Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 89/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 83a ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty A. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą A. a [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...] w sprawie z wniosku Gminy Miasta [...] o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...] postanawia: wskazać [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z 12 lipca 2017 r. Starosta A. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Starostą A. w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa z działki nr [...] (obręb [...]) położonej przy ul. [...] w [...] poprzez wskazanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jako organu właściwego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 83 a ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.)

Starosta wskazał, że zgodnie z w/w przepisem, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków. W ocenie Starosty, przedmiotowe drzewa rosną na działce w odległości ok. [...] m od brzegu Kanału A. (jezioro B.), na terenie wpisanym do rejestru zabytków Zespołu Kanału A., zaś o właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przesądza: 1) decyzja Wojewody S. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków [...] z [...] lutego 1979 r.: "Kanał A. z zespołem budowli i urządzeń składających się z jazów, mostów, obudowy brzegów, zabudowań służby wodnej, śluz wraz z przyległym do kanału terenem do /200 m w terenie zalesionym i do 1000 m w terenie otwartym/ na odcinku od śluzy w D. do granicy Państwa/ śluza K./ - ok. 80 km", 2) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2007 r. w sprawie uznania za pomnik historii "Kanał A." (Dz. U. nr 86, poz. 572) tożsame z w/w decyzją Wojewody S., 3) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Miasta A. z [...] maja 2008 r. opublikowana w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z [...] czerwca 2008 r., rozdział III § 12 pkt 4 i § 13 pkt 1 i 2), z którego wynika, że przedmiotowe drzewa rosną w strefie ochrony konserwatorskiej Kanału A., 4) uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OPS 3/15) rozstrzygająca spór orzeczniczy dotyczący kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie usuwania drzew. Z jej treści wynika, że organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) jest wojewódzki konserwator zabytków, 5) postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II OW 78/16, rozstrzygające spór kompetencyjny pomiędzy Starostą A. a [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, (dotyczące jak w tym przypadku drzew rosnących nad jeziorem B.), wskazujące na sposób interpretacji przedmiotowego prawa.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu, Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] wniósł o wskazanie Starosty A. jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowego wniosku, powołując się na okoliczność, że działka objęta wnioskiem nie jest indywidualnie wpisana do rejestru, nie jest położona w obrębie wpisanego do zabytków układu urbanistycznego ani na obszarze wpisanego do rejestru zabytków Zespołu Kanału A. Oznacza to, że skoro przedmiotowa działka nie jest objęta żadną z form ochrony zabytków, o jakiej mowa w art. 7 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, to nawet biorąc pod uwagę uchwałę składu siedmiu sędziów NSA sygn. akt II OPS 3/15, Wojewódzki Konserwator Zabytków nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Organ wskazał, że z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r., sygn. II OPS 3/15 wynika, że o właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew, których dotyczy wniosek, znajdują się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to, czy poszczególny składnik przyrody został wpisany do rejestru zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość i spory kompetencyjne, o których stanowi art. 4 tej ustawy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż żaden z organów nie uznaje się za właściwy do załatwienia podania Gminy Miasta A. o wydanie zezwolenia na usuniecie drzewa z działki nr [...], położonej przy ul. R. w A.

Zgodnie z treścią art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody "zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków". Natomiast przepis art. 90 ust. 1 ustawy stanowi, że czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta.

W uchwale z dnia 19 października 2015 r. II OPS 3/15 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) jest wojewódzki konserwator zabytków". W treści tej uchwały podniesiono, iż o właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew, których dotyczy wniosek, znajdują się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, a nie to czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. W przepisie art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca nie uzależnia właściwości rzeczowej wojewódzkiego konserwatora zabytków od tego, czy drzewo (krzew) zostało wpisane do rejestru zabytków, w szczególności nie wskazuje, że musi odznaczać się ono tymi samymi cechami co chronione prawem zabytki. Oznacza to, że wojewódzki konserwator zabytków powinien rozpatrzyć wniosek o usunięcie drzewa (krzewu), bez względu na to, czy drzewo lub krzew przedstawia jakiekolwiek wartości historyczne, artystyczne lub naukowe, istotne znaczenie ma natomiast to, czy znajduje się na terenie takiej nieruchomości, która objęta jest ochroną konserwatorską.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] lutego 1979 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków województwa s.: "Kanał A. z zespołem budowli i urządzeń składających się z jazów, mostów, obudowy brzegów, zabudowań służby wodnej, śluz wraz z przyległym do kanału terenem do /200 m w terenie zalesionym i do 1000 m w terenie otwartym/ na odcinku od śluzy w D. do granicy Państwa /śluza K./ - ok. 80 km. Niekwestionowane w sprawie jest twierdzenie Starosty, że drzewa objęte wnioskiem znajdują się w A., w odległości około 180 m od brzegu Kanału A. Z powyższego, na podstawie art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wynika zatem właściwość [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do załatwienia podania Gminy.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.