Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent decyzją z dnia [...]r. nałożył na P karę pieniężną w kwocie [...]zł za zajęcie pasa drogowego ( poprzez umieszczenie reklamy ) w pasie drogowym drogi krajowej [...]w okresie [...] dni – od [...] bez zezwolenia. Podstawę prawną stanowiły przepisy art. 19ust.5, 20 pkt 8, 21 ust. 1, 1a w zw. z art. 40 ust.1, ust. 2pkt 3, ust.. , 6, 11,12 pkt 1, ust.13 i art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j.. Dz.U. z 2015r., poz. 460,ze zm.) , rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. nr 140, poz. 1481) i § 4 Uchwały nr XXV/440/2004 rady Miejskiej Kalisza z dnia 29 grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Kalisza (Dz. Urz. Woj. Wlkp. , nr12, poz. 282) zmienionej Uchwałą nr LI/697/2010 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 24 czerwca 2010r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. , nr 186, poz. 3477) oraz art. 104 Kpa.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że kontrola w dniu [...] r. stwierdziła zajęcie pasa drogowego przez reklamę o pow. [...] m kw. bez wymaganego zezwolenia. W toku postępowania P stwierdził, że nie jest jego stroną. Nie jest właścicielem reklamy "myjnia" i nie umieszczał jej w pasie drogowym. Nośnik ten wynajmuje on od firmy zewnętrznej. Strona nie wskazała jednak tej firmy. Na zlecenie organu uprawniony geodeta wykonał mapę z inwentaryzacji powykonawczej z liniami rozgraniczającymi pas drogowy i kolidującą z nimi reklamą. Organ otrzymał też wypis z ewidencji dotyczący działki nr [...], na podstawie którego ustalono, że działka jest na terenie Skarbu Państwa w zarządzie [...].

W sprawie wydano decyzję I i II instancji nakładające karę za okres od [...] r. (decyzja SKO z dnia [...] r.), które zaskarżył P i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2015r. skargę oddalił (prawomocny wyrok w sprawie III SA/Po 75/15). W dniu [...] dokonano kolejnej kontroli i stwierdzono dalsze zajęcie pasa drogowego przez podmiotową reklamę. Z tego względu stronie wymierzono decyzją z dnia [...] kolejną karę za okres [...] r. W dniu [...] stwierdzono dalsze zajecie pasa drogowego. SKO decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W toku dalszego postępowania P stwierdził, że nie jest właścicielem spornej reklamy i nie odpowiada za jej umieszczenie. Organ dostał informację o zawarciu umowy między Skarbem Państwa a osobą prawną na czas nieoznaczony na część działki nr [...] o pow. [...] m kw., ale sporna reklama dotycząca myjni znajduje się poza terenem objętym przedmiotową umową.

Organ I instancji wydał następnie [...] r. decyzję o nałożeniu kary za okres od r[...]. , która została uchylona decyzją SKO z dnia [...] r.

Organ I instancji [...] r. ponownie stwierdził zajęcie pasa drogowego przez przedmiotową reklamę bez zezwolenia zarządcy drogi. Poprzednia prawomocna decyzja dotyczyła kary za okres do dnia [...] dlatego w przedmiotowej sprawie nałożono karę od dnia [...] do dnia [...] r.

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie

- par. 4 uchwały nr XXV/440/2004 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 29.12.2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego oraz art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych

- art. 7, 8 i 77 kpa poprzez błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego

- art. 107 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu osoby będącej właścicielem tablicy reklamowej.

Po rozpatrzeniu odwołania strony SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że bez znaczenia jest to, kto montuje reklamę i czyją własnością jest jej konstrukcja – istotne jest to, na czyją rzecz jest montowana reklama.

W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie :

- par. 4 uchwały nr XXV/440/2004 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 29.12.2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego oraz art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych

- art. 7, 8 i 77 kpa poprzez błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego

- art. 107 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu osoby będącej właścicielem tablicy reklamowej.

Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie jest on właścicielem przedmiotowego urządzenia reklamowego. Zdaniem skarżącego podmiotem odpowiedzialnym za posadowienie reklamy w pasie drogowym jest [...] i ona winna być stroną postępowania. Skarżący zakwestionował datę początkową wskazaną przez organ a dotyczącą posadowienia reklamy oraz ustalenie przez organ dni w jakich posadowiona została w pasie drogowym przedmiotowa reklama. Do skargi dołączono pismo [...] z dnia [...] r. kierowane do skarżącego celem wykazania twierdzeń o osobie właściciela przedmiotowej reklamy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :

Skarga okazała się uzasadniona.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust.1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego ( ust. 6 ).

Wynika z powyższego, że przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym została umieszczona reklama i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi.

Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 cyt. ustawy o drogach publicznych). Reklamę zaś stanowi nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi (art. 4 pkt 23 cyt. ustawy). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 ustawy).

W niniejszej sprawie organ stwierdził zajęcie pasa drogowego przez reklamę o pow. [...] m kw. bez wymaganego zezwolenia. W toku postępowania P stwierdził, że nie jest jego stroną. Nie jest właścicielem reklamy "myjnia" i nie umieszczał jej w pasie drogowym. W toku postępowania nie ustalono firmy będącej właścicielem tablicy.

Z dokumentacji geodezyjnej wynika, że reklama była umieszczona w pasie drogowym. Była to okoliczność bezsporna między stronami.

Zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego nie jest istotne kto montuje reklamę i czyją własność stanowi konstrukcja lecz istotne jest to, na czyją rzecz reklama jest montowana – wyrok NSA z dnia 17.08.2011 r. II GSK 803/10 baza orzeczeń NSA. W przedmiotowej sprawie reklama dotyczyła usług oferowanych przez stronę skarżącą.

Problemem podmiotu odpowiedzialnego za uiszczenie przedmiotowej kwoty za zajęcie pasa drogowego przez sporną reklamę zajmował się tutejszy Sąd który wyrokiem z dnia 29 lipca 2015 r. oddalił skargę strony na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za poprzedni okres ( III SA/Po 75/15 ). Za podmiot ten uznano stronę skarżącą.

W dotychczas prowadzonym postępowaniu administracyjnym skarżący jedynie twierdził, że nie jest właścicielem przedmiotowej planszy reklamowej i to nie on winien być stroną postępowania. Czynił tak , jak się następnie okazało, pomimo posiadanej wiedzy na temat podmiotu będącego rzekomym właścicielem przedmiotowej planszy reklamowej .

Sąd zauważa, że w tym postępowaniu administracyjnym , w którym wydana została skarżona obecnie decyzja, organ został jednak poinformowany przez skarżącego o podmiocie, który miał posadowić przedmiotową reklamę i miał być właścicielem tej reklamy. Skarżący bowiem we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) pisał o tym, że nośnik reklamowy był wynajmowany od spółki[...] .

W aktach administracyjnych jest wydruk z KRS dotyczący x z treści wynika, iż wspólnikiem jej jest m.in. P. Do skargi załączono pismo podpisane przez upoważnioną do występowania w imieniu spółki osobę prokurenta T z treści którego wynika, że właścicielem tablicy, na której widniała reklama dotycząca działalności skarżącego była w okresie objętym postępowaniem sp. x To pismo jak i oświadczenie tej osoby prawnej złożone w toku postępowania sądowego mają dowodzić, że skarżący nie jest właścicielem reklamy .

Sąd stwierdza, że powyższe okoliczności prowadzą do konkluzji, iż w sytuacji, w której nie sposób ustalić do kogo należy nośnik reklamowy posadowiony w pasie drogowym, karą pieniężną może organ obciążyć tego, na czyją rzecz reklama jest montowana. W tym jednak postępowaniu administracyjnym po wydaniu decyzji przez organ I instancji skarżący wskazał podmiot do którego rzekomo należeć miała przedmiotowa plansza reklamowa. Tak więc organ winien dokonać ustaleń mających na celu zweryfikowanie twierdzeń skarżącego i dokonać oceny materiału dowodowego aby w konsekwencji ustalić podmiot zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej za umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym.

Zważyć należy, że odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego powinna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia gdyż tu istotnym jest kto faktycznie dokonał zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ruchem drogowym, bez uzyskania zezwolenia. Obowiązkiem organu jest bowiem najpierw ustalenie stanu faktycznego sprawcy zajęcia pasa drogowego , a dopiero gdy ten nie wylegitymuje się stosownym zezwoleniem zarządcy drogi albo nie wykaże, że dokonane zajęcie pasa drogowego nie odpowiada żadnemu z pozostałych przypadków ujętych w zamkniętym katalogu art. 40 ust. 2 ustawy- zastosowanie sankcji administracyjnej wobec sprawcy. Zatem legitymowanym w sprawie odpowiedzialności administracyjnej za zajęcie pasa drogowego powinien być każdorazowo faktyczny sprawca czynu objętego sankcją w postaci kary pieniężnej.

Ponownie rozpatrując sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe wskazówki, mając na względzie to, że stronę/ jej pełnomocnika należy zawiadomić o miejscu i czasie przeprowadzenia wizji lokalnej.

Sąd oceniając pozostałe zarzuty skargi uznał je za niezasadne. Mianowicie nie jest prawdą, że czasokres zajęcia pasa drogowego winien opiewać na dni udokumentowane ( wizja lokalna, zdjęcie). To na zajmującym bez zezwolenia pas drogowy spoczywa obowiązek wykazania, że reklama w pozostałe dni nie była w danym miejscu usytuowana. Organ nie ma obowiązku w każdy dzień dokonywać kontroli miejsca i dokumentować codziennie czynności związane z wizją lokalną. Takie rozumowanie prowadzi do konkluzji, że akceptuje się sytuację, w której strona pomiędzy wykonywanymi przez organ kontrolami dokonuje usunięcia reklamy aby zamieścić ją ponownie w dniach dokonywanej inspekcji, co byłoby absurdalne.

Reasumując Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I wyroku. O kosztach orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).