Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 78/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka . As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/M. Górecka


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., Nr [...], [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P., na podstawie art. 207, art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 64, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c w związku z art. 23 § 7, art. 70, art. 209, art. 262, art. 198 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz § 5 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02 sierpnia 2001r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. z 2001r. Nr 84, poz. 914 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 4, art. 18 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002r. Nr 27, poz. 268) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2001r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w imporcie (Dz. U. z 2001r. Nr 155, poz. 1814 ze zm.) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] sierpnia 2002r. dokonane w formie pisemnej na dokumencie SAD [...], dotyczące procedury dopuszczenia do obrotu towaru - odzieży, w części dotyczącej określenia wartości celnej w wyżej wymienionym dokumencie SAD OBR oraz kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług oraz określił kwotę długu celnego w wysokości 188 664,00 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 103. 793,70 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] sierpnia 2002. S.S. Zakład "A" N., W. zgłosił na podstawie dokumentu SAD OBR nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu odzież. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. oraz deklarację wartości celnej. Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego i zgodnie z art. 70 Kodeksu celnego przystąpiono do jego weryfikacji, podczas której zakwestionowano wiarygodność przedłożonej faktury z uwagi na zbyt niską cenę sprowadzonego towaru do jego rzeczywistej wartości. Ustalono to na podstawie cen importowanej odzieży pochodzącej z krajów Dalekiego Wschodu stosowanych w transakcjach kupna-sprzedaży w handlu hurtowym, w których posiadaniu jest organ celny. W celu ustalenia rzeczywistej wartości sprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2002r. towaru pobrano próbki i przekazano je do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. w celu określenia ceny hurtowej na rynku polskim tego rodzaju towarów podobnych, z uwzględnieniem jakości i gatunku towaru, zaznaczając iż towar pochodzi z Wietnamu. Na podstawie ekspertyzy ustalono, że ceny hurtowe netto na polskim rynku towarów podobnych kształtują się w następujący sposób : bluzy męskie od 26,00 do 32,00 PLN (szt.), bluzy damskie od 11,00 do 15,00 PLN (szt.), spodnie damskie od 14,00 do 18,00 PLN (szt.), bluzy dziecięce od 24,00 do 28,00 PLN (szt.). Wysokość marży 70% została przyjęta na poziomie określonym przez dokonującego ekspertyzę w piśmie z dnia [...] czerwca 2003r., uwzględniła ona wahania związane z takimi elementami jak: wielkość zakupionej partii towaru, rodzaj towaru, końcówki partii towaru oraz różną rozmiarówkę. Ponadto biorąc pod uwagę przepisy dotyczące obrotu towarowego z zagranicą towarami z Sekcji XI Taryfy celnej organ celny przy ustalaniu wartości celnej odliczył od cen towarów podobnych wskazanych w przedmiotowej ekspertyzie 18% stawkę cła podstawowego. Zastosowana stawka podstawowa została przyjęta zgodnie art. 29 § 1 Kodeksu celnego, gdzie wartość celna jest ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami dotyczącymi artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. oraz w związku z wyjaśnieniami zawartymi w Części pierwszej Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej A . Stawki Celne ust. 2,3 i 4, gdzie przyjęto, iż w stosunku do towarów pochodzących z krajów członków Światowej Organizacji Handlu WTO stosuje się stawkę cła podstawową, chyba że istnieją przesłanki aby zastosować stawkę preferencyjną, gdy taka jest ustalona. Stawki podstawowej nie stosuje się tylko w przypadkach, gdy jest ona wyższa od autonomicznej stawki celnej lub gdy nie można ustalić kraju pochodzenia towaru.

Zdaniem organu celnego, zastosowanie dla odliczeń stawki celnej podstawowej 18% i marży 70% oraz przyjęcie najniższej z cen wskazanych w ekspertyzie, dowodzą, iż postępowanie celne prowadzone było bezstronnie i w sposób budzący zaufanie, mając na względzie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ponadto organ celny I instancji, biorąc pod uwagę opis towaru zamieszczony w pozycji 4 przedmiotowej ekspertyzy stwierdził, iż przedmiotem importu są spodnie damskie z tkaniny syntetycznej o składzie 92% poliester i 8% elastan i w związku z tym uznał, ze towar ten należy zaklasyfikować do Działu 62 Taryfy celnej - odzież i dodatki odzieżowe inne niż z dzianin, do pozycji 6204 - damskie lub dziewczęce zestawy ubraniowe... spódnico-spodnie, spodnie..., a w jej obrębie do kodu 620463180 - z włókien syntetycznych, spodnie i bryczesy, pozostałe.

Wskazano też, że dla udokumentowania kraju pochodzenia przedmiotowego towaru z Chin, tj. kraju znajdującego się w wykazie pozaeuropejskich krajów i regionów rozwijających się, wobec których stosuje się stawki preferencyjne (DEF), strona przedstawiła świadectwo pochodzenia na formularzu FORM A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. i na jego podstawie wnioskowała o zastosowanie stawki konwencyjnej. Świadectwo to w trakcie prowadzonego postępowania celnego poddano wyrywkowej weryfikacji, która miała na celu potwierdzenie jego autentyczności. Chińskie służby celne w zakresie danych zawartych w przedmiotowym świadectwie pochodzenia poinformowały, że świadectwo to nie było wystawione przez organ, do którego zwrócono się o weryfikację i że zostało sfałszowane. W związku z tym, stosownie do postanowień wstępnych do Taryfy celnej, do określenia kwoty długu celnego przyjęto stawkę celną autonomiczną. Jako kraj pochodzenia przedmiotowej odzieży przyjęto Chiny, zgodnie z informacją zawartą w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.S. - Zakład "A" w N. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Odwołujący podniósł, iż organy celne nie wskazały czy porównywane ceny transakcji zakupu-sprzedaży odnoszą się w jakikolwiek sposób do czasu, w którym dokonał zakupu i importu. Ponadto wskazując na materiał porównawczy i ceny z niego wynikające organ celny pominął takie kwestie jak: ilość zaimportowanego towaru użytego jako materiał porównawczy, kierunku przywozu towaru oraz stwierdzenia czy towar ten objęty był również postępowaniem weryfikacyjnym. Organ celny nie podał również jakimi kierował się przesłankami uznając, że cena zapłacona za towar jest zaniżona, Nie uzasadnione jest także określenie wartości celnej przedmiotowego towaru w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego, bowiem organ celny jak sam wskazał posiadał materiał porównawczy, który stanowił przesłankę do weryfikacji zgłoszenia celnego. Odwołujący zarzucił też nieprawidłowy sposób ustalenia ceny jednostkowej towaru poprzez brak uwzględnienia w dokonywanej kalkulacji kwoty podatku VAT, który ma wpływ na ostateczną wysokość ceny jednostkowej. Zdaniem odwołującego naruszono również art. 27 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, który stanowi, że organ celny ma obowiązek pomniejszenia wartości celnej towaru o m. in. należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży oraz art. 190 Ordynacji podatkowej odmawiając stronie czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej przez ograniczanie stronie czynnego udziału w postępowaniu

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 lit ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1 oraz art. 85 § 1, art. 13 § 1, art. 15 § 1 pkt 1, art. 19 § 1 i § 3 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 11 ust. 1 i 2, § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 1997r. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. z 2001r. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 4 i ust. 4c, art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 623) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w świetle niemożliwości uzyskania materiałów porównawczych dotyczących dokumentów z innych odpraw celnych w zbliżonym okresie czasu, co przedmiotowe zgłoszenie celne Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał, że nie jest możliwym uzyskanie informacji o cenach sprzedaży na polskim obszarze celnym towaru identycznego lub podobnego co zgłaszany do odprawy celnej przez stronę, a tym samym uznał niemożność zastosowania metody ustalenia wartości celnej w trybie art. 27 Kodeksu celnego. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ I instancji prawidłowo wykluczył wcześniejsze metody ustalania wartości celnej towaru i skorzystał przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowego towaru z metody "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Organ I instancji nie dopuścił się dobrowolności w przyjęciu ww. metody ustalania wartości celnej i działał zgodnie z zasadą opisaną w art. 24 Kodeksu celnego. Ponadto wyjaśnił, że dla kalkulacji wartości celnej ustalono marżę handlową w wysokości 70% ze względu na fakt, iż z ekspertyzy przeprowadzonej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. nie wynika, aby wskazane w niej hurtownie były bezpośrednim importerem. W takich sytuacjach zwyczajowa marża handlowa dla odzieży pochodzącej z krajów Dalekiego Wschodu kształtuje się na poziomie 70%. Ponadto Dyrektor Izby Celnej wskazał, że podziela pogląd organu I instancji, iż w kalkulacji wartości celnej należało zastosować stawkę podstawową w wysokości 18% ze względu na fakt, że w praktyce zdecydowana większość towarów obciążona jest konwencyjną stawką celną. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 190, ponieważ próbki towaru pobrano przy udziale przedstawiciela strony, który złożył oświadczenie o reprezentatywności pobranych próbek oraz nie składał zastrzeżeń co do ich wyboru i sposobu ich pobrania, został też poinformowany o celu ich pobrania. Ponadto biegły ustalając ceny przedmiotowego towaru nie przeprowadzał badań laboratoryjnych na próbkach towaru, lecz dokonał wyszukania na rynku krajowym hurtowni, które sprzedają towar podobny i dokonał spisania jego cen .

Organ odwoławczy wskazał też, że w myśl art. 13 § 1 Kodeksu celnego, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Taryfa celna, zgodnie z art. 13 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego obejmuje m. in. stawki celne, oraz sposób, warunki i zakres ich stosowania. Wśród stawek celnych przewidziano stawki celne obniżone, preferencyjne, konwencyjne oraz autonomiczne i w zależności od tego, czy do konkretnego towaru będą miały zastosowanie zasady dotyczące handlu preferencyjnego czy też handlu niepreferencyjnego, to inna będzie stawka celna i inne zasady dokumentowania pochodzenia towaru. Organ ceny II instancji wyjaśnił, że w handlu niepreferencyjnym, odbywającym się między Polską, a innymi krajami stosowane są stawki celne autonomiczne i konwencyjne. Handel ten prowadzony jest w oparciu o Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania (KNU). Zasady tego handlu wypracowane zostały przez Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), a następnie przyjęte przez Układ Ogólny Handlu (WTO), którego Polska jest członkiem. Podstawę prawną w tym zakresie stanowią przepisy Kodeksu celnego w art. 16, art. 17. art. 18 i art. 19 oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 199r. Nr 130, poz. 851 ze zm.) Z treści przepisu § 11 ust. 2 pkt 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, iż dowodami niepreferencyjnego pochodzenia towarów mogą być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych umieszczony jest zapis o kraju pochodzenia towaru oraz trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze. Zatem przedstawienie poprawnego formalnie dowodu niepreferencyjnego pochodzenia towarów, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w przepisach tego rozporządzenia, uprawnia do zastosowania odpowiednio stawki celnej konwencyjnej, albo stawki celnej autonomicznej. Natomiast odzież będąca przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą (sekcja XI Taryfy celnej) została wymieniona w wykazie 3 do wyżej wymienionego rozporządzenia i zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 pochodzenie odzieży musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia w celu stosowania stawki konwencyjnej. Świadectwo pochodzenia na Formularzu A, które stosowane jest w handlu preferencyjnym może być także użyte w celu udowodnienia niepreferencyjnego pochodzenia pod warunkiem, że spełniać będzie łącznie wszystkie warunki wymienione w § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. Posługując się zatem tym świadectwem zgłaszający może - co do zasady - określać kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej. W przedmiotowej sprawie, przedstawiony przez odwołującego dokument pochodzenia nie mógł być wykorzystany dla celów ustalenia pochodzenia towarów, ponieważ władze chińskie poinformowały, że przedstawione świadectwo pochodzenia na formularzu FORM A nr [...] nie zostało wystawione przez tamtejszy urząd oraz stwierdziły, że jest ono sfałszowane. W związku z tym nie można było uznać za prawidłowe zastosowanie stawki celnej konwencyjnej.

W skardze na powyższą decyzję S.S. Zakład "A" w N. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] kwietnia 2004r. wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P., podnosząc iż organy celne dopuściły się naruszenia zasady określonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, ponieważ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odbyło się bez udziału strony. Ponadto w aktach sprawy brak jest postanowienia o powołaniu biegłego. W dalszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez niewskazanie uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wartości celnej oraz podniósł, że nie wykazano, czy przyjęte za podstawę weryfikacji zgłoszenia celnego ceny jednostkowe odzieży powzięte z innych zgłoszeń celnych, nie były objęte takimi samym postępowaniem. Skarżący zarzucił też, iż przy ustaleniu ceny jednostkowej towaru nie uwzględniono podatku VAT. Wskazał również na naruszenie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania osobie reprezentującej stronę, bowiem stronę przed organem celnym reprezentował M.S., który dokonał w jej imieniu zgłoszenia celnego. Jednak organ celny wszczynając postępowanie pisma swoje kierował bezpośrednio do skarżącego, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia kwestii dalszej reprezentacji strony przez osobę zgłaszającą towar do odprawy celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku rozprawy strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące przeprowadzonej przez organy celne weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zdaniem strony organ celny nie wykazał, iż posiada uprawnienia do występowania z wnioskiem o weryfikację negujące prawdziwość wystawianego świadectwa. Nadto w ocenie strony pochodzenie towaru mogło zostać ustalone na podstawie pobranych próbek towaru, a sprawdzenie świadectwa pochodzenia w toku prowadzonego postępowania dowodowego (opinia biegłego) w odniesieniu do danych będących w dyspozycji organów celnych - wzorów stempli i podpisów.

Strona zarzuciła, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 165 § 2 i 3 ordynacji podatkowej albowiem nie doręczono jej postanowienia o wszczęciu postępowania. Wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu- pism organów celnych i postanowienia Prokuratury Rejonowej P. w P. o umorzeniu postępowania o fałszowanie świadectw pochodzenia towarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy celne obu instancji naruszyły w toku postępowania celnego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej- wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego- w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna - cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ( art. 23 §1 kodeksu celnego ), ustalono i o ile to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn zakwestionował on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistej wartość towaru (ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcyjnej). Tylko bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej.

W rozpatrywanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej importowanej odzieży podanej w fakturze zakupu, uznając, iż jest ona zaniżona w stosunku do rzeczywistej wartości handlowej. Ustalenie wartości celnej towarów sytuacji, gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 kodeksu celnego (czyli według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 (według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 (przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorach ilościowych) lub art. 28 (według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienie w sprawie zastosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III kodeksu celnego ("Wartość celna towarów").

Zdaniem Sądu organy celne nie uzasadniły w wystarczający sposób podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na ceny towarów wynikające z materiałów dotyczących transakcji kupna-sprzedaży w handlu hurtowym, będących w posiadaniu organów celnych (bez podania z jakiego okresu pochodzą ceny) oraz danych zawartych w zgłoszeniach celnych za okres od kwietnia do sierpnia 2004 roku, które były podstawą do zakwestionowania spornej faktury handlowej nr [...] z dnia [...].08.2002r.

Sąd zauważył, że w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego, iż należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem ocena wiarygodności dokumentu wskazującego na cenę transakcyjną towaru importowanego winna być dokonana przez organ celny w odniesieniu do danych z okresu zbliżonego do daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie z okresu przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego.

Wątpliwości Sądu budzi także sposób ustalenia wartości celnej importowanej odzieży na zasadzie art. 29 kodeksu celnego, a zatem z wykorzystaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym. W tym celu organ celny zlecił przeprowadzenie wyceny spornej odzieży w Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. W ekspertyzie wykonanej w dniu [...].09.2002r. (k.32-31 akt adm.) opisano pobrane próbki odzieży produkcji wietnamskiej podając ich ceny hurtowe netto pochodzące z poznańskich targowisk i hurtowni (m.inn. Wielkopolska Giełda Odzieżowa, Makro Cash and Carry- Polska S.A., Targowisko "Dolna Wilda" Poznań, "Selgros Cash & Carry, "Hermes"- Hurtownia Odzieży). Biegły w pismach uzupełniających podał, iż wyceny dokonano w odniesieniu do odzieży pochodzącej z Chin i Wietnamu, przy uwzględnieniu posezonowej obniżki cen, a podane ceny netto były cenami bez podatku VAT.

Zdaniem Sądu powyższa opinia jako zbyt lakoniczna i niejednoznaczna nie mogła stanowić podstawy do precyzyjnego określenia wartości celnej towaru, a jej wykorzystanie przez organy celne w niniejszym postępowaniu stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego, nakazującego organom dążenie do prawdy obiektywnej poprzez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, iż w ekspertyzie nie wskazano w ogóle z jakim konkretnie towarem (jakiego pochodzenia, marki, gatunku itd.) porównano badaną odzież. Ogólna informacja o pochodzeniu towarów z Chin i Wietnamu jest z oczywistych powodów niewystarczająca. Nie podano też z jakich elementów składały się ceny poszczególnych rzeczy, czy zawierały prowizje pośredników w obrocie towarem, koszty składowania itp.

Z powyższych względów w ocenie Sądu przedmiotowa opinia biegłego towaroznawcy nie spełnia wymogów określonych art. 197 § 1 ordynacji podatkowej, gdyż nie dostarczyła ona w istocie wyczerpujących i rzetelnych danych służących do prawidłowego określenia wartości celnej towaru.

Rozpatrując sprawę ponownie rzeczą organów celnych będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a w szczególności rozważenie zasadności zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej towaru jako wartości celnej wynikającej z faktury handlowej przedstawionej przez stronę do zgłoszenia celnego w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego i art. 23 § 7 kodeksu celnego. W przypadku zaś wskazania przez organ celny uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej importowanej odzieży sporządzenie uzupełniającej opinii biegłego spełniającej wymogi art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 187 ordynacji podatkowej. Dodatkowo Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja w odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących weryfikacji świadectwa pochodzenia towarów nie poddaje się kontroli sądowej albowiem organy celne zwróciły się do władz Wietnamu o weryfikację świadectwa pochodzenia z dnia [...].08.2002r. [...] przedstawionego przez stronę do zgłoszenia celnego w celu objęcia importowanego towaru stawką celną preferencyjną (k. 16 akt adm.).

W uzasadnieniu decyzji organy celne obu instancji powołują się na pismo władz chińskich, a więc innego kraju niż kraj, do którego zwrócono się o dokonanie weryfikacji świadectwa pochodzenia. Sąd stwierdza, iż w aktach administracyjnych sprawy znajdują się: świadectwo pochodzenia, mające świadczyć o pochodzeniu towarów z Wietnamu, pismo władz wietnamskich dotyczące wyników weryfikacji tegoż świadectwa pochodzenia. Brak jest natomiast pisma władz chińskich powołanego w uzasadnieniu decyzji organów celnych, świadectwa pochodzenia towarów z Chin. Na fakturze handlowej widnieje zapis, iż odzież pochodzi z Chin. Strona skarżąca w swoich pismach kierowanych do organów celnych i sądu wskazuje na Chiny jako kraj pochodzenia towaru. Próbki towaru przekazanego do ekspertyzy zgodnie z zapisem w opinii dotyczą towaru o pochodzeniu wietnamskim.

Wskazane sprzeczności czynią, zdaniem Sądu, zasadne stwierdzenie, że organy celne nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych związanych z pochodzeniem towarów, co stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej.

A zatem w toku ponownie prowadzonego postępowania rzeczą organu celnego będzie wyjaśnienie powyżej wskazanych sprzeczności związanych z pochodzeniem towarów przy pomocy prawnie dostępnych środków dowodowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ M. Górecka

K.P.