Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 451/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 § 3, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 6, art. 24, art. 26
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] czerwca 2018 r. r. o godz. 17:20 na byłym drogowym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę zestawu samochodowego o nr rej. [...]. Przewoźnikiem towaru o nazwie Strahlux 27 HH (stearyna palmowa) w ilości 25000 kg, klasyfikowanym do kodu CN 1511 była A. Sp. z o.o. W toku kontroli, po sprawdzeniu w systemie monitorowania drogowego przewozów towarów, stwierdzono nieprawidłowości w zgłoszeniu [...], polegające na braku uzupełnienia pól dotyczących danych przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu oraz planowanej daty zakończenia przewozu, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli: t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., dalej: ustawa SENT),

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako: NUCS) postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. wszczął wobec spółki postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nieuzupełnienie danych w rejestrze SENT.

Po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz mając na uwadze przedstawione okoliczności Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za brak uzupełnienia przez przewoźnika danych w zgłoszeniu przewozu towarów [...], o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT.

Następnie po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. Sp. z o.o. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik w sposób zbyt ogólny odniósł się do przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny.

Wobec powyższego ponownie rozpoznając sprawę NUCS pismem z [...] lipca 2020 r. pouczył stronę o możliwości wnioskowania o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, wzywając jednocześnie spółkę do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Spółka w udzielonej odpowiedzi z dnia [...] lipca 2020 r. wniosła o odstąpienie od nałożenia kary ze względu na interes strony oraz interes publiczny i przedstawiła dokumenty finansowe. Nadto organ I instancji w toku prowadzanego postepowania administracyjnego zgromadził dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...] nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niedokonanie przez przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów [...]. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej O.p), art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 4 i ust. 11, art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT, § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2020 r., poz. 859) i § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1178).

A. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie:

I. prawa materialnego:

a) art. 22 ust. 2 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że karze pieniężnej podlega się również w przypadku, gdy przewoźnik wypełnił ciążący na nim obowiązek, jednak do jego wypełnienia doszło po rozpoczęciu przewozu;

b) art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary, na skutek błędnego przyjęcia, że nie zaszła przesłanka "interesu publicznego";

c) art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i wyjaśnienia, czy w sprawie zaszła przesłanka interesu publicznego oraz czy istniało realne zagrożenie uszczuplenia należności w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług, a także czy w interesie publicznym leży karanie podmiotów działających legalnie, pominięcie okoliczności, że skarżąca uzyskała numer referencyjny SENT, a zatem mogła pozostawać w przekonaniu, że wypełniła obowiązek ustawowy;

II. przepisów postępowania, tj. niezastosowanie art. 7a § 1 i art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: k.p.a.), które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawne na korzyść strony postępowania.

Skarżąca spółka wniosła o zmianę decyzji, poprzez umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu wniesionego odwołania strona podniosła, że w toku postępowania przed organem I instancji informowano organ, iż spółka posiada stałą umowę współpracy z firmą K. Sp z o.o. w ramach której, skarżąca dzierżawi cysternę oraz otrzymuje od kontrahenta zlecenia przewozu. Skarżąca wskazała, że zlecenie będące przedmiotem niniejszego postępowania otrzymała w formie ustnej od spedytora, przy czym nie posiadała wiedzy o tym, iż otrzymane zlecenie dotyczy przewozu towarów w oparciu o ustawę SENT oraz, że istnieje konieczność dokończenia rejestracji SENT, czy uzupełnienia danych. Zdaniem skarżącej spółka nie ponosi winy w naruszeniu przepisów ustawy SENT. Jednocześnie strona podkreśliła, że art. 22 ust. 2 ustawy SENT nakłada karę pieniężną za nieuzupełnienie danych, a nie za brak ich uzupełnienia przed rozpoczęciem przewozu. Nadto w ocenie skarżącej NUCS w sposób zbyt ogólny odniósł się do podnoszonej we wniosku o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przesłanki interesu publicznego, definiując wystąpienie tej przesłanki innymi ogólnymi pojęciami o charakterze generalnym. Strona podniosła, że organ powinien był wskazać jakie konkretnie przypadki uzasadnione interesem publicznym przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia kary. Takie działanie organu nie wzbudza zaufania obywateli i świadczy o karaniu stron, celem samego karania, bez dokonania oceny wszystkich okoliczności sprawy.

W dalszej treści wniesionego odwołania spółka wskazała, iż celem wprowadzenia ustawy SENT i nałożonych na jej mocy obowiązków jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Skarżąca przedstawiła powoływaną w orzecznictwie i doktrynie interpretację pojęcia "ważny interes przewoźnika" analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim mowa w art. 67a § 1 O.p. Przy czym pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania. Strona przedstawiła również, że pojęcie "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Skarżąca powołała także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 w którym przyjęto stanowisko, że przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy bowiem również uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie działanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także mogłoby stanowić nadmierny legalizm.

Dalej skarżąca zaznaczyła, że w świetle powyższego, w tym mając również na uwadze cel wprowadzenia ustawy SENT do sytemu prawnego, nie sposób uznać, że w interesie publicznym leży automatyczne nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny, za wszelkiego rodzaju uchybienia, które mieszczą się w hipotezie normy prawnej art. 22 ust. 1 ustawy SENT, w tym stanowiące uchybienia formalne, czy też oczywiste omyłki, jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa. Strona zwróciła również uwagę, iż organ I instancji na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalił, iż spółka działa legalnie, nie zalega z żadnymi płatności z tytułu jakichkolwiek składek, opłat, czy podatków, które regulowane są w sposób terminowy. Wobec spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, spółka uzyskuje stały zysk. Nie wynika więc z poczynionych przez organ ustaleń, by skarżąca na skutek nieuzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru SENT, które skorygowano w trakcie kontroli, uchybiła w zapłacie należnych podatków.

Decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W treści niniejszego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Następnie organ wskazał, że w art. 3 ust. 2 ustawy SENT przedstawiono katalog towarów, których przewóz podlegał systemowi monitorowania drogowego wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej (CN) wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych, do tego katalogu należy także towar - przewożony przez spółkę A. Sp. z o.o. – o nazwie Strahlux 27 HH (stearyna palmowa), klasyfikowany do kodu CN 1511.

Organ II instancji podniósł, że na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy SENT przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju powinien uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów o następujące dane:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby,

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

3) numery rejestracyjne środka transportu,

4) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

7) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 2 ustawy SENT w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Stosownie natomiast do treści art. 22 ust. 3 tej ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3 ww. ustawy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniająca warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. DIAS podkreślił, że z wyżej wymienionych przepisów wynika, iż ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, tj. badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia.

Organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2018 r. przez funkcjonariuszy Służby Celno–Skarbowej wykazała nieprawidłowości w zgłoszeniu [...], polegające na braku wypełnienia pól dotyczących danych przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu oraz planowanej daty zakończenia przewozu, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 3 w/w ustawy, która sankcjonowana jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika zgodnie z art. 22 ust. 2 tej ustawy, w wysokości 10.000 zł.

DIAS nie zgodził się z twierdzeniami strony w zakresie braku informacji o zleceniu transportu i wyjaśnił, że skarżąca otrzymała zlecenie transportowe mailowo w dniu 22 czerwca 2018 r., w treści którego wskazano numer zgłoszenia SENT oraz klucz dostępu. Ponadto w treści powyższej wiadomości widniała informacja (wyraźnie pogrubioną i powiększoną czcionką) o treści "SENT do zarejestrowania!". Również w samym zleceniu przewozu nr [...] z [...] czerwca 2018 r. w rubryce uwagi podano numer zgłoszenia SENT oraz klucz dostępu. Numer zgłoszenia SENT zawarty był również w liście przewozowym CMR nr [...], przedłożonym kontrolującym w dniu kontroli. Strona miała zatem wystarczająco dużo czasu na uzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane jeszcze przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju. Organ podkreślił, że zgłoszenie przewozu [...] widnieje w systemie w dwóch statusach: - status 0, tj. utworzenie zgłoszenia przez podmiot zobowiązany, w tym przypadku był to podmiot odbierający w dniu [...] czerwca 2018 r., o godz. 11:56:06; - status 5, tj. zamknięcie zgłoszenia, które nastąpiło automatycznie przez system w dniu [...] lipca 2018 r., o godz. 01:00:01. W każdej wersji tego zgłoszenia brak jest uzupełnienia pól do których przewoźnik był zobowiązany zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT.

Następnie DIAS zwrócił uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Odpowiednikiem administracyjnoprawnego odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary. Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy. Organ zaznaczył, że ocena, czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest niewątpliwie kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności, w tym przyczyny, z jakich doszło do naruszenia prawa, a które mieszczą się ustawowych ramach "przypadków uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym". Organ stosując przepisy ustawy SENT ma obowiązek wykazania nie tylko uchybień podmiotów, do których przepisy te mają zastosowanie, lecz także wykazania z urzędu, że nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, przy czym zaistnienie przesłanki "ważnego interesu" podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego lub przewoźnika może zostać wykazane w zasadzie wyłącznie we współpracy z tym podmiotem i w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty i dowody oraz na podstawie dokumentów znanych organowi z urzędu, natomiast przesłanka "interesu publicznego" powinna być przedmiotem rozważań organu podatkowego, stosującego przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów z uwzględnieniem celów tej ustawy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przewidziana w art. 22 ust. 3 ustawy SENT instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Ustawodawca w przywołanej regulacji posłużył się zwrotami niedookreślonymi – "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny", użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary wystarczy zaistnienie jednej z przesłanek. DIAS powołując się na stanowisko sądów administracyjnych wskazał, że ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Dalej DIAS podał, że organ I instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, iż spółka na dzień [...] sierpnia 2020 r. nie zalegała z opłatą składek, gdyż ma udzielony układ ratalny (w okresie 2-5/2020), składki bieżące reguluje w terminie. Przychody i dochody spółki za lata 2017-2019 kształtowały się następująco: 2017r. - przychód 63.775.145,62 zł, koszty uzyskania przychodu 63.555.166,64 zł, dochód 219.978,98 zł., 2018r. - przychód 76.854.279,89 zł, koszty uzyskania przychodu 76.533.359,34 zł, dochód 320.920,55 zł, 2019r. - przychód 65.204.995,26 zł, koszty uzyskania przychodu 64.804.109,24 zł, dochód 400.886,02 zł. Skarżąca posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za miesiąc kwiecień 2020 r. w kwocie 64.344,99 zł, nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz nie występuje jako strona czynności cywilnoprawnych. Spółka wystąpiła z wnioskiem o odroczenie terminu płatności zaległości z tytułu podatku akcyzowego za kwiecień 2020 r. w kwocie 233.742,00 zł z odsetkami, odroczenie terminu płatności z tytułu opłaty paliwowej za kwiecień 2020 r. w kwocie 70.766,00 z odsetkami i decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] płatność tych zaległości została odroczona. Z rachunku zysku i strat sporządzonego na dzień [...] czerwca 2020 r. spółka osiągnęła stratę w wysokości 384,13 zł. Wartość bilansowa posiadanych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w roku 2020 wskazuje, iż spółka posiada majątek (grunty, budynki i budowle, urządzenia i maszyny, środki transportu i inne środki trwałe) o znacznej wartości. Zgodnie z zestawieniami wykonanymi z systemu WRO (pliki JPK): suma netto zakupów za okres od stycznia do lipca 2019 r. wyniosła 31.443.824,20 zł, za okres od stycznia do lipca 2020 r. wyniosła 23.034.346,37 zł, natomiast suma netto sprzedaży za okres od stycznia do lipca 2019 r. wyniosła 37.707.384,25 zł, za okres od stycznia do lipca 2020 r. wyniosła 32.981.234,80 zł.

W okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] września 2020 r. Strona była beneficjentem pomocy publicznej o wartości 3.056.892,48 zł (684.695,47 EURO), w tym 44.368,08 zł (10.264,33 EURO) to udzielona pomoc de minimis, 2.604.000,00 zł (584.748,05 EURO) to pomoc rekompensująca negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19 oraz 408.524,40 zł (89.683,09 EURO) to pozostała pomoc kryzysowa. Strona w toku postępowania wyjaśniła, iż niekorzystny wpływ na prowadzoną działalność miała sytuacja związana z pandemią COVIC-19, o czym świadczy strata zanotowana na koniec czerwca 2020 r. W ocenie organu II instancji niewątpliwie sytuacja finansowa strony uległa pogorszeniu, nastąpił spadek wykazanych w plikach JPK zarówno zakupów (27%) jak i sprzedaży (12%) netto w porównywalnych okresach roku 2019 i 2020, jednakże nie zagraża to istnieniu podmiotu. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe, które umożliwiłyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, nieuzupełnienie przez spółkę danych stosownie do art. 6 ust. 3 ustawy SENT jest związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji obowiązków wynikających z ustawy.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do należności wynikających z kar pieniężnych, należy mieć na uwadze szczególny charakter tych należności: sposób powstania i tytuł określający ich istotę wyrażająca się w tym, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa obowiązuje funkcja sankcyjna, bowiem kara jest konsekwencją dokonania przez konkretny podmiot naruszeń określonych obowiązków nałożonych na ten podmiot i wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Zatem w ocenie organu podmioty, które dokonały naruszeń są zobowiązane do poniesienia określonego wydatku, a celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie zobowiązanego. Z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co do zasady, obciążone jest negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego i wymaga szczególnego uzasadnienia. Organ zaznaczył, że pojęcie przesłanki "interesu publicznego" nie może zostać zrównane z interesem budżetu państwa, bowiem nie ma podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego, jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. DIAS zwrócił uwagę, że interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy inną pomoc społeczną. Organ wskazał, że nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Nie byłoby to zgodne z interesem tego obywatela, ale jednocześnie nie byłoby to również zgodne z interesem publicznym. Zatem przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie leży w interesie publicznym, ponieważ pozyskane informacje wskazują, że sytuacja strony nie ma cech nadzwyczajności, nałożona kara nie doprowadzi do upadłości i likwidacji spółki, a jej sytuacja materialna pozwala na jej uiszczenie. DIAS podkreślił, że interes publiczny w monitorowaniu przewozu towarów wynika z zagrożenia występowania "szarej strefy" i oszustw podatkowych w handlu towarami uznanymi za "wrażliwe", intencją ustawodawcy nie jest uderzenie w przedsiębiorców legalnie i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne lecz skuteczne monitorowanie rynku "towarów wrażliwych". Z tego też względu ustawodawca nie uzależnił możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nawet jeśli nieprawidłowości powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego. Organ wskazał, że w interesie publicznym jest, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Zdaniem organu odwoławczego niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających.

Organ podniósł, że nieuzupełnienie przez spółkę wielu pól w zgłoszeniu SENT nie świadczy o małej wadze naruszenia oraz nie wskazuje na dochowanie przez przewoźnika należytej staranności w wypełnianiu obowiązków nałożonych ustawą SENT. Brak nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone uchybienie byłby zachwianiem zasady proporcjonalności, a strona zyskałaby pozycję uprzywilejowaną względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn również dokonują naruszeń ustawy SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu.

DIAS wskazął, że organ I instancji realizując wyrażoną w art. 122 O.p. zasadę dochodzenia prawny obiektywnej w postępowaniu zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art.187 § 1 w zw. z art. 123 O.p. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego NUCS rozstrzygając sporną kwestę, wziął pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, w sposób wyczerpujący rozpatrzył je oraz dokonał ich analizy i oceny, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.

Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. A. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w realiach niniejszej sprawy ważny interes przewoźnika i interes publiczny nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122, art. 187, art. 191 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, iż brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w związku z istnieniem ważnego interesu publicznego oraz czy istniało realne zagrożenie uszczuplenia należności w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług, a także czy w interesie publicznym leży karanie podmiotów działających legalnie, pominięcie okoliczności, że skarżąca uzyskała numer referencyjny SENT, a zatem mogła pozostawać w przekonaniu, że wypełniła obowiązek ustawowy;

- naruszenie art. 121 i art. 122 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu;

- naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a., które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania w niniejszej sprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stanowisko w całości zbieżne z podniesionym w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT). W ustawie SENT przyjęto (art. 4 ust. 1 - 4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów z terytorium innego państwa określa art. 6 ustawy SENT. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W zakresie obowiązków przewoźnika istotny jest ust. 3 tego artykułu, zgodnie z którym przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik ma obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w tym przepisie, w tym o dane przewoźnika, numery rejestracyjne środka transportu, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego. Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w sytuacji gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca była przewoźnikiem towaru z Niemiec do Polski (o nazwie Strahlux 27 hh o masie 25.000 kg – klasyfikowanego do kodu CN 1511) podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT, który podlega monitorowaniu stosownie do przepisów ustawy SENT. W toku przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT, polegające na braku danych , do których wypełnienia zobowiązany był przewoźnik (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli). Przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w zakresie danych dotyczących przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu oraz daty planowanej zakończenia przewozu.

W ocenie Sądu nie jest zasadne stanowisko skarżącej spółki, że nie posiadała informacji o tym, że otrzymane w dniu 22 czerwca 2018 r. zlecenie przewozu towaru dotyczy towaru podlegającego przepisom ustawy SENT oraz o istnieniu obowiązku rejestracji SENT czy uzupełnienia danych. DIAS trafnie wskazał, ze w zleceniu transportowym z dnia [...] czerwca 2018 otrzymanym drogą elektroniczną (mail) podano numer zgłoszenia [...] oraz klucz dostępu. Nadto zawarto tam informację wyraźnie pogrubioną i powiększoną czcionką o treści "SENT do zarejestrowania". Również w zleceniu przewozu nr [...] z [...] czerwca 2018 r. w rubryce uwagi podano numer zgłoszenia SENT oraz klucz dostępu. Numer zgłoszenia SENT zawarty był również w liście przewozowym CMR nr [...] przedłożonym w dniu kontroli. Strona skarżąca dysponowała zatem niezbędnymi informacjami a także posiadała wystarczająco dużo czasu na uzupełnienie zgłoszenia [...] o wymagane dane (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT). Nadto nie można tracić z pola widzenia, że strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie wynikają z przepisów prawa.

Należy wskazać, że ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu. Przytoczony przepis warunkuje tą możliwość, o ile nie stanowi pomocy publicznej (pkt 1) albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej (pkt 2), albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 (pkt 3).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Analiza treści w/w przepisu uzasadnia wniosek, że ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym. Przepis ten bowiem zawiera odesłanie do pojęć niedookreślonych – "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialnoprawnych przesłanek będących podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej powołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do w/w pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., II GSK 1052/20, II GSK 855/20 oraz z dnia 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Nie budzi przy tym wątpliwości, że ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Oczywiście nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy.

Organy ustaliły, że w stosunku do skarżącej spółki nie toczy się postępowanie egzekucyjne. Spółka opłaca składki na ubezpieczenie społeczne (część spłaca w formie układu ratalnego zawartego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych), uzyskała też odroczenie z tytułu należności podatkowych. Spółka w latach 2017 r. - 2019 r. osiągnęła zysk (w 2019 r. - 400.886,02 zł) oraz nabywała środki trwałe. Wskazać trzeba, że sam fakt posiadania kredytów i zobowiązań leasingowych, zmniejszenie dochodów czy ponoszenie straty (w 2020 r. – 384,13 zł). nie przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Organ wskazał, że spółka prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług przewozu i w tym zakresie znacząco się rozwinęła. Strona skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organów. W kontekście powyższych rozważań należy wskazać, że każda kara pieniężna niesie za sobą określoną dolegliwość finansową dla firmy, wpływa na sytuację ekonomiczną. Taki jest jeden z celów jej wymierzenia w następstwie stwierdzenia naruszenia nałożonych przez ustawodawcę obowiązków. Poczynione przez organ ustalenia dotyczące sytuacji finansowej strony skarżącej pozwalają przyjąć, że nie stanowi ona zagrożenia dla interesów skarżącej spółki, dla jej bytu. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, że nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu przewoźnika" uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary.

Zdaniem Sądu, zasadnie również organy administracji publicznej przyjęły, że nie zostało spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19, CBOSA). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21, CBOSA). Z jednej strony wskazuje się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21, CBOSA). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21, CBOSA).

W ocenie Sądu należy zwrócić uwagę na skalę naruszeń stwierdzonych w niniejszej sprawie, a mianowicie, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w zakresie danych dotyczących przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu oraz daty planowanej zakończenia przewozu. Powyższych uchybień nie można zatem uznać za nieistotne (formalne) czy za mające mniejszą wagę (np. niepodanie numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, czy oczywiste omyłki dotyczące numerów rejestracyjnych środka transportu - zob. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r., II GSK 199/22, CBOSA) Skala stwierdzonych naruszeń była znaczna i miała istotny charakter. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Z tego względu odstąpienie od wymierzenia kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca takich okoliczności nie przedstawiła. Z kolei sam brak wskazania przez organy innych przypadków naruszeń przez stronę skarżącą przepisów ustawy SENT nie oznacza, że w realiach niniejszej sprawy za odstąpieniem od nałożenia kary przemawia interes publiczny. Zważyć bowiem trzeba, że w niniejszej sprawie skala stwierdzonych naruszeń nie miała nieistotnego (formalnego) charakteru i w konsekwencji mogła uniemożliwić osiągnięcie zamierzonych przez ustawodawcę celów. W interesie publicznym leży powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi".

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej bądź udzielenia stronie pomocy publicznej. W konsekwencji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego, ani do sytuacji gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 o.p.

Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.