Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 989/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 § 2, art. 33 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 § 2, art. 29 § 1, art. 59 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi V. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia V. P. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.(dalej: organ egzekucyjny) z [...], nr [...], o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...]wystawionych na zobowiązaną przez Prezydenta Miasta B. (dalej: wierzyciel) z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości ‒ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ egzekucyjny otrzymał [...]ww. tytuły wykonawcze obejmujące zaległości zobowiązanej z tytułu podatku od nieruchomości z wnioskiem o wszczęcie egzekucji z nieruchomości znajdującej się w jego właściwości miejscowej. W dniu [...] dokonał zajęcia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], należącej do zobowiązanej. Zajęcie zobowiązana otrzymała [...], natomiast wierzyciel [...]. Pismem z [...] organ egzekucyjny zwrócił się do Sądu Rejonowego w B., Wydział [...] Ksiąg Wieczystych o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji.

Pismem z 30 listopada 2017 r. pełnomocnik zobowiązanej (jej mąż) złożył wniosek o:

1) doręczenie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi pisma z dnia [...] zatytułowanego "zajęcie wierzytelności",

2) cofnięcie wniosku złożonego do sądu wieczysto-księgowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub złożenie nowego wniosku w przedmiocie ujawnienia w księdze wieczystej zajęcia nieruchomości, dla której ustanowiona jest księga wieczysta o nr [...], lub wniesienie do sądu wieczysto-księgowego wniosku o wykreślenie dokonanego wpisu w przedmiocie zajęcia nieruchomości - ze względu na rażące naruszenie przepisów rangi konstytucyjnej, ustawowej, zasad współżycia społecznego, zasady sprawiedliwości i słuszności,

3) umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na brak jego istnienia.

Na wezwanie organu egzekucyjnego pełnomocnik złożył pełnomocnictwo do sprawy w dniu 17 stycznia 2018 r.

Organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania stwierdzając brak przesłanek z art. 59 § 1 jak również § 2 u.p.e.a.

W zażaleniu pełnomocnik zobowiązanej wskazał na naruszenie następujących artykułów:

- 6-10, 40, 77-78, 80 K.p.a.,

- 19 § 2, 26 § 5, 29, 33 ust. 1 i 7-10, 34 § 1a i § 4, 36, 59 § 1 pkt 2, 110c § 2 i § 4 u.p.e.a.,

- 2, 7, 8, 21 pkt 1, 31 ust. 3, 32 i 64 ust. 2 Konstytucji,

- 5 i 58 § 2 Kodeksu cywilnego.

Zarzucił organowi, że ten nie dokonał wykładni przepisów prawa w kontekście rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Ponadto wskazał, że stwierdzenie przez organ, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - nie jest stwierdzeniem uprawnionym w kontekście podnoszonych przez skarżącą argumentów i zasad współżycia społecznego. Dodał, że zaległości w podatku od nieruchomości objęte ww. tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu.

Po umożliwieniu pełnomocnikowi zobowiązanej zapoznania się z aktami sprawy ("protokół zapoznania" z 28 czerwca 2018 r.) ponownie wskazał na następujące kwestie:

- zawiadomienie organu egzekucyjnego z [...] dotyczące zajęcia nieruchomości zostało doręczone bezpośrednio rzekomemu dłużnikowi, gdy tymczasem dłużnik ustanowił pełnomocnika i zgodnie z przepisami to pełnomocnikowi doręcza się wszelkie pisma urzędowe, zatem doręczenie bezpośrednio stronie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości jest bezskuteczne,

- zgodnie z art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej, to sam wierzyciel będąc organem gminy powinien prowadzić egzekucję swoich wierzytelności, a nie ww. organ egzekucyjny, zatem postępowanie prowadzone przez ten organ jest postępowaniem nieważnym i wszczętym bezprawnie, powołując 19 § 2 ustawy egzekucyjnej,

- w rzeczywistości rzekoma wierzytelność wierzyciela nie istnieje, została wygenerowana tylko dlatego, że organ dysponując władztwem i przymusem administracyjnym nie bacząc na stan faktyczny, oraz prawny wydawał decyzję uznaniowe, natomiast okoliczność że zostały one podtrzymywane przez organy odwoławcze i sądownicze sądu administracyjnego, wynika z panującego urzędniczego w Państwie Polskim układu, natomiast wydawane decyzje nie mają nic wspólnego z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także zasadami prawa., a w szczególności wynikające z art. 2 Konstytucji RP,

- został zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, gdyż wpisanie do Księgi wieczystej zajęcia nieruchomości faktycznie pozbawia właściciela tej nieruchomości jakiegokolwiek władztwa nad nią. Właściciel pozbawiony jest między innymi tak istotnych praw jak zaciągnięcie kredytu pod hipotekę, wynajem, sprzedaż czy przeprowadzenie remontu. Zważywszy na fakt, iż rzekoma wierzytelność wynosi zaledwie prawie 1/100 wartości nieruchomości, zatem zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest oczywiście uzasadniony.

Wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz nałożenie obowiązku na organ I instancji, aby złożył wniosek do wydziału ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w B.o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej w przedmiocie zajęcia.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie odwołał się do art. 59 § 1 oraz § 3 - § 5 u.p.e.a.

Stwierdził, że organ I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył obowiązujących przepisów prawa, jak również dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów prawa; nie stwierdził naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego podniesionych w zażaleniu.

Wskazał, że organ egzekucyjny ‒ stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. ‒ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazana regulacja nie obliguje i nie uprawnia organu do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, bowiem badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, czy konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy osoba wskazana w tytule wykonawczym podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych (powołał wyrok WSA w Warszawie, VIII SA/Wa 499/15 oraz wyrok NSA z 18 października 2006 r., II FSK 1302/05).

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego doręczenia przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z [...] uznał, że z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie zostało skierowane do zobowiązanej, jednakże jego odbiór potwierdził jej małżonek, któremu udzieliła pełnomocnictwa. Ponadto na podstawie art. 32 i art. 40 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. wyprowadził wniosek, co do możliwości pełnej reprezentacji zobowiązanego przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym, w tym również w zakresie doręczenia tytułu wykonawczego. Zatem pełnomocnictwo musi być udzielone w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego (powołał wyrok WSA w Szczecinie, I SA/Sz 651/16, wyroki NSA: z 1 lipca 2004 r., FSK 296/04; z 25 marca 2003 r., III SA 332/01 oraz z 11 września 2007 r., II FSK 991/06).

Organ nie uwzględnił również argumentu pełnomocnika zobowiązanej dotyczącego zawartego w pkt 2 "protokołu zapoznania", a mianowicie prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Wskazał, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta, art. 1a pkt 12 u.p.e.a wymienia katalog środków egzekucyjnych możliwych do zastosowania. Zgodnie zaś z art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określenia i pobierania jest właściwy ten organ; w niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. jest właściwy do prowadzenia egzekucji, z uwagi na miejsce zamieszkania zobowiązanej, natomiast Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. jest właściwy z uwagi na miejsce położenia nieruchomości, co do której o prowadzenie egzekucji wnioskował wierzyciel.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stwierdził, że przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie podlegają ocenie w trybie art. 59 u.p.e.a. Mogły one stanowić podstawę wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tej ustawy. W trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. można podnosić tylko i wyłącznie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazane w pkt 1-10 tego artykułu.

Uzasadniając niezasadność podniesionego zarzutu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi wskazał, że wierzyciel w dniu [...] potwierdził wymagalność i dokonał aktualizacji wysokości dochodzonych kwot w podatku od nieruchomości objętych ww. tytułami. Zauważył także, że przedawnienie należności nie było podnoszone przez pełnomocnika zobowiązanej we wniosku z 30 listopada 2017 r., a tym samym organ I instancji nie odnosił się do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu.

W skardze pełnomocnik zobowiązanej (będący jej mężem) domagał się stwierdzenia nieważności lub uchylenia postanowienie organu II instancji, jak również organu I instancji.

W uzasadnieniu podniósł, że organ nie doręczył ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi pisma z [...] zatytułowanego "Zajęcie wierzytelności", co stanowi naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 40 § 2 K.p.a. Doręczenie zaś pisma bezpośrednio zobowiązanej ‒ w jego ocenie ‒ pozbawiło stronę do wniesienia środka zaskarżenia oraz prawa do obrony. Skutkuje to rażącym naruszeniem przepisów i stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wydanych orzeczeń.

Zarzucił również organowi egzekucyjnemu złożenie wniosku do Sądu Rejonowego (Wydziału Ksiąg Wieczystych) o zajęciu nieruchomości bez powiadomienia pełnomocnika o dokonaniu tej czynności i bez wysłuchania argumentów "rzekomo zobowiązanej". Obowiązek wysłuchania wynika z przepisów K.p.a. Również naruszono art. 29 u.p.e.a. obligujący do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji.

Podał także, że organ odmawiając umorzenia postępowania oraz cofnięcia wniosku o wpis do księgi wieczystej pominął najistotniejsze twierdzenia oraz argumenty strony i ograniczył się do przytoczenia przepisów i lakonicznej ich wykładni. Przytoczył przepisy, których naruszenia dopuścił się organ, które uprzednio wymienił w zażaleniu. Zarzucił także organowi II instancji pominięcie patologicznego stanu istniejącego w organach władzy publicznej każdego szczebla.

Pełnomocnik wskazując na nieważność postępowania zwrócił uwagę na naruszenie art. 19 § 1 u.p.e.a. zarzucając prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.

Do akt sprawy załączono także wniosek skarżącej z 4 lipca 2018 r. o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć organów będących przedmiotem niniejszej sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z [...]. Rozpatrując zaś zażalenie skarżącej – postanowieniem z [...] – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...]. Skarga wniesiona przez skarżącą została przez tut. Sąd odrzucona prawomocnym postanowieniem z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. I SA/Gl 108/19.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu nadzoru utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik skarżącej, poprzez złożenie skargi na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, podniósł w skardze następujące zarzuty:

- brak doręczenia pełnomocnikowi skarżącej "Zajęcia wierzytelności" z dnia [...], co pozbawiło zobowiązaną do wniesienia środka zaskarżenia oraz prawa do obrony,

- złożenie wniosku do Sądu Rejonowego (Wydziału Ksiąg Wieczystych) o zajęciu nieruchomości bez powiadomienia pełnomocnika o dokonaniu tej czynności i bez wysłuchania argumentów zobowiązanej,

- nie zbadano z urzędu dopuszczalności egzekucji, czym naruszono art. 29 u.p.e.a.,

- pominięto najistotniejsze twierdzenia oraz argumenty strony,

- naruszono art. 19 § 1 u.p.e.a., co skutkowało prowadzeniem postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ.

Rozstrzygając kwestię reprezentacji zobowiązanej w niniejszym postępowaniu, to zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepis ustawy nie stanowi inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów K.p.a. m.in. w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczenia mu pism, zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 K.p.a.

W myśl przepisu art. 30 K.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie natomiast do art. 40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

Przesądzającym dla niniejszej sprawy, jest przyjęcie momentu od którego stronie przysługuje uprawnienie do ustanowienia pełnomocnika, a organowi - odpowiadający mu obowiązek doręczania mu pism i powiadamiania o wszelkich czynnościach. Należy przyjąć, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik, w myśl art. 33 § 2 i 3 K.p.a. zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (por. powołany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2007 r., II FSK 991/06 i przywołane tam poglądy doktryny i orzecznictwo; dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony, zatem w każdym postępowaniu winna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika.

W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że reprezentujący skarżącą pełnomocnik ‒ po wezwaniu go przez organ egzekucyjny ‒ w dniu 17 stycznia 2018 r. złożył stosowne pełnomocnictwo do akt sprawy. Z tym też dniem wszelka korespondencja kierowana do zobowiązanej była doręczana do rąk jej pełnomocnika.

Chybiony jest zatem zarzut pełnomocnika skarżącej, że doręczenie zajęcia wierzytelności do rąk zobowiązanej w dniu [...] pozbawiło ją możliwości wniesienia środka zaskarżenia oraz prawa do obrony. Słusznie zauważył organ, że ww. korespondencja w dniu 25 sierpnia 2017 r. została odebrana przez jej męża, który dopiero po kilku miesiącach (17 stycznia 2018 r.) został ustanowiony jej pełnomocnikiem.

Odnosząc się do zarzutu braku właściwości Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B..

Rację ma pełnomocnik skarżącej, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta. Zgodnie jednak z art. 19 § 2 u.p.e.a. właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ.

Jeżeli właściwy organ gminy o statusie miasta, o którym mowa w art. 19 § 2 u.p.e.a., będący jednocześnie – z woli ustawodawcy – organem egzekucyjnym w rozumieniu tegoż przepisu i w zakresie tam wskazanym, nie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zobowiązanego, to powinien przekazać tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się analogiczny pogląd wynikający z uznania, że art. 19 § 2 u.p.e.a. nie określa w sposób wyłączny właściwości organu egzekucyjnego będącego właściwym organem gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego. Jeżeli zatem zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność, to na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 2 i 3 u.p.e.a. do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 u.p.e.a. właściwym organem egzekucyjnym jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 8 grudnia 2014 r., II FPS 5/14).

Zatem to naczelnik urzędu skarbowego jest wyłącznym organem egzekucyjnym wyposażonym w pełen katalog środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, w tym na zasadzie wyłączności w zakresie egzekucji z nieruchomości, co oznacza, że jest jedynym organem egzekucyjnym uprawionym do stosowania tego środka egzekucyjnego (por. P. Pietrasz Komentarz do art.19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, P.M. Przybysz Komentarz do art.19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX).

Z tych względów zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ także okazał się chybiony.

W dalszej kolejności odnieść się trzeba do zarzutu dopuszczalności egzekucji (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zasadnie wywiódł organ odwoławczy, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie to nie może dotyczyć weryfikacji decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pod kątem ustalenia odpowiedzialności skarżącej, czego jak się wydaje domaga się jej pełnomocnik. W toku postępowania egzekucyjnego ostateczne decyzja organu administracji pozostaje poza kontrolą organu. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązaną nałożonych na nią obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązaną konkretne obowiązki, a których nie wykonał ona bez zastosowania środków przymusu, przewidzianych w u.p.e.a.

Zgodnie z podzielanym przez Sąd ze stanowiskiem P.M. Przybysza (Komentarz do art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX) wykładnia art. 29 § 1 u.p.e.a. wymaga przyjęcia założenia o istnieniu dwóch rodzajów przesłanek dopuszczalności egzekucji, tj. przesłanek dopuszczalności wszczęcia i przesłanek dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych bada przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Przesłankami dopuszczalności wszczęcia egzekucji są okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji. Są to następujące okoliczności:

1) obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej;

2) tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot;

3) wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne;

4) konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym;

5) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej; zasadą jest, że wszczęcie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne wobec wszystkich podmiotów (osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) poddanych jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej; wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 14 u.p.e.a. – przesłanką niedopuszczalności egzekucji jest korzystanie przez zobowiązanego z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych.

Zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. Wymagalność nie jest zatem przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Należy w tym miejscu dodać, że wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji.

Podsumowując organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczyni. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego.

Skoro organ egzekucyjny prowadzący przedmiotowe postępowanie był właściwy, to zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a., był uprawniony do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, w tym egzekucji z nieruchomości będącej własnością skarżącej z uwagi na jej miejsce położenia, co za tym idzie był zobowiązany do złożenia wniosku we właściwym Sądzie Rejonowym Wydziale Ksiąg Wieczystych o zajęciu nieruchomości i toczącym się postępowaniu. Obligował go do tego przepis art. 110c § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów.

Prawidłowo organ wskazał, że przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego podlegają ocenie jedynie w trybie wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

Skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Pełnomocnik skarżącej w toku postępowania podał, że "w rzeczywistości rzekoma wierzytelność wierzyciela nie istnieje, została wygenerowana tylko dlatego, że organ dysponując władztwem i przymusem administracyjnym nie bacząc na stan faktyczny, oraz prawny wydawał decyzję uznaniowe, natomiast okoliczność że zostały one podtrzymywane przez organy odwoławcze i sądownicze sądu administracyjnego, wynika z panującego urzędniczego w Państwie Polskim układu, natomiast wydawane decyzje nie mają nic wspólnego z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także zasadami prawa., a w szczególności wynikające z art. 2 Konstytucji RP".

Wprawdzie organ egzekucyjny, w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jednak jest on zobowiązany do sprawdzenia czy obowiązek ten istnieje. Pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego ‒ innymi słowy ‒ obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z 29 maja 2019 r., I SA/Bk 588/18).

Organ egzekucyjny zatem nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne lub sądowe, które zostało ostatecznie zakończone, co przyznaje sam pełnomocnik skarżącej. Z akt sprawy zaś wynika, że wystawione na skarżącą przez Prezydenta Miasta B. tytuły wykonawcze dotyczą zaległości w podatku od nieruchomości. Zatem kwestia odpowiedzialności skarżącej z tego tytułu nie może już być przedmiotem badania w toku postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik skarżącej podnosił także, że pominięto najistotniejsze jej twierdzenia oraz argumenty. W ocenie Sądu organy obu instancji odniosły się do wszystkich podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej argumentów, w tym podniesionych po zapoznaniu się przez niego z aktami sprawy w dniu 28 czerwca 2018 r. Zatem również ten zarzut nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach badanej sprawy.

Ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a., w tym w pkt 2 tego przepisu tj. braku jego wymagalności, bądź jego istnienia, czego pełnomocnik skarżącej nie zdołał wykazać.

Sąd stwierdza ‒ po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy ‒ że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w skarżonym postanowieniu. Organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena sprawy przez stronę skarżącą nie przesądza, że ustalenia organów są błędne.

Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.