Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 84/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka ( spr.), sędzia NSA Julia Szczygielska, , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji uznającej za osobę bezrobotną i przyznającej prawo do zasiłku, odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...], uchylającą decyzję ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (orzekającą o uznaniu B. K. z dniem 19 grudnia 2014 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku), odmawiającą uznania za osobę bezrobotną z dniem 19 grudnia 2011 r. i umarzającą postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o uznaniu B. K. z dniem [...] grudnia 2011 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku. Decyzja ta stała się ostateczna.

Po podjęciu zatrudnienia przez stronę, Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 listopada 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta W. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku, w związku z ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych, potwierdzonych informacją z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z której wynika, że w okresie od dnia 10 kwietnia 1998 r. do dnia 14 lipca 2016 r. strona posiadała aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta Wrocławia orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 19 grudnia 2011 r. i umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 19 grudnia 2011 r. strona nie spełniała warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, ponieważ na podstawie zaświadczenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lipca 2016 r. ustalono, że od dnia 10 kwietnia 1998 r. strona posiadał aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej, który został wykreślony z rejestru w dniu 15 lipca 2016 r. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu bezrobotnego takiej osoby. Jednocześnie należy umorzyć postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych jako bezprzedmiotowe.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie lub zmianę tej decyzji i wydanie decyzji uznającej odwołującą za osobę posiadającą status osoby bezrobotnej oraz przyznającej odwołującej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona zarzuciła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, albowiem nigdy nie podjęła żadnej działalności gospodarczej, a samo figurowanie w ewidencji nie może powodować tak drastycznych skutków.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. wyjaśnił, że fakt posiadania przez stronę wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w dniu 19 grudnia 2011 r. jest okolicznością nową, nieznaną organowi wydającemu decyzję w dniu 21 grudnia 2011 r. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wynika, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona stanowi przesłankę uzasadniającą odmowę uznania danej osoby za osobę bezrobotną.

Odwołująca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 19 grudnia 2011 r. i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Wpis dokonany w dniu 10 kwietnia 1998 r. został wykreślony dopiero w dniu 15 lipca 2016 r. Niezłożenie przez odwołującą się wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy należy uznać za brak należytej staranności w działaniu, do którego przedsiębiorca był zobowiązany. W dniu 19 grudnia 2011 r. nie spełniała definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że odwołująca złożyła wniosek o wykreślenie z ewidencji w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności po 18 latach od wskazanej przez nią daty zaprzestania prowadzenia działalności. Skoro strona na dzień rejestracji nie spełniała warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego nie było możliwe przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie za osobę bezrobotną. Skarżąca wyjaśniła, że pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nigdy jej nie prowadziła i dlatego też nie składała wniosku o zawieszenie. W dniu 15 lipca 2015 r. dokonała wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy nie miała świadomości, że wpis dokonany w ewidencji działalności gospodarczej pozbawia statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca nie miała zamiaru nikogo wprowadzić w błąd ani oszukać, nie prowadząc działalności nie miała ani ubezpieczenia ani środków do życia. Od kilku lat boryka się ze znalezieniem stałej pracy, jest osobą schorowaną, a na dodatek samotną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji, uchylającej w trybie wznowienia postępowania ostateczną decyzję (orzekającą o uznaniu skarżącej z dniem 19 grudnia 2011 r. za osobę bezrobotną oraz przyznającą prawo do zasiłku) i odmawiającej uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 19 grudnia 2011 r. oraz umarzającej postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką nową okolicznością faktyczną w rozpatrywanej sprawie było posiadanie przez skarżącą wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, o której to okoliczności organ pierwszej instancji uzyskał informację w lipcu 2016 r., a więc po wydaniu decyzji z dnia 19 grudnia 2011 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lutego 2011 r., bezrobotnym jest osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Zmiana ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązująca od 1 lutego 2011 r., była wynikiem dostosowania tej ustawy do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.:Dz. U. z 2016 r., poz. 1829), które to dostosowanie nastąpiło na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1725). W powyższym brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) jednoznacznie wskazuje, że negatywną przesłanką do uzyskania statusu bezrobotnego jest nie tylko faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, ale już samo złożenie wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Z chwilą wpisania przedsiębiorcy do ewidencji działalności gospodarczej wynika bowiem domniemanie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Przedsiębiorca ma prawo we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku (art. 14 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Analiza art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prowadzi do wniosku, że celem tego przepisu jest wyłączenie z grona osób bezrobotnych osób prowadzących działalność gospodarczą, przy czym za takie osoby należy już uważać osoby, które złożyły wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Jednakże status bezrobotnego może uzyskać osoba, która wprawdzie złożyła wniosek o wpis do ewidencji, ale nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Obowiązuje wówczas domniemanie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej dopiero od daty, podanej we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej. Z takiego wpisu wynika domniemanie, że do dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej osoba wpisana nie podjęła działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą (wyrok NSA z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2298/11, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1699/13).

Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. Status osoby bezrobotnej nie został powiązany z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej. Brak jest potrzeby badania, czy działalność taka jest rzeczywiście prowadzona (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 253/16 oraz z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 286/16).

Nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie, że skarżąca w roku 1998 r. zarejestrowała pozarolniczą działalność gospodarczą, wskazując jako dzień rozpoczęcia działalności dzień 10 kwietnia 1998 r. W dniu 15 lipca 2016 r. strona złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG, wskazując jako dzień zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej 10 kwietnia 1998 r. Tak więc strona przez okres ponad 18 lat była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że skarżąca w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 19 grudnia 2011 r. nie spełniała definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a wskazana w ewidencji data rozpoczęcia działalności gospodarczej upłynęła przed dniem rejestracji i działalność gospodarcza nie została zawieszona.

Organy orzekające w sprawie ustaliły rzeczywistą treść wpisu w CEIDG w zakresie dnia podjęcia działalności gospodarczej i oceniły, czy tej treści wpis daje podstawę do zmiany w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej. Słusznie organy zauważyły, że skarżąca w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 19 grudnia 2011 r. wpisana była do CEIDG na podstawie wniosku złożonego w roku 1998 r. Wprawdzie z wpisu do ewidencji wynika, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i zaprzestała prowadzenia działalności w tym samym dniu, tj. w dniu 10 kwietnia 1998 r., jednakże taka data zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej została wskazana przez skarżącą w chwili wyrejestrowania działalności gospodarczej z CEIDG, tj. w dniu 15 lipca 2016 r., a więc po upływie ponad czterech lat od daty wydania decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku. Takie działanie skarżącej w dniu 15 lipca 2016 r. nie może sanować uzyskania w dniu 19 grudnia 2011 r. statusu osoby bezrobotnej niezgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy słusznie uznały, że istnieje przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenia decyzji z dnia 21 grudnia 2011 r.

W tej sytuacji pozbawiona znaczenia prawnego jest podnoszona przez skarżącą okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej interpretacji art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Przywołać w tym miejscu należy również art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym wpis do CEIDG jest dokonywany na wniosek, chyba że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu. Wpisem do CEIDG jest również wykreślenie albo zmiana wpisu. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Natomiast skarżąca z naruszeniem powyższych przepisów złożyła wniosek o wykreślenie wpisu po ponad 18 latach.

Należy zauważyć, że skarżąca w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 19 grudnia 2011 r. w pkt 10 oświadczenia rejestrowanego zaznaczyła, że nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Organ nie miał podstaw do poinformowania skarżącej o obowiązku wykreślenia wpisu z CEIDG przed rejestracją w PUP. Ponadto tego samego dnia skarżąca otrzymała również pouczenie dla osoby bezrobotnej, w którym własnoręcznym podpisem potwierdziła, że została pouczona o obowiązku m. in. zawiadomienia w ciągu 7 dni urzędu pracy o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jej rozpoczęciu, podjęciu zawieszonej działalności gospodarczej. Tak więc skarżąca zobowiązana była do sprawdzenia istnienia wpisu w CEIDG i poinformowania o tym PUP.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.