Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 872/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 177 poz 1468
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym
article: art. 15 ust. 2, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 113 ust. 1 i ust. 10
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 180, art. 187 par. 1, art. 190
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2012r. sprawy ze skargi ZW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej – O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], określającą Z. W. kwotę części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w okresie od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] marca 2007 r. w wysokości [...] zł oraz odmawiającej zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podatkowy drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] września 2008 r. Z. W. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K. wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, poniesionych w okresie od dnia 1 maja 2004 r. (VZM-1), w którym wykazał kwotę zwrotu w wysokości [...] zł. Do wniosku zostały dołączone m.in. formularze VZM-1/A i VZM-1/B oraz kserokopie faktur VAT, dokumentujące wydatki poniesione w [...]07 r. na budowę dwóch budynków mieszkalnych, położonych w miejscowości W., oraz wydatki poniesione w latach [...]05-[...]07 na remont lokalu mieszkalnego przy ulicy G.[...] w K.. W toku postępowania podatkowego, wszczętego powyższym wnioskiem, do protokołu z dnia [...] marca [...]09 r. podatnik oświadczył, że "(...) budowa była rozpoczęta z myślą dla dziecka". Dodatkowo podatnik poinformował organ podatkowy, że wiosną [...]08 r., z uwagi na sytuację finansową, dokonał sprzedaży w.w. nieruchomości w stanie surowym zamkniętym.

Decyzją z dnia 27 listopada 2009 r., nr [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. określił zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w okresie od [...] grudnia [...]05 r. do [...] marca [...]07 r. w ogólnej kwocie [...] zł. Wysokość zwrotu stanowiła 68.18% kwoty podatku od towarów i usług, wynikającej z przedstawionych przez podatnika faktur VAT, dokumentujących wydatki na remont lokalu mieszkalnego przy ulicy G.[...] w K.. Jednocześnie organ podatkowy pierwszej instancji odmówił zwrotu z tytułu wydatków poniesionych na budowę wskazanych budynków mieszkalnych położonych w miejscowości W.. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ wyraził pogląd, że warunkiem uzyskania zwrotu jest prowadzenie budowy w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych, co - zgodnie z cytowanym powyżej oświadczeniem strony - w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. stwierdził również, że z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy (tj. w szczególności jednoczesne prowadzenie, w formie spółki cywilnej, działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich) zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż zakup i sprzedaż przedmiotowych nieruchomości nastąpiły w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, której to podatnik nie zarejestrował oraz poinformował, że kwestia prowadzonej działalności gospodarczej będzie przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia 24 marca 2010 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie została rozstrzygnięta kwestia ewentualnego wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468, z późn. zm., dalej - ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym). Ponadto organ podatkowy stwierdził, że w sprawie tej nie wyjaśniono w sposób ostateczny wzmiankowanej w decyzji kwestii ewentualnego prowadzenia przez stronę niezarejestrowanej działalności gospodarczej oraz tego, czy strona dokonała zakupu i sprzedaży działek jako podatnik podatku od towarów i usług w celu wykonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Organ zwrócił również uwagę, podzielając pogląd strony zawarty w odwołaniu, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 3 ust. 6 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, a nie jak to przyjął organ podatkowy pierwszej instancji - art. 3 ust. 5 tej ustawy.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., określił Z. W. kwotę zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w okresie od dnia [...] grudnia [...]05 r. do dnia [...] marca [...]07 r. w wysokości [...] zł oraz odmówił zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podatkowy stwierdził, że budynki mieszkalne położone w miejscowości W. nie służyły zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych strony, ani jej rodziny. W ocenie organu podatkowego budowa i sprzedaż budynków mieszkalnych położonych w miejscowości W. miała miejsce w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, co znalazło również odzwierciedlenie w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] maja [...]11 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 grudnia [...]10 r., nr [...], określającą Z. W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i sierpień [...]08 r. w łącznej kwocie [...]zł i umarzającą postępowanie podatkowe za miesiące marzec, kwiecień, maj i lipiec [...]08 r. Zatem w ocenie organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Strona nie zgodziła się z ustaleniami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. i odwołaniem, złożonym w dniu [...] sierpnia [...]11 r., zaskarżyła wymienioną decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, wspomnianą decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał orzeczenie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż w trakcie analizy wniosku strony z dnia 29 września [...]08 r. zaszła wątpliwość co do zasadności wykazanego w nim zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, związanych z budową dwóch domów jednorodzinnych w miejscowości W., które to domy stały się przedmiotem sprzedaży potwierdzonej aktami notarialnymi z dnia [...] maja [...]08 r. (Rep. A nr [...]) oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. (Rep. A nr [...]).

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od marca do sierpnia [...]08 r. Celem tego postępowania było ustalenie, czy dokonana przez stronę sprzedaż dwóch domów mieszkalnych w miejscowości W. realizowana była przez Z. W., jako osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, czy też została dokonana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca [...]04 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., dalej – u.p.t.u.), a w związku z tym, czy strona z tego tytułu stała się podatnikiem podatku VAT, a dokonana sprzedaż podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Jak ustalono, Z. W. i I. K. w dniach [...] października [...]05 r. i 8 grudnia [...]05 r. nabyli grunty położone w miejscowości W., gmina G.. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez nich w dniu [...] maja 2009 r. (w toku kontroli podatkowej przeprowadzonej w "Przedsiębiorstwie Usługowym N. s.c. [...]") nabyte grunty samodzielnie stanowiły wąskie paski gruntu rolnego i nie mogły być przeznaczone na cele budowlane. W pierwszej kolejności dokonano połączenia przedmiotowych gruntów, następnie zaś podzielono je na 29 działek. Aktem notarialnym Rep. A: [...]z dnia [...] grudnia 2007 r. Z. W. i I. K. wnieśli do spółki cywilnej "N." 18 działek budowlanych i udziały w drodze. Natomiast spółka ta poszerzyła w 2008 r. działalność gospodarczą o działalność deweloperską. Zgodnie ze wskazanym oświadczeniem z dnia [...] maja [...]09 r. wspólników spółki cywilnej "N." na działkach wniesionych do spółki realizowana była inwestycja "O." (zespół dziewięciu domków jednorodzinnych), natomiast cztery podwójne działki zostały wykorzystane do budowy prywatnych domów, a trzy zostały przeznaczone na drogę. Powyższe wyjaśnienia znajdują także odzwierciedlenie w protokołach z przesłuchania Z. W. z dnia [...] lutego [...]08 r. oraz z dnia [...] marca [...]09 r. spisanych w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K., na okoliczność zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Organ odwoławczy wskazał zatem, że podatnik jako osoba fizyczna był właścicielem czterech działek budowlanych w miejscowości W.. Na tych działkach, uzyskując pozwolenie na budowę obejmującą budowę zespołu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych, rozpoczął wznoszenie dwóch domów jednorodzinnych. Z oświadczeń składanych przez stronę, m. in. do protokołów z przeprowadzonych czynności sprawdzających oraz protokołu przesłuchania - wynika, że domy budowane były dla dziecka - jeden dom do zamieszkania przez dziecko, natomiast drugi ewentualnie do sprzedaży przez dziecko w celu pozyskania środków na wykończenie pierwszego z domów. Ponadto, według oświadczenia strony, budowa miała być zabezpieczeniem przyszłości podatnika i jego rodziny. Wskazane pozwolenie na budowę zostało wydane wspólnie dla I. K. oraz Z. W., Fakt wydania pozwolenia na budowę na nazwiska wspólników spółki cywilnej "N." strona wyjaśniała w ten sposób, że działki były zakupione wspólnie oraz warunki zabudowy były również wystawione na te dwie osoby, dlatego też architekt omyłkowo wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę na K. i W. Aktem notarialnym z dnia [...] maja [...]08 r. Z. W. dokonał sprzedaży pierwszego z dwóch budowanych domów za łączną kwotę [...] zł. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2008 r. dokonał sprzedaży drugiego z domów za łączną kwotę [...] zł. Z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], wynika, że I. K. także dokonał zbycia dwóch budynków mieszkalnych położonych w miejscowości W.. Sprzedaż nieruchomości miała miejsce w dniach [...] października [...]07 r. i [...] grudnia [...]07 r. Zeznając do protokołu w dniu [...] marca [...]09 r. podatnik wyjaśniał, że decyzja o sprzedaży domów została podjęta na przełomie [...]07 i [...]08 r., ponieważ inwestycja przerosła jego możliwości finansowe. Wobec tego organ podatkowy pierwszej instancji przeanalizował złożone przez stronę zeznania roczne PIT-36L za lata [...]06, [...]07, [...]08, z których wynika, że dochody podatnika w tych okresach rozliczeniowych kształtowały się na poziomie od [...] zł. Na podstawie przedłożonych przez stronę historii posiadanych rachunków bankowych organ pierwszej instancji stwierdził, że trudności finansowe, podnoszone przez podatnika jako przyczyna podjęcia decyzji o sprzedaży domów, nie znajdują potwierdzenia w przeanalizowanym materiale dowodowym. Z przedłożonych przez niego faktur zakupu materiałów budowlanych, związanych z budową przedmiotowych nieruchomości wynika, że płatności były regulowane w znacznej części w gotówce. Płatności za faktury, na których widnieje adnotacja "przelew" znajdują odzwierciedlenie w rozchodach rachunku bankowego. Z zeznań złożonych przez nabywców wskazanych nieruchomości oraz przedstawiciela firmy pośredniczącej w sprzedaży jednej z nieruchomości wynika, że o ogłoszeniach o sprzedaży domów dowiedzieli się wiosną [...]08 r. Jeden z nabywców o możliwości zakupu domu dowiedział się przy okazji ogłoszenia zamieszczonego w prasie o sprzedaży nieruchomości przez spółkę cywilną prowadzoną przez I. K. i Z. W., drugi nabywca ogłoszenie o sprzedaży domu znalazł w internecie.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona winna była opodatkować sprzedaż przedmiotowych nieruchomości podatkiem od towarów i usług, gdyż nosi ona znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Charakter podjętych przez Z. W., czynności polegających na podziale nieruchomości na 29 działek - w ocenie organu pierwszej instancji – wskazuje, że w momencie zakupu nieruchomości podatnik myślał o ich sprzedaży. Tym samym nabycie gruntów nastąpiło w celu wykonywania działalności, tj. w celach handlowych, a sprzedaż wybudowanych domów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. uznał, że działania strony dokonywane były w ramach działalności gospodarczej i decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], organ podatkowy określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i sierpień [...]08 r. Określając wysokość podatku należnego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. uwzględnił dyspozycje przepisów art. 113 ust. 1 i art. 113 ust. 10 u.p.t.u. przyjmując, że opodatkowaniu podlega jedynie nadwyżka sprzedaży przekraczająca kwotę podmiotowego zwolnienia od podatku, o którym mowa we wskazanych przepisach. Wyliczając kwotę zobowiązania podatkowego organ pierwszej instancji, uwzględnił również zebrane w toku postępowania podatkowego dowody w postaci faktur potwierdzających zakup towarów i usług związanych z budową przedmiotowych nieruchomości, uznając na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u., że podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z tych dokumentów zakupu. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania strony, została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie dał wiary twierdzeniom podatnika o budowie dwóch domów dla zaspokojenia osobistych potrzeb mieszkaniowych. Organ wskazał, że rozpoczynanie budowy jednocześnie dwóch domów jednorodzinnych (jak początkowo twierdziła strona - z przeznaczeniem dla dziecka), w sytuacji, gdy dziecko jest niepełnoletnie - a w związku z tym nie istnieje pilna potrzeba zapewnienia mu możliwości samodzielnego zamieszkania, zaciągnięcie na ten cel kredytu w banku - przy jednoczesnej konieczności spłaty zaciągniętych wcześniej zobowiązań (związanych z budową domu w K. przy ul. G.[...]), wydaje się nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, zwłaszcza, że z analizy rachunków bankowych wynika, iż w przedmiotowym okresie strona utrzymywała płynność finansową. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że budowa ta miała na celu uniknięcie obciążeń podatkowych związanych z realizacją inwestycji w ramach działalności deweloperskiej. Budowa domów prowadzona przez spółkę "N." została podjęta już w [...]08 r., tj. po sprzedaży dwóch domów wybudowanych w [...]07 r. przez I. K. i Z. W., co pozwala wnioskować, że inwestycja została przez wspólników spółki "N." oceniona jako zyskowna oraz zachęciła do budowy kolejnych domów przeznaczonych na sprzedaż.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w decyzji w zakresie podatku VAT wskazał na znamienny w niniejszej sprawie fakt, iż Z. W. na działkach sąsiednich, działając w analogiczny sposób jak I. K., w krótkim czasie wybudował, a następnie sprzedał dwa domy jednorodzinne. Na początku 2008 r. W. i K. rozpoczęli budowę kolejnych 9 domów. Inwestycja była realizowana w ramach prowadzonej wspólnie spółki cywilnej "N.". Organ zwrócił uwagę, że działania strony miały zorganizowany i zaplanowany charakter. W ocenie organu dokonanie przez stronę szeregu czynności związanych z nabyciem gruntu i realizacją budowy dwóch domów w miejscowości W. przesądza o tym, że podatnik nie działał celem zaspokojenia swoich własnych potrzeb mieszkaniowych. Całokształt działań strony podejmowanych względem należącej do niego nieruchomości gruntowej, polegającej na jej podziale na działki o powierzchni kilkunastu arów, pozyskiwaniu zezwoleń na budowę domów jednorodzinnych oraz wznoszenie takich budynków, zabezpieczenie dojazdu do każdej z działek budowlanych oraz zobowiązanie do dokończenia rozpoczętej inwestycji, pozyskiwanie potencjalnych nabywców poprzez ogłoszenia w lokalnej prasie, czy zleceń sprzedaży do biura nieruchomości - dowodzi zorganizowanego i zarobkowego charakteru tej działalności. Powyższe potwierdza, że budynki mieszkalne w W. nie służyły zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, lecz celom sprzedaży z zyskiem, gdyż budowa i sprzedaż tych domów odbywała się w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.

Organ drugiej instancji wskazał, iż określając kwoty podatku należnego do wpłaty na rachunek urzędu skarbowego, organy podatkowe uwzględniły prawo podatnika do odliczenia podatku VAT, wynikającego z wszystkich faktur dokumentujących zakupy materiałów i usług związanych z budową dwóch domów w W. Tym samym uwzględnione zostało wyrażone w art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określoną w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został spełniony przez podatnika warunek określony w art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, który stanowi, iż prawo do tego zwrotu przysługuje pod warunkiem, że osoba fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali czynności, o których mowa w art. 3 ust. 1, jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dlatego też, z uwagi na fakt, iż budowa dwóch domów w W. odbywała się w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, nie przysługuje podatnikowi prawo do zwrotu wydatków związanych z tą inwestycją. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego bezzasadnym jest twierdzenie strony, że w sprawie tej naruszono art. 3 ust. 5 i 6 wskazanej ustawy poprzez błędne naliczenie kwoty zwrotu podatku.

Organ zgodził się ze stwierdzeniem strony, że w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym nie określono, czy chodzi tu o potrzeby mieszkaniowe własne czy cudze. Niemniej jednak organ wskazał, iż w myśl art. 4 ust. 1 tej ustawy w tym konkretnym przypadku podatnik nie ma prawa do zwrotu wydatków związanych z budową dwóch domów w W., gdyż inwestycję tę realizował w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako podatnik podatku od towarów i usług.

Odnosząc się zaś do zawartego w odwołaniu zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 121 i 122 O.p. organ odwoławczy stwierdził m. in., że na obecnym etapie postępowania kwestia wydania pozwolenia na jedno czy dwa nazwiska, jest bez znaczenia ponieważ podatnik nie ma prawa do zwrotu wydatków związanych z budową dwóch domów w W., gdyż inwestycję tę realizował w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako podatnik podatku od towarów i usług.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. W., działając przez pełnomocnika, zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- tj. art. 3 ust 5 i 6 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, przez błędne naliczenie kwoty zwrotu podatku;

- tj. art. 4 ust 2 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, przez niewłaściwe jego zastosowanie;

- tj. art. 2 pkt 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, przez błędną wykładnię.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w całości oraz decyzji wydanej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia [...]02 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej - P.p.s.a.), sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe zasady na grunt niniejszej sprawy, Sąd dokonał oceny prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe norm prawnych proceduralnych, wynikających z przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa w ustalonym na dzień wydania decyzji stanie faktycznym. Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

W tym miejscu zasadnym jest przypomnienie, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych m.in. w związku z budową budynku (pkt 3). Zwrot, o którym mowa wyżej, dotyczy wydatków poniesionych i udokumentowanych fakturami wystawionymi od dnia 1 maja 2004 r. (art. 3 ust. 2 ustawy) oraz wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, które do dnia 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7 %, a od dnia 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT – 22 % (art. 3 ust. 3 ustawy). Dokumentem stanowiącym podstawę do obliczenia kwoty zwrotu części wydatków są faktury VAT wystawione dla osób fizycznych. Według art. 4 ustawy prawo do zwrotu przysługuje, pod warunkiem, że osoba fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma zatem odpowiedź na pytanie, czy skarżący dokonywał wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych jako podatnik podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej. Sądowi w składzie orzekającym z urzędu wiadomym jest, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Po 549/11, WSA w Poznaniu oddalił skargę Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i sierpień 2008 r. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika, że dokonana przez podatnika sprzedaż powyższych budynków w miejscowości W. nastąpiła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 u.p.t.u. Sąd pierwszej instancji przychylił się zatem do stanowiska organów podatkowych, że Z. W. stał się z tego tytułu podatnikiem VAT, a dokonana sprzedaż podlega opodatkowaniu tym podatkiem. W związku z tym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów podatkowych obu instancji, że w konsekwencji należy stwierdzić, że działania podatnika podejmowane względem należącej do niego nieruchomości, a polegające na jej podziale na działki o mniejszej powierzchni, pozyskiwaniu zezwoleń na budowę domów jednorodzinnych oraz wznoszenie takich budynków, zabezpieczenie dojazdu do każdej z działek budowlanych oraz zobowiązanie do dokończenia rozpoczętej inwestycji, jak również pozyskiwanie potencjalnych nabywców poprzez ogłoszenia w lokalnej prasie czy zleceń do biura nieruchomości - dowodzi zorganizowanego i zarobkowego charakteru tej działalności. Również immanentne cechy działalności gospodarczej, takie jak: profesjonalizm i zorganizowany charakter, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku, ciągłość i powtarzalność, a w szczególności aktywność w podejmowaniu działań oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym przesądziły o tym, iż działania strony dokonywane były w ramach działalności gospodarczej. Stąd zasadny jest wniosek organu podatkowego, że budowa i sprzedaż domów w W. miała miejsce w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.

Powyższe ustalenie wyklucza prawo skarżącego do zwrotu spornych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji zasadnie przyjęły, że skarżący nie zachował jednego z warunków uzyskania zwrotu, ujętego w treści art. 4 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Z materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący dokonywał wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych jako podatnik podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zatem oczywistym jest, że nie został spełniony warunek o jakim mowa w art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy.

Wbrew zarzutom skargi wyzbycie się przez podatnika dwóch domów w W., niezależnie od przyczyn tych transakcji, wytworzyło taki stan rzeczy, że poniesione wydatki na zakup materiałów budowlanych nie przyczyniły się do zrealizowania potrzeb mieszkaniowych Z. W. Nieuprawniony jest wniosek skarżącego, że organ odwoławczy nie uwzględnił wskazywanych przez stronę okoliczności, jakie doprowadziły do sprzedaży obu nieruchomości. Akta sprawy zawierają wyjaśnienie tych okoliczności. Czym innym jest jednak ich ocena i rozważenie, jakie miały znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał, że takiego znaczenia nie mają i nie rozwijał swego stanowiska w tym zakresie, skoro uznano skarżącego za podatnika podatku od towarów i usług dokonującego zakupu materiałów budowlanych w ramach działalności gospodarczej. Na marginesie zauważyć należy, że organ odwoławczy, w przeciwieństwie do organu pierwszej instancji, nie zakwestionował tego, że skarżącemu przyświecał cel zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Za bezzasadny Sąd uznał zatem zarzut podnoszony w toku postępowania podatkowego, jakoby organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, co stanowiłoby ewentualne naruszenie prawa procesowego. W szczególności, zdaniem strony skarżącej, niedostatecznie wyjaśnione zostały okoliczności wskazujące na przyczyny zakupu gruntu, na zamiar strony przy budowie domów i powody ich sprzedaży. Powyższe okoliczności, jak wspomniano wcześniej, zostały opisane w zaskarżonych decyzjach, ale w istocie pozostawały bez znaczenia wobec stwierdzenia że nie został spełniony warunek dotyczący podatku VAT, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Mając na uwadze powyższe rozważania zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w skardze uznano za nieuzasadnione.

Dodatkowo Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie organ podatkowy podjął rozstrzygnięcie, opierając się na całokształcie wyczerpującego materiału dowodowego, precyzowanego przez podatnika (art. 180 i 187 § 1 O.p.) i mając na uwadze znaczenie poszczególnych dowodów dla sprawy, zasady logiki oraz doświadczenia życiowego, co było warunkiem poprawności (obiektywności) dokonanej oceny w świetle art. 191 O.p. (por. wyrok NSA z dnia [...] września 2005 r., sygn. akt FSK 2127/04, Lex nr 173171). Fakt, że ocena organów dokonana w niniejszej sprawie nie jest zgodna z oczekiwaniami skarżącego, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego. W ocenie Sądu materiał dowodowy, został oceniony właściwie, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Z oceny tej organy podatkowe wyciągnęły poprawne, pod względem formalnym i merytorycznym, wnioski. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał, zdaniem Sądu, pełne podstawy do rozstrzygnięcia sprawy w sposób wynikający z treści zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego bądź materialnego, które rodziłyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.