Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 4149/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A.W. kwotę 250, - zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał zgłoszenie celne według dokumentu SAD nr [...] dokonane przez A.W. dnia [...] maja 2000 r. za nieprawidłowe.

Decyzja została wysłana na adres miejsca zamieszkania Strony i odebrana dnia [...] maja 2003r. przez E.W. mieszkającą pod w/w adresem matkę skarżącego, figurującą w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Skarżącego jako pełnomocnik.

Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym [...] czerwca 2003 r.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została odebrana dnia [...] maja 2003 r. przez E.W. matkę skarżącego A. W., figurującą we wpisie do ewidencji gospodarczej Strony jako pełnomocnik i uznał, że została prawidłowo doręczona w tej dacie. Ponieważ odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym dnia [...] czerwca 2003 r. zostało ono nadane z uchybieniem terminu.

A.W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 253 § 2 pkt 1 i art. 254 § 2 kodeksu celnego i art. 120, 121§1, 122, 124, 144, 145 § 2, 148 § 2 pkt 2, 151, 210 § 4, 212, 223 § 2 pkt 1, 228 § pkt 2, Ordynacji podatkowej.

Rozwijając zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie przygotowawczym z [...] czerwca 2004 r. Skarżący podniósł, że w związku z wyjazdem za granicę, pismem z dnia [...] marca 2003 r. powiadomił Urząd Celny w P. o udzieleniu pełnomocnictwa dla doręczeń K.N., a pomimo tego organ celny uznał za prawidłowe doręczenie decyzji dokonane do rąk osoby nieuprawnionej do jej odbioru, tj. do rąk jego matki E.W., z pominięciem ustanowionego pełnomocnika.

Zarzucił organowi celnemu, że ten błędnie nie zaznaczył na przesyłce, iż sprawa dotyczy działalności gospodarczej Skarżącego.

W celu podważenia możliwości uznania E.W. za przedstawiciela uprawnionego do odbioru korespondencji wyjaśnił, że od zmiany ustawy o działalności gospodarczej przepisy tej ustawy "nie przewidują możliwości ustanawiania pełnomocnika podlegającego wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej". Powołując się na przepis art. 253 § 2 Kodeksu celnego, wskazał, że jeżeli postępowanie przed Dyrektorem Urzędu Celnego dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, to przedstawicielem bezpośrednim może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny, a E.W. nie spełniała żadnego z tych wymogów.

Zwrócił uwagę, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił przymiotu pełnomocnika dla doręczeń K.N., podczas gdy K.N. została ustanowiona pełnomocnikiem w trybie art. 147 Ordynacji podatkowej w związku z czym winna ona spełniać kryteria określone w art.137 Ordynacji podatkowej, nie musi natomiast spełniać wymagań określonych dla przedstawiciela w art. 253 § 2 Kodeksu celnego, albowiem pełnomocnik ustanowiony dla doręczeń jest pełnomocnikiem, którego działania w imieniu mocodawcy ograniczają się do odbioru korespondencji, pełnomocnik taki nie jest uprawniony do podejmowania działań i uczestniczenia w innych czynnościach procesowych w imieniu mocodawcy.

Podniósł, że jemu, jako podmiotowi prowadzącemu firmę, pismo powinno być doręczone w siedzibie podmiotu osobie upoważnionej do odbioru pism.

Podniósł jeszcze, że Dyrektor Izby Celnej dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, która uległa przedawnieniu, w związku z czym organ winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie postanowienie o wniesieniu odwołania po terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i dodatkowo wyjaśnił, że za bezpodstawny należy uznać zarzut Strony, że prowadzona przez A.W. firma stanowi jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. W świetle obowiązujących przepisów A.W. jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W związku z tym należało dokonać doręczenia w miejscu zamieszkania lub pracy Skarżącego, a w przypadku nieobecności adresata doręczyć przesyłkę dorosłemu domownikowi, co zostało wykonane poprzez doręczenie decyzji dnia [...] maja 2003 r. E.W. matce skarżącego.

Odnośnie ustanowienia pełnomocnika w osobie K.N. wyjaśnił, że Skarżący pismem z dnia [...] marca 2003 r. udzielił pełnomocnictwa K.N., jednakże wobec treści art. 253 § 2 kodeksu celnego organ celny zobowiązany był ustalić status wyznaczonego pełnomocnika, w związku z czym zwrócił się do skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. i do wyjaśnienia tej sprawy zmuszony był przesłać rozstrzygnięcie na adres zamieszkania strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz.U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez NSA przed 1.01.2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga jest uzasadniona.

Decyzja nie została prawidłowo doręczona, w związku z czym brak jest podstawy do przyjęcia, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu.

A.W. prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest osobą fizyczną, a nie jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, jak podnosił w skardze.

Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, natomiast zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie jest niesporne, że wskazana na wstępie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została zaadresowana " A.W., [...]" . Przesyłka została zaadresowana i wysłana na adres zamieszkania Strony, a nie na adres pełnomocnika.

Jest również niesporne, że odbiór przedmiotowej decyzji dnia [...] maja 2003 r. pokwitowała E.W., mieszkająca pod tym adresem matka A.W.

Dnia [...] marca 2003 roku do Urzędu Celnego w P. wpłynęło pisma A.W. informujące o okresowym wyjeździe za granicę, zawierające równocześnie informację o ustanowieniu K.N. pełnomocnikiem do doręczeń zgodnie z art. 147 Ordynacji podatkowej. Od daty powiadomienia organ celny miał obowiązek doręczania wszelkiej przeznaczonej dla Strony korespondencji ustanowionemu pełnomocnikowi, na wskazany adres pełnomocnika dla doręczeń.

Nietrafny jest wyrażony przez organy celne pogląd, zgodnie z którym do czasu ustalenia czy K.N. spełnia wymagania, które spełniać musi zgodnie z art. 253 § 2 kodeksu celnego przedstawiciel, organy celne winne były doręczać korespondencję na dotychczasowy adres strony. Przepis art. 147 Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że chodzi w nim o pełnomocnika do doręczeń, czyli osobę, której działania w sprawie ograniczone będą do odbierania korespondencji dla czasowo nieobecnej strony. Brak jest podstaw do uznania, że osoba taka winna spełnić kryteria wymagane do pełnienia funkcji przedstawiciela w rozumieniu przepisów kodeksu celnego.

Brak jest również w ocenie Sądu podstaw do uznania E.W. za pełnomocnika ustanowionego przez A.W. w postępowaniu celnym. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez A.W. E.W. Jest ona wprawdzie wymieniona jako pełnomocnik w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej załączonej przez A.W. do zgłoszenia celnego, ale informacja zawarta w tym dokumencie nie może w ocenie Sądu zastąpić złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy postępowania celnego.

Konsekwencją wadliwego zastosowania wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej było wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w W. postanowienia, naruszającego przepis art. 228 Ordynacji podatkowej.

Z tych przyczyn i na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt. 1 c) i art. 200 w zw. z art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.