Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1486/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w opłacie paliwowej za wrzesień 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Odpowiadając na wezwania do uiszczenia wpisu od skarg w wysokości 500 zł, wystosowane w tej i w siedmiu innych sprawach, skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że od lat nie prowadzi działalności, gdyż cały jej majątek i wszystkie rachunki zostały zabezpieczone. Zaznaczyła, że z tego powodu nie wykazała ani zysków, ani strat. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 4000 zł.

Do wniosku załączono odpis sentencji zarządzenia nr WIS/317/12/14, wydanego z upoważnienia Prezesa Sądu dnia 27 listopada 2014 r., o umorzeniu Spółce opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł oraz postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wszczętego na wniosek Sądu w sprawie takiej opłaty, ze względu na bezskuteczność egzekucji.

Pismem doręczonym dnia 25 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełniania w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: odpisu sprawozdania finansowego Spółki (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) sporządzonego za 2014 r., odpisu zeznania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., odpisów deklaracji Spółki na podatek od towarów i usług za okres od lutego bieżącego roku, odpisów raportów kasowych Spółki za sześć ostatnich miesięcy, z wyjątkiem marca, oraz wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte /zabezpieczone/, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty

w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi Spółka mogła dysponować).

Odpowiadając na to wezwanie, pełnomocnik Spółki, której nazwę podał zresztą błędnie, wniósł "o wykorzystanie pełnej i rzetelnej dokumentacji złożonej do tut. Sądu w spr. III SA/Gl 1599-1607/14" i nie nadesłał żadnego z dokumentów objętych wezwaniem.

W przywołanych sprawach Spółka została zwolniona od kosztów sądowych postanowieniami z dnia 29 kwietnia 2015 r. Formułując wezwanie w niniejszym postępowaniu, uwzględniono dokumentację zgromadzoną w tamtych sprawach.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez osobę prawną, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX

nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone

w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888).

W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373).

Niemniej wchodzi to w rachubę dopiero wówczas, gdy osoba prawna wykaże, że zachodzi przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., czyli że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Można tego wymagać zwłaszcza od strony, która, tak jak skarżąca Spółka, jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Tymczasem pełnomocnik Spółki w ogóle nie wykonał wezwania referendarza sądowego, odsyłając do dokumentacji zgromadzonej w sprawach o sygn. akt od III SA/Gl 1599/14 do III SA/Gl 1607/14, mimo iż dokumentację tę uwzględniono podczas redagowania wezwania. Dowodzi tego fakt, że wzywano jedynie o takie dokumenty, które nie były jeszcze nadesłane, stanowiące uzupełnienie i uaktualnienie względem materiałów już przedłożonych w tych sprawach i wziętych przez referendarza sądowego pod uwagę z urzędu. Uaktualnienie to jest zaś niezbędne, jeżeli zważyć, że w sprawach o sygn. akt od III SA/Gl 1599/14 do III SA/Gl 1607/14 dysponowano zeznaniem podatkowym Spółki w podatku dochodowym za 2013 r. oraz bilansem, rachunkiem zysków i strat i informacją dodatkową za tamten rok, sporządzonymi 30 kwietnia ubiegłego roku. Można więc było zakładać, że w dniu, kiedy doręczono wezwanie (25 maja 2015 r.), Spółka sporządziła już sprawozdanie finansowe

i złożyła zeznanie podatkowe za 2014 r. Skoro zaś tak, to powinna je przedstawić jako dowody z pewnością bardziej miarodajne dla oceny jej obecnej sytuacji niż dokumenty z roku wcześniejszego.

Zauważyć przy tym wypada, że tamte dokumenty pozostają w sprzeczności

z oświadczeniami Spółki, że od kilku lat nie prowadzi ona działalności. Otóż

w zeznaniu podatkowym wykazała ona przychody w kwocie 11.649.227,02 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 11.738.857,08 zł oraz stratę w kwocie 89.630,06 zł,

a w deklaracjach dla podatku od towarów i usług za miesiące od września ubiegłego roku do lutego roku bieżącego – regularnie podstawę opodatkowania tym podatkiem oraz nabycie towarów i usług. Spółka funkcjonowała więc, osiągając określone obroty po stronie zarówno kosztów, jak i przychodów. Wezwanie o nadesłanie brakujących deklaracji podatkowych (w podatku dochodowym za ubiegły rok, w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2015 r.) służyło ustaleniu, czy sytuacja ta nie uległa zmianie i jak się przedstawia w momencie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Bardzo istotnym dokumentem z tego punktu widzenia były ostatnie raporty kasowe, których strona wnioskująca nie nadesłała. Według raportu za marzec bieżącego roku, czyli jedynego, jaki znajduje się w aktach spraw o sygn. akt od III SA/Gl 1599/14 do III SA/Gl 1607/14, Spółka w ciągu tego miesiąca wykazała przychody w wysokości 2706 zł, rozchody w wysokości 4204,20 zł, przy czym stan kasy na początku miesiąca wynosił 9.401,67 zł, a pod koniec miesiąca – 7.903,47 zł. Nawet ta ostatnia kwota jest nieomal dwukrotnie wyższa niż suma wpisów od skarg we wszystkich sprawach, w których Spółka złożyła rozpoznawane dziś wnioski

o zwolnienie od kosztów sądowych, co nie pozwala uznać, iż nie ma ona żadnych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Także zatem kwestia środków

i obrotów gotówkowych domaga się wyjaśnienia.

Odnotowania wymaga również, że część rozchodów ujawnionych w raporcie kasowym dotyczyła spłaty kwot dochodzonych w toku egzekucji. Jest to ważna informacja w kontekście zarządzeń Prezesa o umorzeniu należności z tytułu opłat kancelaryjnych, których Spółka nie uiściła. Dnia 27 listopada 2014 r. wydano trzy takie zarządzenia, w przywołanej wyżej sprawie nr WIS/317/12/14 oraz w sprawach

o nr WIS/317/11/14 i WIS/317/13/14, i za każdym razem jedyną przyczyną tego rozstrzygnięcia było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek Sądu w przedmiocie opłat kancelaryjnych z powodu jego bezskuteczności. Według sprawy nr WIS/317/11/14 umorzenie to komornik poprzedził wezwaniem wierzyciela do wskazania majątku dłużnika, czego nie uczyniono. Fakt, że w marcu bieżącego roku Spółka nadal spłaca należności dochodzone od niej w ramach innego postępowania egzekucyjnego, pozwala przyjąć, że umorzenie tamtego wcześniejszego postępowania egzekucyjnego było wynikiem nie tego, że Spółka nie posiada majątku, lecz tego, że wierzyciel nie był w stanie tego majątku wskazać. To

z kolei w oczywisty sposób nie może przemawiać na rzecz wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe uwagi, na podstawie art. 246

§ 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.