Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 781/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 6, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018r. sprawy ze skargi S. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Firma [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r.. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 czerwca 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. J., utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.

o zmianie ustawy kpa oraz niektórych innych ustaw, art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, lp. 6.3.9, lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 9, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85

i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, art. 13 ustawy z dnia z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło:

1. udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy,

2. nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

W złożonym odwołaniu strona zarzuciła:

- rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy zawartymi w decyzji o nałożeniu kary,

- naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na udostępnieniu niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy strona wyjaśniła, że podczas kontroli

w przedsiębiorstwie oprócz danych cyfrowych była też dostępna miesięczna karta pracy pracownika (ewidencja czasu pracy), której inspektor nie włączył jednakże do dokumentacji kontrolnej. Z karty pracy wynika zaś, w jakich godzinach kierowca rozpoczął pracę, w jakich godzinach swoją pracę zakończył oraz ile godzin przepracował. Dla uzupełnienia strona wskazała, iż dla M. J. oraz Z. J.nie są wystawiane delegacje, gdyż nie są oni pracownikami (w myśl Kodeksu Pracy) w firmie (umowa zlecenie). Jednakże, tak samo jak inni kierowcy, korzystają z pociągu z kuszetką. W ocenie skarżącej, organ oparł swoje ustalenia w przedmiocie powyższego naruszenia jedynie na przypuszczeniach.

Zdaniem odwołującej organ w żaden sposób nie odniósł się do przyczyn odmowy mocy dowodowej:

- dowodu z przesłuchania kierowców potwierdzającego odbywanie odpoczynków

w pociągach z kuszetką,

- rozliczenia podróży służbowej, w której jest zawarte potwierdzenie zapłaty za pociąg z kuszetką i innych,

- stanowiska organu II instancji w decyzji z dnia 31 października 2016 r. uchylającej decyzję organu I instancji.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Główny Inspektor ustalił, że podczas kontroli przedsiębiorca udostępnił niepełne dane o okresach aktywności kierowców. Kierowcy wyjmowali swoje karty z tachografu, po czym pojazd prowadził inny kierowca. Po upływie tego okresu ponownie umieszczali swoje karty

w tachografie dokonując wpisu manualnego wskazującego, iż w okresie, w którym pojazd prowadził drugi kierowca, oni odpoczywali. Zdaniem organu, kierowca powinien dokonać wpisu potwierdzającego w tym okresie jego "gotowość", a nie odpoczynek. Taka praktyka dotyczyła następujących kierowców:

1. T. B.

- w dniu 4 listopada 2015 r. w godz. 03:53 - 17:36 (trasa z Rumunii do Polski),

- 28-29 listopada 2015 r. w godzinach 21:55 - 08:52 (trasa z Bułgarii do Polski),

- 10-11 grudnia 2015 r. w godz. 16:53 - 04:04 (trasa z Bułgarii do Polski),

- 14 grudnia 2015 r. w godz. 04:25 - 19:37 (trasa w Estonii),

- 21-22 grudnia 2015 r. w godz. 16:32 - 03:00 (trasa z Bułgarii do Węgier),

2. P. F.

- w dniu 25 listopada w godz. 10:10 - 21:10 (trasa w Rumunii)

- 30 listopada 2015 r. w godz. 11:06 - 20:58 (trasa w Turcji),

- 2 grudnia 2015 r. w godz. 06:45 - 15:14 (trasa na Węgrzech),

- 14 grudnia 2015 r. w godz. 11:20 - 22;00 (trasa z Bułgarii do Rumunii),

- 21-22 grudnia 2015 r. w godz. 22:13 - 07:24 (trasa z Bułgarii do Rumunii),

3. Z. F.:

- w dniu 4-5 listopada 2015 r. w godz. 12:45 - 20:51 (trasa z Polski na Słowację)

- 9 listopada 2015 r. w godz. 01:44 - 22:34 (trasa w Bułgarii),

- 10 listopada 2015 r. w godz. 10:42 - 22:55 (trasa z Węgier do Polski),

- 16-17 listopada 2015 r. w godz. 17:42 - 00:27 (trasa w Bułgarii),

- 20-21 listopada 2015 r. w godz. 18:56 - 08:51 (trasa w Bułgarii),

- 21-22 listopada 2015 r. w godz. 23:34 - 09:52 (trasa z Rumunii do Polski),

- 29-30 listopada 2015 r. w godz. 14:00 - 00:19 (trasa z Polski na Słowację),

- 4 grudnia 2015 r. w godz. 09:17 0- 23:19 (trasa z Turcji do Bułgarii),

- 5 grudnia 2015 r. w godz. 08:05 - 18:52 (trasa Rumunia-Słowacja),

- 16-17 grudnia 2015 r. w godz. 22:15 - 08:20,

4. G. F.:

- w dniu 6 listopada 2015 r. w godz. 09:25 - 19:12 (trasa Bułgaria-Turcja),

- 7-8 listopada 2015 r. w godz. 02:14 - 15:35 (trasa Turcja-Bułgaria),

- 20 listopada 2015 r. w godz. 07:40 - 21:06 (trasa Turcja-Bułgaria),

- 21 listopada 2015 r. w godz. 09:28 - 20:22 (trasa Rumunia-Polska),

- 27-28 listopada 2015 r. w godz. 20:42 09:07 (trasa Węgry-Bułgaria),

- 29 listopada – 1 grudnia 2015 r. w godz. 21:12 - 23:14 (trasa Bułgaria-Turcja),

- 2-3 grudnia 2015 r. w godz. 10:08 - 00:17 (trasa Turcja-Bułgaria),

- 11-14 grudnia 2015 r. w godz. 22:21 - 01:03 (trasa Turcja-Bułgaria),

- 17-18 grudnia 2015 r. w godz. 20:12 - 05:37 (trasa Węgry-Rumunia),

- 23-24 grudnia 2015 r. w godz. 22:12 07:24 (trasa Rumunia-Węgry),

5. M. H.

- 15 listopada 2015 r. w godz. 02:19 - 21:50 (trasa w Bułgarii),

- 27 listopada 2015 r. w godz. 07:11 20:44 (trasa w Bułgarii),

- 8 grudnia 2015 r. w godz. 11:11 - 22:39 (trasa w Bułgarii),

- 14-16 grudnia 2015 r. w godz. 03:16 00:32 (trasa Bułgaria-Turcja),

- 17-18 grudnia 2015 r. w godz. 13:02 00:41 (trasa w Bułgarii),

6. M. J.:

- 3-7 listopada 2015 r. w godz. 17:17 - 09:47 (trasa Czechy-Turcja),

- 7-12 listopada 2015 r. w godz. 20:37 - 09:54 (trasa Turcja-Polska),

- 12-13 listopada 2015 r. w godz. 10:31 06:27 (trasa Polska-Estonia),

- 16 listopada 2015 r. w godz. 01:07 - 20:24 (trasa z Polski do Bułgarii),

- 6-7 grudnia 2015 r. w godz. 14:59 - 08:00 (trasa Polska-Niemcy),

- 7-10 grudnia 2015 r. w godz. 15:29 - 00:15 (trasa Niemcy-Bułgaria),

- 11-12 grudnia 2015 r. w godz. 17:17 - 08:06 (trasa Bułgaria-Turcja),

- 12-13 grudnia 2015 r. w godz. 20:14 - 07:29 (trasa Turcja-Bułgaria),

- 13-15 grudnia 2015 r. w godz. 17:34 - 12:21 (trasa Bułgaria-Polska),

- 17 grudnia 2015 r. w godz. 09:00 - 20:13 (trasa Polska- Węgry),

- 18 grudnia 2015 r. w godz. 05:36 - 18:20 dnia 18 grudnia 2015 r. (trasa Rumunia-Bułgaria)

- 19-22 grudnia 2015 r. w godz. 20:57 07:28 (trasa Bułgaria-Turcja)

- 22-23 grudnia 2015 r. w godz. 15:50 (trasa Turcja-Bułgaria),

7. S. K.:

- 16-18 listopada 2015 r. w godz. 20:23 - 17:31 (trasa w Bułgarii),

- 21 listopada 2015 r. w godz. 03:50 - 13:58 dnia 21 listopada 2015 r. (trasa w Bułgarii),

- 28-29 listopada 2015 r. w godz. 18:23 - 20:32 (trasa w Bułgarii),

- 15 grudnia 2015 r. w godz. 10:38 - 20:05 (trasa na Węgrzech),

- 16-17 grudnia 2015 r. w godz. 19:41 - 05:02 (trasa w Rumunii),

- 22-23 grudnia 2015 r. w godz. 14:44 - 00:12 (trasa w Bułgarii),

8. Z. J.:

- 2-25 listopada 2015 r. w godz. 13:10 - 10:10 (trasa Bułgaria-Rumunia),

- 25-27 listopada 2015 r. w godz. 21:00 - 08:41 (trasa Rumunia-Niemcy),

- 27-28 listopada 2015 r. w godz. 14:20 - 11:16 (trasa Niemcy-Rumunia),

- 29-30 listopada 2015 r. w godz. 17:57 - 11:11 (trasa Rumunia-Turcja),

- 1-2 grudnia 2015 r. w godz. 13:15 - 06:45 (trasaTurcja-Węgry),

- 6-7 grudnia 2015 r. w godz. 15:00 - 08:00 (trasa Polska – Niemcy),

- 7-11 grudnia 2015 r. w godz. 15:11 - 10:16 (trasa Niemcy-Bułgaria),

- 14-15 grudnia 2015 r. w godz. 22:01 - 14:29 (trasa Rumunia-Niemcy),

- 15-18 grudnia 2015 r. w godz. 17:21 - 10:44 (trasa Niemcy-Bułgaria),

- 21 grudnia 2015 r. w godz. 12:59 - 22:15 (trasa w Bułgarii, powrót z Turcji).

Łączna kwota kary pieniężnej za powyższe naruszenia wynosi 38.400 złotych (128 dni x 300 zł).

Odnośnie naruszenia lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy przytoczył treść art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców i podniósł, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy oraz dokumentacji czasu pracy, że kierowca M. J. w okresie od godziny 18:57 dnia 15 listopada 2015 r. do godziny 01:06 dnia 16 listopada 2015 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 9 minut. W ww. okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 9 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Kierowca nie wykonał żadnej przerwy w pracy przy czym łączny czas prowadzenia pojazdu wyniósł 4 godziny 20 minut, a łączny czas innej pracy wyniósł 1 godzinę i 49 minut.

Biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna za to naruszenie w wysokości 300 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Łączna kwota kary pieniężnej za wszystkie poszczególne naruszenia wynosi zatem 38.700 złotych. Organ I instancji zaniżył wysokość sumy kar o 2.700 złotych, jednak z uwagi na treść art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, co czyni zasadnym utrzymanie zaskarżonej decyzji w całości w mocy.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, czy organ I instancji poprawnie nałożył karę pieniężną z tytułu naruszenia lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie powyższe stwierdzono w stosunku do kierowców, którzy po zakończeniu automatycznej rejestracji na swoich kartach kierowców, po pewnym okresie czasu umieszczali je ponownie w tachografach deklarując, że okres pomiędzy wyjęciem karty, a jej ponownym włożeniem, był okresem odpoczynku. Istotnym w sprawie jest fakt, że tego typu sytuacje, które zostały zakwestionowane przez organ I instancji, odbywały się w czasie gdy dany pojazd wykonywał międzynarodowy transport drogowy zwierząt na trasach Polska – Turcja, a wyjmowanie karty następowało na terenie obcego państwa. Organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wyjaśnienia, jakoby w tych okresach, zarejestrowanych w drodze wpisów manualnych jako okresy odpoczynku, kierowcy przebywali dystans pomiędzy miejscem, w którym jednego dnia pracy opuścili pojazd a miejscem w którym innego dnia ten pojazd ponownie przejęli, pociągami wyposażonymi w miejsce do spania.

Główny Inspektor uznał, że zeznania wszystkich kierowców w tym zakresie przesłuchanych są niewiarygodne, gdyż jest całkowicie nieprawdopodobna

i niespotykana praktyka wykonywania przewozów drogowych w taki sposób, że kierowca opuszcza pojazd na danym odcinku trasy, a następnie przemieszcza się

w kierunku docelowym za pomocą innych środków komunikacji (pociągiem, samochodem, autobusem, samolotem), gdyż z oczywistych względów generuje to dodatkowe koszty, a co więcej, wymagałyby to każdorazowo "zgrania" miejsc zatrzymania pojazdu z miejscowościami, w których znajduje się dworzec kolejowy, port lub lotnisko, co z oczywistych względów powodowałoby opóźnienia

w wykonywaniu przewozu. Dlatego wyjaśnienia strony oraz zeznania kierowców nie dają się pogodzić z racjonalnym postępowaniem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie przewozów drogowych. Rozwiązanie wedle którego kierowca miałby rzekomo podążać za pojazdem pociągiem wyposażonym w kuszetkę nie tylko jest nierealne z punktu widzenia czasu trwania i trasy przejazdu, ale również

z przyczyn czysto ekonomicznych. Strona nie tylko nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających głoszone przez siebie tezy, ale jej wyjaśnienia mają charakter bardzo ogólnikowy. Przykładowo nie wskazała stacji kolejowych albo dworców autobusowych na terenie Bułgarii, Węgier lub Turcji, w których kierowcy mieli rzekomo opuszczać bądź przejmować pojazdy. Jeżeli tego typu sytuacje rzeczywiście występowały oraz miały charakter powtarzający, to skarżąca winna być w stanie podać nazwy tych miejscowości jeszcze na etapie kontroli.

W przypadku, w którym kierowcy świadomie deklarują nieprawdziwy stan faktyczny za pomocą wpisów manualnych, należy stwierdzić, że czynią tak by ukryć rzeczywisty przebieg własnej aktywności w danym czasie, a zatem przekazują niepełne dane o swojej aktywności. Organ odwoławczy stwierdził, że wnioski organu I instancji, zgodnie z którymi niektóre przewozy mogły być wykonywane np. pociągami z kuszetką, są nietrafne. Uzyskany od strony w trakcie kontroli oraz zdobyty w postępowaniu materiał dowodowy nakazuje wyciągnięcie wniosku, że żaden z zakwestionowanych przewozów nie odbywał się z dochowaniem reguł określonych w art. 9 rozporządzenia nr 561/2006, a każdy stwierdzony przypadek naruszenia lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczy sytuacji, w której kierowcy, wbrew dokonanym przez siebie wpisom manualnym na karcie kierowcy, nie dysponowali swobodnie swoim czasem.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym, gdyż naruszenie lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie sankcjonuje przepisów materialnych o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, natomiast przepis lp. 8.4 załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców tj. ustawy nie wymienionej w art. 92b utd.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały także okoliczności wymienione w art. 92c ustawy o transporcie drogowym mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. okoliczności sprawy

i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W złożonej skardze S. J. wniosła o uchylenie decyzji z 22 czerwca 2017 r. w części dotyczącej stwierdzonego naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy i sformułowała następujące zarzuty:

1. rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy, zawartymi w decyzji o nałożeniu kary,

2. organ wydający decyzję nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny

i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, 77 i 80 oraz 107 § 3 kpa

w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy,

3. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających

z art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa oraz art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,

4. naruszenie art. 7, 11, 78 § 1 kpa przejawiające się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych

i wnioskowanych przez stronę tj.:

- brak uwzględnienia stanowiska GITD wyrażonego w decyzji z 31 października 2016 r.,

- brak uwzględnienia dostarczonej podczas kontroli w przedsiębiorstwie ewidencji czasu pracy;

- brak uwzględnienia dostarczonych dokumentów podczas postępowania administracyjnego, w szczególności ewidencji czasu pracy kierowcy, opinii

w zakresie rozliczania zwrotów kosztów dla pracowników oraz rozliczeń szczegółowych podróży służbowej;

- brak odniesienia się do stanowiska organu w sprawie nie pobrania do kontroli ewidencji czasu pracy kierowcy, która jest pełnym odzwierciedleniem czasu pracy;

- brak odniesienia się do stanowiska organu w sprawie potwierdzenia podczas przesłuchania kierowców oraz strony faktu odbywania odpoczynku dziennego w pociągu wyposażonym w kuszetkę – dopuszczenie przesłuchania jako dowodu w sprawie;

- brak uwzględnienia przesłuchania kierowcy T.a B.a, potwierdzającego odbywanie odpoczynku w pociągu wyposażonym

w kuszetkę.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że kierowcy zatrudnieni w firmie mają zapewnione prawidłowe zasady wynagradzania, które nie zawierają składników zachęcających do naruszania przepisów, jak również są wyposażeni przed wyjazdem we wszystkie dokumenty. Zapewniła też właściwą organizację i dyscyplinę pracy, umożliwiającą przestrzeganie przepisów unijnych jak i krajowych poprzez system szkoleń, które zawsze odbywają się przed podjęciem pracy na stanowisku kierowcy.

Skarżąca wskazała, że oprócz danych cyfrowych była też dostępna miesięczna karta pracy pracownika, której inspektor nie chciał włączyć do dokumentacji. Wynika z niej, w jakich godzinach kierowca rozpoczął pracę, w jakich ją zakończył i ile godzin przepracował. Na podstawie karty pracy pracownika można, w ocenie skarżącej, dokładnie sprawdzić pory, w których on pracował, odpoczywał lub wykonywał inne prace. Dla potwierdzenia tego skarżąca zatrzymała ewidencję czasu pracy kierowcy T. B. za listopad i grudzień 2015 r.

Skarżąca zauważyła, że kierowcy zeznali, iż odpoczynek dzienny odbyli podczas przejazdu pociągiem z kuszetką. Po ponownym umieszczeniu karty kierowcy w tachografie w sposób prawidłowy dokonali wpisu manualnego potwierdzającego odbycie odpoczynku dziennego, na potwierdzenie czego załączono rozliczenie szczegółowe podróży służbowej dla każdego z kierowców. Dla Z. J. i M. J. nie są wystawiane delegacje, gdyż nie są oni pracownikami, jednakże tak samo jak inni kierowcy korzystali oni

z pociągu z kuszetką. Inspektor nie odniósł się do zeznań kierowców, ani składanych przez stronę, a oparł się na przypuszczeniach.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie odniósł się do delegacji kierowców jako obowiązkowych dokumentów finansowo-rozliczeniowych, które zostały mu doręczone. Zostały w nich ujęte opłaty za zapewnienie kierowcy kuszetki w pociągu podczas przejazdu z jednego miejsca do drugiego. Organ nie wyjaśnił, dlaczego nie uznał ww. dokumentu jako dowodu świadczącego o odbyciu podróży służbowej kierowcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

o czym stanowi art. 92a ust. 6. W przypadku przedsiębiorstwa kontrolowanego w tej sprawie, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 20.000 zł (art. 92a ust. 3 pkt 2).

Odnosząc się do naruszenia lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych

o okresach aktywności kierowcy (300 zł za każdy dzień) wyjaśnić należy, że zasady użytkowania kart kierowcy i wykresówek zostały określone w przytoczonym na wstępie rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. Stosownie do treści art. 34 ust. 1 tego rozporządzenia, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy

z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Ponadto (ust. 5) kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce

z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu i obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

- czasu prowadzenia pojazdu,

- "innej pracy", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu,

a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy

w sektorze transportowym lub poza nim,

- "okresów gotowości" oraz

- przerw lub odpoczynku.

Zgodnie z art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

Definicję odpoczynku zawiera art. 4 lit.f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Zgodnie z tym przepisem, odpoczynek oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem, przy czym czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani

w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu

i ma dostęp do koi lub kuszetki (art. 9 ust. 2 tego rozporządzenia). Jednocześnie rozporządzenie przyjmuje w art. 9 ust. 3, że czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub

z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako "inna praca".

Innymi słowy rzecz ujmując, jeżeli kierowca odbywa w zespole (tzn. pojazd prowadzi na zmianę dwóch kierowców) podróż służbową pojazdem objętym zakresem rozporządzenia, jak ma to miejsce w sprawie, wówczas czas, kiedy pojazd obejmuje (prowadzi) jeden z członków załogi tylko wtedy dla drugiego kierowcy może być czasem odpoczynku, jeżeli może swobodnie tym czasem dysponować, chyba, że znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki. Natomiast czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd nie jest czasem odpoczynku i nie może być rejestrowany jako odpoczynek bądź przerwa w pracy (por. także wyrok NSA z 14 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 852/06).

Szczegółowo poczynione w trakcie kontroli ustalenia organów, wskazują na stałą praktykę kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącej, mającą miejsce w okresie objętym kontrolą, która polegała na tym, że kierowcy wyjmowali swoje karty z tachografu, po czym pojazd przejmował inny kierowca z zespołu, zaś okres pomiędzy wyjęciem karty z tachografu a ponownym jej umieszczeniem

w urządzeniu, rejestrowany był wpisem manualnym jako odpoczynek. Sytuacja taka miała miejsce w przypadku kierowców T. B., P. F., Z. F., G. F., M. H., M. J., S. K. i Z. J.

W toku postępowania skarżąca wykazywała, że kierowcy po wyjęciu karty

z tachografu odbywali przejazd w celu ponownego objęcia pojazdu (w czasie, gdy prowadził go inny kierowca) pociągiem z kuszetką, a więc prawidłowo dokonywali wpisu potwierdzającego odbycie wówczas odpoczynku dziennego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ocenę organu, odmawiającą wiary twierdzeniom skarżącej oraz zeznaniom przesłuchanych w sprawie kierowców jako niewiarygodnych i nieudowodnionych. W toku postępowania organ I instancji przesłuchał m.in. kierowców S. K. (protokół przesłuchania świadka z 19 maja 2016 r.) i K. R. (protokół z 23 czerwca 2016 r.). Zeznali oni, że w okresach, w których wysiadali z pojazdu po skończonej jeździe, dalszą trasę pokonywali pociągami wyposażonymi w kuszetki. Wskazali, że wszelkie bilety z pociągów i dokumenty potwierdzające, że były one wyposażone w kuszetki, oddawali pracodawcy rozliczając się za zakupione bilety. Przesłuchany w dniu 28 grudnia 2016 r. kierowca T. B. zeznał podobnie, dodając, iż na dworce był dowożony samochodami osobowymi, np. właściciela stajni.

Skarżąca na dowód korzystania przez kierowców z pociągów z kuszetką przedstawiła "rozliczenia szczegółowe podróży służbowej" kierowców, gdzie

w uwagach zawarto informację, że w kwocie delegacji zawarty jest koszt przejazdu pociągiem z kuszetką. Ponadto w aktach sprawy znajdują się "miesięczne karty pracy pracowników", w których wskazano m.in. godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, z których wynika, że okresach wskazanych przez kierowców jako "okresy odpoczynku", nie świadczyli oni pracy.

Wiarygodność tych dokumentów budzi uzasadnione zastrzeżenia nie tylko dlatego, że dokumenty przedstawione przez skarżącą zostały wytworzone bądź zatwierdzone przez nią samą, a podpisane przez jej pracowników, ale głównie

z uwagi na brak innych przekonujących dowodów, które potwierdzałyby wersję strony. W szczególności organowi nie przedstawiono jakichkolwiek biletów kolejowych, na podstawie których miały być dokonywane rozliczenia kierowców

z pracodawcą, pomimo tego, że sami kierowcy zeznali, iż takie posiadali i że przekazali je pracodawcy. Kierowcy wskazywali przy tym wyraźnie, że rozliczają się za zakupione bilety. Powstaje zatem pytanie budzące uzasadnioną wątpliwość co do wiarygodności twierdzeń skarżącej, dlaczego – skoro kierowcy twierdzą, że oddawali bilety pracodawcy i na tej podstawie prowadzone były rozliczenia - wszystkie złożone w sprawie delegacje rozliczają owe przejazdy mające się odbywać kuszetką, nie na podstawie biletów, ale ryczałtowo. Nie bez znaczenia dla oceny zgromadzonych dowodów jest także argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazująca w sposób bardzo przekonujący, że tego rodzaju koncepcja prowadzenia przewozów, jaką próbowała udowodnić skarżąca w sprawie, opiera się zasadom logicznego rozumowania, jest niewiarygodna i nieekonomiczna z uwagi na możliwość generowania dodatkowych kosztów (choćby poprzez dopasowanie trasy przejazdów do linii kolejowych i stacji). Dlatego trudno przyjąć, aby stosował ją

w praktyce racjonalny przedsiębiorca.

Odnosząc się w tym zakresie do zarzutów skargi podnieść należy, że wprawdzie organ nie odniósł się szczegółowo do złożonej przez skarżącą ewidencji czasu pracy kierowców oraz rozliczeń podróży służbowej, jednakże wobec tego, że przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko oparte na tym, iż opisywane przez przedsiębiorcę postępowanie kierowców, mające uzasadniać prawidłowość wpisu manualnego o odpoczynku zamiast gotowości w czasie, gdy pojazd prowadzony był przez innego kierowcę, było nieprawdopodobne, niespotykane i nie dające się pogodzić z racjonalnym postępowaniem przedsiębiorcy, jest w istocie tożsame

z oceną Sądu wspartą dodatkową argumentacją opartą na analizie dowodów przedstawionych przez skarżącą, nie sposób zarzucić organowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Jeśli chodzi o znajdującą się w aktach opinię w zakresie rozliczania zwrotu kosztów dla pracowników związanych z podróżą służbową, to odnosi się ona do kwestii podatkowych i związanego z nimi obowiązku przechowywania dokumentacji, a nie do przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W interesie samej skarżącej leżało gromadzenie dowodów (np. biletów kolejowych potwierdzających podróż kuszetką), na podstawie których mogłaby obalić zarzuty organu.

Nietrafnym są tym samym zarzuty braku odniesienia się do przesłuchanych

w sprawie świadków, czy też nie uwzględnienia przesłuchania kierowcy T. B., albowiem organ oparł analizę materiału dowodowego także na tych dowodach, tylko odmiennie - aniżeli chciałaby tego skarżąca – je ocenił odmawiając wiary zeznaniom tych świadków.

Wprawdzie skarga nie zawiera zarzutów dotyczących nałożenia kary z lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy za nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 poz. 1155), jednak mając na uwadze treść zacytowanego na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji również w tym zakresie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy, po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy, o których mowa w ust. 1, ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin (ust. 2).

Zgodnie z prawidłowymi i niekwestionowanymi ustaleniami organu, kierowca M. J. w okresie od godziny 18:57 dnia 15 listopada 2015 r. do godz. 01:06 dnia 16 listopada 2015 r. wykonując pracę przez 6 godzin i 9 minut bez odebrania wymaganej ww. przepisem przerwy, przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 9 minut (łączny czas prowadzenia pojazdu wyniósł 4 godziny 20 minut, a łączny czas innej pracy – 1 godzinę i 49 minut). Tym samym nałożona na przedsiębiorcę kara 300 zł za to naruszenie odpowiada prawu.

Sąd w pełni podziela także ocenę organu co do braku przesłanek do zastosowania w sprawie art. 92b oraz 92c ustawy.

Pierwszy z tych przepisów nie obejmuje swoją dyspozycją ustawy

o czasie pracy kierowców, na podstawie której nałożona została kara określona w l.p. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy. Jest to dla możliwości zastosowania tego przepisu okoliczność o tyle istotna, że art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców inaczej reguluje kwestię przerwy, aniżeli art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, do którego nawiązuje i odsyła art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym.

Z kolei kara nałożona na skarżącą na podstawie poz. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy, oparta została nie tyle na naruszeniu przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, o których mowa w art. 92b, lecz z uwagi na udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Nawet jeśliby jednak przyjąć, że

w przypadku naruszenia, za które w stanie sprawy nałożona została kara kwestionowana przez skarżącą, zastosowanie ma art. 92b ustawy, to i tak nie można byłoby przyjąć, że wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie, gdyż liczne przypadki wskazanych powyżej naruszeń, w różnych datach i przez różnych kierowców powodują, że nie może być mowy o wystąpieniu w sprawie okoliczności zwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności.

Nie można również przyjąć, aby w sprawie ziściły się przesłanki z art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania

w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem,

a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Żadna z sytuacji, o jakich mowa w tym przepisie nie miała miejsca

i argumentację przedstawioną na poparcie tej tezy przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd akceptuje przyjmując ją jako własną.

Przedstawione wyżej rozważania czynią bezzasadnym zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa tj. art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3. Organ zasadnie utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, czemu dał wyraz

w przekonującym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.