Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 804/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185, 203
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. R. i J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 595/12 w sprawie ze skargi R. R. i J. R. na czynność Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Prezydenta Miasta Zabrze solidarnie na rzecz R. R. i J. R. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 595/12 oddalił skargę R. R. i J. R. na czynność Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 14 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2008, Nr 193, poz. 1194 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.), art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] czerwca 1998 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady [...], oznaczonej w projekcie podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ([...]) jako działka nr [...] o powierzchni 0.0718 ha, którą wydzielono z działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zabrzu.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Prezydent Miasta Zabrze poinformował o zmianach wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej [...] danych ewidencyjnych: dotyczących podmiotów ewidencyjnych, działek, budynków oraz lokali. Według dołączonych wypisów z rejestru gruntów wynika, że wykreślono z ewidencji dane dotyczące działki nr [...] o oznaczeniu użytków symbolem "[...]" , a dopisano dwie działki o nr [...] i [...] też oznaczone jako użytek "[...]". Z wypisu z rejestru gruntów wynika także, że działka o nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, a gospodaruje zasobem Prezydent Miasta Zabrza. W przypadku działki o nr [...] wpisano własność Gminy Zabrze, a jako wieczystych użytkowników J. i R. R. Powyższe zawiadomienie skarżący odebrali w dniu [...] marca 2010 r.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. z datą wpływu do Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego w Zabrzu w dniu [...] marca 2010 r. skarżący wezwali Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa.

Odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent Miasta Zabrze udzielił pismem z dnia [...] marca 2010 r., które odebrane zostało przez skarżących w dniu [...] kwietnia 2010 r. (kserokopia potwierdzenia odbioru – k. 39 akt sądowych), a zawiadomienie z dnia [...] marca 2010 r. o wprowadzeniu zmian do ewidencji gruntów i budynków doręczone zostało w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wnieśli pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. domagając się: stwierdzenia bezskuteczności czynności wpisu zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia działki nr [...] symbolem użytku gruntowego "[...]" tj. inne tereny zabudowane oraz w zakresie wskazania dla tej działki jako władającego Skarb Państwa – Prezydent Miasta Zabrze; uznania obowiązku dokonania przez organ ewidencyjny, Prezydenta Miasta Zabrze, zmiany w ewidencji gruntów danych o działce nr [...] w taki sposób aby wpisano jako oznaczenie użytku gruntowego symbolu "[...]" oraz sprawującą zarząd autostradą [...] oraz sprawującą trwały zarząd gruntami w pasie drogowym autostrady [...] – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Wnieśli także o zasądzenie kosztów postępowania i rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym. Skarżący stwierdzili, iż poprzez przedmiotową czynności organ administracji naruszył przepisy: § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) poprzez dokonanie zmian niezgodnie z ostateczną decyzją deklaratoryjną Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2010 r.; § 66 ust. 3 pkt 7 lit.a tego rozporządzenia oraz pkt 7 lit.a w części załącznika nr 6 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz.U. Nr 127, poz. 627 ze zm.), art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Zd.\u. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) poprzez uznanie, iż brak podstawy do zmiany oznaczenia użytku gruntowego symbolem "[...]"; przepis art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzeczenie wbrew związaniu prawomocnymi wyrokami sądowymi; a nadto przepis § 11 ust. 1 lit. d oraz § 12 ust. 1 pkt 5 cytowanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 22 ust. , art. 19 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy od drogach publicznych poprzez uznanie, że brak jest podstaw do wykazania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jak zarządcy działki nr [...], bądź jako sprawującej trwały zarząd. W ocenie skarżących dokonane w ewidencji gruntów budynków zmiany ewidencyjne, o których zostali poinformowani zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012 r. dokonane zostały z naruszeniem prawa. Dlatego też wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wprowadzanie wnioskowanych zmian, tzn. zamiast oznaczenia "[...]" – wprowadzić oznaczenie "[...]" oraz zamiast Prezydenta Miasta Zabrze – sprawującą trwał zarząd Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Wpisy wprowadzone do ewidencji przez organ są niezrozumiałe dla skarżących w zakresie przyjętych oznaczeń. W ich ocenie sama sentencja decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. jest wystarczającą podstawą do dokonania żądanych zmian, gdyż na mocy § 46ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów administracyjnych i ostatecznych decyzji administracyjnych. Z sentencji tej decyzji wynika zaś, działka nr [...] znajduje się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady. A w myśl załącznika nr [...] do rozporządzenia- część 3 pkt 7 lit.a – "do użytku gruntowego o nazwie drogi – zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych (...)". W konsekwencji prawidłowo dokonana zmiana wpisu w ewidencji powinna wskazywać oznaczenie gruntu dla tej działki – "[...]" a nie jak wpisano "[...]". Dodatkowo skarżący podnieśli, że dla takiego zakwalifikowania nie jest niezbędne, aby była na nim fizycznie urządzona autostrada, ważne jest oby obszar znajdował się pomiędzy liniami rozgraniczającymi autostradę, zawartymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Nadto skarżący odwołali się do wyroków m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie rozstrzygnięć dotyczących decyzji wydawanych przez Prezydenta Miasta Zabrze w zakresie pozwolenia na budowę i projektu budowlanego. Potwierdzają one znaczenie linii rozgraniczających określonych decyzją Wojewody Katowickiego z dnia [...] stycznia 1998 r. w brzmieniu nadanym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 30 czerwca 1998 r. Z kolei zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Zatem konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Zabrze zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] jako niezgodny z liniami rozgraniczającymi ustalonymi w decyzji o lokalizacji autostrady [...], powinno być ujawnienie ewidencji dla określenia użytku gruntowego działki nr [...] oznaczenia "[...]", gdyż wynika to też z prawomocnych orzeczeń sądowych. W odniesieniu do drugiego żądania – wpisania w miejsce Prezydenta Miasta Zabrze – sprawującą trwały zarząd Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, wyjaśnili, iż w tym zakresie dyspozycję normatywną zawierając przepisy o drogach publicznych, w myśli których (art. 22 ust. 1 oraz art. 19 ust. 2 pkt 1 ) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest z mocy prawa zarządcą dróg krajowych i sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym tych dróg (a autostrady, według art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zalicza się do dróg krajowych). Stanowi to w ocenie skarżących wystarczającą podstawę do dokonania w ewidencji gruntów i budynków wnioskowanego wpisanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Nie jest w tym zakresie konieczne wydanie odrębnej decyzji. Na zakończenie skarżący podnieśli, że przedmiot niniejszego postępowania jest różny od tego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymaną w mocy przez organ drugiej instancji, od której skarga została oddalona wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 471/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalającym skargę skarżących. Decyzja ta wydana został w innym stanie faktycznym i prawnym, przed ujawnieniem mapy podziału działki nr [...] i wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. przez Wojewodę Śląskiego. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że organ przeprowadził już postępowanie administracyjne w zakresie zmiany użytku gruntowego "[...]" na użytek oznaczony "[...]". Wydając poprzednią decyzję organ nie brał pod uwagę mapy z projektem podziału działki nr [...] opracowanej na podstawie załącznika nr 4.3.1. do decyzji o lokalizacji autostrady [...] ([...]).

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący podtrzymali zgłoszone zarzuty, dodatkowo podnosząc zarzut niewpisania ich jako wieczystych użytkowników działki nr [...], dowodząc, iż brak było podstaw do takiego działania organu. Nie wynika to w ich ocenie z decyzji z Wojewody Śląskiego.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący cofnęli wniosek o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym a także dołączyli do akt sprawy zaświadczenie Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. potwierdzające, iż część budynku położnego w Zabrzu przy ulicy [...], znajdująca się na działce nr [...], objęta jest liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady [...], zgodnie z decyzją Wojewody Katowickiego z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji odcinka autostrady płatnej [...]. Dołączyli także na tę okoliczność mapy sytuacyjno- ewidencyjne.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2012 r. skarżący wymieniając wydane w sprawie przedmiotowej działki wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i w Gliwicach wnieśli o uwzględnienie wykładni i ustaleń w nich zawartych, przytaczając konkretne fragmenty wymienionych rozstrzygnięć. Przywołali także szereg rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które, w ich ocenie, są istotne dla zrozumienia całokształtu sprawy. Podkreślili, że powstała konieczność zakwestionowania dokonanego wpisu wobec jego dezinformacyjnej roli, gdzie dla użytku gruntowego wydzielonego pod budowę autostrady nadano symbol "[...]" zamiast "[...]".

W odpowiedzi na skargę organ przekazując niezbędne akta sprawy, podniósł, iż dokonał wpisu na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2012 r. skarżący J. R., w imieniu swoim i jako pełnomocnik żony R. R., podtrzymał skargę i zawarte w niej oraz w dodatkowych pismach argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę stwierdzając, że skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie. Wskazał, że zgodnie z dołączonymi do akt sprawy wypisami z ewidencji gruntów i budynków, działka nr [...], z chwilą dokonania przedmiotowych wpisów stała się własnością Skarbu Państwa – we władaniu Prezydenta Miasta Zabrze. Z żadnego przestawionego w sprawie wypisu z ewidencji nie wynika do tej działki żaden tytuł prawny skarżących. Zatem nie wykazano w ocenie sądu, iż skarżący posiadali interes prawny umożliwiający im złożenie przedmiotowej skargi. Sąd stwierdził też, że nie ma podstaw do uznania ich za niezgodne z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 197, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z treścią § 46 ust. 1 cytowanego powyżej rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, urzędów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11. W myśl ust. 2 tego przepisu z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych i ostatecznych decyzji administracyjnych. W omawianej sprawie podstawą kwestionowanego wpisu była ostateczna decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Czynnością materialno-techniczną, o której zawiadomiono skarżących pismem z dnia [...] lutego 2012 r., Prezydent Miasta Zabrze wprowadził zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej M danych ewidencyjnych. W oparciu o wymienioną powyżej decyzję wykreślono z ewidencji danych działkę [...] o oznaczeniu użytków symbolem "[...]", a w to miejsce dokonano wpisu dwóch nowych działek, tj. działki o nr [...] i nr [...], także oznaczonych jako użytek gruntowy "[...]". W ocenie sądu zapis ten jest prawidłowy. Sąd zgodził się ze stwierdzeniem skarżących, że w myśl powołanej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., a przede wszystkim na podstawie decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji odcinka autostrady płatnej [...], wydzielona nowa działka o nr [...] mieści się w liniach rozgraniczających tej autostrady. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 6 do wymienionego powyżej rozporządzenia wykonawczego nazwanego "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" – do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Nie została jednak uwzględniona kwestia zmian wprowadzonych bezpośrednio przy budowie tego odcinka autostrady, co ostatecznie doprowadziło, iż w rzeczywistości przedmiotowy teren pozostał w dotychczasowym stanie, tj. zabudowany budynkiem biurowo- hotelowym. Potwierdził to geodeta przygotowywujący niezbędny operat KERG. To z kolei musiało być uwzględnione przy określeniu użytku gruntowego wpisanego do ewidencji. W myśl bowiem załącznika nr 4 do rozporządzenia wykonawczego nazwanego: "wymiana i udostępnianie danych bazy ewidencyjnych" w części II – Katalog obiektów bazy danych ewidencyjnych w pkt 21 zdefiniowano "kontur użytku gruntowego" – jako "ciągły obszar gruntu w granicach obrębu, wyodrębniony ze względu na faktyczny sposób zagospodarowania". Mając zatem na uwadze powyższe organ ewidencyjny zobowiązany był uwzględnić rzeczywisty (faktyczny) stan na gruncie i w zależności od poczynionych ustaleń wprowadzić w tym zakresie wymagany wpis. Uwzględniając zatem fakt zabudowania przedmiotowej działki budynkiem – organ prawidłowo określił użytek gruntowy działki nr [...] jako użytek "[...]" - "inne tereny zabudowane".

Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zwrot kosztów postępowania. Zarzuci naruszenie:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 § 1 i § 2 w zw. z art. 106 § 4 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługiwała legitymacja do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego i dlatego zasadne jest oddalenie skargi;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 27 ust. 1

ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627 z późn. zm.) i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.) poprzez uznanie, że na skutek uostatecznienia się decyzji Wojewody Katowickiego nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], treści nadanej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r. i przejścia własności nieruchomości objętej tą decyzją na Skarb Państwa wygasło użytkowanie wieczyste przysługujące skarżącym, pomimo iż taki wniosek z żadnego z tych przepisów nie wynika;

3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a, pkt. 3.7.a. załącznika nr 6 oraz pkt 21 w części II załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627 z późn. zm.), art. 4 pkt 1 i art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) poprzez uznanie, że oznaczenie gruntu jako "[...]" - "teren komunikacyjny obejmujący drogę" w ewidencji gruntów wymaga ustalenia, że w obrębie linii rozgraniczających doszło do faktycznego wybudowania drogi lub innych obiektów technicznych infrastruktury drogowej;

4. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a, pkt. 3.7.a. załącznika nr 6 oraz pkt 21 w części II załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych, art. 4 pkt 1 i art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j- Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) poprzez uznanie, że w oparciu o decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady płatnej [...], brak jest podstaw do zmiany danych w ewidencji gruntów działki o numerze [...], dla której Sąd Rejonowy w Zabrzu prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] poprzez oznaczenie użytku gruntowego jako "[...]" - "teren komunikacyjny obejmujący drogę";

5. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 34 ust. 1

ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez uznanie, że na mocy tych przepisów Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie staje się podmiotem władającym działką, której własność została nabyta przez Skarb Państwa z dniem uostatecznienia się decyzji o lokalizacji autostrady;

6. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 34

ust. 1 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i art. 20 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez uznanie, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie jest podmiotem władającym działką o numerze [...], dla której Sąd Rejonowy w Zabrzu prowadzi księgę wieczystą o numerze [...];

7. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, tj. odpisu mapy sytuacyjno- ewidencyjnej, oznaczonej numerem [...], obejmującej całe skrzyżowanie autostrady [...] z ulicą [...], pomimo, iż wynika z niej, że do działki nr [...] przylega, a nawet zachodzi na jej obszar krawędź rowu odwadniającego nasyp, który stanowi element dwupoziomowego skrzyżowania autostrady [...] z drogą wojewódzką nr [...], co oznacza, że działka nr [...] jest faktycznie wykorzystywana jako pas drogowy, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi;

8. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego wskazania Prezydenta Miasta Zabrze jako władającego działką nr [...], zamiast Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad;

9. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 170 p.p.s.a. poprzez orzeczenie wbrew związaniu prawomocnymi wyrokami sądowymi, z których wynika, iż grunt oznaczony numerem działki [...] znajduje się w pasie drogowym;

10. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie niekompletnych akt sprawy (pozbawionych wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] marca 2012 r.).

W uzasadnieniu wskazali, że pomimo przejścia własności nieruchomości na Skarb Państwa użytkowanie wieczyste nie wygasło, a skarżący mają interes prawny w sprawie. Sąd dokonał także błędnej interpretacji okoliczności dotyczących lokalizacji drogi. Przedstawili szczegółowo argumenty w tym zakresie. Sąd nieprawidłowo odniósł się do istotnych kwestii sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art.50 § 1 § 2 w zw. z art. 106 § 4 i art.151 p.p.s.a, poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi z uwagi na brak interesu prawnego i dlatego zasadne jest oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił bowiem, że skarżący nie wykazali w skardze, iż posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej czynności materialno-technicznej dokonanej przez Prezydenta Miasta Zabrze z urzędu na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010r.. Sąd stwierdził, że działka nr [...] z chwilą dokonania przedmiotowych wpisów stała się własnością Skarbu Państwa- we władaniu Prezydenta Miasta Zabrze. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że z żadnego z przedstawionego w sprawie wypisu z ewidencji gruntów nie wynika do tej działki żaden tytuł prawny skarżących.

Skarżący kasacyjnie kwestionując stanowisko Sądu I instancji podają, że skargę z dnia [...] kwietnia 2012r. zmodyfikowali pismem z dnia [...] czerwca 2012r., w którym dodatkowo zgłosili zarzut naruszenia przez prezydenta Miasta Zabrze przepisu art.14 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w zw. z § 47 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 20 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez niewpisanie ich do ewidencji gruntów i budynków jako użytkowników wieczystych działki nr [...]. Dalej skarżący kasacyjnie podają, że zgłoszony w piśmie z dnia [...] czerwca 2012r. zarzut dotyczący niewpisania skarżących, jako użytkowników wieczystych działki [...] wkrótce stal się bezprzedmiotowy. Prezydent Miasta Zabrze uznał zasadność tego zarzutu i wpisał ich do ewidencji gruntów i budynków jako użytkowników wieczystych stanowiącej własność Skarbu Państwa działki nr [...], co potwierdził w wypisie z rejestru gruntów nr [...] wydanym w dniu [...] czerwca 2012r. wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej. Nadto skarżący kasacyjnie podnoszą, że byli i są nadal ujawnieni jako użytkownicy wieczyści działki nr [...] w księdze wieczystej [...]. W powołanej księdze wieczystej nieruchomość opisana jest jako działka ewidencyjna nr [...], jako właściciel nieruchomości wpisana jest Gmina Zabrze, a jako użytkownicy wieczyści skarżący kasacyjnie. W dziale III księgi wieczystej zamieszczone jest ostrzeżenie o niezgodności treści kw z rzeczywistym stanem prawnym w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działki gruntu nr [...] wydzielonej z działki gruntu nr [...] objętej niniejszą księgą wieczystą. Powyższe okoliczności wskazują, że zarzut skargi kasacyjnej jest zasadny, albowiem Sąd I instancji stwierdzając, że skarżący kasacyjnie nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi, nie wziął pod uwagę wskazanych wyżej okoliczności. W tym stanie rzeczy rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien jeszcze raz zbadać i rozważyć kwestię posiadania interesu prawnego przez skarżących, a w konsekwencji posiadanie legitymacji skargowej.

W powyższych okolicznościach, kwestia posiadania legitymacji skargowej przez skarżących ma priorytetowe znaczenie w przedmiotowej sprawie, przedwczesnym byłoby zatem zajmowanie stanowiska co do merytorycznych zarzutów skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.