Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1053/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 144, art. 57 par. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Marszałek Województwa [...], działając w oparciu o art. 62 § 1 i § 4 w zw. z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) ustalił sposób zarachowania uiszczonej po terminie wpłaty z tytułu należności za korzystanie ze środowiska przez "A" SA w C. W uzasadnieniu wskazał, że opłata uiszczona po terminie staje się zaległością podatkową, od której podatnik winien uiścić odsetki. Jeśli dokonana wpłata nie pokrywa w całości kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami to zgodnie z art. 55 § 2 op. wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz odsetek za zwłokę naliczonych na dzień zapłaty.

Pismem z dnia 26 marca 2010 r. "A" SA wniósł zażalenie na powyższe postanowienie kwestionując dokonany przez Marszałka Województwa [...] sposób zarachowania dokonanej po terminie opłaty. W zażaleniu tym Fundusz domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie niemożności zarachowania wpłaty na należności przedawnione bądź o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W podstawie prawnej orzeczenia organ II instancji wskazał art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone żalącemu się w dniu 23 marca 2010 r., natomiast zażalenie na to postanowienie oznaczone datą [...] r. zostało nadane za pośrednictwem Pocztex’u Kuriera Poczty Polskiej w dniu 31 marca 2010 r. SKO podjęło czynności procesowe zmierzające do ustalenia terminowości złożonego zażalenia, w tym celu odbyła się m.in. w dniu 25 czerwca 2010 r. rozprawa administracyjna. W toku tej rozprawy ustalono, że w dniu 30 marca 2010 r. pracownica kancelarii pełnomocnika strony złożyła przesyłkę zawierająca kilkadziesiąt zażaleń wraz z inną korespondencją oraz wypełnioną książką nadawczą w dziale masowych nadawców w Urzędzie Pocztowym Poczty Polskiej "[...]". Następnego dnia osoba ta odebrała w Urzędzie Pocztowym książkę nadawczą, w której wykreślono pozycję opisującą nadanie listu poleconego zawierającego m.in. przedmiotowe zażalenie. Przesłuchana pracownica Poczty Polskiej wyjaśniła, że list ten został komisyjnie wykreślony z książki nadawczej, bowiem jego waga przekraczała 2000 g, a zatem nie mógł zostać nadany jako list polecony. Przesyłkę tę w związku z tym pozostawiono następny dzień w celu uzgodnienia z nadawcą, jak ma zostać nadana. Pracownica kancelarii pełnomocnika żalącej się strony przesyłkę tę nadała zaś dopiero za pośrednictwem Pocztex’u w dniu 31 marca 2010 r.

Mając na uwadze te okoliczności Kolegium uznało, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 141 § 2 k.p.a. Wbrew stanowisku strony należało bowiem uznać, że zostało ono nadane dopiero w dniu 31 marca 2010 r., co potwierdza druk nadania przesyłki za pośrednictwem Pocztex’u, który to druk stanowi dowód nadania zażalenia. Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W ocenie organu przedmiotowe zażalenie jednakże nie zostało nadane przed upływem terminu do jego wniesienia. Kolegium wskazało ponadto, że w piśmie zawierającym zażalenie pełnomocnik strony nie zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu, ani też nie uprawdopodobnił, iż jego uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący "A", zastępowany przez radcę prawnego C. S., zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności:

- naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji,

- naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe, tj. art. 77 § 1 i § 3, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodów złożonych przed organem przez skarżącego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz uznanie za nieudowodnione okoliczności złożenia zażalenia w terminie i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego,

- naruszenie przepisów o wydawaniu postanowień art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia,

- naruszenie przepisu art. 134 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 57 § 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie terminu nadania przesyłki w siedzibie Poczty Polskiej.

W oparciu o te zarzuty strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący "A" wskazał, że pracownica kancelarii pełnomocnika w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych wraz z pozostałą korespondencją złożył w dziale przesyłek masowych placówki pocztowej [...] przesyłkę zawierającą przedmiotowe zażalenie wraz książką nadawczą. Na każdym liście została wczesniej umieszczona naklejka "R" z numerem nadawczym. Powyższe potwierdza złożona do akt sprawy kopia książki nadawczej z uwidocznioną pieczęcią poczty polskiej i datą 30 marca 2010 r. W spisie przesyłek widniała zaś przesyłka adresowana do Marszałka Województwa [...] zawierająca 42 sztuki zażaleń na 42 postanowienia o zarachowaniu wpłaty dokonanej po terminie. Z uwagi na znaczną liczbę nadawanych listów, umowę zawartą pomiędzy Pocztą Polską a kancelarią reprezentującą stronę skarżącą, jak też powszechną praktykę stosowaną przez obsługujących pracowników placówki pocztowej, pracownica kancelarii złożyła listy na ladzie, informując o tym fakcie osobę obsługującą. Zgodnie z wypracowaną praktyką przy dużej ilości korespondencji i klientów potwierdzenie nadania złożonych przesyłek przedstawiciel kancelarii odbierał w dniu następnym przy wysyłaniu kolejnej korespondencji. Następnego dnia okazało się jednak, że przesyłka adresowana do Marszałka Województwa [...] została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją "list za ciężki". Numer tego listu poleconego został zniszczony i wyrzucony. Przesyłka została jednocześnie zwrócona pracownicy kancelarii, która niezwłocznie, z braku innej możliwości, dokonała jej nadania za pośrednictwem Pocztex’u. W ocenie strony skarżącej pracownik Poczty Polskiej na mocy umowy zawartej z kancelarią pełnomocnika był jednak zobowiązany do zmiany kwalifikacji przedmiotowej przesyłki z listu poleconego na paczkę pocztową. Z umowy zawartej pomiędzy Pocztą Polską a kancelarią wynika bowiem, że obejmuje ona świadczenie usług pocztowych nie tylko w zakresie przesyłek listowych, ale także wszystkich innych przesyłek dopuszczalnych do obrotu pocztowego, w tym także paczek pocztowych. Opłaty za wykonane usługi kancelaria uiszcza raz w miesiącu na podstawie faktury wystawionej przez pocztę. Zdaniem skarżącego Funduszu mimo, że pracownik poczty miał świadomość zapisów umowy, nie dokonał jednak przekwalifikowania przesyłki i nie nadał jej jako paczki pocztowej w dniu jej złożenia. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł również, że kancelaria nie posiada wagi pozwalającej na ważenie przesyłek przed ich nadaniem, gdyż nie ma takiej potrzeby. Listy ważone są bowiem na poczcie i tam oznaczane stosowną opłatą, która jest uiszczana bezgotówkowo, niezależnie od tego , czy kancelaria wyrazi na to zgodę czy też nie. Wobec powyższego bezpodstawne było domniemanie pracownika poczty, że "kancelaria może nie wyrazić zgody na nadanie przesyłki paczką, gdyż ona jest droższa".

Powyższe okoliczności, zadaniem skarżącego "A", dowodzą dowolnej i wyrywkowej oceny przez organ zebranego materiału dowodowego. Organ błędnie też przyjął, że strona mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Z wnioskiem takim można bowiem wystąpić jedynie w przypadku uchybienia terminowi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Świadczy o tym nie tylko pieczęć poczty z data 30 marca 2010 r. w książce nadawczej, ale także pismo Urzędu Pocztowego [...] z dnia 1 kwietnia 2010 r. i wyjaśnienia złożone w toku rozprawy administracyjnej. W dalszej części uzasadnienia skargi obszernie uzasadnione zostały zarzuty wskazanych w petitum skargi przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wskazało, że w piśmie przesyłającym zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...] organ ten podniósł jego wniesienie z uchybieniem terminu, a jednocześnie pełnomocnik żalącej się strony pismami z dnia 1 kwietnia 2010 r. i 19 kwietnia 2010 r. przedłożył dodatkowe wyjaśnienia kwestionujące to stanowisko. W związku z tym organ II instancji podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia terminowości wniesionego zażalenia. Zebrane w toku tego postępowania dowody dowiodły jednak, że strona nie dochowała ustawowego terminu na dopełnienie tej czynności. W ocenie Kolegium o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia – w przypadku jego nadania w polskim urzędzie pocztowym – decyduje bowiem data stempla pocztowego. Natomiast na kopercie zawierającej przedmiotowe zażalenie widnieje okrągły stempel pocztowy, na którym zaznaczono datę 31 marca 2010 r., co oznacza, że właśnie w tym dniu przesyłka ta została nadana w placówce pocztowej. Takie same dane zawiera druk nadania tej przesyłki za pośrednictwem Pocztex’u Kuriera Poczty Polskiej. Odnosząc się do szeroko opisanych w skardze okoliczności, w jakich doszło do nadania przedmiotowego zażalenia, SKO stwierdziło, że wszystkie te okoliczności były mu znane. Kolegium nie podzieliło jednak stanowiska skarżącego, że pozostawienie przesyłki listowej na ladzie w budynku Poczty Polskiej oznacza automatycznie, że przesyłka taka została nadana. W tej kwestii SKO odwołało się do przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe ( Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych ( Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). W świetle tych uregulowań nie można przyjąć, że przesyłka złożona w dniu 30 marca 2010 r. została nadana w tym dniu, bowiem strona nie dysponuje potwierdzeniem jej nadania w tymże dniu. Wspomniana przesyłka została bowiem wykreślona z książki nadawczej. W konsekwencji tego należało uznać, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka aby organ mógł przejść do rozpatrzenia wniesionego zażalenia i nałożyło na niego obowiązek stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminu do jego wniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa w stopniu zezwalającym Sądowi na jego wzruszenie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jeżeli wynik przeprowadzonej kontroli dowodzi, że organy administracji naruszyły prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź naruszyły prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy naruszyły prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd jest władny uchylić zaskarżony akt (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej - p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zaskarżone postanowienie zostało oparte na przepisie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, jej dyspozycja wskazuje bowiem, że nie pozostawiono tu organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania. Stosownie do przepisu art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie odwołanie wnosi się w terminie siedmiu od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32; wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, niepubl.).

W sprawie bezsporne jest, że organ I instancji dręczył stronie skarżącej swoje postanowienie z dnia [...] r. w dniu 23 marca 2010 r., a zatem termin wynikający z art. 141 § 2 k.p.a. upływał w dniu 30 marca 2010 r. ( we wtorek). Sporne między stronami jest, czy w tej dacie doszło do nadania przedmiotowego zażalenia w Urzędzie Pocztowym [...] przez pracownika Kancelarii pełnomocnika strony skarżącej. Stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Zauważyć należy, że ustawowego terminu "nadanie w polskiej placówce pocztowej" nie można utożsamiać z terminem "oddanie w polskim urzędzie pocztowym", jak to ma miejsce w przypadku procedur sądowych ( art. 83 § 3 p.p.s.a. czy art. 165 § 2 k.p.c. ). Jednocześnie dostrzec trzeba, że ustawodawca nie zamieścił w Kodeksie postępowania administracyjnego definicji ustawowej omawianego terminu.

Z odpowiedzi na skargę wynika, że Kolegium stanęło na stanowisku, że dla uznania faktu, że przesyłka została nadana, czyli przyjęta do wysyłki przez operatora pocztowego, miarodajne jest wydanie nadawcy dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej, zwanego potwierdzeniem nadania, bowiem z tą chwilą uważa się za zawartą umowę o świadczenie usługi pocztowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1631/07 ( LEX nr 485104, POP 2009/2/129), wskazał że przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, nie definiują pojęcia "nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego", ani też wprost nie odsyłają w tej mierze do przepisów ustawy – Prawo pocztowe. Jednak z użycia w Ordynacji podatkowej. określeń właściwych Prawu Pocztowemu ( art. 3 pkt 11, 12 i 14 określających definicję operatora, operatora publicznego i placówki operatora ), nie powinno to budzić wątpliwości. Zatem istotne pojęcie "nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego" należy rozumieć zgodnie z definicjami określonymi w art. 3 pkt 8, 12 i 14 ustawy – Prawo pocztowe. Oznacza to, że nadanie to polecenie doręczenia przesyłki zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Świadczenie usług pocztowych odbywa się zatem na podstawie umowy, której zawarcie zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 – 3 ustawy, następuje w szczególności przez m.in. przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia ( pkt 1 ). Ustawa – Prawo pocztowe nie wskazuje jednak wprost w jaki sposób dochodzi do zawarcia umowy o świadczenie usługi polegającej na przyjęciu i doręczeniu przesyłki rejestrowanej (przesyłki przyjętej za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia za dowodem odbioru - art. 3 pkt 20 ustawy prawo pocztowe). Cytowana ustawa wylicza enumeratywnie przypadki kiedy operator odmawia zawarcia umowy o świadczenie usług albo kiedy może odstąpić od wykonania już zawartej umowy w ściśle określonych przypadkach ( art. 22 ust. 1 – 4 ustawy ).

W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że delegacja zawarta w art. 46 ust. 3 pkt 2 lit. a – e ustawy – Prawo pocztowe, nie obejmowała upoważnienia do określenia momentu zawarcia umowy o świadczenie usługi, jako że kwestia ta to materia, która powinna być zawarta w ustawie. Oznacza to, że § 3 rozporządzenia w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych, jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji zdaniem NSA rozważyć należy, jakie przepisy należy stosować do ustalenia daty nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej. Zgodnie z art. 45 ustawy – Prawo pocztowe, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Domniemanie to jest jednak wzruszalne. Zatem dowód potwierdzający nadanie przesyłki rejestrowanej może mieć tylko znaczenie dowodowe – dokumentujące fakt zawarcia umowy a nie jej moment.

Odnosząc się do tej tezy wyroku, wskazać należy jednak na odmienny pogląd, prezentowany w orzecznictwie, który został zacytowany w odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 227/08/LEX nr 545355), stwierdził bowiem, że skuteczne zawarcie umowy z Pocztą Polską o świadczenie usługi na przemieszczenie i doręczenie przesyłki rejestrowej (listu poleconego) wymaga wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki ( potwierdzenia nadania ).

Zdaniem składu orzekającego istotne jest jednak, że oba orzeczenia, na które powołały się strony w swoich pismach procesowych, zapadły w innych stanach faktycznych. Wynikający ze skargi przebieg zdarzeń związanych z nadaniem przesyłki rejestrowanej w dniach 30 i 31 marca 2010 r., potwierdza, że nie jest kwestionowany fakt, iż pracownica kancelarii prawnej pełnomocnika strony w dniu 30 marca 2010 r. w godzinach wieczornych pozostawiła na ladzie Urzędu Pocztowego Poczty Polskiej "[...]" kilka przesyłek, m.in. przesyłkę adresowaną do Marszałka Województwa [...] opatrzoną nalepką "R" oraz książkę nadawczą, a następnie opuściła lokal. Następnego dnia przy odbiorze książki nadawczej okazało się, że przesyłka adresowana do Marszałka Województwa [...]. została wykreślona z książki nadawczej z adnotacją " list za ciężki", co opatrzono pieczęcią poczty polskiej z datą 30 marca 2010 r. Przedmiotowa przesyłka została w dniu 31 marca 2010 r. zwrócona nadawcy łącznie z książką nadawczą, a następnie w tym samym dniu nadana jako paczka pocztowa za pośrednictwem Pocztex’u Kuriera Poczty Polskiej. Nie jest też kwestionowany fakt, że przedmiotowa przesyłka rejestrowana ważyła 2200 g, czyli stanowiła paczkę w rozumieniu art. 3 pkt 25 Prawa pocztowego.

Sporna w sprawie jest natomiast okoliczność, czy pracownica poczty wyraziła zgodę na pozostawienie przesyłek na ladzie oraz kiedy nastąpiło wykreślenie przesyłki adresowanej do Marszałka Woj. [...]. z książki nadawczej, tj. czy najpierw opatrzono w książce pieczęcią z datownikiem poczty i datą 30 marca

2010 r., całą korespondencję, a następnie wykreślono tę pozycję. Zdaniem Sądu brak ustaleń faktycznych w tym zakresie nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotny jest bowiem fakt, że przedmiotowa przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 31 marca 2010 r.

Wbrew poglądowi skarżącego, nadanie pisma w polskiej placówce operatora publicznego w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 kpa, nie jest bowiem czynnością jednostronną, czyli samym poleceniem doręczenia przesyłki. Wszak przepis art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego, jednoznacznie stanowi, że polecenie doręczenia przesyłki nastąpić winno zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Nadawcą jest bowiem podmiot, który zawarł taką umowę ( art. 3 pkt 10 ustawy ). W przypadku przesyłek rejestrowanych ustawodawca jednoznacznie postanowił, że są to przesyłki przyjęte za pokwitowaniem przyjęcia ( art. 3 pkt 20 ustawy ). Nadanie zatem przesyłki rejestrowanej następuje po jej przyjęciu przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi i wydaniu pokwitowania przyjęcia. Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego ( art. 45 Prawa pocztowego ), co oznacza możliwość wzruszenia jego treści, m.in. co do daty nadania przesyłki. W tym kontekście bezdyskusyjne jest zatem, że przesyłka dostarczona do urzędu pocztowego w dniu 30 marca 2010 r. i pozostawiona na ladzie wraz z książką nadawczą, nie została dostarczona adresatowi, bowiem zwrócono ją nadawcy w dniu 31 marca 2010 r., zaś w książce nadawczej wykreślono tę pozycję z adnotacją "list za ciężki" i opatrzono datownikiem pocztowym z datą 30 marca 2010 r. Oznacza to, że przesyłka ta nie została przyjęta w tym dniu przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Taki stan rzeczy potwierdza pismo UP z daty 2 kwietnia 2010 r., które stanowiło odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Skarżący w żaden sposób nie wykazał faktu przyjęcia spornej przesyłki w dniu 30 marca 2010 r. Pracownica kancelarii prawnej jako przedstawiciel nadawcy pozostawiając przesyłkę rejestrowaną ograniczyła się bowiem jedynie do polecenia doręczenia przesyłki. Do zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych w zakresie przesyłek rejestrowanych wymagane jest jednak przyjęcie takiej przesyłki przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi oraz wydanie potwierdzenia nadania. Przedstawicielka nadawcy nie była jednak obecna przy dalszych czynnościach pracownika poczty, a twierdzenia strony o przyjęciu przesyłki, a dopiero później jej wykreśleniu z książki nadawczej oparte są jedynie na przypuszczeniach, bowiem zniszczono nalepkę "R". Twierdzenia te nie mogą podważyć też stanowiska operatora co do odmowy przyjęcia przesyłki bowiem została ona oznaczona jako list, podczas gdy z uwagi na wagę, przekraczającą 2000g, stanowiła paczkę pocztową. O przyjęciu przesyłki do wysyłki mogłaby ewentualnie świadczyć pieczęć na kopercie ( opakowaniu przesyłki), jednak na taką okoliczność skarżący nie powołał się ani w toku rozprawy administracyjnej, ani w skardze. Samo twierdzenie strony nie może być też w żaden sposób uznane jako dowód przeciwko treści dokumentu w rozumieniu art. 76 § 3 kpa, tym bardziej, że pracownik poczty K. S. przedstawiła przebieg czynności związany z opracowaniem przesyłek w dniu 30 marca 2010 r., który nie potwierdził zarzutów skarżącego.

Odmowa przyjęcia przesyłki celem przemieszczenia i doręczenia, stanowi odmowę zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych ( art. 22 Prawa pocztowego ). Nawet gdyby podzielić pogląd skarżącego, że sporna przesyłka została przyjęta do przemieszczenia i doręczenia, to z uwagi na jej zwrot do nadawcy, należałoby stwierdzić, że doszło do odstąpienia od wykonania umowy bądź usługi na gruncie art. 22 Prawa pocztowego. Odmowa zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych w dniu 30 marca 2010 r. oznacza zaś niewątpliwie, że w tym dniu nie doszło do nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 kpa. Zdaniem składu orzekającego, taki sam skutek należałoby wiązać także z odstąpieniem od wykonania umowy bądź usługi.

Dla oceny dochowania terminu nie ma też żadnego znaczenia treść umowy z pocztą z dnia 26 lutego 2010 r. Umowa ta ma bowiem charakter ramowy i nie jest to umowa adhezyjna. Nie ma zatem znaczenia, że umowa ta dotyczy zarówno przesyłek listowych, jak i paczek pocztowych. To nadawca wybiera formę usługi pocztowej i tylko na podstawie jego zlecenia operator przyjmuje przesyłkę, bądź odmawia zawarcia umowy, czy wreszcie jej wykonania. Skoro przesyłka rejestrowana została w dniu 30 marca 2010 r. została zlecona do wysyłki jako przesyłka listowa, to operator mógł jedynie zrealizować tego rodzaju usługę pocztową, o ile spełniała ona wymogi ustawy – Prawo pocztowe oraz umowy ramowej z dnia 26 lutego 2010 r. Ocena zaś zasadności stanowiska operatora co do odmowy zawarcia umowy na doręczenie przesyłki listowej rejestrowanej w dniu 30 marca 2010 r., czy też nawet uprawnienia operatora do odstąpienia od wykonania umowy, nie należy ani do organu administracji, ani do sądu administracyjnego.

Nie może być tym samym mowy o nadaniu pisma, bo w takim wypadku przesyłka nie zostałaby nigdy doręczona adresatowi. Tak też przedstawiałaby się niniejsza sprawa, gdyby nie skuteczne nadanie zażalenia za pośrednictwem Pocztex’u w dniu 31 marca 2010 r. Zawarta w tym dniu umowa o świadczenie usług pocztowych, stanowi jednak o nadaniu przesyłki w formie paczki pocztowej. Chodzi zatem o nowe polecenie nadawcy, które zostało przyjęte przez operatora za dowodem nadania w dniu 31 marca 2010 r.

W sprawie niewąŧpliwie więc zaszedł przypadek, o jakim jest mowa w art. 22 ustawy – Prawo pocztowe, a przywołany przez skarżącego wyrok w sprawie II FSK 1631/07, dotyczy innego przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wszak w tym wyroku jednoznacznie, że w tejże sprawie doszło do odmowy zawarcia umowy o świadczenie usług pocztowych, a jedynie sporna była data zawarcia tej umowy. Zatem gdyby nawet podzielić pogląd co do niekonstytucyjności § 3 rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2004 r., uznać przyjdzie, że kwestia ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W świetle definicji ustawowych, przesyłka rejestrowana wymaga przyjęcia przez operatora celem przemieszczenia i doręczenia adresatowi. O ile nawet wydanie dowodu nadania nie stanowi momentu zawarcia umowy, to w niniejszej sprawie wydanie nadawcy potwierdzenia nadania przesyłki listowej rejestrowanej z daty 30 marca 2010 r. nigdy nie nastąpiło wobec wykreślenia tej przesyłki z książki nadawczej w dniu 30 marca 2010 r. i zwrotu jej nadawcy.

Wobec powyższego Sąd nie mógł podzielić zarzutów skargi co do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, opartego na wyrywkowych i wyrwanych z kontekstu wyjaśnieniach pracownika kancelarii, nadającego przesyłkę i pracownika poczty, przyjmującego przesyłkę. Zaoferowane przez skarżącego dowody w żaden sposób nie podważyły ustaleń organu odwoławczego w takim zakresie, jaki był istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie wskazania daty nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 kpa, co nie jest równoznaczne ze zleceniem operatorowi nadania przesyłki rejestrowanej. Bez znaczenia prawnego dla oceny zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia, jest też - jak wyżej wykazano - treść umowy zawartej z pełnomocnikiem z Pocztą Polską w dniu 26 lutego 2010 r., a co zatem idzie rozstrzygnięcie sporu, czy pracownik poczty wyraził zgodę na pozostawienie przesyłki rejestrowanej wraz z książką nadawczą i powinien dokonać przekwalifikowania przesyłki na paczkę bez odrębnego zlecenia nadawcy. Kwestie te mogłyby okazać się istotne, gdyby chodziło o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia celem wykazania braku winy strony jako kryterium ocennego. Tymczasem sprawa niewykonania czy też nienależytego wykonania umowy z dnia 26 lutego 2010r. przy uwzględnieniu obyczajów i powszechnej praktyki, nie ma żadnego wpływu dla ustalenia okoliczności obiektywnej, jaką jest sama data nadania pisma. W konsekwencji, za chybione należy uznać także zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 3, 80 i 81 kpa.

Zgodzić się natomiast trzeba z zarzutem nienależytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ( art. 125 § 3 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa ). Dostrzeżone przez Sąd braki tego uzasadnienia dotyczą niepełnego wyjaśnienia podstawy prawnej tego aktu, przy czym braku tego nie mogła usunąć obszerna argumentacja zamieszczona w odpowiedzi na skargę. Tego rodzaju uchybienie nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy Kolegium oparło bowiem swoje orzeczenie na prawidłowych ustaleniach faktycznych, a w jego uzasadnieniu wskazało fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których organ się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Zdaniem sądu administracyjnego nie mógł wreszcie odnieść skutku zarzut naruszenia gwarancji procesowych strony (art. 10 kpa ). Kopia protokołu rozprawy administracyjnej, odbytej w dniu 25 czerwca 2010 r., została bowiem w tym dniu doręczona K. S., pracownikowi kancelarii, zaś zaskarżone postanowienie zapadło w dniu [...] r., co umożliwiało pełnomocnikowi strony odniesienie się do oświadczeń złożonych na rozprawie przez A. M., pracownika poczty. Pozostałe dowody w postaci korespondencji z UPT w [...] i umowy z Pocztą Polską z dnia 26 lutego 2010 r., zostały zaś zaoferowane przez skarżącego, reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., jako że trafnie Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wobec nadania pisma za pośrednictwem poczty w rozumieniu art. 57 § 2 pkt 2 k.p.a. dopiero w dniu 31 marca 2010 r., podczas gdy ustawowy termin upłynął w dniu 30 marca 2010 r.

Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.