Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 6/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.149 par. 1 pkt. 3, par. 1a i 2, art. 154 par. 7, art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12 par. 1, art. 35 par. 1, 3 i 5, art. 61 par. 3 i 3a, art. 63 par. 2-3a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 210, art. 105 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 59/21 w sprawie ze skargi I. T. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 października 2021 r., sygn. II SAB/Gl 59/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg I. T. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy

1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania;

2) stwierdził, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy;

4) przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł;

5) w pozostałym zakresie skargę oddalił;

6) zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 31 maja 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach wpłynęła skarga I. T. (skarżąca) na bezczynność Wojewody [...] w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca domagała się w nim:

– zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

– orzeczenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

– przyznania skarżącej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

– wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

– zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 11 stycznia 2021 r. skarżąca złożyła do Wojewody [...] wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Następnie w dniu 14 kwietnia 2021 r. wniosła ponaglenie z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie. Podkreślono, że organ nie załatwił sprawy w terminie oraz nie dopełnił obowiązku wskazanego w art. 36 k.p.a., gdyż nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej uzasadniono faktem długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy, natomiast wymierzenie kary powinno uzmysłowić organowi powinność odpowiedniego zorganizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał na ograniczenia w funkcjonowaniu urzędu związane z epidemią koronawirusa, co spowodowało wydłużenie terminu rozpoznawania spraw. Podkreślił, że ilość wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy w ostatnim okresie uległa znaczącemu zwiększeniu.

W dniu 23 czerwca 2021 r. do WSA w Gliwicach wpłynęła skarga I. T. na przewlekłość Wojewody [...] w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca w zasadzie powieliła w niej treść skargi na bezczynność organu. Dodała jedynie fragment, w którym opisała na czym polega przewlekłość postępowania. Również odpowiedź organu na tę skargę stanowiła powielenie odpowiedzi na skargę w przedmiocie bezczynności.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach, z dnia 19 lipca 2021r. połączono skargi I. T. na bezczynność oraz przewlekłość postępowania organu w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy - do wspólnego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając skargi wskazał, że wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu 12 stycznia 2021 r., natomiast 16 kwietnia 2021r. pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie. Od czasu złożenia przedmiotowego wniosku aż do momentu wniesienia ponaglenia minęły ponad 3 miesiące, podczas których organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Sąd podkreślił, że dopiero złożone przez stronę ponaglenie przyniosło rezultat w postaci wezwania strony do osobistego stawiennictwa do organu celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz przedłożenia stosownych dokumentów. Powyższe postępowanie zdaniem Sądu kłóci się z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.), zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), jak również z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu (art. 12 k.p.a.).

Sąd pierwszej instancji przyznał, że postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca jest długotrwałe. Wymaga ono m.in. uzyskania opinii szeregu innych organów. Dodatkowo, w świetle art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o cudzoziemcach"), jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście (co w niniejszej sprawie miało miejsce), wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Faktycznie, złożony przez skarżącą wniosek wymagał dodatkowego pobrania linii papilarnych oraz dokonania innych czynności, jednak jak już to wskazano organ podjął pierwsze czynności w sprawie dopiero po złożeniu przez stronę ponaglenia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i postawę organu Sąd uznał, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W konsekwencji, z uwagi na niewydanie rozstrzygnięcia w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji, zobowiązano organ do wydania żądanego aktu w terminie 30 dni od otrzymania akt sprawy. Nieprawidłowości, jakich dopuścił się organ przy prowadzeniu postępowania doprowadziły do sytuacji, w której strona nie uzyskała ostatecznego rozstrzygnięcia przez okres kilku miesięcy, co w istocie godzi w jej interesy. Z tego powodu Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł uznając, że będzie to kwota adekwatna w okolicznościach niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji przyznał, że ilość składanych wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do ilości zatrudnionych w Urzędzie Wojewódzkim pracowników odpowiedzialnych za załatwianie tego typu spraw. W związku z powyższym odstąpił od wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości Sąd uznał za niezasadny. Dotyczy to również przyznania kosztów w pełnej wysokości. Skarga jest niestaranna, a jej konstrukcja wskazuje, że po zmianie nazwiska skarżącego/skarżącej, może być wykorzystana praktycznie w każdej sprawie tego typu. Pełnomocnik przede wszystkim stosuje określenia nieadekwatne do płci skarżącej. W uzasadnieniu skargi są podnoszone również okoliczności, które w sprawie nie miały miejsca.

W skardze kasacyjnej Wojewoda [...] zaskarżył powyższy wyrok w części, tj. co do punktów 1, 2, 3, 4 i 6, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-3 i 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1-2 k.p.a. w zw. z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, a także z art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wprowadzonymi w związku z nim ograniczeniami, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, tj. skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy a nadto poprzez brak wskazania, w jakim okresie postępowanie miało być prowadzone przewlekle, podczas gdy skarżąca w dniu kwietniu 2021 r. otrzymała informację o wyznaczeniu terminu do osobistego stawiennictwa celem pobrania odcisków linii papilarnych, a w konsekwencji w okresie od wezwania do osobistego stawiennictwa celem pobrania odcisków linii papilarnych do upływu tego terminu organ nie mógł pozostawać w zwłoce;

b) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2, art. 61 § 3 k.p.a. i art. 105 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia w dniu 12 stycznia 2021 r. postępowania, w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej pod warunkiem, że podanie (żądanie, wniosek) spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a.;

c) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że po dacie złożenia niekompletnego wniosku (który wymagał uzupełnienia) termin załatwienia sprawy nie biegnie, co miało wpływ na wynik sprawy i uznanie, iż w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania i bezczynności;

d) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1-3 i § 5 k.p.a. poprzez uznanie, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy stan faktyczny i prawny sprawy wskazuje, że organ podejmował wszelkie niezbędne czynności, nie opóźniał celowo ich podejmowania, nie ponosi winy w swoim działaniu, na które wpływ miała m.in. liczba spraw rozpatrywanych przez ten organ, jak też pandemia koronawirusa, która na pewien czas sparaliżowała pracę urzędu obsługującego Wojewodę [...], a tym samym nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa;

e) art. 154 § 7 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł bez należytego uzasadnienia jej przyznania, jak również pomimo braku należytego uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie a także pomimo, że nie mamy do czynienia ze szczególnymi okolicznościami sprawy, czyli rażącym charakterem zwłoki, czy też obawą, że bez przyznania tej kwoty sprawa nadal nie zostanie załatwiona;

f) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1-2 k.p.a. polegające na nieoddaleniu skarg na bezczynność organu i przewlekłość postępowania, mimo że postępowanie administracyjne nie było prowadzone dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie punktu 1, 2, 3, 4 i 6 oraz rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na bezczynność poprzez ich oddalenie w tym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie punktu 1, 2, 3, 4 i 6 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzasadnienia oraz motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy organ administracji pozostawał w bezczynności i przewlekłości w wydaniu cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był bowiem sporny: 12 stycznia 2021 r. do organu wpłynął wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy złożony przez jej pełnomocnika, a 16 kwietnia 2021 r. wniosła ona ponaglenie z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie. W tym czasie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Po złożeniu ponaglenia, w dniu 20 kwietnia 2021 r. organ wezwał skarżącą o osobistego stawiennictwa na dzień 22 czerwca 2021 r. W dniu 30 kwietnia 2021r. cudzoziemka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność, a w dniu 31 maja 2021 r. na przewlekłość. Z akt sprawy wynika także, że już po wydaniu wyroku w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji, decyzją z [...] października 2021r. Wojewoda [...] odmówił skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Decyzją z [...] marca 2022r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił w/w decyzję i orzekł o udzieleniu I. T. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do 31 października 2024r.

W świetle powyższych ustaleń zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-3 i 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z przywołanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami rozporządzeń dotyczących ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca w ustawie o cudzoziemcach nie określił wprost terminu, w jakim wojewoda zobowiązany jest rozpoznać wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. W art. 210 tej ustawy wskazuje jedynie, że postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Należy jednak mieć na uwadze, że organ właściwy w sprawie wydawania zezwoleń na pobyt czasowy obowiązują również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, który w art. 35 § 1 określa generalną zasadę, wg której organy administracji publicznej mają załatwiać sprawy "bez zbędnej zwłoki". Stanowi to elementarny standard w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP), a także element jednego z praw podstawowych Unii Europejskiej, tj. prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych). Tak samo z art. 12 § 1 k.p.a. wynika powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca wymaga czasu. Konieczne jest bowiem uzyskanie opinii innych organów, a stosownie do art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli wniosek nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie jednak przez 3 miesiące organ nie podejmował żadnych czynności. Zareagował dopiero po otrzymaniu w kwietniu 2021r. ponaglenia, a termin osobistego stawiennictwa skarżącej wyznaczył na 22 czerwca 2021 r. Przekroczył więc wszelkie terminy załatwienia sprawy z art. 35 § 3 k.p.a. (co do zasady miesięczny, w sprawie szczególnie skomplikowanej dwumiesięczny), jak również z art. 210 ustawy o cudzoziemcach. Trudności kadrowe organu administracji publicznej czy znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, bez skoncentrowania postępowania dowodowego w jak najkrótszym czasie niezbędnym do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Także stan epidemii nie stanowi wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej. Terminy przewidziane dla załatwienia sprawy administracyjnej obowiązują i organy administracji publicznej pozostają nimi związane, tym bardziej, że wniosek skarżącej został złożony po upływie 10 miesięcy od ogłoszenia stanu epidemii na terytorium kraju, zatem nie była to już sytuacja nowa - od wielu miesięcy podejmowane były czynności organizacyjne mające umożliwić prawidłowe i nieprzerwane funkcjonowanie organów administracji publicznej.

Autor skargi kasacyjnej nie ma racji twierdząc, że wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło w dniu złożenia przez skarżącą wniosku. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. (por. uchwała NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. II OSK 3138/17; powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Datą wszczęcia postępowania jest więc data złożenia wniosku, a nie data usunięcia jego braków formalnych. Jedynie dla możliwości przystąpienia do rozpatrzenia wniosku pod względem merytorycznym można przyjąć że wszczęcie postępowania następuje z chwilą usunięcia braków formalnych wniosku, co jednakże nie zmienia zapatrywania odnośnie określenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem strony. Idąc tokiem rozumowania autora skargi kasacyjnej, organ, mógłby miesiącami, czy latami nie wzywać do usunięcia braków formalnych wniosku i w ten sposób nigdy nie popadłby w stan bezczynności. Z uwagi na powyższe zarzuty naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2, art. 61 § 3 k.p.a. i art. 105 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. są nieuzasadnione.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1-3 i 5 k.p.a. Trudności organizacyjne, co do zasady nie mogą być uznane za przyczyny niezależne od organu administracji. W przeciwnym razie środki prawne w postaci skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z obowiązkiem rozstrzygania, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie byłyby efektywne w przypadkach, gdy właśnie z uwagi na zwiększony wpływ spraw konieczne jest podejmowanie szczególnych rozwiązań organizacyjnych mających na celu zapewnienie terminowego załatwiania spraw. Inaczej mówiąc, przyjęcie, że zwiększenie liczby spraw do załatwienia w każdym przypadku uzasadnia przyjęcie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa mogłoby demobilizować organy administracji w działaniach organizacyjnych mających na celu stworzenie rozwiązań organizacyjnych adekwatnych do zwiększonego wpływu spraw (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., sygn. II OSK 1015/20).

W związku z tym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważyć należy, że dopóki skarżąca nie wniosła ponaglenia, organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Termin osobistego stawiennictwa skarżącej wyznaczył natomiast za 2 miesiące od otrzymania ponaglenia. Na dzień orzekania przez Sąd pierwszej instancji tj. 1 października 2021r. organ nie zakończył swojego postępowania. Tak długi okres zwłoki organu w załatwieniu sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo został oceniony jako bezczynność mająca charakter rażącego naruszenia prawa. Podnoszona w skardze kasacyjnej specyfika postępowania dowodowego w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, nie może uzasadniać tak znacznych odstępów czasowych pomiędzy konkretnymi czynnościami podejmowanymi przez organ w sprawie.

Uwzględniając powyższe zasadne było także przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. Podkreślić należy, że ustawodawca przewidując możliwość przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Brak więc podstaw, aby twierdzić, że suma pieniężna jest zależna od poniesionej szkody. Można jedynie stwierdzić, że gdyby sprawa była tego rodzaju, że szkoda spowodowana bezczynnością była oczywista, to suma pieniężna powinna być wymierzona w wyższej wysokości. Co do zasady można przyjąć, że ma ona funkcję swoistego zadośćuczynienia, co wpływa na jej uznaniowy charakter i przyjęcie, że sąd administracyjny ma szeroki margines uznania w zakresie jej przyznania. Taki szeroki margines uznania wynika też ze wspomnianego braku szczegółowej regulacji kryterium przyznania sumy pieniężnej. Mając zatem na uwadze, że suma pieniężna została wymierzona w wysokości 1000 zł, tj. w dolnych ustawowych granicach wskazanych w art. 154 § 7 p.p.s.a., brak jest podstaw, aby uznać, że w tym zakresie wyrok Sądu pierwszej instancji naruszał prawo. Zarzut naruszenia art. 154 § 7 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest więc zasadny.

W konsekwencji nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1-2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.182 § 2 i 3 p.p.s.a.