Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 119/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49f ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu pożyczki udzielonej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej E. W. kwotę 680,00 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia E.W. należności zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt [...] z tytułu pożyczki udzielonej na podjęcie działalności gospodarczej ze środków PFRON.

Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że przepisem prawa materialnego stanowiącym podstawę prawną rozpoznania niniejszej sprawy jest art. 49 f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawy). Zgodnie z tym przepisem na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu (to jest Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych), organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem art. 49 f ust. 2 i 3 ustawy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5 b ustawy.

Możliwość realizacji przyznanego właściwym organom i podmiotom uprawnienia do umorzenia należności w tym trybie jest uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek:

- jest to należność pieniężna o charakterze cywilnoprawnym,

- z wnioskiem o jej umorzenie wystąpił dłużnik lub strona umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu (z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 67 d § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 49 f ust. 4 ustawy);

- umorzenie należności jest uzasadnione przy uwzględnieniu przynajmniej jednej z przesłanek: ważnego interesu dłużnika, interesu publicznego, względów gospodarczych, względów społecznych, innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie, w szczególności całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5 b pkt 1-7 ustawy.

Spełnienie wskazanych przesłanek stanowi warunek konieczny, ale nie przesądza o pozytywnym dla dłużnika załatwieniu sprawy. Użyty w art. 49 f ust. 1 ustawy zwrot " organy i podmioty [...] mogą umorzyć" niezbicie świadczy o tym, iż z woli ustawodawcy wydane w tych sprawach decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że w przypadku łącznego wystąpienia okoliczności, o których mowa w analizowanym przepisie, właściwy organ lub podmiot może, działając w granicach uznania administracyjnego:

- albo umorzyć należność w części lub w całości,

- albo odmówić jej umorzenia.

Istotą uznania jest bowiem swoboda (brak związania) organu w zakresie wyboru konsekwencji prawnych ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Bezsporne w sprawie pozostaje spełnienie dwóch spośród trzech przesłanek warunkujących możliwość umorzenia należności, jako że: dochodzona należność jest należnością pieniężną o charakterze cywilnoprawnym oraz złożony został wniosek o umorzenie tej należności. Kolejnym etapem w ramach rozpatrzenia wniosku strony powinno być szczegółowe przeanalizowanie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego w aspekcie wszystkich kryteriów oceny celowości umorzenia należności, wskazanych w przepisie art. 49 f ust. 1 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem przedstawionych przez wnioskodawczynię danych dotyczących jej sytuacji osobistej, finansowej i majątkowej. W tym zakresie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, iż za zastosowaniem instytucji umorzenia nie przemawia ważny interes dłużnika oraz względy społeczne.

Uznało, że sytuacja finansowa rodziny strony jest trudna (strona uzyskuje niewielki dochód, nie dysponuje żadnymi rzeczami ruchomymi o znacznej wartości), szczególnie w sytuacji problemów zdrowotnych strony i jej matki. Wiąże się to z ponoszeniem wydatków w związku z ochroną zdrowia własnego i członków najbliższej rodziny. Kwota zaległości nie daje szans na szybką spłatę. Zdaniem Kolegium oznacza to, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka ważnego interesu dłużnika.

Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie ustawy " interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej itp. Niedookreśloność tej przesłanki wymaga każdorazowej oceny skutków rozstrzygnięć prawnych pod kątem wartości jakie kryją się pod tym pojęciem. Przy ocenie przesłanki "interesu publicznego" należy uwzględnić zasadność obciążenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a w rezultacie wszystkich jej mieszkańców kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. W ocenie organu odwoławczego dana przesłanka interesu publicznego powinna jednak dotyczyć sytuacji wielu podmiotów. Jakaś sytuacja faktyczna powinna dotknąć pewną grupę beneficjentów pomocy PFRON np. ze względu na wejście w życie nowych regulacji prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie dostrzegło w rozpatrywanej sprawie interesu publicznego.

Przesłanka względów społecznych powinna być analizowana w kontekście potencjalnej możliwości uzyskania przez dłużnika statusu świadczeniobiorcy pomocy społecznej, utraty posiadanego majątku, czy braku możliwości uzyskania innych świadczeń ze względu na istnienie zaległości. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie występuje przesłanka względów społecznych. Aktualne dochody strony są niewystarczające do pokrycia podstawowych potrzeb życiowych w szczególności ze względu na stan zdrowia. Egzekucja zaległości może doprowadzić do utraty posiadanego majątku. "Inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie" na gruncie ustawy, to w ocenie organu odwoławczego losowe przypadki. Zdarzeniem losowym będzie zaistniały, niespodziewany przypadek, niezależny od woli strony taki jak np. klęski żywiołowe, wypadki, które spowodowały, że ta znalazła się niespodziewanie w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej jej na zapłatę należności. Takie przypadki nie zaszły w niniejszej sprawie. Nie zachodzi również w szczególności całkowita nieściągalność należności w rozumieniu art. 49 ust. 5 b pkt 1-7 ustawy ( nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne). Względem strony była i jest prowadzona egzekucja sądowa.

Zdaniem organu odwoławczego nawet zaistnienie wszystkich przesłanek nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi.

Wniosek strony, zdaniem Kolegium, nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa, w świetle której każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, a dopuszczalność uzyskania ulgi należy traktować jako wyjątek, który może być zastosowany tylko w wyjątkowych okolicznościach. W orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, iż wszystkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania), a ich zastosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej.

Strona wniosła o "umorzenie pożyczki z PFRON otrzymanej w roku 2002 (...) wraz ze wszystkimi należnościami".

Zdaniem Kolegium umorzenie zaległości w całości, jako najdalej idąca ulga powinno mieć zastosowanie w sytuacjach absolutnie nadzwyczajnych, kiedy strona nie ma jakichkolwiek możliwości realizacji swoich zobowiązań i nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje. Z oświadczenia majątkowego E.W. wynika, że jest ona właścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A. 99 m. 140. Skarżąca może zatem zadysponować swoim majątkiem w taki sposób aby przyniósł jej dochód. Jest szansa na uzyskanie dochodu z tytułu najmu pokoju lub mieszkania. Należy również rozważyć możliwość zamiany mieszkania na mniejsze, czy w gorszej lokalizacji za dopłatą. Nie bez znaczenia jest również fakt, że również matka skarżącej Z.W. jest właścicielką spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A. 99 m. 52. Majątek ten pozwala na podjęcie takich decyzji życiowych, które pozwolą skarżącej na poprawę swojej sytuacji finansów nie tylko w związku zadłużeniem w PFRON, ale i na przyszłość. Należy pamiętać, ze Prezydent Miasta Ł. wykazywał daleko idące zrozumienie sytuacji strony i wielokrotnie rozkładał spłatę na raty, a także widział możliwość umorzenia odsetek po spłacie należności głównej. Jest zatem dobra wola rozwiązania problemu ale strona musi podjąć działania, które sprawią, ze ulegnie poprawie jej sytuacja finansowa, a w ocenie Kolegium ma takie możliwości w związku z posiadanym majątkiem.

W tym kontekście w ocenie Kolegium umorzenie E.W. zaległości w całości byłoby po prostu nieuczciwe względem poręczycieli Z.W. i A.K., na których ciążyłby nadal obowiązek spłaty całości zaległości.

E.W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. art. 7, 8 , 10, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez:

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych ze stanem zdrowia, sytuacją majątkową i osobistą skarżącej, przede wszystkim z powodu niezapewnienia jej w wystarczającym stopniu czynnego udziału w sprawie,

- uznanie, że nie zachodzą ważny interes dłużnika, interes publiczny, względy społeczne ani żadne inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie w zakresie badania przesłanek umorzenia należności pieniężnej z tytułu pożyczki udzielonej ze środków PFRON,

- sporządzenia uzasadnienia w sposób sprzeczny z petitum decyzji przez zapisanie w tym uzasadnieniu (strona 3, wiersz 8 od dołu), że "Kolegium nie podziela stanowiska organu I instancji, iż za zastosowaniem instytucji umorzenia nie przemawia ważny interes dłużnika oraz względy społeczne"

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 49 f ust. 1 i 3 ustawy przez:

- odmowę umorzenia należności w sytuacji, gdy strona nie ma możliwości realizacji swoich zobowiązań i nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie,

- przyjęcie, że odmowa umorzenia należności w ramach uznania administracyjnego może mieć dowolny, a nie jak wynika z powołanego przepisu swobodny charakter,

- powoływanie się na pozaustawową i hipotetyczną zasadę nieuczciwości rozstrzygnięcia umarzającego pożyczkę wobec poręczycieli długu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, ze pełnomocnik chyba nie zapoznał się z treścią decyzji skoro twierdzi, że organ odwoławczy przyjął, że nie zachodziły przesłanki ważnego interesu dłużnika i względów społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż część zgłoszonych w niej zarzutów jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

W myśl art. 49f ust. 1 powołanej ustawy na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą:

1) umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, lub

2) rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności, w drodze umowy

- w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn.);

3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (49 ust. 5b ustawy).

W tym miejscu wskazać należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Podkreśla się zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz. U. z 2013 r. nr 267 ze zm.) - dalej jako K.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji odpowiadać powinno warunkom określonym w art. 107 K.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność a sąd mógł ocenić, że wszelkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

Sąd dokonując oceny ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego i wyprowadzonych z niego konsekwencji prawnych stwierdził, że organy orzekające w tej sprawie nie dokonały dogłębnej oceny sytuacji majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej skarżącej. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy analizując sytuacje rodzinną, zdrowotna i majątkową strony w świetle art. 49f. ust. 1 ustawy przyjął, że spełnione zostały w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu dłużnika i względów społecznych.

W związku z powyższym nietrafne są przedstawione w skardze zarzuty, iż SKO przyjęło niespełnienie powyższych przesłanek, a ponadto sporządziło uzasadnienie w sposób sprzeczny z petitum decyzji w zakresie spełnienia tych przesłanek.

Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły: przesłanka interesu publicznego, inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie (w ocenie organu o charakterze przypadków losowych) oraz brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję ( brak całkowitej nieściągalności).

Zdaniem Sądu jedynie w zakresie braku całkowitej nieściągalności organ odwoławczy dokładnie ustalił stan faktyczny i wnikliwie uzasadnił przyjęte stanowisko. Skarżąca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 37 metrów kwadratowych, a tym samym z tej nieruchomości może być prowadzona egzekucja.

Jednakże przyjęcie przez Kolegium braku "interesu publicznego" i "innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie" (to jest przesłanek z art. 49 f. ust. 1 ustawy) nie zostało poprzedzone dokładną i wszechstronną analizą sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej strony.

Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotą uznania jest swoboda (brak związania) organu w zakresie wyboru konsekwencji prawnych ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Zatem przed podjęciem decyzji uznaniowej organ zobowiązany był dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy.

Tymczasem organ odwoławczy, odwołując się do wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa i ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych nie odniósł się do przepisu art. 69 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Skarżąca jest osoba niepełnosprawną i z tej przyczyny niezdolną do pracy. Utrzymuje się z bardzo niskich świadczeń rentowych ( ZUS-537 zł. i PZU-104 zł.), które nie pozwalają jej na regularne opłacanie świadczeń mieszkaniowych i wykup wszystkich przepisanych przez lekarzy recept. W związku z istniejącymi zaległościami w płatnościach gazownia rozwiązała z nią umowę o dostarczanie gazu, zaś elektrownia zagroziła odcięciem dostaw prądu.

W tej sytuacji ponoszenie przez skarżącą ciężarów i świadczeń publicznych jest bardzo utrudnione lub nawet niemożliwe. Wiązać się może z drastycznym pogorszeniem stanu jej zdrowia. Opłacenie świadczeń publicznych, w tym zaległych płatności z tytułu pożyczki udzielonej ze środków PFRON, pozbawi skarżącą środków dotychczas przeznaczanych na zakup podstawowych artykułów spożywczych oraz najtańszych lekarstw.

Ewentualne umorzenie zaległych należności stanowić może formę pomocy w zabezpieczeniu egzystencji skarżącej, a w konsekwencji realizację uprawnienia osoby niepełnosprawnej przewidzianego w art. 69 Konstytucji RP.

Kolegium upatruje możliwość uzyskania przez skarżącą środków na spłatę należności poprzez zadysponowanie jedynym jej majątkiem w postaci mieszkania.

Skarżąca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr 140, położonego w Ł. przy ul. A. 99. Także matka skarżącej mieszka przy ul. A. 99 w mieszkaniu nr 52.

Zauważyć jednak trzeba, że sprzedaż lub zamiana mieszkania łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

Kolegium dostrzegło trudną sytuację zdrowotną matki skarżącej (Z.W.) dokonując analizy spełnienia przesłanki ważnego interesu dłużnika. Jednak nie rozważyło, czy w przypadku ciężkiej choroby matki ( niedowład po przebytym udarze) skarżąca będzie w stanie nadal sprawować stałą opiekę nad matką. Jest ona bowiem także niepełnosprawna w związku z uszkodzeniem m.in. narządu ruchu.

Należy wobec powyższego wyjaśnić, czy przeprowadzka skarżącej do innego lokalu (jak sugeruje organ) nie ograniczy możliwości sprawowania przez nią opieki nad Z.W. Nie wiadomo, czy skarżąca mająca problemy z chodzeniem będzie w stanie dotrzeć z nowego mieszkania do chorej matki.

W ocenie Sądu sprawowanie opieki nad schorowaną, 79 letnią matką stanowi przewidzianą w art. 79 f. ust. 1 ustawy "inną przyczynę zasługującą na uwzględnienie".

Nie jest prawidłowe (jak błędnie uznał organ odwoławczy) ograniczenie wykładni pojęcia " innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie" do przypadków losowych, jak np. klęsk żywiołowych lub przypadków, gdy strona znalazła się niespodziewanie w trudnej sytuacji materialnej.

Organ administracji publicznej ponownie rozpatrując sprawę rozważy, czy w przypadku skarżącej uzasadniony interes publiczny lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, nie przemawiają za pozytywnym rozpatrzeniem jej wniosku.

Jeśli dotychczas zebrany materiał dowodowy okaże się niewystarczający organ przeprowadzi postępowanie uzupełniające. W szczególności dołączy dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia skarżącej i jej matki, w tym informację lekarza wyjaśniającą czy Z.W. ze względu na stan zdrowia wymaga opieki innych osób.

Ponadto ustali czy możliwe do zrealizowania jest podnajęcie części mieszkania należącego do strony. Taką formę uzyskiwania dodatkowego dochodu przedstawiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nie wyjaśniło jednak czy rozkład niewielkiego mieszkania ( 37 m. kw.) umożliwia wspólne zamieszkiwanie dwóch obcych sobie osób. Także wymaga ustalenia, czy stan zdrowia niepełnosprawnej skarżącej (w tym problemy psychiczne) nie będzie utrudniał wspólnego zamieszkiwania z podnajemcą.

Przed wydaniem decyzji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. organ administracji umożliwi stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Biorąc od uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. 2015.1800).

D.Cz.