Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1026/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 34 par 5, art. 15 par 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 77 par 1, art. 80 par 1, art. 43
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. numer [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; zwanej dalej "u.p.e.a.") Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Sz. Inspektorat w P. z dnia [...] r. [...], którym odmówiono B. K. (dalej zwanej zobowiązaną lub skarżącą) uznania za uzasadniony zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych numer [...] oraz od numeru [...] do numeru [...], wystawionych w dniu [...] r. przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sz. Inspektorat w P.

Z akt wynika, że wskazane powyżej postanowienia zapadły w następującym stanie sprawy.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Sz., działając w charakterze organu egzekucyjnego, wszczął egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych numer [...] oraz od numeru [...] do numeru [...] wystawionych w dniu [...] r. przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sz. Inspektorat w P.

Postępowaniem objęto należności powstałe wskutek nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 06/2012 do 06/2013 i od 07/2015 do 09/2015, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 06/2012 do 06/2013 oraz na Fundusz Pracy za okres od 06/2012 do 06/2013 i od 07/2015 do 08/2015 (zwane dalej składkami).

Zawiadomieniami z dnia [...] r. o numerach: [...], [...] i [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. Powyższe zawiadomienia wraz z ww. tytułami wykonawczymi doręczono zobowiązanej w dniu 10 marca 2016 r.

W toku prowadzonego postępowania zobowiązana, pismem z dnia 15.03.2016 r. złożyła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, podnosząc:

- brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

- wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie zobowiązań z tytułu składek, objętych ww. tytułami wykonawczymi. Jednocześnie zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerze [...] oraz od numeru [...] do numeru [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Sz. Inspektorat w P. odmówił uznania zarzutu w sprawie braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia 04.03.2016 r. skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując ponownie na brak doręczenia upomnienia, wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a. Według zobowiązanej podpis na upomnieniu należy do córki, która je odebrała i jej nie przekazała. Ponadto wskazała, że złożenie do Prezesa ZUS w W. wniosku o umorzenie należności stanowi przesłankę do wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., postanowieniem z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to doręczono zobowiązanej w dniu 11.05.2016 r.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, adwokata A. O. złożyła w dniu 12 września 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Na skutek wniosku pełnomocnika Sąd postanowił przywrócić termin do wniesienia powyższej skargi.

W skardze pełnomocnik zobowiązanej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:

- art. 77 § 1 w związku z art. 80 § 1 kpa oraz art. 15 § 1 u.p.e.a. polegające na uznaniu, iż skarżącej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego doręczono upomnienie pomimo braku podstaw do przyjęcia takiego stanowiska, co miało istotny wpływ na wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. postanowienie. Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowienia organu II i I instancji w całości,

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą zarówno postanowienia organu I instancji, jak i postanowienia organu II instancji. Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych pełnomocnik podkreślił, że potwierdzają one stanowisko skarżącej, co do tego, iż Sąd winien w niniejszym postępowaniu zbadać nie tylko postanowienie organu II instancji, ale także organu I instancji. A skoro tak, to niewątpliwie winno się wziąć pod uwagę zarzut skarżącej w przedmiocie niedoręczenia jej stosownych upomnień przed podjęciem postępowania egzekucyjnego w sprawie. Skarżąca podniosła bowiem, iż korespondencję odebraną dnia 4 lutego 2016 r., w której zgodnie ze stanowiskiem skarżącej i organu I instancji miały znajdować się owe upomnienia, doręczono jej córce, z tym, że skarżąca takiego listu nigdy nie otrzymała. Dalej pełnomocnik powołując przepis art. 43 k.p.a. stwierdził, iż - według skarżącej - nie doszło do przekazania jej jakiejkolwiek korespondencji odnoszącej się do rozpatrywanej sprawy. Po czym organowi I instancji zarzucił brak należytego zbadania doręczenia przesyłki pocztowej mającej istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. Jego zdaniem organ I instancji, a w konsekwencji również organ II instancji będący związany stanowiskiem organu I instancji naruszył przepisy postępowania dowodowego z art. 78 i 80 k.p.a., bowiem należyte zbadanie zarzutów skarżącej mogło doprowadzić do wydania odmiennego, korzystnego dla niej rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Organ odwoławczy nie zgodził się z podniesionymi zarzutami. Podkreślił że przeprowadzona analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru nie potwierdziła argumentów skarżącej, że przesyłka zawierająca ww. upomnienia została doręczona jej córce, bowiem jak wynika z zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, operator pocztowy przedmiotowe upomnienia doręczył w dniu 04.02.2016 r. bezpośrednio do rąk adresata – B. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zasady i tryb kontroli sądowej działalności administracji publicznej reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), która w art. 3 § 2 pkt 3 kontrolą tą objęła orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z jej postanowieniami, wyeliminowanie przez sąd administracyjny aktu prawnego wydanego przez organ administracji może nastąpić po stwierdzeniu, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) bądź w wyniku istnienia wady skutkującej stwierdzeniem nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Rozpoznawanie skarg na akty organów nie ma charakteru merytorycznego orzekania o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, orzekając w danej sprawie, pełni funkcje kasacyjne, badając w granicach danej sprawy zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) oraz dokonując tego na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co stanowi wskazane wyżej kryterium sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej.

Przeprowadzone w tak zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałoby wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

Uzasadniając powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że organy egzekucyjne działają wyłącznie na podstawie przepisów u.p.e.a. oraz odpowiednio – k.p.a., a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,

a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie, skarżąca zgłosiła zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.) twierdząc, iż upomnienia doręczono jej córce, która to skarżącej ich nie przekazała.

Z powyższym zarzutem skarżącej Sąd nie może się zgodzić, gdyż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż wierzyciel upomnieniami z dnia 02.02.2016 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] wezwał skarżącą do wykonania obowiązku zapłaty należności z tytułu składek pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z analizy treści zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. upomnień, znajdującego się w aktach sprawy na karcie 13, nie potwierdza ono argumentów skarżącej, że przesyłka zawierająca ww. upomnienia została doręczona jej córce. Analiza powyższego potwierdzenia odbioru wskazuje, że operator pocztowy przedmiotowe upomnienia doręczył w dniu 04.02.2016 r. bezpośrednio do rąk adresata - pani B. K. w trybie art. 42 § 1 k.p.a. (tzw. doręczenie właściwe), o czym świadczy podpis zobowiązanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na potwierdzeniu tym dodatkowo zakreślono rubryki z których wynika treść "oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono adresatowi". W przypadku gdyby doręczono przesyłkę córce zaznaczona byłaby rubryka potwierdzająca, iż doręczono przesyłkę "pełnoletniemu domownikowi" czego nie uczyniono.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że zgodnie z art. 76 § 1 i 2 k.p.a. dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. (por. np. wyrok NSA z dnia 31 maja 2016 r. sygn.. akt II FSK 1040/14). Nie można co prawda wykluczyć możliwości obalenia takiego domniemania, jednak jako, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (vide wyroki: NSA z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 389/10, WSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1767/08, NSA z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 389/07 – wszystkie wyroki dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem skarżąca w istocie nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie tezy przeciwnej niż wynikająca z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.

Zatem w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania powołany przez skarżącą przepis art. 43 k.p.a., który reguluje doręczenie pisma w przypadku nieobecności adresata.

Należy zatem zauważyć, ze organ odwoławczy działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (zarówno materialnego jak i procesowego), a w wydanym orzeczeniu powołał się na prawidłową podstawę prawną. W ocenie Sądu, organ podjął wszelkie czynności, które zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, m.in. poprzez zebranie wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie. Organ uwzględnił wszystkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Wbrew jednak oczekiwaniom skarżącej wyciągnął z nich wnioski przemawiające za odmową uwzględnienia zgłoszonego zarzutu. Wnioski te, zdaniem Sądu, zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia, a dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. Powyższe stwierdzenia należy także odnieść do sposobu postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji. Dlatego też za nietrafne uznano również zarzuty naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.