Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 217/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Anna Kuczyńska - Szczytkowska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi "C" Sp. z o.o. w B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lutego 2021 r. nr 430000/71/246171/2020 w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za maj 2020 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca C. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca, strona skarżąca, strona, spółka) w związku ze złożoną w dniu 22 czerwca 2020 r. korektą deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za ten miesiąc.

Decyzją [...] lutego 2021 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych – po wszczęciu w dniu [...] października 2020 r. postępowania - odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej "ustawa COVID-19"), w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") W uzasadnieniu organ powołał art. 31zo ust. 1 i ust. 1a ustawy COVID-19. Ponadto wskazał, że 13 maja 2020 r. spółka złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. wykazując zadeklarowane składki do zapłaty (za maj 25.907,24 zł). W dniu 20 czerwca 2020 r. ZUS dokonał rozpatrzenia wniosku skarżącej o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. i o zwolnieniu z obowiązku opłacania tych składek poinformował skarżącą w dniu 15 lipca 2020 r. W dniu 22 czerwca 2020 r. skarżąca przekazała do ZUS korekty dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. w których zwiększyła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne 7 pracowników i w konsekwencji zadeklarowane należne składki wyniosły 208.763,16 zł. Jak wywodził dalej organ w zaskarżonej decyzji, z wyjaśnień Prezesa spółki wynika, że przyczyną korekty deklaracji był fakt, że części pracowników podniesiono podstawę wymiaru składek lub wypłacono premie. Na wniosek pracowników wypłacono zaliczki na poczet przyszłych wynagrodzeń za kolejne miesiące. Na potwierdzeniach przelewów wskazano, że jest to na poczet maja, czerwca, lipca, sierpnia i września 2020 r. Prezes spółki wskazał, że przyczyną podniesienia podstawy wymiaru składek pracownikom za maj 2020 r. była dobra kondycja finansowa spółki i jednoczesna niepewność na rynku pracy co spowodowało, że zarząd spółki uwzględnił wnioski pracowników, tym samym zwiększając składki od podniesionych wynagrodzeń.

ZUS odmawiając zwolnienia z opłacania składek wynikających z korekty deklaracji za maj 2020 r. wskazał w zaskarżonej decyzji, że nie dał wiary wyjaśnieniom Prezesa spółki. Podkreślił, że przesłuchani pracownicy zaprzeczyli, aby sami wnioskowali o wypłatę zaliczek, powoływali się na trudną sytuację w firmie i podkreślali, że z rozmów w firmie wynikało, że będą mieć wypłacaną tylko podstawową pensję bez premii. Organ powołał się na odmowę przedłożenia przez spółkę dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową spółki oraz dokumentacji, która potwierdziłaby źródło finansowania wypłaconych wysokich świadczeń pracownikom. Zdaniem organu skarżąca nie wskazała konkretnego sposobu rozliczania zaliczek ani regulaminu pracy, wypłaty wynagrodzeń bądź innych wewnętrznych przepisów regulujących zasady pracy. Wnioski o wypłatę zaliczek były lakoniczne, nie były umotywowane. Kwoty wypłacone tytułem zaliczek kilkukrotnie przekraczały wartość miesięcznego wynagrodzenia należnego poszczególnym pracownikom. Organ powołał art. 58 k.c i wskazał, że strona dokonała modyfikacji wiążących stosunków pracy poprzez wypłatę wynagrodzeń pracownikom na kilka miesięcy naprzód w celu obejścia przepisów art. 31zo i 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19 i uzyskania wbrew przepisom zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r.

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając organowi naruszenie:

- art. 31zq ust. 1-4 i 7 w związku z art. 31 ust. 1 i n. ustawy o COVID-19 przez przyjęcie przez ZUS, że z ww. norm wynika kompetencja organu do badania celowości działań płatnika w zakresie ustalania wynagrodzeń i racjonalności w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek, a przez to uprawnienie do badania, czy składając wniosek o umorzenie składek płatnik nie miał zamiaru obejścia prawa;

- art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie, iż organ ma uprawnienie prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie szerszym niż ten, który wynika z normy materialnoprawnej, która ma być zastosowana w danym postępowaniu;

- art. 8 § 1 k.p.a. w ten sposób, iż organ w niniejszej sprawie, mając na uwadze całokształt działań, prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania skarżącej, nakierowane na osiągnięcie celów innych, niż te wynikające z przepisów materialnoprawnych, mających zastosowanie w sprawie;

- art.10 § 1 k.p.a. przez to, iż organ w niniejszej sprawie nie udzielił stronie przed wydaniem decyzji terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentu – załączonej do skargi decyzji ZUS Oddział w W. z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. na stwierdzenie faktu, iż ZUS dokonał kontroli prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. i uznał, że została ona wykonana prawidłowo.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wskazał, że mając na względzie fakt, że skarżąca po uzyskaniu zwolnienia z opłacania zadeklarowanych składek dokonuje korekty i ubiega się o zwolnienie za ten sam okres deklarując, iż kwota należnych składek jest dziesięciokrotnie wyższa – organ miał obowiązek wyjaśnić przyczyny korekty i co za tym idzie tak znaczną zmianę zadeklarowanej wysokości należnych składek, z których opłacenia ma zostać zwolniona skarżąca. Pełnomocnik organu nie zgodził się ze skarżącą, że zastosować należy automatycznie instytucję zwolnienia bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania. Ulga ma przeciwdziałać negatywnym skutkom związanym z pandemią, nie może być sposobem na uzyskanie możliwości nieopłacania składek za kolejne miesiące, których ulga ta nie dotyczyła.

Na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił zawnioskowany przez skarżącą dowód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazania również wymaga, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie sądu musi znajdować oparcie w faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy. Sąd zatem orzeka na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 774/21, LEX nr 3205560).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W sprawie bezspornym jest, że deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. jak i korekta tej została złożona przez skarżącą w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Jednak powodem odmowy zwolnienia skarżącej z opłacania składek za maj 2020 r. w wysokości wynikającej z korekty deklaracji był zdaniem organu fakt, że strona dokonała modyfikacji wiążących stosunków pracy poprzez wypłatę wynagrodzeń pracownikom na kilka miesięcy naprzód w celu obejścia przepisów art. 31zo i 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19 i uzyskania wbrew przepisom zwolnienia z opłacania składek za ten okres.

Zdaniem zaś strony skarżącej z art. 31zq ust. 1-4 i 7 w związku z art. 31 ust. 1 i n. ustawy o COVID-19 nie wynika kompetencja organu do badania celowości działań płatnika w zakresie ustalania wynagrodzeń i racjonalności w zakresie ustalania podstawy wymiaru składek, a przez to uprawnienie do badania, czy składając wniosek o zwolnienie z opłacania składek płatnik nie miał zamiaru obejścia prawa. Ponadto strona skarżąca wskazała na dwutorowość postępowania przez organ wskazując, że w decyzji ZUS Oddział w W. z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. ZUS dokonał kontroli prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. i uznał, że została ona wykonana prawidłowo.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. COVID-19. W myśl art. 31zo ust. 1 tej ustawy na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Zgodnie z art. 31zq ust. 1 ww. ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Przy czym zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zaś art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19 wskazuje, że zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Powołane przepisy wskazują warunki formalne do przyznania przedmiotowego zwolnienia. ZUS ma zatem zbadać, czy płatnik składek sporządził i złożył w sposób prawidłowy określone dokumenty rozliczeniowe. Brak jest jednak w tych przepisach wskazania jakichkolwiek limitów składek podlegających zwolnieniu.

Oceniając postępowanie prowadzone przez organ rozpoznający wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, stwierdzić należy, że organ pominął odwołanie się przez ustawodawcę w treści art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji do pojęcia "należnych składek."

Jak wynika bowiem z treści art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania nieopłaconych należności z tytułu "należnych składek" wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych. W rozstrzyganej sprawie istotne jest zatem ustalenie co należy rozumieć pod pojęciem "należne składki." W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 4 pkt 5 wskazano, że deklaracja rozliczeniowa – to zestawienie informacji o należnych składkach na fundusze, na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych do zapłaty. Z kolei w art. 4 pkt 9 u.s.u.s. wskazano, że przychód to przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy oraz przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania. Z należnymi składkami ściśle związana jest kwestia podstawy wymiaru składek, która uregulowana jest w art. 18 ust. 1 u.s.u.s. zgodnie z którym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.

Przychód zatem wyznacza podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Z kolei podstawa wymiaru składek wyznacza wysokość "należnych składek". Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zwolnienie z opłacania składek o którym mowa w art. 31zo ust. 1 i 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 związane jest z podstawą wymiaru składek. Zatem bez przeprowadzenia przez organ postępowania w sprawie podstawy wymiaru składek brak jest podstaw prawnych do zakwestionowania tej podstawy w postępowaniu dotyczącym zwolnienia z opłacania składek. Jak wynika z załączonej do skargi decyzji ZUS Oddział w W. z dnia 12 sierpnia 2020 r. organ umorzył postępowania w sprawie prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. stwierdzając, że podstawa ta wykazana przez skarżącą spółkę w korekcie złożonej 22 czerwca 2020 r. jest prawidłowa. Organ pomimo wydania wcześniejszej decyzji, w której uznał za prawidłowo ustaloną przez skarżącą podstawę wymiaru składek odmówił stronie zwolnienia z opłacania składek zarzucając obejście przepisów art. 31zo i art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19, nie przedstawiając wywodu prawnego uzasadniającego zastosowanie art. 58 k.c.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 41 ust. 12 i ust. 13 u.s.u.s ZUS może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem zasadami współżycia społecznego lub zmierzające do obejścia prawa (art. 58 k.c.). Jak wynika z treści art. 41 ust. 12 u.s.u.s. jeżeli ubezpieczony nie zakwestionuje informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym w terminie określonym w ust. 11, to informacje te uznaje się za zgodne ze stanem faktycznym, chyba że informacje dotyczące okresu objętego raportem zakwestionuje Zakład, wydając decyzję. Z kolei w ust. 13 tego przepisu wskazano, że jeżeli Zakład zakwestionuje i zmieni informacje przekazane przez płatnika składek, zawiadamia o tym ubezpieczonego i płatnika składek. Jeżeli w terminie określonym w ust. 11 osoba ubezpieczona i płatnik składek nie złożą wniosku o zmianę stanowiska Zakładu, informacje uznane przez Zakład traktuje się jako prawdziwe. W razie złożenia takiego wniosku, Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.

Jak wskazał SN w wyroku z dnia z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt II USKP 24/21 w polskim porządku prawnym dla ustalenia wysokości należnej składki na ubezpieczenie chorobowe, a w konsekwencji wysokości samego świadczenia z tego ubezpieczenia (art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy systemowej) decydujące znaczenie ma przychód w rozumieniu art. 4 pkt 9 tej ustawy systemowej (tj. zdefiniowany w art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.), czyli określona przez strony umowy o pracę wysokość wynagrodzenia, objęta zasadą swobody umów (art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Wynikająca z tej zasady wolność kontraktowa realizuje się jednak tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to obowiązujące prawo, a strony obowiązuje nie tylko respektowanie własnego interesu jednostkowego, lecz także wzgląd na interes publiczny. Najdobitniej wyraża to reguła zawarta w art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p., która nakazuje by treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z kolei odpowiednie zastosowanie art. 58 k.c. pozwala na uściślenie, że postanowienia umowy o pracę sprzeczne z ustawą albo mające na celu jej obejście są nieważne, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, a sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - nieważne bezwzględnie. Konieczność oceny wysokości wynagrodzenia umówionego przez strony stosunku pracy powstaje także na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko (por. wyrok z dnia 1 czerwca 2017 r., I UK 253/16, LEX nr 2342187 i powołane w nim orzeczenia) o możliwości zakwestionowania wysokości ustalonego przez strony wynagrodzenia za pracę. W ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy systemowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych może negować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało ono wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zamiaru obejścia prawa (art. 58 k.c.). Uprawnienie to wynika z założenia - przedstawionego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 1/05 (OSNP 2005 Nr 21, poz. 338) - że umowa o pracę wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych; kształtuje ona stosunek ubezpieczenia społecznego, określa wysokość składki, a w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. Zgodność z Konstytucją ustalania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych innej - niż wynikająca z umowy o pracę - wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe potwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2017 r., P 9/15 (OTK-A 2017, poz. 78).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zauważono też, że godziwość wynagrodzenia - jedna z zasad prawa pracy (art. 13 k.p.) - zyskuje w tym wypadku dodatkowy walor aksjologiczny; w prawie ubezpieczeń społecznych istnieje bowiem znacznie mocniejsza niż w prawie pracy bariera działania w ramach prawa, oparta na wymagającym ochrony interesie publicznym i zasadzie solidarności ubezpieczonych (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2004 r., I PK 203/03, OSNP 2004 Nr 22, poz. 386; z dnia 28 marca 2002 r., I PKN 32/01, OSNP 2004 Nr 5, poz. 85).

Mając na uwadze powyższe w zaistniałym stanie faktycznym sprawy skoro ZUS nie zakwestionował w prowadzonym przez siebie postępowaniu podstawy wymiaru składek za maj 2020 r. wykazanej przez skarżącą w korekcie deklaracji to na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 - o ile wszystkie pozostałe wymogi formalne zostały spełnione - brak jest podstaw do zakwestionowania tej podstawy w postępowaniu dotyczącym zwolnienia z opłacania tych składek.

Ponadto zauważyć należy, że do postępowania w zakresie przyznania przedmiotowego zwolnienia, z mocy art. 123 u.s.u.s. oraz art. 180 k.p.a., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne, zgodnie z którymi organy administracji publicznej obowiązane są: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, by ZUS przed wydaniem zaskarżonej decyzji odmownej umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 k.p.a.), ani tym bardziej by wyjaśnił stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony skarżącej. Organ zaniechał powyższych czynności. Zauważyć przy tym należy, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Tymczasem takiej adnotacji w aktach badanej sprawy brak. Naruszenie przepisów art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło zatem stronie skarżącej uzyskanie wiedzy, że zgromadzony materiał dowodowy wyłączy jej prawo do uzyskania zwolnienia, i w konsekwencji pozbawiło stronę skarżącą prawa do zwolnienia z opłacania należności składkowych.

Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów ustawy o COVID-19, u.s.u.s. oraz kpa, mając na uwadze, że strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu, który z jednej strony w decyzji nie kwestionuje podstawy wymiaru składki za maj 2020 r. a z drugiej strony odmawia skarżącej zwolnienia z tytułu opłacania składek kwestionując jedynie w tym postępowaniu wysokość podstawy wymiaru składek. W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że naruszenia norm prawa materialnego tj. art. 31zo ust. 1 w związku z art. 18 u.s.u.s. miało wpływ na wynik sprawy a naruszenie przepisu postępowania zawartego w art. 10 § 1 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art.135 p.p.s.a., uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.