Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3247/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art 3 §2 pkt 1,art 134 § 1,145 § 1,151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 29 ust 1-3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art7,8,9,12
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzja z [...] września 2015 r. - zaskarżoną skargą przez J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] czerwca 2013 r., którą odmówiono wydania decyzji nakazującej M. T. i S. T. - właścicielom działki o numerze ew. [...] obręb [...] - przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na ww. działce.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 26 października 2012r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynęła skarga J. W. na działania właściciela posesji w [...] przy ul. [...]. Według twierdzenia skarżącego właściciel działki "przez nawożenie ziemi na swoją działkę dokonał podwyższenia swojej działki, poprzez co przy dużych opadach deszczu woda z jego działki przez ulicę zalewa posesję" skarżącego.

Według uproszczonego wypisu z rejestru gruntów ustalono, że działka o nr ew. [...] obręb [...] stanowi współwłasność M. T. i S. T., natomiast działka o nr ew. [...] obręb [...] stanowi współwłasność M. W., J. W. i F. W.

Po zapoznaniu się ze złożonym podaniem Burmistrz [...] pismem z 12 listopada 2012 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia pisma z 26 października 2012 r. o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej wystąpienie szkody na działce o nr ew. [...] obręb [...] (fotografie, ekspertyzy) w związku z działaniami podjętymi przez właścicieli działki nr ew. [...] obręb [...].

Z kolei zawiadomieniem z 12 listopada 2012 r. Burmistrz [...] poinformował strony o wszczęciu na wniosek J. W. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej na terenie działki numer ew. [...] obręb [...] będącej własnością M. T. oraz S. T., ze szkodą dla działki o nr ewidencyjnym [...] obręb [...], będącej własnością M. W., J. W. i F. W. oraz wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin w terenie na dzień [...] grudnia 2012 r.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków, w dniu 19 listopada 2012 r.

J. W. wniósł pismo informujące, iż uprawdopodobnienie szkód na jego posesji oraz ul. [...], której właścicielem jest Urząd Miejski w [...] opiera na art. 75 § 1, art. 77 § 4, art. 78 §1 oraz art. 80 i 81 K.p.c.

W związku z faktem, iż J. W. nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie szkód na działce nr ew. [...] obręb [...], Burmistrz [...] wezwaniem z [...] listopada 2012 r. ponownie wezwał J. W. do usunięcia braków pisma z 26 października 2012 r. o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej wystąpienie szkody na działce nr ew. [...] obręb [...] (fotografie, ekspertyzy), w związku z działaniami podjętymi przez właścicieli działki nr ew. [...] obręb [...].

W odpowiedzi na ponowne wezwanie do usunięcia braków J. W. w piśmie z 27 listopada 2012 r. poinformował m. in. iż: "wykazaniem występowania szkody w pierwszej kolejności powinien być zainteresowany właściciel ul. [...], tj. Urząd Miejski w [...], któremu to właściciel działki nr [...], podczas obfitych opadów zrobił rzekę z ul. [...] przez bardzo duże podwyższenie działki nr [...] oraz samowolne zasypanie odpływu wody na ul. [...], które spowodowało uniedrożnienie odpływu wody do pobliskiego rowu; podczas gwałtownych i obfitych opadów, przelewająca się woda przez ul. [...] wlewa się na jego posesję, taka sytuacja miała miejsce w dniu pamiętnego meczu, w tym roku [...]; powołane przez wnioskodawcę artykuły ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. są artykułami kodeksu postępowania administracyjnego, pomyłkowo zaś napisał, że chodzi o "k.p.c.". Do pisma zostało załączone oświadczenie Sołtysa wsi [...] D. M. popierające wniosek J. W. w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego i przywrócenia stanu poprzedniego na działce przy ul. [...] i obrzeżach ul. [...] oraz trzy fotografie przedstawiające dom jednorodzinny, z niezagospodarowanym podwórzem i nawiezioną ziemią.

W celu zebrania pełnego materiału dowodowego organ pismem z 5 grudnia 2012 r. wystąpił do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z wnioskiem o wydanie odbitki mapy zasadniczej w skali 1:500 obejmującej działki [...] i [...] wraz z obszarem działek sąsiednich, która następnie została dołączona do akt postępowania administracyjnego.

W dniu 10 grudnia 2012 r. M. T. i S. T. złożyli wyjaśnienia w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Wskazali, że są właścicielami działki nr [...] od czerwca 2008r. Działka jest położona na końcu ulicy zakończonej rowem melioracyjnym przebiegającym wzdłuż działki. Naturalne ukształtowanie terenu, tj. obniżanie się terenu w kierunku rowu melioracyjnego, jak również ziemia z dużą zawartością gliny sprawiały, że teren działki był bardzo podmokły, co praktycznie uniemożliwiało jego użytkowanie. Dodatkowo działki znajdujące się po przeciwnej stronie drogi położone są wyżej w wyniku podniesienia terenu przez ich właścicieli, co spowodowało spływanie wody opadowej przez drogę w kierunku ich działki, a następnie do rowu melioracyjnego. Ponadto, przed rozpoczęciem przez nich budowy na ich działkę wielokrotnie była spuszczana woda z wodociągu (..), jak również nieczystości z posesji należącej do J. W. Wyżej wymienione działania sprawiły, iż teren na działce był tak podmokły, że kiedy rozpoczynali prace budowlane w 2011 r. aż do czerwca nie można było wykopać fundamentów. Celem zagospodarowania i wyrównania poziomu ich działki z działkami sąsiednimi, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowego kierunku spływu wód opadowych w listopadzie 2012r. wyrównaliśmy teren działki, z jednoczesnym nieznacznym podniesieniem jej poziomu. Ziemia nawieziona na ich działkę jest stosunkowo świeża, co sprawia, że jej poziom wydaje się teraz znacznie wyższy niż będzie w rzeczywistości (po pierwszej zimie ziemia znacznie osiądzie). Jednocześnie zachowali dotychczasowy spadek poziomu na działce (teren obniża się w kierunku ulicy i w kierunku rowu melioracyjnego), co gwarantuje właściwe odprowadzanie wód opadowych. W przypadku gwałtownych opadów, gdy jakaś cześć wody spłynie na ulicę, jest ona zgodnie z obniżeniem terenu kierowana w stronę rowu melioracyjnego. Załączyli kopie ugód zawartych z właścicielami działek o nr ewidencyjnych [...],[...],[...] bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...] oraz poinformowali, iż dodatkowo W. K., właściciel rowu melioracyjnego, wyraził zgodę, aby wody opadowe z działki [...] zasilały rów melioracyjny.

W dniu 13 grudnia 2013 r. przeprowadzony został dowód z oględzin w terenie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej na terenie działki numer ew. [...] obręb [...] będącej własnością M. T. oraz S. T. ze szkodą dla działki numer ewidencyjny [...] obręb [...] będącej własnością M. W., J. W., F. W. W oględzinach brały udział strony postępowania: J. W., M. T., S. T. W wyniku przeprowadzonych oględzin w terenie ustalono, że na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] nie stwierdzono występowania szkód na skutek spływu wód opadowych, według informacji przekazanych od współwłaściciela działki J. W. szkody związane ze spływem wód opadowych mają przejściowy charakter. Działka nr [...] obręb [...] została zagospodarowana pod budowę budynku jednorodzinnego. Ponadto na działce znajdują się inne budynki: garaż, gołębnik, pomieszczenia gospodarcze. Przy budynku gospodarczym wykonane zostało odwodnienie liniowe, które według oświadczenia J. W. odprowadza wodę do rowu sąsiadującego z jego posesją. W trakcie oględzin dokonano szacunkowego obmiaru powierzchni położonej kostki brukowej. Pomiędzy działką nr ew. [...] a pasem drogowym wykonane zostało ogrodzenie betonowe z przęseł z wyjątkiem wjazdu na posesję oraz furtki. Powierzchnia działki nie została utwardzona. Pomiędzy działką nr ew. [...] a pasem drogowym wykonane zostało tymczasowe ogrodzenie z siatki. Na terenie działki wybudowany został dom jednorodzinny o powierzchni 216 m2 i znajduje się także blaszany garaż o powierzchni 15 m2. W związku z powyższym łączna powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej na terenie działki [...] wynosi 231 m2. Natomiast łączna powierzchnia działki wnioskodawcy wynosi 1103 m2. Powierzchnia terenów zielonych wynosi 872 m2. W trakcie przeprowadzonych oględzin w terenie nie stwierdzono występowania szkód związanych ze zmianą stosunków wodnych na terenie działki [...], a właściciele działki nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających zaleganie wód opadowych na ich działce (np. fotografie). Z informacji uzyskanych od J. W. wynika, iż zalanie nieruchomości miało charakter sporadyczny i zostało wywołane gwałtownymi opadami deszczu, które wystąpiły 16 października 2012 r. W dniu oględzin działka [...] nie została w pełni zagospodarowana. Poza budową domu jednorodzinnego, nie dokonano zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej działki.

W dniu 11 stycznia 2013 r. M. T. oraz S. T. przedłożyli w organie mapę z naniesionymi rzędnymi terenowymi przez geodetę, z której wynikało, iż tuż przy wjeździe na działkę nr ew. [...] różnica wysokości pomiędzy powierzchnią działki a pasem drogowym ul. [...] wynosi do 10 cm. Natomiast w odniesieniu do działki nr ew. [...] różnica wysokości pomiędzy powierzchnią działki a pasem drogowym ul. [...] wynosi do 20 cm.

Zawiadomieniem z [...] stycznia 2013 r. Burmistrz [...] poinformował strony, że w ocenie organu prowadzącego postępowanie zebrany w trakcie postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie potwierdza trwałego bezsprzecznego wystąpienia szkód na działce nr ew. [...] na skutek zmiany stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej na terenie działki nr ew. [...]. Na terenie działki o nr ew. [...] dokonana została zmiana sposobu zagospodarowania działki, natomiast wszelkie roboty związane z zagospodarowaniem obszaru działki nie zostały zakończone, teren wokół budynku mieszkalnego nie został utwardzony powierzchnią nieprzepuszczalną typu beton, kostka, nie wykonano trwałego ogrodzenia posesji. Ponadto działki [...] i [...] oddziela pas drogowy ul. [...].

Zawiadomieniami z 28 lutego 2013 r. oraz z 25 marca 2013 r. Burmistrz [...] poinformował strony postępowania o wyznaczeniu ponownego terminu oględzin w terenie z udziałem eksperta na dzień [...] marca 2013 r., a następnie na dzień [...] kwietnia 2013 r.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. odbyły się ponowne oględziny w terenie z udziałem eksperta P. O. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej na terenie działki numer ew. [...] ze szkodą dla działki numer ew. [...]. J. W., poinformowany o rozpoczęciu oględzin, nie wyraził potrzeby udziału w oględzinach. Oględziny odbyły się w celu zebrania materiału roboczego do wydania opinii w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Na terenie działki nr ew. [...] wykonany został odwiert w odległości 1,3 m od ogrodzenia z pasem drogowym ul. [...]. Na głębokości 95 cm stwierdzono występowanie gliny. Ponad powierzchnią gliny występował grunt piaszczysty. Na terenie działki nr [...] wykonano badanie polowe współczynnika filtracji gleby na terenie nieutwardzonym i utwardzonym w otworach o wymiarach 30cm x 30cm x 30cm. W trakcie oględzin wystąpiły opady atmosferyczne, w trakcie których nie stwierdzono spływu powierzchniowego z podjazdu na pas drogowy ul. [...]. Prędkość filtracji w wykonanym pierwszym otworze na terenie utwardzonym wynosiła 10 cm na 30 minut pomiaru, na terenie utwardzonym 10-11 cm na 30 minut pomiaru. J. W. odmówił wykonania oględzin na działce nr ew. [...]. Poinformował, że dopóki nie wszczęto sprawy w przedmiocie zalewania przez wody opadowe, płynące z jego posesji na pas drogowy, nie wpuści na teren nieruchomości.

W dniu 19 kwietnia 2013 r. M. T. i S. T. złożyli pismo z załączonym materiałem dowodowym w postaci fotografii wykonanych w okresie od 6-10 kwietnia 2013 r., t.j. po roztopach zalegającej pokrywy śnieżnej. Na fotografiach widać, iż pomimo stopnienia grubej pokrywy śnieżnej w krótkim czasie na terenie działki nr ew. [...] nie stwierdzono zalegania wody powierzchniowej.

W celu uzupełnienia materiału dowodowego P. O. opracował opinię geotechniczną, w której stwierdził: brak występowania wody gruntowej do głębokości 1,5 m.p.p.t, ponadto na działce nr [...] pod cienką warstwą gleby ok. 30cm stwierdzono występowanie gruntu piaszczystego, od głębokości 0,95 m p.p.t. występowała glina piaszczysta barwy brązowo-szarej, oznaczony współczynnik filtracji w warunkach terenowych wynosił 0,2 m/h. Ze względu na budowę geologiczną terenu (pod cienką warstwą piasków drobnych zalega warstwa nieprzepuszczalnych glin) tworzenie się kałuż po intensywnych opadach atmosferycznych i roztopach jest zjawiskiem naturalnym. W wyniku niekorzystnych zjawisk meteorologicznych woda może utrzymywać się na powierzchni terenu od kilku do kilkunastu dni. Woda opadowa może zalegać również w gruncie na niewielkiej głębokości ok. 80-90 cm p.p.t. (styk warstwy piaszczystej z gliną) tworząc podziemne soczewki (tzw. woda zawieszona). Na podstawie przeprowadzonych badań oraz oględzin stwierdzono, że wykonane na terenie działki [...] prace ziemne związane z budową domu nie wpłynęły na zmianę stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej ze szkodą dla działki nr ew. [...] obręb [...]

Organ, zawiadomieniem z 25 kwietnia 2013 r., poinformował strony, że zostało zakończone postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie. Przed wydaniem decyzji M. T. oraz S. T. nie wnieśli uwag do sprawy.

W dniu 16 maja 2013 r., po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uwagi do sprawy wniósł J. W., który przedstawił swoje żądania. Według twierdzenia J. W. "materiały i dowody zgromadzone w sprawie są dowodem na zamiar nieuczciwego i stronniczego rozpoznania sprawy, ponieważ firma [...] przeprowadzająca oględziny wydała taką opinię o jaką prosili i zabiegali właściciele działki [...], tzn. stronniczą i nieuczciwą oraz niezgodą ze stanem faktycznym". Ponadto "ze stronniczych i nieuczciwych działań pracowników ochrony środowiska oraz Wiceburmistrza J. od początku postępowania wynikało, że każde oględziny mają być przeprowadzone w narzucony i ściśle określony sposób ukierunkowany na wyznaczony cel". Ponadto J. W. podniósł, że poprzez zmianę kierunku wody opadowej w pierwszej kolejności wyrządzona jest szkoda ul. [...], a w drugiej jego działce, czego firma [...] nie uwzględniła, pomimo pisma właściciela ulicy z prośbą o uwzględnienie, faktu zmiany profilu poprzecznego ulicy przez właściciela działki nr [...].

Decyzją z [...] czerwca 2013 r. Burmistrz [...] odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielom działki nr ew. [...] obręb [...] – M. T. i S. T. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na ww. działce. W ocenie organu I instancji w trakcie trwania postępowania administracyjnego strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie szkód na działce nr ew. [...] spowodowanych zmianą stosunków wodnych na działce nr ew. [...], ponadto nie wniosła do sprawy żadnej opinii/ekspertyzy, biegłego posiadającego tzw. wiadomości specjalne, lub innej osoby dysponującej fachową wiedzą potwierdzającą swoje twierdzenia. Według twierdzenia J. W. zalanie jego nieruchomości miało charakter sporadyczny i zostało wywołane gwałtownymi opadami deszczu, które wystąpiły w dniu 16 października 2012 r. Organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono zalegania wód opadowych i roztopowych na terenie działki nr ew. [...]. Na potrzeby prowadzonego postępowania wykonano badanie profilu glebowego na działce nr [...], na podstawie badań stwierdzono: brak występowania wody gruntowej do głębokości 1,5 m.p.p.t., pod cienką warstwą gleby ok. 30 cm stwierdzono grunt piaszczysty, od głębokości 0,95 m p.p.t. występowała glina piaszczysta barwy brązowo-szarej, oznaczono współczynnik filtracji w warunkach terenowych wynosił 0,2 m/h. Ze względu na budowę geologiczną terenu (pod cienką warstwą piasków drobnych zalega warstwa nieprzepuszczalnych glin) tworzenie się kałuż po intensywnych opadach atmosferycznych i roztopach jest zjawiskiem naturalnym. W wyniku niekorzystnych zjawisk meteorologicznych woda może utrzymywać się na powierzchni terenu od kilku do kilkunastu dni. Woda opadowa może zalegać również w gruncie na niewielkiej głębokości ok. 80-90 cm p.p.t. (styk warstwy piaszczystej z gliną) tworząc podziemne soczewki (tzw. woda zawieszona). Oględziny przeprowadzono w trakcie padającego deszczu, nie stwierdzono spływu powierzchniowego wody z działki [...] na teren drogi. Organ zaznaczył, że działki nr ew. [...] i [...] oddziela droga gminna. Zagospodarowanie działki nr ew. [...] pod budowę domu jednorodzinnego oraz pokrycie podwórza i wjazdu kostką betonową, budowa garaży i innych obiektów powoduje znaczne ograniczenie powierzchni biologicznie czynnej, skutkuje brakiem możliwości wsiąkania wód opadowych i roztopowych z dachów i powierzchni utwardzonych na obszarze działki; łączna powierzchnia terenu wyłączonego z powierzchni biologicznie czynnej na terenie działki [...] wynosi 477m2; łączna powierzchnia działki wynosi 1285m2; powierzchnia terenów zielonych wynosi 808m2. Działka nr ew. [...] nie została jeszcze zagospodarowania, właściciele są na etapie zagospodarowywania posesji (budowa podjazdu do garażu, zakładanie trawników, budowa ogrodzenia); łączna powierzchnia wyłączona z powierzchni biologicznie czynnej na terenie działki [...] wynosi 231 m2; łączna powierzchnia działki wynosi 1103 m2; powierzchnia terenów zielonych wynosi 872 m2. Organ wskazał, że nie posiada jednoznacznego materiału dowodowego potwierdzającego niekorzystne działania właścicieli posesji położonych wzdłuż pasa drogowego ul. [...] w miejscowości [...], powodujące zmianę stosunków wodnych na niekorzyść działki stanowiącej pas drogowy ul. [...] położonej w miejscowości [...]. Zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody świadczą, że właściciele działki [...] nie spowodowali zmiany stanu wody na gruncie, ani nie wpłynęli szkodliwie na grunty działki nr ew. [...].

J. W. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2013 r., podnosząc iż zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wbrew stanowi faktycznemu.

W odpowiedzi na odwołanie Burmistrz [...] w piśmie z 1 lipca 2013 r. wskazał, że dołożył wszelkich starań, aby wyjaśnić stan faktyczny. W tym celu przeprowadzone zostały dwukrotnie oględziny w terenie, w trakcie których została sporządzona dokumentacja fotograficzna. Dla potrzeb prowadzonego postępowania wykonane zostały odwierty w gruncie oraz przeprowadzone badanie polowe współczynnika filtracji, a także sporządzona opinia geotechniczna do sprawy. W trakcie wykonania odwiertu na działce nr ew. [...] pod cienką warstwą gleby stwierdzono występowanie gruntu piaszczystego do głębokości około 0,95 cm. W trakcie postępowania administracyjnego oraz przy wnoszeniu odwołania J. W. nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie szkód na działce nr ew. [...] spowodowanych zmianą stosunków wodnych na działce nr ew. [...], ponadto nie wniósł do sprawy żadnej opinii/ekspertyzy biegłego posiadającego tzw. wiadomości specjalne lub innej osoby dysponującej fachową wiedzą potwierdzającą swoje twierdzenia. Zarzuty J. W. do opinii sporządzonej w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego są bezpodstawne, gdyż odwołujący się odmówił udziału w oględzinach z udziałem eksperta opracowującego opinię, rezygnując z prawa zadawania pytań, nie był obecny przy prowadzonych badaniach polowych współczynnika filtracji i odwiertach w glebie.

W okresie letnim 2013 r. M. T. oraz S. T. wykonali murowane ogrodzenie działki nr ew. [...]. Natomiast jesienią 2014 r. wykonali odwodnienie liniowe w bramie wjazdowej na w/w nieruchomość.

Po rozpoznaniu odwołania J. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] czerwca 2013r. odmawiającą wydania decyzji nakazującej właścicielom działki o nr ew. [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na ww. działce. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że odwołujący się nie wykazał żadnych dowodów mogących podważać moc dowodową opinii geotechnicznej, czy też ustaleń dokonanych podczas oględzin w terenie, w szczególności nie wykazał wystąpienia jakiejkolwiek szkody wywołanej działaniem właściciela gruntu sąsiedniego. Wbrew zarzutom odwołującego się do uprawnień osoby sporządzającej opinię geotechniczną organ II instancji wskazał, że autor opinii P. O. jest osobą uprawnioną przez Polski Komitet Geotechniki do wykonywania prac z zakresu geotechniki. Ponadto na gruncie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicieli wykonania określonych prac.

J. W. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2015 r. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 K.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Naruszenie wskazanych przepisów oraz brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w ocenie skarżącego, miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił również wadliwe zaakceptowanie nierzetelnej opinii geotechnicznej oraz nieprawidłowego uzasadnienia decyzji Burmistrza [...], w którym przedstawiono nieprawdziwy stan faktyczny. Podniósł, że organ odwoławczy nie zlecił na zasadzie art. 87 K.p.a. przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jak również, że organy administracji publicznej działały stronniczo, gdyż nie przeprowadziły dowodu z opinii innego biegłego ani rozprawy z udziałem dotychczasowego biegłego. Ponadto organ I instancji odmówił skarżącemu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Skarżący wniósł o nakazanie organowi I instancji ponownego rozpoznania sprawy na podstawie uczciwie ustalonego stanu faktycznego oraz rzetelnie wydanej opinii geologicznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że skarżący nie wykazał żadnych dowodów mogących podważać moc dowodową opinii geotechnicznej, czy też ustaleń dokonanych podczas oględzin w terenie, w szczególności nie wykazał wystąpienia jakiejkolwiek szkody wywołanej działaniem właściciela gruntu sąsiedniego.

Uczestnicy postępowania M. T. oraz S. T. w piśmie z 24 maja 2016 r. wnieśli o oddalenie skargi i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2013 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2015 r. Wskazali, że żądanie skarżącego dotyczące ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji nie znajduje podstaw merytorycznych i wynika z negatywnego osobistego nastawienia skarżącego wobec uczestników postępowania. Ze względu na wykonanie przez uczestników postępowania urządzenia odwadniającego oraz ogrodzenia z podmurówką ponowne rozpoznawanie sprawy przez organ I instancji jest bezprzedmiotowe. Całe postępowanie wszczęte po jednorazowym epizodzie rzekomego zalania, które nie pozostawiło żadnych następstw oraz bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów toczy się już 4 lata. Żądanie skarżącego nie ma żadnych merytorycznych podstaw, wynika jedynie z negatywnego nastawienia skarżącego wobec uczestników postępowania.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym również na rozprawie, która odbyła się 9 czerwca 2016 r., skarżący złożył do akt sprawy uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza [...] wraz z uzasadnieniem i wydruk e-mailowy z 2 czerwca 2016 r. dotyczący skreślenia P. O. z listy członków Polskiego Komitetu Geotechniki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2015 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym - w wyniku analizy akt sprawy i treści wydanej w sprawie decyzji - nie stwierdzono naruszeń przywołanych w zarzutach skargi przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a dalej i naruszeń, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Przedmiotem postępowania administracyjnego, w wyniku którego podjęto zaskarżoną decyzję, było ustalenie - czy właściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącego, którymi są M. T. i S. T. (będący uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony), na skutek podwyższenia terenu przez nawiezienie mas ziemnych, po pierwsze zmienili stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, czy kierunek odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym i nieruchomości skarżącego; po drugie czy odprowadzają wodę na grunty sąsiednie, w tym i nieruchomość skarżącego. Innymi słowy czy stan sprawy odpowiada dyspozycji art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2015, poz. 469), tym samym i uzasadnia nakazanie ww. uczestnikom postępowania, jako właścicielom nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej, przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, z racji tego, że spowodowane przez tych uczestników postępowania zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, w szczególności nieruchomość skarżącego.

Artykuł 29 ustawy Prawo wodne, będący podstawą prawną wydanej w sprawie decyzji, stanowi w:

- ust. 1, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie;

- ust. 2, iż to na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

- ust. 3, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W ocenie Sądu organy rozstrzygające sprawę prawidłowo uznały, że na spornym gruncie nie doszło do zmiany stanu wody, która uzasadniałaby nałożenie na wymienionych uczestników postępowania obowiązku nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym dokonywały dwukrotnie oględzin spornych terenów, w trakcie których została sporządzona dokumentacja fotograficzna. W trakcie oględzin [...] grudnia 2012 r. nie stwierdzono występowania szkód na działce skarżącego o nr ew. [...] obręb [...], związanych ze zmianą stosunków wodnych. Skarżący nie sprzeciwił się takim ustaleniom, co potwierdził własnoręcznym podpisem na protokole oględzin. Z protokołu z kolejnych oględzin przeprowadzonych [...] kwietnia 2013 r., wynika, iż w trakcie oględzin wystąpiły opady atmosferyczne, podczas których nie stwierdzono spływu powierzchniowego z podjazdu na pas drogowy ul. [...]. Skarżący nie wyraził potrzeby udziału w oględzinach, chociaż został prawidłowo zawiadomiony o ich miejscu i terminie. Dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego został wykonany odwiert w gruncie oraz przeprowadzone badanie polowe współczynnika filtracji, jak również sporządzona opinia geotechniczna. Z opinii geotechnicznej można m. in. wyczytać, że ze względu na budowę geologiczną terenu (pod cienką warstwą piasków drobnych zalega warstwa nieprzepuszczalnych glin) tworzenie się kałuż po intensywnych opadach atmosferycznych i roztopach jest zjawiskiem naturalnym. W wyniku niekorzystnych zjawisk meteorologicznych woda może utrzymywać się na powierzchni terenu od kilku do kilkunastu dni. Woda opadowa może zalegać również w gruncie na niewielkiej głębokości ok. 80-90 cm p.p.t. (styk warstwy piaszczystej z gliną) tworząc podziemne soczewki (tzw. woda zawieszona). Natomiast wykonane na terenie działki [...] prace ziemne związane z budową domu nie wpłynęły na zmianę stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wody opadowej ze szkodą dla działki nr ew. [...] obręb [...]. Geotechnik na podstawie oględzin oraz wykonanych badań stwierdził, że stosunki wodne na działce ewidencyjnej o nr [...] nie zostały naruszone, a właściciele działki o numerze ewidencyjnym nr [...] nie mogli ponieść żadnej szkody w wyniku zmiany stanu wody na gruncie na działce ew. nr [...].

Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w skardze nie podniósł żadnych merytorycznych argumentów, które podważałyby, czy poddawałyby w wątpliwość ustalenia organów poczynione na dzień rozstrzygania sprawy, a oparte przede wszystkim na treści opinii geotechnicznej sporządzonej na potrzeby postępowania administracyjnego przez osobę posiadającą uprawnienia z zakresu badań geotechnicznych. Tym samym nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej. Tymczasem stosownie do brzmienia art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Celem tej regulacji jest zarówno zaktywizowanie strony, a nie tylko przerzucanie całego ciężaru postępowania na organ prowadzący postępowanie, jak i przyznanie prawa do aktywnego wpływania na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, które należy ściślej wiązać z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu. Należy podkreślić, że strona, która nie akceptuje treści wynikającej z dowodów przeprowadzonych przez organy, ma prawo dochodzić swoich racji, korzystając ze środków dowodowych dostępnych w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu w toku organy zadośćuczyniły obowiązkowi wynikającemu z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., art. 8 i art. 12 K.p.a. Nadto organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 9 K.p.a. udzielając skarżącemu pisemnych odpowiedzi na składane w toku postępowania administracyjnego wnioski i pisma. Skarżący był na bieżąco informowany o wszelkich działaniach podejmowanych przez organy. Również uzasadnienie decyzji zostało sporządzone w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego podnoszonej w toku postępowania sądowoadministracyjnego należy wskazać, że okoliczność skreślenia geodety P. O., sporządzającego opinię geotechniczną na potrzeby postępowania administracyjnego, z listy członków Polskiego Komitetu Geotechniki nie wpływa na ocenę merytoryczną sporządzonej przez niego opinii. Polski Komitet Geotechniki jest stowarzyszeniem zawodowym, a nie instytucją administracji publicznej, a wszelkie decyzje komisji i zespołów Polskiego Komitetu Geotechniki mają wyłącznie charakter wewnętrzny. Polski Komitet Geotechniki nie oceniał rzetelności opinii sporządzonej przez P. O., a jego decyzja dotyczyła wyłącznie wykluczenia opiniującego z grona swoich członków. Wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie miał również dokument przedłożony przez skarżącego w postaci uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...], na mocy której uwzględniono skargę skarżącego na działanie Burmistrza [...]. Uchwała ta nie miała mocy wiążącej dla Sądu Administracyjnego, w tym i jej ustalenia w kwestii działalności Burmistrza [...]. Zgodnie z regulacją art. 11 P.p.s.a. jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Przepis art. 11 P.p.s.a. nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej, co oznacza, że inne akty poza wyrokiem karnym skazującym nie wiążą sądu administracyjnego.

Podsumowując wskazać należy, iż Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji - mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, a także w aspekcie uchybień, które był zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu - doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa, w tym i przepisów wskazanych w skardze, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.