Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 991/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 5  pkt 4a, art. 12 ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1261
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 991/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Grażyny Mosoń-Wąsik, sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, z późn. zm.), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r poz. 1367) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) po rozpoznaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u J. D. nie stwierdził choroby zawodowej - astmy oskrzelowej.

Organ I instancji po przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego ustalił, że strona była zatrudniona na stanowiskach, gdzie z uwagi na brak wyników pomiarów czynników szkodliwych nie można było wykluczyć pracy w ekspozycji lub narażeniu na czynniki alergizujące.

Powiatowy Inspektor Sanitarny podjął rozstrzygnięcie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...], wystawionego przez Ośrodek Medycyny Pracy, stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Strona korzystając ze swoich praw odwołała się od orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia do jednostki orzeczniczej II stopnia. W trybie odwoławczym J. D. został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który wydał w dniu 29 września 2017 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej.

W obu orzeczeniach zostało zaznaczone, iż zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku astmy oskrzelowej wynosi 1 rok. Podano, że J. D. zakończył pracę zawodową w 2003 r.

W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego J. D. nie zgodził się z rozstrzygnięciem o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych w sprawach o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz dodał, że ma rentę przyznaną przez komisję lekarską ZUS na chorobę popromienną, którą nabył się pracując w Wyższej Szkole [...] w K przy urządzeniach radioaktywnych i promieniotwórczych.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz.1261 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ zaznaczył, iż w dostępnej dokumentacji medycznej strony rozpoznanie astmy oskrzelowej jako jednostki chorobowej pojawiło się dopiero w 2016 r., tj. 13 lat po zakończeniu aktywności zawodowej. Wskazał też, że z prowadzonej od 2000 r. dokumentacji orzeczniczej ZUS wynika, że powodem uznania J. D. za częściowo niezdolnego do pracy i przyznania mu renty były organiczne zaburzenia nastroju i zachowania, a więc schorzenie psychiatryczne, nie mające związku z warunkami pracy zawodowej i nie wymienione w wykazie chorób zawodowych.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż w przypadku J. D. nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki, uprawniające do stwierdzenia choroby zawodowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, a rozstrzygającą kwestią jest fakt, że u odwołującego rozpoznanie astmy oskrzelowej jako jednostki chorobowej postawiono dopiero w 2016 r., tj. 13 lat po zakończeniu aktywności zawodowej. Leczenie i diagnostykę dolegliwości ze strony układu oddechowego rozpoczął dopiero w 2014 r., natomiast pierwsze udokumentowane objawy choroby pojawiły się 3 lata wcześniej.

Organ podkreślił również, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych rozpoznanie astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej może nastąpić w okresie pracy w narażeniu i do 1 roku od jej zaprzestania, a w dostarczonej dokumentacji z poradni pulmonologicznej nie było dowodów, aby w okresie pracy w narażeniu lub do roku od jej zaprzestania u J. D. była rozpoznana astma oskrzelowa, a utrzymywanie się objawów ze strony dróg oddechowych pomimo braku narażenia zawodowego (praca zakończona w 2003 roku) przemawiało przeciwko etiologii zawodowej objawów.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

J. D. złożył skargę do WSA w Krakowie na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. [...] 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 2 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], 7 sierpnia 2018 r., sygn. [...], utrzymujące w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych.

Odnośnie decyzji [...] skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 § 1 KPA poprzez bezpodstawne przyjęcie, że objawy astmy nie zaistniały w okresie pracy w narażeniu lub do roku od jej zaprzestania.

Według J. D. powyższe uchybienia skutkowały bezpodstawnym utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej je decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika, którego będzie go reprezentował we wskazanych sprawach.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w stosunku do każdej z zaskarżonych decyzji. Wskazał, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadziły jednostki orzecznicze I i II szczebla orzeczniczego właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Wydając orzeczenia lekarskie - w zakresie astmy oskrzelowej - pozycja 6 wykazu chorób zawodowych Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z dnia 2 czerwca 2017 r. nr [...]). Jednostka orzecznicza w uzasadnieniu wydanego orzeczenia lekarskiego powołała się na treść wykazu chorób zawodowych (pozycja 6), z której wynika, że rozpoznanie astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej może nastąpić w okresie pracy w narażeniu lub do roku od jej zaprzestania, a utrzymywanie się objawów ze strony dróg oddechowych pomimo braku narażenia zawodowego (praca zakończona w 2003 r.) przemawiała zdaniem tej jednostki orzeczniczej przeciwko etiologii zawodowej objawów. Takie samo stanowisko przyjął Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, do którego J. D. został skierowany na ponowne badania w wyniku złożonego przez niego odwołania (orzeczenie lekarskie z : 29 września 2017 r. nr [...]). Podkreślono również, iż w dostępnej dokumentacji medycznej skarżącego rozpoznanie astmy oskrzelowej jako jednostki chorobowej pojawia się dopiero w 2016 r., tj. 13 lat po zakończeniu aktywności zawodowej.

Organ wskazał także, że w toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. wezwał J. D. do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazanej w odwołaniu od decyzji organu w celu jej przedłożenia jednostkom orzeczniczym. Obydwie jednostki orzecznicze wydały opinię uzupełniającą. Dostarczona dokumentacja w ocenie Ośrodka Medycyny Pracy nie wniosła nowych informacji dotyczących rozpatrywanych schorzeń zawodowych, w związku z powyższym pozostawała bez wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich nr [...] z dnia 2 czerwca 2017 r. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego po analizie przedłożonej dokumentacji nie znalazł postaw do weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ II instancji wskazał, iż szeroka diagnostyka orzecznicza w kierunku chorób zawodowych wymienionych w pozycjach 3, 5, 6, 16, 19, 20, 21 i 25 wykazu chorób zawodowych wskazywała, że rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia u J. D. chorób zawodowych zapadło po wyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie skarżący był badany w dwóch jednostkach orzeczniczych właściwych do rozpoznania chorób zawodowych i po wykonanych tam badaniach aktualnie nie rozpoznano u niego chorób zawodowych wymienionych w pozycjach 3, 5, 6, 16, 19, 20, 21 i 25 wykazu chorób zawodowych.

Organ podkreślił również, że twierdzenie skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. są w całości nieuzasadnione, ponieważ organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w każdej ze spraw zakończonej decyzją administracyjną, stan prawny, w jakim rozstrzygał, a motywy przyjętego rozstrzygnięcia zawarł w uzasadnieniu każdej z wydanych decyzji. Nie naruszył przy tym przepisów postępowania, o których mowa w zarzutach skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Przede wszystkim podkreślić należy, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu zatem choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W przedmiotowej sprawie podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były orzeczenia lekarskie I i II stopnia: Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego oraz opinie uzupełniające tych jednostek wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną zgromadzoną na potrzeby świadczenia rentowego, które jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej.

Organy ustaliły, że u skarżącego rozpoznano astmę oskrzelową w 2016 r. czyli nastąpiło to 13 lat po zakończeniu pracy zawodowej, podczas gdy przepisy prawa wymagają do uznania tego schorzenia za chorobę zawodową, aby została rozpoznana w trakcie pracy lub do roku od jej zakończenia.

Organy prawidłowo podniosły, że nie mogły orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniom lekarskim oraz znajdującemu się w sprawie materiałowi dowodowemu.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że skarżący ograniczył się jedynie do zakwestionowania stanowiska organów i stwierdzenia, że organy bezpodstawnie przyjęły, że objawy astmy nie zaistniały w okresie pracy w narażeniu lub do roku od jej zaprzestania, lecz nie wskazał, na jakiej, wg niego, podstawie winny ustalić, że objawy astmy zaistniały w okresie pracy w narażeniu lub do roku od jej zaprzestania. Skarżący nie wskazał z czego ma wynikać, aby w ww. okresie zgłaszał jakiekolwiek dolegliwości mogące wskazywać na astmę oskrzelową. Na brak jakichkolwiek dowodów w dostępnej dokumentacji medycznej na rozpoznanie ww. jednostki chorobowej w okresie pracy zawodowej i do roku od jej zakończenia wskazywało już pierwsze orzeczenie lekarskie, a pomimo to skarżący nie wskazał na okoliczności, na podstawie których można by poddać w wątpliwość powyższe ustalenie. Skarżący kwestionując powyższe nie wskazał ani jednego dokumentu, z którego mogły by wynikać inne okoliczności, niż te które przedstawiły organy, jak również jednostki medyczne.

Zdaniem Sądu, organy I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego.

Organy ustaliły stanowiska pracy, jakie zajmował J. D., w okresie od 1 czerwca 1968 r. do 30 września 2003 r. oraz stwierdziły, że z uwagi na brak potwierdzenia rozpoznania u badanego w okresie pracy zawodowej w narażeniu, bądź do roku od jej zaprzestania astmy oskrzelowej nie ma podstaw do rozpoznania tej choroby zawodowej. Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj.:

* choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych;

* choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy

* wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W związku z powyższym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ppsa tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonego aktu sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.