Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1286/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części oraz poprzedzającą ją decyzję w części i w tym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] - [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]; L.dz. [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenie społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję własną z [...] lutego 2019 r. w odniesieniu do listopada 2008 r.; 2. uchyla decyzję z [...] lutego 2019 r. w zakresie pkt 1, tj. w zakresie nakazania zwrotu środków za listopad 2008 r.; 3. umarza postępowanie administracyjne w powyższym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] - [...] kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi stowarzyszenia P.(dalej: strona, stowarzyszenie lub skarżący) jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu lub organ) z (...)maja 2019 r. znak (...) utrzymująca w mocy decyzję własną z (...)lutego 2019 r. znak (...)nakazującą stronie zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji środków Funduszu przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy listopad 2008 r. w kwocie 1.961,78 zł oraz umarzająca postępowanie za okresy sprawozdawcze styczeń i lipiec 2018 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z (...)lutego 2019 r. Prezes Zarządu nakazał stronie zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy: listopad 2008 r. w kwocie 1.961,78 zł oraz umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w przedmiocie zwrotu środków Funduszu wypłaconych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: styczeń i lipiec 2008 r.

W uzasadnieniu Prezes Zarządu stwierdził, że ustalił w ZUS, iż składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres sprawozdawczy styczeń 2008 r. zostały opłacone ostatecznie w dniu 20 lutego 2008 r., podczas gdy termin zapłaty składek przypadał na 15 lutego 2008 r. Podobnych ustaleń dokonał w odniesieniu do okresu sprawozdawczego lipiec 2008 r. i stwierdził, że zostały opłacone ostatecznie w dniu 26 sierpnia 2008 r., podczas gdy termin zapłaty składek przypadał na 18 sierpnia 2008 r., a także do okresu sprawozdawczego listopad 2008 r., za który to okres stowarzyszenie zapłaciło składki w dniu 11 stycznia 2010 r., podczas gdy termin zapłaty składek przypadał na 15 grudnia 2008 r.

Organ I instancji przywołał treść art. 25a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1172 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) w brzmieniu wówczas obowiązującym i wskazał, że jednym z warunków uzyskania refundacji składek jest terminowe ich opłacenie w całości przez pracodawcę. Natomiast w sprawie strona opłaciła składki po ustawowym terminie i dlatego też konieczne stało się nakazanie ich zwrotu.

Prezes Zarządu wyjaśnił, że w odniesieniu do okresów sprawozdawczych styczeń i lipiec 2008 r. upłynął dziesięcioletni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz. U. UE L Nr 83 z dnia 27 marca 1999 r., dalej: rozporządzenie 659/1999). Wyjaśnił także, że powyższe rozporządzenie utraciło moc w dniu 13 października 2015 r. i zostało zastąpione rozporządzeniem Rady (UE) Nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE L Nr 248 s. 9, dalej: rozporządzenie 2015/1589). Rozporządzenie to w art. 17 ust. 1 wskazuje również na dziesięcioletni okres przedawnienia.

W ocenie organu ten dziesięcioletni okres przedawnienia nie upłynął w odniesieniu do okresu sprawozdawczego listopad 2008 r.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zarządu decyzją z (...)maja 2019 r. utrzymał w mocy decyzję własną z (...)lutego 2019 r.

Organ ponownie stwierdził, że składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za sporny miesiąc skarżący uiścił ostatecznie 11 stycznia 2010 r., podczas gdy termin zapłaty składek przypadał na 15 grudnia 2008 r. W związku z powyższym skoro składki zostały uiszczone po terminie, to decyzja organu I instancji w zakresie nakazania stronie zwrotu środków była zasadna.

Pismem z 5 czerwca 2019 r. strona złożyła skargę na ww. decyzję wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Stowarzyszenie wniosło również o przeprowadzenie dowodu ze zgromadzonych w sprawie dokumentów na okoliczności podniesione w skardze w tym także na okoliczność niezasadności i bezpodstawności zaskarżonej decyzji oraz okoliczności podniesionych w skardze zarzutów. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) w zakresie, w którym organ administracji bezzasadnie uznał, iż zobowiązany jest utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję;

2) art. 25a ustawy o rehabilitacji w zakresie, w którym błędna jego interpretacji prowadziła do wadliwego ustalenia obowiązku zwrotu przedmiotowego świadczenia.

W uzasadnieni skarżący stwierdził, że w sprawie upłynął już 5 letni okres przedawnienia wymagalności roszczeń PFRON.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż należności za okres sprawozdawczy listopad 2008 r. uległy już przedawnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 133 § 1 zdanie pierwsze ppsa sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. W związku z powyższym skoro sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, to brak było podstaw aby w sposób odrębny przeprowadzać wnioskowany w skardze dowód z akt sprawy.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Z kolei w myśl art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w sprawie w sposób niezasadny organ wskazał, iż co do dochodzonych należności nie upłynął okres przedawnienia, gdyż w jego ocenie w sprawie winno się stosować 10 letni okres przedawnienia.

Z powyższą tezą sąd się zupełnie nie zgadza i wskazuje, że TSUE w wyroku z 5 marca 2019 r. w sprawie C-349/17 Eesti Pagar jednoznacznie wyjaśnił, że wskazany w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 659/1999 (obecnie art. 17 ust. 1 rozporządzenia 2015/1589) nie dotyczy organów Państw Członkowskich, a jedynie jest to termin do dochodzenia należności przez Komisję Europejską.

W tym miejscu należy wskazać, że mechanizmem, który daje możliwość zapewnienia jednolitej wykładni, a w konsekwencji jednolitego stosowania prawa Unii Europejskiej, jest procedura prejudycjalna, w obecnym stanie prawnym przewidziana art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/2 ze zm. – dalej: TFUE; wcześniej art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r., w skrócie TWE; wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 321 E z 29 grudnia 2006 r., s. 37).

Zgodnie z powołanym przepisem "Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału /.../."

Wprawdzie przepis ten, ani żaden inny, nie przyznaje wydanym orzeczeniom prejudycjalnym mocy wiążącej erga omnes i nie nadaje im charakteru precedensów, Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 27 marca 1963 r. w sprawie Da Costa en Schaake NV, Jacob Meijer NV, Hoechst-Holland NV przeciwko Administration fiscale néerlandaise – sprawy połączone 28 do 30-62 – przyjął jednak, że sąd krajowy nie musi występować z pytaniem, jeśli dane zagadnienie prawa wspólnotowego zostało już wyjaśnione we wcześniejszym orzecznictwie (tzw. doktryna acte éclaire). Stąd wywodzi się, że sądy krajowe mają obowiązek orzekać na podstawie wcześniejszych orzeczeń wstępnych. W praktyce, jak i wypracowanej na jej tle doktrynie uznaje się zatem, iż orzeczenia zawierające wykładnię prawa unijnego są uważane za wiążące także poza sprawą, w której zostały wydane. Powyższe wyprowadza się również z faktu, że Trybunał sam powołuje się na wcześniejsze swe orzeczenia, dosłownie cytując je, wydaje postanowienia o odmowie wydania orzeczenia prejudycjalnego, jeśli wcześniej wypowiedział się w danej kwestii lub wydał orzeczenie w analogicznej sprawie. Trybunał twierdzi nadto, że oczywiste naruszenie orzecznictwa ETS (obecnie TSUE) przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne naruszenie prawa wspólnotowego (v. wyrok TS z 30 września 2003 r.; C - 224/01 Köbler V. Austria).

Orzeczenia wstępne TSUE, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są przy tym, co do zasady, skuteczne ex tunc. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi TSUE na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty wejścia w życie tego przepisu, a nie od daty wydania wyroku przez TSUE. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne TSUE znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą orzeczenia wstępnego.

Nie ulega wątpliwości, że w powoływanym wyżej wyroku z 5 marca 2019 r. w sprawie C-349/17 Eesti Pagar TSUE jednoznacznie wyjaśnił, że rozporządzenia 651/1999 nie stosuje się do przedawnienia roszczeń dochodzonych przez organy Państw Członkowskich z własnej inicjatywy. Rozporządzenie to bowiem m.in. w art. 15 odnosi termin przedawnienia do działań windykacyjnych podejmowanych przez Komisję Europejską. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że TSUE nie wypowiadał się w tym orzeczeniu w zakresie pomocy publicznej udzielanej przez państwa członkowskie m.in. w zakresie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych (czy też refundacji składek). Wypowiadał się natomiast w odniesieniu do efektu zachęty w zakresie objętym pomocą publiczną udzielaną m.in. mocą rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.U. 2008, L 214, s. 3). Pomoc w zakresie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych też jest pomocą udzielaną m.in. na podstawie art. 41 tego rozporządzenia (obecnie rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 651/2014).

TSUE w powołanym wyroku miał za zadanie odpowiedzieć (patrz pkt 107 wyroku), czy prawo Unii należy interpretować w ten sposób, że gdy organ krajowy przyznał pomoc w ramach funduszu strukturalnego, stosując nieprawidłowo rozporządzenie nr 800/2008, terminem przedawnienia mającym zastosowanie do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy jest termin dziesięciu lat, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 659/1999, termin czterech lat przewidziany w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 (rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych wspólnot europejskich (Dz.Urz. UE L z 23 grudnia 1995 r. nr 312 s. 1, dalej: rozporządzenie nr 2988/95), czy może termin przewidziany przez właściwe prawo krajowe.

W pkt 109 wyroku wprost Trybunał podał, że wbrew twierdzeniom rządów estońskiego i greckiego oraz Komisji do odzyskania środków nie można stosować ani bezpośrednio, ani pośrednio, ani poprzez analogię dziesięcioletniego terminu wskazanego w art. 15 rozporządzenia nr 659/1999 (obecnie art. 17 rozporządzenia 2015/1589).

Dalej TSUE wyjaśnił (pkt 114), że sama okoliczność, iż przepisy krajowe w dziedzinie przedawnienia mają co do zasady zastosowanie w odniesieniu do odzyskania z własnej inicjatywy organów krajowych bezprawnie przyznanej pomocy, pozostaje bez uszczerbku dla możliwości późniejszego odzyskania tej pomocy, w wykonaniu decyzji wydanej w tym zakresie przez Komisję, która w przypadku gdy posiada informacje dotyczące domniemanej niezgodności rzeczonej pomocy z prawem, niezależnie od źródła tych informacji, po upływie krajowych terminów przedawnienia zachowuje prawo do zbadania tej pomocy przez okres dziesięciu lat, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 659/1999. Ostatecznie w pkt 128 wyroku wyjaśnił, że prawo Unii trzeba interpretować w ten sposób, iż gdy organ krajowy przyznał pomoc w ramach funduszu strukturalnego, stosując nieprawidłowo rozporządzenie nr 800/2008, terminem przedawnienia mającym zastosowanie do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy jest – jeśli przesłanki stosowania rozporządzenia nr 2988/95 są spełnione – termin czterech lat, zgodnie z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia, lub – w razie ich niespełnienia – termin przewidziany przez właściwe prawo krajowe.

Skoro w sprawie, ze względu na fakt, iż środki Funduszu nie są środkami europejskimi tylko krajowymi, to nie jest możliwe zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Tym samym w sprawie winny zostać zastosowane przepisy krajowe.

Odnośnie stosowania przepisów krajowych dotyczących przedawnienia należy zauważyć, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.

W myśl art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej: ufp) ustawa określa zakres i zasady działania agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej i państwowych funduszy celowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 ufp dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. W art. 9 pkt 7 ufp wskazano, że sektor finansów publicznych tworzą państwowe fundusze celowe.

Z treści art. 60 ufp, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych Dz. U. z 2017 r., poz. 659, dalej ustaw z dnia 10 lutego 2017 r.) wynika natomiast, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych.

W pkt 1-8 art. 60 u.f.p. wskazano przykładowo, co stanowi niepodatkowe należności budżetowe i tak, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie z tym, co zostało wskazane wyżej, wyliczenie w art. 60 ufp ma charakter przykładowy, o czym świadczy termin "w szczególności" i dlatego też w ocenie sądu także środki przekazane stronie na mocy art. 25a ust. 4 ustawy o rehabilitacji i których następnie zwrotu zażądał Prezes Zarządu także stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

Przed dokonaną zmianą ustawą z 10 lutego 2017 r. treść przepisu nie wskazywała na fundusze celowe. Jednakże art. 60 ufp ma charakter przepisu otwartego i zmiana treści tego przepisu dokonana ww. ustawą jedynie doprecyzowała jego treść. W uzasadnieniu bowiem do tej ustawy prawodawca wskazał cyt., że "Omawiany przepis dotyczy jedynie otwartego katalogu środków publicznych o takim charakterze, a poprzez zmianę wprowadzenia do wyliczenia jedynie uzupełniono przepisy ustawy, wyraźnie zaznaczając, że do należności, o których mowa w art. 60, zalicza się również przychody państwowych funduszy celowych". Termin "uzupełnić" oznacza "uczynić kompletnym, dodając to, czego brakuje", nie zaś nadać nowe normatywne znaczenie/zakwalifikować coś odmiennie niż dotychczas. Z powołanych bowiem powyżej przepisów odnoszących się do funduszy celowych można wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że ich środki stanowią niepodatkowe należności publicznoprawne. Natomiast dokonana zmiana jedynie wprost wskazuje na prawidłowość podanej w uzasadnieniu wykładni.

Sąd wskazuje, że zdaje sobie sprawę z faktu, iż ustawa o finansach publicznych weszła w życie od 1 stycznia 2010 r., a więc weszła w życie po wypłacie stronie środków Funduszu za okres sprawozdawczy listopad 2008 r. Jednakże w żaden sposób to nie przeszkadza, aby od 1 stycznia 2010 r. uznawać środki funduszu (także te wypłacone wcześniej za niepodatkowe należności publicznoprawne).

Ustawa o finansach publicznych i ustawa wprowadzająca ustawę o finansach publicznych nie zawierała w tym zakresie przepisów intertemporalnych. Jedynie art. 115 ustawy dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157 poz. 1241) nakazał stosować w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ufp przepisy dotychczasowe do spraw dotyczących wszczętych i niezakończonych. Ustawodawca przyjął zatem zasadę bezpośredniego działania nowego prawa również do stosunków prawnych powstałych przed 1 stycznia 2010 r., o ile na dzień wejścia w życie miały one charakter stosunków prawnych o otwartym charakterze.

Tym samym w ocenie sądu przepisy ufp znajdą zastosowanie do niepodatkowych należności publicznoprawnych od 1 stycznia 2010 r. Innymi słowy sprawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, wszczęte po dniu 1 stycznia 2010 r., winny być załatwione w trybie określonym w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. także wówczas, gdy odnoszą się do należności uiszczonych albo należnych przed tą datą.

W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajduje również art. 67 ust. 1 ufp zgodnie z którym: do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej op).

Tym samym, w zakresie ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W niniejszej sprawie uznać należało, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 op polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym strona otrzymała środki Funduszu za konkretny miesiąc. Z tym, że z racji wejścia w życie ustawy o finansach publicznych w dniu 1 stycznia 2010 r. termin przedawnienia należności przekazanych przed tą datą liczy się od daty wejścia w życie ustawy o finansach publicznych. A więc należności te uległy przedawnieniu z upływem dnia 31 grudnia 2014 r.

W ocenie sądu skoro na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, które nastąpiło w 7 grudnia 2018 r. wystąpiła ujemna przesłanka procesowa, to wydanie przez organ w dniu 15 maja 2019 r. zaskarżonej decyzji administracyjnej naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa. Podobna wadliwość dotyczy decyzji z 20 lutego 2019 r., gdyż organ mając podstawę do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego nie zastosował tego trybu również w odniesieniu do miesiąca sprawozdawczego listopad 2008 r.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję własną z 20 lutego 2008 r. w odniesieniu do listopada 2008 r. i uchylił poprzedzającą ją decyzję z 20 lutego 2019 r. w zakresie pkt 1, tj. w zakresie nakazania zwrotu środków za miesiąc sprawozdawczy listopad 2008 r. W tym miejscu sąd stwierdza, że brak było podstaw do uchylania w całości decyzji Prezesa Zarządu, gdyż w odniesieniu do miesięcy styczeń i lipiec 2008 r. organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie z błędnym uzasadnieniem, które nie wpływało na rozstrzygnięcie. W odniesieniu do pkt 3 wyroku sąd wskazuje, że wobec stwierdzenia podstawy do umorzenia postepowania administracyjnego, na mocy art. 145 § 3 ppsa orzekł o jego umorzeniu.

O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 ppsa zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 917 zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.