Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 268/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. B. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ze zmianami).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że podejrzenie choroby zgłosił w dniu [...] K. B. wskazując, że zagrożenie będące powodem zgłoszenia nastąpiło w [...], w której wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku [...] przez [...] lat. K. B. podał również, że skutkiem pracy w hałasie jest głęboki niedosłuch odbiorczy, od około [...] lat ciągła głuchota ucha prawego z szumem i zawrotami głowy wraz zaburzeniami równowagi, jak również pogarszający się od [...] lat słuch ucha lewego.

Organ I instancji podniósł, że K. B. poddano specjalistycznym badaniom lekarskim w Poradni Chorób Zawodowych Ośrodka Medycyny Pracy . Jednostka orzecznicza I stopnia w orzeczeniu z dnia [...] Nr [...] nie rozpoznała obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. W wyniku przeprowadzonych badań laryngologicznych i audiometrycznych, zweryfikowanych audiometrią obiektywną (tympanometria), u K. B. rozpoznano natomiast ubytek słuchu ucha prawego odbiorczy ślimakowy z przebytym zespołem nagłej głuchoty ( [...]r.) i szumami usznymi, ubytek słuchu ucha lewego odbiorczy, pozaślimakowy. W orzeczeniu stwierdzono również, że stwierdzony ubytek słuchu nie ma cech ubytku spowodowanego przewlekłym działaniem hałasu, który prowadzi do obustronnego trwałego uszkodzenia słuchu typu ślimakowego.

K. B. został również poddany, w wyniku złożonego wniosku o ponowne badanie lekarskie, badaniom w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] i jednostka ta orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej narządu słuchu.

W Instytucie- co wynika z treści orzeczenia- poddano analizie dokumentację lekarską K. B., według której w [...] przebył obustronne zapalenia uszu, zaś w [...] wydano zalecenie lekarskie o przeciwwskazaniu do pracy w hałasie. Na podstawie dokumentacji lekarskiej stwierdzono również, że w dniu [...] u K. B. rozpoznano incydent nagłej głuchoty ucha prawego z szumami usznymi spowodowany zaburzeniami naczyniowymi w uchu wewnętrznym, co skutkuje trwałą głuchotą oraz dysfunkcją błędnika. Z dokumentacji lekarskiej wynikało również, że K. B. od kilku lat choruje na nadciśnienie tętnicze, co sprzyja zmianom naczyniowym.

Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała nadto w orzeczeniu, że stwierdzone uszkodzenie słuchu, zarówno w uchu prawym jak i lewym, nie jest typowe dla obrazu klinicznego uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem i sugeruje etiologię pozazawodową. W orzeczeniu podano również, że udokumentowane wieloletnie narażenie na hałas ponadnormatywny w latach [...] o poziomach [...] dB oraz w latach [...] o wartości [...] dB stanowi tylko jeden z warunków niezbędnych do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.

Inspektor Sanitarny podał również w uzasadnieniu decyzji, że w toku postępowania administracyjnego dokonano oceny narażenia zawodowego sporządzonej w związku ze zgłoszeniem choroby zawodowej. Z oceny tej wynika przebieg pracy zawodowej K. B., zatrudnionego w latach [...] jako [...] w [...] gdzie w latach [...] korzystał z urlopu bezpłatnego i był równocześnie zatrudniony w [...]W ostatnim z wymienionych zakładów pracy był zatrudniony do [...]. Z pomiarów natężenia hałasu, dokonanych na stanowisku [...], znajdujących się w dokumentacji Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wynikało, że równoważny poziom ekspozycji wyniósł od [...]. W czasie zatrudnienia K. B. na stanowisku mistrza w latach [...], pomiary natężenia hałasu nie były wykonywane.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika również, że organ dokonał ustaleń na okoliczność ograniczenia warunków zatrudnienia. Z dokumentów dotyczących badań profilaktycznych przeprowadzonych w okresie zatrudnienia K. B., do roku [...] nie stwierdzono przeciwwskazań do pracy [...]. W [...] stwierdzono natomiast przeciwwskazania do pracy na stanowisku [...] w narażeniu na hałas powyżej [...].

Organ I instancji uznał, że w oparciu o dokonane ustalenia oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego, nie ma podstaw do stwierdzenia u K. B. choroby zawodowej, albowiem jednostki orzecznicze nie rozpoznały u badanego jednostki chorobowej wymienionej w pkt 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach a okres narażenia zawodowego stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu był krótki i występował przed wielu laty.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji K. B. podniósł, ze przez [...] lat był zatrudniony na stanowisku [...], w tym samym zakładzie pracy, zaś pracując jako [...] przebywał na hali wraz z innymi pracownikami. Praca biurowa polegająca na sporządzaniu raportów zajmowała mu nie dłużej niż godzinę dziennie.

K. B. zakwestionował ustalenia organu oraz jednostek orzeczniczych dotyczące badań profilaktycznych i okresowych dokonane w [...] stwierdzające możliwość wykonywania pracy bez ograniczeń w sytuacji, gdy od [...] wystąpiła u odwołującego się całkowita głuchota ucha prawego. Nie zgadzał się również z twierdzeniami o krótkim okresie pracy w warunkach narażenia zawodowego. Podniósł, ze nawet niewielkie uszkodzenie słuchu jest chorobą zawodową, a o uznaniu schorzenia decyduje związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy, nie zaś stopień jego zaawansowania.

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy powołując się na treść § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stwierdził, że chorobami zawodowymi są choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy, przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. Kluczowe zatem dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia tych objawów z ekspozycją na czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne, co oznacza, że nie każda choroba może być uznana za chorobę zawodową.

W sprawie K. B. jednostki orzecznicze medycyny pracy obu instancji rozpoznały uszkodzenie słuchu, które w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie może zostać uznane za chorobę zawodową, albowiem nie spełnia kryterium zawodowego uszkodzenia słuchu.

Na podstawie kryteriów medycznych nie stwierdzono u K. B. symptomów określonych i charakterystycznych dla choroby zawodowej, bowiem podstawą do rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie trwałego obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego, spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...]dB w uchu lepiej słyszącym obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Tę ugruntowaną w medycynie pracy prawidłowość zgodnie potwierdziły w swych orzeczeniach jednostki medycyny pracy obu instancji.

Organ odwoławczy dokonując oceny wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego wydanego przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że jednostki te spełniają wymogi określone w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i jako uprawnione do przyczynowego łączenia rozpoznawanych chorób z pracą zawodową wykonywaną przez poddanego badaniu pracownika, zgodnie rozpoznały u pracownika brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczności te stanowiły dostateczną podstawę do nie uwzględniania odwołania.

K. B. wniósł skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] domagając się uznania jego schorzenia za chorobę zawodową.

Skarżący oprócz argumentów tożsamych z podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał, że przyczyną jego głuchoty i utraty zdrowia było długotrwałe przebywanie w hałasie. Orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oparte są zdaniem skarżącego na domniemaniach i domysłach. Zapewnienia lekarzy, że schorzenie jest chorobą zawodową nie znalazły potwierdzenia w wydanych orzeczeniach. K. B. zarzucił również, że nie dokonano oceny środowiska pracy oraz związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem oraz rodzajem wykonywanej pracy.

Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że została ona wydana w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym i procesowym, a wniesiona skarga nie jest zasadna.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy jednoznacznie stwierdzić, co wynika z obowiązujących przepisów prawa regulujących zagadnienie chorób zawodowych oraz utrwalonego orzecznictwa, że nie każde schorzenie wskazywane i kojarzone ze względu na warunki pracy jako choroba zawodowa, ma etiologię wynikającą z warunków pracy.

Dla uznania schorzenia za chorobę zawodową muszą wystąpić ł ą c z n i e dwie przesłanki z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115):

1/ stwierdzona choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia.

2/ na podstawie oceny warunków pracy należy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba powstała w związku z wykonywaną pracą.

Okolicznością w sprawie bezsporną, przyznaną przez K. B. jest stwierdzona u skarżącego przez jednostki orzecznicze medycyny pracy I i II stopnia, głuchota ucha prawego wraz z dysfunkcją błędnika oraz odbiorczy ubytek słuchu ucha lewego.

Schorzenia narządu słuchu u skarżącego, wymagające zatrudnienia w warunkach narażenia na hałas poniżej 80 dB, zostały stwierdzone w dnia [...] przez lekarza medycyny przemysłowej przeprowadzającego badania w zakresie przeciwwskazań do pracy na stanowisku mistrza wydziału części oraz oceny narażeń występujących na stanowisku tym pracy (k. 6 akt administracyjnych). Zaświadczenie to nie zawierało jednak oceny nasilenia uszkodzenia słuchu oraz przyczyn zamieszczenia zalecenia.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zaświadczenia lekarskie wydane K. B. w związku z przeprowadzonymi badaniami profilaktycznymi ( z dnia [...] oraz [...]- k. 5 i 9 akt administracyjnych), nie zawierały adnotacji o stwierdzonych schorzeniach słuchu lub przeciwwskazaniach do wykonywania pracy w określonych warunkach narażenia na hałas.

Organy inspekcji sanitarnej dokonując oceny zgłoszonej choroby zawodowej na podstawie kryteriów medycznych odwołały się do orzeczeń wydanych przez jednostki orzecznicze medycyny pracy.

Badania przeprowadzone przez te jednostki, poprzez obserwację negatywną w kierunku obustronnego trwałego uszkodzenia słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, czyli jedynego, wymienionego pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych, schorzenia narządu słuchu, doprowadziły do wydania orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Podkreślić należy, że treść wydanych orzeczeń nie jest równoznaczna z tym, że K. B. w ogóle nie choruje, bowiem stwierdzono u niego poważne uszkodzenie słuchu zarówno w uchu prawym jak i w lewym. Nadto, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy wynika niewątpliwie, że skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas i nie można wykluczyć, że przebywanie w tym środowisku pracy spowodowało ubytek słuchu. Jednakże nawet długotrwałe zatrudnienie w warunkach narażenia na hałas nie zawsze skutkuje powstaniem takiego schorzenia słuchu, które zgodnie z poz. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. można zaliczyć do chorób zawodowych.

Stwierdzenie w trakcie badań schorzeń współistniejących ( [...]), których pochodzenie nie jest związane z zatrudnieniem w warunkach narażenia na hałas, a które wywołują pogorszenie słuchu powoduje, że takie uszkodzenie słuchu nie może być uznane za chorobę zawodową, albowiem nie spełnia kryteriów schorzenia słuchu określonych jednoznacznie w powołanym wyżej rozporządzeniu, a wręcz sugeruje etiologie pozazawodową.

Wskazać również należy, że orzeczenia wydane przez jednostki orzecznicze medycyny pracy mają dla organów inspekcji sanitarnej moc wiążącą, albowiem inspekcja sanitarna nie ma w zakresie swojego działania uprawnień do diagnozowania schorzeń.

Reasumując, Sąd nie stwierdził, aby dokonana w decyzji ocena materiału dowodowego była niespójna, niejasna lub nielogiczna i stąd też uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń dokonanych na podstawie tej oceny, a prowadzących do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Sąd skargę oddalił.