Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1425/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Firmy Handlowej "B." – Stanisław B. ZPChR w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2006 r., o sygn. akt I SA/Kr 875/06 w sprawie ze skargi Firmy Handlowej "B." – Stanisław B. ZPChR w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 24 marca 2006 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz listopad i grudzień 2001 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Firmy Handlowej "B." - Stanisław B. ZPChr w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 24 marca 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz listopad i grudzień 2001 r.

W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że pismem z 26 maja 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma - pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 31 maja 2006 r. W wyznaczonym terminie brak ten nie został uzupełniony, wobec tego skarga na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. została odrzucona.

Skargę kasacyjną od tegoż postanowienia w imieniu skarżącej złożył pełnomocnik skarżącej, zaskarżając w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skargę tę pełnomocnik skarżącej oparł na:

I. naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1/ art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1, art. 83 par. 3 p.p.s.a. oraz art. art. 1. art. 3 par. 1, art. 54 par. 1 i par. 2, art. 62 pkt 1 i art. 135 w zw. z art. 166 tej ustawy, a także w związku z art. 1 par. 1 i par. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych p.u.s.a. /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./ - poprzez odrzucenie skargi na skutek nieuzupełnienia przez stronę skarżącą w wyznaczonym terminie jej braku formalnego, przez złożenie pełnomocnictwa procesowego, chociaż skarga takiego braku nie posiadała, zatem zarządzenie Przewodniczącego w tym przedmiocie było bezprzedmiotowe, gdyż skarga została nadana w polskim urzędzie pocztowym wraz z załączonym do niej pełnomocnictwem procesowym, a jej brak w aktach sądowych był wynikiem nieprzekazania przez Dyrektora Izby Skarbowej oryginału skargi wraz z pełnomocnictwem procesowym i pozostałymi załącznikami, lecz jedynie jej odpisu przeznaczonego dla organu podatkowego, uchybienie to niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, jako, że jego wyeliminowanie poprzez właściwe skompletowanie akt skutkowałoby przystąpieniem przez Sąd do merytorycznego rozpoznania sprawy:

2/ art. 58 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 49 par. 1 w zw. z art. 167 w zw. z art. 163 par. 2 i art. 138, a także art. 82 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez odrzucenie skargi, chociaż stronie skarżącej nie zostało doręczone zarządzenie Przewodniczącego wzywające do uzupełnienia skargi, a jedynie wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podpisane przez starszego sekretarza sądowego, bez wskazania orzeczenia lub zarządzenia, stanowiącego podstawę jego wydania, a więc pismo nie spełniające wymagań określonych w art. 49 par. 1 w zw. z art. 167, art. 163 par. 2 i 138 p.p.s.a., którego doręczenie stronie nie mogło spowodować rozpoczęcia biegu terminu sądowego do uzupełnienia braków formalnych skargi, a wobec tego strona nie mogła uchybić temu terminowi, naruszenie to miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało odrzucenie skargi.

II. Naruszenie prawa materialnego tj.

Art. 45 par. 1 Konstytucji RP w związku z art. 58 par. 1 pkt 3, art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1, art. 83 par. 3, art. 1, art. 3 par. 1, art. 54 par. 1 i par. 2, art. 62 pkt 1 i art. 135 w zw. z art. 166 p.p.s.a., a także w związku z art. 1 par. 1 i par. 2 p.u.s.a.- poprzez niewłaściwe zastosowanie i pozbawienie strony skarżącej prawa do sądu i bezzasadne odrzucenie skargi, chociaż strona wniosła tę skargę wraz z załączonym pełnomocnictwem za pośrednictwem organu, której organ nie przekazał do Sądu, lecz tylko jej odpis.

Stawiając te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji,

2. zasadzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej wskazał, że strona upoważniła radcę prawnego Józefa Trojaka do zastępstwa procesowego przed wszystkimi wojewódzkimi sądami administracyjnymi, a także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Autor skargi kasacyjnej powołał się na uwierzytelniony przez komisarza skarbowego Izby Skarbowej w K. Tomasza S. odpis pełnomocnictwa procesowego z dnia 8 czerwca 2005 r., podnosząc, że do skargi wniesionej za pośrednictwem organu załączono pełnomocnictwo, co zdaniem autora skargi kasacyjnej wynika z wymienienia pełnomocnictwa wśród załączników. Organ odwoławczy przesłał do Sądu zdaniem autora skargi kasacyjnej odpis skargi zamiast oryginału, co zdaniem skarżącego wynika z tego, że przesyłając do Sądu skargę organ ten zaznaczył, iż przesyła go wraz z załącznikami 2-10", a więc bez pełnomocnictwa, które zostało wymienione, jako załącznik nr 1 do skargi. W tych okolicznościach, zdaniem autora skargi kasacyjnej stosownie do art. 83 par. 3 p.p.s.a., w chwili nadania skargi listem poleconym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K., a więc w chwili wniesienia tej skargi do Sądu, nie posiadała ona braku formalnego w tym zakresie, zatem wezwanie jej do uzupełnienia nieistniejącego braku skargi /w trybie art. 49 par. 1 p.p.s.a./ było zdaniem autora skargi kasacyjnej bezprzedmiotowe, zaś jej odrzucenie zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2006 r. w rażący sposób narusza jej konstytucyjne prawo do sądu, wynikające z mocy art. 45 par. 1 Konstytucji RP; uniemożliwiło bowiem przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem decyzji Organu podatkowego, która była przedmiotem tej skargi.

Według autora skargi kasacyjnej wezwanie z 26 maja 2006 r. do uzupełnienia braków skargi, skierowane do jej pełnomocnika przez WSA w Krakowie, nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 49 par. 1 oraz art. 167 w zw. z art. 163 par. 2 i art. 138 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej wskazując na art. 163 par. 2 zd. pierwsze p.p.s.a. w związku art. 167 p.p.s.a. podniósł, że postanowienia, a w konsekwencji także zarządzenia, wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Przy czym zarządzenie powinno zawierać co najmniej oznaczenie sądu, imię i nazwisko Przewodniczącego, datę i miejsce jego wydania, imię i nazwisko skarżącego, a także rozstrzygnięcie /art. 138 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a./. Nie bez znaczenia według autora skargi kasacyjnej jest to, że tym samym wezwaniem strona została wezwana także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi; zarządzenie zaś w tym przedmiocie - jako zaskarżalne z mocy art. 227 par. 1 p.p.s.a. - winno zawierać uzasadnienie. Autor skargi kasacyjnej wskazał na art. 163 par. 2 zd. drugie p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a. Wezwanie z 26 maja 2006 r. nie spełnia jednak powyższych wymagań, a nawet nie odwołuje się do określonego zarządzenia Przewodniczącego. Wystosowane jest nadto przez Starszego Sekretarza Sądowego, a nie przez Przewodniczącego. Według skarżącego nie sposób doszukać się w przepisach powszechnie obowiązującego prawa podstawy prawnej dla takiej formy wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przeciwnie, art. 82 p.p.s.a. stanowi, że bieg terminu sądowego rozpoczyna się od dnia doręczenia zarządzenia, a nie pisma sekretarza Sądu. Skarżący wskazał także na art. 103, art. 294 zd. drugie p.p.s.a./.

W tych okolicznościach, doręczone stronie skarżącej wezwanie z 26 maja 2006 r. do uzupełnienia braków skargi, jako nieodpowiadąjące wymogom z art. 49 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 167 w zw. z art. 163 par. 2 i art. 138 p.p.s.a. było zdaniem autora skargi kasacyjnej bezskuteczne, a zatem nie mogło spowodować rozpoczęcia biegu termin do uzupełnienia tych braków /art. 82 p.p.s.a./, a w konsekwencji nie istniała także podstawa do jej odrzucenia na podstawie art. 58 par. 1.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna ze względu na treść art. 176 odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Te ostatnie wymogi skargi kasacyjnej są wymaganiami materialnymi, co oznacza, że braki w tym zakresie nie podlegają sanacji. Skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej /art. 181 ustawy wskazanej wyżej/. Takim przepisem szczególnym jest art. 182 par. 1 i par. 2 tej ustawy. W par. 1 tego przepisu ustawodawca dopuścił możliwość rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. W takiej sytuacji zgodnie z art. 182 par. 3 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Skarga kasacyjna została w tej sprawie wniesiona bowiem od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kończącego postępowanie w sprawie.

Autor skargi kasacyjnej skargę tę oparł na dwóch podstawach. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarżący powołał art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1, art. 83 par. 3 p.p.s.a. oraz art. art. 1. art. 3 par. 1, art. 54 par. 1 i par. 2, art. 62 pkt 1 i art. 135 w zw. z art. 166 tej ustawy, a także w związku z art. 1 par. 1 i par. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych p.u.s.a. wskazując, że błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do tego, że skarga ta miała brak. Zdaniem skarżącej pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi, jednak organ odwoławczy do Sądu przesłał odpis skargi, zamiast jej oryginału, do którego dołączone było pełnomocnictwo. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, o tym że skarga nie miała braku w tym zakresie świadczy to, że w skardze powołano jako jeden z załączników właśnie pełnomocnictwo, to, że organ przesyłając skargę do Sądu załącznik ten pominął, a także dołączony do skargi kasacyjnej uwierzytelniony przez komisarza Izby Skarbowej odpis pełnomocnictwa z 8 czerwca 2005 r.

Zgodnie z art. 37 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Art. 46 par. 3 tej ustawy zawarty w Dziale III Rozdziale 1 zatytułowanym "Pisma w postępowaniu sądowym" jest w zasadzie powtórzeniem wskazanego wcześniej przepisu.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej wskazane przez autora skargi okoliczności nie świadczą o tym, by błędnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że do skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo. To, że w skardze wskazano na ten załącznik nie świadczy o tym, że faktycznie załącznik ten został złożony. Powoływanie się na to, że organ odwoławczy, za którego pośrednictwem została skierowana skarga przesłał do Sądu odpis skargi zamiast oryginału bez pełnomocnictwa, które rzekomo było dołączone do oryginału w żaden sposób nie zostało wykazane. Nie świadczy, o tym bowiem, wbrew twierdzeniom skargi pominięcie przez organ odwoławczy przy piśmie przewodnim przesyłającym skargę do Sądu tego załącznika. Wręcz przeciwnie okoliczność ta może wskazywać na to, że strona wnosząca skargę tego załącznika nie dołączyła do skargi. Gdyby tak było jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, to w aktach tego organu przy skardze powinno znajdować się pełnomocnictwo, a na tę okoliczność autor skargi się nie powoływał. Nie można również zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, by dołączony do skargi uwierzytelniony przez pracownika Izby Skarbowej odpis pełnomocnictwa z 8 czerwca 2005 r. potwierdzał, to, że do skargi załączone było pełnomocnictwo. W aktach podatkowych znajduje się faktycznie pełnomocnictwo z tej daty, ale złożone w trakcie postępowania podatkowego. Uwierzytelnienie odpisu tego pełnomocnictwa przez pracownika organu odwoławczego świadczy więc tylko o jego autentyczności, a nie o załączeniu tego pełnomocnictwa do skargi.

Od obowiązku dostarczenia pełnomocnictwa wynikającego z art. 46 par. 3 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zwalnia fakt, iż pełnomocnictwo to złożone zostało w odrębnym od sądowego, postępowaniu administracyjnym i pełnomocnik drugim egzemplarzem pełnomocnictwa nie dysponuje. W takiej bowiem sytuacji obowiązkiem pełnomocnika jest sporządzenie uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych. Pogląd taki wyrażony został w wyroku NSA z 20 marca 2001 r. V SA 2663/00 /vide J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2004 s. 85/. Stanowisko to Sąd rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną w pełni podziela. Chybione są więc zarzuty skargi kasacyjnej co błędnego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że skarga miała braki w tym zakresie.

Odnosząc się do naruszenia art. 58 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 49 par. 1 w zw. z art. 167 w zw. z art. 163 par. 2 i art. 138, a także art. 82 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nie doręczenie zarządzenia Przewodniczącego wzywającego do usunięcia braków skargi, a jedynie pisma podpisanego przez sekretarza sądowego stwierdzić należy, że rzeczywiście zgodnie z art. 167 p.p.s.a. do zarządzeń przewodniczącego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 10 zatytułowanego "Orzeczenia sądowe". Przepis ten jest podobny w swej treści do art. 362 Kpc. W piśmiennictwie do art. 362 Kpc przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących innych orzeczeń odnosi się tylko do tych zarządzeń, które charakterem, treścią i skutkami są zbliżone do postanowień np. wymienione w art. 130 par. 2, art. 144 par. 1, art. 166, art. 208 par. 2 Kpc /vide Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego Część pierwsza T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1997 s. 516/. Stanowisko takie też jest ukształtowane w orzecznictwie, gdzie wyraźnie wskazuje się, że stosowanie "odpowiednio" przepisu prawa oznacza niezbędną adaptację normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane /vide uzasadnienie uchwały z 15 września 1995 r. III CZP 110/95 - OSNC 1995 Nr 12 poz. 177 oraz uzasadnienie postanowienia z 12 listopada 1997 r. III CZP 55/97 - Prokuratura i Prawo - Orzecznictwo 1998 nr 2 poz. 35/. Stosowanie "odpowiednio", to stosowanie: 1/ wprost /bez jakichkolwiek zmian/, 2/ stosowanie z niezbędnymi modyfikacjami, 3/ a także wyłączenie stosowania /np. ze względu np. na szczególny charakter, czy odmienne regulacje szczegółowe/.

W myśl art. 49 par. 1 w związku z art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli pismo strony w tym przypadku skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie pod rygorem odrzucenia skargi. W aktach znajduje się wydane przez Przewodniczącego zarządzenie z 24 maja 2006 r. z poleceniem wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia braków skargi poprzez między innymi złożenie pełnomocnictwa w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącego otrzymał 31 maja 2006 r. Wezwanie takie jest równoznaczne z doręczeniem odpisu zarządzenia przewodniczącego w tym przedmiocie i nie ma przy tym większego znaczenia, że w wezwaniu tym zobowiązano jednocześnie pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu w określonej wysokości. Pogląd taki wyrażony został w postanowieniu Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2002 r. w sprawie III CZ 110/02 - Lex nr 77061, gdzie wyraźnie stwierdzono, że doręczenie stronie wezwania do uiszczenia wpisu określonej wysokości od pisma procesowego jest równoznaczne z doręczeniem odpisu zarządzenia przewodniczącego w tym przedmiocie, na które przysługuje zażalenie. Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. Skoro wezwanie wskazane wyżej spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 49 par. 1 p.p.s.a. określa bowiem konieczne uzupełnienia, wyznacza termin 7- dniowy na ich dokonanie, a także zawiera pouczenie o skutkach nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie, to ze względu na powyższe rozważania doręczenie 31 maja 2006 r. pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi otworzyło wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej bieg terminu tygodniowego, o którym mowa w art. 49 par. 1 p.p.s.a.

Skoro pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił w terminie zakreślonym braku skargi i nie nadesłał pełnomocnictwa, to trafnie Sąd pierwszej instancji skargę skarżącego stosownie do art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił. Nie można też w tej sytuacji uznać, by doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Strona bowiem poprzez zaniechanie sama pozbawiła się możliwości rozpatrzenia merytorycznie sprawy przez Sąd.

Skargę kasacyjną jako niezasadną należało więc na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić.