Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 626/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako k.p.a.) odmówił A.Z. wydania krajowego prawa jazdy kat. B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 9 marca 2017 r. A.K.Z. – obywatelka Niemiec, złożyła wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B. Organ mając na uwadze art. 4 pkt 2 u.k.p., zwrócił się do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech celem zbadania czy wnioskodawczyni nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Federalny Urząd Transportu poinformował, iż A.Z. nie posiada obecnie ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] marca 2015 r. została ona pozbawiona uprawnień do kierowania pojazdami na okres 5 miesięcy z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest przy tym pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech, co warunkuje dopuszczenie wnioskodawczyni do kierowania pojazdami mechanicznymi po drogach publicznych.

Następnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte –

w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania A.Z. polskiego prawa jazdy, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta odmówił wnioskodawczyni wydania krajowego prawa jazdy kat. B.

A.Z., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucono naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie

z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane

w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek

z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem – art. 4 ust. 3 u.k.p.

Kolegium wyjaśniło, iż pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy uregulowane zostały w art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne jego wydania ujęte zostały

w art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Starosta wystosował w dniu 21 marca 2017 r. do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego za pośrednictwem Europejskiej Sieci Praw Jazdy, zapytanie o informacje dotyczące posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami przez A.Z.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017r. niemiecki organ odpowiedział, że A.Z. nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Wskazano też, że w rejestrze zawierającym informacje o wykroczeniach drogowych znajdują się decyzje, które zostały załączone jako załącznik, a nadto że A.Z. może w Niemczech ponownie uzyskać prawo jazdy, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną.

Kolegium uznało, że powyższe okoliczności wyczerpują przesłankę negatywną wydania polskiego oprawa jazdy, wskazaną w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła A.Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej:

1. obrazę przepisu prawa materialnego w postaci:

a) art. 4 ust. 2 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć sytuacje, w której uprawnienia do prowadzenia pojazdów zostały bezterminowo cofnięte,

b) art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę wydania prawa jazdy kategorii B;

2. obrazę przepisów postępowania w postaci:

a) art. 6 k.p.a. polegającą na uchybieniu zasadzie praworządności, tj. działaniu organu bez (wbrew) podstawy prawnej, i to w szczególności poprzez wydanie decyzji

z naruszeniem przepisów prawa materialnego, niewskazanie konkretnej podstawy prawnej mogącej uzasadniać przyjęte przez organ założenie, że A.Z. ma w Niemczech jedynie tymczasowo zatrzymane prawo jazdy, które może odzyskać po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego, a tym samym, że posiada ona w Niemczech ważne prawo jazdy (co narusza także art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.), jak również poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wydanie polskiego prawa jazdy może być ograniczone przez przewidziany w prawie niemieckim wymóg odbycia badań i uzyskania pozytywnej opinii lekarsko- psychologicznej, choć w tym zakresie organ, dopuszczając się obrazy art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., nie wskazał konkretnej podstawy prawnej (odwołujący w toku sprawy przedłożył aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, w tym w zakresie kat. B),

b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegającą na prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie praworządności, oraz na niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz do jej załatwienia z uwzględnieniem słusznego interesu odwołującego, sprowadzające się w szczególności do niedostatecznego zbadania i umotywowania założenia, iż skarżąca nadal posiada ważne prawo jazdy w Niemczech, mimo iż z informacji pochodzącej z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, że nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy, a jedynie mogłaby ponownie uzyskać nowe prawo jazdy po spełnieniu dodatkowych wymogów (w zakresie kat. B obowiązujących jedynie w Niemczech),

c) art. 8 k.p.a. sprowadzającą się do prowadzenia postępowania w sposób umniejszający zaufanie do władzy publicznej, zamiast - zgodnie z dyspozycją tego przepisu - w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej,

d) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku należytego

i kompletnego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, zwłaszcza informacji z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, co w szczególności sprowadza się do wadliwego ustalenia, iż A.Z. znajduje się w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

e) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów materialno-prawnych i postępowania, czego skutkiem jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym.

3. błędne ustalenia faktyczne sprowadzające się do bezpodstawnego przyjęcia, iż skarżąca posiada w Niemczech ważne prawo jazdy, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pisma niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego) wynika jasno, że "Pani A.Z. nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy".

Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2017. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2018 r., 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania skarżącej prawa jazdy kat. B.

Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia

2011 r. o kierujących pojazdami, a podstawę odmowy wydania prawa jazdy

w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącej polskiego prawa jazdy nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Z pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy na mocy orzeczenia Sądu, który orzekł wobec niej środek karny w postaci "wstrzymania" prawa jazdy na okres 5 miesięcy z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, a skarżąca może ponownie wejść w jego posiadanie, jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Z dokumentów powyższych wynika też, że okres "wstrzymania" prawa jazdy upłynął z dniem [...] lipca 2015 r.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na niekonsekwencję organów w nazywaniu środka prawnego jaki został orzeczony wobec skarżącej. Organ I instancji wskazał, że uprawnienia skarżącej do prowadzenia pojazdów zostały cofnięte; podobnie stwierdził organ odwoławczy podkreślając jednocześnie, że Sąd Rejonowy orzekł wstrzymanie prawa jazdy do [...] lipca 2015 r.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest jednoznaczne ustalenie rodzaju środka prawnego, jaki został wobec skarżącej orzeczony przez sąd niemiecki oraz czy środek ten może być uznany za odpowiadający normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt u.p.k. Gdyby przyjąć, że "wstrzymanie" prawa jazdy oznacza zatrzymanie go na pewien okres czasu, to należałoby uznać, że istniała wprawdzie prawna podstawa do wydania decyzji odmawiającej skarżącej wydania polskiego prawa jazdy, którą stanowił art. 12 ust. 1

pkt 5 u.k.p., ale trwała ona tylko do dnia [...] lipca 2015 r. Skoro zatem po tej dacie skarżąca mogła ubiegać się o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech bez przedstawienia pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, to – w ocenie Sądu – nie było przeszkód by mogła też, bez spełnienia dodatkowych warunków, ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. Z literalnego brzmienia powoływanego przepisu ustawy wynika bowiem bezspornie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, które następnie zostało zatrzymane lub uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte, ale tylko w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaprezentowane przez organy stanowisko, iż spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest co najmniej przedwczesne, ponieważ zostało przyjęte bez dostatecznego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy nie rozważyły jakie znaczenie dla sprawy ma data

[...] lipca 2015 r., nie ustaliły również czy po tej dacie w dalszym ciągu trwał okres zatrzymania prawa jazdy bądź cofnięcia uprawnień, co uzasadniałoby odmowę wydania skarżącej prawa jazdy w sytuacji nieprzedłożenia przez nią ekspertyzy medyczno-psychologicznej. Stanowi to o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także o podjęciu decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów w kwocie

697 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie jednoznaczne ustalenie na podstawie prawidłowo przeanalizowanego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego, czy trwa nadal okres czasowego cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami i czy w związku z tym znajduje w jej przypadku zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami.

-----------------------

#

2