Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1655/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Halina Kremis Anna Siedlecka / sprawozdawca / Alicja Palus Izabela Krajewska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. P. Ś. [...] we W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie gabinetu kosmetycznego i solarium w budynku przy ul. P. Ś. [...] we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. Ś. [...] we W. kwotę 10 zł ( słownie: dziesięć) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi


UZASADNIENIE

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02 1

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent W., działając na podstawie art 59 ust. 1 w związku z art 71 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tj. Dz.LL z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), udzielił R. C. pozwolenia na użytkowanie gabinetu kosmetycznego i solarium w części pomieszczeń piwnicznych zmienionych na w/w lokal użytkowy w budynku przy ul. P. Ś. [...] we W.( działka nr [...], obręb B.).

Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. zakończył postępowanie administracyjne - po przekazaniu sprawy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. decyzją Nr [...], do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnic na gabinet kosmetyczny i solarium w opisanym wyżej budynku mieszkalnym - przesyłając akta sprawy do Prezydenta W. celem wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w inwestycji.

Przeprowadzone oględziny potwierdziły zgodność inwestycji z projektem powykonawczym, jak też przedłożono wszelkie niezbędne dokumenty.

Wobec powyższego organ uznał, że zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie.

Od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa Przy ul. P. Ś. [...] we W. wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżąca zgłosiła do prowadzonego postępowania przed organem I instancji następujące zarzuty :

1. Brak konsultacji ze Wspólnotą Mieszkaniową oraz brak zgody Wspólnoty na tworzenie nowego lokalu użytkowego. Wspólnota podnosi, że nie została powiadomiona o terminie oględzin w dniu [...] r., co uniemożliwiło jej wyrażenie swojej opinii w sprawie.

2. Decyzja wydana została po okresie wypowiedzenia umowy najmu ( ze skutkiem na dzień [...] r.) spornej części piwnic inwestorowi R.C..

3. Brak udokumentowania praw własności lokalu. Nie jest wyjaśniona do chwili obecnej własność spornego lokalu, Według ustaleń Wspólnoty w oparciu o pierwszy akt notarialny ([...] r.) pow. spornego lokalu powinna wynosić [...] m2. Przy sprzedaży kolejnego lokalu mieszkalnego w roku [...] w dokumencie dotyczącym informacji o budynku powierzchnia tego lokalu wynosiła już [...] m2. Z pisma zaś Wydziału Mienia

4. Sygn. akt IISA/Wr 1655/02

2

Komunalnego wynika, że powierzchnia tego lokalu wynosi [...] m2. , a. według rzeczoznawcy wynosi [...] m2, zaś firma "Zarządca'5 informuje, że pow. wynosi [...] m2. W tej sytuacji powstaje zatem niewyjaśniona kwestia własności, która winna być uregulowana przed podjęciem decyzji o zmianie użytkowania. Jak można, zdaniem odwołujących, wydawać decyzje skoro nie jest wyjaśnione kto jest właścicielem lokalu użytkowego i jaką ma on powierzchnię.

4. Organ nie wyjaśnił w decyzji jakiego rodzaju dokumenty przedłożył inwestor do wydania skarżonej decyzji. Wspólnota wielokrotnie monitowała, że z chwilą powstania spornego lokalu i dokonanej przebudowy wzrosła temperatura w pomieszczeniach piwnicznych, W piśmie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, dotyczącym odstępstw, istnieje zalecenie wykonania prawidłowej wentylacji, o określonych parametrach w pomieszczeniach solarium, Natomiast z pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. wynika, że działalność prowadzona jest bez odbioru sanitarnego, a przeprowadzona kontrola wykazała brak właściwej wentylacji.

5. Bezprawne korzystanie z części wspólnych, tj. korytarza, bez zgody Wspólnoty. Wspólnota podtrzymuje swoją uchwałę Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie nie wyrażenia zgody na prowadzenie działalności gospodarczej firmie A będącej własnością R. C. w budynku przy ul. P.Ś. [...].

Wojewoda D. rozpoznając odwołanie nie uwzględnił zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przebudowanej części obiektu budowlanego wiąże się z z faktem przeprowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania części piwnic na gabinet kosmetyczny i solarium w przedmiotowym budynku. W celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części inwestor musi spełniać warunki określone w art. 56 oraz art 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Obowiązek wynikający z wymienionych przepisów został przez inwestora spełniony, bowiem w aktach sprawy znajduje się :

inwentaryzacja powykonawcza wraz z warunkami technicznymi i

zawiera stwierdzenie, że nie stanowi ona zagrożenia dla otoczenia,

protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych, w którym nie

stwierdzono żadnych nieprawidłowości,

pozytywna opinia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń

przeciwpożarowych,

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02

3

pozytywna opinia rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych, pozytywna opinia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.

W odniesieniu do zarzutów skarżącej dotyczącej wyrażenia zgody na przeprowadzenie omawianej inwestycji, organ wskazuje, że w aktach sprawy znajduje się uchwała Wspólnoty z dnia [...] r. wyrażająca zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej w lokalu umiejscowionym w spornym budynku w zakresie : solarium, gabinet odnowy biologicznej, handel kosmetykami służącymi do odnowy biologicznej. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że inwestor posiadła zgodę Wspólnoty na funkcjonowanie w budynku gabinetu oraz solarium.

Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutów Wspólnoty dotyczących niewyjaśnienia praw do przedmiotowego lokalu użytkowego, bowiem powołując się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 1999 ,sygn. akt IVSA 90/97- wskazał, że kwestia własności nieruchomości nie ma prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania. Wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może bowiem rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, nie może natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania.

Również zarzut dotyczący nieuczestniczenia Wspólnoty w prowadzonym postępowaniu nie jest zasadny, albowiem każde pismo organów I i II instancji administracyjnej kierowane były do zarządców przedmiotowej nieruchomości.

W skardze na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła :

naruszenie prawa procesowego, a to art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a.

poprzez niepowiadomienie o przeprowadzeniu oględzin, co

uniemożliwiło stronie wzięcie udziału w postępowaniu

administracyjnym,

niewłaściwą interpretację przepisów art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24

czerwca 1994 r,. o własności lokali,

naruszenie prawa budowlanego, a w szczególności art. 56 w zakresie

pozytywnej opinii rzeczoznawcy ds. sanitarnohigienicznych oraz

sanitarnohigienicznego odbioru obiektu będącego przedmiotem w

sprawie. W dalszej części skargi Wspólnota zawarła te same zarzuty, które zgłosiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W piśmie procesowym z dnia podtrzymała w całości zarzuty zawarte w skardze.

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02 4

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, wskazując na te same argumenty, które zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Ponadto dodaje, że organ I instancji powiadomił przedstawiciela Wspólnoty M. S., pismem z dnia [...] r., o terminie oględzin, jak również dwóch zarządców budynku przy ul. P. Ś. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyła co następuje :

Skarga jest zasadna, choć nie z wszystkich przyczyn w niej wskazanych.

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 powołanej ustawy). Sąd administracyjny powołany jest do kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie będąc przy tym związany granicami skargi ( art. 134 ustawy). Badając zgodność z prawem zaskarżonych decyzji, Sąd czyni to z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania.

Wychodząc z tych przesłanek Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, jako że zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a także naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił przepis art. 59 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.). Artykuł 59 ust. 1 określa, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy :

1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę,

2) uporządkowania terenu budowy.

Z kolei art. 71 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio.

Z powyższego wynika, że aby organ administracji architektoniczno -budowlanej mógł wydać decyzję na podstawie art. 59 ust. 1 musi dysponować wydanymi uprzednio: decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzją o pozwoleniu na budowę, które pozwolą na dokonanie

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02 5

kontroli zgodności wykonanych robót z warunkami zawartymi we wskazanych decyzjach. Przepis art 59 znajduje się w rozdziale 5 dotyczącym " budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych".

Przepis zaś art. 71 ust, 1 ustawy Prawo budowlane, znajduje się zaś w rozdziale 6 dotyczącym " utrzymania obiektów budowlanych59 i określa sytuacje uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w trybie przepisu art. 32 tej ustawy, określającej wymagania dotyczące pozwoleń na budowę. Pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów. Zainteresowany uzyskaniem pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego obowiązany jest wykazać również, że przysługuje mu prawo do dysponowania nieruchomością, której dotyczy wniosek, na cele budowlane.

Z lektury akt nie wynika aby w niniejszej sprawie prowadzone było postępowanie o wydanie zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnicznych, które zakończyłoby się wydaniem stosownej decyzji.

Z akt sprawy wynika natomiast, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń piwnic na gabinet kosmetyczny i solarium w budynku przy ul P. Ś. [...] we W.. Postępowanie to znalazło się na etapie uchylenia przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. - decyzją z dnia [...] r. Nr [...] - decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] nakładającej na [...] "A" Sp. z o.o. we W. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem pomieszczeń piwnicznych w budynku przy ul. P. Ś. [...], w których samowolnie zmieniono sposób ich użytkowania - i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że adresatem obowiązków wynikających z decyzji winien być inwestor R. C. a nie Sp. z o.o. "A". Uznając, że postępowanie administracyjne zostało zakończone przed organami nadzoru budowlanego na wskazanym wyżej etapie ( uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał akta sprawy do organu architektoniczno-budowlanego, celem wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W tej sytuacji, właściwy tryb do załatwienia przedmiotowej sprawy, winien stanowić przepis art. 55 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, stanowiący o tym, iż uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02

6

art. art. 71 ust, 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian i przeróbek. W aktach sprawy brak jest zaś stosownej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej na podstawie w/w przepisów

na rzecz inwestora R. C. , do wydania której zobowiązywał DWINB we W. decyzją z dnia [...] r., po uprzednim uzupełnieniu postępowania dowodowego we wskazanym zakresie. Przedłożona zatem przez inwestora Prezydentowi W. inwentaryzacja powykonawcza z miesiąca listopada [...] r. dotycząca zmiany sposobu użytkowania części piwnicznej budynku przy ul. P. Ś. [...] we W. nie posiada oparcia w stosownej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek wykonania określonych przez organ nadzoru budowlanego czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po wykonaniu nakazanych przez właściwy organ, w drodze decyzji, czynności doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem, a nie czynności domniemanych przez inwestora, i spełnieniu wymogów zawartych w art 57 ust. 1, 3 i 4 oraz w art. 59 ust. 1 - właściwy organ architektoniczno - budowlany wydaje pozwolenie na użytkowanie .

W tej sytuacji, całe przeprowadzone postępowanie administracyjne dotknięte jest wadami polegającymi na naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego ( art. 59 ust. 1 , art. 71 ust. 1 i 3, art.55 ist.l pkt 3) mającego wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniu przepisów procedury administracyjnej ( art. 7, art.77 § 1, art. 79, art. 81 k.p.a.) dotyczących zgromadzenia właściwego materiału dowodowego w sprawie, a zatem udowodnienia każdego faktu mającego znaczenie prawne w sprawie oraz dotyczących prawa strony do udziału w czynnościach postępowania dowodowego. Wskazać należy, że okoliczność faktyczna może zostać uznana za udowodnioną gdy jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Przy tym nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy twierdzenie organu odwoławczego, wskazujące na prawidłowe zawiadomienie Wspólnoty o terminie przeprowadzenia oględzin w pomieszczeniach piwnicznych w dniu [...] r.. Z relacji poczty zawartej na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu (oględzin) skierowanego do M. S. - działającego w imieniu Wspólnoty - wynika, że "adresat jest nieznany". Wskazać przy tym należy, że adres M. S. na w/w przesyłce napisany jest nieprawidłowo, a zatem nie można przyjąć, że nastąpił skutek doręczenia zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin.

Informacyjnie już tylko należy dodać, że do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji ( bez uzyskania pozwolenia na tę zmianę), pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Sygn. akt IISA/Wr 1655/02

7

Prawo budowlane, zastosowanie ma w pierwszej kolejności przepis art. 71 ust. 3 wskazujący na środki, jakie należy zastosować w tej sytuacji ( odesłanie do art 50 i art, 51 prawa budowlanego), a następnie zastosowanie ma art, 55 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, wskazujący na uzyskanie stosownego pozwolenia na użytkowanie takiego obiektu lub jego części.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art, 152 i art. 200, orzekł jak w sentencji.