Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 202/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 32, art. 53
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. b
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: art. 138 par. 1 pkt 3, art. 127 par. 1, art. 28, art. 105, art. 10, art. 106 par. 2, art. 138 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 210 par. 2, art. 200, art. 152, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

FUzasadnienie

T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2007 r. Nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze, domagając się jej uchylenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ.

A Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wnioskiem z dnia 20 września 2006 r. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu handlowo-rozrywkowego "B" zlokalizowanego w S. w obrębie ulic G., S., K., M.

Do wniosku dołączono ogólną charakterystyką przedsięwzięcia, a w dalszym toku postępowania materiały niezbędne do wydania wnioskowanej decyzji, w tym, po wydaniu stosownego postanowienia, raport o oddziaływaniu na środowisko. Raport ten, w toku postępowania, uzupełniono o niezbędną treść zgodnie z wymogami art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006, Nr 129 poz. 902, z późn. zm.) po uprzednim wezwaniu inwestora przez organ I instancji do uzupełnienia dokumentu.

Po uzyskaniu pozytywnego stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Prezydent Miasta decyzją z dnia 6 września 2007 r. Nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. T. P. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił organowi I instancji wadliwą ocenę jego interesu prawnego, a w konsekwencji pozbawienie prawa strony i tym samym prawa udział w każdym stadium postępowania. Odwołujący się wskazał na szereg zarzutów dotyczących naruszenia wymagań prawa ochrony środowiska, wynikających - w jego ocenie - głównie z wadliwości sporządzonego na zlecenie inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W jego ocenie raport nie zawiera próby bilansu wód opadowych ograniczając się do stwierdzenia, iż będą odprowadzone do miejskiej kanalizacji deszczowej, pomija też problem ścieków przemysłowych powstałych z planowanej myjni samochodowej. Ponadto raport pomija fakt, iż teren inwestycji ma charakter poprzemysłowy, na którym wykorzystywane były substancje chemiczne używane w przemyśle meblarskim. Dokument ten opiera się na nieobowiązującym rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Dodatkowo nie zawarto propozycji średniookresowych rozwiązań w zakresie ochrony przed hałasem i niezorganizowaną emisją gazu z terenu parkingu. Nadto brak jest rozwiązania problemu miejsc i sposobu magazynowania odpadów. Odwołujący się podał, iż upatruje swój interes prawny jako strony postępowania w możliwym oddziaływaniu na będącą w jego użytkowaniu wieczystym, graniczącą z inwestycją, nieruchomość. Zwracając uwagę na szereg wad raportu wskazał na mogące wystąpić w jego ocenie w przyszłości zagrożenia dla jego nieruchomości. Zarzucił ponadto naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczącego procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu. W konsekwencji wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności na postawie art. 11 tej ustawy.

Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie nadzoru instancyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławczego wskazało, iż przedmiotowe postępowanie obejmuje określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu handlowo-rozrywkowego "B", zlokalizowanego w obrębie ulic G., S., K. oraz M. Postępowanie wszczęto na wniosek inwestora A S.A. z siedzibą w K. Tego rodzaju przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 ust. 1 pkt 52 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) i na mocy wskazanego przepisu zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W związku z powyższym Prezydent Miasta, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2006 r., nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, określając równocześnie zakres tego opracowania. Informacje o wniosku o wydanie decyzji oraz o sporządzeniu raportu organ I Instancji umieścił w publicznie dostępnym wykazie danych prowadzonym na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz na stronie internetowej Urzędu Miejskiego. W treści ogłoszenia zawarto informację, iż każdy ma prawo do składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od dnia ogłoszenia.

Uwagi i wnioski złożył T. P., użytkownik wieczysty działki sąsiadującej z inwestycją, położonej przy ul. G. W złożonym piśmie wskazał na potrzebę zamontowania ekranów akustycznych, z uwagi na hałas i wibracje spowodowane wzmożonym ruchem pojazdów. Wskazał na obawy mieszkańców o stan ich budynków, w związku z natężeniem ruchu samochodów ciężarowych. Zarzucił, iż w raporcie nie poruszono problemu gryzoni i insektów mogących przedostać się na sąsiednie nieruchomości, w związku z wytwarzanymi przez zakłady gastronomiczne odpadami organicznymi. Wnioskował ponadto o przeprowadzenie dowodu z oględzin w terenie, z udziałem mieszkańców, ponieważ nie dokonywano pomiarów hałasu w sąsiedztwie inwestycji.

W związku z uwagami Prezydent Miasta wystąpił do inwestora z wnioskiem o ustosunkowanie się do ich zasadności. Z treści złożonych wyjaśnień wynika, iż ruch pojazdów ciężkich przewidziano od strony terenów przemysłowych, czyli od ulicy K., zatem nie wystąpi zagrożenie hałasem czy nadmiernymi wibracjami od strony ulicy G. Ponadto wskazano na brak zasadności wykonywania pomiarów hałasu przed zrealizowaniem inwestycji. Podkreślono, iż raport przewiduje monitoring hałasu w trakcie eksploatacji inwestycji, a w razie stwierdzonych przekroczeń będą przedsięwzięte środki zaradcze. W kwestii gospodarki odpadami wyjaśniono, iż zarządca obiektu dopełni wszelkich starań, aby wytwarzający odpady postępowali zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami sanitarnymi, co wyeliminuje ewentualne zagrożenia.

W trakcie postępowania organ I instancji dokonał analizy zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i ustalił, że plan przewiduje dla terenu inwestycji usługi z obiektami handlowymi o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 jako funkcję podstawową. Organ I instancji ustalił, iż planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ten nie miał obowiązku uzgadniania warunków przedmiotowej inwestycji oraz opiniowania potrzeby sporządzania raportu z organem ochrony środowiska, ponieważ stosownie do postanowień art. 383 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, Prezydent Miasta, jako miasta na prawach powiat jest równocześnie organem uzgadniającym oraz opiniującym w zakresie ochrony środowiska. Po rozpatrzeniu uwag i wniosków do raportu oraz po uzyskaniu pozytywnego stanowiska właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego organ I instancji wydał w dniu 6 września 2007 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla inwestycji Centrum Handlowo-Rozrywkowe "B" w S. Informacja o wydaniu przedmiotowej decyzji została umieszczona w publicznie dostępnym wykazie danych oraz ogłoszona na stronie internetowej Urzędu Miejskiego.

Rozpoznając niniejszą sprawę w postępowaniu odwoławczym, Kolegium przytoczyło treść art. 32 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i wskazało, iż tego rodzaju postępowanie w związku z obowiązkiem sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji powinno być prowadzone z udziałem społeczeństwa. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, iż zachowano tryb udziału społeczeństwa, co zostało również potwierdzone opisanym stanem faktycznym. Ponieważ przedmiotowa inwestycja może oddziaływać niekorzystnie na środowisko, organ I instancji prawidłowo orzekł o obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz prawidłowo określił jego zakres. Analiza treści raportu pozwala na stwierdzenie, że opracowany został zgodnie z wymogami art. 52 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Organ I instancji rozpatrzył uwagi i wnioski do raportu, co potwierdza - wyżej omówiona - treść pisma inwestora oraz odniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co do zarzutów do raportu przedstawionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, iż celem zaskarżonej decyzji jest wskazanie tych czynności, które z uwagi na potencjalne zagrożenie muszą być wykonane. Decyzja ta nie określa warunków technicznych, wynikających z przepisów chociażby prawa budowlanego, ponieważ te mogą być określone dopiero w pozwoleniu na budowę. Również szczegółowe uregulowanie poszczególnych kwestii, w tym gospodarki ściekowej, odprowadzania wód opadowych czy gospodarki odpadami nastąpi w dalszych etapach realizacji przedmiotowej inwestycji, zgodnie z normami prawnymi regulującymi te zagadnienia. Kwestie te oraz problem poziomu hałasu zostały wyjaśnione w omówionym powyżej piśmie inwestora, będącym odpowiedzią na wniesione przez stronę odwołująca się, w toku postępowania uwagi i wnioski. Odnosząc się do argumentu, iż w raporcie powołano się na nieobowiązującą normę prawną w zakresie ochrony przed hałasem, Kolegium podało, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, ogłoszone zostało w dniu 5 lipca 2007 r., i weszło w życie w dniu 20 lipca 2007 r., a zatem po sporządzeniu raportu. Ponadto normy określające dopuszczalny poziom hałasu ustalone dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, brane pod uwagę jako odpowiadające charakterowi istniejącej w pobliżu inwestycji zabudowy, nie uległy zmianie. Zdaniem Kolegium, bezpodstawny jest również zarzut wadliwej oceny interesu prawnego odwołującego się jako strony postępowania, a tym samym naruszenia normy art. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie możliwości brania udziału odwołującego się w każdym stadium postępowania. Podstawowym obowiązkiem organu jest ustalenie stron postępowania, które następuje na podstawie kryteriów określonych wart. 28 kpa. Warunkiem uzyskania statusu procesowego strony jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub żądanie czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. W ocenie Kolegium, organ I instancji dopełnił tego obowiązku, ustalając we wstępnej fazie postępowania strony postępowania w oparciu o przewidywalny zasięg oddziaływania na środowisko. Natomiast zasięg ten na podstawie raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko i uznał za strony postępowania, oprócz wnioskodawcy właścicieli i użytkowników wieczystych działek zlokalizowanych na terenie objętym przedsięwzięciem. W niniejszej sprawie T. P. bezspornie pismem z dnia 13 sierpnia 2007 r. złożył wnioski i uwagi do raportu, korzystając z uprawnienia wynikającego z trybu udziału społeczeństwa przewidzianego art. 32 ust. 1 ustawy. Następnie skierował kolejne pismo do organu z wnioskiem o informowanie go o kolejnych etapach postępowania oraz wszelkich sprawach związanych z wydaniem decyzji. W odpowiedzi organ I instancji wskazał, iż prawo doręczania wszelkich pism przysługuje stronie postępowania. Zgłoszenie wniosków i uwag w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu nie jest równoznaczne z uczestnictwem w postępowaniu w charakterze strony. Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji nie miał obowiązku odrębnego wzywania z urzędu zainteresowanego do wykazania swojego interesu prawnego jako strony, ponieważ w piśmie, z dnia 31 sierpnia 2007 r. adresowanym do wnioskodawcy organ wskazał na konieczność wykazania tego interesu, dla uzyskania statusu strony postępowania. Ustalenie stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody odbywa się zgodnie z normą wyrażoną wart. 28 kpa, zgodnie z którym, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie zaś tego interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że musi wynikać z określonej normy, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku danego podmiotu. Zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 23 marca 1999 r. (sygn. akt. I S.A. 1189/98), interes prawny ma być interesem indywidualnym, konkretnym, aktualnym i sprawdzalnym obiektywnie. Ponadto, w myśl tego orzeczenia, interes prawny jest odpowiednikiem prawnie chronionego interesu i jak sama nazwa wskazuje, musi mieć podstawy w konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego można wywieść wpływ inwestycji na otoczenie (np. na sąsiadujące z planowaną inwestycją nieruchomości). Dodatkowo, do prawidłowej identyfikacji stron postępowania taki stan faktyczny (wpływ inwestycji na otoczenie) musi zostać dowiedziony.

Kolegium podniosło, iż T. P. dopiero w piśmie skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjął próbę wykazania swojego interesu prawnego. Upatrując swój interes prawny głównie w oddziaływaniu na jego nieruchomość inwestycji, w tym istnieniu szeregu potencjalnych zagrożeń, związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji. Kolegium powołało się na ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. sygn. II GSK 163/06, Lex nr 274855). Nadto Kolegium podało, iż możliwe uciążliwości zarówno o charakterze tymczasowym związane z realizacją inwestycji ale też związane z wzmożonym ruchem pojazdów i osób oraz hałasem w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny strony, który nie skutkuje jednak uznaniem jej za stronę tego postępowania. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. W niniejszej sprawie, w ocenie Kolegium, takie ograniczenie nie wystąpiło. Kolegium nie dopatrzyło się w decyzji organu I instancji, uchybień które by skutkowały potrzebą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

T. P. we wniesionej skardze podtrzymał argumentację podniesioną w odwołaniu. Zarzucił naruszenie art. 46 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) podnosząc, iż organy administracji błędnie uznały, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odbywa się wyłącznie przez kontrolę dotrzymywania standardów jakości środowiska na granicy terenu planowanej inwestycji. Tym samym błędnie uznały, iż sporządzony w postępowaniu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia spełnia wymagania wyrażone w art. 52 ustawy ochrony środowiska oraz stanowi prawidłowy i wystarczający materiał dowody dla określenia zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym na nieruchomość skarżącego, która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji. Strona skarżąca nadto wskazała na wadliwość sporządzonego w niniejszym postępowaniu administracyjnym raportu, w szczególności podając, iż nie zawarto w nim wariantowania. Spowodowało to naruszenie przez organy obu instancji art. 7 kpa w związku z art. 47 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 3 dyrektywy 85/337/EWG. Niepełne i wadliwe określenie zasięgu oddziaływania inwestycji jest w ocenie strony skarżącej przyczyną błędnej identyfikacji stron postępowania. T. P. nie zgodził się również ze stanowiskiem organów, iż zdarzenia, które mogą wystąpić w przyszłości – nie mogą być wyznacznikiem w niniejszej sprawie wyznacznikiem interesu prawnego. Przeczy to treści art. 53 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji. Skarżący zarzucił również wadliwą ocenę dokonaną przez organy, iż podniesione przez niego braki raportu, stanowią jedynie potencjalne zagrożenie i mogę jedynie stanowić o interesie faktycznym skarżącego. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7 kpa, art. 12 kpa i zasad w tych przepisach wyrażonych oraz art. 10 kpa poprzez pozbawienie prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia art. 28 kpa w związku z art. 15 kpa, z uwagi na nie uznanie go za stronę postępowania przez organy administracji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Uczestnik postępowania A S.A. w piśmie procesowym z dnia 18 maja 2008 r. wniósł o oddalenie skargi podzielając argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżącemu nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony. Jego zdaniem strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. W ocenie uczestnika postępowania, stroną w postępowaniu administracyjnym może być osoba, której dotyczy bezpośrednio postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05 LEX Nr 190891). Zdaniem uczestnika postępowania z przedmiotowego raportu nie wynika w żaden sposób, aby planowana inwestycja wywierała taki wpływ na nieruchomość skarżącego, który powodowałby ograniczenie prawnych możliwości korzystania z tej nieruchomości, co uzasadniałoby uznanie go za stronę postępowania. Ustawa Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska, co nie oznacza, że każdy obywatel, czy tez inny podmiot działający w społeczeństwie ma z mocy tej ustawy przymiot strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r. sygn. akt IV SA 2586/03). Uczestnik postępowania podniósł ponadto, iż skarżący wykorzystał w postępowaniu, zakończonym decyzją Nr [...], przysługujące mu prawo zgłaszania uwag i wniosków, które zostały poddane ocenie i do których organ I instancji szczegółowo odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy rozpoznaniu skargi Sąd ma również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo.

Zaskarżona decyzja podjęta została po ustaleniu okoliczności sprawy, które zasadniczo pozostają niesporne. Jak zatem wynika z akt sprawy i ustaleń SKO, T. W.i jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. Grottgera, działki nr 216, obręb 11 miasta S. (vide: wypis z rejestru gruntów w aktach administracyjnych), sąsiadującej z terenem przewidzianym dla budowy wielkopowierzchniowego obiektu handlowego oraz rozrywkowego pod nazwą "B", zlokalizowanego w kwartale ulic G., S., K., M., na działkach nr [...], [...],[...], [...], obręb [...] miasta S. Pozostaje poza sporem, że skarżący nie był adresatem decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 6 września 2007 r. Nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, nie brał także udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony tego postępowania. Skarżący uczestniczył w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na zasadach określonych w przepisach art. 31 i art. 32, w związku z art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006, Nr 129 poz. 902, z późn. zm.), przewidującego możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzony jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W rozpoznawanej sprawie obowiązek sporządzenia przedmiotowego raportu nałożony został na inwestora przez Prezydenta Miasta postanowieniem z dnia 12 grudnia 2006 r. Nr [...], poprzedzonym opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (w formie wydaną postanowienia) z dnia 7 grudnia 2006 r. Nr [...], z uwagi na fakt, że planowane przedsięwzięcie według treści § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm.) zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, który spośród zamkniętego katalogu decyzji wydawanych przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 kpa przewiduje możliwość wydania przez ten organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania (odwoławczego), przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 kpa i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 kpa) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 kpa). Kolegium nie przytoczyło w zaskarżonej decyzji ani nie uzasadniło innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia niż wskazany przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 kpa. Z treści uzasadnienia i wywodów organu odnoszących się do art. 28 kpa wywieść można, iż umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło wskutek ustalenia przez organ II instancji, że skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Zdaniem Sądu ocena ta jest wadliwa, stanowisko organu odwoławczego nieuprawnione, wobec czego zaskarżona decyzja wydana została w warunkach naruszenia przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 3, art. 105 i art. 127 § 1 kpa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przyznanie skarżącemu statusu strony i rozpatrzenie jego odwołania musiałoby doprowadzić do wydania jednej z decyzji określonych przepisem art. 138 § 1 pkt 1, 2 lub § 3 kpa. Zatem zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 28 kpa należy uznać za trafne.

W ocenie Sądu, właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że tylko w tym postępowaniu może kwestionować treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dołączonego do wniosku inwestora lub sporządzonego w toku postępowania, w szczególności zaś formułować zarzuty odnoszące się do zasięgu szkodliwego oddziaływania inwestycji. Status strony w tym postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 kpa, a materianoprawnym wyrazem interesu prawnego jest w przedmiotowej sprawie ochrona przysługującego stronie prawa użytkowania wieczystego, przejawiającej się w możliwości ograniczenia wykonywania tego prawa. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe przedsięwzięcie może mieć wpływ na wykonywanie przysługującego skarżącemu prawa, w tym prawa do zabudowy, stanowi to przesłankę do uznania go za stronę tego postępowania. Pozbawienie statusu strony wieczystego użytkownika działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem przewidzianym pod przedsięwzięcie mogące w sposób znaczący oddziaływać na środowisko oznaczałoby w tym kontekście niemożność zakwestionowania wyrażonego w raporcie i powtórzonego w decyzjach organów obu instancji stanowiska, że zasięg oddziaływania inwestycji na środowisko nie będzie przekraczać granic działek przeznaczonych pod jej realizację. Tak wyrażone w sposób stanowczy stanowisko organu I instancji skutkowało ograniczeniem stron postępowania przez ten organ do właścicieli i użytkowników wieczystych działek przeznaczonych pod planowane przedsięwzięcie, gwarantując poza wnioskodawcą tylko dwom określonym podmiotom: C sp. z o.o. i D sp. z o.o., użytkującym teren przeznaczony pod przedmiotowe przedsięwzięcie, (vide: wypis z rejestru gruntów wraz z mapkami w aktach administracyjnych I instancji) możliwość czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu i otrzymywanie wydanej w sprawie decyzji oraz podejmowanych w odrębnych postępowaniach opinii i uzgodnień. Jest oczywistym, że zgłaszanie uwag i wniosków w tym postępowaniu, w trybie określonym w art. 32 ustawy Prawo o ochronie środowiska, nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w nim na prawach strony, bowiem gwarancja udziału społeczeństwa regulowana przepisami wymienionej wyżej ustawy nie jest tożsama z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, zagwarantowaną przepisem art. 10 kpa. Organ administracji wszczynając postępowanie winien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić wszystkie strony postępowania, a następnie zapewnić im udział w każdym etapie tego postępowania. Jednym z przejawów wykonania tego obowiązku na gruncie niniejszej sprawy jest między innymi poinformowanie wszystkich stron o wystąpieniu do organów opiniujących (w trybie art. 51 ust. 2 Prawa ochrony środowiska) i współdziałających (w trybie art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska w związku z art. 106 § 2 kpa) oraz wskazanie tym organom kręgu podmiotów mających prawo do uczestniczenia w postępowaniu i otrzymywania wydanych postanowień (opiniujących i uzgadniających).

Ponieważ z przytoczonych wyżej okoliczności sprawy, również treści odwołania wynika fakt, że skarżący jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiedniej, a planowane przedsięwzięcie może mieć wpływ na zabudowę tej nieruchomości (vide: pismo T. P. z dnia 13.08.2007 r., w aktach administracyjnych), istniały przesłanki do uznania go za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego. Tym samym nie było podstaw do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, lecz należało rozpatrzyć odwołanie na zasadach określonych w art. 127 § 1 w związku z art. 138 kpa. Ponownie rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniesie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, w szczególności dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 10 kpa w związku z art. 28 kpa. Zwróci Kolegium uwagę, że przyjęcie, iż skarżącemu przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony, wskazuje na wadliwość postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta nr 37/07 z dnia 6 września 2007 r. Nr [...], poprzez pozbawienie skarżącego prawa do uczestniczenia w tym postępowaniu, również w postępowaniu przed organem uzgadniającym, w tym prawa do wniesienia zażaleń na wydane postanowienia.

Sąd nie odnosi się do tych zarzutów skargi, które dotyczą naruszenia przez oba organy przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Umorzenie postępowania odwoławczego wobec ustalenia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją organu I instancji oznacza, że sprawa nie została rozpatrzona merytorycznie co do jej istoty, ponieważ w wyniku postępowania odwoławczego nie zapadła decyzja utrzymująca w mocy bądź uchylająca i rozstrzygająca na nowo (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa), ewentualnie w określonych warunkach decyzja kasacyjna, uchylająca i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 3 kpa). Przedwczesna byłaby zatem ocena co do ewentualnych naruszeń przepisów prawa materialnego, bowiem Kolegium w zaskarżonej decyzji ich nie stosowało, Sąd zaś kontroluje tylko zgodność z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych, nie może więc zastępować organów administracji przy ich wydawaniu.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stosownie do art. 152 tej ustawy orzekł o wstrzymaniu jej wykonalności.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na wniosek skarżącego, zgodnie z art. 200 w związku z art. 210 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 200,00 zł.