Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2188/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat B.B. Kancelaria Adwokacka w W. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy)


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 10 października 2006 r. J.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.

Podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wyjaśnił, że jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, a z powodu problemów zdrowotnych, znaczną część emerytury zmuszony jest przeznaczyć na lekarstwa. Z uwagi na fakt, że kwota, jaką dysponuje jest niewystarczająca, na zakup lekarstw, każdego miesiąca brakuje mu około [...] zł. Dodatkowo wnioskodawca musi pokrywać koszty związane z konserwacją aparatu słuchowego (ok. [...] zł miesięcznie). Jednocześnie - wskazując na powyższe okoliczności faktyczne - zainteresowany zwrócił się z prośbą o wstrzymanie egzekucji z otrzymywanego świadczenia emerytalnego.

Decyzją z [...] lutego 2007 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W uzasadnieniu decyzji powołano treść art. 17 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych [(Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wskazując jednocześnie, że zgromadzone w sprawie materiały nie potwierdzają całkowitej nieściągalności należności. Płatnik otrzymuje bowiem świadczenie emerytalne, które po dokonaniu potrąceń komorniczych (alimentów oraz kwot na rzecz ZUS) wynosi [...] zł brutto miesięcznie. W związku z powyższym Zakład ma możliwość wyegzekwowania zaległych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, J.S. wskazał na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Zainteresowany zwrócił również uwagę na nieprawidłowe naliczenie kwoty zaległości oraz odsetek od tej kwoty i brak należytego uzasadnienia powyższej kwestii w decyzji. Ponadto wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom zawartym w rozstrzygnięciu organu I instancji, ZUS nie wzywał go dotychczas do uregulowania powstałych zaległości, wszelkie zaś zarzuty postawiono mu dopiero po dziesięciu latach.

1

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Decyzją z [...] maja 2007 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy wskazał, iż z powodu problemów zdrowotnych wnioskodawca wymaga stałego leczenia. Ponadto w stosunku do płatnika orzeczono całkowitą niezdolność do pracy. Jednocześnie podkreślono, iż skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, z którego potrącane są alimenty bieżące w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto na części ww. świadczenia ustanowiony został depozyt sądowy na czas rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną. W związku z powyższym do dyspozycji zainteresowanego pozostaje kwota [...] zł. netto miesięcznie. Organ zauważył również, iż zadłużenie zainteresowanego z tytułu nieuiszczonych opłat mieszkaniowych wynosi [...] zł. Następnie, oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Prezes Zakładu podniósł, że pomimo trudnej sytuacji wnioskodawcy, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia. Dłużnik posiada bowiem regularne źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego. Istnieje zatem możliwość egzekucji należności ZUS. W ocenie organu, za umorzeniem zaległych składek nie przemawia również ważny interes osoby zobowiązanej. Wprawdzie z otrzymywanego przez wnioskodawcę świadczenia emerytalnego dokonywane są potrącenia (alimenty) oraz należności na rzecz depozytu sądowego, jednakże do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota, którą ustawodawca zastrzegł jako wolną od zajęć egzekucyjnych i wystarczającą do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jednej osoby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r., J.S. zarzucił, iż organ dokonał błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Przede wszystkim skarżący zauważył, że nieprawdą jest, iż przedmiotowa zaległość dotyczy okresu [...]. Wyjaśnił też, że nigdy nie otrzymał wezwania do uregulowania należności względem ZUS. Zaprzeczył również aby Urząd Skarbowy umorzył prowadzone względem zainteresowanego postępowanie egzekucyjne z uwagi na nieściągalność należności. Podkreślił, iż nie został poinformowany o prowadzonym, a następnie umorzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zauważył też, że o kwocie zadłużenia ([...] zł) dowiedział się dopiero w 2006 r.

2

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Nigdy jednak nie udzielono mu wyjaśnień odnośnie powstałego zadłużenia, nie przedstawiono mu też tytułów wykonawczych. Wyjaśnił, że pisma, z którymi zwrócił się do ZUS i Urzędu Skarbowego w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, do dnia dzisiejszego pozostały bez odpowiedzi. Skarżący wskazując, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, zwrócił uwagę na wysokość ponoszonych przez niego wydatków i kłopoty ze zdrowiem. Poinformował, iż jego żona również jest osobą ciężko chorą i wymaga leczenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie

3

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z 10 października 2006 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności -przepis art. 28 u.s.u.s.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. od 1 do 4 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia zadłużenia powstałego wobec ZUS. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s, wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".

Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s, ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s, określone zostały w § 3 rozporządzenia

4

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego

rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego

nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek

mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad

przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości

uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s, w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Jak już powyżej zaznaczono, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny i jednoznaczny zastosowania przepisów omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny, organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość

5

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez skarżącego oraz podniesione przez niego okoliczności. Organ odwoławczy uwzględnił przede wszystkim sytuację materialną wnioskodawcy, wskazując, iż posiada on stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, J.S. otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Z ww. świadczenia emerytalnego potrącane są alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz należności na rzecz depozytu sądowego ustanowionego na czas rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji sądowej (alimenty) i administracyjnej (należności z tytułu zaległych składek). Jednakże po dokonaniu potrąceń na poczet należności alimentacyjnej i kwoty przekazywanej do depozytu sądowego, do dyspozycji dłużnika pozostaje [...] zł netto miesięcznie.

Mając na względzie powyższe, Sąd podziela stanowisko organu orzekającego co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności i - w konsekwencji - braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Jak bowiem słusznie zauważył Prezes ZUS, skarżący posiada źródło stałego i regularnego dochodu (świadczenie emerytalne).

Jednocześnie Sąd zauważył, iż § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365) wskazuje na możliwość umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, m.in. w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia).

Skarżący stwierdzając, iż jego sytuacja finansowa uzasadnia umorzenie należności, nie przedstawił jednak dowodów na poparcie tego twierdzenia. W aktach administracyjnych sprawy, poza kserokopią zaświadczenia Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w D. wskazującego na zadłużenie z tytułu nieuiszczonych opłat mieszkaniowych ([...] zł) oraz faktur na zakup leków, brak dowodów wskazujących na szczególnie trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną skarżącego. W tym miejscu wyjaśnić jednakże należy, iż zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. W związku z powyższym podniesiony przez wnioskodawcę fakt

6

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

zadłużenia w Spółdzielni Mieszkaniowej nie może stanowić podstawy umorzenia należności składkowych. Przedstawione zaś przez skarżącego faktury nr [...] i [...] na kwotę [...] zł oraz [...] zł w żaden sposób nie potwierdzają podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż miesięcznie na za zakup leków brakuje mu [...] zł.

Jednocześnie wskazać należy, iż Sąd nie mógł uwzględnić argumentów dotyczących wysokości ponoszonych przez zainteresowanego wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego ("czynsz [...] zł, światło, gaz woda telefon razem [...] zf), ponieważ okoliczność ta została podniesiona dopiero na etapie postępowania sądowego. W aktach administracyjnych sprawy brak bowiem jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość kosztów wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Nie wykazano zatem, że okoliczności rozpatrywanej sprawy uzasadniają zastosowanie przepisów cyt. wyżej rozporządzenia z uwagi na szczególnie trudną sytuację materialną zobowiązanego, uniemożliwiającą spłatę zobowiązań bez uszczerbku dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Podkreślenia wymaga, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia ww. okoliczności.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał za zasadne stanowisko Prezes ZUS, iż, brak jest podstaw do umorzenia należności w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s, oraz przepisów cyt. rozporządzenia.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego stanu zdrowia żony skarżącego wskazać należy, iż nie został on podniesiony ani we wniosku o umorzenie należności ani też w trakcie postępowania przed organem odwoławczym. W związku z powyższym Prezes Zakładu zasadnie przyjął, iż zainteresowany prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i poza obowiązkiem alimentacyjnym ([...] zł miesięcznie) na płatniku nie ciąży obowiązek łożenia na utrzymanie innej osoby, zaś kwota jaką skarżący otrzymuje z tytułu świadczenia emerytalnego (po dokonaniu potrąceń [...] zł netto miesięcznie) pozostaje wyłącznie do dyspozycji dłużnika.

Biorąc zatem pod uwagę, że zainteresowany posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego oraz okoliczność, iż z ww. świadczenia dokonywane są potrącenia na rzecz depozytu sądowego ustanowionego w związku z należnościami Zakładu, uznać należy, że nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi.

7

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Sąd nie mógł również zgodzić się z pozostałymi argumentami zawartymi w skardze. Przede wszystkim bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostają powołane w skardze, argumenty sprowadzające się do kwestionowania zasadności rozstrzygnięcia organu w zakresie prawidłowości wyliczenia kwoty odsetek od nieopłaconych składek oraz okresu, w którym zaległość powstała ([...]) Zarzuty te, wykraczają bowiem poza granice rozpatrywanej sprawy, której przedmiotem jest kwestia odmowy umorzenia należności w trybie art. 28 u.s.u.s. W przypadku, gdy płatnik kwestionuje stan należności na koncie ZUS, sposób rozliczenia konta, czy też zarzuca naruszenie zasady rzetelności i kompletności informacji gromadzonych na koncie płatnika, o której mowa w art. 34 u.s.u.s., winien zwrócić się do organu rentowego z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej wysokość zadłużenia oraz wskazującej okresy i tytuły z jakich ono powstało (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.). Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s). Zatem w kwestii oceny ustaleń organu odnośnie wymiaru zaległości składkowych oraz ewentualnych nieprawidłowości wynikających ze sposobu ich wyliczenia, właściwe są Sądy Powszechne rozpatrujące odwołania od decyzji podjętych w tym przedmiocie przez organ rentowy.

Odnosząc się zaś do zawartych w skardze argumentów dotyczących nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., wskazać należy, że kwestia ta również wykracza poza granice przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak już wskazano powyżej, dokonuje oceny legalności decyzji organu wydanej w następstwie złożenia wniosku o umorzenie należności w trybie art. 28 u.s.u.s, przez osobę zobowiązaną, która wnosi o zastosowanie przedmiotowej ulgi w stosunku do uprzednio określonej (nie kwestionowanej) kwoty zadłużenia.

Należy wyjaśnić również, iż Sąd nie mógł zgodzić się z argumentem, iż skarżący nigdy nie otrzymał wezwań do zapłaty zaległych składek, nie przedstawiono mu też tytułów wykonawczych, a "zarzuty postawiono po 10 latach". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że odbiór wystawionych przez ZUS odpisów tytułów wykonawczych - dotyczących nieuiszczonych składek za rok 97-98 -skarżący pokwitował osobiście w dniach 5 maja 1998 r. oraz 21 i 22 września 1999 r.

8

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Sąd po wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału doszedł do przekonania, iż organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich podniesionych okoliczności i dowodów, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie, w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 28 u.s.u.s, oraz § 3 cyt. rozporządzenia. Z wymienionych wyżej powodów nie można uznać za uzasadnione zarzutów skargi.

Podkreślić również należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Dodatkowo, każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Pomimo, iż pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

9

Sygn. akt V SA/Wa 2188/07

Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Prezes Zakładu, dokonując oceny okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i uzasadniając swoje stanowisko w kontekście, mających tu zastosowanie przepisów art. 28 u.s.u.s, oraz § 3 cyt. powyżej rozporządzenia, nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

10