Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 756/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3 i § 5, art. 113, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7, art.8, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: § 5
journal: Dz.U. 2005 nr 116 poz 975
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową  Agencję Mieszkaniową.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Teresa Rutkowska Protokolant Agnieszka Gugała – Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1627/09 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od S. R. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1627/09 uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]o odmowie przyznania S. R. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...]przy ul. [...][...] w C. na mocy art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Z ustaleń faktycznych organu wynika, że w dniu 30 czerwca 2004 r. przedmiotowy lokal został wydzierżawiony przez Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w B. na czas określony Jednostce Wojskowej Nr [...] w C. W dniu 31 grudnia 2004 r. umowę przedłużono na czas nieokreślony. Z kolei Jednostka Wojskowa Nr [...] w dniu 30 czerwca 2004 r. wynajęła ten lokal S. R. na czas określony do dnia 31 grudnia 2004 r. Umowę tę dwukrotnie przedłużano, ostatnio do dnia 31 grudnia 2005 r. Natomiast w dniu 1 stycznia 2006 r. zawarto umowę najmu na czas nieokreślony.

W dniu 15 grudnia 2008 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wypowiedział S. R. umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym S. R. kilkakrotnie występował do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. o umożliwienie mu dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, w tym o przyznanie prawa do lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odmawiając przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu, odwołał się do treści art. 29 wskazanej ustawy, zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Organ zwrócił uwagę, że ustawodawca nie sprecyzował jakie przypadki należy uznać za wyjątkowe. Fakt ten pozostawił do decyzji organowi rozstrzygającemu sprawę. W związku z powyższym to dyrektor oddziału regionalnego WAM, w ramach uznania administracyjnego, ocenia czy przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja wyczerpuje przesłanki wynikające z brzmienia tego przepisu. Organ wskazał, że sytuacji wyjątkowych należy upatrywać w takich okolicznościach jak: ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie takie uwarunkowania nie występują. Nie został przedstawiony żaden dokument, który by potwierdzał zły stan zdrowia członków rodziny wnioskodawcy. Osiągany przez S. R. i jego żonę dochód wynoszący łącznie 2585 zł nie daje podstaw do przyjęcia, że jego rodzina pozostaje bez środków do życia. Brak własnego mieszkania, oraz fakt zatrudnienia wnioskującego jako pracownika cywilnego jednostki wojskowej, nie jest sytuacją wyjątkową, ponieważ tryb przyznania lokalu w trybie art. 29 powołanej ustawy nie jest zamiennikiem przyznania lokalu socjalnego dla osób związanych z resortem Obrony Narodowej, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Realizacja potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy bowiem do właściwych organów samorządu terytorialnego.

Zwrócono jednocześnie uwagę, że zajmowany dotychczas przez S. R. wraz z rodziną lokal spełnia wymagania dla żołnierza posiadającego uprawnienia do 4 norm mieszkaniowych, podczas gdy wymieniony, gdyby był żołnierzem zawodowym posiadałby tylko 3 normy mieszkaniowe. Ponadto, przedstawiono sytuacje co do liczby żołnierzy służby stałej oczekujących według stanu na dzień 30 czerwca 2009 r. na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w C. i miejscowościach pobliskich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. R. zarzucił decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz wydanie w niniejszej sprawie decyzji niezgodnych z prawem, zasadami współżycia społecznego i naruszających słuszny interes strony.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...]sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]stwierdził, że w toku postępowania w obu instancjach doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wadliwe jego zastosowanie, jak również zasad ogólnych postępowania określonych w art. 7, 8, 15 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podniósł, że z treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji, a zatem do jego uprawnień należy zbadanie, czy zachodzi przesłanka "sytuacji wyjątkowej" określona w powyżej przytoczonym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym. Jednakże zanim dojdzie do pozytywnego rozstrzygnięcia, to ma on obowiązek wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o "zgodę" na wydanie takiej decyzji.

Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz.U. Nr 116, poz. 975) wnioski osób, o których mowa w art. 29 ustawy, o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dyrektor oddziału regionalnego przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji.

Sąd stwierdził, że z treści powołanego wcześniej przepisu ustawy jak i rozporządzenia wykonawczego wynika, iż Prezes WAM nie ma podstaw do wyrażenia zgody na wydanie przez dyrektora oddziału regionalnego WAM decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Takich uprawnień nie można wywieść także z ogólnych kompetencji nadzorczych organu II instancji. Zatem z naruszeniem powyższych przepisów Prezes WAM na etapie postępowania przed organem I instancji uniemożliwiał Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM skierowanie wniosku do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 29 powołanej ustawy. Aktywność Prezesa WAM we wskazanym zakresie powinna się sprowadzać do przedstawienia Ministrowi własnej opinii co do zasadności wniosku strony i możliwości pozytywnego, bądź negatywnego dla niej rozpatrzenia sprawy. Odmienne zachowanie organu II instancji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, poprzez dwukrotne odesłanie wniosków kierowanych przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Prezesa WAM o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym na rzecz wnioskodawcy, powoduje pozaprawne oddziaływanie na rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji. W konsekwencji takie działania organu wywołują uzasadnione wątpliwości, co do przestrzegania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i z pewnością nie pogłębiają zaufania do organów państwa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), przejawiające się w błędnej interpretacji tego przepisu i bezzasadnym przyjęciu, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na etapie postępowania przed organem I instancji uniemożliwił Dyrektorowi Oddziału Regionalnego skierowanie wniosku do Ministra Obrony Narodowej;

2) naruszenie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 1 p.p.s.a., poprzez zamknięcie rozprawy w sytuacji takiej, że sprawa nie jest w dostateczny sposób wyjaśniona, sprowadzające się do zaniechania wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny, zobowiązujący do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a ponadto art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny i ograniczony do wskazania, że kwestionowane decyzje organów administracji publicznej nie były zgodne z przepisami, a organ II instancji narzucił organowi I instancji sposób załatwienia sprawy. Nie wykazanie przez Sąd w uzasadnieniu na czym polegało naruszenie przez organy zasad określonych w art. 7, 8, 15 k.p.a.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zapadły wyrok nie odpowiada prawu, gdyż w żaden sposób Sąd nie wykazał, że w jakikolwiek sposób organ II instancji ingerował w przebieg postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Błędnie też Sąd zinterpretował dyspozycję art. 29 ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten nie wymaga uprzedniego – przed zbadaniem przez organ I instancji, czy występuje przesłanka "wyjątkowości" – wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na wydanie decyzji pozytywnej. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, to nie byłoby potrzeby badania czy przesłanka "wyjątkowości" wystąpiła, bowiem decydujące znaczenie miałaby zgoda Ministra Obrony.

Prezes WAM nie godząc się z poglądem, że doszło do uniemożliwienia skierowania wniosku do Ministra Obrony podniósł, że Sąd nie zaznaczył, że odniósł się do wniosków S. R. kierowanych do Ministra w roku 2005 i 2006, a więc na trzy lata przed wszczęciem postępowania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu. Postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek złożony przez stronę, w dniu 17 kwietnia 2009 r., a Prezes Agencji zwrócił pisma Dyrektora Oddziału Regionalnego pismami z dnia 2 grudnia 2005 r. nr BP-ZGM-408-501-1/05 i 30 stycznia 2006 r. nr BP-ZGM-408-501-2/05. W tym okresie S. R. miał tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego i nie było podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu.

W ocenie organu zarzuty Sądu o ingerencji organu II instancji w postępowanie przed organem I instancji są więc chybione. W tym kontekście organ stwierdził, że Sąd nie wyjaśnił i nie wykazał, że naruszone zostały ogólne zasady postępowania wyrażone w art. 7, 8, 15 k.p.a.

Zdaniem Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe, co potwierdza wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07, linia orzecznicza tam wyrażona została potwierdzona w innych wyrokach.

Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu przewiduje obowiązek współdziałania, ale nie w chwili złożenia wniosku przez zainteresowaną osobę, a dopiero po zweryfikowaniu danych i potwierdzeniu, że sytuacja wnioskodawcy jest sytuacją "wyjątkową", kwalifikującą wniosek do pozytywnego załatwienia.

Organ podkreślił, że w trakcie tego postępowania administracyjnego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji w B. nie wysyłał żadnego wniosku do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji. Stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku jest sprzeczne z materiałem zebranym w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok, nie był związany granicami skargi, lecz tylko i wyłącznie granicami sprawy administracyjnej będącej jej przedmiotem, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego i okoliczności, jakie zdaniem organów administracji publicznej przemawiały na rzecz ukształtowania stosunku prawnego o takim właśnie charakterze w drodze decyzji wydanej w trybie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu ocena dokonana w skarżonym wyroku świadczy o naruszeniu dyspozycji art. 113 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zamknięcie rozprawy w sytuacji, gdy sprawa nie jest w dostateczny sposób wyjaśniona, nie rozpatrzono dokładnie całego materiału dowodowego i zaniechano dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd orzekający w sprawie naruszył dyspozycję art. 141 § 4 powołanej ustawy, sporządzając uzasadnienie wyroku w sposób lakoniczny, ograniczający się do wskazania, że kwestionowane decyzje organów administracji publicznej nie były zgodne z prawem. Sąd nie wyjaśnił w czym przejawiało się naruszenie przedstawionych zasad postępowania zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy w sposób indywidualny, z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione mogły być uznane za usprawiedliwione.

Wobec tego, że nie stwierdzono, by występowały przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało rozpoznać sprawę w granicach zakreślonych zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spośród zarzutów opartych na podstawie z art. 174 § 2 p.p.s.a. w pierwszej kolejności podniesiono, że doszło w sprawie do naruszenia art. 113 § 1 tej ustawy poprzez zamknięcie rozprawy w sytuacji takiej, że sprawa nie jest w sposób dostateczny wyjaśniona do jej rozstrzygnięcia. W istocie zaś skarżący kasacyjnie, co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zarzucił Sądowi pierwszej instancji nieprawidłowe uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn wskazanych w wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r., zamiast dokonania merytorycznej oceny, na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dokumentacyjnego, prawidłowości odmowy przyznania S. R. prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym opisanym w decyzjach przez niego kwestionowanych. W skardze kasacyjnej nie wskazano żadnych istotnych kwestii, jakie nie zostały w dacie wyrokowania przez Sąd wyjaśnione, żadnych dowodów uzupełniających, które należało przeprowadzić w trybie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wskazany wcześniej przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. nie mógł być przez Sąd naruszony w sposób, jaki opisano w skardze kasacyjnej.

Natomiast za w pełni uzasadniony uznać należało zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej motywy zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny wyjaśniają przyczyny, dla których Sąd I instancji uznał, że doszło w postępowaniu administracyjnym do naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 8 i art. 15 k.p.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, okoliczności takie winny więc być przez Sąd wykazane.

Istotnie, jak podniesiono w skardze kasacyjnej Sąd oparł swoje rozważania na ustaleniach, które uwzględniały fakty wynikające z przedstawionych przez organ akt, ale pozostawały bez znaczenia dla oceny pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji. Wnioski S. R. kierowane do Ministra Obrony Narodowej, które nie zostały przez organ przekazane Ministrowi składane były w roku 2005 i 2006 i miało to miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie niniejszej.

Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą, na podstawie których zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok, postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na żądanie S. R. zawarte w podaniu z dnia 6 maja 2009 r., które wpłynęło do organu 12 maja 2009 r., w którym skarżący zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. o wydanie decyzji o prawie zamieszkania w lokalu w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazane wyżej naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a. miało niewątpliwie charakter, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchylenie przez Sąd I instancji kwestionowanych w skardze decyzji miało związek z dokonaną przez ten Sąd błędna wykładnią art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), który w dacie wydania przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzji z dnia [...]sierpnia 2009 r. brzmiał: "W sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkaniowym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie tego Sądu stanowisko (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07; z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 270/09 i z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1530/09), zgodnie z którym przepis art. 29 powołanej ustawy, oparty na uznaniu administracyjnym rozstrzygnięcie wskazanych w nim spraw powierza dyrektorowi oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Przewidziany w tym przepisie obowiązek porozumienia organu decyzyjnego z Ministrem Obrony Narodowej nie ma charakteru bezwzględnego i nie łączy się z każdym sposobem rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek współdziałania nie powstaje w chwili złożenia wniosku, lecz dopiero w późniejszym stadium postępowania, po zakwalifikowaniu wniosku do pozytywnego załatwienia. Natomiast zgoda Ministra Obrony Narodowej w przypadku wydawania decyzji odmownej nie jest wymagana. Nie ma zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do zmiany powyższego stanowiska w oparciu o podniesiony przez Sąd I instancji argument odwołujący się do brzmienia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz.U. Nr 116, poz. 975), zgodnie z którym wnioski osób, o których mowa w art. 29 ustawy o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dyrektor oddziału regionalnego przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji. Powyższy przepis wykonawczy winien być rozumiany w tej sposób, że wskazany w nim jest jedynie tryb przekazania wniosków w przypadkach, w których dokonana przez dyrektora oddziału regionalnego WAM ocena wskazuje na zaistnienie wyjątkowej sytuacji, o której mowa w art. 29 ustawy, co wymaga wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na wydanie decyzji pozytywnej.

Z powyższych względów należało uwzględnić skargę kasacyjną, uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd ten, rozpoznając ponownie sprawę winien mieć na uwadze wyrażone w niniejszym wyroku stanowisko, w szczególności dokonaną wykładnię art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązkiem Sądu będzie ocenić pod względem zgodności z prawem odmowę przyznania S. R. prawa do zamieszkiwania w lokalu, którego dotyczy postępowanie.

O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono w oparciu o art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).