Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2606/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: NS A Józef Gach (spr) WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Bogusław Wolas Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004r. sprawy ze skargi J. S. - F H "W." w W. na decyzję Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 22 października 200Ir. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998 r. -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa, decyzją z dnia 22.10.2001 znak [...].2001 uchyliła decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001r znak. [...] w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r i określiła te odsetki w wysokości niższej, zaś w pozostałym zakresie utrzymała w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzenia postępowania kontrolnego w Firmie Handlowej "W." W. w W. R. - J. S. w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r stwierdzono nie wykazanie podatku należnego w kwocie [...] zł od przedpłaty na sprzedaż oleju opałowego w kwocie [...] zł. Równowartość tej kwoty w dolarach USA wprawdzie B. P. P. Sp. z o.o. w S. przekazała na rzecz P. S.A.M, lecz nastąpiło to w wykonaniu postanowienia umowy o sprzedaż oleju opałowego zawartej w dniu [...].1998r między FH "W.", a P. P. Spółka z o.o. o treści :

"Kupujący dokona przedpłaty za w/w produkt na rzecz P. G. w imieniu sprzedającego " ; sprzedający zaś w piśmie z dnia [...].2001 r wyjaśnił, że P. S.A.M. jest firmą macierzystą i posiada swojego agenta E.P.S. S.A. jako przedstawiciela P. stąd w umowie z

[...].1998r pojawia się P. G. Jednak zarówno przedpłata, jak również pełne rozliczenia faktur wystawionych przez P. S.A.M płacone są do wystawcy faktur". Ponieważ przedmiotowa przedpłata wynosiła co najmniej 50 % ceny zakupu oleju opałowego, to na podstawie art.6 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr. 11 poz. 50 ze zm.) powstał obowiązek w podatku od towarów i usług. Z obowiązku tego zaś wynikał podatek należny wg stawki 22% ( art. 18 ust. l w/w ustawy).

W skardze na wymienioną decyzję Izby Skarbowej J. S. wniósł o jej uchylenie z powodu naruszenia :

1) przepisów prawa materialnego wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art.6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 41 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 156 poz. 1024 ze zm.) co miało wpływ na wynik sprawy oraz stanowiło również naruszenie art. 1 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 ze zm.)

2) przepisów postępowania tj. art 121 § l oraz 122 Ordynacji podatkowej

3) przepisów prawa materialnego wskutek niewłaściwego zastosowania przepisu art.56 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 12 ust.2 pkt. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r o Narodowym Banku Polskim ( Dz.U. Nr 1 40 poz.938 ze zm.).

Zdaniem skarżącego obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania przedpłaty powstaje gdy podatnik przyjmuje kwotę odpowiadającą co najmniej połowie ceny inkasując gotówkę lub gdy kwota ta wpływa na

rachunek bankowy podatnika. Nie jest natomiast zaliczką lub przedpłatą suma pieniężna wpłacona przez jeden podmiot za drugi podmiot, na rzecz jeszcze innego podmiotu trzeciego "

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśniła, że w ewidencji księgowej FH " W." po stronie "MA" konta 200-0-0000283 przypisanego P. B. P. Sp. z o.o. w S. zaksięgowana została kwota [...] zł w związku z czym należności tej Spółki wobec FH "W." pomniejszone zostały o taką właśnie kwotę, to znaczy, że miało miejsce zdarzenie, którego skutkiem było dokonane księgowanie. Nie ma znaczenia, że kwota powyższa nie wpłynęła na konto bankowe FH " W.", albowiem kwota ta została przelana na rzecz podmiotu zagranicznego wskazanego przez właściciela tego przedsiębiorstwa podmiotu zagranicznego.

Skoro FH "W." otrzymało przedpłatę w postaci zaliczki w wysokości [...] zł związaną ze sprzedażą oleju opałowego to właściciel tego przedsiębiorstwa J. S. był zobowiązany do opodatkowania zaliczki podatkiem od towarów i usług. Obowiązek ten powstał w dniu otrzymania przedmiotowej kwoty przez podmiot zagraniczny tj., w dniu [...].1998r co znalazło potwierdzenie w treści faktury nr [...] z dnia [...].1998r na import oleju opałowego wystawionej dla FH "W.". Skoro powyższego obowiązku nie dopełnił właściciel przedsiębiorstwa FH "W.", określenie kwoty podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r w innej wysokości niż wykazał on w deklaracji było konieczne. W związku z tym nie miała miejsca zarzucana błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów o obowiązku podatkowym od przedpłaty.

Według art.53 § l Ordynacji Podatkowej od zaległości podatkowych z pewnymi wyjątkami, które nie mają zastosowania w sprawie naliczone są odsetki za zwłokę. Z dalszych przepisów tej ustawy ( art.56) wynika, że odsetki te wynoszą 200% stopy kredytu lombardowego ustalonej przez Prezesa NBP. Z brzmienia przepisu art.56 wynika bowiem jasno, iż odsetki od zaległości wynoszą 200% stopy kredytu lombardowego i właśnie ten fakt ma zasadnicze znaczenie, nie zaś kto wymienioną stopę ustala. Tutaj właściwość rzeczowa może ulegać zmianie.

W piśmie z dnia [...].2004r uzupełniającym skargę -skarżący podniósł, że podatek należny w kwocie [...] zł od sprzedaży oleju opałowego w ilości [...] t udokumentowanej fakturą nr [...] z dnia [...].1998r za kwoty netto [...] zł został wykazany w deklaracji za miesiąc wrzesień 1998r i w całości zapłacony przez niego. Jeżeliby stanowisko organów w niniejszej sprawie byłoby prawidłowe, to podatek ten byłby w większości nienależny.

Inspektor Kontroli Skarbowej wydając decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za ten miesiąc pominął jednak tę kwestię. Gdyby to uczynił to musiałby przyjąć, że nie istnieje zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r. Dlatego od jego decyzji zostało złożone odwołanie.

Izba Skarbowa nie podzieliła jednak stanowiska inspektora kontroli skarbowej. Zmiana jej stanowiska nastąpiła dopiero po wniesieniu skargi na decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1998r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.).Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem biorąc pod uwagę stan sprawy istniejący w dniu jej wydania. W związku z tym sąd nie może uwzględnić zmiany tego stanu, jaka miała miejsce po tym dniu. W niniejszej sprawie tym dniem jest [...].2001 r. W związku z tym Sąd nie mógł wziąć pod uwagę skutków wywołanych decyzją Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...].2002r, którą została uchylona decyzja tej Izby nr [...] z dnia [...].200r oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1998r.

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym." Jeżeli przed wydaniem towaru lub wydaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny ( przedpłata, zaliczka, zadatek, rata) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia zapłaty". Z przepisem tym wiąże się art. 19 ust. 3 a tej ustawy, który stanowi że " obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w ust. l i 3 nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przedpłaty ( zaliczki, zadatku, raty ) podlegającej opodatkowaniu na podstawie art.6 ust.8 ". Z porównania treści cytowanych przepisów wynika, że do powstania obowiązku podatkowego musi nastąpić zapłata. Do zapłaty dochodzi z chwilą otrzymania pieniędzy. Natomiast brak jest jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia na podstawie tych przepisów ograniczeń co do

formy zapłaty. Ograniczenia takie nie wynikają także z innych rodzajów wykładni niż językowa. Ważnym jest aby na skutek zapłaty zobowiązanie z tytułu przedpłaty wygasło. Określenie "zapłata" należy interpretować w kategorii zachowań cywil i stycznych. Nie ma zatem przeszkód aby w/w podmioty krajowe nie mogły zawrzeć w umowie sprzedaży pactum in favorem tertii tj. umowne zastrzeżenie, że np. świadczenie pieniężne zostaje spełnione na rzecz osoby trzeciej nie będącej stroną umowy sprzedaży i w ten sposób wykona swoje zobowiązanie.

Skoro w sprawie zaplata [...] USD na rzecz osoby trzeciej nastąpiła w dniu [...].1998r to z tym samym dniem J. S. otrzymał od P. P. Spółka z o.o. przedpłatę w wysokości stanowiącej co najmniej 50 % ceny sprzedaży oleju opałowego tj. powodującej powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art.6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powinien był więc on od tej przedpłaty obliczyć podatek należny w rozliczeniu za miesiąc sierpień 1998r. Skoro tego nie uczynił to zaniżył zobowiązanie w podatku od towarów i usług. W związku z tym określenie prawidłowej wysokości tego zobowiązania stało się konieczne.

Również pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne.

W tym zakresie Sąd podzielił w pełni stanowisko organów podatkowych wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.151 Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w związku z art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm. stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia

2004r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.