Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2324/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D. W. – w miejsce której wstąpili jej następcy prawni: B. G., P. G. i W. G. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2009 r. 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej solidarnie na rzecz B. G., P. G. i W. Gr. kwotę 340 zł (słownie trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił D.W. przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne (Wn-U) za okres od stycznia do grudnia 2008 r.

Na postanowienie to D. W.złożyła zażalenie wnosząc o jego zmianę w całości i zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenie art. 58 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 240 poz. 1754 z późn. zm.) pracodawca oraz osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składają informację i część I wniosku w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie odwołujący się nie złożył wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne (Wn-U) za wskazane powyżej miesiące w zakreślonym terminie. Podkreślił również, że wnioski takie nie zostały złożone przed dniem wydania postanowienia z dnia [...] maja 2009 r.

Następnie organ wyjaśnił, że rozporządzeniem z 14 listopada 2008 r. (Dz.U. z 2008 r. Nr 207, poz. 1304) zostało zmienione rozporządzenie w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych. Zgodnie z przepisem paragrafu 2 pkt 2 rozporządzenia z 14 listopada 2008 r., w przypadku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą wniosek o symbolu Wn-U oraz informację o symbolu INF-U-G, o opłaconych składkach na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do października 2008 r. w dotychczasowym brzmieniu przekazane do Funduszu do dnia 31 grudnia 2008 r. uznaje się za skutecznie złożone. Minister Pracy i Polityki Społecznej podkreślił, że strona we wskazanym powyżej terminie nie złożyła wniosku Wn-U oraz informacji INF-U-G.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ podkreślił, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wykazała, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Z dokumentów sprawy wynika, iż wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu strona nie dopełniła czynności, dla której termin ten był ustanowiony tj. nie złożyła wniosków o wypłatę refundacji za wyżej wskazane miesiące. Minister wskazał, że z pisma z 24 lutego 2009 r. stanowiącego prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosków za okres od stycznia do listopada 2008 r. wynika, iż wśród załączników znajdują się tylko wnioski za grudzień 2008 r. oraz styczeń 2009 r. Wnioski za okres od stycznia do listopada 2008 r. zostały złożone dopiero wraz z zażaleniem na postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu powyższe uniemożliwia przychylenie się do wniosku strony i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za wyżej wymieniony okres.

W ocenie organu II instancji, nie można również uznać, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminowi oraz, że dołożono wszelkiej staranności w dopełnieniu czynności, od których zależało uzyskanie refundacji. Organ podkreślił, iż pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej, co oznacza, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ zauważył, że w piśmie z 22 kwietnia 2009 r. strona poinformowała, że składki na ubezpieczenia społeczne były opłacane terminowo przez męża wnioskującej. Zdaniem Ministra, skoro wnioskodawczyni powierzyła prowadzenie spraw związanych z ubezpieczeniem społecznym swojemu mężowi, mogła ona również powierzyć zaufanej osobie prowadzenie spraw związanych z uzyskaniem refundacji składek. W takiej sytuacji, w ocenie organu, nie można mówić, iż strona wykazała się starannością, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka z przepisu art. 58 § 1 k.p.a.

Ponadto organ zauważył, iż zgodnie z § 2 art. 58 k.p.a. strona winna w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu zwrócić się z prośbą o jego przywrócenie. Zdaniem Ministra z informacji i wyjaśnień przesłanych przez stronę nie wynika ani przyczyna uchybienia terminowi ani data, w której przyczyna ta ustała, co uniemożliwia organowi zbadanie, czy strona zastosowała się do dyspozycji przepisu art. 58 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do sformułowanych w zażaleniu informacji o braku formularzy Wn-U na internetowych stronach PFRON, nie pouczenia strony co do sposobu i okoliczności, które winny być podniesione by możliwe było przywrócenie terminu na złożenie wniosków, czy też nie pouczenia o konieczności uprawdopodobnienia braku winy za późniejsze złożenie wniosków organ wskazał, iż wzory te stanowią załącznik do przywołanego w podstawie prawnej postanowienia, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych.

Odnośnie odrzucenia wniosku za miesiąc grudzień 2008 r. przez SODiR organ zauważył, iż w przypadku niezłożenia wniosku w terminie jest on odrzucany przez system automatycznie i w takiej sytuacji nie przysługuje środek odwoławczy.

Organ stwierdził, że nie ma również obowiązku informowania i pouczania strony, co do sposobu w jaki strona winna wnieść podanie o przywrócenie utraconego terminu. Za kuriozalny Minister uznał zarzut braku wniosków o przywrócenie terminu na stronach internetowych PFRON. Organ wskazał, iż art. 66 ustawy o rehabilitacji (...), zawierającej zasady uzyskania refundacji składek na ubezpieczenia społeczne stanowi, że w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. W zakresie zatem wniosków o przywrócenie terminu zastosowanie mają przepisy tej ustawy. Zdaniem organu nie jest prawdziwe twierdzenie, iż strona nie miała możliwości złożenia takich wniosków.

W skardze na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009r. skarżąca D. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] maja 2009r. Ww. postanowieniom strona zarzuciła:

← nieważność z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. przez niezebranie, a następnie nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób dokładny, sporządzenie uzasadnienia zawierającego ewidentne braki, załatwienie sprawy z naruszeniem interesu indywidualnego skarżącej, w szczególności nie ustalenie stanu zdrowia skarżącej oraz jej zdolności do prowadzenia swoich spraw,

← naruszenie przepisu art. 80 k.pa. przez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny i sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym tj. z naruszeniem przepisów art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. – co miało wpływ na wynik postępowania,

← nieprawidłową wykładnię i zastosowanie art. 58 k.p.a. poprzez dowolne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym przyjęcie, że skarżąca w sposób zawiniony nie złożyła wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z 25 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd podał, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji może zostać dokonane w oparciu o przepis art. 58 k.p.a., a także na podstawie przepisu § 8 rozporządzenia. W art. 58 k.p.a. ustanowione zostały cztery przesłanki przywrócenia terminu. Pierwsza przesłanka, to uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu; druga, to wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; trzecia, to dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku, przy czym termin ten zaczyna biec dopiero od ustania przeszkody i czwarta przesłanka, to dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Oceniając przesłanki przywrócenia terminu organ orzekający stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła braku winy.

WSA podzielił pogląd Ministra, iż z wyjaśnień strony nie wynika data ustania przyczyny uchybienia terminowi. Za bezpodstawne Sąd I instancji uznał natomiast stwierdzenie organu, że z wniosku strony nie wynika przyczyna uchybienia terminowi. Wskazaną przez stronę przyczyną uchybienia terminowi w złożeniu wniosków o wypłatę refundacji składek był bowiem stan zdrowia strony, będący konsekwencją wypadku komunikacyjnego, który to stan zdrowia na podstawie akt sprawy można określić jako tragiczny. Z kolejnych wniosków strony, WSA wyprowadził, że strona od wypadku, któremu uległa w 2006 r., przeszła 10 operacji oraz łącznie 12 pobytów w klinikach. W czasie, w którym składała wniosek była w trakcie leczenia i czekały ją kolejne operacje. W wyniku wypadku, strona przebywała w szpitalu w 2006 r. sześciokrotne; w 2007 r. w lutym oraz w lipcu; w 2008 r. od 26 sierpnia do 1 września i w 2009 r. w marcu. Sąd podkreślił, że obecnie skarżąca posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy "w związku ze stanem narządu wzroku". Następnie Sąd stwierdził, że wobec niezłożenia równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosków o wypłatę refundacji, organ orzekający zobowiązany był wezwać stronę do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., czego jednak nie uczynił.

Następnie WSA wyjaśnił, że w § 8 rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2007 r. ustanowione zostały dwie przesłanki przywrócenia terminu: pierwsza, to uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu, druga, to wniesienie wniosku przez osobę zainteresowaną. Te dwie przesłanki są identyczne jak przesłanka pierwsza i druga z art. 58 k.p.a. Odnosząc się do tych przesłanek na tle niniejszej sprawy, WSA podzielił stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej w tym zakresie, w którym organ stwierdził, że nie można uznać, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminowi oraz że dołożyła wszelkiej staranności w dopełnieniu czynności, od których zależało uzyskanie refundacji. W sytuacji bowiem, gdy strona nie była w stanie samodzielnie składać wniosków o wypłatę refundacji składek, mogła w tym zakresie korzystać z pomocy pełnomocnika - męża, który prowadził jej sprawy, opłacając np. składki ZUS. Nieskorzystanie z tej możliwości wykluczało według Sądu I instancji przyjęcie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosków o refundację.

Z wyżej opisanych przyczyn Sąd, pomimo stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, uznał, że naruszenie tych przepisów nie miało wpływu na jego wynik, bowiem nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, brak było więc podstaw do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 k.p.a. oraz na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 13 grudnia 2007 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. W., zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że organ administracji publicznej winien ocenić, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające uwzględnienie prośby skarżącej o przywrócenie terminu także przy uwzględnieniu treści § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 240, poz. 1754 ze zm.) – dalej rozporządzenie. Stosownie do § 8 rozporządzenia, terminy, o których mowa w § 3 ust. 1, 2 i 4, § 4 ust. 1 i 2, § 6 ust. 2 oraz § 9 ust. 1, przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek należy do organu, do którego strona występuje z tego rodzaju prośbą (wnioskiem). Dokonana ocena powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Brak winy jako przesłanka przywrócenia terminu, nie może być oceniany w oderwaniu od przewidzianego w § 8 rozporządzenia wymagania odnośnie treści wniosku wymagającego tylko uprawdopodobnienia, tj. przytoczenia twierdzeń i wskazania okoliczności uzasadniających, z których wynika przekonanie o prawdziwości tych twierdzeń strony. Ta argumentacja ma być oczywiście przekonywującą. Uprawdopodobnienie oznacza również złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie do okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie danej czynności w terminie. Brak winy podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy. Trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dokonanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych.

Zdaniem NSA przy ocenie winy należy kierować się ogólnymi zasadami z postępowania administracyjnego. Pożądany jest tu kompromis (art. 7 k.p.a.) pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, polegający na tym, aby z jednej strony nie dochodziło do pochopnego przywracania terminu i niepewności stosunków prawnych, z drugiej zaś strony, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do dochodzenia przysługujących jej uprawnień. Ocena tych przesłanek musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Oczywistym przy tym jest, że to osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli ma uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i nie można jej było przezwyciężyć. Istotny jest też rodzaj przeszkody, a więc to, czy powodowała ona tylko utrudnienie w dotrzymaniu terminu, czy też uniemożliwiała jego dotrzymanie.

Zdaniem NSA ocena braku winy nie może abstrahować od będącej udziałem strony subiektywnej oceny stanu rzeczy (sprawy) uwzględniającej stopień jej wykształcenia, posiadanej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia życiowego. W sytuacji gdy przyczyną uchybienia terminowi jest stan zdrowia, to istotnym jest też rozważenie na tle konkretnych okoliczności, czy stan ten uniemożliwiał podjęcie działań osobiście, a także skorzystanie z pomocy innych osób

Zastrzeżenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wzbudziły rozważania Sądu I instancji dotyczące oceny braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności, w szczególności wobec zarzutu skarżącej, iż jej mąż opłacał składki ZUS w czasie jej choroby nie w oparciu o udzielone mu przez nią pełnomocnictwo, lecz działając w ramach uprawnień z art. 29 k.r.i o.

NSA podkreślił, że w myśl art. 29 k.r.i o. w razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu, drugi małżonek może za niego działać w sprawach zwykłego zarządu, w szczególności może bez pełnomocnictwa pobierać przypadające należności, chyba że sprzeciwia się temu małżonek, którego przeszkoda dotyczy. Względem osób trzecich sprzeciw jest skuteczny, jeżeli był im wiadomy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii, czy działanie przez małżonka w ramach umocowania z art. 29 k.r.i o. jest jego uprawnieniem, czy też obowiązkiem, należy przychylić się do poglądu, że to ustawowe umocowanie do działania przez współmałżonka ma charakter uprawnienia. Za poglądem tym przemawia sformułowanie zawarte w art. 29 k.r.i o., a zwłaszcza dwukrotnie użyty w tym przepisie wyraz "może" a nie "powinien" lub "ma obowiązek", a nadto możliwość wyrażenia sprzeciwu przez małżonka, którego dotyczy przeszkoda. Okoliczności te wskazują na to, że wolą ustawodawcy było ustanowienie jedynie możliwości działania za współmałżonka, a nie obowiązku takiego działania (por. "Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem", J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz, Wyd. Prawnicze, W-wa 1990, s. 141).

Uwzględniając powyższe, NSA za trafny uznał zarzut skarżącej, że skoro bezspornym jest, iż przyczyną uchybienia terminowi w złożeniu wniosków o wypłatę refundacji składek był jej stan zdrowia, jako konsekwencja wypadku komunikacyjnego, który Sąd I instancji ocenił "jako tragiczny", to należało rozważyć nie tylko to, czy ten stan zdrowia zezwalał jej na samodzielne prowadzenie swoich spraw, ale przede wszystkim i to, czy w związku z tak tragicznym stanem zdrowia skarżąca mogła umocować męża do ubiegania się o refundację składek. Istotnym jest także i to, czy w związku z wypadkiem komunikacyjnym, któremu uległa skarżąca, oraz związanym z tym długotrwałym procesem leczenia jej mąż w ramach przysługujących mu uprawnień z art. 29 k.r.i o. mógł podejmować jakiekolwiek działania dotyczące ubiegania się o refundację składek na rzecz skarżącej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy to fakt uprawdopodobnienia braku winy, a nie fakt choroby będącej wynikiem wypadku komunikacyjnego, powinien podlegać czynnościom dowodowym i ocenie organu. Obowiązkiem Sądu I instancji było natomiast przeprowadzenie pełnej oceny zaskarżonego postanowienia w wyżej przedstawionym zakresie. Trafnie przy tym zarzuca skarżąca, że Sąd I instancji przy ocenie spełnienia przewidzianej w § 8 rozporządzenia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi nie rozważył uregulowań wynikających z art. 29 k.r.i o. Tym samym należało uznać za trafny zarzut błędnej wykładni § 8 rozporządzenia w zakresie sformułowanym w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. W ocenie NSA powyższe dowodzi, że trafne są też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem wobec błędnej wykładni § 8 rozporządzenia nie można uznać, że prawidłowa jest, dokonana przez Sąd I instancji, ocena przyjętych przez orzekające organy ustaleń faktycznych i sposób przeprowadzenia czynności dowodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny nakazał, aby przy tak sformułowanej wykładni § 8 rozporządzenia, Sąd I instancji ponownie ocenił, czy zaskarżone postanowienie nie narusza reguł postępowania administracyjnego co do gromadzenia i oceny materiału dowodowego.

Wobec tego, że w dniu [...] stycznia 2012 r. D. W.zmarła w jej miejsce do postępowania wstąpili spadkobiercy : mąż B. G. oraz synowie P. G. i W. G.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył co następuje :

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana , związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle przytoczonych powyżej rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przede wszystkim przyjąć, że fakt, iż mąż D. W. opłacał za nią składki na ubezpieczenie społeczne nie oznacza, że dysponował pełnomocnictwem żony do prowadzenia jej innych spraw. Działał bowiem w ramach uprawnienia przewidzianego w art. 29 k.r.i o. i nie miał obowiązku działać za żonę w każdej sytuacji.

Rozpatrując kwestię zawinienia w uchybieniu terminu umknął uwadze organu fakt, że skarżąca nie wiedziała o możliwości zwrócenia się do PFRON z wnioskiem refundację składek. Wyjaśniała, że jej stan zdrowia, liczne operacje, stan wzroku uniemożliwiał orientację w przepisach prawa na takich samych zasadach jak ma możliwość to czynić osoba zdrowa. Należy do tego dodać, że tuż przed wypadkiem rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i wobec tego nie dysponowała jeszcze stosowną wiedzą i doświadczeniem. Na konieczność dopasowania wymagań co do miernika staranności do konkretnych osób i sytuacji zwrócił uwagę także w swym uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny.

Biorąc pod uwagę fakt, iż § 8 rozporządzenia z 13 grudnia 2007 r. wymaga uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu należy uznać, że w tych konkretnych okolicznościach wymóg ten należy uznać za spełniony. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie należy przy tym stawiać stronie nierealnych wymagań co do miernika staranności , aby nie czynić z możliwości przywrócenia terminu instytucji iluzorycznej zarezerwowanej tylko dla zdarzeń nadzwyczajnych. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że D. W. nie można postawić zarzutu, że w sposób zawiniony nie ubiegała się o refundację składek, bo stan jej zdrowia, związana z nim znaczna ilość przebytych zabiegów operacyjnych, trwałą niezdolność do pracy z powodu uszkodzenia wzroku jest dostatecznym usprawiedliwieniem dla braku wiedzy o takiej możliwości.

Z tych względów w ocenie Sądu strona w sposób dostateczny wykazała brak zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o refundację składek.

Co do spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 58 § 2 k.p.a. to należy wskazać, że jeśli w ocenie organu z pisma strony nie wynika kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu to winien mieć zastosowanie tryb przewidziany w art.64 § 2 k.p.a. – strona powinna zostać wezwana do wyjaśnienia tej kwestii. To samo oczywiście dotyczy także niedopełnienia czynności, dla której termin był określony. Z tym, że w tym ostatnim przypadku strona dopełniła czynności przy wniesieniu odwołania.

Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.