Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 933/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, 11, art. 18 ust. 4a i 4b
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji, WITD) z [...] r., nr [...], nakładającą na "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: strona, skarżący, spółka) karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu:

- niewyposażenia kierowcy w dokumenty (wypis z licencji), o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: utd) w kwocie [...] zł,

- niewyposażenia kierowcy w dokumenty (umowę z pasażerem), o których mowa w art. 87 utd w kwocie [...] zł - za każdy dokument,

- wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, w kwocie [...] zł,

- niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych wymaganych art.7a i art. 8 utd w kwocie [...] zł

i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 1.5, 1.12 i 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Jako podstawę prawną jej wydania organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art. 92c utd oraz lp. 1.12, 1.5, i 2.11 załącznika nr 3 do utd.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W trakcie kontroli drogowej pojazdu - samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] - w R. w dniu 11 lipca 2020 r. stwierdzono, że kontrolowanym pojazdem kierowca W.G. wykonywał przewóz okazjonalny pasażera w imieniu spółki tj. usługę transportową w postaci przewozu pasażera z ul. [...] na ul. [...] w R. przy pomocy aplikacji Bolt. Kierowca okazał umowę zlecenia nr [...] zawartą [...] r. przez kierowcę ze stroną skarżącą oraz fotokopię (skan) licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej stronie [...] r. Następstwem przeprowadzonej kontroli było wszczęte postępowanie administracyjne, którego stroną była spółka, ponieważ zgodnie z okazanymi dokumentami i zeznaniami kierowcy to w imieniu ww. podmiotu kierowca wykonywał przewóz pojazdem o nr rej. [...] w dniu 11 lipca 2020 r.

W trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wystąpił do Urzędu Miasta K. z zapytaniem czy spółka zgłosiła do posiadanej licencji samochód osobowy o nr rej. [...]. Pismem z 3 sierpnia 2020 r. Urząd Miasta K. poinformował, że brak takiego zgłoszenia. Ponieważ w dniu kontroli spółka wykonywała przewóz drogowy pojazdem niezgłoszonym do posiadanej licencji/ zezwolenia dopuściła się naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd w wymaganym terminie.

Poczynione ustalenia stanowiły podstawę faktyczną do wydania [...] r. decyzji przez WITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie łącznej [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 utd. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób ani też żadnego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób. Zdaniem organu, z powyższego wynika, że strona nie wyposażyła kierowcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd. Ponadto skarżący nie zachował obowiązku zgłoszenia zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym przez przepisy terminie (art. 14 ust. 1 pkt 1), czyli w ciągu 28 dni. Organ pierwszoinstancyjny wskazał, że przewóz nie spełniał także wszystkich wymogów przewozu okazjonalnego, ponieważ pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego stanowiącego o liczbie miejsc siedzących powyżej 7 do 9 łącznie z kierowcą, pod pewnymi warunkami, które muszą zostać spełnione kumulatywnie.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz o umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóż osób taksówką, na którą skarżąca spółka posiada odpowiednią licencję. Strona podniosła, że z dniem 1 stycznia 2020 r. doszło do zmian w utd, których celem było uregulowanie rynku przewozów drogowych i liberalizacja wymogów dla przewoźników, którzy chcą świadczyć usługi przewozu za pomocą aplikacji elektronicznej.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i nałożył na stronę karę pieniężną [...] zł tytułem popełnienia naruszeń z Ip. 1.5, 1.12 i 2.11 załącznika do utd. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przywołał stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i pozycje załącznika nr 3 do ustawy, które określają wysokość kary za stwierdzone naruszenia. Przypomniał ustalenia faktyczne sprawy opisane w protokole kontroli oraz wynikające z przesłuchania świadków (pasażera i kierowcy).

W uzasadnieniu stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie wykonania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, a także nie zgłoszenia przez skarżącego w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie – za każdą zmianę. Organ zaakcentował, że z dokonanych ustaleń wynika jednoznacznie, że spółka realizowała przewóz pojazdem marki [...] nr rej. [...], nie zgłoszonym w wymaganym 28 dniowym terminie do posiadanej licencji, co dało podstawę do kary pieniężnej w wysokości [...] zł, z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz z lp. 1.5. zał nr 3 do utd. Organ odwoławczy zgodził się również z nałożeniem na stronę kary w wysokości [...] zł za popełnienie naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd. W rozpatrywanej sprawie kontrolowany kierowca nie okazał bowiem w trakcie kontroli wymaganego wypisu z licencji, a jedynie skan licencji nr [...], którą otrzymał od strony skarżącej przesłany na telefon. Jednak nie zgodził się z nałożeniem na stronę kary pienieżnej w wysokości [...] zł za popełnienie naruszenia z 1p. 1.12. załącznika nr 3 do utd polegającego na nieokazaniu przez kierowcę kopii umowy na realizowany przewóz zawartej przez stronę z pasażerką. Umowa na przewóz powinna zostać zawarta bezpośrednio z klientem każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 kodeksu cywilnego, w lokalu przedsiębiorstwa będacym nieruchomością albo częścią nieruchomości, co wynika z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b). Jak wynika z zeznań świadków, nie doszło do zawarcia umowy dotyczącej przewozu, lecz całość ustaleń w zakresie warunków przewozu została dokonana przez aplikację Bolt. W ocenie organu nie można przypisać stronie odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. g) utd w sytuacji, gdy wymagany dokument nie istniał w chwili kontroli. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że sankcją za niespełnienie wymagań z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, w tym brak umowy na przewóz zawartej z pasażerem, jest sankcja z 1p. 2.11 załącznika nr 3 do utd, która została zastosowna wobec strony.

Odnosząc się natomiast do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z powołanym przepisem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b utd. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał, co potwierdza protokół kontroli i wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a poprzez aplikację Bolt. Opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo zatem organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Nadto stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z Kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygniecia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a co nie jest sprzeczne z prawem. Podkreślił, że protokół kontroli jest sporządzany przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 utd przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego. W omawianym przypadku kierowca podpisał protokół kontroli bez wniesienia do niego zastrzeżeń, potwierdzając tym samym prawidłowość ustaleń kontrolujących.

Ustosunkowując się do zarzutu błędnej kwalifikacji przewozu jako tzw. przewozu okazjonalnego, organ podniósł, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd), bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Bowiem zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W ocenie organu odwoławczego pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są pojęciami tożsamymi. Ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji – na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu psób samochodem osobowym (1), pojazdem somochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). W świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Potwierdza powyższe protokół kontroli i dowód rejestracyjny pojazdu. Ponadto, nie zostały zreazlizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego stosownie do art. 18 ust. 4b utd.

W ocenie organu nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92c utd. W niniejszej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej w części, tj. w pkt 2 decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowo-administracyjnego. Organowi odwoławczemu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Kady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych I zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką - na którą Skarżąca spółka posiada odpowiednią licencję;

3. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 11 lipca 2020 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 oraz 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że Skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6. art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt oraz posiadania przez spółkę stosownej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób taksówką, adekwatnej do kontrolowanego przejazdu;

7. art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygniecia sprawy.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Z powyższego wynika, że prowadzenie działalności polegającej na krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób wymaga posiadania co najmniej jednego z trzech rodzajów licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 utd, a ustawodawca wyraźnie rozróżnił wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i 3) taksówką. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 18 ust. 5 utd, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych;

- co w ocenie Sądu ma dodatkowo podkreślać odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiegać ich myleniu przez konsumentów.

Niezależnie od rodzajów licencji na przewóz osób, ustawa definiuje także różne rodzaje przewozów. Jednym z nich jest przewóz okazjonalny zdefiniowany w art. 4 pkt 11 utd. Wynika z tej definicji, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zatem każdy przewóz, nawet powtarzalny, o ile nie spełnia przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu utd i znaczenie tego sformułowania przyjęte w udt jest odmienne od potocznego znaczenia pojęcia "okazjonalności", jako czegoś wyjątkowego, zdarzającego się rzadko.

Stosownie do art. 4 utd:

7) przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244);

9) przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób;

10) przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Jak wynika z ustaleń faktycznych, skarżąca Spółka przy pomocy samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez kierowcę (działającego w imieniu i na rzecz strony) wykonywała odpłatny przewóz osób na terenie kraju. Był to przewóz realizowany na zamówienie konkretnego klienta poprzez aplikację Bolt z i do wskazanego przez niego miejsca. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, mianowicie została pobrana z karty płatniczej zamawiającego w wysokości [...] zł. Przewóz nosił charakter przewozu okazjonalnego.

Odnośnie tego rodzaju przewozu, art. 18 ust. 4a utd wyraża zasadę, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z ust. 4b art. 18 utd dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z ust. art. 18 ust. 4a utd, w myśl której przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast z akt sprawy wynika, że co prawda usługa przewozu była świadczona przez kierowcę działającego na zlecenie przedsiębiorcy przewozowego (albowiem w toku postępowania organ I instancji ustalił, że udzielono mu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym) i na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, ale nie zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, tj. umowa nie została zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu.

Z powyższego wynika, że w badanej sprawie przewóz ani nie był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, tj. według zasady ogólnej, (gdyż z dowodu rejestracyjnego samochodu [...], którym przewóz był wykonywany wynikało, że był przeznaczony do przewozu maksymalnie 5 osób), ani nie zostały spełnione przesłanki konieczne do zastosowania wyjątku w postaci wykonania przewozu samochodem osobowym. Należało zatem uznać, że wykonanie tego przewozu na zasadach opisanych w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b utd.

Organy zasadnie przyjęły, że i kierowca wykonywał w imieniu skarżącej Spółki przewóz okazjonalny, i że pojazd użyty do jego wykonania nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym dla transportu okazjonalnego, określonym w utd. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest odniesienie się do przepisów prawa wspólnotowego, charakteryzującego kryteria "przewozu okazjonalnego", gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", czyli "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423). A jak wynika z lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd, za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b utd, nakładana jest kara pieniężna w kwocie 8.000 zł.

Powyższe wskazuje, że niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zatem prawidłowo organ odwoławczy orzekł o nałożeniu kary w tej wysokości, uchylając przy tym decyzję pierwszoinstancyjną, którą nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...] zł obejmując dodatkowo karę za popełnienie naruszenia z 1p. 1.12. załącznika nr 3 do utd polegającego na nieokazaniu przez kierowcę kopii umowy na realizowany przewóz zawartej przez stronę z pasażerką, co okazało się niezasadne w świetle zebranego materiału dowodowego.

O ile w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację Uber czy Bolt), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób. Nie jest też tak, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, jedynie wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim fakty istotne z punktu widzenia zastosowania art. 92a ust. 1 i ust. 6 utd, zostały ustalone w postępowaniu przed tymi organami, zatem nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 kpa.

Odnosząc się do zarzutu o naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, Sąd podnosi, że organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wydał decyzję odpowiadającą prawu, a zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 kpa przez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikaci Bolt, a to dlatego, że w odwołaniu zarzutu takiego nie było. Ponadto, zasady działania aplikacji Bolt, podobnie jak Uber, należy uznać za fakty powszechnie znane, dostępne w Internecie i nie wymagające szczególnego dowodzenia (por. WSA w Białymstoku w wyroku z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 858/19).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 kpa, czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Skoro wszystkie wcześniejsze zarzuty skargi, dotyczące tak trybu postępowania przed organami administracji, jak i wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 kpa. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialnoprawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób, by Sąd zarzut taki uwzględnił.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona poprawnie, jak również właściwie je zastosowano do ustalonego stanu faktycznego.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

11