Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 497/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
article: art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1-4,6, art. 74, 87 ust. 1,3,4, art. 92
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1, art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 38
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 15 ust. 7
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. art. 87 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), art. 31 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) oraz lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania O. S.A., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Uzasadniając swoje stanowisko Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż w dniu [...] września 2011 roku na drodze gminnej z P. do Ż., podano kontroli ciągnik samochodowy marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], którym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy - przejazd po rozładunku z P. do S.. Kierowca okazał m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielone przedsiębiorcy pod nazwą O. S.A. z siedzibą w P.. Dane w okazanych do kontroli zaświadczeniach o działalności za dni [...] sierpień – [...] września 2011 r. oraz [...] września - [...] września 2011 r. w pozycjach 12, 13, 20, 22 zostały wypełnione niezgodnie z wytycznymi umieszczonymi na ww. zaświadczeniu poprzez przybicie pieczątki określającej datę oraz godzinę. Nadto ww. zaświadczenia zostały podpisane przez kierowcę na podstawie udzielonego mu przez przedsiębiorstwo O. Spółka Akcyjna upoważnienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. do wystawiania zaświadczeń określonych w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty odpowiedzialni są przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne (ust. 3).

Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca: przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby, przebywał na urlopie wypoczynkowym, miał czas wolny od pracy, prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu, pozostawał w gotowości w rozumieniu art. 9 ust. 1.

Zaświadczenie, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14 kwietnia 2007 r., str. 14, ze zm.), przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

W myśl art. 92 ust.1 ustawy kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego jest załącznik 1p. 1.7 do ustawy ustalający wysokość kary.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. S.A., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego tj.

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez naruszenie w toku postępowania przed organem II instancji podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, co doprowadziło w konsekwencji do wydania orzeczenia naruszającego zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania przez organ administracji publicznej zaufania do obywateli oraz zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej całego materiału dowodowego i zasadę swobodnej oceny dowodów, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji,

- art. 105 § 1 kpa poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem charakter zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywał, iż dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie było bezzasadne, a zatem postępowanie to winno zostać umorzone przez organ II instancji.

oraz prawa materialnego tj.

- art. 92 ust. 1 (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r.) w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz art. 31 ust. 1-3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, iż skarżący nie wyposażył swojego kierowcy w odpowiedni dokument tj. zaświadczenie o działalności, sporządzone na odpowiednim formularzu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem skontrolowany kierowca posiadał powyższy dokument wystawiony na druku formularza, o którym mowa w załączniku (zaświadczenie o działalności) do decyzji Komisji nr 2009/959/UE z dnia 14 grudnia 2009 r. zmieniającej decyzję 2007/230/WE w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L, Nr 330, poz. 80 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że zaświadczenia o działalności, zakwestionowane w toku kontroli, zostały wypełnione prawidłowo i spełniają wszystkie wymagania określone w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem skarżącego data na dokumencie, przybita pieczątką biurową (datownikiem), spełnia wymogi pisma maszynowego, o którym mowa w załączniku (zaświadczenie o działalności) do decyzji Komisji nr 2009/959/UE z dnia 14 grudnia 2009 r. zmieniającej decyzję 2007/230/WE w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym. Zgodnie bowiem ze Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie), pismo maszynowe oznacza pismo, wykonane przy pomocy maszyny, którą jest urządzenie, składające się z rozmaitych połączonych ze sobą mechanizmów, służące do przetwarzania energii w celu wykonywania jakiejś pacy. Urządzeniem tym może być zarówno maszyna o skomplikowanej budowie, jak i maszyną prostą, niezwierająca złożonych mechanizmów, jaką niewątpliwie jest pieczątka z datownikiem. Oznacza to, iż zapis wykonany z jej wykorzystaniem, spełnia wymagania pisma maszynowego. Co więcej, użycie pieczątki z datownikiem skutkuje tym samym w zakresie wyglądu pisma, co użycie maszyny do pisania.

Skarżący stwierdził, iż zarzut, zgodnie z którym przedsiębiorca winien osobiście wystawiać zaświadczenie, potwierdzające fakt nieprowadzenia przez kierowcę pojazdu w danym okresie, jest całkowicie nietrafny albowiem przedsiębiorca może działać przez osoby przez niego upoważnione, w tym również przez swoich pracowników - kierowców. Żaden z przepisów nie wyłącza możliwości działania przedsiębiorcy przez pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie kierowca wylegitymował się ważnym upoważnieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., udzielonym mu przez pracodawcę, z którego wynika, iż O. S.A. z siedzibą w P. upoważniła R. D. do podpisywania w jej imieniu zaświadczeń, określonych w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, wystawionych dla kierowców zatrudnionych w O. S.A. oraz kierowców niezatrudnionych w O. S.A., a osobiście wykonujących przewozy na jej rzecz. Powyższe upoważnienie jest upoważnieniem imiennym i szczególnym, tj. dla konkretnego pracownika oraz do dokonywania ściśle określonych czynności. Dlatego też skontrolowany kierowca mógł skutecznie wystawić i wystawił przedmiotowe zaświadczenia w imieniu swojego pracodawcy. Brak jest przy tym konieczności, jak twierdzi organ II instancji, aby za osobę upoważnioną do wypełniania zaświadczeń, dotyczących rejestracji czasu pracy kierowców, uznać wyłącznie jednostkowego pracownika, z którego zakresu obowiązków wynika czynność sporządzania przedmiotowych zaświadczeń i wyposażania w nie kierowcy przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego.

Nadto zarzut organu instancji, jakoby skarżący miał możliwość wręczenia kierowcy zaświadczenia o działalności przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego, jest całkowicie nietrafny. Skarżący bowiem, prowadząc swoją statutową działalność gospodarczą na terenie całego kraju, podzielony jest na 6 Regionów Przewozowych. Region, na terenie którego miała miejsce kontrola organu I instancji, to Region Północno - Zachodni z siedzibą w S., w skład którego wchodzą mniejsze jednostki (zespoły przewozowe) zlokalizowane w S., P. i N. W. W. pod B.. Co więcej, na każdy zespól przewozowy składają się jeszcze mniejsze jednostki, tj. poszczególne miejsca parkingowe pojazdów (cystern), zlokalizowane w różnych miejscowościach na terenie danego zespołu przewozowego (w przedmiotowej sprawie miejsca parkingowe np. w W., P., M.). Powyższe wskazuje na znaczne rozproszenie poszczególnych Regionów Przewozowych skarżącego. Za każdy z Regionów odpowiada kierownik danego Regionu, upoważniony do reprezentowania skarżącego. Nie jest jednak możliwe, aby w każdej sytuacji kierownik danego Regionu podpisywał przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego zaświadczenie o działalności, z uwagi chociażby na fakt, iż kierowcy pracują w systemie zmianowym. Ponadto, kierownik danego Regionu, z uwagi na nienormowany czas pracy nie przebywa stale w siedzibie danego Regionu.

Skarżący wskazał, iż jedynie niektórzy jego pracownicy, tj. w szczególności kierowcy, wyposażeni są w powyższe upoważnienie, które jest wyjątkiem, a nie regułą przy wykonywaniu statutowej działalności gospodarczej. Wyjątkowy charakter takiego upoważnienia związany jest z faktem, iż nie sposób wykluczyć sytuacji, w której kierowca nie ma możliwości zjechania do bazy, z uwagi na wykonywanie przez niego zadania transportowego lub z uwagi na brak możliwości kontaktu ze swoim przełożonym, w związku z rozproszoną strukturą organizacyjną skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą na terenie całego kraju. Dlatego też, osobiste wypełnienie przez przedsiębiorcę zaświadczenia o działalności, potwierdzającego fakt nieprowadzenia przez kierowcę pojazdu w danym okresie oraz wręczenie go kierowcy przed wykonaniem przewozu, byłoby niejednokrotnie poważnie utrudnione, a często jest wręcz całkowicie niemożliwe do spełnienia.

Skarżący zwrócił również uwagę, iż przedmiotowa sprawa wskazuje na powszechnie istniejący problem, dotyczący większości dużych przewoźników, w szczególności prowadzących działalność gospodarczą na terenie całego kraju, a pojawiający się przy wystawianiu zaświadczenia, określonego w art. 31 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w sytuacji, gdy kierowca przebywa poza miejscowością siedziby pracodawcy lub poza jego bazą, bez możliwości bezpośredniego kontaktu z przełożonym.

W ocenie skarżącego, mając także na uwadze wytyczne Generalnego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 września 2011 r., całkowicie nieracjonalne i nieznajdujące żadnego uzasadnienia oraz sprzeczne z wykładnią celowościową przepisów o rejestracji czasu pracy kierowców, byłoby uznanie, iż w powyższej sytuacji kierowca nie może dokonać z wyraźnego pisemnego upoważnienia pracodawcy samodzielnej rejestracji czasu odpoczynku na zaświadczeniu o działalności, a jedynie może tego dokonać pracodawca przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Skarżący podniósł, że art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L, Nr 370, poz. 8 ze zm.) stanowi, iż kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Powyższe oznacza, iż kierowcy obowiązani są stosować wykresówki lub karty kierowcy jedynie w dniu, w którym prowadzą pojazd. W przedmiotowej sprawie, skontrolowany kierowca dokonał rejestracji czasu wolnego od pracy na formularzu, o którym mowa w załączniku (zaświadczenie o działalności) do decyzji Komisji nr 2009/959/UE z dnia 14 grudnia 2009 r. zmieniającej decyzję 2007/230/WE w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym. Rejestracja czasu pracy kierowcy na zaświadczeniu o działalności jest bowiem dużo bardziej czytelna i przejrzysta dla organu kontrolującego (chociażby poprzez użycie pisma komputerowego lub maszynowego), niż rejestracja dokonana ręcznie na wykresówce, czego zdaje się nie dostrzegają organy obu instancji.

Skarżący dodał, iż jednakowy, jak w przedmiotowej sprawie stan faktyczny, dotyczący posługiwania się przez kierowców skarżącego zaświadczeniami o działalności wystawionymi w sposób analogiczny do zaświadczeń zakwestionowanych w niniejszej sprawie, był już przedmiotem niejednokrotnych rozstrzygnięć innych Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego, które to umarzały postępowanie administracyjne. Podkreślił, iż wykazał się daleko idącą ostrożnością i zaradnością, działając przy tym w granicach obowiązującego prawa, zarówno polskiego, jak i unijnego.

Samodzielna rejestracja czasu odpoczynku przez upoważnionego do tego kierowcę na zaświadczeniu o działalności, nadto wypełnionym czytelnie pismem maszynowym, nie może prowadzić do twierdzeń, jakoby takie działanie stanowiło swoistą fikcję prawną.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W myśl art. 87 ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Art. 87 w ust. 3 w/w ustawy stanowi, iż przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Natomiast, gdy kierowca przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub, gdy prowadził inny pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, podmiot wykonujący przewóz drogowy wystawia zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 na elektronicznym oraz przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14 kwietnia 2007, str. 14), a kierowca to zaświadczenie podpisuje. Ww. przepisy stosuje się odpowiednio do kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę, lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz oraz do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe z tym, że przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy drogowe przedkłada stosowne oświadczenie.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.7 załącznika do w/w ustawy, który nakłada karę pieniężną w wysokości od 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi są przedsiębiorcy, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6 a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 w/w ustawy. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo.

W przypadku odpowiedzialności określonej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym sam fakt naruszenia prawa stanowi podstawę do zastosowania sankcji.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów o transporcie drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest, bowiem, przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia) bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary.

W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00).

Podnieść należy, iż z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji.

W konsekwencji należy przyjąć, iż istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają, więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Stwierdzone podczas kontroli naruszenia, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 utd.

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 (LEX nr 205475).

Jak wynika z akt sprawy kontrolowany kierowca kierował pojazdem w imieniu skarżącego i okazał do kontroli zaświadczenia o działalności za dni [...] sierpień – [...] września 2011 r. oraz [...] września – [...] września 2011 r. w których to zaświadczeniach, w pozycjach pod numerami 12, 13, 20, 22 datę uzupełniono poprzez przybicie pieczątki na której znajdowała się odpowiednio data oraz godzina, a dokument został podpisany osobiście przez kierującego. Kierowca okazał upoważnienie wystawione przez uprawionych do reprezentacji członków zarządu skarżącej spółki. Do protokołu kontroli nie zgłosił żadnych uwag i podpisał go bez zastrzeżeń.

Wyjaśnił także, iż zaświadczenia o działalności otrzymał od kierownika transportu w S. wraz z upoważnieniem do podpisywania w imieniu przedsiębiorstwa O. S.A. zaświadczeń określonych w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców i z pieczątką (datownikiem). Podał, że dokumenty zostały wypełnione komputerowo za wyjątkiem pozycji pod numerami: 12, 13, 20, 22, gdyż na przekazanych mu drukach, miał wbijać datę i godzinę, odpowiednio jak zaczął i skończył czas wolny od pracy oraz datę wystawienia. Przyznał, że okazane do kontroli zaświadczenia wypełnił samodzielnie przed wyjazdem w trasę zgodnie z poleceniem kierownika transportu.

Podkreślić należy, iż obowiązujące przepisy określają w sposób jednoznaczny obowiązki podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie zaświadczenia, które obowiązany jest wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy jak również kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę, lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz, oraz do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe.

Nie jest sporne, iż okazane do kontroli zaświadczenia nie zostały w całości wypełnione na komputerze lub maszynowo.

Sąd nie podzielił przekonania skarżącego, iż użycie przyrządu do odbijania daty na dokumentach odpowiada definicji urządzenia komputerowego czy też maszynowego i spełnia tym samym wymogi prawidłowego wypełnienia okazanego przez kontrolowanego kierowcę zaświadczenia.

W świetle przeprowadzonych ustaleń prawidłowe jest także stwierdzenie organu, iż w niniejszej sprawie sytuacja z powodu której kierowca samodzielnie wystawił okazane w trakcie kontroli dokumenty, gdyż nie miał możliwości zjechania do bazy lub siedziby firmy, nie miała miejsca.

Zdaniem Sądu prawidłowym jest stanowisko organu, iż praktyka skarżącej polegająca na udzielaniu kierowcom pełnomocnictw do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy w imieniu pracodawcy, a taką czynnością jest bezspornie potwierdzenie okresu w którym pracownik miał czas wolny od pracy lub odpoczywał, w zaświadczeniu o działalności, jest sprzeczne zarówno z istotą celu wystawienia takiego zaświadczenia jak i z istotą stosunku pracy, i w konsekwencji stanowi brak nadzoru pracodawcy nad pracownikiem.

Jak zasadnie wskazał organ artykuł 38 k.c. określa zdolność osoby prawnej do czynności prawnych zgodnie z teorią organów osoby prawnej, co oznacza, że osoba prawna z mocy ustawy działa przez swoje organy statutowe, a nie przez inne osoby lub organy wyznaczone do składania oświadczeń woli. Do powzięcia i złożenia oświadczenia woli, które przypisuje się osobie prawnej, powołane są osoby fizyczne będące organem lub wchodzące w skład organu tej osoby prawnej (S. Grzybowski System prawa cywilnego, t. 1, s. 373). W imieniu osoby prawnej może działać pełnomocnik upoważniony przez jej organ do złożenia określonych oświadczeń woli, (G. Goździewicz, T. Zieliński, Komentarz Lex 2011).

Jak stanowi art. 31 § 1 k.p. za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli nie dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym przepisie (§ 2).

Treść art. 31 określa więc zdolność pracodawców do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy takich jak oświadczenie woli, jak i działania niebędące oświadczeniami woli sensu stricte, lecz mających skutek prawny. Czynności te mogą być dokonywane przez każdą z osób wyznaczonych do reprezentacji pracodawcy.

W związku z tym powierzenie tych czynności kierowcy przez członków zarządu O. S.A. uprawnionych do reprezentacji spółki w istocie stanowiło jedynie jego oświadczenie, które nie jest równoważne z oświadczeniem przedsiębiorcy osobiście wykonującym przewozy drogowe przedkładającym takie oświadczenie.

Ustawodawca, co wynika wyraźnie z redakcji art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o czasie pracy kierowców, rozróżnia przedsiębiorcę oraz kierowcę, wskazując na obowiązki przedsiębiorcy w zakresie wystawiania i wręczenia kierowcy stosownego zaświadczenia.

Celem art. 31 ustawy o czasie pracy jest wprowadzenie obowiązków w zakresie ewidencjonowania czasu pracy przez pracodawcę a nie przez kierowcę. Wystawianie zaświadczeń odnoszących się do czasu pracy jest elementem nadzoru pracodawcy nad pracownikiem albowiem w czynności tej jest zawarty element kontroli oraz nadzoru nad czasem pracy pracownika.

Należy także podkreślić, iż na przewoźniku, jako na osobie profesjonalnie zajmującej się działalnością gospodarczą, ciąży obowiązek znajomości przepisów regulujących wykonywaną działalność w zakresie transportu drogowego.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego dotyczącego rozstrzygnięć innych Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego, które umarzały postępowanie administracyjne należy zauważyć, iż każda sprawa dotycząca rozstrzygnięć organów administracji jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 Kpa. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo.

Skoro, zatem w dniu kontroli skarżący naruszył obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty to skutkiem jest naruszenie art. 87 omawianej ustawy, co w świetle art. 92 ust. 1 i ust. 4 obliguje organ do nałożenia na skarżącego kary, o której mowa w lp. 1.7. załącznika do tej ustawy.

Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały zatem nałożenie na skarżącego kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.