią ziemi ma - w razie jej zanieczyszczenia - obowiązek przeprowadzenia rekultywacji; w razie konieczności natychmiastowego jej dokonania może na koszt władającego dokonać jej starosta (art. 102 ust. 5 i 7). Uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji może nastąpić w razie wykazania przez niego, że zanieczyszczenie spowodował inny podmiot; wówczas na tym podmiocie spoczywa obowiązek rekultywacji, z tym zastrzeżeniem, że jeśli zanieczyszczenia dokonano za wiedzą lub zgodą władającego, ponosi on obowiązek rekultywacji solidarnie ze zbywcą (art. 102 ust. 2 i 3).

Z treści art. 102 ust. 2 cytowanej tu ustawy wynika, że uwolnienie się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji dotyczy wyłącznie sytuacji, w których zanieczyszczenie gleby spowodował inny podmiot, ale do zdarzenia tego doszło po dniu objęcia władania przez obecnie władającego. Uregulowanie to ponad wszelką wątpliwość wyklucza możliwość uwolnienia się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji z powołaniem się na sprawstwo osoby trzeciej, jeżeli zanieczyszczenie nastąpiło przed objęciem władania.

Oznacza to, że w świetle tego uregulowania władający powierzchnią ziemi nie może skutecznie powołać się na dokonanie zanieczyszczenia przez swego poprzednika prawnego. Nabywając (przejmując) zanieczyszczoną nieruchomość, władający powierzchnią ziemi przejmuje obowiązek dokonania rekultywacji i na nim ciąży wykonanie tego publicznoprawnego obowiązku.

Odrębną kwestią natomiast są wzajemne relacje między zbywcą a nabywcą z tytułu kosztów rekultywacji; są one zależne od treści stosunku prawnego będącego podstawą przeniesienia własności, a wszelkie spory w tej mierze mogą być rozstrzygane w płaszczyźnie stosunków cywilnoprawnych.

Sąd w składzie orzekającym w całości podziela przedstawiony wyżej pogląd, co musi skutkować oddaleniem skargi ale z przyczyn wyżej omówionych ( art. 151 p.o.p.s.a ).