Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1589/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-06 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Przyznano pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej
Powołane przepisy: article: art. 250 i  art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego S. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. postanawia 1) przyznać pełnomocnikowi dor. pod. S. Z. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy, w kwocie 738 (słownie: siedemset trzydzieści osiem) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W sprawie, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy zakresie obejmującym między innymi ustanowienie doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego S. Z..

Ustanowiony pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia

14 stycznia 2010 r. oddalającego skargę w rozpoznawanej sprawie, a ponadto stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 7 października 2011 r. W piśmie z dnia 10 października 2011 r. doradca podatkowy zawarł wniosek o wypłatę wynagrodzenia z tytułu reprezentowania strony skarżącej w sprawach

I SA/Wr 1579-1592/09 oraz o zwrot wydatków na dojazd z W. do W. i z powrotem (wyliczonych ryczałtowo), przejazd z W. do W. oraz na nocleg w hotelu w W.. Do wniosku załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie biletów PKP i faktury VAT za usługę hotelową.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pismem z dnia 23 stycznia 2012 r., doradca podatkowy złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie kosztów z tytułu udzielonej pomocy prawnej.

W obszernym uzasadnieniu wskazał, iż istotą przyznania stronie skarżącej prawa pomocy jest pomoc osobom, które nie są w stanie uiścić kosztów sądowych i obarczenie tymi kosztami Skarbu Państwa a nie działającego w sprawie pełnomocnika. Tym samym nielogiczna i sprzeczna z wskazaną regulacją jest zmiana decyzji przez Sąd skutkująca przeniesieniem tych kosztów na doradcę podatkowego.

Zdaniem doradcy podatkowego, składając wniosek o zwrot poniesionych kosztów oraz wynagrodzenie pełnomocnika za udzieloną pomoc prawną spełnił obligatoryjne warunki formalne tego wniosku, do których ustawodawca nie zalicza oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Z ostrożności pełnomocnik wskazał, iż nawet jeżeli niezłożenie oświadczenie uznać za uchybienie, to nie może ono przesądzać o odmowie przyznania należnych kosztów. Twierdził, że nieprzedłożenie oświadczenia stanowi błąd formalny, do uzupełnienia którego pełnomocnik powinien zostać wezwany przez Sąd.

Dodał, iż powoływane przez Sąd orzecznictwo sądowe w świetle którego, brak oświadczenia o niepokrytych kosztach stanowi istotny błąd, dotyczy wyłącznie adwokatów. Wskazał, że na gruncie przepisów proceduralnych doradca podatkowy nie jest traktowany identycznie jak adwokat czy radca prawny. Wobec tego, jeżeli nawet uznać za słuszne stanowisko, że niezłożenie oświadczenia jest argumentem za odmową przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, to formalizm taki należy stosować jedynie wobec adwokatów i radców prawnych.

Jednocześnie doradca podatkowy stwierdził, że "koszty poniesione przez pełnomocnika oraz jego wynagrodzenie nie zostały uiszczone przez kogokolwiek"

(str. 4 pisma zawierającego sprzeciw).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd ponownie rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a., wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stosownie do treści § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym doradcy podatkowemu nieprowadzącemu sprawy w I instancji, przysługuje wynagrodzenie w wysokości – 100% stawki minimalnej określonej w § 3 ust 1, jednak nie mniej niż 120 zł.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna (1.653 zł), zatem stawka minimalna wynosiła 600 zł na podstawie § 3 ust. 1 lit. c) powołanego rozporządzenia. W związku z tym doradcy podatkowemu z urzędu należało zasądzić wynagrodzenie w wysokości 600 zł, które podlega podwyższeniu o kwotę 138 zł, stanowiącą wartość podatku VAT (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).

Co do wniosku o zwrot wydatków na przejazdy na trasie W.-W.-W., W.-W.-W. oraz hotel w W., to w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia, doradcy podatkowemu za udzielenie pomocy prawnej z urzędu, poza kwotą wynagrodzenia, przysługuje zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków a więc takich, które były realnie poniesione i których wysokość jest potwierdzona stosownym dokumentem. W istocie wnioskodawca udokumentował tylko koszty przejazdu do W. na rozprawę i noclegu, jednak należy zwrócić uwagę, że sprawy o sygn. I SA/Wr 1579-1592/09 zostały przez NSA połączone do wspólnego rozpoznania na jednej rozprawie. Tym samym faktycznie udokumentowane wydatki poniesione zostały jednokrotnie i w związku z tym ich zwrot mógł zostać przyznany tylko w jednej sprawie (I SA/Wr 1579/09). Natomiast nie złożono jakiegokolwiek dokumentu wykazującego wydatki na przejazdy z W. do W.. Z tym pojęciem z pewnością nie można utożsamiać ryczałtu, który został przewidziany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.).

W niniejszej sprawie zatem w tym zakresie należało oddalić wniosek.

Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów podnoszonych w sprzeciwie, wskazać należy na treść § 4 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, który stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, brak powyższego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 - 48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.

W rezultacie, niezależnie, czy wnioskodawcą jest adwokat, radca prawny, czy doradca podatkowy, brak przedmiotowego oświadczenia, mający charakter materialny, nie może podlegać formalnemu uzupełnieniu.

Niemniej Sąd przyjął, iż stwierdzenie w treści sprzeciwu, że "koszty poniesione przez pełnomocnika oraz jego wynagrodzenie nie zostały uiszczone przez kogokolwiek" stanowiło treść wymaganego oświadczenia.

Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 260 p.p.s.a. oraz pozostałych powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.