Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 722/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na ponowną ocenę ,,A’’ z siedzibą w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, 2. przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, 3. zasądza od ,,A’’ z siedzibą w L. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] r. "A" (dalej: Stowarzyszenie "A") poinformowała, że Rada Stowarzyszenia dokonała ponownej oceny wniosku S. P. (dalej: strona, skarżąca, wnioskodawca) pn.: "[...]", w zakresie kryterium nr 1: "Innowacyjność", złożonego w ramach naboru nr [...], poddziałanie 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W wyniku tej oceny operacja znajduje się na tej samej pozycji na liście operacji wybranych do finansowania i na dzień przekazania wniosków o udzielenie wsparcia do Zarządu Województwa [...] nadal nie mieści się w limicie środków dostępnych w naborze nr [...].

Z akt administracyjnych wynika, że [...] r. strona w ramach naboru nr [...] złożyła wniosek nr [...] pn.: "[...]". Rada Stowarzyszenia "A" [...] r. dokonała oceny i wyboru operacji oraz podjęła uchwałę nr [...], stwierdzającą, że wniosek otrzymał 13,14 punktów, został wybrany do finansowania, jednakże operacja nie mieści się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia.

Strona wniosła protest do przyznanej oceny punktowej w ramach kryterium nr 1: "Innowacyjność'’, w zakresie punktu drugiego: "Operacja zakłada opracowanie i wprowadzenie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi".

Rada Stowarzyszenia przeprowadziła ponowną ocenę i [...] r. podjęła uchwałę nr [...], w której podtrzymała swoje pierwotne stanowisko. W ramach uchwały przedstawione zostało uzasadnienie uchwały podtrzymującej.

Zarząd Województwa [...] pismem z [...] r. uwzględnił protest dotyczący oceny kryterium nr 1- "Innowacyjność" w zakresie punktu drugiego: "Operacja zakłada opracowanie i wprowadzenie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi" i w oparciu o art. 58 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 818, zwanej dalej: ustawą wdrożeniową), przekazał wniosek do ponownej oceny w zakresie kryterium nr 1.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zarząd Województwa przypomniał, że wnioskodawca wskazał we wniosku, iż operacja będzie polegała na rozbudowie centrum rowerowego. Powstanie dodatkowa powierzchnia w postaci hali magazynowej z powierzchnią serwisową. Zakupione zostaną bezpieczne polietylenowe pojemniki do przechowywania zużytych akumulatorów. Operacja zakłada także zbudowanie i uruchomienie bezpłatnej ładowarki do rowerów elektrycznych. Powstanie bezpłatna samoobsługowa stacja serwisowa czynna 24 godziny na dobę.

We wniosku wnioskodawca wyjaśnił też, że innowacyjność przedmiotowej operacji będzie polegała na utworzeniu samoobsługowego serwisu rowerowego, instalacji darmowej dla mieszkańców i turystów stacji ładowania rowerów elektrycznych, a także na utworzeniu punktu odbioru zużytych akumulatorów Li-lon oraz akumulatorów samochodowych.

W ramach w/w kryterium w zakresie drugiego punktu wnioskodawca otrzymał 1,14 punktu, możliwa do uzyskania ilość punktów to 2.

W przekazanej wnioskodawcy informacji o wyniku oceny z [...] r. Rada Stowarzyszenia nie podała konkretnych przykładów/nazwy punktu/punktów, w których można ładować rowery elektryczne.

Ponadto w całym uzasadnieniu do tego kryterium nie odniosła się do usługi jaką wskazał wnioskodawca za innowacyjną we wniosku o przyznanie pomocy tj. utworzenia ogólnodostępnego samoobsługowego serwisu rowerowego.

Pełne uzasadnienie odnośnie utworzenia ogólnodostępnego samoobsługowego serwisu rowerowego sporządzone zostało dopiero w ramach uchwały nr [...] Rady Stowarzyszenia z [...] r. na etapie autokontroli po wniesionym proteście. Zatem wnioskodawca w ramach protestu nie miał możliwości odnieść się do podniesionych ze strony Rady argumentów.

W wyniku ponownej oceny przez Radę wniosek strony uzyskał łącznie 12,57 pkt., przy czym w ramach ponownie ocenianego kryterium tj: "Innowacyjność" 2,57 pkt. Operacja znalazła się na tej samej pozycji na liście operacji wybranych do finansowania i na dzień przekazania wniosków o udzielenie wsparcia do Zarządu Województwa [...] i nadal nie mieści się w limicie środków dostępnych w naborze nr [...].

W uzasadnieniu oceny w zakresie kryterium: "Innowacyjność" - opracowanie i wprowadzenie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi, Rada stwierdziła, że usługa ładowania rowerów elektrycznych może odbywać się w wielu miejscach zarówno w domach prywatnych, jak i miejscach publicznych. Do ładowania oprócz gniazdka elektrycznego, konieczna jest ładowarka i kabel sieciowy. W zależności od modelu to waga 0,25 kg do 0,5 kg. Wymiary nie przekraczają wymiarów standardowego zasilacza do laptopa. Cykl ładowania wynosi od 2 do 6 godzin, przy jednoczesnym zasięgu na pełnej baterii do 100 km. Rada podkreśliła, że nie ocenia tego rozwiązania pod kątem przydatności, lecz pod kątem spełnienia kryterium nowej lub znacząco ulepszonej usługi, a tych przesłanek oferowana usługa nie spełnia. Zatem stacja ładowania rowerów elektrycznych spełnia jedynie przesłanki innowacyjności w zakresie nowej lub znacząco ulepszonej technologii.

Także odbiór zużytych akumulatorów Li- lon nie jest nową usługą. Każda gmina prowadzi odbiór takich akumulatorów w ramach punktu selektywnego odbioru odpadów komunalnych. Taki punkt znajduje się w P. przy ul. [...].

Samoobsługowy punkt serwisowy również nie jest nową ani znacząco ulepszoną technologią. Rada uznała, że tylko w gminie G. znajduje się 5 takich punktów.

Następnie Rada przywołała definicję innowacyjności podaną w LSR i wyjaśniła, że kryterium to należy rozpatrywać w zakresie obszaru objętego LSR.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, zarzucając:

1) naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania z naruszeniem obowiązku zachowania przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz dokonanie oceny z pominięciem istotnych kryteriów wyboru projektów;

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że na obszarze objętym strategią rozwoju regionalnego (dalej: LSR) istnieją podobne punkty bezpłatnego ładowania rowerów elektrycznych, przy jednoczesnym braku podania przykładów, nazwy punktu (punktów), w których można ładować rowery elektryczne;

3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że waga ładowarek do rowerów elektrycznych wynosi ok. 0,25-0,5 kg, a ich wymiary nie przekraczają wymiarów standardowego zasilacza do laptopa, przy jednoczesnym braku wskazania jakichkolwiek podstaw merytorycznych do takich twierdzeń (np. dokumentacji źródłowej, przykładowych specyfikacji technicznych urządzeń itp.);

4) dokonanie oceny wniosku z naruszeniem reguł przejrzystości, rzetelności, bezstronności, z jednoczesnym użyciem argumentacji dowolnej, to znaczy nie mieszczącej się w granicach logicznego rozumowania, nie popartej wiedzą lub dokumentacją fachową i nie posiadającej waloru spójności oraz kompletności (brak wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji).

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że ponownie dokonana ocena dała jeszcze gorszy rezultat niż ocena pierwotna, gdyż wniosek uzyskał 12,57 pkt (poprzednio 13,14 pkt). Zdaniem strony Rada twierdzi, że nie ocenia rozwiązania w zakresie punktów ładowania rowerów elektrycznych pod kątem przydatności, jednocześnie przytaczając argumenty mające zaprzeczyć przydatności tego rozwiązania. Taka ocena jest wewnętrznie sprzeczna i wprowadza w błąd, przez co narusza art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Na uzasadnienie rzekomego braku spełniania kryterium nowej lub znacząco ulepszonej usługi Rada nie podała żadnych argumentów.

Pomimo formalnie trafnego pojmowania przez Stowarzyszenie pojęcia "innowacyjności", ze szczególnym akcentowaniem konieczności uwzględniania realiów lokalnego otoczenia ("wdrożenie nowego na obszarze objętym LSR"), Stowarzyszenie po raz kolejny zignorowało obowiązek wykazania, gdzie na obszarze objętym LSR są już dostępne tego typu usługi. Rada Stowarzyszenia nie podała konkretnych przykładów/nazwy punktu/punktów, w których można ładować rowery elektryczne. Przy ponownej ocenie Rada Stowarzyszenia dopuściła się ponownie tego samego uchybienia.

Strona podniosła, że zawarty we wniosku projekt powszechnie dostępnej darmowej stacji ładowania dla rowerów nie polega jedynie na publicznie dostępnym punkcie umożliwiającym pobór energii elektrycznej, zakłada umieszczenie punktu poboru (tzw. gniazdka), ale również zakup specjalistycznych ładowarek z adapterami dla poszczególnych systemów elektryfikacji roweru. Ładowarki te zostały umieszczone w załączonym do wniosku wykazie elementów, które zostaną zakupione w toku realizacji projektu cyt. "cena zawiera zakup między innymi najpopularniejszych ładowarek i adapterów do występujących powszechnie rowerów elektrycznych między innymi, [...], [...], [...], [...]". Adaptery będą integralną częścią systemu ładowania. Gdyby nie ta bardziej skomplikowana (niż samo "gniazdko") infrastruktura, naładowanie akumulatora w elektrycznym rowerze byłoby niemożliwe (chyba że rowerzysta sam by ją woził ze sobą, co jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia).

Za chybione i niepoparte żadnymi źródłami strona uznała informacje na temat wagi i rozmiaru ładowarek do akumulatorów rowerowych oraz czasu ich ładowania. Strona wskazała, że np. ładowarki systemu [...] ważą 600-1000 gramów. Także inne ładowarki dostępne na rynku mają wyższą wagę i rozmiary niż podawane w uzasadnieniu oceny. Ponadto czas naładowania akumulatora rowerowego nie zawsze wynosi od 2 do 6 godzin, gdyż zarówno w przypadku rowerów jak i samochodów elektrycznych stosuje się doładowywanie, co oznacza, że odłączenie może nastąpić w dowolnym czasie, kiedy użytkownik uzna ładowanie za wystarczające. Z ok. 30-letniego doświadczenia wnioskodawczyni w branży wynika, że zasięg waha się od 40 km do 180 km i jest zależny od bardzo wielu czynników. Zdaniem strony, Rada Stowarzyszenia wypowiada się na tematy, które wykraczają poza zakres jej kompetencji, nie wspierając tego dokumentacją źródłową, która uczyniłaby dokonywaną ocenę przejrzystą, rzetelną i bezstronna, a więc zgodną z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Rada, nie wspierając swoich wniosków źródłami merytorycznymi, formułuje argumenty w oderwaniu od realiów, a kwestionując przydatność danego rozwiązania wskazuje, że nie ocenia tego rozwiązania pod kątem przydatności.

Rada Stowarzyszenia, wskazując, że ocenia projekt pod kątem spełniania kryterium nowej usługi, nie wskazuje, gdzie taka usługa na obszarze objętym LSR funkcjonuje. Tymczasem na obszarze LSR nie istnieje żadna publiczna bezpłatna ładowarka rowerów elektrycznych ani też żadne publicznie i bezpłatnie dostępne gniazdko z energią elektryczną. Istotną innowacją jest również to, że ładowanie rowerów elektrycznych w projektowanych punktach będzie bezpłatne. Przedsiębiorstwo skarżącej poniesie wszelkie koszty zużytej energii elektrycznej, które ostatecznie będą niskie ze względu na zastosowanie odnawialnych źródeł energii (OZE). Ładowarka będzie publiczna, całodobowa i usytuowana będzie w bezpośrednim sąsiedztwie serwisu rowerów i rowerów elektrycznych, gdzie użytkownicy będą mogli liczyć na fachową pomoc oraz doradztwo. Sąsiedztwo serwisu oraz całodobowy monitoring zapewni także prawidłowy stan techniczny infrastruktury.

Według załącznika B III do wniosku projekt skarżącej spełnia również zakres operacji w punkcie 4.6 czyli "Rozwój ogólnodostępnej i niekomercyjnej infrastruktury turystycznej lub rekreacyjnej, lub kulturalnej", zatem odrzucenie projektu ładowarki oraz samoobsługowego serwisu przeczy temu, co Rada zaakceptowała w tabeli oceny projektu w podpunkcie 2 (Rodzaj działalności), gdzie przyznano punkty za to, że operacja przekłada się na rozwój działalności rekreacyjno-turystycznej.

Strona podkreśliła, że tego typu inicjatywy, choć w Polsce ciągle bardzo rzadkie, są doceniane na świecie jako bardzo innowacyjne, czego potwierdzeniem może być certyfikat Top lnnovator przyznany w sezonie 2020/2021 dla austriackiej firmy "B", która otrzymała go od instytucji certyfikującej OGVS za produkcję i propagowanie publicznych stacji ładowania rowerów elektrycznych. Na dowód tego strona przedstawiła wydruk certyfikatu ze strony firmy "B":

Za chybioną strona uznała także argumentację Rady Stowarzyszenia, że samoobsługowy punkt napraw nie jest nową ani znacząco ulepszoną technologią z tego względu, że "tylko w gminie G. istnieje 5 samoobsługowych serwisów rowerowych - po jednym w każdym sołectwie. Zostały one dofinansowane ze środków PROW 2014-2020 za pośrednictwem "A". Żaden ze wskazanych samoobsługowych serwisów rowerowych nie zapewnia specjalistycznego serwisu dla rowerów elektrycznych, a przecież to w tym tkwi sedno innowacyjności w zakresie zapewnienia serwisów (aspekt innowacyjności niezależny od kwestii samych punktów ładowania). Opisany w projekcie samoobsługowy serwis rowerowy jest ponadto znacząco ulepszony względem tego, co już istnieje w innej gminie. Produkt ten jest lepiej wykonany, jest bardziej ergonomiczny, wyposażony w szerszy zakres narzędzi, posiada podłączenie do kompresora. Innowacyjne jest także to, co zaznaczono w biznes planie, że samoobsługowy serwis będzie sąsiadował bezpośrednio z profesjonalnym serwisem, co pozwoli nie tylko na otrzymanie fachowej porady ale też na utrzymanie słupków i narzędzi w należytej kondycji. Ta ostatnia kwestia jest ogromnym problemem dla gmin ze względu na ciągłe kradzieże i akty wandalizmu.

W odpowiedzi na skargę Rada Stowarzyszenia wniosła o jej oddalenie, wskazując, że ponowna ocena projektu została dokonana zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Podkreśliła, że kryterium innowacyjności rozpatrywane jest w zakresach: innowacyjności technologicznej, innowacyjności usługowo-produktowej, innowacyjności organizacyjnej - jeżeli operacja zakłada zastosowanie nowych lub znacząco udoskonalonych rozwiązań organizacyjnych oraz w przypadku gdy operacja zakłada nowy lub znacząco udoskonalony sposób wykorzystania istniejących lokalnych zasobów. Skarżąca wniosła o przyznanie 2 punktów w zakresie zastosowania nowej lub znacząco ulepszonej technologii oraz 2 punktów w zakresie zastosowania nowej lub znacząco ulepszonej usługi. Skarżąca rozbiła innowacyjność przedmiotowej operacji na 3 podpunkty.

Pierwszy z nich to opracowanie, wdrożenie lub zastosowanie nowej lub znacząco ulepszonej technologii czyli zlokalizowanie na terenie "A" stacji ładowania rowerów elektrycznych. W tym przypadku każdy z radnych przyznał maksymalną ilość punktów. Zgodzono się bowiem z wnioskodawczynią, iż takich stacji ładowania nie ma.

Zgoła odmiennie przedstawia się sytuacja z podpunktem nr 2 czyli opracowaniem i wprowadzeniem nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi.

Usługą w tym przypadku jest serwis samoobsługowy, odbiór zużytych akumulatorów litowo- jonowych a także usługa ładowania prądem elektrycznym.

Stowarzyszenie oceniając projekt wskazało iż usługa ładowania jest możliwa z każdego gniazdka elektrycznego, które są powszechnie dostępne, praktycznie w każdym budynku. Niepodobna byłoby podawać każdego budynku, do którego doprowadzono elektryczność.

Waga ładowarek została podana na podstawie ogólnodostępnych źródeł, w tym przypadku z ofert serwisu sprzedażowego, z którego również oferty przedstawiała skarżąca. Niemniej sama waga nie ma istotnego znaczenia dla całościowej oceny projektu. Nawet uznanie, iż waga ta jest 2 razy większa nie pozbawia ich przymiotu mobilności. Natomiast czas ładowania podany przez Stowarzyszenie jak i wynikający z pisma serwisu marki [...] dołączonego do skargi jest praktycznie tożsamy.

Podpunkt drugi dotyczy również odbioru zużytych akumulatorów. Jak wskazano w ocenie projektu na terenie każdej gminy znajduje się punk selektywnego odbioru odpadów gdzie każdy z mieszkańców może oddać akumulator bezpłatnie. Informację o lokalizacji takiego punktu w P., z podaniem dokładnego adresu wskazano w piśmie informującym o wynikach ponownej oceny.

Podobna sytuacja występuje w odniesieniu do samoobsługowego punktu serwisowego. Co prawda w skardze wskazano, iż żaden z ogólnodostępnych serwisów nie zapewnia specjalistycznego serwisu dla rowerów elektrycznych, ale wyposażenie oferty na zakup takiego serwisu dołączony do wniosku, jak również opis serwisu wskazany w biznesplanie, nie wskazuje jakiegokolwiek innego narzędzia niż znajdujące się w każdym innym samoobsługowym serwisie.

Przedstawiony w skardze argument mający również świadczyć o innowacyjności czyli podłączenie samoobsługowego serwisu do kompresora po pierwsze pojawia się dopiero w skardze, a nie we wniosku, a nadto taka możliwość nie jest przewidziana w samoobsługowym serwisie, który miałby zostać postawiony. Z oferty dołączonej do wniosku wynika, iż przewidziana jest w nim tylko pompka. Nieprzekonywujący jest argument, iż bezpośrednie sąsiedztwo profesjonalnego serwisu jest innowacyjne. Istotą samodzielnego serwisu jest dokonywanie napraw samodzielnie, a sąsiedztwo serwisu nie jest innowacyjne.

Również irrelewantny dla oceny skargi jest nieudowodniony fakt notorycznego niszczenia istniejących serwisów samoobsługowych.

Wprawdzie na terenie Gminy P. brak jest samoobsługowego serwisu rowerowego, jednakże oceniając innowacyjność projektu należy brać pod uwagę cały obszar objęty Lokalną Strategią Rozwoju. Jeżeli dane rozwiązanie stosowane jest na obszarze, którejkolwiek z gmin z obszaru objętego LSR, kryterium to nie może zostać uznane za spełnione. Wynika to wprost z kryteriów wyboru, które są ogólnie dostępne.

Rada oceniając innowacyjność usługi wzięła więc pod uwagę fakt ładowania energią elektryczną, serwis samoobsługowy oraz odbiór akumulatorów. Łącznie usługi te nie spełniają kryterium innowacyjności z przyczyn podanych powyżej.

Rada podkreśliła, że podpunkt 1 i 2 kryterium innowacyjności należy rozpatrywać oddzielnie. Podpunkty te nie łączą się i nie mają na siebie wpływu. Zatem o ile sama stacja ładowania jest innowacyjna, to już usługi z nią związane nie są.

Strona skierowała do Sądu pismo procesowe z 9 lipca 2021 r. informujące, że w trybie dostępu do informacji publicznej zwróciła się do gmin z obszaru objętego LSR, o udzielenie informacji, czy dysponują płatnymi lub bezpłatnymi punktami ładowania nie tylko dla rowerów ale chociażby dla samochodów. W przypadku każdej z gmin odpowiedzi były negatywne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

W przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a), określony został przez ustawodawcę katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym na zasadzie art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Takim przepisem szczególnym jest art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, dalej zwanej ustawą wdrożeniową).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wspominana ustawa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w P.p.s.a., która to ustawa znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 P.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w P.p.s.a. poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów P.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddana została ponowna pozytywna ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie projektu, niesatysfakcjonująca skarżącej, która zakwestionowała punktację w ramach kryterium nr 1: "Innowacyjność'’ w zakresie punktu drugiego: "Operacja zakłada opracowanie i wprowadzenie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi".

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

W wymienionym przepisie określono ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w tym przepisie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej.

Podkreślić także należy, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ma charakter normatywny i stanowi gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma ponadto charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17).

Zauważyć także należy, że ustawa wdrożeniowa nie zawiera definicji zasady rzetelności. Została ona jednak sformułowana w "Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020", w Rozdziale 4 pkt 1 lit. a, dotyczącym ogólnych warunków wyboru projektów. Stosownie do Wytycznych, właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów zobowiązana jest do przestrzegania zasady rzetelności, rozumianej jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu.

Podstawową metodą realizacji tej zasady rzetelności jest ocenianie projektów na podstawie danych zawartych, opisanych we wnioskach aplikacyjnych. To bowiem gwarantuje także równe traktowanie wszystkich uczestników konkursu.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ponowna ocena projektu, która dokonana została w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej oraz ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1167, dalej: ustawa o rozwoju lokalnym). Stosownie do treści art. 21 ust. 5 tej ustawy Rada przekazuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, pisemną informację o wyniku oceny zgodności jego operacji z LSR lub wyniku wyboru, w tym oceny w zakresie spełniania przez jego operację kryteriów wyboru wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez operację.

Oznacza to, jak już w rozstrzygnięciu protestu stwierdził Zarząd Województwa, że ocena taka powinna wyczerpująco i rzetelnie przedstawić proces oceniania w taki sposób, by strona mogła zrozumieć stanowisko organu oceniającego. Rada powinna rzeczowo odnieść się do faktów i argumentów zawartych w złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji.

Zatem w rozpoznawanej sprawie Rada ponownie oceniając wniosek w zakresie innowacyjności powinna kierować się definicją innowacyjności zawartej na str. 39 Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność na lata 2016-2023 Stowarzyszenia "A". Zgodnie z tą definicją: Innowacyjność to wprowadzenie nowych produktów lub usług lub nowej formy lokalnej współpracy nowej organizacji i zarządzania lub nowego sposobu lub zasięgu promocji.

Operacja jest innowacyjna, jeżeli ma charakter innowacyjny w odniesieniu do przynajmniej jednego z tych kryteriów, przy czym im więcej cech innowacyjności, tym większa liczba przyznanych punktów.

Zasady przyznawania i sumowania punktów za innowacyjność zawiera instrukcja wypełniania kart oceny operacji.

Lokalne kryteria wyboru publikowane będą na stronie "A" oraz każdorazowo z dokumentacją konkursową wskazaną w ogłoszeniu o naborze.

Ponownie oceniając wniosek Rada nie odniosła treści wniosku do kryteriów wyboru w zakresie kryterium innowacyjności.

W odpowiedzi na skargę Rada wskazała, że kryterium innowacyjności rozpatrywane jest w czterech zakresach. Pierwszym z nich jest tzw. innowacyjność technologiczna. W przypadku, gdy operacja zakłada opracowanie, wdrożenie lub zastosowanie nowej lub znacząco ulepszonej technologii, oceniający może przyznać 2 punkty. W drugim zakresie mamy do czynienia z tzw. innowacyjnością usługowo-produktową co oznacza, iż jeżeli operacja zakłada opracowanie i wprowadzenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu lub usługi, oceniający może przyznać 2 punkty. Kolejne dwa zakresy to innowacyjność organizacyjna - jeżeli operacja zakłada zastosowanie nowych lub znacząco udoskonalonych rozwiązań organizacyjnych, przyznać można 1 punkt oraz w ostatnim przypadku gdy operacja zakłada nowy lub znacząco udoskonalony sposób wykorzystania istniejących lokalnych zasobów, oceniający może przyznać 1 punkt. Punkty te sumują się.

Takiej informacji nie zawiera ponowna ocena wniosku. A przecież w rozstrzygnięciu protestu Zarząd Województwa wskazał, że ocena powinna wyczerpująco i rzetelnie przedstawić proces oceniania w taki sposób, by strona mogła zrozumieć stanowisko organu oceniającego

Następnie Rada wskazała, że w zakresie opracowania, wdrożenia lub zastosowania nowej lub znacząco ulepszonej technologii czyli zlokalizowanie na terenie "A" stacji ładowania rowerów elektrycznych wniosek otrzymał maksymalną ilość punktów. Zgodzono się bowiem z wnioskodawczynią, iż takich stacji ładowania nie ma.

Zupełnie niezrozumiała jest ponowna ocena wniosku w zakresie podpunktu nr 2 czyli opracowaniem i wprowadzeniem nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi.

Dopiero na etapie odpowiedzi na skargę Rada wyjaśniła, że usługą w tym przypadku jest serwis samoobsługowy, odbiór zużytych akumulatorów litowo- jonowych a także usługa ładowania prądem elektrycznym.

O ile można zgodzić się z oceną Rady, że odbiór akumulatorów Li-lon nie jest nową usługą, gdyż takie punkty znajdują się na obszarze objętym LSR "A", to nie można zgodzić się ze Stowarzyszeniem, że usługa ładowania rowerów elektrycznych nie jest nową ani znacząco ulepszoną usługą, gdyż może odbywać się w wielu miejscach zarówno w domach prywatnych, jak i miejscach publicznych. Słusznie wskazała strona, że jest to nowa usługa, gdyż nie ma takiej usługi na obszarze objętym LSR "A". Oczywistym jest, że nie można korzystać z gniazdka elektrycznego znajdującego się w jakimkolwiek budynku. Przy ocenie tej usługi nie ma także znaczenia waga ładowarki, czy cykl ładowania roweru.

Rada w ponownej ocenie wniosku nie odniosła się też należycie do zapisów wniosku w zakresie samoobsługowego punktu serwisowego. Poprzestała jedynie na stwierdzeniu, że w Gminie G. istnieje 5 samoobsługowych punktów napraw. Tymczasem we wniosku strona wskazała na usytuowanie tego punktu w bezpośrednim sąsiedztwie sklepu specjalizującego się w serwisie rowerów, co wiąże się z fachowym doradztwem dla osób korzystających z urządzeń, monitoringiem, itd.

Dopiero w odpowiedzi na skargę odniosła się do zapisów wniosku oraz opisu serwisu wskazanego w biznesplanie.

Zatem i w tym zakresie ponowna ocena wniosku nie spełnia wymogów określonych w art. 21 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym oraz art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.

Zauważyć też przyjdzie, że w wyniku ponownej oceny wniosku strona uzyskała łącznie 12,57 pkt., przy czym w ramach ponownie ocenianego kryterium tj: "Innowacyjność" otrzymała 12,57 pkt., czyli mniej niż przy pierwotniej ocenie. Operacja znalazła się też na tej samej szóstej pozycji na liście operacji wybranych do finansowania i na dzień przekazania wniosków o udzielenie wsparcia do Zarządu Województwa [...] nadal nie mieści się w limicie środków dostępnych w naborze nr [...].

Tym niemniej jednak z taką samą ilością punktów, przy pierwotnej ocenie wniosku (13,29) były trzy podmioty, które znalazły się na następujących pozycjach: nr 4 (13, 29 pkt) – operacja wybrana do finansowania, nr 5 (13,29) – operacja nie mieści się w ramach limitu dostępnych środków, nr 6 (13,29) operacja skarżącej. Po ponownej ocenie wniosku strona otrzymała 12,57 pkt, a więc mniej niż przy pierwszej ocenie, mimo że nie zmieniła pozycji. Jednakże na obecnym etapie postępowania nie można wykluczyć, że ponowna ocena wniosku będzie korzystniejsza dla strony i może wpłynąć na zmianę jej pozycji.

Dlatego stosownie do treści art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej Sąd uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Rada uwzględni wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.

Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł przyznane na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.