Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1234/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant: starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A.G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.G., obywatelki R., jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].03.2011r. Nr [...] utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2010r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym :

W dniu [...].05.2009r. A.G. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując się na fakt pozostawania od dnia [...].05.2009r. w związku małżeńskim z obywatelem polskim M.L.. Decyzją z dnia [...].02.2010r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, a także nie są zgodni co do istotnych okoliczności, które ich dotyczą. W związku powyższym Wojewoda [...] uznał, iż związek małżeński A.G. z obywatelem polskim M.L. został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemkę przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto w ocenie organu I instancji z uwagi na zatajenie przez A.G. przyczyny przyspieszenia ślubu wobec cudzoziemki zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach.

Od powyższego rozstrzygnięcia A.G. złożyła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie wnioskowanego zezwolenia i podkreślając, iż jej związek małżeński z M.L. został zawarty zgodnie z obowiązującymi Polsce przepisami. Decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ odwoławczy wskazał organowi I instancji jakie czynności dowodowe powinny zostać przeprowadzone przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...].11.2010r. decyzję Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Po rozpatrzeniu odwołania strony Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał przepisy art.57 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 lit. b w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.).Organ II instancji podzielił pogląd Wojewody [...] o tym, iż małżeństwo cudzoziemki z M.L. zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Do takiej konkluzji organy doszły z uwagi na fakt, iż małżonkowie nie mieszkają razem – mąż cudzoziemki studiuje w G., cudzoziemka na ogół mieszka z ojcem i młodszymi braćmi, którym po śmierci matki w 2009r. prowadzi gospodarstwo domowe. Wspólnie przebywają tylko gdy M.L. przyjeżdża do B., wtedy strona na kilka dni sprowadza się do rodziców męża.

Zdaniem organu małżeństwo cudzoziemki odbiega od modelu związku określonego w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z tego względu na podstawie zgromadzonego przez Wojewodę [...] materiału dowodowego stwierdził, że w przypadku małżeństwa A.G. i M.L. zachodzą przesłanki wymienione w art. 55 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, gdyż małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa i nie zamieszkują wspólnie. Małżonkowie nie realizują nałożonych na nich obowiązków wynikających z faktu zawarcia związku małżeńskiego oraz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Dlatego też w ocenie organu II instancji materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie daje podstawy do stwierdzenia, iż związek małżeński cudzoziemki został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 57 ust. 1, pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Dalej organ podniósł, iż nie bez znaczenia powyższej sprawie jest również fakt, iż cudzoziemka w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zeznała nieprawdę odnośnie zamieszkiwania w miejscowości [...] i jednocześnie zataiła miejsce faktycznego zamieszkiwania. A.G. składając w dniu [...].07.2010 r. zeznania do protokół zeznała, iż mieszka w miejscowości [...] wraz z ojcem i młodszym rodzeństwem . którym się opiekuje. Tymczasem funkcjonariusze Straży Granicznej w wyniku przeprowadzonego w dniu [...].08.2010 r. wywiadu środowiskowego ustalili, iż pod w/w adresem nie zamieszkuje rodzina G., albowiem dom jest w trakcie remontu, a Państwo G. przeprowadzili się do B.. Organ wskazał, że powyższe okoliczności zostały potwierdzone przez sąsiadów, którzy oświadczyli, iż znana im jest rodzina G., jednakże od dłuższego czasu nikt nie mieszka w G. pod nr [...], zaś rodzina strony zamieszkuje w B. , gdyż od jesieni – zimy 2009 roku w/w dom jest remontowany. Dokładny aktualny adres funkcjonariusze Straży Granicznej uzyskali od samej zainteresowanej podczas przeprowadzonego w dniu [...].08.2010 r. wywiadu w B. przy ul. [...] tj. w miejscu zamieszkania teściów cudzoziemki. A.G. oświadczyła wówczas , iż mieszka wraz z ojcem i braćmi w B. przy ul. [...] , gdyż dom w G. jest remontowany. W ocenie organu gdyby nie fakt prowadzonych działań przez funkcjonariuszy Straży Granicznej , w tym rozmów z wieloma sąsiadami w G., cudzoziemka sama nie wskazałaby faktycznego miejsce zamieszkania. Ponadto w trakcie toczącego się postępowania zainteresowana składała sprzeczne zeznania m.in. w kwestii okoliczności związanych z przyspieszeniem zawarcia związku małżeńskiego – podała, że powodem przyspieszenia terminu zawarcia związku małżeńskiego był pogarszający się stan zdrowia jej matki, tymczasem z pisma strony i M.L. do Urzędu Stanu Cywilnego w B. wynika, iż przyspieszenie zawarcia związku małżeńskiego motywowali spodziewaniem się przez cudzoziemkę dziecka.

Od powyższej decyzji cudzoziemka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej :

1. naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 53 ust. 1 pkt. 6, art. 57 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 roku ( Dz. U. Nr 234 poz. 1694 ,z późniejszymi zmianami ), poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zawarta związek małżeński w celu obejścia obowiązującego w Polsce prawa, oraz że w tym postępowaniu administracyjnym zeznała nieprawdą lub ją zataiła.

2. naruszenie przepisu art. 6, 7, 8 i 11 , art.77 § 1 , art.80 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego jak i brak w uzasadnieniu szczegółowego wskazania które fakty i dowody uznał za wiarygodne a którym zeznaniom świadków nie dał wiary.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła m.in. iż twierdzenie, że w toku postępowania zeznała nieprawdę w kwestii swojego zamieszkiwania jest nieuprawnione. Dla niej jej miejscem zamieszkania jest dom rodzinny położony przy ul. [...] w B., będący w tej chwili w trakcie remontu lecz zameldowana jest pod tym adresem i tak kierowaną korespondencję odbiera. Mieszkanie przy ul. [...] jest mieszkaniem tymczasowym, w którym aktualnie z uwagi na remont swojego mieszkania przebywa cała rodzina. Podkreśliła ponadto, że całą rodzina od wielu lat przebywa legalnie w Polsce , a i sama skarżąca mogła w chwili zawierania związku małżeńskiego wystąpić o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt. 7, w związku z art. 54 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, aczkolwiek przyznał, że przedwcześnie wysnuł wniosek na temat fikcyjności małżeństwa cudzoziemki, gdyż postępowanie dowodowe powinno zostać pogłębione w tym zakresie. Wykazane w czasie postępowania różnice w zeznaniach małżonków, nie mogą stanowić jednoznacznej podstawy do stwierdzenia, że związek małżeński zainteresowanych został zawarty w celu umożliwienia cudzoziemce zalegalizowania pobytu. Małżonkowie od początku postępowania ujawnili bowiem przed organem, że nie zamieszkują wspólnie i zeznawali na tę okoliczność w sposób zgodny. Zdaniem organu, oddzielne zamieszkiwanie osób młodych, studiujących, będących na utrzymaniu rodziców nie może w tym przypadku prowadzić do stwierdzenia, że cudzoziemka wypełniła swoim zachowaniem przesłankę art. 57 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, albowiem fakt oddzielnego zamieszkiwania, może dopiero prowadzić do stwierdzenia, że małżeństwo cudzoziemca zawarte zostało w celu obejścia przepisów prawa, gdy pozostałe okoliczności sprawy również na to wskazują. W niniejszym przypadku nie ujawniono dodatkowych okoliczności, które mogłyby prowadzić do takiego wniosku. Pojedyncze nieścisłości zeznaniach małżonków, przykładowo dotyczące obecności wujka skarżącej na ich ślubie, czy brak szczegółowej wiedzy małżonków na temat przebiegu studiów, w tym nazw przedmiotów i uzyskanych ocen nie jest wystarczające. Również zeznania sąsiadów małżonka cudzoziemki nie dają podstaw do wywiedzenia wniosku o fikcyjności zawartego małżeństwa.

Organ wniósł jednak o oddalenie skargi, gdyż podtrzymał swoje stanowisko co do zatajenia przez stronę swojego faktycznego miejsca zamieszkania. Podnosił, że jest to okoliczność istotna dla toku postępowania m.in. dlatego że znajduje się w treści urzędowego formularza wniosku o zezwolenie na zamieszkanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).

Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych ww. przepisami, Sąd uznał, iż skarga jest zasadna.

Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę co do błędnej – dokonanej w oparciu o aktualnie zebrany w sprawie materiał dowodowy – oceny związku małżeńskiego skarżącej jako zawartego w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W ocenie Sądu nie zachodzi jednak w chwili obecnej potrzeba uzupełniania tego materiału dowodowego, o czym napomyka Szef Urzędu w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu materiał ten nie wymaga uzupełnienia i w oparciu o ten już zebrany można stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania motywów skarżącej i jej męża. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji cytuje treść art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Skoro sam przyznaje, że z faktu , że małżonkowie nie mieszkają wspólnie nie można wysnuć takiego wniosku, gdyż są niesamodzielni finansowo, M.L. studiuje w G., a skarżąca prowadzi dom dla ojca i braci w B., to w sprawie nie zachodzi żadna przesłanka wymieniona w powołanym przepisie. Oczywiście jest to wyliczenie jedynie przykładowe, ale organy prowadząc postępowanie przez 2 lata, licząc od dnia złożenia wniosku, nie odkryły żądnego innego powodu do kwestionowania małżeństwa. W ocenie Sądu dalsze przedłużanie postępowania będzie prowadziło do naruszenia zasad wynikających z art.12 i 8 k.p.a.

Sąd nie podzielił poglądu organu, że skarżąca zataiła swój prawdziwy adres zamieszkania . Organ w swym wywodzie pomija kilka podstawowych faktów. Po pierwsze wniosek skarżąca złożyła w maju 2009 r. , zaś funkcjonariusze Straży Granicznej wywiad w miejscu zamieszkania przeprowadzili w sierpniu 2010 r. Nie można więc wysnuć wniosku, że skarżąca w G. nie mieszkała w maju 2009, tym bardziej że sąsiedzi nie podawali dokładnej daty wyprowadzki rodziny G.. Jedyna data jaka padła to jesień – zima 2009 czyli po złożeniu wniosku. Po drugie organ nie bierze pod uwagę , że skarżąca nie miała żadnego interesu w ukryciu miejsca swojego faktycznego zamieszkania . Zdaniem Sądu należało więc przyjąć za prawdziwą wersję strony, że wyprowadzka miała charakter tymczasowy, jedynie na czas remontu, że nadal jest w G. zameldowana i dlatego uważa tamten dom za miejsce swojego zamieszkania. Należy bowiem pamiętać, że zatajenie prawdy lub zeznanie nieprawdy, o czym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach wymaga umyślności w działaniu. W ocenie Sądu o spełnieniu tego warunku w przypadku A.G. nie może być mowy.

Co do podnoszonego przez organ faktu składania fałszywych zeznań co do przyczyn przyspieszenia zawarcia małżeństwa to należy wskazać, że wymienione w uzasadnieniu decyzji dwa powody nie muszą się wcale wykluczać czy pozostawać w sprzeczności. W chwili obecnej wysnuwanie wniosków zawartych w decyzji należy uznać za nieuprawnione. Organ mając wątpliwości co do w/w okoliczności powinien co najwyżej przeprowadzić kolejne dowody dot. przyczyn przyspieszenia małżeństwa, aczkolwiek w ocenie Sądu jest to okoliczność nie mająca dla sprawy większego znaczenia .

Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do odmowy udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, gdyż w sprawie nie zachodzą wymienione w decyzji przesłanki do obligatoryjnej odmowy ( art. 57 ust. 1 pkt 4 i 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach ) , natomiast zachodzą przesłanki do obligatoryjnego udzielenia zgody ( art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 p.p.s.a.