Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 138/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w części
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 30 czerwca 2015r. skarżąca I. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonywanych robót budowlanych dotyczących nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem. Przewlekłe prowadzenie postępowania polega, jak wskazano w skardze, na niewydaniu przez organ decyzji naprawczej budynku J. M. na działce nr [...] w W.- do wydania tej decyzji organ został zobowiązany przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 września 2014r. , uchylającą decyzję organu I instancji z dnia 26 czerwca 2014r. i w całości przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania.

Skarżąca w skardze podniosła, że pomimo wielu ponagleń ze strony organu II instancji w tym wynikających z postanowienia z dnia 12 grudnia 2014r., jak też ponagleń skarżącej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowalnego z dnia 17 lutego 2011r., którą został zobowiązany do naprawy budynku J. M. w oparciu o art. 51 Prawa budowalnego. Prawidłowość decyzji organu II instancji w tej sprawie z dnia 17 lutego 2011r. została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w sprawie II SA/Gd 349/11 z dnia 27 lipca 2011r.

Nadto skarżąca wskazała, że pozwolenie na budowę ww. budynku zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lutego 2002r., a pozwolenie na jego użytkowanie zostało uznane za wadliwe ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 17 lutego 2011r.

Pomimo tych wszystkich okoliczności budynek J. M. jest nadal użytkowany bez żadnej naprawy od ponad 4 lat, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesuwa jego naprawę na czas nieokreślony, nie wykonując obowiązków wynikających z prawomocnych decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołała się do ww. decyzji z dnia 5 września 2014r. wydanej przez organ II instancji podnosząc, że w decyzji tej zostały mi.in. określone czynności, które organ I instancji winien wykonać. Mimo upływu 10 miesięcy organ I instancji nie określił terminu naprawy budynku, nie zobowiązał inwestora do wykonania inwentaryzacji robót wykonanych w wyniku samowoli oraz wykonanych na działkach sąsiednich nr [...] i [...] oraz w granicy z nieruchomością nr [...]. Organ I instancji ograniczał się do organizowania kolejnych przeglądów budynku. Taki przegląd (już piąty) został wyznaczony na dzień 25 czerwca 2015r. lecz nie odbył się z powodu nieobecności J. M. W ocenie skarżącej kolejny przegląd nie jest potrzebny, gdyż J. M. powinien wykonać projekt zamienny zgodny z warunkami technicznymi, a jego budynek do czasu naprawy nie powinien być użytkowany.

Zgodnie z postanowieniem organu II instancji z dnia 12 grudnia 2014r. termin wydania decyzji przez organ I instancji upłynął w dniu 20 marca 2015r.

Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o wydanie wyroku zobowiązującego organ do wykonania czynności wynikających z decyzji organu odwoławczego z dnia 5 września 2014r.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę odnosząc się do jej treści organ wyjaśnił, że budynek mieszkalno-usługowy na działce nr [...] obręb [...] w W., położony przy ul. S., został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 lipca 1995r. Decyzją z dnia 17 czerwca 2002r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Budynek jest użytkowany na podstawie decyzji Starosty z dnia 15 lipca 1999r., która została utrzymana w obiegu prawnym decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2011r.

W dniu 9 października 2011r. organ przeprowadził oględziny, podczas których stwierdził, że w zachodniej ścianie budynku-zlokalizowanej w granicy z sąsiednią działką nr [...] w W. usytuowanych jest 15 otworów okiennych oraz przeszklona ściana w poziomie I piętra doświetlająca pomieszczenia kawiarni, a także 3 otwory wentylacyjne.

Zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2013r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu formalno-prawnego budynku.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2014r. organ nałożył na właściciela obiektu obowiązek dostarczenia oceny technicznej dotyczącej budynku mieszkalno-usługowego, która to ocena techniczna winna odnosić się do zgodności z przepisami istniejących otworów okiennych w ścianie zachodniej, a w razie potrzeby –winna również wskazać roboty budowlane konieczne do wykonania w celu wyeliminowania naruszeń przepisów. W dniu 29 kwietnia 2014r. organ II instancji uchylił postanowienie z dnia 24 marca 2014r. i umorzył postępowanie w przedmiocie nałożenia na J. M. obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej.

Następnie decyzją z dnia 26 czerwca 2014r. organ nakazał właścicielowi J. M. zamurowanie otworów okiennych, a także 3-ch otworów wentylacyjnych, zlokalizowanych w zachodniej ścianie budynku.

Ww. decyzja została uchylona przez organ II instancji w całości decyzją z dnia 5 września 2014r.a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Aktualnie prowadzone jest postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do którego zostały przekazane dokumenty dotyczące postępowania.

Organ wskazał, że w dniach 17 marca 2015r. oraz 25 czerwca 2015r. przeprowadził oględziny w celu uzupełnienia materiału dowodowego, jednakże z uwagi na brak możliwości wejścia do budynku dokonano jedynie czynności z zewnątrz, a następnie z uwagi na nieobecność J. M. ponownie czynności wewnątrz nie mogły być przeprowadzone.

Powołując się na przedstawione okoliczności organ podniósł, że skarga jest nieuzasadniona. Dodatkowo powołał się na skomplikowany charakter sprawy oraz skonfliktowanie stron postępowania i udaremnianie dokonania określonych czynności, w wyniku czego zakończenie postępowania administracyjnego nie było możliwe.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2015r., skarżąca odniosła się do złożonej odpowiedzi na skargę, podnosząc, że postępowanie naprawcze dotyczące budynku położonego na działce nr [...] w W. toczy się ponad 4,5 roku, mimo stwierdzonych naruszeń prawa nie została wydana decyzja dotycząca podjęcia czynności, które miały by je usunąć. Zwołane przez organ w dniach 17 marca 2015r. i 25 czerwca 2015r. przeglądy budynku nie przyniosły żadnych efektów, gdyż faktycznie nie dokonano przeglądu robót.

W piśmie procesowym z dnia 9 września 2015r.zawierającym uzupełnienie skargi, skarżąca podniosła, że została zwołana kolejna wizja lokalna na dzień 9 września 2015r., jednakże skarżąca nie została do niej dopuszczona. Jak podniesiono powyższe ponownie przedłuża postępowanie w sprawie. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji wymierzenie organowi grzywny jest uzasadnione.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 27 października 2015r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę, jak i zgłoszone żądanie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i wniosła o przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

W treści pisma skarżąca podniosła, że w sprawie doszło do przewlekłości postepowania, co wynika już z samego zestawienia zdarzeń i czynności podejmowanych przez organ prowadzący postępowanie, średni okres miedzy kolejnymi czynnościami wynosił ok. 3 miesięcy. Skarżąca powołała się też na postanowienie z dnia 12 grudnia 2014r. w którym, organ II instancji stwierdzając przewlekłość postępowania, wyznaczył organowi termin na załatwienie sprawy(obowiązek jej zakończenia w terminie 2miesiecy). Mimo to pierwszą czynność organ podjął po upływie 3 miesięcy od wyznaczonego terminu. Nadto przy przeprowadzaniu oględzin organ dopuścił się szeregu błędów, uzasadniających uznanie, że zostały przeprowadzone wadliwie. Skarżąca podniosła, że sprawa dotycząca postepowania naprawczego budynku J. M. nie jest sprawą skomplikowaną, jedynym dowodem do przeprowadzenia jest dowód z oględzin, których organ od dnia 17 marca 2015r. nie był w stanie skutecznie i poprawnie przeprowadzić.

Powołując się na powyższe skarżąca wskazała, że zarówno czas podejmowanych decyzji, jak i ich późniejszy efekt, bądź jego brak, wskazuje że czynności organu w istocie maja charakter pozorny i oczywiście nieefektywny, a tym samym postepowanie organu cechuje rażąca przewlekłość.

Na rozprawie sądowej w dniu 4 listopada 2015r. Sąd ustalił, że w dniu 27 października 2015r, w sprawie będącej przedmiotem skargi została wydana decyzja.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania i o przyznanie na jej rzecz określonej kwoty pieniężnej.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zw. dalej p.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania sądowego w niniejszej sprawie).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy, a więc kontroluje zgodność z prawem działalności administracji publicznej w określonej sprawie administracyjnej, w tym orzeka w sprawie skarg na bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu określonego postępowania, w określonej sprawie.

Sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność organu dotyczy postępowania w sprawie budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [...], obręb [...] w W., przy ul. S.. Postępowanie to jest prowadzone na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i ma ono na celu ocenę zgodności z prawem wszystkich robót budowalnych, w związku ze stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, związanych z wybudowaniem przedmiotowego budynku i nałożenie obowiązku wykonania określonych robót w celu doprowadzenia ich do zgodności z prawem.

W dniu 29 czerwca 2014r. decyzję w tej sprawie wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nakładając na J. M. opisane w decyzji obowiązki.

Decyzją z dnia 5 września 2014r. Inspektor Nadzoru Budowalnego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje od, których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne.

W konsekwencji powyższego ostateczną stała się wyżej powołana decyzja z dnia 5 września 2015r.

Od decyzji z dnia 5 września 2014r. została wniesiona skarga do tut. Sądu. Wyrokiem z dnia 18 marca 2015r. Sąd skargę oddalił (sygn. akt II SA/Gd. 715/14). W dniu 18 maja 2015r. J. M. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Akta sprawy II SA/Gd 715/14 wraz ze skargą kasacyjną zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu18 czerwca 2015r. Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została rozpoznana.

W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy przewlekłości organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonywania robót budowlanych po wydaniu decyzji z dnia 5 września 2014r. i dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonania robót budowlanych. Z załączonych do skargi akt administracyjnych wynika, że przedmiotem sprawy jest doprowadzenie robót wykonywanych bez pozwolenia na budowę w budynku ( po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę) przy ul. S. w W., do stanu zgodnego z prawem w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Wniesiona skarga spełniła formalne wymogi jej dopuszczalności. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca w dniu 24 listopada 2014r.wniosła zażalenie kierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąc się na rażącą przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wydaniu przez organ II instancji decyzji z dnia 5 września 2014r. Zażalenie zostało uznane za uzasadnione. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego dwu miesięczny termin do zakończenia postępowania naprawczego prowadzonego w stosunku do budynku J. M., od potrzymania akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, o które organ I instancji winien wystąpić niezwłocznie.

Tym samym skarżąca spełniła zadość dyspozycji art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu tryby przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, skarżąca, posiada legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie i tym samym wypełniła dyspozycję art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

Niemniej, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi I. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych w budynku zlokalizowanym przy ul. S. w W. – podlegało w części umorzeniu. Niesporne jest bowiem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w dniu 27 października 2015r., decyzję kończącą postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (punkt 1 wyroku).

Jednakże powyższe nie zwalnia Sądu z obowiązku zbadania czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego i czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.

Zgodnie bowiem z art. 149 §1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.)

Z przepisu tego wynika, że rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd może podjąć trzy rozstrzygnięcia – odnośnie zobowiązania organu do dokonania czynności, odnośnie tego czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz odnośnie wymierzenia organowi grzywny. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe przewidziane w przepisie kwestie – a więc czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przypadku zgłoszonego wniosku orzec w tym przedmiocie.

Merytoryczna ocena skargi wniesionej przez skarżącą I. P. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polega na ocenie czy dopuszczono się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia temu organowi grzywny.

Procedowanie w tym zakresie wynika, jak to wyżej wskazano, z wykładni art. 149 p.p.s.a., która przyjmuje, że uwzględnieniem skargi w rozumieniu tego przepisu jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 1, poz. 7, w którym postawiono następującą tezę: "Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.").

Należy w tym miejscu odwołać się do naczelnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 12 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwienie niezwłocznie (§ 2). W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

W sytuacji, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w tych terminach, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Z kolei przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69-70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania" przez organ różni się więc tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów kpa, dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 kpa (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się pogląd, że pojęcie "przewlekłość postępowania" charakteryzuje się "wykonywaniem szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniem czynności pozornie".

Rozważając w tym kontekście kwestę przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie sąd ocenia, że prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie decyzji dotyczącej nałożenia obowiązków i wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego prawem– było prowadzone przewlekle, przy czym przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy przy tym zaznaczyć, że w sprawie dotyczącej bezczynności i przewlekłości przedmiotowego postępowania sąd nie bada legalności i zasadności podejmowanych rozstrzygnięć, które mogą być przedmiotem kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowej, w wypadku wydania decyzji ostatecznej.

Odnośnie czynności podejmowanych przez organ Sąd zważył, że po wydaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia 12 grudnia 2014r., w którym zobowiązano mi.in. organ do niewzwłocznego wystąpienia do Sądu o akta sprawy w celu kontynuowania postepowania, akta tej sprawy zostały zwrócone do organu 20 stycznia 2015r.W aktach sprawy II SA/Gd 715/14 brak jest dowodu, aby organ wystąpił akta tej sprawy. W aktach tych znajduje się jedynie wniosek organu z dnia 2 czerwca 2015r. o wydanie uwierzytelnionego odpisu projektu budowalnego budynku przy ul. S. w W., celem prowadzenia postępowania. Akta sprawy znajdowały się w sądzie do dnia 18 czerwca 2015r. i nie istniały przeszkody aby w celu kontynuowania postępowania sporządzić niezbędne odpisy dokumentów. Organ natomiast powoływał się na tę okoliczność, że akta nie są dostępne, gdyż są w NSA, co przez okres 6 miesięcy licząc od stycznia 2015r. nie miało miejsca.

Zakres ustaleń do jakich organ I instancji jest zobowiązany wyznaczone zostały mi. in. w decyzji organu II instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa, w myśl którego organ odwoławczy uchylając decyzję wskazuje jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jak wynika z akt sprawy organ I instancji w trakcie ponownego postępowania organ nie wystąpił o udostepnieniu mu akt sprawy zakończonej ww. decyzją organu II instancji, wyznaczył natomiast terminy przeprowadzenia oględzin na dzień 17 marca 2015r., 25 czerwca 2015r.oraz 9 października 2015r. zawiadomieniem z dnia 30 września 2015r. Z treści akt administracyjnych nie wynika, aby ww. okresie czasu organ poczynił inne czynności dowodowe.

W dniu 30 czerwca skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania do Sądu Administracyjnego.

Decyzja kończąca postępowanie wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 27 października 2015r.

Przedstawione okoliczności wskazują, że podczas trwającego od stycznia 2015r. postępowania organ podejmował czynności, których konieczność wykonania wynikała z celu prowadzonego postępowania naprawczego. Czynności te jednak mogłyby zostać wykonane niewątpliwie w krótszym okresie, a wykonanie ich w tak długim czasie świadczy właśnie o przewlekłym prowadzeniu postępowania. W szczególności wyznaczenie pierwszego terminu oględzin na dzień 17 marca 2015r. a następnie przerwy w prowadzeniu postepowaniu trwające w okresie od maja 2015r. do października 2015r. wskazują na istnienie przewlekłości w postępowaniu. Sąd nie może jednak uznać, że podejmowane czynności były pozorowane, czy też przeprowadzone nieprawidłowo bo de facto musiałoby to skutkować oceną prawidłowości postępowania w sprawie nałożenia obowiązków, do czego jednak niniejsza kontrola sądowa nie służy.

Mając powyższe na uwadze i wobec przedstawionych czynności podejmowanych czynności, sąd uznał, że przewlekłość prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uznał bowiem, że tempo dokonywanych czynności, w dużym odstępie czasu, a wiec wykonywanie czynności opieszale można uznać za rażąco przewlekłe. Organ nadzoru budowalnego jest organem, który z mocy prawa, tj. ustawy Prawo budowalne jest organem powołanym do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowalnego. Powoływane przez organ trudności w przeprowadzeniu oględzin obiektu i skonfliktowanie stron postępowania, wobec ustawowo nałożonych na organ obowiązków kontrolnych nie mogą prowadzić do niepodejmowania przez organ czynności skutecznie i bez zbędnej zwłoki. Jak to zasadnie podniosła skarżąca w swoim piśmie procesowym z dnia 27 października 2015r.podejmowanie działań w znacznych odstępach czasu, w kontekście ustawowych terminów załatwiania spraw, nie zostało uzasadnione żadnymi racjonalnymi przyczynami. Fakt znajdowania się akt w sądzie administracyjnym nie stanowi przyczyny zaniechania przez organ podejmowania czynności.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w kpa przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania.

Uwzględniając zatem przytoczone okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie drugim wyroku.

Sąd nie uznał natomiast za celowe wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny i na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a, w punkcie trzecim wyroku, oddalił wniosek skarżącej o jej wymierzenie. Stosownie do treści tego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Sąd miał na uwadze, że okoliczności sprawy wskazywane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą wprawdzie prowadzić do rażącej przewlekłości, to dokonując oceny zasadności wymierzenia grzywny Sąd odstąpił od jej wymierzenia, mając w szczególności na uwadze, że postepowanie w sprawie zostało zakończone decyzją z dnia 27 października 2015r. Sąd oddalił również wniosek skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, albowiem skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 30 czerwca 2015r.(punkt 4 wyroku), natomiast przepis art. 149§ 2 p.ps.a. stanowiący o możliwości przyznania takiej sumy pieniężnej od organu nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015r. ( art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2015r., poz. 658).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących kwotę 357zł stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego i opłatą od pełnomocnictwa.