Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 922/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji W. w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2018 oraz nałożenie obowiązku zwrotu dotacji oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2019 r. Wójt Gminy S. wydał decyzję nr [...], [...], w której: (1) określił wysokość pobranej dotacji i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2018 przez Fundację W. z/s w Ż. w kwocie 24.000 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Gminy S. do dnia zapłaty; (2) nakazał dokonanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji na rachunek bankowy budżetu Gminy S.; (3) określił termin naliczania odsetek należnych od pobranych kwot dotacji w każdym miesiącu 2018 r. przez Fundację z rachunku bieżącego Szkoły Podstawowej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, liczonych jak od zaległości podatkowych.

Decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej obowiązek zwrotu przez Fundację dotacji w kwocie 24.000 zł w terminie 14 dni od otrzymania decyzji wraz z odsetkami (pkt 2 sentencji) i w tym zakresie umarzyło postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. Gmina S. zawarła z Fundacją umowę (dwukrotnie aneksowaną w dniu [...] lipca 2017 r. i [...] sierpnia 2018 r.) przekazania prowadzenia publicznej Szkoły Podstawowej w P. wraz z oddziałem przedszkolnym. Fundacja, jako organ prowadzący, w 2018 r. otrzymała z budżetu Gminy S. dotację na działalność oświatową w kwocie 494.011,52 zł. Środki te przeznaczone były na realizacje następujących zadań: szkolnictwo podstawowe - 279.775,62 zł; realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w szkole podstawowej i przedszkolu - 115.243,44 zł; oddział przedszkolny w szkole podstawowej - 98.992,46 zł.

W dniach od [...] maja do [...] sierpnia 2019 r. pracownicy Urzędu Gminy S. przeprowadzili kontrolę w placówce w zakresie prawidłowości podawania przez kontrolowanego liczby uczniów, na których przekazano dotację oświatową oraz prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej za rok 2018. W jej trakcie ustalono, że do kosztów usługi prowadzenia Szkoły w każdym miesiącu zaliczono kwotę 2.000 zł w oparciu o faktury o treści: "usługa przekazania prowadzenia Szkoły Podstawowej w P. z dnia [...].04.2016 r. w powiązaniu z art. 10 Prawa oświatowego". Faktury te były zatwierdzane przez Dyrektora ds. finansowo-budżetowych z adnotacją: "Potwierdzam uczestnictwo Fundacji "E." w działalności Szkoły wraz z wywiązaniem się z obowiązku jako organ prowadzący Szkołę Podstawową w P.". Tego rodzaju transakcje między nadawcą: Fundacja W. a odbiorcą: Fundacja W. potwierdzają wyciągi bankowe przedłożone do akt sprawy przez beneficjenta przy piśmie wyjaśniającym z dnia [...] listopada 2019 r. W piśmie tym Prezes Zarządu Fundacji uznała, że kwota 24.000 zł (12 miesięcy x 2.000 zł) jest zapłatą za wykonanie zadania publicznego w postaci prowadzenia Szkoły, logicznym kosztem usług świadczonych przez Fundację, mieszczącym się w granicach wydatku bieżącego Szkoły.

W opinii SKO w sprawie doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż ww. wydatki wykraczają poza zadania finansowane z dotacji, określone w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17 ze zm., dalej jako: "u.f.z.o."), a także - nie mieszczą się w katalogu zadań organu prowadzącego szkołę, enumeratywnie wyszczególnionych w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.). Organ podkreślił, że dotacja oświatowa nie służy finansowaniu działalności organu prowadzącego szkołę. Można ją wydatkować tylko na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów. Dotacja oświatowa to środki publiczne. Przekazanie ich na konto beneficjenta nie powoduje, że stają się prywatnymi, a więc podlegającymi swobodnemu rozdysponowaniu.

Organ drugiej instancji wskazał przy tym, że orzeczenie zawarte w punkcie 2 sentencji zaskarżonej decyzji, sformułowane jako ciążący na Fundacji obowiązek zwrotu na rzecz Gminy S. kwoty 24.000 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w terminie 14 dni od otrzymania decyzji wraz z odsetkami, pozbawiony jest podstawy prawnej, toteż ta część rozstrzygnięcia została uchylona.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła Fundacja, zaskarżając ją w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 217/20 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium uznając, że w sprawie doszło do szeregu naruszeń postępowania administracyjnego, mających istotny charakter, bowiem brak skonfrontowania posiadanego materiału dowodowego ze stanowiskiem skarżącej przez organ II instancji, z uwagi na naruszenie zasady zaufania, zasady dwuinstancyjności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a najdalej idącym skutkiem prawnym rozstrzygnięcia może być likwidacja szkoły z uwagi na utratę płynności finansowej skarżącej.

Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ponieważ nie przesłał zawiadomienia o zakończeniu przedmiotowego postępowania i przysługującym prawie wyrażonym w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2069 ze zm., dalej: "k.p.a."). Ponadto skarżąca została pozbawiona uprawnień wynikających z treści art. 81 k.p.a. Sąd zauważył, że jeżeli organ administracji nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego, to strona tego postępowania powinna o tym wiedzieć i móc chociażby wypowiedzieć się w zakresie już zebranego przez organ pierwszoinstancyjny materiału dowodowego, przy świadomości, że jest on dla organu drugoinstancyjnego materiałem dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej. W innym przypadku dochodzi do oczywistego naruszenia zasady zaufania wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a.

WSA w Białymstoku uznał również, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie odpowiada standardom, wynikającym z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż Kolegium, w osnowie decyzji, nie wypowiedziało się co do pozostałej części zaskarżonego odwołaniem rozstrzygnięcia. Wskazał, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżone rozstrzygnięcie tylko w części jest prawidłowe powoduje, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może on wydać decyzję, w której uchyli zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy bądź uchyli decyzję i umorzy postępowanie I instancji. W ocenie Sądu, w tym przypadku istnieje obowiązek orzeczenia zarówno w przedmiocie uchylonej części zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i jednoczesnego orzeczenia odnośnie pozostałej części, niepodlegającej zdaniem organu odwoławczego uchyleniu. Brak któregoś z tych elementów decyzji sprawia, że decyzja organu odwoławczego nie rozstrzyga o całości sprawy związanej z wniesieniem odwołania, natomiast uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], Kolegium: (1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej obowiązek zwrotu przez Fundację dotacji w kwocie 24.00 zł w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji wraz z odsetkami (pkt 2 sentencji) i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji; (2) utrzymało w mocy decyzję w części określającej wysokość dotacji pobranej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2018 (pkt 1 sentencji) oraz określającej termin naliczenia odsetek (pkt 3 sentencji).

W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka, o jakiej mowa w art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej: "u.f.p"), tj. wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

Kolegium podkreśliło, że dotacja oświatowa nie służy finansowaniu działalności organu prowadzącego szkołę, tym bardziej, że Fundacja W. oprócz prowadzenia Szkoły Podstawowej w P. prowadzi także Szkołę Podstawową w J., jak również wspiera różne inicjatywy lokalne, zwłaszcza na rzecz edukacji i wychowania (http://edukacjarazem.vgh.pl). Dotację oświatową można wydatkować tylko na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów i w niniejszej sprawie uczniów ze Szkoły Podstawowej w P. Dotacja oświatowa to środki publiczne, a przekazanie ich na konto beneficjenta nie powoduje, że stają się prywatnymi, a więc podlegającymi swobodnemu rozdysponowaniu. Dlatego też według Kolegium w art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego nie mieści się zapłata Fundacji za usługę prowadzenia szkoły, za co zostało wystawionych 12 faktur na kwotę 2.000 zł i opłaconych ze środków, pochodzących z uzyskanej przez Fundację dotacji z Gminy S.. Zdaniem Kolegium, jedynie wydatki na zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły, a nie obsługi samego organu prowadzącego, w świetle powołanych przepisów, mogą być pokrywane z uzyskanej dotacji. SKO dodało, że art. 124 ust. 3 u.f.p., określający rodzajowo wydatki bieżące jednostek budżetowych, ma charakter ogólny i nie modyfikuje ani też nie zmienia powołanych powyżej przepisów szczególnych, znajdujących zastosowanie w sprawie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w S. w części utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, poprzez naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r, poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), art. 15 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a., a także art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b u.f.z.o. w związku z art. 10 ustawy Prawo oświatowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu jest zasadność określenia kwoty, podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy S., będącej jednostką samorządu terytorialnego, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej przez Fundację W. z/s w Ż., prowadzącą Szkołę.

Zgodnie z treścią art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Warunkiem wystąpienia z żądaniem zwrotu dotacji jest stwierdzenie przez organ, że dotacja została "wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem". Wobec takiego uregulowania omawianej instytucji, pierwszorzędne znaczenie w procesie wykładni ma odtworzenie znaczenia pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Na tej podstawie można określić zakres niezbędnych ustaleń, a następnie zastosować przepis. W doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. Polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona (wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 777/08, wszystkie orzeczenia powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025, por. L. Lipiec, Komentarz do art. 145 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, LEX/el 2008 oraz wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, LEX nr 1374782, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 717/14, LEX nr 1654608, jak i wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1231/10, LEX nr 992022).

Z powołanego orzecznictwa i literatury jednoznacznie wynika, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Wprawdzie przedstawione poglądy dotyczą regulacji zawartej w poprzedniej ustawie o finansach publicznych, jednak ze względu na tożsamą treść aktualnego uregulowania art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., są aktualne dla potrzeb ustalenia rozumienia pojęcia "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem".

Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

W ustawie o finansowaniu zadań oświatowych ustawodawca rozróżnił natomiast i odrębnie uregulował zasady udzielania dotacji przez gminę lub powiat: (1) na dziecko dla niesamorządowych przedszkoli, szkół i placówek prowadzących wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (art. 15); (2) na ucznia dla niesamorządowych przedszkoli (art. 16, art. 17); (3) na ucznia oddziału przedszkolnego dla niesamorządowych szkół publicznych (art. 18, art. 19); (4) na ucznia w przypadku innych form wychowania przedszkolnego (art. 20, art. 21); (5) na ucznia w przypadku niesamorządowych szkół publicznych (art. 25); (6) na ucznia w przypadku szkół niepublicznych (art. 26); (7) z budżetu powiatu na wychowanka niesamorzadowej placówki (art. 28); (8) dla niesamorządowych przedszkoli, szkół i placówek prowadzących zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze (art. 30); (9) dla niesamorządowych szkół prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe (art. 31); (10) dla niepublicznych szkół prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe (art. 3la); (11) z budżetu powiatu dla innych niesamorządowych publicznych placówek oraz szkół niepublicznych (art. 32).

Stosowanie zaś do treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa powyżej, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Ustawodawca w omawianym przepisie uznał, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: (1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: (a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy; (aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub w niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, (b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w.in. w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, zaś do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1); zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym (pkt 2); wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3); zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki (pkt 4); wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów przeprowadzenia egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych (pkt 5); wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki (pkt 6); przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych (pkt 7). (2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących: książki i inne zbiory biblioteczne; środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach; sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych; meble; pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.

Warto również przytoczyć treść art. 35 ust. 2 u.f.z.o., zgodnie z którym: przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Artykuł ten definiuje wydatki bieżące jednostki samorządu terytorialnego stanowiąc, że są to wydatki budżetowe, niebędące wydatkami majątkowymi.

Sąd orzekający stwierdza, że żaden z omawianych przepisów, ani wszystkie w powiązaniu ze sobą, nie stanowią delegacji ustawowej dla podmiotu, prowadzącego szkołę, do przyznania sobie wynagrodzenia.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, zauważyć przede wszystkim należy, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. Gmina S. zawarła z Fundacją W. z/s w Ż. umowę (dwukrotnie anektowaną w dniu 21 lipca 2017 r. i [...] sierpnia 2018 r.) przekazania prowadzenia publicznej Szkoły Podstawowej w P. wraz z oddziałem przedszkolnym. Fundacja, jako organ prowadzący, w 2018 r. otrzymała, z budżetu Gminy S. dotacje na działalność oświatową w kwocie 494.011,52 zł. Środki te przeznaczone były na realizację następujących zadań: (-) szkolnictwo podstawowe - 279.775,62 zł; (-) realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dzieci i młodzieży w szkołach podstawowych i przedszkolnych - 115.243,44 zł; (-) oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych - 98.992,46 zł.

W toku przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy S. w okresie od [...] maja 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. kontroli w placówce w zakresie prawidłowości podawania liczby uczniów, na których przekazano dotację oświatową oraz prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej za 2018 r. ustalono, że do kosztów usługi prowadzenia Szkoły w każdym miesiącu zaliczono kwotę 2.000 zł w oparciu o faktury o treści: "usługa przekazania prowadzenia Szkoły Podstawowej w P. z dnia 28.04.2016 r. w powiązaniu z art. 10 Prawa oświatowego". Faktury te były zatwierdzane przez Dyrektora ds. finansowo-budżetowych J. S. (prezesa Zarządu Fundacji) z adnotacją: "Potwierdzam uczestnictwo Fundacji "E." w działalności Szkoły wraz z wywiązaniem się z obowiązku jako organ prowadzący Szkołę Podstawową w P.".

Powyższe transakcje potwierdzają wyciągi bankowe przedłożone do akt sprawy przez beneficjenta przy piśmie wyjaśniającym z dnia [...] listopada 2019 r., którym J. S. - Prezes Zarządu Fundacji wyjaśniła, że kwota 24.000 zł (12 miesięcy x 2.000 zł) jest zapłatą za wykonanie zadania publicznego w postaci prowadzenia Szkoły, logicznym kosztem usług świadczonych przez Fundację, mieszczącym się w granicach wydatku bieżącego Szkoły.

Tutejszy Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie sporne wydatki w kwocie 24.000 zł, wykraczają poza zadania finansowane z dotacji, ściśle określone w art. 35 u.f.z.o., a także nie mieszczą się w katalogu zadań organu prowadzącego szkołę, enumeratywnie wyszczególnionych w art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego. Przepisy te zawierają bowiem zamknięty katalog zadań, jakie mogą być finansowane z udzielonej dotacji, zaś wynagrodzenie, jakie Fundacja zdecydowała się sobie comiesięcznie wypłacać, wykracza poza ten katalog. Dotacja oświatowa przyznana Fundacji mogła bowiem zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej uczniów ze Szkoły Podstawowej w P. Dotacja oświatowa nie służy przy tym finansowaniu działalności organu prowadzącego szkołę, tym bardziej, że Fundacja W. oprócz prowadzenia Szkoły Podstawowej w P. prowadzi także Szkołę Podstawową w J., jak również wspiera różne inicjatywy lokalne, zwłaszcza na rzecz edukacji i wychowania (http://edukacjarazem.vgh.pl).

Należy w tym miejscu wskazać, że jedynie wydatki na zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły, a nie obsługi samego organu prowadzącego, w świetle powołanych wyżej przepisów, mogą być pokrywane z uzyskanej dotacji. Jak wynika natomiast z akt sprawy - obsługę szkoły w tym zakresie wykonują zatrudnieni w niej pracownicy - dyrektor szkoły, dyrektor ds. finansowo-budżetowych, kadrowa, sekretarz szkoły (pracownik administracyjny). Natomiast rozłożenie niektórych zadań do wykonania przez tę samą osobę, pełniącą jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu Fundacji i dyrektora ds. finansowo-budżetowych Szkoły Podstawowej w P., mija się z celowością i racjonalnością wydatkowania środków publicznych. Dodania wymaga również, że art. 124 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, określający rodzajowo wydatki bieżące jednostek budżetowych, ma charakter ogólny i nie modyfikuje ani też nie zmienia powołanych powyżej przepisów szczególnych, znajdujących zastosowanie w sprawie.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należało, że organy, przy ocenie wydatkowania dotacji w powyższym zakresie, prawidłowo ustaliły znaczenie pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", a w konsekwencji prawidłowo zastosowały przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że skarżąca Fundacja wykorzystała środki w kwocie 24.000 zł niezgodnie z przeznaczeniem. Organ nie naruszył przy tym prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b u.f.z.o. w związku z art. 10 ustawy Prawo oświatowe.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez SKO art. 153 p.p.s.a. należy wskazać, że wbrew stanowisku Fundacji, okoliczności rozpoznawanej sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione. Kolegium, ponownie rozpatrując sprawę, zgodnie ze wskazaniem tut. Sądu w wyroku z dnia 15 lipca 2020 r., uzupełniło materiał dowodowy o dokumenty, które skarżąca dołączyła do wniesionej uprzednio skargi z dnia 9 marca 2020 r. na decyzję [...] z [...] lutego 2020 r. oraz wzięło pod uwagę wyjaśnienia, zawarte w tej skardze. Co więcej, strona skarżąca została poinformowana, pismem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jak również miała możliwość przedłożenia dodatkowych dowodów czy też służyło jej prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (pismo doręczono w dniu [...] października 2020 r. – k. 497 akt administracyjnych).

Dokumentacja księgowa, finansowo-organizacyjna, pozyskana w trakcie przeprowadzonej kontroli oraz przedstawiona w trakcie postępowania przy piśmie Fundacji z dnia [...] listopada 2019 r., jak również dołączona do skargi z dnia 9 marca 2020 r., wniesionej do WSA w Białymstoku (k. 436 – 482 akt administracyjnych), była wystarczająca do ustalenia wszystkich istotne dla sprawy okoliczności. Skarżąca wypowiadała się również w spornych kwestiach składając wyjaśnienia i zgłaszając uwagi w postępowaniu kontrolnym. Przy tym tożsame argumenty i wyjaśnienia przedstawiła w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2019 r. (k. 399 akt administracyjnych) oraz skardze z dnia 9 marca 2020 r. Z uwagi na to, że kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie nie było ustalenie ani wysokości spornych kwot, ani też sposobu ich wydatkowania, co wprost wynika z materiału dowodowego, jak również wyjaśnień Fundacji, a jedynie ocena zgodności z prawem przeznaczenia kwoty w wysokości 24.000 zł na zapłatę za wystawiane Szkole Podstawowej w P. przez Fundację comiesięczne faktury na kwotę 2.000 zł, bezzasadne było dalsze poszukiwanie dowodów.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 15 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wskazać należy, że również i te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Jak już zostało wykazane powyżej, tutejszy sąd pozytywnie ocenił przeprowadzone przez Kolegium postępowanie. Ze skarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że Kolegium uzupełniło materiał dowodowy, zgromadzony uprzednio przez organ pierwszej instancji i na podstawie tego materiału dowodowego prawidłowo ustaliło stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, do którego następnie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując przy tym ich prawidłowej wykładni. Zarzuty skargi w tym zakresie są bardzo ogólnie i stanowią w istocie gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów oraz ciągi cytatów z orzecznictwa sądowoadministracynego.

Ponadto, wbrew twierdzeniom strony, co zostało już szczegółowo wyjaśnione powyżej, ustalenia poczynione przez organ w trakcie kontroli nie były jedynym dowodem, na którym organy oparły swoje rozstrzygnięcia, a stanowią jedynie część materiału dowodowego i w pełni z nim korespondują. Sąd zauważa nadto, że ani w postępowaniu przed organami administracji, ani w skardze wniesionej do Sądu, skarżąca nie wskazała na żadne konkretne okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a których organy nie poczyniły, zaś wszystkie zarzuty mają charakter ogólny i teoretyczny. Ponadto, skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przedłożenia dodatkowych dowodów, ani nie skorzystała z przysługującego jej prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Reasumując, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie wszystkie wydatki bieżące, w rozumieniu art. 124 u.f.p. w związku z art. 236 ust. 3 u.f.p., mogą być uznane za wydatki dopuszczalne (przy czym strona skarżąca nie wskazała na co dokładnie przeznaczyła środki w kwocie 24.000 zł). Oznacza to, że w dacie wydatkowania dotacji zgodnie z ww. przepisami - środki pochodzące z dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu, będącego organem, prowadzącym szkołę, a także na pokrycie kosztów, związanych z ogólną organizacją i funkcjonowaniem szkoły, gdyż sporne w rozpoznawanej sprawie wydatki nie są związane bezpośrednio z działalnością oświatową, rozumianą jako proces kształcenia, wychowania i opieki. Celem dotacji jest dofinansowanie realizacji zadań szkoły, a nie dofinansowanie realizacji zadań organu prowadzącego.

Mając na uwadze powyższe, sąd, nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), z uwagi na objęcie całego obszaru kraju, w tym Miasta Białegostoku (siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) tzw. strefą czerwoną, wskazującą na zwiększone ryzyko zakażenia wirusem SARS-Co-V2.