Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 233/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r., w Olsztynie sprawy ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie wymiary podatku od nieruchomości za lata 2003-2005 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego J. B. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) plus VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" r. o nr "[...]", w sprawie wymiaru V. K. podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2005, w łącznej kwocie "[...]" zł i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie SKO podało, iż pomimo kolejnej decyzji w tej sprawie, wydanej po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wcześniejszych decyzji Prezydenta Miasta i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji w dalszym ciągu nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzeń o bezumownym posiadaniu przez stronę po dacie rozwiązania umowy dzierżawy, działki gruntu nr "[...]", o powierzchni "[...]" m², położonej przy ul."[...]" w "[...]". Wbrew ocenie Prezydenta Miasta dowodem pozwalającym na przypisanie stronie posiadania przedmiotowej nieruchomości w 2005 r., a tym samym przyjęcie, iż V. K. był podatnikiem podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, nie jest bowiem dołączone do akt sprawy pismo Zakładu "[...]" z dnia "[...]" r.. Organ I instancji nie ustosunkował się również do podnoszonego w toku postępowania zarzutu strony, że w dniu 20 lutego 2004 r. V. K. sprzedał przedmiotowy pawilon "[...]" Spółce A.

Organ odwoławczy wskazał, że z umowy dzierżawy wynika, iż jej przedmiotem była działka o powierzchni "[...]" m², a nie "[...]" m², jak przyjął organ I instancji. Stwierdził też, że stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie nie powstał dnia 6 stycznia 2003 r., jak wynika z treści decyzji organu I instancji, lecz dnia 1 lutego 2003 r.

Z akt postępowania wynika ponadto, że V. K. zawarł w dniu 06 stycznia 2003 r. z Gminą reprezentowaną przez Dyrektora Zakładu "[...]" umowę dzierżawy wymienionej wyżej działki pod należący do strony pawilon "[...]". W świetle dołączonego do materiałów sprawy pisma Zakładu "[...]" z dnia 15 września 2006 r., umowa dzierżawy została wypowiedziana przez ten Zakład z dniem 01 lipca 2007r. ze skutkiem natychmiastowym. Pawilon "[...]" znajduje się zaś nadal na gruncie Gminy . Organ I instancji stwierdził zatem, że po dniu wypowiedzenia umowy dzierżawy do końca 2005 r. strona korzystała z gruntu bezumownie. Natomiast z dołączonej do akt sprawy umowy sprzedaży z dnia "[...]" r. wynika, że V.K. zbył pawilon "[...]" przy ul. "[...]", Spółce A .

W złożonej skardze na rozstrzygnięcie uchylające decyzję Prezydenta Miasta V. K. wniósł o jego uchylenie w całości i uznanie jako przedwczesne oraz wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienia przez Zakład "[...]" w związku z wnioskiem podatnika o rozwiązanie umowy najmu złożonym w dniu 20 lutego 2004 r.

Strona zarzuciła organowi II instancji brak zapoznania się z działaniem Zakładu "[...]", które doprowadziło do bezprawnego przejęcia jej własności przez Dyrektora Zakładu "[...]", naliczenia opłat za dzierżawę terenu pod pawilon za okres po złożeniu wniosku o rozwiązanie umowy oraz naliczenia podatku od nieruchomości. Skarżący zarzucił też decyzji mataczenie i manipulacje wyjaśniając, że zaistniały spór dotyczy nie umowy cywilnej lecz postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład "[...]" w sprawie wniosku podatnika i dzierżawcy o rozwiązanie umowy najmu. Zwrócił ponadto uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze po raz trzeci uchyliło decyzję organu I instancji.

Opisując okoliczności sprawy V. K. wskazał między innymi, że opłacił podatek od nieruchomości za 2003 r. na nazwisko poprzedniego właściciela pawilonu P. K., a następnie w dniu 20 lutego 2004 r. sprzedał wymieniony pawilon Spółce A. Dyrektor Zakładu "[...]" uniemożliwił jednak sfinalizowanie tej umowy.

Powołując zaś treść przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na właścicielach i posiadaczach obiektów budowlanych, skarżący stwierdził, iż od dnia 20 lutego 2004 r., tj. od dnia przejęcia faktycznego władania pawilonem "[...]" podatki powinien płacić Zakład "[...]".

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo.

Podnieść na wstępie należy, iż stosownie do art. 1 § 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza natomiast przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa administracyjnego.

Podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej określa natomiast przepis art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru orzekania merytorycznego. Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni bowiem wyłącznie funkcje kasacyjne badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, co stanowi wskazany wyżej element sądowej kontroli nad działalnością administracji publicznej.

Zwrócić należy również uwagę, iż w myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest wprawdzie związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednak jak podnoszono już w literaturze prawniczej (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że może on czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. wyznaczają bowiem granice sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63).

Mając na względzie powyższe uwagi podnieść należy, iż w związku ze skargą V. K. na decyzję organu II instancji uchylającą rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, sąd administracyjny nie mógł oceniać podnoszonych w skardze zarzutów co do działań organów jednostek samorządu terytorialnego odnośnie zawieranych przez nie umów cywilnoprawnych. Podkreślić zaś w tym miejscu należy, iż poza zakresem działania administracji publicznej (a co za tym idzie poza kontrolą sądu administracyjnego), pozostaje w świetle prawa rozstrzyganie w formie decyzji o rozwiązaniu bądź zawarciu przez organ jednostki samorządowej cywilnoprawnej umowy dzierżawy mienia komunalnego.

Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości za lata 2003-2005 argumenty skarżącego w tym zakresie musiały zatem pozostać poza rozważaniami Sądu.

Badając natomiast legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez organ oceny, iż zaistniały w sprawie przesłanki określone w przepisie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Analizując akta rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, iż stanowisko Dyrektora, że istniały uzasadnione przyczyny do uchylenia postanowienia pierwszoinstancyjnego i orzeczenia co do istoty sprawy nie budzi zastrzeżeń, skoro pomimo wcześniejszych wskazań i zaleceń organ I instancji dotychczas nie zebrał wystarczających dowodów na poparcie twierdzeń o bezumownym posiadaniu przez stronę spornego gruntu. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się jednocześnie do podstaw faktycznych i prawnych dokonanej oceny okoliczności sprawy wskazując, że na tym etapie postępowania podatkowego z braku dowodów nie można przyjąć, iż V. K. był podatnikiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaś aby uznać stronę za zobowiązanego do zapłacenia podatku koniecznym jest wykazanie, iż w objętym decyzją okresie był on właścicielem pawilonu. Słusznie też zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż obowiązek podatkowy powstał w analizowanym przypadku, nie jak podał Prezydent Miasta w wydanej decyzji - 6 stycznia 2003, lecz 1 lutego 2003 r..

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że w związku z tym, iż postępowaniem objęto trzy kolejne lata podatkowe, ustalenie podatku powinno nastąpić odrębnym rozstrzygnięciem za każde z tych lat.

W sytuacji zatem, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w znacznej części, kwestionowanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego uchylającego z tych przyczyn decyzję pierwszoinstancyjną w sprawie, było bezzasadne.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło na etapie postępowania odwoławczego do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która zawiera niezbędne elementy prawidłowego aktu.

Z powyższych względów zarzuty V. K. Sąd uznał za bezzasadne i skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.