Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SAB/Kr 20/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SAB/Kr 20/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 9 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w K, na bezczynność i przewlekłość postępowania Urzędu Kontroli Skarbowej, w K., , - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Skarżąca spółka H. Sp. z o.o. w K. złożyła skargę na bezczynność i przewlekłość postepowania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nr [...] w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015r. do marca 2016r.

W złożonej skardze spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, tj.:

- art. 139, art. 121, art. 122, art. 125 § 1 i 2, art. 284b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") i art. 13 b ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2016r., poz. 720 ze zm., dalej: "ustawa o kontroli skarbowej") w z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016r., poz. 710 ze zm.), poprzez nieuzasadnione przedłużanie w czasie prowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku VAT wykazanej przez spółkę w deklaracji VAT-7 za miesiąc marzec 2016r. pod pretekstem zakończenia postępowania kontrolnego prowadzonego przez właściwe organy podatkowe dla kontrahentów i dostawców kontrahentów skarżącej, a tym samym uzależnienie wyniku postępowania wobec strony od innych postępowań, co nie znajduje oparcia w przepis prawa; niepodejmowanie przez organ kontroli skarbowej działań zmierzających do zakończenia prowadzonego postępowania kontrolnego mimo, iż wobec samej strony nie są prowadzone jakiekolwiek działania weryfikujące prawidłowość złożonych rozliczeń podatków; a wcześniej zakończone czynności nie stwierdziły nieprawidłowości w zakresie jej rozliczeń podatkowych; brak wykazania jakichkolwiek przesłanek w sprawie umożliwiających wydłużenie w czasie prowadzonego postępowania kontrolnego zwłaszcza, gdy wobec skarżącej organ kontroli skarbowej nie wykazał żadnych nieprawidłowości: niepodjęcia kontroli podatkowej mimo posiadania upoważnienia do jej przeprowadzenia w ramach prowadzonego postępów, kontrolnego, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady zaufania do działań organów podatkowych oraz zasady szybkości postępowania; kilkakrotnego przedłużania terminu zakończenia postępowania kontrolnego i wyznaczania nowych, mimo przeprowadzę wszystkich czynności w sprawie.

Z uwagi na powyższe skarżąca spółka wniosła o: uznanie, że skarga jest uzasadniona, a w konsekwencji wyznaczenie ostatecznego terminu

załatwienia sprawy w terminie zapobiegającym upadłości firmy; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz skarżącej spółki od organu zwrotu kosztów postępowania według norm

prawem przewidzianych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie w całości.

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że postępowanie miało następujący przebieg:

- wszczęcie postępowania kontrolnego nastąpiło w dniu 25 kwietnia 2016r. doręczeniem postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 21 kwietnia 2016 r.;

- w dniach 28 kwietnia 2016 r. i 29 kwietnia 2016r. w Biurze Rachunkowym T. A.B. w K. przeprowadzono oględziny przedłożonych dokumentów (min. wydruki z kont, rejestry sprzedaży i zakupu VAT, deklaracje VAT- 7K i VAT 7, faktury VAT);

- w dniu 5 maja 2016r. pełnomocnikowi skarżącej spółki doręczono wezwanie nr [...] do przekazania w formie elektronicznej dokumentacji kontrolowanej spółki;

- w dniu 5 maja 2016r. sporządzono protokół z pobrania danych w formie elektronicznej nr [...];

- w dniach 5-6 maja 2016r. w Biurze Rachunkowym T. A.B. w K. przeprowadzono oględziny kolejnych dokumentów, dotyczących podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2015r. do marca 2016r.;

- w dniu 10 maja 2016r. sporządzono adnotację urzędową, dotyczącą uzupełnienia akt o wyciągi bankowe oraz wydruki kont księgowych w zakresie operacji bankowych, okazanych podczas oględzin dokumentacji spółki.

W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że jedynym kontrahentem H. Spółka z o.o., od którego kontrolowany dokonywał zakupu towarów była firma F.I.H. - U. R.A.. Towary te następnie skarżąca spółka sprzedawała do firm P.z Ukrainy oraz O. z Federacji Rosyjskiej w procedurze celnej eksportu pośredniego. Z uwagi na fakt, iż w dokumentacji finansowo-księgowej spółki znalazły się wydruki komunikatów IE 599 wskazujące, iż towary sprzedane przez spółkę opuściły granice Unii Europejskiej:

- w dniach 19 i 24 maja 2016r., przeprowadzono czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahenta skarżącej spółki, tj. w S. K. z o.o., która zajmowała się przygotowaniem dokumentów do odprawy celnej wywozów. Z powyższej czynności sporządzono protokół nr [...] z dnia 24 maja 2016r.;

w dniach 20 i 25 maja 2016r. przeprowadzono czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów u kontrahenta skarżącej spółki, tj. w firmie F.I.H-U. R. Z powyższej czynności sporządzono protokół [...] z dnia 25 maja 2016r.;

w dniu 1 czerwca 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Izby Celnej w K. o weryfikację komunikatów IE 599 w celu stwierdzenia ich autentyczności, jak również o informację czy faktycznie wystąpił wywóz poza granice Unii Europejskiej towaru deklarowanego przez H. Spółkmj z o.o. do procedury exportu pośredniego i będącego przedmiotem transakcji pomiędzy H. Spółka z o.o. a podmiotami P.z Ukrainy oraz O.z Federacji Rosyjskiej, oraz czy podmioty te dokonały zgłoszenia celnego importowego.

Przeprowadzone czynności sprawdzające w firmie F.I.H-U. R wykazały, że firma ta sprzedawany do skarżącej spółki towar nabywała w firmach A.Spółka z o.o. w P., A. Spółka z o.o. w P., A. Spółka z o.o., w Ł., R. Spółka z o.o. w W, G. Spółka z o.o., w O. oraz P.Spółka z o.o., wP.. W związku z powyższym w dniach 6 i 7 czerwca 2016r. organ zwrócił się do ww. firm aby w terminie siedmiu dni złożyły pisemne wyjaśnienia i przedłożyły stosowne dokumenty.

W dniu 16 czerwca 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. pismem nr [...] (data wysyłki 20 czerwiec 2016r.) zawiadomił skarżącą spółkę o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i wyznaczył nowy przewidywany termin zakończenia postępowania kontrolnego do dnia 31 sierpnia 2016r. W uzasadnieniu przedmiotowego zawiadomienia wskazano, iż postępowanie nie zostanie zakończone w wyznaczonym terminie ze względu na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym weryfikację przez administracje celną wydruków komunikatów IE 599 potwierdzających wywóz towarów poza Unię Europejską oraz potwierdzenie zgłoszeń celnych przez nabywców importowanych towarów.

W dniu 30 czerwca 2016r. pełnomocnik spółki zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym, co zostało udokumentowane protokołem z przyjęcia pełnomocnika nr [...] z dnia 30 czerwca 2016r.

W dniu 30 czerwca 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o przekazanie informacji, czy w kontrolowanym okresie spółka była płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ilu pracowników zgłoszono do ubezpieczenia.

W dniu 5 lipca 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło pismo G.Spółka z o.o., z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim wraz z załącznikami - dokumentami dotyczącymi transakcji gospodarczych przeprowadzonych z firmą Importowe Handlowo-Usługową R.A., które to dokumenty poddano analizie w zestawieniu z dokumentacją pozyskaną od firmy Importowo Handlowo-Usługowej R.A..

W dniu 7 lipca 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło pismo z Izby Celnej w K., w którym poinformowano, że celem potwierdzenia czy firmy P.z Ukrainy iO.z Federacji Rosyjskiej dokonały importu towaru od skarżącej spółki, Izba Celna w K. zwróci się z wnioskiem, poprzez Wydział Międzynarodowej Pomocy Celnej we W. do władz celnych Rosji i Ukrainy o udzielenie pomocy administracyjnej z prośbą o dokonanie weryfikacji przedmiotowych zgłoszeń celnych.

W dniu 22 lipca 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło pismo z Departamentu Administracji Podatkowej Ministerstwa Finansów celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością, dotyczące wystąpienia skarżącej spółki z dnia 12 lipca 2016r. (pismo do wiadomości Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.). W powołanym piśmie z dnia 12 lipca 2016r. skarżąca spółka przedstawiła zarzuty, dotyczące wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowień, w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty i marzec 2016r.

W dniu 28 lipca 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło pismo skarżącej spółki z dnia 21 lipca 2016r. skierowane do Generalnego Inspektora Kont Skarbowej, stanowiące ponaglenie na niezałatwienie postępowania w terminie. W uzasadnieniu pisma skarżąca spółka podniosła zarzut niezakończenia kontroli w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wypłacania podatku od towarów i usług za marzec 2016r. i bezczynności organu w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu VAT.

W dniu 29 lipca 2016r., w związku ze zwrotem niepodjętej korespondencji, skierowanej do A. S] z o.o., A. Spółka z o.o., A. Spółka z o.o., P. Sp. z o.o., R. Spółka z o.o., ponownie zwrócono się z wezwaniami ww. firm o przesłanie dokumentów oraz złożenie pisemnych wyjaśnień, dotyczących transakcji gospodarczych z firmą FIH-U

W dniu 5 sierpnia 2016r. wezwano do osobistego stawiennictwa prezesa skarżącej spółki K K celem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony. Tego samego dnia zawiadomiono pełnomocnika spółki o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2016r., skierowanym do Ministerstwa Finansów - Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. odniósł się do zarzutów przedstawionych przez pełnomocnika spółki w piśmie z dnia 21 lipca 2016r. oraz w tym samym dniu przesłał nośnik optyczny CD-R, zawierający akta postępowania prowadzonego wobec skarżącej spółki.

W dniu 22 sierpnia 2016r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wydał postanowienia nr [...], w którym uznał ponaglenie za nieuzasadnione.

W dniu 24 sierpnia 2016r., w związku z ponownymi zwrotami niepodjętej korespondencji, skierowanej do A. Spółka z o.o., A. Sp z o.o., A. Spółka z o.o. oraz P. Spółka z o.o., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wystąpił do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wP., do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. o przeprowadzę czynności sprawdzających w ww. firmach na podstawie art. 13 b ustawy o kontroli skarbowej.

W dniu 25 sierpnia 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 22 sierpnia 2016r., w którym uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej podniósł, że czas trwania postępowania kontrolne prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nie wynika z bezczynności organu, czy też przewlekłego działania, a spowodowany jest jego specyfiką i działaniami podejmowanymi w celu zebrania materiału dowodowego w sprawie.

W dniu 25 sierpnia 2016r. pełnomocnik H. Spółka z o.o. zapoznał się zgromadzonym materiałem dowodowym, co zostało udokumentowane protokołem nr [...]

W dniu 26 sierpnia 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zawiadomił skarżącą spółkę o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy przewidywany termin zakończenia postępowania kontrolnego do dnia 28 października 2016r. W uzasadnieniu przedmiotowego zawiadomienia wskazano, iż postępowanie nie zostanie zakończone w wyznaczonym terminie ze względu na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym weryfikację przez administracje celną wydruków komunikatów IE 599 potwierdzających wywóz towarów poza Unię Europejską oraz potwierdzenie zgłoszeń celnych przez nabywców importowanych towarów. Wskazano też na zasadność uzyskania odpowiedzi od właściwych Urzędów Kontroli Skarbowej na wystosowane prośby o czynności sprawdzające, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony.

Pełnomocnik skarżącej spółki nie odebrał w terminie prawidłowo przesłanego na jego adres zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu do zakończenia postępowania kontrolnego na dzień 28 października 2016r. Korespondencja została zwrócona z adnotacją: zwrot, nie odebrano w terminie.

W dniu 29 sierpnia 2016r. wpłynęło pismo z dnia 25 sierpnia 2016r., w którym pełnomocnik skarżącej zwrócił się z prośbą o przyspieszenie terminu przesłuchania strony. W odpowiedzi Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przychylił się do prośby pełnomocnika. W związku z powyższym pismem z dnia 31 sierpnia 2016r. wyznaczono nowy termin przesłuchania w charakterze strony K.K. na dzień 9 września 2016r. oraz pismem z dnia 31 sierpnia 2016r poinformowano pełnomocnika spółki o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.

W dniu 30 sierpnia 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w związku z potrzebą wyjaśnienia kwestii transportu i magazynowania towarów handlowych wezwał skarżącą spółkę, do przedłożenia dokumentacji, dotyczącej wykorzystywanej powierzchni magazynowej, usług przechowywania towarów, zawartych umów najmu czy dzierżawy, środków transportu wykorzystywanych w prowadzonej działalności.

W dniu 5 września 2016r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wpłynęło pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2016r., informujące o przekazaniu do Urzędu Kontroli Skarbowej wP. pisma z dnia 24 sierpnia 2016r., dotyczącego prośby o przeprowadzenie czynności sprawdzających w zakresie sprawdzenia rzetelności przeprowadzonych transakcji w okresie od stycznia 2015r. do marca 2016r. w firmie A. Spółka z o.o. . Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej poinformował również, że ww. podmiot aktualnie pozostaje we właściwości Urzędu Skarbowego P..

W dniu 8 września 2016r. skarżąca spółka złożyła pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia 30 sierpnia 2016r., dotyczące przedłożenia dokumentacji w zakresie wynajmowanej powierzchni magazynowej, usług przechowywania towarów oraz środków transportu wykorzystywanych w kontrolowanym okresie.

W dniu 9 września 2016r. przesłuchano w charakterze strony prezesa skarżącej spółki - KK.

W dniu 15 września 2016r., realizując wniosek pełnomocnika strony z dnia 9 września 2016r., Dyrektor Kontroli Skarbowej w K. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w K. z prośbą o przekazanie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu z przeprowadzonych w dniach 17 i 18 marca 2016r. rewizji celnych przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w K., ul. N.

W dniu 14 września 2016r., w następstwie zeznań K.K., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wezwał firmę R.Sp. jawna Z. H, W. B, w P do przedłożenia dokumentacji potwierdzających transakcje handlowe z ze skarżącą spółką. Pismo od firmy R Sp. jawna, zawierające wyjaśnienia w zakresie zawieranych transakcji handlowych ze skarżącą spółką wraz ze stosowną dokumentacją finansową wpłynęło do Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 22 września 2016 r.

W dniu 22 września 2016r. do organu wpłynęły kserokopie dokumentów finansowych od R. Spółka z o.o., dotyczące transakcji handlowych prowadzonych z F.I.H, stanowiące odpowiedź na wezwania organu z dnia 7 czerwca i 29 lipca 2016 r.

W dniu 26 września 2016r. do tut. organu wpłynęło pismo z dnia 21 września 2016r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. informujące, iż nie jest możliwe przeprowadzenie czynności sprawdzających wnioskowanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wobec A. Spółka z o.o., gdyż z podmiotem nie ma żadnego kontaktu, a podmiot został wykreślony z rejestru podatników VAT z dniem 15 czerwca 2015r.

W dniu 27 września 2016r. do organu wpłynęło pismo z dnia 21 września 2016r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. informujące, iż nie jest możliwe przeprowadzenie czynności sprawdzających wnioskowanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wobec P. Spółka z o.o., gdyż z podmiotem nie ma żadnego kontaktu, a podmiot został wykreślony z rejestru podatników w dniu 13 lipca 2016r.

W dniu 30 września 2016r. do organu wpłynęło pismo z dnia 26 września 2016r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. informujące, iż nie jest możliwości przeprowadzenie czynności sprawdzających wobec A. Spółka, z o.o., gdyż podmiot został wykreślony z rejestru podatników VAT z dniem 15 czerwca 2015r.

W dniu 4 października 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wezwał firmę "A" I M w P o przedłożenie dokumentacji za okres objęty postępowaniem kontrolnym.

W dniu 5 października 2016r. pełnomocnik skarżącej spółki zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym, co zostało udokumentowane protokołem z przyjęcia pełnomocnika strony nr [...].

W dniu 12 października 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wezwał na dzień 7 listopada 2016 r. R.A. - właściciela firmy F.I.H.U R.A. - do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka celem złożenia zeznań.

W dniu 17 października 2016r., w związku z treścią zeznań K.K, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wezwał skarżącą spółkę o wskazanie kto fizycznie odbierał towar z magazynu w Skawie oraz na podstawie jakich dokumentów towary te zostały wydane.

W dniu 18 października 2016r., również w związku z treścią zeznań K.K., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia dokumentów potwierdzających poniesienie przez tą spółkę kosztów transportu towarów do magazynu celnego, należącego do firmy R. sp. jawna w P.

Tego samego dnia - 18 października 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zawiadomił skarżącą spółkę o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania kontrolnego do dnia 30 grudnia 2016r. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie nie zostanie zakończone w wyznaczonym terminie ze względu na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym realizację wniosku dowodowego złożonego przez pełnomocnika strony z dnia 9 września 2016 r., jak również wyjaśnienia kwestii ponoszenia kosztów transportu (warunki dostawy FCA Przemyśl) oraz potwierdzenia przez administrację celną zgłoszeń celnych przez nabywców importowanych towarów.

W dniu 19 października 2016r. do organu wpłynęło pismo z dnia 14 października 2016r. Dyrektora Izby Celnej w K. informujące, że w dniu 5 lipca 2016r. wystąpił on z wnioskiem o dokonanie weryfikacji zgłoszeń celnych towarów, których nadawcą jest skarżąca spółka, do organów celnych Ukrainy i Federacji Rosyjskiej. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w K. poinformował, że nie było obowiązku sporządzania oddzielnych protokołów z kontroli dlatego wyniki kontroli zostały wprowadzone do, systemu informatycznego ECS (zgłoszeń celnych wywozowych).

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, przywołując wynikające z akt sprawy okoliczności prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej, stwierdził, że istnieje konieczność sprawdzenia, czy skarżąca spółka w okresie objętym postępowaniem kontrolnym faktycznie prowadziła działalność gospodarczą, jak również, czy towar zgłaszany przez spółkę do procedury eksportu pośredniego opuścił granicę Unii Europejskiej, gdyż jest to podstawa do zastosowania przez skarżącą spółkę zerowej stawki VAT.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zauważył, że przedmiotowe postępowanie kontrolne prowadzone jest co prawda przez okres przekraczający termin załatwienia sprawy wskazany w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak przesłanki uniemożliwiające zakończenie sprawy mają charakter obiektywny i wynikają z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej skarżąca spółka była za każdym razem informowana o przyczynach niedotrzymania terminu zakończenia postępowania kontrolnego oraz o wyznaczeniu nowego terminu.

W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2016r. skarżąca spółka podtrzymała stanowisko zawarte w skardze oraz odniosła się do argumentacji organu, zawartej w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą ostatecznie w toku postępowania administracyjnego tj. po wyczerpaniu toku odwoławczego tego postępowania z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania w przypadkach, w których należy wydać decyzję administracyjną, niektóre kategorie postanowień, względnie inny akt lub podjąć czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak też pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Zatem bezczynność i przewlekłe prowadzenie spornego postępowania kontrolnych mieści się w kognicji tut. Sądu.

O dopuszczalności omawianej skargi decyduje, zgodnie z art. 52 § 1 wskazanej ustawy, uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności takim środkiem jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie, skarga na bezczynność i przewlekłość podlega merytorycznej ocenie, gdyż brak podstaw do jej odrzucenia.

W związku z powyższym Sąd rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność i przewlekłość organu administracji publicznej, będąc stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie - stan bezczynności i przewlekłości. Sąd nie jest natomiast władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych.

Niewątpliwie zgodnie z przepisem art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powyższa zasada pozostaje w bezpośrednim związku z art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej zobowiązującymi wymienione organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych długi czas trwania postępowania nie może być automatycznie utożsamiany z przewlekłością postępowania. Występuje gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7.03.2012 r., II SAB/Łd 2/12, LEX nr 1139147, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17.04.2012 r., II SAB/Bk 15/12, LEX nr 1145969). Uznając skargę za zasadną sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie (zakończenia postępowania kontrolnego), nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego, w tym terminie zwrotu VAT.

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nr [...], w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015r. do marca 2016r.

Na wstępie należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. nr C 303 s. 1). Jednym z jego fundamentalnych elementów jest prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX 753418) z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów w zakresie przewlekłości i bezczynności organu w prowadzeniu postępowania kontrolnego co do rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015r. do marca 2016r. w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi, w działaniach organu kontroli w prowadzonym postepowaniu, nie można dopatrzyć się przewlekłości, a tym bardziej bezczynności. Należy zgodzić się z organem kontroli, że weryfikacja rzetelności rozliczeń podatku VAT za okres objęty kontrolą uzależniona jest nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji u jego kontrahentów i to zarówno dostawców, jak i odbiorców. Dotyczy to również podmiotów uczestniczących w całym łańcuszku transakcji, których rzetelność budzi wątpliwości organów ścigania, min. z uwagi na fakt braku możliwości ustalenia ich siedziby, czy faktu wykreślenia z rejestru podatników VAT.

W ocenie Sądu – nie można mówić o bezczynności organu w sytuacji, gdy postępowanie kontrolne wobec skarżącej zostało wszczęte postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016r. i od razu organ przystąpił do wykonywania czynności, co potwierdza ich opis zawarty w odpowiedzi na skargę na stronie 3 - 9, obejmujący ponad 30 pozycji. Są to czynności wykonywane od wszczęcia postępowania do czasu sporządzenia odpowiedzi na skargę. Obejmują one działania własne organu, jak i korespondencję z innymi organami mającą na celu zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego, dotyczącego działalności skarżącej spółki oraz kontrahentów skarżącej min.: oględziny dokumentów spółki dotyczących podatku od towarów i usług za kontrolowany okres, czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów kontrahentów skarżącej: S. Sp. z o.o. i F.I.H-U. R.A. oraz zwrócenie się do ich kontrahentów (A.Spółka z o.o. w P., A. Spółka z o.o. wP., A. Spółka z o.o., w Ł.;, R. Spółka z o.o. w W. , G. Spółka z o.o., w O.oraz P.Spółka z o.o., wP.), zwrócenie się do władz celnych Rosji i Ukrainy o weryfikację zgłoszeń celnych P.z Ukrainy iO.z Federacji Rosyjskiej, przesłuchanie K.K. w charakterze świadka, wezwanie o stawiennictwo w charakterze świadka R.A.. W skład tych czynności zaliczyć też należy dokonywaną przez organ na bieżąco analizę przedkładanych dokumentów oraz napływającej korespondencji od organów i podmiotów związanych ze sprawą.

Podkreślić przy tym należy, że organ weryfikując zasadność zwrotu podatku może sam lub za pośrednictwem innych organów weryfikować prawidłowość i rzetelność rozliczenia nie tylko podatnika, ale również jego kontrahentów, co też czynił. Ten ostatni aspekt miał szczególne znaczenie dla oceny przewlekłości postępowania.

Oceniając działanie organu Sąd nie dopatrzył się bezczynności ani przewlekłości postępowania, o których stanowi art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ niezwłocznie podjął skuteczne działania dla zweryfikowania prawidłowości rozliczenia przez podatnika podatku VAT. Wydał też postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego, a następnie wydawał postanowienia o jego przedłużeniu z zakreśleniem nowego terminu i przyczyny tego przedłużenia. Informował również stronę skarżącą o biegu postępowania nie tylko w uzasadnieniach postanowień o przedłużeniu, ale także w licznej korespondencji i udostępniając wgląd w akta postępowania. Weryfikując rzetelność rozliczenia strony skarżącej organ równolegle zlecił czynności weryfikacyjne kontrahentów skarżącej (krajowych i zagranicznych). Analiza akt wskazuje na obszerność i wielowątkowość sprawy, co niewątpliwie przekłada się na czas trwania postępowania kontrolnego. Nie mniej jednak Sąd nie dopatrzył się, aby podejmowane przez organ czynność nosiły znamiona niecelowości lub pozorności. Czynności te były również podejmowane w niewielkich odstępach czasu i wynikały z kolejności i logiki zdarzeń oraz pozyskiwanych materiałów dowodowych, a także konieczności dalszej ich weryfikacji. Tym samym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości postępowania, bowiem wszystkie podejmowane przez organy działania miały umocowanie w obowiązujących procedurach i zmierzały wprost do skontrolowania rzetelności rozliczeń podatnika.

Sąd zwraca również uwagę na fakt, że zawarte w skardze zarzuty odpowiadają zarzutom przedstawionym przez spółkę w ponagleniu i podziela ocenę Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej (dalej: "GIKS"), który postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W treści rozstrzygnięcia GIKS podkreślił, że Dyrektor UKS wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 140 Ordynacji podatkowej, a przyczyny, jakie podał organ dla niemożności załatwienia sprawy w terminie uwzględniają okoliczności faktyczne sprawy. Sąd w pełni podziela stanowisko GIKS zawarte w ww. postanowieniu, że, czas trwania przedmiotowego postępowania kontrolnego nie wynika z bezczynności organu, czy też przewlekłego działania, natomiast spowodowany jest specyfiką prowadzonego postępowania oraz działaniami podejmowanymi w celu zebrania materiału dowodowego w sprawie. Słusznie też stwierdził GIKS, że zakres postępowania obejmuje rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług obligował organ kontroli skarbowej zobligowany jest do zbadania zarówno deklarowanych wysokości podatku należnego, jak i naliczonego. Przy czym weryfikacja rzetelności dokonanego przez spółkę rozliczenia VAT za objęty postępowaniem okres nie może zostać ograniczona tylko do badania poprawności dokumentacji spółki oraz danych jej bezpośrednich kontrahentów, lecz wymaga zweryfikowania transakcji u pośrednich kontrahentów (dostawców i odbiorców) uczestniczących w łańcuchach transakcji. Celem postępowania kontrolnego jest bowiem ustalenie rzeczywistego obrotu towarowego. Bez ustaleń w tym zakresie, nie jest możliwe prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Odnosząc się do podniesionych przez spółkę okoliczności, których organ nie ujął w odpowiedzi na skargę, tj., że Dyrektor Izby Celnej w K. potwierdził w piśmie z dnia 4 lipca 2016r., że eksportowany przez skarżącą towar opuścił obszar Unii Europejskiej oraz że Wydział Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w K. pismem z dnia 14 października 2016r. potwierdził, że rewizja czterech transportów wysłanych do Rosji w dniach 16 i 17 marca 2016r., miała miejsce i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, Sąd stwierdza, że istotnie, dla pełnego obrazu przebiegu postępowania w sprawie organ powinien był powołać również ww. zdarzenia. Nie mniej jednak w ocenie Sądu zaniechania organu w tym zakresie nie wskazują na bezpodstawność i niezasadność pozostałych podejmowanych czynności i związaną z tym potrzebą przedłużenia postępowania kontrolnego. Jak już wcześniej wspomniano postępowanie jest rozległe i wielowątkowe, a ww. okoliczności są jedynie jego elementami, których wartość dowodowa nie jest przeważająca w sprawie.

Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną zarówno w zakresie bezczynności jak i przewlekłości postępowania.