Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1213/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1, 2 pkt 1, 4, art. 259, art.
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 185 par. 1 i art. 190
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. K. S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie P. Z. P. F. [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: P. sp. z o.o. w G. – obecnie D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona" lub "Zobowiązana") pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2013 r. za okres lipiec-październik 2004 r. podnosząc, że zobowiązanie będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego uległo przedawnieniu z uwagi na upływ 5-letniego terminu liczonego od końca roku, w którym powstał obowiązek, oraz że zobowiązanie objęte przedmiotowym tytułem wygasło w całości na skutek dokonanych wcześniej wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej również "PEFRON", "Fundusz"). Strona zarzuciła, że Fundusz niezgodnie z prawem zarachował płatności, pomijając obowiązek wynikający z art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm., dalej: "O.p."). Skarżąca zarzuciła również prowadzenie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

2. Postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...] lutego 2014 r. Prezes Zarządu PFRON nie uznał zarzutu wygaśnięcia zobowiązań na skutek zapłaty, nie uznał zarzutu Strony dotyczącego przedawnienia zobowiązań, nie uznał także zarzutu Skarżącej dotyczącego obowiązku doręczenia upomnienia.

3. Skarżąca pismem z dnia 21 marca 2014 r. złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie i zmianę postanowienia przez uznanie zgłoszonych zarzutów, w szczególności zarzutu przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym.

4. Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. ponownie nie uznał zarzutu Strony dotyczącego wygaśnięcia zobowiązań na skutek zapłaty, nie uznał zarzutu Skarżącej dotyczącego przedawnienia obowiązku z uwagi na upływ 5-letniego okresu przedawnienia, nie uznał też zarzutu dotyczącego obowiązku doręczenia upomnienia.

5. W wyniku złożonej przez Skarżącą skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2523/14 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2014 r. Zdaniem Sądu nie mógł on odnieść się do meritum sporu, gdyż Prezes Zarządu PFRON nie wydał ważnego postanowienia odnoszącego się do złożonego zażalenia, stosując formułę sprzeczną z art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, ale z innego powodu, niż w niej wskazany. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że pierwszym wydanym w niniejszym postępowaniu w przedmiocie zarzutów było postanowienie Prezesa z dnia [...] lutego [...] r., w którym Organ "nie uznał" żadnego zarzutu wniesionego przez Spółkę. W wyniku wniesienia zażalenia Organ wydał postanowienie z dnia [...] maja 2014 r., w którym ponownie "nie uznał" tych zarzutów. Prezes zastosował więc formułę oczywiście sprzeczną z art. 138 Kpa. Zamiast zastosować jedno ze wskazanych w tym przepisie rozstrzygnięć (domyślać się jedynie można, że Organowi mogło chodzić o utrzymanie w mocy swojego pierwotnego postanowienia), Prezes powtórnie ustosunkował się do wniesionych zarzutów. Tymczasem, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa i nauki prawa, zastosowanie przez organ odwoławczy (analogicznie – rozpatrujący zażalenie) jakiejkolwiek innej formuły, niż wskazana w art. 138 Kpa, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 pkt 2 Kpa.

6. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] marca 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku Strony, Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję znak: [...] (doręczoną w dniu [...] marca 2007) w której rozłożył Skarżącej płatność należnych wpłat w kwocie głównej 296 006,76 zł wraz z odsetkami w kwocie 55 776,50 zł z okres od 01/2003 do 12/2004 na 36 rat - płatnych począwszy od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 27 marca 2010 r. Organ wyjaśnił, że wobec niedotrzymania terminu płatności rat tj. 9, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36 na jakie została rozłożona zaległość z tytułu wpłat na PFRON, zgodnie z art. 259 § 1 pkt 2 O.p. nastąpiło z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie. Po wygaśnięciu decyzji w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie, terminem płatności zaległości objętej tą ratą jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami wpłata powinna nastąpić. W myśl art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), terminem tym jest dzień 20 następnego miesiąca, po którym zaistniały okoliczności powodujące obowiązek dokonania wpłat i równocześnie złożenia deklaracji. Odsetki od zaległości naliczane są od następnego dnia po nim, zgodnie z art. 49 § 2 w związku z art. 47 § 3 O.p. Organ podkreślił, że na poczet zobowiązań za okres od 01/2003 do 12/2004, którym po wygaszeniu przywrócono pierwotny termin wymagalności, zaliczono wpłaty: z dnia 31 grudnia 2007 r. w wysokości 9 771,77 zł; z dnia 19 marca 2008 r. w wysokości 2 596,12 zł; z dnia 7 sierpnia 2008 r. w wysokości 970,00 zł kwotę 2,00 zł; z dnia 9 października 2008 r. w wysokości 11 351,00 zł kwotę 1,00 zł; z dnia 30 października 2008 r. w wysokości 11 876,10 zł kwotę 1,00 zł; z dnia 27 listopada 2008 r. w wysokości 3 500,00 zł; z dnia 27 listopada 2008 r. w wysokości 2 400,00 zł; z dnia 2 grudnia 2008r. w wysokości 3 871,77 zł. Wpłaty rozliczono proporcjonalnie na poczet najwcześniejszych (albo wskazanej przez podmiot) zaległości zgodnie z art. 62 § 1 i art. 55 § 2 O.p. O sposobie zarachowania wpłat Skarżąca została powiadomiona postanowieniami Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca [...] r. oraz z dnia [...] lutego [...] r., od których nie złożyła zażalenia. Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego przedawnienia zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] listopada [...] r. Prezes Zarządu PFRON wskazał, że proces zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwał od 13 marca 2007 r. do 27 marca 2010 r. Po zaistnieniu przesłanki zawieszającej bieg tego terminu i ściśle określonym terminie zawieszenia biegu, termin przedawnienia biegnie dalej. W efekcie końcowym 5-letni termin przedawnienia wydłuża się o okres zawieszenia. W związku z niewywiązaniem się przez Stronę z obowiązku terminowego regulowania rat objętych harmonogramem decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] lipca [...] r. wierzyciel za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z [...] października [...] r. za okres: 01/2003-12/2004. Poborca skarbowy zastosował skuteczny środek egzekucyjny, przerywający bieg terminu przedawnienia wpłatami dokonanymi na konto Funduszu w dniach: 6 listopada 2009r. - 1 393,63 zł; 6 listopada 2009 r. - 2 285,81 zł; 9 listopada 2009 r. - 6 942,40 zł; 9 listopada 2009 r. - 17 153,03 zł; 9 listopada 2009 r. - 2 608,31 zł; 12 listopada 2009 r. -56 728,33 zł; 12 listopada 2009 r. - 137,29 zł; 12 listopada 2009 r. - 2 985,71 zł. Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 dokonał zaliczenia wpłat z dnia 6 listopada 2009 r., 9 listopada 2009 r., 12 listopada 2009 r. na poczet zaległości za okres od 01/2003 do 12/2004 proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (powołane postanowienie przywołał organ w odpowiedzi na skargę). Organ wskazał, że pismem z dnia 8 listopada 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...], poinformował PFRON o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na wyegzekwowanie należności dochodzonych przez wierzyciela, załączając rozliczenie uzyskanych kwot. Z uwagi na brak całkowitego pokrycia zobowiązania Wierzyciel wystawił nowy tytuł wykonawczy w dniu [...] listopada [...] r. nr [...] na nieprzedawnione zobowiązania za okres 07-10/2004. W związku z tym organ stwierdził, że zaistniały przesłanki powodujące zawieszenie i przerwanie biegu terminu przedawnienia Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Prezes Zarządu PFRON wskazał, że w świetle § 13 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z dnia 30 listopada 2001 r. nr 137. poz. 1541 ze zm. dalej: "u.p.e.a.") Fundusz nie był zobowiązany do wystawienia upomnienia. Zaznaczył, że w przedmiotowym tytule wykonawczym została wskazana podstawa prawna braku obowiązku doręczenia upomnienia.

7. W skardze na postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego [...] r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 70 § 1 i 4 O.p., w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania Skarżącej, w związku z czym dochodzone przez Wierzyciela zobowiązanie uległo przedawnieniu;

2) rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieznaczenie postanowienia datą jego wydania i oznaczenie go datą fikcyjną.;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nieprecyzyjny, nacechowany automatyzmem oraz w oderwaniu od argumentów podniesionych przez Skarżącą w zażaleniu z dnia 21 marca 2014 r. na postanowienie z dnia [...] lutego [...] r.;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 ab initio w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. oraz art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p. przez błędną kontrolę instancyjną postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z dnia 27 lutego 2014 r., nieuznanie zarzutu przedawnienia podniesionego przez Skarżącą w sprawie prowadzenia egzekucji i utrzymanie ww. postanowienia w mocy zaskarżonym postanowieniem w sprawie ostatecznego stanowiska Wierzyciela, nr [...] w sytuacji, gdy w oparciu o istniejący stan faktyczny i prawny postanowienie z dnia [...] lutego [...] r. należało zmienić i uznać zarzut Zobowiązanej.

8. Prezes Zarządu PFRON w odpowiedzi na skargę podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.

9. Wyrokiem z 19 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2615/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

10. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 1216/17 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jego treść pozbawiona była wykładni prawa i poglądów prawnych związanych z zastosowanymi w sprawie przepisami prawa materialnego. Za takie czynności nie można było uznać przytaczania treści przepisów prawa oraz powielenia stanowiska Wierzyciela, które w niniejszej sprawie stanowiło jedynie przejaw lakonicznej i wybiórczej relacji z przebiegu działań egzekucyjnych podejmowanych wobec Skarżącej. Podzielenie stanowiska wyrażonego w tym przypadku w zaskarżonym postanowieniu powinno być gruntownie umotywowane przez Sąd, w szczególności w kontekście stawianych wobec niego zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji, akceptując pogląd wierzyciela, do czego miał prawo, nie wyjaśnił jednak, dlaczego w rozpatrywanej sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 70 § 2 pkt 1 w zw. z art. 259 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, w szczególności uwzględniwszy, że decyzja o rozłożeniu na raty z 13 marca 2007 r. nie wskazywała, które raty obejmują jakie konkretne miesięczne zaległości. Decyzja odwoływała się przy tym do decyzji: z [...] kwietnia [...] r., z [...] lutego 2005 r., z [...] czerwca 2005 r. oraz z [...] września [...] r. określających wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, a których to decyzji brak w aktach administracyjnych sprawy. Ponadto tytuły wykonawcze z dnia [...] października [...] r. również nie dostarczają informacji, które konkretnie miesięczne zaległości były egzekwowane, bowiem w ich podstawie prawnej wskazano decyzję z [...] marca [...] r. o rozłożeniu na raty, należność główną oraz ten sam cały okres "2003-01 do: 2004-12". Okoliczności te miały również wpływ na dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę zarzutu naruszenia art. 70 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji i przyjęcie, że wobec przedmiotowych zaległości doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Ponadto Sąd, w tym aspekcie, nie poddał ocenie niespornej okoliczności, która wynikała też z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 8 listopada 2012 r., [...], że organ egzekucyjny egzekwując należności objęte tytułami wykonawczymi z [...] października [...] r. wyegzekwował w całości dochodzone nimi należności. Bezrefleksyjnie zaakceptował również fakt wystawienia nowego tytułu wykonawczego na przedmiotowe zaległości, tj. tytułu z [...] listopada [...] r. – [...], nie oceniając prawidłowości takiego działania w kontekście sposobu zakończenia, zakresu i skuteczności wcześniejszej egzekucji. W materiale dowodowym sprawy brak jest odpowiedzi wierzyciela na pismo skarżącej z 11 grudnia 2013 r. dotyczące szczegółowego rozliczenia zaległych należności za okres od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r., jak również brak powołanego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z [...] lutego 2010 r. o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wysoki stopień ogólności motywów zaskarżonego wyroku i ich lakoniczność, jak też niedostosowanie do materiału zgromadzonego w aktach sprawy, są na tyle znaczne i oczywiste, że pozwalają mówić – w kontekście postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) o uchyleniu się Sądu pierwszej instancji od kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

11. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w sprawie kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

12. Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 1216/17, którym to uchylono uprzedni wyrok WSA w Warszawie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jego treść pozbawiona była wykładni prawa i poglądów prawnych związanych z zastosowanymi w sprawie przepisami prawa materialnego. Za takie czynności nie można było uznać przytaczania treści przepisów prawa oraz powielenia stanowiska Wierzyciela, które w niniejszej sprawie stanowiło jedynie przejaw lakonicznej i wybiórczej relacji z przebiegu działań egzekucyjnych podejmowanych wobec Skarżącej. Podzielenie stanowiska wyrażonego w tym przypadku w zaskarżonym postanowieniu powinno być gruntownie umotywowane przez Sąd, w szczególności w kontekście stawianych wobec niego zarzutów skargi. W ocenie Sądu kasacyjnego sąd pierwszej instancji, akceptując pogląd wierzyciela, do czego miał prawo, nie wyjaśnił jednak, dlaczego w rozpatrywanej sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 70 § 2 pkt 1 w zw. z art. 259 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, w szczególności uwzględniwszy, że decyzja o rozłożeniu na raty z 13 marca 2007 r. nie wskazywała, które raty obejmują jakie konkretne miesięczne zaległości. Decyzja odwoływała się przy tym do decyzji: z [...] kwietnia [...] r., z [...] lutego [...] r., z dnia [...] czerwca [...] r. oraz z [...] września [...] r. określających wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, a których to decyzji brak w aktach administracyjnych sprawy. Ponadto tytuły wykonawcze z dnia [...] października [...] r. również nie dostarczają informacji, które konkretnie miesięczne zaległości były egzekwowane, bowiem w ich podstawie prawnej wskazano decyzję z [...] marca [...] r. o rozłożeniu na raty, należność główną oraz ten sam cały okres "2003-01 do: 2004-12". Okoliczności te miały również wpływ na dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę zarzutu naruszenia art. 70 § 1 i § 4 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji i przyjęcie, że wobec przedmiotowych zaległości doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Ponadto Sąd, w tym aspekcie, nie poddał ocenie niespornej okoliczności, która wynikała też z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 8 listopada 2012 r., [...], że organ egzekucyjny egzekwując należności objęte tytułami wykonawczymi z 14 października 2009 r. wyegzekwował w całości dochodzone nimi należności. Bezrefleksyjnie zaakceptował również fakt wystawienia nowego tytułu wykonawczego na przedmiotowe zaległości, tj. tytułu z [...] listopada [...] r. – [...], nie oceniając prawidłowości takiego działania w kontekście sposobu zakończenia, zakresu i skuteczności wcześniejszej egzekucji. W materiale dowodowym sprawy brak jest odpowiedzi wierzyciela na pismo skarżącej z 11 grudnia 2013 r. dotyczące szczegółowego rozliczenia zaległych należności za okres od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r., jak również brak powołanego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 11 lutego 2010 r. o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wysoki stopień ogólności motywów zaskarżonego wyroku i ich lakoniczność, jak też niedostosowanie do materiału zgromadzonego w aktach sprawy, są na tyle znaczne i oczywiste, że pozwalają mówić – w kontekście postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) o uchyleniu się Sądu pierwszej instancji od kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

13. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na to, że Sąd kasacyjny podkreślił, że zasadniczym powodem uchylenia uprzedniego orzeczenia była lakoniczność i ogólność uzasadnienia wyroku a także brak przeprowadzenia szczegółowej analizy dowodów zgromadzonych w sprawie oraz odniesienia się do zasadniczych kwestii podnoszonych przez Skarżącą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznający przedmiotową sprawę wnikliwie zbadał całokształt materiału dowodowego w kontekście przedstawionych przez NSA uwag. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

14. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie ostatecznego stanowiska wierzyciela wobec zgłoszonych przez stronę zarzutów. Z akt sprawy wynikało, że Skarżąca zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zrzucając organowi, że zobowiązanie objęte tytułem za okres 07-10/2004 r., wygasło w całości na skutek dokonanych wcześniej wpłat na PFRON. Ponadto Strona zarzuciła, że Fundusz niezgodnie z prawem zarachował płatności, pomijając obowiązek zawarty w art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm. dalej jako "O.p"). Zobowiązana zarzuciła również prowadzenie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

15. Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z powyższego wynika, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

16. Ponieważ zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., zasadność zgłoszonych zarzutów winna - na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. - czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach k.p.a. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego, organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela.

17. Odnosząc się do kwestii związanej z zarzutem nieistnienia obowiązku wskazać należy, że z akt sprawy wynikało, że Skarżąca wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2005 r. wniosła o rozłożenie na raty niezapłaconych należności na rzecz PFRON za okres od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r. Prezes Zarządu PFRON w dniu 13 marca 2007 r. wydał decyzję, w której rozłożył Stronie płatność należnych wpłat w kwocie głównej 296.006,76 zł wraz z odsetkami w kwocie 55.776,50 zł z okres od 01/2003 do 12/2004 na 36 rat - płatnych począwszy od dnia 27.04.2007 do dnia 27-03-2010.

18. Wobec niedotrzymania terminu płatności rat tj. 9, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36 na jakie została rozłożona zaległość z tytułu wpłat na PFRON, zgodnie z art. 259 § 1 pkt 2 O.p. nastąpiło z mocy prawa, wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty - w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie. Konsekwencją wygaszenia decyzji i braku zapłaty było wystawienie przez wierzyciela tytułów wykonawczych. Zgodnie z ww. przepisem w razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej bądź terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji: 1) o odroczeniu terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę - w całości; 2) o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej - w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności. Podkreślić należy, że art. 259 O.p. ma charakter szczególnej sankcji w stosunku do podmiotów, które otrzymały pozytywne dla nich decyzje o odroczeniu terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej (ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych). W razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej bądź terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie zostały rozłożone podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o odroczeniu terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę – w całości, jak też o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej – w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności. Wygaśnięcie decyzji z mocy prawa następuje niezależnie od przyczyn, z powodu których podatnik nie dotrzymał terminu płatności. Przyczyny te oraz sytuacja materialna podatnika nie mają znaczenia prawnego (por. wyroki NSA: w Szczecinie z 27.04.2000 r., SA/Sz 512/99, LEX nr 41614; w Krakowie z 24.04.2003 r., I SA/Kr 123/01, POP 2003/5, poz. 128, które mimo zmiany stanu prawnego zachowały aktualność w odniesieniu do wyżej poruszonej kwestii). Po wygaśnięciu decyzji w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie, terminem płatności zaległości objętej tą ratą jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami wpłata powinna nastąpić. Wbrew stanowisku Skarżącej fakt wygaszenia decyzji ratalnej nie spowodował przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 70 § 2 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. Przyjąć zatem należy, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania należności z tytułu PFRON został zawieszony od dnia 13 marca 2007r. do 27 marca 2010 r. (termin ostatniej raty zaległości podatkowej). Nadto warto zauważyć, że w skutek licznych zajęć komorniczych rachunku bankowego (opisanych w informacji o stanie salda z dnia 14 lutego 2014 r karta akt administracyjnych nr 30) doszło do przerwań biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. Zatem stwierdzić należy, że ze względu na zawieszenie biegu terminu zobowiązania a także na skutek zastosowania środków egzekucyjnych co do zasady zobowiązania z tytułu należności za 01/2003-12/2004 mogły być egzekwowane. Na poczet zobowiązań za okres od 01/2003 do 12/2004, którym po wygaszeniu przywrócono pierwotny termin wymagalności, zaliczono wpłaty dokonane przez spółkę z dnia 31/12/2007 w wysokości 9.771,77 zł, z dnia 19/03/2008 w wysokości 2 596,12 zł, z dnia 07/08/2008 w wysokości 970,00 zł kwotę 2,00 zł, z dnia 09/10/2008 w wysokości 11.351,00 zł kwotę 1,00 zł, z dnia 30/10/2008 w wysokości 11 876,10 zł kwotę 1,00 zł, z dnia 27/11/2008 w wysokości 3 500,00 zł, z dnia 27/11/2008 w wysokości 2 400,00 zł, z dnia 02/12/2008 w wysokości 3 871,77 zł. Jednocześnie na zaległości za okres 01/2003-12/2004 wynikające z niezapłaconych rat zostały wystawione tytuły wykonawcze w dniu [...]/03/2008 nr [...],w dniu [...]/03/2009 nr [...], w dniu [...]/03/2009 nr [...] w dniu [...]/08/2009 nr [...],w dniu [...]/08/2009 nr [...] w dniu [...]/08/2009 nr [...], w dniu [...]/10/2009 nr [...],w dniu [...]/10/2009 nr [...],w dniu [...]/10/2009 nr [...].

19. Na podkreślenie zasługuje to, że organ wszystkie dokonywane wpłaty rozliczał proporcjonalnie na poczet najwcześniejszych (albo wskazanej przez Skarżącą) zaległości zgodnie z art. 62 § 1 i art. 55 § 2 O.p. Z akt sprawy wynikało, że o sposobie zarachowania jako czynności materialno - technicznej w przedmiotowej sprawie Skarżąca była zawiadamiana m.in. postanowieniami Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca [...] r. oraz z dnia [...] lutego [...] r., od których Skarżąca nie złożyła zażaleń do organu odwoławczego.

20. Z uwagi na brak całkowitego pokrycia zobowiązania, wierzyciel wystawił nowe tytuły wykonawcze dnia [...] listopada [...] r. nr [...], nr [...], [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] na nieprzedawnione zobowiązania. Podnieść należy, że wbrew poglądowi pełnomocnika strony skarżącej, przeprowadzona w 2009 r. egzekucja nie zakończyła się pełnym sukcesem, albowiem nie doprowadzono do ściągnięcia ciążącej na Spółce należności w całości. Należy zauważyć, że w art. 70 O.p. ustawodawca posługuje się pojęciem "zobowiązania podatkowego", którym - zgodnie z art. 5 tej ustawy - jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Przedmiotowe zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 O.p.), zatem charakteryzuje się tym, że w powstaniu zobowiązania nie uczestniczy organ, ale powstaje z mocy prawa. Konkretyzacja zobowiązania powstającego z mocy prawa, czyli powinności jego zapłaty na rzecz Skarbu Państwa, jest niezależna od woli podatnika, tylko od okoliczności, które je wywołują. Zatem przedmiotowe zobowiązanie powstało w wysokości wynikającej obiektywnie z mocy prawa i na jego wysokość nie miała wpływu kwota zadeklarowana przez stronę skarżącą. Nie można tym samym zgodzić się z wyrażonym w skardze poglądem, że przerwanie biegu terminu przedawnienia w wypadku należności pieniężnych dotyczy nie tylko podstawy obowiązku, ale również wysokości egzekwowanej należności. Taka interpretacja spornej regulacji jest sprzeczna z jej semantycznym odczytywaniem. Tymczasem przepisy prawa są sformułowane za pomocą języka, a zatem pierwszoplanowe znaczenie ma wykładnia językowa. Jest ona pierwszym etapem egzegezy tekstu prawnego. Orzecznictwo sądowe stoi jednolicie na stanowisku akcentującym prymat wykładni językowej, dopuszczającym możliwość sięgania po inne dyrektywy interpretacyjne dopiero wtedy, gdy taka interpretacja zawodzi (por. uchwały NSA: z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10, ONSAiWSA 2011/3/47, i z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. akt I GPS 1/11, ONSAiWSA 2011/5/93). Przejście zatem do innych (poza językową) rodzajów wykładni ma miejsce wyjątkowo, tj. w sytuacji, gdy w oparciu o reguły językowe nie można wyinterpretować znaczenia konkretnego pojęcia (por. uchwała SN z dnia 11 czerwca 1996 r. sygn. akt III CZP 52/96, OSNC 1996/9/111). W uchwale zapadłej w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 czerwca 1998 r. (sygn. akt FPS 9/97, ONSA 1998/4/110) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dokonując interpretacji tekstu prawnego trzeba kierować się znaczeniem słów danego języka etnicznego oraz tym, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał takich a nie innych słów, i nie można a priori przyjmować, iżby określonych słów używano w tekście prawnym bez wyraźnej ku temu potrzeby. Prymat wykładni językowej w szczególności uwidacznia się na gruncie prawa podatkowego, gdyż tam właśnie każde odejście od gramatycznej treści zapisu powoduje niepożądane konsekwencje praktyczne. W ocenie Sądu, wykładnia językowa przepisów art. 70 § 1 i § 4 O.p. prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że w sprawie nie doszło do przedawnienia ciążącego na Spółce zobowiązania podatkowego. Przepisy te posługują się bowiem określeniami przedawnienia i przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem w przypadku zobowiązania powstającego z mocy prawa opisane w nich skutki odnoszą się do całego zobowiązania, a nie tylko do jego części określonej przez stronę w deklaracji lub w decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

21. Z akt sprawy wynikało, że mimo zaliczeń kwot dokonanych w 2009 r. a także kwot wyegzekwowanych na skutek czynności egzekucyjnych istniały jeszcze nieprzedawnione zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę. Z tych powodów wobec braku przedawnienia wierzyciel wystawił w 2013 r. tytuły wykonawcze na resztę zaległości. Tym samym, podniesione przez Skarżącą zarzuty co do naruszenia przepisów art. 70 § 1 i § 4 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania Skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie.

22. Na podkreślenie zasługuje także to, że poborca skarbowy zastosował skuteczny środek egzekucyjny, przerywający bieg terminu przedawnienia poprzez zajęcie środków na konto Funduszu w dniach: dnia 6 listopada 2009 r. w wysokości 1.393,63 zł, z dnia 6 listopada 2009 r. w wysokości 2.285,81 zł, z dnia 9 listopada 2009 w wysokości 6.942,40 zł, z dnia 9 listopada 2009 r. w wysokości 17.153,03 zł, z dnia 9 listopada 2009 w wysokości 2 608,31 zł, z dnia 12 listopada 2009 r. w wysokości 56 728,33 zł, z dnia 12 listopada 2009 w wysokości 137,29 zł, z dnia 12 listopada 2009 w wysokości 2.985,71 zł, z dnia 4 grudnia 2013 w wysokości 33 211,00 zł, z dnia 4 grudnia 2013 r. w wysokości 32.650,80 zł, z dnia 4 grudnia 2013 w wysokości 22 400,80 zł, z dnia 4 grudnia 2013 w wysokości 21.392,98 zł oraz w wysokości 31 112,40 zł, 16 029,09 zł, 13,53 zł, z dnia 5 grudnia 2013 r. w wysokości 12 890,90 zł, w wysokości 6 665,10 zł, w wysokości 6 513,40 zł.

23. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieznaczenie postanowienia datą jego wydania i oznaczenie go datą fikcyjną Sąd uznał, że zarzut ten, wobec braku jego uzasadnienia i wyjaśnienia dlaczego w ocenie Skarżącej oznaczono zaskarżone postanowienie datą fikcyjną – nie zasługiwał na uwzględnienie.

24. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie Skarżącej miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 oraz art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nieprecyzyjny, nacechowany automatyzmem oraz w oderwaniu od argumentów podniesionych przez Skarżącą w zażaleniu z dnia 21 marca 2014 r. na postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. Sąd przyznał Stronie rację uznając, że treść uzasadnienia nie jest precyzyjna i szczegółowa jednakże uznał, że naruszenia te nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. Warto zaznaczyć, że z akt sprawy wynikało, że zaległość Skarżącej za okres od 01/2003 do 12/2004 z tytułu opłat na rzecz PFRON wynosiła w kwocie głównej 296 006,76 zł wraz z odsetkami w kwocie 55 776,50 zł. Wobec licznych wpłat własnych, czynności egzekucyjnych oraz zaistnienia układu ratalnego rozliczenia wpłacanych kwot i ich zaliczenia począwszy na odsetki a następnie na kwotę główną powodowało, że sprawa miała charakter skomplikowany powodujący pewien automatyzm działań wierzyciela i organu egzekucyjnego. Nie zmienia to to wniosku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ocenę, że organy administracji działały w zgodzie z literą prawa.

25. Na podkreślenie zasługuje także to, że na skutek skargi Skarżącej co do postanowienia organu egzekucyjnego w zakresie rozpatrzenia zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1290/17 oddalił skargę. Orzeczenie to jest prawomocne.

26. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 w związku z art. 190 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za niezasadną.