Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 1 art. 66 par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

W IMENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halna Kremis Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skarg Z. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Staroście W. kopi pisma w części dotyczącej odprowadzania ścieków z szamba do strumyka I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa oraz art. 66 § 1 kpa przekazał do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Staroście W., Wydziałowi Ochrony Środowiska, Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej pismo Z. D., którego rozpatrzenie - w części dotyczącej odprowadzania przez Panią A. S. ścieków z szamba, zlokalizowanego na działce [...] w Ł. - do strumyka.

W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że w związku z tym, iż Z. D. w swoim podaniu poruszył sprawy, które podlegają załatwieniu przez różne organy - uczynił on przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości, a w części dotyczącej odprowadzania przez A. S. ścieków z szamba, zlokalizowanego na działce [...] w Ł., do strumyka - przekazał ją organowi właściwemu, tj. Staroście W.

Na wyżej opisane postanowienie zażalenie złożył Z. D. wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji jako nieuprawnionego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, wskazał, iż zgodnie z art.19 Kodeksu postępowania administracyjnego "organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej".

Właściwość określona w powyższym przepisie oznacza zdolność prawną organu do rozpoznawania i rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej.

Po otrzymaniu podania organ obowiązany jest zbadać zarówno swą właściwość rzeczową, miejscową jak i instancyjną. Jeżeli zatem organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie, na mocy art. 65 kpa winien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Przepis powyższy dotyczy zatem sytuacji, gdy podanie w całości skierowane zostało do organu niewłaściwego. Sytuacja powyższa nie zachodzi jednakże w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć bowiem należy, iż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia podanie strony dotyczyło kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy.

W tym też kontekście wskazać należy, iż w wypadku wielości żądań wniosku, które podlegają rozpoznaniu przez różne organy, zastosowanie winien mieć przepis art. 66 kpa. Zgodnie z dyspozycją art. 66 § 1 kpa "jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Przepis art. 66 § 1 kpa reguluje zatem przypadek, gdy strona w podaniu połączyła kilka spraw do rozpoznania których właściwe są różne organy administracji publicznej. W takiej sytuacji, ze względu na to, że rozpatrzenie określonej sprawy uzależnione jest od wniesienia przez stronę podania, spełniającego wymagania formalne, organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, wszczyna postępowanie w sprawie, w której jest właściwy. Natomiast w sprawach pozostałych zawiadamia stronę, że powinna wnieść do wskazanego organu administracji publicznej odrębne podania. Nie ma więc obowiązku sporządzania np. odpisu podania i przekazania go do organów właściwych do rozpatrzenia w pozostałym zakresie spraw objętych podaniem.

W przypadku takim obowiązki organu niewłaściwego do rozpatrzenia wszystkich zadań ograniczone są do zawiadomienia, że w innych sprawach wnoszący podanie powinien złożyć odrębne podanie do organu właściwego.

Wnoszący podanie korzysta z ochrony prawnej, a mianowicie odrębne podanie złożone w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia, uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.

Ma to istotne znaczenie dla zachowania terminu do dokonania określonej czynności materialnoprawnej lub procesowej.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o przepis art. 65 w związku z art. 66 kpa i dotyczy przekazania pisma Pana Z. D. do Starosty W. w części dotyczącej odprowadzania przez Panią A. S. ścieków z szamba zlokalizowanego na działce nr [...] w Ł., gm. G. - do strumyka. W ocenie organu odwoławczego postanowienie organu l instancji nie narusza prawa. Podkreślić należy, iż organ l instancji prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie organem właściwym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 08 marca 2001 r. Nr 142, poz. 1591 jest Gmina.

Zgodnie z dyspozycją powyższych przepisów do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w szczególności w sprawach: (...) ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (pkt 1), wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, (...) - pkt.3. art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, wskazuje, iż ustawy określają które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy. Uszczegółowienie powyższych kompetencji stanowi ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która oznacza, że gmina nie może zaniechać wykonywania obowiązku utrzymania czystości i porządku. W tym też kontekście powołać należy dyspozycję art. 3 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którą gminy mają obowiązek prowadzenia ewidencji zbiorników bezodpływowych nieczystości płynnych, w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania oraz w celu opracowania planu rozwoju sieci kanalizacyjnej, przydomowych oczyszczalni ścieków w celu kontroli częstotliwości i sposobu pozbywania się komunalnych osadów ściekowych (...), umów zawartych na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w celu kontroli wykonywania przez właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców obowiązków wynikających z ustawy.

Niewątpliwe zatem przepisy obu ustaw nakładają na Gminę określone obowiązki dotyczące utrzymania porządku i czystości w gminach, w zakresie których mieści się również przedmiot objęty zaskarżonym postanowieniem. Z tego też względu w ocenie organu odwoławczego postanowienie organu l instancji nosi wszelkie cechy zgodności z prawem.

Wskazać nadto należy, iż organ l instancji przeprowadził odrębne postępowanie w sprawie zbiornika na nieczystości płynne zlokalizowanego na działce nr [...] w Ł., Gm. G. i po stwierdzeniu na podstawie opinii technicznej sporządzonej przez uprawnioną osobę jego zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi, decyzją Nr [...] z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie ww. zbiornika.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. D. wskazując w uzasadnieniu, iż nie zgadza się z jego treścią.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czyniąc to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia.

Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postanowienie jest zgodne z prawem, gdy jest zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie go przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W zaskarżonym rozstrzygnięciu jak i rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji takie wady i uchybienia wystąpiły dlatego też skarga podlega uwzględnieniu, choć niezależnie od zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą.

Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dokonywanej według wskazanych wyżej kryteriów było postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia 12 września 2006 r. przekazującego do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Staroście W., pismo skarżącego - w części dotyczącej odprowadzania przez A. S. ścieków z szamba, zlokalizowanego na działce [...] w Ł. - do strumyka.

Wskazać należy, że naruszenie prawa w niniejszej sprawie polega na przekazaniu na podstawie art. 65 kpa pisma skarżącego w zakresie w którym organ pierwszej instancji uznał się niewłaściwy w niniejszej sprawie i niezastosowaniu art. 66 § 1 kpa poprzez niewydanie postanowienia zawiadamiającego skarżącego, iż w sprawach objętych podaniem innych niż te należące do jego właściwości powinien on wnieść odrębne podanie do właściwego organu.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji przekazując pismo (sprawę) w zakresie dotyczącej odprowadzania przez A. S. ścieków z szamba, zlokalizowanego na działce [...] w Ł. - do strumyka postąpił w ten sposób sprzecznie z obowiązującym prawem. Zgodnie bowiem z art. 66 § 1 kpa jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1 w terminie czternastu dni od daty doręczenia postanowienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Art. 66 kpa więc, nie zaś, jak błędnie wskazał to organ pierwszej instancji w podstawie swego rozstrzygnięcia art. 65 kpa reguluje przypadki, gdy strona w podaniu połączyła kilka spraw, do rozpatrzenia których właściwe są różne organy administracji publicznej.

W takiej sytuacji, ze względu na fakt, że rozpatrzenie określonej sprawy uzależnione jest od wniesienia przez stronę podania, spełniającego wymagania formalne, organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, wszczyna postępowanie w sprawie, w której jest właściwy. Natomiast w pozostałych przypadkach zawiadamia stronę, że powinna wnieść do wskazanego organu administracyjnego odrębne podanie.

Zastosowany zaś przez organ pierwszej instancji w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia art. 65 § 1 kpa znajduje zastosowanie do takich sytuacji w których organ jest nie właściwy ze względu na całość sprawy stanowiącej przedmiot żądania strony.

W związku z tym, iż przedmiotem żądania strony - jak prawidłowo ustaliły to organy obu instancji - było kilka spraw należących do załatwienia przez różne organy administracji publicznej, wobec czego niezgodnym z obowiązującymi przepisami w niniejszej sprawie było wydanie przez organ zaskarżonego postanowienia wobec stwierdzenia swojej niewłaściwości co do części żądań strony. Organ pierwszej instancji nie ma bowiem obowiązku sporządzania odpisu podania i przekazywania go do organu właściwego do rozpatrzenia w trybie art. 65 k.p.a. wyręczając w tym zakresie stronę.

Podkreślić przy tym należy, że pomimo wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 66 § 1 kpa organ pierwszej instancji w istocie nie zastosował tego przepisu. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący nie został pouczony odrębnym postanowieniem o konieczności samodzielnego wniesienia podana do właściwego organu w sprawie nie objętej właściwością Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. a dotyczącej odprowadzania przez A. S. ścieków z szamba, zlokalizowanego na działce [...] w Ł.

Dodatkowo ponownego rozważenia wymaga sprawa prawidłowego ustalenia i wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy odnośnie omawianego żądania strony, co do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał się jako niewłaściwy, gdyż z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji wynika, że organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest "Gmina" (str. 3 uzasadnienia), gdy tymczasem sentencja postanowienie wskazuje na inny organ, tj. Starostę W.

Reasumując powyższe, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy (nie dostrzegając wskazanych wyżej wadliwości postępowania w ramach swoich uprawnień kontrolnych w toku rozpoznania sprawy w II instancji) nie sprostały wymogom działania na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organy pierwszej instancji jako wadliwe podlegają uchyleniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji winien usunąć wskazane wyżej wadliwości, przy jednoczesnym ponownym i należytym rozważeniu który z organów administracji właściwy jest do rozpoznania niniejszej sprawy.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.