Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1056/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 88 ust. 1, 4, 5, art. 87
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] w przedmiocie stypendium socjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...]; II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] na rzecz A. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...], działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3, art. 87 ust. 1-3, art. 88 ust. 1-3, art. 92, art. 93 oraz art. 95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1, § 9, § 10, § 18, § 19, § 22 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] oraz ustaleń szczegółowych dotyczących świadczeń dla studentów, a także art. 104, art. 107, art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 79 ust. 4 i art. 118 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach dotyczących rozwiązań wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 695), a także § 11 Statutu [...], zmieniła decyzję Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] w sprawie nieprzyznania A. B. stypendium socjalnego w roku akademickim 2019/2020 w ten sposób że:

1) odmówiła przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2019/2020,

2) odmówiła przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2019/2020 w okresie od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. oraz

3) przyznała stypendium socjalne w roku akademickim 2019/2020 w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. w wysokości 900 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że u podstaw wydania decyzji z dnia [...] legła okoliczność niezaliczenia przez studenta IV semestru studiów w roku akademickim 2018/2019, co uniemożliwiło przyznanie świadczenia na rok akademicki 2019/2020. Odnosząc się do zmiany zakwestionowanej odwołaniem decyzji wskazano, że na datę wydania niniejszej decyzji A. B. posiada status studenta II roku studiów, co potwierdził pismem z dnia 11 maja 2020 r. Dziekan Wydziału. Jeśli zaś chodzi o odmowę przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2019/2020 wskazano, że przedstawiona sytuacja zdrowotna strony oraz jego syna nie spełnia kryterium szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym wprost mówi art. 87 ust. 3 ustawy. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje by sytuacja życiowa studenta była skutkiem szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego zdarzenia, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości. Natomiast samo powoływanie się na trudną sytuację materialną związaną ze złym stanem zdrowia nie jest dostatecznym powodem do przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Ze złożonych przez stronę dokumentów wynika, że:

- do składu rodziny wlicza się wnioskodawcę oraz dwóch synów,

- miesięczny dochód netto na członka rodziny wynosi 0 zł,

- A. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, której dochodów nie wliczono do dochodu rodziny stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy oraz § 21 Regulaminu,

- rodzina pobiera świadczenie wychowawcze, zasiłek rodzinny oraz świadczenia rodzicielskie, a także świadczenia z ośrodka pomocy społecznej – co ustalono na podstawie przedłożonego zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej,

- A. B. nie posiada obecnie żadnych dochodów oraz innych źródeł utrzymania rodziny.

W związku z faktem, iż dochód na osobę w rodzinie wynosi 0 zł Odwoławcza Komisja Stypendialna wezwała stronę do wykazania źródeł utrzymania rodziny, w tym źródeł konkubiny [...]. Student nie przedłożył dokumentów, wskazując że zostały dołączone do wniosku o przyznanie stypendium, a dokumenty dotyczące dochodów konkubiny zostały zwrócone przez Komisję Stypendialną w dniu 11 marca 2020 r. do rąk własnych studenta, ponieważ zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 dochody konkubiny nie znajdują się w zamkniętym katalogu dochodów, które są brane pod uwagę przy wyliczaniu dochodu rodziny.

Odnosząc się do odmowy przyznania żądanego świadczenia organ podkreślił, że przyznanie prawa do stypendium socjalnego zostało uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, a w przypadku dochodu nieprzekraczającego kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (tj. kwoty 528 zł) należy przedstawić zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej i rodziny, zaś jeżeli z owego zaświadczenia nie wynika faktyczna sytuacja dochodowa i majątkowa rodziny należy taką sytuację na podstawie § 22 ust. 23 Regulaminu uznać jako niedołączenie do wniosku ww. zaświadczenia. W takiej sytuacji Komisja może przyznać stypendium, jeżeli strona udokumentuje źródła utrzymania rodziny. Tymczasem w niniejszej sprawie nie przedstawiono rzetelnie źródeł utrzymania rodziny. Jakkolwiek strona wykazała, że rodzina utrzymuje się wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej w kwocie ok. 2.190 zł, to organ odwoławczy wziął pod uwagę, że:

- po pierwsze, rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, w związku z czym należy wziąć pod uwagę utrzymanie 4 osób – nie zaś 3,

- po drugie, rodzina przez większość czasu mieszka w [...], a strona studiuje w trybie stacjonarnym – co wiąże się z wydatkami na dojazdy do uczelni,

- po trzecie, wobec problemów zdrowotnych strony oraz jej syna, przy wskazanych źródłach utrzymania rodzina z dwójką dzieci nie byłaby w stanie normalnie funkcjonować.

Natomiast w związku z faktem wejścia w życie w dniu 17 kwietnia 2020 r. art. 79 ust. 4 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 nie stosuje się obowiązku przedłożenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej – wobec czego przyznano A. B. stypendium socjalne od dnia 1 kwietnia 2020 r. tj. od miesiąca w którym zniesiono obowiązek przedłożenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B. zakwestionował decyzję organu odwoławczego w części odmawiającej przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2019/2020 w okresie "od 1 lutego 2020 r. do 31 stycznia 2020 r.", podnosząc zarzuty naruszenia art. 6 i 7 kpa i domagając się uchylenia przedmiotowego rozstrzygnięcia w tej właśnie części. Kwestionując stanowisko organu co do nieudokumentowania dochodów rodziny skarżący wskazał, że przedłożone zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sposób jasny i klarowny podaje, jakie kwoty poszczególnych świadczeń i w jakich terminach pobierał. W decyzji, zdaniem strony, błędnie powołano się na § 22 ust. 23 Regulaminu, zgodnie z którym "W przypadku przedstawienia świadczenia z ośrodka pomocy społecznej właściwego miejscu zamieszkania studenta i jego rodziny, z którego nie wynika faktyczna sytuacja dochodowa i majątkowa rodziny studenta, a jego treść ogranicza się jedynie do stwierdzenia faktu niekorzystania z pomocy społecznej, o której mowa w odrębnych przepisach, uznaje się to jako niedołączenie do wniosku zaświadczenia, o którym mowa w art. 88 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i odmawia się przyznania świadczenia". Wynika to z faktu, że przedłożone zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej nie zawiera informacji, że strona nie korzystała z pomocy społecznej, wręcz przeciwnie, w sposób wyczerpujący wymienia udzielone formy pomocy oraz otrzymane kwoty.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do uchylenia względnie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na fakt, że – jakkolwiek tytuł zaskarżonej decyzji i podana podstawa prawna, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa, odpowiada przepisom tego kodeksu – wydane rozstrzygnięcie, polegające, na skutek niezamierzonej omyłki, na zmianie decyzji organu I instancji, nie odpowiada przepisom prawa. Organ wskazał na stanowisko doktryny, z którego wynika, że katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy, określony w art. 138 kpa, ma charakter zamknięty, a każde inne rozstrzygnięcie niż wskazane w dyspozycji tego przepisu jest niedopuszczalne. W tej sytuacji organ uznał za nieuzasadnione odnoszenie się w sposób merytoryczny do treści skargi, wskazując jedynie, iż w jego ocenie zarzuty w niej podniesione są co do zasady bezzasadne.

W piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r. skarżący podtrzymał swoją skargę i dodał, że odmówiono mu przyznania stypendium stwierdzając, że ma za mały dochód, a przecież to niski dochód jest warunkiem otrzymania takiego stypendium. Dostarczone przez niego zaświadczenia z MOPS dokładnie opisujące jego sytuację materialną i pobierane świadczenia zostały zignorowane. Z danych MOPS wynika, że dochód na osobę w jego gospodarstwie domowym nie przekroczył 351 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy podnieść, że już sam organ w odpowiedzi na skargę wskazał, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do uchylenia względnie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na fakt, że – jakkolwiek tytuł zaskarżonej decyzji i podana podstawa prawna, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa, odpowiada przepisom tego kodeksu – wydane rozstrzygnięcie, polegające, na skutek "niezamierzonej omyłki", na zmianie decyzji organu I instancji, nie odpowiada przepisom prawa. Organ wskazał tu na stanowisko doktryny, z którego wynika, że katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy, określony w art. 138 kpa, ma charakter zamknięty, a każde inne rozstrzygnięcie niż wskazane w dyspozycji tego przepisu jest niedopuszczalne. Podzielając powyższe stanowisko stwierdzić należy, że istotnie organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten wymaga zatem w pierwszej kolejności uchylenia zaskarżonej decyzji,

a dopiero następnie przewiduje możliwość orzeczenia co do istoty sprawy. W niniejszym przypadku organ w samym rozstrzygnięciu decyzji w sposób nieuprawniony pominął pierwszy z tych elementów. W ocenie Sądu uchybienie to nie stanowi w niniejszym przypadku podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z powołaniem się na rażące naruszenie prawa. Trzeba zauważyć, że choćby w tytule decyzji zawarto prawidłowe stwierdzenie o tym, iż jest to "decyzja uchylająca decyzję Komisji Stypendialnej (...) i przyznająca stypendium socjalne". Niemniej jednak uchybienie to stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Już w tym miejscu należy w związku z tym wskazać, że jakkolwiek skarga A. B. ograniczała się do części decyzji odmawiającej mu przyznania stypendium socjalnego, z uwagi na powyższe uchybienie, które dotyczyło rozstrzygnięcia organu odwoławczego jako całości, uchyleniu podlegała cała decyzja organu odwoławczego.

Niezależnie od powyższego Sąd uznał, że skarga A. B. zasługuje na uwzględnienie także z innych powodów, na które – przynajmniej częściowo – skarżący zwrócił uwagę w swojej skardze oraz w piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r. Odmowa stypendium socjalnego za okres od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. nastąpiła – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – z uwagi na to, że skarżący nie udokumentował rzetelnie źródeł utrzymania swojej rodziny. Organ wskazał tutaj na fakt, iż – jak wykazał skarżący – jego "rodzina utrzymuje się wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej, tj. świadczenia wychowawczego, świadczenia rodzicielskiego, zasiłku rodzinnego, co miesięcznie wynosi ok. 2190 zł na rodzinę. Jednak należy wziąć pod uwagę następujące fakty: po pierwsze rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, w związku z czym należy wziąć pod uwagę utrzymanie 4 osób, nie 3, po drugie rodzina przez większość czasu mieszka w [...], a Strona studiuje w trybie stacjonarnym, co wiąże się z wydatkami na dojazdy do uczelni, po trzecie problemy zdrowotne Strony oraz syna, przy wskazanych źródłach utrzymania rodzina z dwójką dzieci nie byłaby w stanie normalnie funkcjonować". Powyższa ocena została dokonana przez organ na skutek powołania się na treść § 22 ust. 23 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (dalej jako "Regulamin"), stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 62/2019 Rektora [...] z dnia 1 sierpnia 2019 roku w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (https://bip.ujk.edu.pl). Zgodnie z tym przepisem w przypadku przedstawienia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej właściwego miejscu zamieszkania studenta i jego rodziny, z którego nie wynika faktyczna sytuacja dochodowa i majątkowa rodziny studenta, a jego treść ogranicza się jedynie do stwierdzenia faktu niekorzystania z pomocy społecznej, o której mowa w odrębnych przepisach, uznaje się to jako niedołączenie do wniosku zaświadczenia, o którym mowa w art. 88 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i odmawia się przyznania świadczenia. Regulacja ta nawiązuje do wcześniejszych przepisów regulaminu (§ 22 ust. 21 i 22) oraz odpowiadających im przepisów art. 88 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.), dalej jako "ustawa". Mianowicie zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy rektor albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jeżeli nie dołączy do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818) - z centrum usług społecznych, o sytuacji dochodowej i majątkowej swojej i rodziny. Z kolei art. 88 ust. 5 ustawy stanowi, że rektor albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna może przyznać studentowi stypendium socjalne w przypadku, o którym mowa w ust. 4, jeżeli przyczyny niedołączenia do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - z centrum usług społecznych, o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta były uzasadnione oraz student udokumentował źródła utrzymania rodziny.

W tym miejscu trzeba przytoczyć także treść art. 87 ustawy, regulującego kwestię przyznawania stypendium socjalnego. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Ust. 2 art. 87 stanowi, że rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być:

1) mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690 i 1818);

2) większa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.).

W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (art. 87 ust. 3 ustawy).

Art. 88 ust. 1 ustawy wskazuje, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, precyzując przy tym jakie dochody i świadczenia uwzględnia się, a jakich nie uwzględnia przy ustalaniu wysokości miesięcznego dochodu.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy, na podstawie analizy złożonych dokumentów, przyjął że dochód netto na członka rodziny skarżącego wynosi 0 zł. W tej sytuacji zatem warunkiem przyznania skarżącemu stypendium socjalnego było, stosownie do treści art. 88 ust. 4 ustawy, dołączenie do wniosku o przyznanie stypendium zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącego i rodziny. Z akt postępowania wynika, że skarżący złożył dwa takie zaświadczenia z MOPS w [...] – z dnia 16 stycznia 2020 r. i z dnia 10 marca 2020 r. Jak wspomniano organ odwoławczy, odwołując się do treści przytoczonego wyżej § 22 ust. 23 Regulaminu, uznał jednak – jak należy wnosić na podstawie treści uzasadnienia decyzji – że z zaświadczeń tych nie wynika faktyczna sytuacja dochodowa i majątkowa rodziny studenta, co w ocenie organu było równoznaczne z niezłożeniem wymaganego zaświadczenia.

Po pierwsze jednak przepis ten (§ 22 ust. 23 Regulaminu) odnosi się do sytuacji, gdy z przedstawionego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej nie wynika faktyczna sytuacja dochodowa i majątkowa rodziny studenta, a jego treść ogranicza się jedynie do stwierdzenia faktu niekorzystania z pomocy społecznej, o której mowa w odrębnych przepisach. Jak słusznie zauważył skarżący, w niniejszej sytuacji trudno doszukać się spełnienia dyspozycji tego przepisu skoro w przedstawionych zaświadczeniach wykazano z jakich form pomocy, w jakiej wysokości i w jakich okresach skarżący korzystał oraz jakie dochody udokumentował ubiegając się o te świadczenia. Jeśli organ uznawał, że informacja wynikająca z zaświadczeń jest niewystarczająca, mógł wezwać skarżącego do przedłożenia zaświadczenia uzupełnionego o określone dane. Z całą pewnością jednak nie można uznać, że zaświadczenia te ograniczają się jedynie do "stwierdzenia faktu niekorzystania z pomocy społecznej". Taka adnotacja w jednym z zaświadczeń odnosi się wyłącznie do D. B., tj. partnerki skarżącego, która jednak, jak stwierdził Przewodniczący Komisji Stypendialnej w notatce z dnia 11 marca 2020 r. odwołując się do § 21 Regulaminu i zwracając skarżącemu dokumenty dotyczące D. B., "nie wchodzi do składu rodziny". Trzeba zwrócić uwagę, że w punkcie 57 załącznika nr 25 do Regulaminu zapisano, iż "do rodziny studenta nie wlicza się konkubenta studenta lub konkubenta członka rodziny studenta, nawet jeśli są dzieci z tego związku (...)", zaś przedmiotowe zaświadczenie ma dotyczyć "sytuacji dochodowej i majątkowej studenta

i rodziny studenta".

Niezależnie od tego, że organ, ze wskazanych wyżej powodów, nie miał podstaw do zastosowania § 22 ust. 23 Regulaminu, sama regulacja tego przepisu może budzić zasadnicze wątpliwości co do jej zgodności z ustawą. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy regulamin świadczeń dla studentów określa:

1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;

3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;

4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

W ramach tak zakreślonej delegacji regulamin, jako akt podustawowy, nie może z całą pewnością ingerować w treść zapisów ustawy, a tym bardziej ich modyfikować. Przepisy art. 88 ust. 4 i 5 ustawy wyraźnie stanowią o "niedołączeniu" do wniosku

o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej

i o związanych z tym konsekwencjach. Omawiany przepis Regulaminu rozszerza dyspozycję tego przepisu – w sposób niekorzystny dla strony – uznając za takie "niedołączenie" także przypadek gdy zaświadczenie zostało dołączone, ale ma określoną, przewidzianą w nim (niepełną) treść oraz pozostawiając organowi ocenę w tym zakresie, a w konsekwencji uzależniając od tej oceny zaistnienie skutków przewidzianych w art. 88 ust. 4 i 5 ustawy.

Dobrze obrazuje to sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Rozstrzygnięcie organu opiera się bowiem na założeniu, że wykazane przez skarżącego (spełniającego, jak ustalił organ, kryterium dochodowe) dochody – wynikające również z wymaganych przez ustawę zaświadczeń złożonych przez skarżącego – przy uwzględnieniu składu i sytuacji faktycznej jego rodziny, jawią się jako niewiarygodne. Organ domniemywa tym samym, że skarżący posiada inne jeszcze dochody niż te wykazane w przedstawionych zaświadczeniach z MOPS, które w jego ocenie, zgodnie z art. 88 ust. 5 ustawy, powinien udokumentować, a tego nie uczynił. Uprawnień do odmowy przyznania stypendium socjalnego na podstawie takiego domniemania ustawa jednak nie przewiduje. Przepisy art. 88 ust. 4 i 5 ustawy mogą mieć zastosowanie w przypadku niedołączenia do wniosku zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Co więcej, jak już podniesiono, nie zachodzi również sytuacja, że ze złożonego zaświadczenia nie wynikają jakiekolwiek dane (bo na przykład organ pomocy społecznej ich nie posiada) – by ewentualnie rozważać to za okoliczność równoznaczną z niedołączeniem stosownego zaświadczenia.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że – jak wynika z akt postępowania – skarżący nie uchylał się od udokumentowania swojej sytuacji czy udzielania stosownych wyjaśnień. Akta zawierają stosunkowo szeroką dokumentację dotyczącą jego sytuacji, a jak wynika z powoływanej już notatki urzędowej z dnia 11 marca 2020 r. (i o czym pisze sam organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji) skarżący przedłożył także dokumentację dotyczącą jego partnerki D. B., jednak z uwagi na fakt, że partnerka nie wchodzi do składu rodziny, dokumentacja ta została zwrócona skarżącemu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylając decyzje organów obu instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji dokona ponownej analizy zgromadzonej dokumentacji w kontekście możliwości przyznania stypendium socjalnego za okres od 1 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. – z uwzględnieniem przedstawionej wyżej argumentacji – i wyda stosowne rozstrzygnięcie w zakresie wniosku skarżącego, pamiętając przy tym, że prawidłowość przyznania stypendium za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. nie była kwestionowana (podobnie jak odmowa przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości), a do uchylenia decyzji organu odwoławczego także w tym zakresie doszło wyłącznie z powodu błędnego sformułowania rozstrzygnięcia zaskarżonego aktu, o czym była mowa na wstępie rozważań.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II wyroku).