Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 619/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art.77 par.1, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust.3, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 września 2014r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie : dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

M. Z. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z dnia 28 maja 2014r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2013r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w tym płatności rolnośrodowiskowej do powierzchni 17,20 ha, w tym do wariantu 2.2 powierzchnię 0,75 ha na działce rolnej E oraz do wariantu 2.10 – 16,45 ha na działkach rolnych: A, B, D, F i H. Podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana w ww. wniosku. W dniu 25 lipca 2013r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. W związku ze złożonymi przez stronę zastrzeżeniami do raportu z tej kontroli, w dniach 12-18 listopada 2013r. przeprowadzono ponownie kontrolę na miejscu. Ponadto w dniach 12 listopada - 8 grudnia 2013r. przeprowadzona została kontrola w zakresie wzajemnej zgodności. Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej, uwzględniająca także wyniki kontroli na miejscu, wyniosła 15,82 ha w ramach wariantu 2.10 oraz 0,69 ha w ramach wariantu 2.2.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia 6 marca 2014r., przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013. Organ stwierdził przedeklarowanie powierzchni o 0,63 ha w ramach pakietu 2.10, co stanowi 3,9823% oraz o 0,06 ha w ramach pakietu 2.2., co stanowi 8,6957%. W związku z powyższym zastosował sankcję w wysokości kwoty przypadającej na podwójną wykrytą różnicę. Ponadto w związku ze stwierdzonymi przez kontrolę na miejscu nieprawidłowościami dotyczącymi utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów oraz spełniania przez materiał szkółkarski określonych wymagań na działce rolnej H nałożone sankcję 100%.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji.

Dyrektor ARiMR odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu o nie uwzględnienie tolerancji pomiaru, wskazał, że tolerancja taka jest stosowana przez inspektorów terenowych w dwóch przypadkach: gdy różnica pomiędzy zmierzonym, a zadeklarowanym polem powierzchni mieści się w granicach tolerancji (jako pole powierzchni stwierdzonej należy przyjąć zadeklarowane pole powierzchni) oraz gdy różnica pomiędzy zamierzonym, a zadeklarowanym polem powierzchni jest większa niż tolerancja pomiaru (jako pole powierzchni stwierdzonej należy przyjąć faktyczne pole ustalone w wyniku pomiaru). Sytuacje te odnoszą się zawsze do powierzchni zmierzonej, która jest najbardziej zbliżoną wartością do ustalonej powierzchni maksymalnego kwalifikującego się do uzyskania płatności obszaru (PEG), który jest wyznaczany z dokładnością 2-3 krotnie wyższą niż dokładność pomiaru wykonawczego w trakcie kontroli na miejscu.

Organ w formie tabel przedstawił w uzasadnieniu decyzji powierzchnie wszystkich zgłoszonych do płatności działek - zarówno powierzchnie deklarowane, zmierzone, z jednoczesnym wskazaniem tolerancji pomiaru, jak i stwierdzone podczas kontroli na miejscu przeprowadzonych w dniach: 25 lipca 2013r. oraz 12 i 18 listopada 2013r. Podkreślił, że powierzchnia stwierdzona przez kontrolę na miejscu jest powierzchnią działek rolnych ustaloną zgodnie z granicami użytkowania w terenie. W kontroli administracyjnej przy ustalaniu powierzchni, do której przyznano płatności, uwzględniono tylko powierzchnie działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności została ustalona na poziomie 15,82 ha dla wariantu 2.10 oraz 0,69 ha dla wariantu 2.2.

Ponadto, kontrola na miejscu w dniu 25 lipca 2013r. stwierdziła na działach rolnych A, B, F i H nieprawidłowości oznaczone kodami E2 (materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań) oraz E7 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów). W wyniku ponownej kontroli przeprowadzonej 12 i 18 listopada 2013r. uznano, że minimalna osada drzew została zachowana na działkach: A, B i F. Na działce H stwierdzono ilość drzew spełniających minimalne wymagania jakościowe dla drzewek owocowych 191 szt., przy minimalnej wymaganej obsadzie drzew na stwierdzonej powierzchni 225 szt. Stwierdzona przez kontrolę na miejscu na działce H nieprawidłowość o kodzie E7 skutkuje zmniejszeniem płatności o 100%.

W związku z zawartymi w odwołaniu uwagami co do ustaleń kontroli na miejscu, po weryfikacji poprawności wykonanych kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wyjaśnił, że kontrola powierzchniowa została przeprowadzona w gospodarstwie strony poprawnie i nie ma podstaw, by uznać, że popełniono błąd skutkujący koniecznością zmiany wyników kontroli oraz, że ostatecznym raportem zawierającym wyniki kontroli jest raport z dnia 18 listopada 2013r.

Organ II instancji powołał również treść art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r.) i stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń. Zaznaczył, że powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana do celów rolniczych, co oznacza, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Producent rolny wnioskując o płatność rolnośrodowiskową składa wniosek z wypełnionymi odpowiednio polami i jednocześnie oświadcza, że został poinformowany o zasadach dotyczących przyznania pomocy i zobowiązuje się do ich przestrzegania.

W kwestii poprawności wyznaczenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) i ewentualnej zmiany tej wartości w poszczególnych latach na deklarowanych przez producenta działkach referencyjnych, organ wskazał, że PEG ustalana jest w oparciu o treść art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L z dnia 31 stycznia 2009r.). Podkreślił, że zgodnie z art.28 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Wskazał, że system LIPS jest komponentem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), który jest wykorzystywany m.in. do wykonywania pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez wnioskodawców i weryfikowania ich kwalifikowalności do objęcia płatnościami. Jednym z najczęściej wykorzystywanych "narzędzi" pomiarowych w ZSZiK są orotofotomapy. Powierzchnie i odległości są mierzone na ortofotografii, która jest mapą posiadającą skalę gwarantującą dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25 m do 0,5 m, co jest dokładnością 2-3 krotnie wyższą niż dokładność pomiaru wykonywanego w trakcie kontroli na miejscu.

Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego na nie starszym niż 5 lat obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG, stanowiące różnicę powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej, a terenami nieuprawnionymi do płatności, których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe działek ewidencyjnych pozyskane od starostów (organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków). Dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat.

Niezależnie od powyższego, organ wskazał na treść art.21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.173) i stwierdził, że producent rolny, który nie zgadza się z pomiarami działek rolnych dokonanymi przez ARiMR powinien dostarczyć dokumenty, tj. aktualne pomiary pokonane przez uprawnionego geodetę, na podkładzie mapowym, potwierdzające aktualną powierzchnię oraz położenie obszaru użytkowanego i uprawnionego do płatności. Takiego operatu strona nie przedłożyła, a kontrola na miejscu wykonana w dniach 12 i 18 listopada 2013r. uwzględniła jej uwagi dotyczące różnicy pomiędzy kontrolą wykonaną w dniu 25 lipca 2013r. i 7 marca 2013r.

Organ podkreślił, że wypełniając wniosek strona nie powinna polegać tylko na ustaleniach kontroli wykonanej w marcu 2013r. Powierzchnie działek rolnych jakie należy podać we wniosku powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto producent rolny składając wniosek zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że słusznie przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej, organ I instancji oparł się zarówno na wynikach kontroli na miejscu, jak i wyznaczonym zgodnie z art.12 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, maksymalnym kwalifikowanym obszarze. Potwierdził również prawidłowość wyliczeń dotyczących wysokości procentowej różnicy między powierzchnią deklarowaną, a ustaloną. Organ miał obowiązek nałożenia sankcji w wysokości podwójnej wykrytej różnicy między powierzchnią deklarowana, a stwierdzoną.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. Z. wniósł o uchylenie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucił naruszenie:

- art.16 ust.3 i 5 w związku z art.6 ust.2 lit.c, art.15 ust.5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz w związku z art.34 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez zmniejszenie płatności pomimo że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu, z uwzględnieniem tolerancji pomiaru, nie przekroczyła 3 %,

- art.73 rozporządzenia Komisji 1122/2009 oraz art.8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zmniejszenie płatności w przypadku, w którym wnioskodawca nie ponosi winy.

Zdaniem skarżącego, w odniesieniu do działki rolnej B, zatwierdzenie do płatności przez organ powierzchni 2,07 ha jest sprzeczne nie tylko ze stanem faktycznym stwierdzonym podczas trzech kontroli na miejscu przeprowadzonych w 2013r., ale także z PEG (2,24 ha). Podstawą wykluczenie z działki B 13 arów był kod DR50 – granice uprawy wykraczające poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. Powierzchnia 43 m2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr "[...]", a 1194 m2 na działce ewidencyjnej nr "[...]". Skarżący wskazał, że nie sposób wykluczyć, że w trakcie wykaszania sadu, została także wykoszona część działek sąsiadujących, nie będących jego własnością, co nie ma związku z powierzchnią uprawy na działkach zadeklarowanych. Okoliczność, że kontrolujący w trakcie kontroli "wszedł" na działkę sąsiednią i wyznaczony w ten sposób "ślad" została następnie zakwestionowany przez system ARiMR jako uprawa na działce sąsiedniej nie powinno skutkować negatywnymi konsekwencjami dla skarżącego, skoro wszystkie dowody znane organowi wskazują, że działka B została prawidłowo zadeklarowana. Skarżący podniósł, że w latach ubiegłych, w przypadku gdy przesunięcie granic uprawy poza działkę referencyjną nie przekraczało tolerancji pomiaru, organ usuwał kod DR50 nadany w trakcie kontroli administracyjnej.

W odniesieniu do działek rolnych D i E, skarżący stwierdził, że ich powierzchnie określono zgodnie z wynikami kontroli administracyjnej ustalającymi maksymalny obszar kwalifikowany PEG, pomijając ustalenia kontroli na miejscu z 27 marca 2013r. i 12 listopada 2013r. Zdaniem skarżącego PEG nie stanowi przeszkody dla przyznania płatności dla obszaru większego, o ile w posiadaniu organu są dowody potwierdzające, że obszar zadeklarowany jest zgodny z rzeczywistością. Dowodami mogą być protokoły kontroli na miejscu, czy pomiary wykonane przez uprawnionego geodetę. Podkreślił, że ortofotomapy, którymi posługuje się ARiMR nie są aktualne i dlatego ustalenia oparte na nich muszą być konfrontowane z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.

Skarżący zaznaczył, że deklarując powierzchnię działek rolnych na 2013r. polegał nie tylko na dokonanych przez siebie pomiarach, ale też na bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku ustaleniach kontroli ARiMR z dnia 27 marca 2013r. Skarżący miał prawo działać w oparciu o rozstrzygnięcia organu administracyjnego w uzasadnionym zaufaniu do jego ustaleń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art. 3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270) cytowanej dalej jako "p.p.s.a.". Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 skarżący zadeklarował 6 działek rolnych o łącznej powierzchni 17,20 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku i kontroli na miejscu organy ustaliły, że do płatności należy zakwalifikować obszar o łącznej powierzchni 16,45 ha. W związku ze stwierdzoną różnicą pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a zakwalifikowaną do płatności przyznana kwota została pomniejszona.

Spór w sprawie, na obecnym etapie postępowania, dotyczy powierzchni kwalifikującej się do płatności na trzech działkach rolnych: B, D i E.

W przypadku działki rolnej B zadeklarowano powierzchnię 2,20 ha i taka też powierzchnia została stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu w dniu 25 lipca 2013r. oraz w dniach 12 i 18 listopada 2013r. Do płatności organ zakwalifikował jednak powierzchnię 2,07 ha, gdyż w wyniku kontroli administracyjnej stwierdził, że tylko taka powierzchnia znajduje się na działkach ewidencyjnych, które zostały zadeklarowane przez stronę (działki nr "[...]" i "[...]"). Powierzchnia 0,1237 ha znajduje się na działkach ewidencyjnych nr "[...]" i "[...]", które nie zostały wskazane we wniosku.

Odnośnie działek D i E, których powierzchnia zadeklarowana we wniosku również odpowiadała powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 12 i 18 listopada 2013r. (odpowiednio: 6,05 ha i 0,75 ha), organ "zredukował" ich powierzchnię do powierzchni, która odpowiada maksymalnemu obszarowi kwalifikowanemu (odpowiednio: 5,86 ha i 0,69 ha). Pomimo stwierdzenia w trakcie kontroli na miejscu, że powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo na ww. działkach rolnych jest większa niż powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza, organy nie uwzględniły powyższego, a jedynie powołały się na powierzchnię referencyjną ustaloną w systemie informacji geograficznej.

W ocenie organu okoliczności faktycznie, w powyższej kwestii, zostały ustalone w sprawie prawidłowo na podstawie dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzenia, odpowiadającej wymogom prawa wspólnotowego i krajowego, kontroli administracyjnej wniosku w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w ramach sytemu identyfikacji działek rolnych (LIPS), ustanowionego na podstawie zaimplementowanych do tego systemu ortofotomap.

Należy wskazać, że choć ustanawiany na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych - system LIPS umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, to jednocześnie nie oznacza to, że procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, wyłącza, czy też wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych.

Podkreślić w tym miejscu należy, że jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych jest kontrola na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

Oczywiście, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. To on bowiem ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przesłany przez organ ARiMR spersonifikowany wniosek wraz z załącznikiem graficznym ma jedynie ułatwić i pomóc producentowi rolnemu w jego wypełnieniu. Jednakże to producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w ubiegłym roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych.

W rozpoznanej sprawie jednakże w spersonalizowanym wniosku organ wskazał powierzchnię działki B- 2,20 ha, działki D – 6,05 ha i działki E – 0,75 ha. Strona nie dokonała w tym zakresie żadnych zmian, gdyż faktycznie taką powierzchnię użytkowała rolniczo. Potwierdziła to przeprowadzona kontrola na miejscu. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art.12 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, formularze przekazane rolnikowi zwierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowanego przypadającego na działkę referencyjną. Tym samym z powyższego wynika, że organ wypełniając formularz wniosku sam wskazał kwestionowane powierzchnie jako maksymalny obszar kwalifikowany. W toku postępowania nie wyjaśnił natomiast z czego wywodzi zmniejszenie powierzchni PEG spornych działek w okresie pomiędzy wypełnieniem spersonalizowanego formularza wniosku, a przeprowadzoną w niniejszej sprawie kontrolą administracyjną, na wynikach której oparł swoje rozstrzygnięcie. Kwestii tej nie przedstawił także w uzasadnieniu decyzji.

Nadto w toku postępowania skarżący powoływał się na dane dotyczące powierzchni spornych działek, które zostały ustalone przez organy w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie strony kontroli na miejscu w dniu 27 marca 2013r., a zatem niespełna dwa miesiące przed złożeniem wniosku o płatności na 2013r. (15 maja 2013r.). Odnosząc się do powyższego, organ lakonicznie wskazał jedynie, że wypełniając wniosek strona nie powinna polegać tylko na ustaleniach ww. kontroli. Swojego stanowiska w tym zakresie nie pogłębił. Podkreślił natomiast w kolejnym zdaniu, że powierzchnie działek rolnych, jakie należy podać we wniosku, powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Trudno odnieść się do tego stwierdzenia i uznać je za argumentację organu, gdyż jak już wskazano, w omawianym zakresie skarżący podał powierzchnie dziełek rolnych, które rzeczywiście wykorzystywał rolniczo. Potwierdziła to kontrola na miejscu.

Zupełnie nietrafne są także twierdzenia organu dotyczące nie przedłożenia przez stronę operatu z pomiarów użytkowanych rolniczo gruntów zadeklarowanych we wniosku, skoro w tym zakresie skarżący nie kwestionował pomiaru działek rolnych dokonanych przez organ w wyniku kontroli na miejscu w dniach 12 i 18 listopada 2013r.

Przyznać należy, że w postępowaniu przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz.267 ze zm., dalej jako "k.p.a.") do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to zastąpiony został, na podstawie art.21 ust.3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, obowiązkiem wyłącznie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że organ zwolniony został z konieczności oparcia rozstrzygnięcia na niebudzącym wątpliwości, wystarczającymi i przekonywującym materiale dowodowym, który zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć. Następstwem wskazanej modyfikacji reguł postępowania w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie jest bowiem wyłączenie zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy oraz jego pełnej oceny, a jedynie wzmożenie aktywności stron w tym zakresie.

Wobec stwierdzonych uchybień organów, w zakresie pełnej oceny zgromadzonych materiałów dowodowych, przedwczesnym byłoby wypowiadanie się czy w sprawie nie zaistniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art.16 ust.5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Na marginesie zaznaczyć jedynie należy, że uzasadnienie decyzji w tej kwestii jest ogólnikowe i nie odnosi się bezpośrednio do okoliczności niniejszej sprawy oraz argumentów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji. Organ winien przy tym rozważyć, czy strona - działając w zaufaniu do organów administracji - mogła powołać się na wyniki kontroli z dnia 7 maca 2013r., zwłaszcza w sytuacji, gdy późniejsze kontrole na miejscu nie zakwestionowały powierzchni zadeklarowanej we wnioski, stwierdzając, że rzeczywiście były one użytkowane rolniczo.

Dopiero wszechstronna ocena wszystkich zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego dowodów pod kątem ustalenia faktycznej powierzchni użytkowanej rolniczo na ww. działkach rolnych umożliwi organowi prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji, w tym powierzchni deklarowanych działek rolnych, są nie tylko kontrole administracyjne, ale również kontrole na miejscu. Wyników tych kontroli nie można pomijać. Stanowią one dowód w sprawie, który należy poddać ocenie. Skoro zatem organy, w toku postępowania, ustaliły, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza zadeklarowanych spornych działek może nie odzwierciedlać rzeczywistej powierzchni działek rolnych użytkowanych rolniczo przez skarżącego, to okoliczności tej nie mogą pozostawić bez dokładnego rozważenia jej wpływu na wynik sprawy.

W rozpoznanej sprawie, poprzez pominięcie części zgromadzonych w sprawie dowodów ocena zamiast być oceną swobodną, przekształciła się w ocenę dowolną. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a., organ na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Oceny tej nie dokonuje "wybiórczo", na podstawie poszczególnych dowodów, a jedynie oceniając wszystkie dowody łącznie. Innymi słowy organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic w zebranych dowodach.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala bowiem na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tego stanu.

Reasumując stwierdzić należy, że organ nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Tym samym organ naruszył również wskazany w skardze przepis art.8 k.p.a..

W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz podać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Organ odwoławczy, ani też organ pierwszej instancji nie dokonały w istocie wszechstronnej oceny materiałów. Zabrakło po stronie organów analizy oraz wyjaśnienia z jakich przyczyn tylko część dowodów uznano za w pełni wiarygodne i stanowiące podstawę do dokonywania ustaleń (wyniki kontroli administracyjnej), a pozostałe pominięto (wyniki kontroli na miejscu). Z kolei uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W decyzji nie wskazano natomiast na podstawie jakich przepisów organ stwierdził, że tylko ta powierzchnia działki rolnej, która znajduje się na zadeklarowanej działce ewidencyjnej może zostać zakwalifikowana do płatności.

Wobec powyższego, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art.205 § 1 tej ustawy.