Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 464/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz [...] w W. zabudowanego gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonego jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. orzekł o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz [...] w W. w/w nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. podnosząc, iż legitymuje się dokumentami potwierdzającymi jej zarząd nad przedmiotową nieruchomością, który uzasadnia nabycie wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności budynków w postępowaniu wieczysto-księgowym w trybie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda stwierdził, że P. przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. oraz zawiadomienie z dnia [...] marca 1996 r., z których to dokumentów wynika, że dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 opisanej na wyrysie z mapy ewidencyjnej z maja 1991 r. Nr [...] została założona księga wieczysta KW Nr [...]. W dziale II tej księgi wpisano jako właściciela Skarb Państwa, a P. jako użytkownika wieczystego przedmiotowego gruntu i właściciela znajdujących się na nim budynków.

Podstawą wpisu było wystąpienie [...] z dnia [...] listopada 1995 r. do sądu wieczysto-księgowego o założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości i dokonanie na jej rzecz wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków stosownie do art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385).

Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 182 w/w ustawy "uwłaszczenie" szkoły wyższej na mocy tego przepisu nie wymaga wydania w trybie administracyjnym deklaratoryjnej decyzji, a szkoły wyższe występują bezpośrednio do sądu o ujawnienie nabytego prawa w księdze wieczystej. Ocena, czy zachodzą przesłanki do uwłaszczenia szkoły wyższej należy do kompetencji Sądu, który w postępowaniu wieczysto-księgowym okoliczność tę potwierdza. Nabycie zaś przez szkoły wyższe uprawnień wynikających z art. 182 następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy tj. w dniu 27 września 1990 r.

Wojewoda stwierdził, iż nabycie przez szkoły wyższe uprawnień wynikających z art. 182 cyt. ustawy następuje z mocy prawa z dniem jej wejścia w życie tj. w dniu 27 września 1990 r. W tej sytuacji zdaniem Wojewody, mając na względzie obowiązującą w prawie zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] w W. zarzucając jej brak podstawy prawnej, rażące naruszenie art. 7 i 8 kpa, art. 77 i 107 § 3 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przytoczony w zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie może mieć zastosowania, a brak wskazania innych przepisów prawa materialnego oznacza, iż decyzja wydana została bez podstawy prawnej.

Zdaniem skarżącego rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest tylko domniemaniem, które może być obalone w wyniku postępowania dowodowego.

Skarżący wskazał, iż w aktach sprawy znajdują się dowody świadczące o wieloletnim władaniu przez niego działką nr [...], do których Wojewoda nie odniósł się w żaden sposób. W ocenie skarżącego nie zostały spełnione przesłanki, które stanowiłyby o nabyciu przez P. prawa użytkowania wieczystego, co winno skutkować utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienie wskazuje, że zostały one oparte na stanowisku, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o przekazanie nieruchomości w zarząd (obecnie w trwały zarząd) było konieczne i dopuszczalne ponowne ustalenie czy P. (obecnie A.) nabyła prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], także w wypadku ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Czynności podejmowane w tym zakresie nie powinny – według skarżącego – ograniczać się do sprawdzenia treści wpisu w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącego nie nastąpiło ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz P., a niepodjęcie przez Wojewodę [...] czynności w celu ustalenia czy doszło do nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...], prowadzić ma do naruszenia wymienionych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewoda [...] uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie przed organem I instancji wyjaśnił, że z odpisu księgi wieczystej nr KW [...] wynika, iż na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. zostało wpisane prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz P. Ocena czy zachodzą przesłanki do uwłaszczenia szkoły wyższej – należy zdaniem Wojewody do kompetencji Sądu, który w postępowaniu wieczysto-księgowym okoliczność tę potwierdza.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] był związany rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych wynikającą z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Zakwestionowanie prawa ujawnionego w księdze wieczystej może nastąpić wyłącznie w ramach postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym, którego przedmiotem będzie żądanie usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym.

Kwestia ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczelni na mocy art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym pozostaje poza kognicją organów administracji (por. wyrok NSA z 21 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1116/05 LEX nr 275437, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 4/05, LEX nr 188300, wyrok NSA z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt I SA 603/99, LEX nr 54430, postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r. sygn. akt I CSK 54/07, LEX nr 334973.

W toku postępowania administracyjnego skarżący nie twierdził, że prawo uczelni nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, a jedynie zarzucał, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Wojewoda [...] zdaniem Sądu nie był w toku prowadzonego postępowania umocowany do oceny czy ujawnione w księdze wieczystej prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki było zgodne z rzeczywistym stanem prawnym.

Skarżący nie wskazywał przy tym, aby toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym w celu usunięcia ewentualnej niezgodności między rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości i prawem ujawnionym w księdze wieczystej. Oznacza to, że Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję i opierając się na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, mógł – oceniając zarzut skarżącego – ograniczyć się do sprawdzenia faktu ujawnienia w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz P., a odpis księgi wieczystej dołączony do akt administracyjnych stanowi dowód co do faktu pozostawania działki nr [...] w użytkowaniu wieczystym uczelni.

Należy stwierdzić, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. (k.155 akt administracyjnych), z którego wynika, że działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i nr [...]. Z pisma Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. (k. 129 akt administracyjnych) wynika, iż decyzją Urzędu [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2.

Przedstawione okoliczności wskazują na niezasadność zarzutów skargi.

Jeżeli bowiem Wojewoda [...] nie był zobowiązany i uprawniony do przeprowadzenia czynności w celu oceny zgodności ujawnionego prawa z rzeczywistym stanem prawnym, to chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa. Chybiony jest również zarzut naruszenia pozostałych wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który zawarty jest w katalogu rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy.

W sytuacji uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość wystarczającym jest wskazanie w podstawie prawnej przepisu, który uprawnia organ II instancji do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia, które w istocie oznacza umorzenie postępowania w sprawie.

Wobec powyższego zarzut skargi dotyczący braku podstawy prawnej zaskarżonej decyzji uznać należy za chybiony.

W ocenie Sądu powoływane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie znajdują odniesienia do rozpoznawanej sprawy. Wyrok z dnia 22 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 902/04 dotyczył postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którą uwłaszczenie państwowych osób prawnych potwierdzane było decyzją wojewody, który zobligowany był do ustalenia w tym postępowaniu, czy państwowa jednostka organizacyjna w dacie 5 grudnia 1990 r. legitymowała się prawem zarządu. A więc kwestie powyższe należą do kognicji organu administracji. W niniejszej sprawie natomiast ocena spełnienia przesłanek z art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r., jak wynika z wcześniejszych rozważań nie należy do kognicji organu administracji.

Z tych też względów wyrok z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 169/09, który dotyczył postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną w trybie art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej.

Sąd przyznaje, że nieprawidłowo organ II instancji przywołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednak powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Również zbyt lakoniczne uzasadnienie nie może stanowić wyłącznej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji zważywszy na fakt, iż rozstrzygnięcie organu należy uznać za prawidłowe.

Z akt administracyjnych wynika w sposób niewątpliwy, iż działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] – powstałej wcześniej z podziału działki nr [..] – uregulowanej w w/w księdze wieczystej. W konsekwencji tożsamość jej nie może budzić wątpliwości.

Ponadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że co do m.in. przedmiotowej działki Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez A. prawa jej własności (por. wyrok WSA z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 463/11).

W tej sytuacji zasadne jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające zaskarżoną decyzję i umarzające postępowanie przed organem I instancji. Bezprzedmiotowym jest bowiem prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie przekazania działki nr [...] w trwały zarząd w sytuacji, gdy na działce tej z dniem 27 września 1990 r. ustanowione zostało z mocy prawa użytkowanie wieczyste, przekształcone następnie z dniem 1 września 2005 r. we własność na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Przedmiotowa nieruchomość nie stanowi więc już własności Skarbu Państwa, a jedynie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być oddane w trwały zarząd - dział II ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.