Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 4  ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1104/17

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. odmówił przyznania R.-P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. C., R. - płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2015.

Organ ustalił, że:

- w 2004 r. T. K., (posiadający nadany mu w 2004 r. numer identyfikacyjny producenta rolnego) zarejestrował w ewidencji producentów spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "K. " Sp. z o.o.,

- w 2008 r. T. K. i M. H., będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym, zarejestrowali w Ewidencji Producentów, jako producentów rolnych, 4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością tj.: R.-F. Sp. z o.o., W. Sp. z o.o., S.-M. Sp. z o.o. i F.-R. Sp. z o.o.,

- w 2009 r. T. K. oraz M. H., będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym, zarejestrowali w Ewidencji Producentów, jako producentów rolnych, 13 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością tj.: A.-P. Sp. z o.o., R.-G. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-G. Sp. z o.o., R.-K. Sp. z o.o., T.-R. Sp. z o.o., S.-P. Sp. z o.o., R.-F. Sp. z o.o., K.-P. Sp. z o.o., R.- O. Sp. z o.o., R.-A. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., W.-P. Sp. z o.o.,

- w 2010 r. T. K. oraz M. H., będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym, zarejestrowali w Ewidencji Producentów, jako producentów rolnych, 16 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością tj.: R.-J. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., R.-C. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-S. Sp. z o.o., R.-S. Sp. z o.o., R.-Ó. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., F.-P. Sp. z o.o., Z.-P. Sp. z o.o., T.-P. Sp. z o.o., M.-P. Sp. z o.o., E.-P. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o.,

- w 2011 r. T. K. oraz M. H., nie będący wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym, zarejestrowali w Ewidencji Producentów, jako producentów rolnych, 5 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością tj.: R.-J. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., R.-C. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o.

W okresie od 2004 r. do 2011 r. wymienione osoby fizyczne, działające jako członkowie zarządu poszczególnych podmiotów, zarejestrowały w ewidencji producentów 39 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z danymi z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na [...] kwietnia 2016 r.) udziałowcami spółek byli wyłącznie: T. K., M. H. oraz utworzone przez nich spółki. Spośród ww. 39 spółek, wniosek o przyznanie płatności na rok [...] złożyło 29 spółek: R.-J. Sp. z o.o., R. - P. Sp. z o.o., F.-P. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., Z.-P. Sp. z o.o., R.-S. Sp. z o.o., "K." Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-Ó. Sp. z o.o., T.-P. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., T.-R. Sp. z o.o., M.-P. Sp. z o.o., W.-P. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., R.-A. Sp. z o.o., R.-F. Sp. z o.o., W.-R. Sp. z o.o., S.-M. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., R.-O. Sp. z o.o., A.-P. Sp. z o.o., R.-G. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-G. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-C. Sp. z o.o., F.-R. Sp. z o.o.,

- w tym o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013: R.-J. Sp. z o.o., R. - P. Sp. z o.o., F.-P. Sp. z o.o., R.-P. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., T.-P. Sp. z o.o., R.-T. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., A.-P. Sp. z o.o., R.-D. Sp. z o.o., R.-C. Sp. z o.o. (11 wniosków),

- zaś wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020: M.-P. Sp. o.o., W.-P. Sp. z o.o., R.-A. Sp. z o.o., R.-F. Sp. z o.o., W.-R. Sp. z o.o., S.-M. Sp. z o.o., R.-P. Sp. o.o., F.-R. Sp. z o.o. (8 wniosków).

Z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015, w tym przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 wystąpili również: T. K. oraz oddzielnie M. H..

Siedzibą wszystkich wymienionych spółek, na dzień złożenia wniosków o przyznanie płatności na rok 2015 był R. C., ul. [...]. Ten sam adres wskazywał również T. K. jako adres do korespondencji. W części spółek, w trakcie prowadzonych postępowań o przyznanie płatności na rok 2015 (począwszy od grudnia 2015 r.) dokonano zmian w rejestrze przedsiębiorców polegających na zmianie siedziby. Na dzień złożenia wniosku we wszystkich spółkach obowiązywała samodzielna reprezentacja przez członka zarządu, zaś zarząd spółek składał się z dwóch osób: T. K. i M. H., sprawujących na przemian funkcję prezesa oraz członka zarządu, bądź zarząd był jednoosobowy w osobie - T. K.. W części spółek. w toku prowadzonych postępowań o przyznanie płatności na rok 2015 doszło do zmiany składu zarządu.

Organ orzekający wskazał, że tworzone spółki nabywały grunty rolne w sposób trwały od podmiotów trzecich (np. od Agencji Nieruchomości Rolnych), jak i również w wyniku przekazywania gruntów (w formie umowy dzierżawy), stanowiących własność T. K., M. H. oraz spółek z o.o. wcześniej utworzonych, już prowadzących działalność rolniczą i realizujących programy rolnośrodowiskowe.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wskazał, że z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] lutego 2010 r. (data złożenia w BP)- aktu notarialnego Rep [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., odpisu KRS: [...] R.-P. Sp. z o.o. została zawiązana z dniem [...] sierpnia 2009 r. Po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej R.-P. Sp. z o. o. złożyła w dniu [...] maja 2011 r., rozpoczynając 5 letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietów/wariantów: Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantami: 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 54,90 ha, 2.4 Trwałe użytki zielone ( w okresie przestawiania) na powierzchni 53,80 ha. R.-P. Sp. z o.o. realizowała 5 letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietów/wariantów: Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantami: 2.2 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania)" na powierzchni 54,90 ha użytków rolnych, 2.3 "trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) " na powierzchni 53,52 ha użytków zielonych oraz pakietu 4 — " Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 " w wariancie 4.1 " ochrona siedlisk lęgowych ptaków" na powierzchni 4,81 ha na gruntach stanowiących jej własność.

W rozpatrywanej sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie płatności na rok [...] złożonego przez R.-P. Sp. z o.o., Kierownik BP ARiMR w G. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych z uwagi na stworzenie sztucznych warunków dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej. Organ I instancji ustalił, że stworzenie sztucznych warunków polegało na utworzeniu przez T. K. oraz M. H. wielu spółek handlowych, w tym spółki R.-P. Sp. z o.o., powiązanych ze sobą osobowo, organizacyjnie i ekonomicznie w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia przez obejście zasady degresywności oraz zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2.

Od przedmiotowej decyzji strona złożyła odwołanie podnosząc, że spółka R.-P. Sp. z o.o. w sposób samodzielny i niezależny prowadzi gospodarstwo rolne, spełniając zarazem warunki do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. Odwołująca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia.

R.-P. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie:

1. art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 2988/95 poprzez zastosowanie przewidzianej w nim sankcji mimo braku zaistnienia przesłanek; art. 60 rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1306/2013 poprzez zastosowanie przewidzianej w nim sankcji mimo braku zaistnienie przesłanek;

2. § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. poprzez błędne ustalenia w zakresie stanu posiadania przez spółkę gospodarstwa rolnego, przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia dowodów w postaci oględzin, przesłuchania świadków oraz strony, zaniechaniu rzeczywistego zbadania położenia przestrzennego deklarowanego gospodarstwa oraz nie znajdującym odzwierciedlenia w aktach sprawy przyjęciu tezy o niesamodzielności gospodarczej spółki;

3. art. 4 ust. 1, art. 36, 37 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 poprzez jego niezastosowanie mimo, że zarówno cele określone w art. 4 jak i przesłanki określone w art. 36 i 37 (poprawy konkurencyjności rolnictwa, rozwoju i innowacji, poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich, poprawy jakości życia) w pełni aktualizują się na gruncie niniejszej sprawy, co nakazywało uwzględnić wniosek spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015;

4. art. 2 lit. a) rozporządzenia PE i Rady (WE) Nr 1166/2008 poprzez nie uznanie, że gospodarstwo rolne spółki jako wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym jednostka, posiadająca oddzielne kierownictwo i prowadząca działalność rolniczą, spełnia definicję wskazaną w ww. przepisie;

5. art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. i § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. poprzez ich niezastosowanie mimo spełnienia warunków do otrzymania płatności;

6. art. 7 w zw. z art. 77, 78 i 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych;

7. art. 89 Kpa poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej wobec niezbędności przesłuchania świadków, strony, pracowników na okoliczność celu powoływania spółek oraz kontroli administracyjnych wniosków składanych przez spółkę w poprzednich latach i prowadzeniu przez organ wyjaśnień w zakresie sztucznych warunków;

8. art. 107 § 3 Kpa poprzez brak precyzyjnego odniesienia się co do wiarygodności dowodów i określenia ich mocy dowodowej;

9. art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, co uniemożliwiło dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności przez brak wskazania dlaczego organ uznał określone fakty za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

10. art. 10 kpa poprzez pozbawienie strony możności wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w tym uniemożliwienie zapoznania się z aktami oraz błędne dopuszczenie dowodu w postaci protokołu kontroli w ramach EFPROW, czego implikacją było uniemożliwienie Stronie odniesienie się do zarzutów i ustaleń przedmiotowej kontroli ETO;

11. art. 79 oraz 68 Kpa poprzez wadliwe przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej, nie zawiadomienie w terminie wynikającym z Kpa, wadliwe sporządzenie protokołu, w tym błędne dopuszczenie dowodu z protokołu;

12. art. 78 Kpa poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wymienionych w postanowieniu nr Nr P.2016.0191 z dnia [...] października 2016 roku o niedopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków (K. M., K. K.) oraz dowodu z przesłuchania członków zarządu spółki.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że sporna w niniejszej sprawie jest kwestia zastosowania w stosunku do spółki R.-P. sp. z o.o. przepisów unijnych stanowiących o sztucznych warunkach. Aby można było mówić o sztucznych warunkach w myśl art. 60 rozporządzenia Nr [...], niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek - obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie takich sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z tym celem. Należało zatem ustalić, czy po pierwsze w sprawie doszło do wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności (przesłanka obiektywna). Po drugie - czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkudziesięcioma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni (przesłanka subiektywna).

Kierownik BP ARiMR w G. ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie występuje zarówno element obiektywny jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż element obiektywny polegał na stworzeniu przez te same osoby (T. K. i M. H.) wielu spółek wnioskujących o płatności rolnośrodowiskowe oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne do deklarowanych przez te osoby fizyczne działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności (w roku 2015 wnioskowało 19 spółek), co umożliwiło obejście zasady degresywności, zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2 oraz zakazu realizacji jednocześnie programu rolnośrodowiskowego z programem rolno-środowiskowo-klimatycznym.

Z kolei przeprowadzona analiza tworzenia spółek, występujących udziałowców, zarządów (reprezentantów), siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, struktury poszczególnych gospodarstw, zakupu usług rolniczych oraz zatrudniania pracowników, zdaniem organu I instancji wykazała istnienie przesłanki subiektywnej.

W ocenie organu odwoławczego Kierownik BP ARiMR w G. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych jak i prawnych w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy ponieważ z analizy struktury własnościowej spółek przedstawionej w zaskarżonej decyzji wynika, iż jako wspólnicy występują wyłącznie: T. K., M. H. oraz zarejestrowane przez nich w ewidencji producentów ARiMR od roku 2004 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W żadnej spółce udziały nie zostały objęte przez inny podmiot gospodarczy, czy osobę fizyczną. Z danych KRS na dzień [...] kwietnia 2016 roku wynika, że na 39 spółek z o.o. w 20 udziały bezpośrednio przysługiwały T. K., zaś w 7 spółkach bezpośrednio M. H.. W istocie wszystkie wymienione wyżej spółki należą do tych samych osób fizycznych, a więc T. K. i M. H., którzy są wspólnikami tych spółek bezpośrednio lub pośrednio przez inne spółki, w których również są wspólnikami bezpośrednio lub pośrednio przez inne spółki.

Zgodnie z danymi z KRS, do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych w imieniu 39 spółek uprawniony został każdy członek zarządu samodzielnie. Z uwagi na skład zarządu spółek w latach 2009-2014 (częściowo także 2015 rok), organ odwoławczy stwierdził, że "władza" w spółkach - podejmowanie decyzji oraz zaciąganie zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności rolniczej - skupiona była w osobach T. K. oraz M. H.. Powyższe świadczy obiektywnie o występujących zależnościach osobowych, a zarazem o możliwości koordynacji działań między spółkami; tym samym nie można mówić o niezależnych, niepowiązanych spółkach, albowiem to T. K. przy udziale M. H. jest podmiotem konsolidującym, odpowiedzialnym za działania poszczególnych spółek. W świetle tych powiązań, utworzone w latach 2009-2011 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym spółka R.-P. sp. z o.o. stanowią jeden organizm gospodarczy, zarządzany przez tę samą grupę osób, zaś odrębność utworzonych osób prawnych (spółek) ma jedynie charakter formalnoprawny. Kontrola nad powstałymi spółkami sprawowana przez T. K. i M. H. wyraża się bezpośrednio w pełnionych funkcjach członków zarządu, zaś pośrednio w posiadanych udziałach.

W ocenie organu odwoławczego zmiany w składzie zarządu niektórych spółek na przełomie 2015/2016 r., dokonane zostały na użytek niniejszego postępowania. Zmiany te w żaden sposób nie podważają jednak ustaleń organu I instancji, wprost przeciwnie - z uwagi na moment ich przeprowadzania - również świadczą o skoordynowanym działaniu dotychczasowych władz spółek.

Zdaniem organu odwoławczego, z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego, każda z takich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa handlowego. Nie mniej jednak dla oceny, czy spółka może zostać uznana za rolnika w świetle jego definicji sformułowanej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu. Zgodnie z definicją gospodarstwa (art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju. Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.

W rozpatrywanym przypadku R.-P. sp. z o.o. wraz z pozostałymi spółkami tworzy w ocenie organu odwoławczego jednostki produkcyjne składające się na jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez grupę osób fizycznych —T. K. i M. H. (obecnie małżonków - data zawarcia związku małżeńskiego [...] listopada 2015 r.).

Powyższe ustalenia w ocenie organu odwoławczego są istotne z punktu widzenia obowiązujących przepisów, bowiem płatność rolnośrodowiskowa do każdego hektara jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem (zasada degresywności). Zasadę degresywności stosuje się dla powierzchni co najmniej 100 ha (pakiety 1 i 2) lub 10 ha (wariant 3.1). Zgodnie z przywołanymi przepisami rozporządzeń krajowych dotyczących programu rolnośrodowiskowego nie można jednocześnie realizować pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne i pakietu 1 - rolnictwo zrównoważone. Ponadto pakiet 2 nie może być łączony z pakietem 8 - ochrona gleb i wód. Nadto w jednym gospodarstwie nie można realizować programu rolnośrodowiskowego oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Podkreślono, że gdyby został złożony jeden wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, to z uwagi na konieczność stosowania modulacji w danych pakietach (1 i 2), wnioskujący otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości, niż w sytuacji niezastosowania modulacji. Jak wynika z wyliczeń organu I instancji, gdyby w 2015 r. został złożony jeden wniosek rolnośrodowiskowy w ramach rolnictwa zrównoważonego, płatność rolnośrodowiskowa mogłaby wynieść [...] zł (dla powierzchni gruntów ornych - 1097 ha, zgodnie z tabelą 3), natomiast w ramach rolnictwa ekologicznego dla upraw rolniczych po okresie przestawiania - [...] zł. Należy zaznaczyć przy tym, że nie można jednocześnie realizować pakietu 1 i 2 oraz programu rolnośrodowiskowego oraz rolno-środowiskowo-klimatycznego. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż wnioskowana suma płatności dla wszystkich wniosków złożonych na rok 2015 we wnioskach rolnośrodowiskowych i rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2015 roku wyniosła [...] zł.

W ocenie organu odwoławczego zasadnie ustalił organ I instancji, że tworzenie spółek z o.o. następowało nie tylko w wyniku trwałego nabycia gruntów rolnych nie występujących w dotychczas istniejących spółkach (np. od Agencji Nieruchomości Rolnych), ale również z wyodrębnienia gruntów istniejących już spółek, prowadzących działalność rolniczą i realizujących programy rolnośrodowiskowe lub gruntów T. K. oraz M. H..

Ze zgromadzonych dowodów w ocenie organu odwoławczego wynika zatem, że zarówno T. K. jak i M. H. tworzyli spółki kapitałowe, które następnie rozpoczęły produkcję rolną na gruntach rolnych stanowiących własność tych osób fizycznych, ewentualnie innych spółek. Umowy dzierżawy formalnie były zawierane między odrębnymi podmiotami (spółkami z o.o. i osobami fizycznymi/osobami prawnymi). Uwzględniając jednak reprezentację spółek, organ stwierdził, że po obu stronach działały te same osoby. Jest to w ocenie organu odwoławczego kolejna okoliczność wskazująca na występujące powiązania ekonomiczne między T. K., M. H. oraz tworzonymi spółkami, przy czym pomimo minimalnego okresu obowiązywania zawartych umów dzierżaw (10 letni okres wynikający z treści zawartych umów), nie wszyscy dzierżawcy deklarują prowadzenie produkcji rolnej od 2014 roku (dot. R.-J. Sp. z o.o., R.-C. Sp. z o.o., R.-K. Sp. z o.o.) oraz od 2015 roku w przypadku R.-Ó. Sp. z o.o.

Oprócz podziałów spółek już istniejących, zdaniem organu II instancji dochodziło także do przekazywania gruntów między poszczególnymi spółkami oraz gospodarstwami T. K. oraz M. H.. W poszczególnych latach, od roku 2009 do 2015, te same działki ewidencyjne deklarowane były przez różne podmioty, przy czym niektóre działki ewidencyjne deklarowane były kolejno nawet przez trzy lub cztery podmioty: T. K., M. H. lub którąś ze spółek, w której te osoby były udziałowcami lub w których osoby te były prezesami lub członkami zarządu. Tytułem przykładu wskazano, że działka nr [...] była użytkowana m.in. przez następujące podmioty: T. K. - 2007 (pow. 2,85 ha), R.-F. Sp. o.o. - 2008-2012 (pow. od 0,5 ha - 2,85 ha), "K." Sp. z o.o. - 2005-2008 (pow. od 2,85 ha do 139,99 ha), R. - D. Sp. z o.o. - 2014 - 2015 (pow. 0,57 ha), R.-O. Sp. z o.o. - 2009-2014 (pow. 41,04 ha).

Zdaniem organu odwoławczego takie ukształtowanie stanu faktycznego posiadania gruntów rolnych miało na celu wykazanie prowadzenia przez poszczególne spółki działalności rolniczej, które następnie umożliwiało obejście regulacji przepisów obowiązujących rozporządzeń w zakresie przyjętych ograniczeń, co pozwala przyjąć, iż działania takie nosiły znamiona sztucznego wykreowania określonych elementów stanu faktycznego i z całą pewnością spółki nie były tworzone z uwagi na geograficzne położenie gruntów rolnych, gdyż poszczególne spółki deklarowały grunty zlokalizowane w czterech województwach, zaś w ramach jednego województwa w ramach jednego lub kilku powiatów.

Organ uznał, że zmiany adresu siedzib spółek, z uwagi na moment ich dokonania, jak również wyniki przeprowadzonych wizytacji, należało ocenić jako pozorne i dokonane wyłącznie na użytek niniejszego postępowania. Miejsca zlokalizowanych siedzib spółek nie były w żaden sposób zindywidualizowane i poza kompleksem budynków przy ulicy [...] w R. C., w pełnym zakresie przystosowane były do obsługi gospodarstwa rolnego. Tym samym można wskazać na kolejny sposób powiązania o charakterze organizacyjnym, czy też infrastrukturalnym występującym między spółkami.

Z akt sprawy wynika, że poszczególne spółki ponosiły ciężary związane z prowadzeniem produkcji rolnej, w tym koszty zakupu materiału siewnego, nawozów, środków ochrony roślin, oleju napędowego, podatku rolnego, przez cały okres prowadzenia produkcji rolnej. Odwołująca spółka również przedstawiła tego rodzaju dowody. Ich analiza w ocenie organu odwoławczego także potwierdziła występowanie powiązań ekonomicznych o czym świadczą faktury VAT na zakup usług agrotechnicznych przez spółki, w szczególności od Gospodarstwa Rolnego T. K. oraz Usługi dla Gospodarstw M. H., czy też sprzedaż płodów rolnych oraz zwierząt gospodarskich między spółkami (zgodnie z tabelą 9 decyzji). Powyższe zdaniem organu II instancji dowodzi, że tworzone podmioty gospodarcze np. R.-P. sp. z o.o. nie posiadały w pełni wystarczających środków produkcji (maszyn, urządzeń) umożliwiających prowadzenie autonomicznej produkcji rolnej. Taki sposób prowadzenia, z założenia samodzielnej działalności rolniczej, znacznie podnosi jej koszty. Z akt sprawy wynika również, że spółki, w tym R.-P. sp. z o.o. zaopatrywały się w środki ochrony roślin oraz nawozy sztuczne w dużej mierze przez BIURO HANDLOWE "A. - B." sp. z o.o., zaś w przypadku zakupu oleju napędowego przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Transportowe "B. " sp. z o.o. Powyższe świadczy o tym, że osoby zarządzające w/w spółkami, podejmując decyzję o wyborze dostawcy, np. oleju napędowego czy środków ochrony roślin, kierowały się kompleksowym zaopatrzeniem prowadzonej przez nich działalności rolniczej w szerokim znaczeniu, a więc bez podziału na poszczególne spółki. Ta zbieżność jest zdaniem organu odwoławczego nieprzypadkowa, gdyż zakup produktów czy usług dla wielu spółek od jednego podmiotu jest korzystniejszy finansowo.

Organ I instancji w toku postępowania dokonał również analizy zatrudnienia przez R.-P. sp. z o.o. oraz pozostałe spółki na przykładzie wybranych pracowników. W zakresie zatrudnienia można stwierdzić nieprzypadkową, zdaniem organu odwoławczego zbieżność osób, form, czasu i celu zatrudnienia, co stanowi kolejną, obiektywną okoliczność świadczącą o powiązaniach funkcjonalnych zachodzących między spółkami kierowanymi przez T. K. oraz M. H..

W odniesieniu do zarzucanego naruszenia art. 4 ust. 3 Rady (WE, Euratom) Nr 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1306/2013, organ II instancji wskazał, że odwołująca spółka odnosi się wyłącznie do celów prawa unijnego określonych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r., zupełnie pomijając cele prawa krajowego. Tymczasem odczytanie celów obowiązujących przepisów powinno uwzględniać nie tylko przepisy prawa unijnego, ale również przepisy prawa krajowego. W przypadku płatności rolnośrodowiskowych, przepisy rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 roku jak i rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 roku ustalają zasadę: mniejsza łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności - wyższa stawka płatności (odpowiednio § 14 ust. 2 i § 20 ust. 1).

W wyniku przeprowadzonej analizy materiału dowodowego dokonano niespornych ustaleń faktycznych na okoliczność utworzenia przez T. K. oraz M. H. kilkudziesięciu spółek z o.o. ubiegających się o płatności rolnośrodowiskowe oraz rolno-środowiskowo-klimatyczne, a także płatności ONW, wykazując powiązania osobowo - kapitałowe z uwzględnieniem funkcji pełnionych przez wymienione osoby oraz okoliczności umownego przenoszenia posiadania gruntów rolnych. Wskazane powyżej obiektywne okoliczności w ocenie organu odwoławczego zasadnie dowodzą, iż spółki z o.o. zostały zawiązane w celu podzielenia posiadanego areału ziemi na mniejsze gospodarstwa bądź uniknięcia zwiększenia areału już posiadanego przez istniejące podmioty (R.-P. sp. z o.o.) celem obejścia przepisów ustanawiających limity oraz zakazy łączenia określonych pakietów. Bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania ma okoliczność, iż działki co do których R.-P. sp. z o.o. wystąpiła o przyznanie płatności na rok 2015 stanowią jej własność i zostały zakupione od ANR w latach 2010-2015, gdyż w istocie podjęte działania miały na celu ustalenie maksymalnej powierzchni użytkowanego areału w taki sposób aby stworzyć warunki do otrzymania płatności (rolnośrodowiskowej) bez zastosowania stawek degresywnych.

Ustaleń w zakresie sprzeczności z celami prawodawstwa, w ocenie organu odwoławczego, nie podważa realizowanie przez spółkę opracowanego przez doradcę rolnośrodowiskowego programu rolnośrodowiskowego, utrzymanie gruntów rolnych zgodnie z normami, ani też certyfikacja produkcji ekologicznej ze strony Jednostki Certyfikującej. Tylko formalnie spółki, w tym R.-P. sp. z o.o. jako odrębne podmioty, realizujące odrębne zobowiązania rolnośrodowiskowe spełniają warunki przyznania płatności, gdyż każda ze spółek realizuje tylko jeden z wykluczających się pakietów. Te okoliczności są wyrazem formalnego poszanowania warunków określonych w obowiązujących przepisach ale właśnie element obiektywny charakteryzuje się tym, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych przepisach, cel realizowany przez te uregulowania nie zostaje osiągnięty. Istotą sztucznych warunków jest bowiem działanie polegające na obejściu prawa, a nie jego naruszeniu. Wbrew twierdzeniom strony odwołującej, zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie doszło do wystąpienia przesłanki obiektywnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "multiplikowanie" spółek cywilnych i prawa handlowego nie stanowi uzasadnionej okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, a jest przejawem działania nastawionego na uzyskanie płatności w wyższej, niż dopuszczalna kwota i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w m.in. programie rolnośrodowiskowym (wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 168/14).

W ocenie organu odwoławczego, strona nie przedstawiła żadnych racjonalnych wyjaśnień popartych obiektywnymi dowodami, że powołanie tak wielu spółek było spowodowane obiektywnymi okolicznościami, które uzasadniałyby stwierdzenie, że ubiegający się o płatność nie zamierzał wyłącznie uzyskać korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia mające służyć za dowód, iż poszczególne spółki są samodzielnymi i niezależnymi podmiotami, które nie wymagają wsparcia finansowego ze strony innych podmiotów, pozostają bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, wobec ustalenia występowania więzi personalnych, ekonomicznych, organizacyjnych między T. K. i M. H. a utworzonymi przez nich spółkami. ETS w przywołanym przez stronę wyroku (C-434/12), w odniesieniu do elementu subiektywnego wskazał: "w tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na takich elementach jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami". W rozpatrywanej sprawie odwołująca spółka nie zakwestionowała skutecznie ustaleń organu I instancji stwierdzających istnienie powiązań o charakterze osobowym (członkowie zarządu), majątkowym (udziałowcy), ekonomicznym (wzajemna wymiana dóbr i usług, przekazywanie gruntów rolnych) i organizacyjnym (wspólna siedziba, korzystanie w przeważającej mierze z tych samych dostawców, pracowników). Powyższe pozwala w ocenie organu odwoławczego, na ustalenie istnienia zamierzonej koordynacji działań przez T. K. i M. H. polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności przez tworzone przez nich spółki w celu uzyskania korzyści wynikających z systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem wniosków przez kilkadziesiąt niniejszych podmiotów. Sens ekonomiczny utworzenia kilkudziesięciu powiązanych podmiotów, zawierał się wyłącznie w tym, aby zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje bądź degresywność płatności. Zdaniem organu II instancji nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych obiektywnych okoliczności wskazujących na inne, racjonalne uzasadnienie utworzenia przez T. K. oraz M. H. kilkudziesięciu spółek, które dzieliły między siebie posiadane grunty. W szczególności nie wykazano jakichkolwiek korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu podmiotów, nie mających wystarczających środków produkcji i zlecających wykonywanie prac polowych, co widać na przykładzie rachunku zysków i strat oraz uchwał zgromadzenia wspólników za poszczególne lata z okresu (2009 - 2015). Na podstawie rachunków zysków i strat ustalono, iż w latach 2013 - 2015 na działalności podstawowej (rolniczej) spółka osiągnęła stratę w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Dopiero po uwzględnieniu dotacji w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł (pozostałe przychody były niewielkiej wysokości) spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Wobec powyższego, organ odwoławczy wysunął argument, iż planując wydatki oraz inwestycje na kolejne lata, zarząd Spółki uwzględniał wpływy z tytułu dotacji, które stanowią (w oparciu o przedłożone dowody) największy udział w przychodach spółki. Tym samym, podejmowane przez T. K. oraz M. H. (reprezentowane przez siebie spółki) decyzje w zakresie określania profilu produkcji były nastawione w szczególności na otrzymanie jak najwyższej kwoty dotacji, w tym płatności rolnośrodowiskowej. Trudno w ocenie organu odwoławczego uznać za prawdzie twierdzenie strony o autonomiczności podejmowanych przez każdą ze spółek niezależnych decyzji gospodarczych, gdy zarówno podmiotami na rzecz których dokonywane są zobowiązania (np. płatność za kompleksową usługę wykonywanych prac, czynsze dzierżawne) są te samy osoby fizyczne, tj. T. K. oraz M. H..

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, nie można również mówić ani o sprofilowaniu produkcji, ani o jej wyodrębnieniu względem położenia gruntów rolnych.

Organ odwoławczy zauważył, iż o ile udziałowcy pośredni oraz bezpośredni nie pobierają dywidend, to nie można zgodzić się z twierdzeniem T. K. (zgodnie z protokołem przesłuchania strony z dnia [...] maja 2016 r.), iż nie uzyskuje żadnych korzyści finansowych. Powyższego dowodzą koszty poniesione przez R.-P. sp. z o.o. na rzecz T. K. oraz M. H. świadczących kompleksowe usługi w zakresie wykonywania zabiegów agrotechnicznych, na potwierdzenie czego strona przedłożyła faktury VAT.

Związek T. K. oraz M. H. i ich wpływ na działalność 39 podmiotów, w tym R.-P. Sp. z o. o., w ocenie organu odwoławczego pozwala obronić tezę, że powstanie odwołującej się spółki (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania, nastawionego wyłącznie na ominięcie obostrzeń wynikających z przepisów modulacyjnych, mających zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowych. W świetle powyższych stwierdzeń, organ I instancji prawidłowo wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia powyższych spółek, w tym odwołującej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników, gdyż nie sposób przyjąć, iż liczba założonych spółek podyktowana jest występowaniem "dużej ilości podzielonych gruntów rolnych". Rozproszenie gruntów w żaden sposób nie uniemożliwia prowadzenia jednego gospodarstwa rolnego, położonego w kilku województwach - w przypadku R.-P. sp. z o.o. w trzech województwach. Okoliczność określenia siedziby spółek pod tym samym adresem potwierdza, że działalność rolnicza była i może być zarządzana z jednego miejsca.

Również w ocenie organu odwoławczego nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenie, jakoby "spółki były tworzone celem prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej popartej prawem polskim i kodeksem prawa handlowego". Większość spółek nie posiada kompletnej infrastruktury technicznej oraz wyposażenia technicznego umożliwiającego samodzielne prowadzenie produkcji. Powyższe potwierdzają faktury VAT na usługi agrotechniczne, świadczone w szczególności przez Gospodarstwo Rolne T. K. oraz Usługi dla gospodarstw rolnych M. H., jak również protokoły przesłuchań T. K. i M. H.. Spółka R.-P. sp. z o.o. nie wykazała posiadania jakiegokolwiek sprzętu rolniczego a wykonywane przez w/w osoby fizyczne usługi agrotechniczne mają charakter kompleksowy. O ile samo korzystanie z obcych usług agrotechnicznych przez poszczególne spółki, nie jest niczym budzącym wątpliwości, to już fakt, iż wiodącymi usługodawcami jest T. K. oraz M. H., stanowi obiektywny dowód na okoliczność występowania powiązania ekonomicznego oraz skoordynowania działalności podmiotów zarządzanych przez T. K. oraz M. H..

Okoliczności w postaci posiadania rachunku bankowego, umowy na obsługę rachunkową, faktury VAT, deklaracje na podatek, umowa z jednostką certyfikującą, są związane z wyodrębnieniem formalnoprawnym - zawiązaniem spółki, a więc podmiotu, który z punktu widzenia przepisów krajowych stanowi podmiot prawa, wyposażony w zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. W oparciu o wszystkie zgromadzone dowody w ocenie organu odwoławczego nieuprawnionym jest jednak twierdzenie, iż prowadzona w ramach tego podmiotu działalność rolnicza była działalnością samodzielną i niezależną od pozostałych podmiotów zarządzanych przez T. K. i M. H., gdyż o samodzielności, czy też niezależności spółki nie świadczy wpis do ewidencji producentów i nadany numer producenta rolnego. Postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji producentów R.-P. sp. z o.o. nie obejmowało bowiem weryfikacji majątku spółki, okoliczności jej zawiązania, czy też ewentualnych powiązań z innymi spółkami, również będącymi producentami rolnymi. Dla uzyskania wpisu do ewidencji producentów nie jest wymagane wykazanie dowodami faktu bycia posiadaczem i prowadzenia działalności rolniczej na posiadanych gruntach. Wystarczające są oświadczenia zawarte we wniosku podmiotu ubiegającego się o wpis.

Na mocy obowiązujących przepisów ARiMR jest zobowiązana do weryfikowania, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków przez producenta rolnego w postępowaniach w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego. Płatność rolnośrodowiskowa tak jak i inne płatności może zostać udzielona wówczas, gdy dany podmiot jest zarejestrowany w ewidencji producentów, jako producent rolny i spełnia pozostałe warunki przewidziane prawem, a także, jeśli warunki wymagane do uzyskania korzyści nie zostały stworzone sztucznie w sprzeczności z celami prawodawstwa.

W odniesieniu do pozytywnych decyzji Kierownika BP ARiMR w G. za lata poprzednie, organ odwoławczy wskazał, iż każdy wniosek o przyznanie płatności wszczyna nowe, odrębne postępowanie administracyjne, w ramach którego organ prowadzi od nowa postępowanie wyjaśniające i w ramach którego organ nie jest związany wynikami postępowań z lat poprzednich. W oparciu o zgromadzone materiały i ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji organ I instancji zasadnie, zdaniem organu odwoławczego skonstatował, iż R.-P. sp. z o.o. wraz z innymi spółkami tworzy de facto grupę osób prawnych zawiązanych i zarządzanych przez T. K. i M. H.. Oczywiście z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego każda z takich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa, nie mniej jednak dla oceny, czy spółka może zostać uznana za rolnika w świetle jego definicji sformułowanej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu. Zgodnie z definicją gospodarstwa (art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju. Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia 1307/2013, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.

O tym, że spółki tworzą de facto jedno gospodarstwo, w ocenie organu odwoławczego decyduje fakt sprawowania zarządu bądź kontroli przez T. K. oraz M. H., którzy występują w spółkach jako udziałowcy (bezpośrednio lub pośrednio) oraz występują/występowali jako członkowie zarządu, co umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. Podnoszony argument wykorzystywania przez R.-P. sp. z o.o. zasobów w postaci innych gruntów, niż te, które wykorzystywane są przez pozostałe spółki, w sytuacji wspólnego zarządu nie stanowi przesłanki stanowiącej o odrębności tej spółki. Poza sporem pozostaje również to, że spółki do listopada 2015 r. posiadały tę samą siedzibę. Nie sposób zdaniem organu uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada, albo posiada, ale w niewystarczającym zakresie maszyny, urządzenia czy budynki służące do przechowywania urządzeń czy zbiorów i zleca wykonywanie prac innym podmiotom.

W zakresie zarzutów formalnych dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności wskazano, że materiał zgromadzony w aktach administracyjnych dowodzi, iż organy nie naruszyły żadnej z wymienionych reguł. Pełnomocnik strony zarzucił m.in. wielokrotne stosowanie obstrukcji procesowej, polegającej na nieprzeprowadzeniu dowodów składanych przez stronę, w tym przesłuchania świadków, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz uzupełniającego przesłuchania strony.

Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania Kierownik BP w G. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r. o odmowie dopuszczenia dowodów w sprawie odnoszących się do stanu zdrowia oraz stanu rodzinnego T. K., procesu likwidacyjnego Grupy Producenckiej [...] Z. Sp. z o.o., działalności nierolniczej prowadzonej przez odwołującą spółkę, protokołów z kontroli na miejscu, przesłuchania T. K., M. H., K. K., K. M. oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem reprezentantów spółki. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo jednak ustalił, że dokumenty dotyczące stanu zdrowia oraz stanu rodzinnego dotyczą okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy. Owszem, w ramach badania elementu subiektywnego należy rozważyć, czy przez stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności ubiegający się o nią zmierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu, lecz strona zupełnie pomija, że ETS wskazywał jednocześnie, iż w tym względzie winno opierać się na takich elementach jak więź prawna, ekonomiczna, personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, jak również na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Również protokoły z kontroli na miejscu, w ocenie organu odwoławczego nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż dotyczyły one weryfikacji powierzchni działek rolnych czy też realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej, a więc okoliczności, których organy ARiMR nie kwestionują. Tym bardziej nie miały i nie mają znaczenia dokumenty dotyczące likwidacji GP [...] Z. Sp. z o.o., czy też dokumenty dotyczące działalności pozarolniczej odwołującej się spółki.

Z akt sprawy wynika, że T. K. jak i M. H. zostali przesłuchani przez organ I instancji (protokół przesłuchania z dnia [...] maja 2016 r.) jak również złożyli do akt sprawy z własnej inicjatywy pisemne obszerne wyjaśnienia. W tych dowodach ww. osoby wskazały przyczyny i genezę zawiązywania spółek. Dodatkowe przesłuchanie, na te same okoliczności tych osób, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał za bezzasadne. Z odwołania nie wynika, iż powyższe uniemożliwiło przedstawienie jakiś innych okoliczności, nieznanych organowi, które mogłyby mieć wpływ na rozpatrzenie sprawy.

Odnośnie do braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, organ odwoławczy wskazał, że Kpa reguluje zasady przeprowadzania rozprawy administracyjnej w art. 89, który stanowi, że organ przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Organ I instancji zauważył, że wskazane w tym przepisie okoliczności nie zachodzą, gdyż brak jest w rozpatrywanej sprawie potrzeby uzgodnienia interesów stron. Ponadto wniosek o przeprowadzenie rozprawy został złożony już po przesłuchaniu T. K. i M. H., po przeprowadzeniu oględzin siedzib spółek oraz po zgromadzeniu wielu innych dowodów, w odpowiedzi na kierowane do spółki wezwania do złożenia wyjaśnień oraz wydane postanowienia o dopuszczeniu dowodów. Nie sposób również przyjąć, aby "okoliczności składania wniosków na rok 2015 oraz za lata ubiegłe (...), jak odbywała się procedura składania wniosków w BP ARiMR (...)" wskazane jako uzasadnienie dla przeprowadzenia rozprawy miały mieć znacznie dla rozpatrzenia niniejszej sprawy.

Odnośnie braku wskazania, skąd pochodzą i na ile wiarygodne są ortofotomapy oraz braku narzędzi do przedstawienia lokalizacji gruntów w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia [...] grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r., poz. 807) powierza utworzenie i prowadzenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli. System (ewidencję) prowadzi się w formie elektronicznej (art. 6 ustawy). Na dane pochodzące z tego systemu organ może powoływać się w swoich rozstrzygnięciach, a powyższe nie wymaga umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do tego rodzaju dowodów. W tym postępowaniu nie stosuje się art. 81 Kpa, co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Odnośnie braku narzędzi umożliwiających przedstawienie lokalizacji gruntów, organ II instancji wskazał, że rysunki 1, 2 i 3 (zawarte w zaskarżonej decyzji) zostały opracowane na podstawie danych referencyjnych dostępnych w ZSZiK oraz deklaracji samych spółek (wniosek + załączniki). Strona nie kwestionuje prawidłowości merytorycznej (treści) graficznie przedstawionych deklaracji za rok 2015, ani też żadnej innej konkretnej informacji pochodzącej z tego systemu, wykorzystanej w zaskarżonej decyzji. Udostępnione stronie przez ARiMR złączniki graficzne wraz z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015 zostały podpisane przez T. K. i złożone w BP w G. w dniu [...] czerwca 2015 r. bez zgłoszenia uwag, a zatem strona już na etapie złożenia wniosku nie podnosiła zarzutu braku wiarygodności przedłożonych załączników graficznych (bazujących na ortofotomapie). Ponadto, nanosząc stosowne uwagi w zakresie określenia działek rolnych i składając własnoręczny podpis - T. K. potwierdził zgodność danych załączników graficznych ze stanem rzeczywistym użytkowanych przez R.-P. Sp. z o.o. gruntów rolnych.

Ustosunkowując się do nieprawidłowego, zdaniem strony, przeprowadzenia wizji lokalnej w siedzibach poszczególnych spółek, co skutkowało naruszeniem art. 79 i 68 Kpa, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, choć faktycznie zawiadomienie o przeprowadzeniu wizji lokalnej doręczono w dniu [...] czerwca 2016 r., zaś wizja została przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2016 r., a tym samym nie został zachowany 7 - dniowy termin przewidziany w Kpa. W odniesieniu jednak do terminu [...] czerwca 2016 r., strona ani w dniu przeprowadzenia wizji lokalnej, ani w uwagach do protokołu z wizji lokalnej nie podnosiła, że powyższe narusza jej uprawnienia. W odwołaniu od decyzji, pełnomocnik podniósł, że doszło do naruszenia 7 - dniowego terminu, jednak nie zarzucił, że powyższe doprowadziło do uniemożliwienia wzięcia udziału w wizji, czy też uniemożliwiło, czy też ograniczyło przygotowanie się do niej. Tymczasem z akt sprawy, zdaniem organu odwoławczego wynika, że w wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. brali udział zarówno T. K. jak i M. H.. Niezachowanie przez organ terminu 7-dniowego ma znaczenie, gdy w związku z niezachowaniem terminu do przygotowania się do czynności dowodowych powstały konkretne skutki, np. w postaci niewyjaśnienia określonych okoliczności istotnych dla sprawy, czy też braku czynnego udziału strony w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., II OSK1853/10, LEX nr 1152072).

W zakresie zarzucanego naruszenia art. 7 i 77 Kpa organ odwoławczy wskazał, że w świetle tej regulacji na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie.

Analiza akt i zaskarżonej decyzji, w ocenie organu odwoławczego, wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna. W sprawie nie występuje też, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. Strona odwołująca, na której ciąży ciężar dowodu, nie przedstawiła logicznej, spójnej i przekonywującej argumentacji ani obiektywnych dowodów na jej poparcie, które usprawiedliwiałaby powstanie kilkunastu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i występowania przez każdą z nich z osobna o płatności, o które równie dobrze mógł wystąpić jeden podmiot. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na rzeczowych źródłach dowodowych (dokumentach). Odmienne, subiektywne twierdzenia Spółki co do poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z wnioskami, jakie nasuwa analiza obiektywnych źródeł dowodowych, o których była mowa.

W odwołaniu zarzucono również zbyt późne ujawnienie stronie dowodu z protokołu z kontroli Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lecz organ II instancji wyjaśnił, że Kierownik BP ARiMR w G., wydając decyzję, opierał się na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w którym raport ETO stanowił jedynie niewielki jego fragment, w dodatku ograniczony zakresem kontroli. Odnosząc się do momentu, w którym nastąpiło włączenie raportu z ETO do materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu zostało wydane w dniu [...] czerwca 2016 r., zaś decyzja została wydana w dniu [...] października 2016 r., a więc strona miała możliwość zapoznania się z tym raportem jak również miała możliwość ustosunkowania się do zawartych w nim stwierdzeń, tym bardziej, że w dniu [...] czerwca 2016 r., pełnomocnik strony własnoręcznie na oryginale zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami zebranymi w sprawie oświadczył, iż nie wnosi uwag, a także, iż w terminie 7 dni uzupełni treść materiału dowodowego.

Zdaniem organu odwoławczego nie było w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez T. K. i M. H. kilkudziesięciu spółek. W szczególności, nie wykazano obiektywnymi dowodami jakichkolwiek korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu podmiotów, nie mających często wystarczających środków produkcji i zlecających wykonywanie prac polowych. Sens ekonomiczny utworzenia kilkudziesięciu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje bądź degresywność płatności. Nie sposób przyjąć, iż rozdzielanie potencjału produkcyjnego między wiele spółek, jak również nabywanie nowych gruntów przez nowo zawiązywane spółki mogło być podyktowane złym stanem zdrowia, który jak oświadczył T. K. utrzymuje się od 2001 r. T. K. wskazywał cyt. "z powodu obaw związanych ze stanem zdrowia postanowiłem, iż sukcesywnie będę redukował swój udział osobisty w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jako osoba fizyczna i z czasem przekazywałem grunty w dzierżawę spółek". Z akt sprawy nie wynika aby rzeczywiście udział osobisty T. K. został ograniczony. W przypadku bowiem utworzonych spółek T. K. obejmował funkcję członka lub (co miało najczęściej miejsce) prezesa zarządu. Biorąc pod uwagę, iż zarząd prowadzi sprawy spółki, nie sposób zdaniem organu uznać, iż T. K. ograniczył swój osobisty udział w prowadzeniu działalności rolniczej.

W ocenie organu odwoławczego, za racjonalny powód uzasadniający tworzenie przez T. K. i M. H. kolejnych spółek prowadzących działalność rolniczą nie można również uznać skomplikowanej sytuacji rodzinnej związanej z ewentualnym konfliktem spadkowym. Zdaniem organu, tworzenie wielu spółek z o.o. nie stanowi typowego rozwiązania dla uniknięcia trudnej sytuacji rodzinnej oraz hipotetycznego konfliktu spadkowego. W takich sytuacjach zastosowanie znajdują odpowiednie instytucje prawa rodzinnego i opiekuńczego, czy też spadkowego, a nie instytucje prawa handlowego.

Powołanie kilkudziesięciu podmiotów, w ocenie organu odwoławczego stanowiło wyraz obejścia prawa, któremu przeciwdziałać mają przepisy o sztucznych warunkach. Obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego, niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 marca 2006 r., sygn. C-94/05 Emsland-Starke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rentowność produkcji rolnej wymaga zwiększenia potencjału produkcyjnego celem uzyskania efektu skali, koncentracji produkcji celem zmniejszania kosztów, jak najmniejszego uzależnienia od innych podmiotów (usługodawców). Tymczasem z akt sprawy wynika, iż T. K. i M. H., zawiązując nowe spółki, prowadzili do zmniejszenia potencjału produkcyjnego własnych gospodarstw, bądź spółek już założonych, dekoncentracji produkcji.

Zdaniem organu odwoławczego, należy też odnieść się do niespójności pomiędzy przedłożonymi przez stronę oświadczeniami, w których zapewnia ona organ administracji publicznej o niezależności finansowej oraz odrębności spółek kapitałowych od majątku T. K. oraz M. H., a dołączonymi przez stronę aktami notarialnymi w dniu [...] lutego 2017 r. O niesamodzielności ekonomicznej oraz zależności finansowej świadczą także formy zabezpieczeń kredytów, udzielanych spółkom na zakup gruntów. Z analizy aktów notarialnych dotyczących nabycia gruntów przez poszczególne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynika m.in., że spółki uczestniczyły w przetargach organizowanych przez ANR (dot. sprzedaży nieruchomości rolnych), zaś formy zabezpieczenia zobowiązań finansowych były ustanawiane zarówno na nabywanych gruntach, jak i na nieruchomościach należących do spółek będących własnością T. K. i M. H..

W ocenie organu odwoławczego prawidłowo przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie doprowadziło do uzasadnionego wniosku, że odwołująca spółka nie prowadzi samodzielnej działalności ale jest organizacyjnie, technicznie, osobowo i majątkowo powiązana z innymi podmiotami, założonymi i prowadzonymi przez T. K. i M. H., co stanowi zorganizowane, celowe działanie, zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności.

W rozpatrywanej sprawie odwołująca spółka zdaniem organu odwoławczego nie zakwestionowała skutecznie ustaleń organu I instancji stwierdzających istnienie powiązań o charakterze osobowym (członkowie zarządu), majątkowym (udziałowcy), ekonomicznym (wzajemna wymiana dóbr i usług, przekazywanie gruntów rolnych) i organizacyjnym (wspólna siedziba, korzystanie w przeważającej mierze z tych samych dostawców, pracowników, z tej samej obsługi rachunkowej, prawnej), które to powiązania należy traktować jako postać zamierzonej koordynacji między T. K. i M. H. oraz powołanymi spółkami.

Pełnienie funkcji członków zarządu przez T. K. i M. H. umożliwiało przede wszystkim swobodne przenoszenie gruntów między poszczególnymi spółkami, a tym samym takie ukształtowanie struktury posiadania, które umożliwiało zwielokrotnienie możliwego do uzyskania wsparcia finansowego w ramach Wspólnej P. Rolnej (płatności rolnośrodowiskowe, płatności ONW), poprzez obejście obostrzeń wynikających z przepisów modulacyjnych, przepisów ustanawiających zakaz łączenia określonych pakietów, czy począwszy od roku 2015 zakazu realizowania programu rolnośrodowiskowego oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Ustalony przez organ I instancji cel stworzenia przez T. K. i M. H. kilkudziesięciu spółek, w tym odwołującej, w ocenie organu odwoławczego jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników, dlatego prawidłowo organ I instancji uznał, iż powyższe działanie odwołującej spółki wyczerpało przesłanki art. 60 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr [...], co skutkowało odmową przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

W skardze do sądu R.-P. sp. z o.o. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1.- art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR [...] z dnia [...] grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...](WE) nr [...] (Dz.U. L 347 z [...].12.2013, s. 549) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania płatności PRŚ zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy R.-P. sp. z o.o. nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności PRŚ i realizowała jako samodzielny podmiot cele określone w artykule 4 i 36 lit. a) ppkt iv i art. 37 i art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z [...].10.2005, str. 1, późn. zm.) oraz art. 27 oraz pkt 5.3.2.1.4 załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr [...] w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368/15 z [...].12.2006 r.) i powinna otrzymać płatności PRŚ za rok 2015,

- art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr [...] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż R.-P. sp. z o.o. podjęła działania, chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy R.-P. sp. z o.o. nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności PRŚ i realizowała jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać płatności PRŚ za rok 2015,

2. § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013, poz. 361 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie, mimo że w okolicznościach sprawy, zaktualizowały się wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy,

3. art. 4 ust 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr [...] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęciu przez organ, iż R.-P. sp. z o.o. nie stanowi odrębnego podmiotu, który miałby status rolnika, podczas gdy R.-P. sp. z o.o. jest samodzielnym podmiotem prowadzącym działalność rolniczą jako spółka kapitałowa, płacącym podatki, posiadającym pracowników, odrębny zarząd właściwy wyłącznie dla tej Spółki, posiadającym 176,34 ha gruntów rolnych na własność, posiadającym odrębny majątek, własną siedzibę a zatem jest odrębnym podmiotem, który ma status rolnika w myśl niniejszych przepisów.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 21 ust 1-3 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2016, poz. 1387, z późn. zm.) poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, odmowie dopuszczenia i przeprowadzania istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia, dowodów zawnioskowanych przez Stronę, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych ustaleń faktycznych i błędnego rozstrzygnięcia w formie decyzji w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013,

2. naruszenie art. 80 Kpa oraz 78 § 1 i 2 w zw. z art. 21 ust 1-3 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2016, poz. 1387, z późn. zm.) poprzez poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnych ustaleń faktycznych, gdyż organ dopuścił w postępowaniu wyłącznie dowody, które potwierdzały jego z góry założoną tezę o stworzeniu sztucznych warunków przez stronę, zaś odmawiał dopuszczenia istotnych dowodów wnioskowanych przez stronę, które wskazywały na niewątpliwą odrębność podmiotu oraz wskazywały na genezę i cel, który nie był sprzeczny z prawem wspólnotowym - powstawania podmiotów na przestrzeni kilkunastu lat,

3. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 89 § 1 i 2 Kpa poprzez nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej gdy niezbędne było przesłuchanie świadków, strony a także pracowników organu na okoliczność, celu powoływania spółek oraz kontroli administracyjnej wniosków składanych przez spółkę w poprzednich latach i prowadzeniu przez organ wyjaśnień w zakresie sztucznych warunków,

4. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 Kpa poprzez brak precyzyjnego odniesienia się co do wiarygodności dowodów i określenia ich mocy dowodowej w przedmiotowej decyzji co doprowadziło w konsekwencji do dowolnej oceny dowodów przez organ,

5. mające istotny wpływ na błędne przeprowadzenie wizji lokalnej, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 79 KPA oraz 68 KPA poprzez wadliwe przeprowadzenie dowodu z "wizji lokalnej"; nie zawiadomienie w terminie wynikającym z KPA stron, które nie mogły się w sposób prawidłowy przygotować do przeprowadzenia wizji (m.in. zebrać i okazać wszystkich dokumentów, miejsc prowadzenia działalności gospodarczej, okazać kompletnego parku maszynowego), a przez to diametralnie ograniczono prawa strony - wadliwe sporządzenie protokołu z czynności, w tym błędne dopuszczenie dowodu z protokołu,

6. błędne dopuszczenie dowodu z protokołu kontroli w ramach EFPROW z powodu nie zapoznania strony z tym protokołem w czasie umożliwiającym stronie w trybie przesłuchania do odniesienia się do zarzutów i ustaleń przedmiotowej kontroli.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2. na podstawie art. 135 p.p.s.a. o ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji,

3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2015 określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013r., poz. 361 ze zm.,) wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 173).

Regulacje te odnoszą się do finansowania wydatków w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR), w tym wydatków na rozwój obszarów wiejskich, określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 1 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549; ze zm.)

W odniesieniu do szeregu pojęć użytych w ww. rozporządzeniu, w tym pojęcia "rolnik" czy "gospodarstwo rolne", mają zastosowanie definicje określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608; zm.: Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 865, z 2014 r. Nr 181, str. 1, Nr 280, str. 1, Nr 281, str. 1 i Nr 367, str. 16, z 2015 r. Nr 135, str. 8, z 2016 r. Nr 28, str. 2 i str. 8 i Nr 130, str. 16 oraz z 2017 r. Nr 167, str. 1.

Rolnikiem w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 jest osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Gospodarstwo rolne oznacza zaś wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;

Prawodawstwo unijne zawiera też normy odnoszące się do przypadków obchodzenia prawa, wprowadzając sankcje w postaci przyznania płatności w zmniejszonym wymiarze, zwrotu przyznanej płatności oraz odmowy przyznania płatności. Normę, o której mowa w ostatnim z wymienionych przypadków zawiera art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania.

Zgodnie z treścią art. 60 rozp., bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Jest to norma konkretna, sankcjonująca określone okoliczności i z uwagi na jej usytuowanie w akcie stanowiącym rozporządzenie, ma ona bezpośrednie zastosowanie w prawodawstwie krajowym. Fakt, że akt ten nie zawiera definicji "stworzenia sztucznych warunków" nie uprawnia do twierdzenia, że stanowi jedynie klauzulę generalną. Klauzule generalne pełnią głównie rolę wskazówek interpretacyjnych natomiast ten przepis pełni funkcję normatywną i nadaje się do bezpośredniego stosowania. Przytoczony przepis stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.

Według definicji zawartej w cytowanym już rozporządzeniu Parlamentu i Rady (UE) Nr 1307/2013 "sektorowe prawodawstwo rolne" o którym mowa w art. 60, to wszelkie mające zastosowanie akty przyjęte w ramach WPR na podstawie art. 43 TFUE, a także, w stosownych przypadkach, wszelkie akty delegowane lub wykonawcze przyjęte na podstawie takich aktów.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy zgromadzony materiał dowodowy stwarzał podstawy do przyjęcia, że doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków, o których mowa w artykule 60 wyłącznie w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji płatności, o które ubiegała się spółka.

W rozpoznawanej sprawie Spółka złożyła pierwszy wniosek o przyznanie płatności w 2011r., rozpoczynając 5 letnie zobowiązanie środowiskowe. Odmowa zaś dotyczy wniosku o płatność na 2015r. z powołaniem się na klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa.

Do rozkodowania zwrotu "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania korzyści" pomocne jest odwołanie się do regulacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE L 25/8 z 28.01.2011) i wykładni tego przepisu dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE, gdyż idea tego przepisu odpowiada regulacji wyrażonej w art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013. Pozwala to na przyjęcie, że wykładnia ta stanowi punkt odniesienia do innych przepisów stanowiących o tworzeniu przez podmioty wnioskujące o pomoc finansową sztucznych warunków. W takich przypadkach implikuje to konieczność odmowy przyznawania płatności , gdyż stworzenie sztucznych warunków w celu obejścia przepisów prawa i otrzymania płatności ze środków finansowych UE pozostaje w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym.

Trybunał Sprawiedliwości UE dokonał wykładni przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 w wyroku z dnia 12 września 2013r. sygn. akt C-434/12.

Aby można było mówić o sztucznych warunkach w myśl art. 60 rozporządzenia Nr 1306/2013, niezbędne jest istnienie dwóch przesłanek - obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, subiektywna zaś - że przez stworzenie sztucznych warunków wnioskodawca zamierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z tym celem.

Jak wskazywał ETS w przywołanym wyroku (C-434/12), w odniesieniu do elementu subiektywnego: "w tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na takich elementach jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami".

W ocenie organów doszło do stworzenia sztucznych warunków, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia. Polegało to na powoływaniu kolejnych spółek prawa handlowego w celu osiągnięcia dodatkowych bądź wyższych płatności.

W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił, że w sprawie doszło do wystąpienia przesłanki subiektywnej i wykreowania obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidzianych dla żądanych płatności (przesłanka obiektywna) tj. uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni. Przez stworzenie zaś bezpośrednich więzi pomiędzy kilkudziesięcioma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności doszło do koordynacji działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów i ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści.

Stworzenie wielu spółek przez te same osoby (T. K. i M. H.) wnioskujących o płatności rolnośrodowiskowe oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne do deklarowanych przez te osoby działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności (w roku 2015 wnioskowało 19 spółek), umożliwiało obejście zasady degresywności, zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2 a także zakazu realizacji jednocześnie programu rolnośrodowiskowego z programem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Tym samym została spełniona dyspozycja przesłanki obiektywnej, bowiem zasada degresywności i zakazu łączenia określonych płatności stanowiła cel obwiązującej regulacji.

Płatność rolnośrodowiskowa do każdego hektara jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem (zasada degresywności). Zgodnie z przepisami rozporządzenia krajowego dotyczącego programu rolnośrodowiskowego nie można też jednocześnie realizować pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne i pakietu 1 - rolnictwo zrównoważone. Ponadto pakiet 2 nie może być łączony z pakietem 8 - ochrona gleb i wód. Nadto w jednym gospodarstwie nie można realizować programu rolnośrodowiskowego oraz programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Gdyby został złożony jeden wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, a jest to możliwe w związku z obowiązującą definicją rolnika, cytowaną na wstępie, to z uwagi na konieczność stosowania modulacji w danych pakietach (1 i 2), wnioskujący otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości, niż w sytuacji niezastosowania modulacji. Jak wynika z wyliczeń organu I instancji, gdyby w 2015 r. został złożony jeden wniosek rolnośrodowiskowy w ramach rolnictwa zrównoważonego, płatność rolnośrodowiskowa mogłaby wynieść [...] zł (dla powierzchni gruntów ornych - 1097 ha), natomiast w ramach rolnictwa ekologicznego dla upraw rolniczych po okresie przestawiania - [...] zł. Przy czym nie można jednocześnie realizować pakietu 1 i 2 oraz programu rolnośrodowiskowego oraz rolno-środowiskowo-klimatycznego. Tymczasem wnioskowana suma płatności dla wszystkich wniosków złożonych na rok 2015 we wnioskach rolnośrodowiskowych i rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2015 roku wyniosła [...] zł. W tych warunkach działanie wnioskodawcy uniemożliwiało osiągnięcie celu wynikającego z sektorowego prawodawstwa rolnego.

Na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości że pomiędzy powołanymi kilkudziesięcioma spółkami istnieją powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne, co pozwala stwierdzić, iż podmioty te zostały utworzone w celu pobierania pomocy finansowej wypłacanej przez ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organy szczegółowo opisały i przeanalizowały sieć powiązań podmiotowych.

Wykorzystanie utworzonych spółek, składu osobowego wspólników, sposobu reprezentacji członków zarządów, deklarowanych wariantów płatności oraz deklarowanych powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, struktury poszczególnych gospodarstw, zakupu usług rolniczych oraz zatrudniania pracowników pozwolił na ustalenie tym samym zrealizowania również przesłanki subiektywnej.

Jako wspólnicy występują wyłącznie: T. K., M. H. oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zarejestrowane przez te podmioty w ewidencji producentów ARiMR od roku 2004. W żadnej spółce, jak ustalił organ, na podstawie KRS udziały nie zostały objęte przez inny podmiot gospodarczy, czy osobę fizyczną. Z KRS na dzień [...] kwietnia 2016 roku wynika, że na 39 spółek z o.o. w 20, udziały bezpośrednio przysługiwały T. K., zaś w 7 spółkach bezpośrednio M. H.. Wszystkie powołane i wymienione w uzasadnieniu decyzji spółki należą więc do tych samych osób fizycznych, a więc T. K. i M. H., którzy są wspólnikami tych spółek bezpośrednio lub pośrednio przez inne spółki, w których są wspólnikami. Mają oni tym samym skoordynowany wpływ na zarządzanie powołanymi podmiotami.

Skład zarządu spółek i sposób reprezentacji w latach 2009-2014 (częściowo także 2015 rok), umożliwiał T. K. oraz M. H. podejmowanie decyzji oraz zaciąganie zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w odniesieniu do 39 spółek. Niewątpliwie więc stworzony układ własnościowy i zarządzający pozwalał na koordynację działań między spółkami. Słuszna w tych warunkach jest konstatacja organu, że w świetle istniejących powiązań, utworzone w latach 2009-2011 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym spółka R.-P. sp. z o.o. stanowią jeden organizm gospodarczy, zarządzany przez tę samą grupę osób, a odrębność utworzonych osób prawnych (spółek) ma jedynie charakter formalnoprawny ( z punktu widzenia przepisów prawa handlowego, każda spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest odrębnym podmiotem prawa, posiadając osobowość prawną). Ustalone wielorodzajowe powiązania dowodzą, że powoływano kolejne spółki w celu obejścia prawa polegającego na stworzeniu systemu optymalizującego wielkość i rodzaj płatności. To zaś wyklucza uznanie, że każda ze spółek prowadziła niezależną, autonomiczną działalność rolniczą. Utworzone przez te same podmioty -T. K. oraz M. H., kolejne spółki zmierzały wyłącznie do stworzenia sztucznych warunków do prowadzenia działalności nakierowanej na osiągnięcie korzyści.

W oczywisty sposób organ wykazał, że T. K. i M. H. byli podmiotami konsolidującym działania poszczególnych spółek, wykorzystywanych do ubiegania się o płatności, w sposób stanowiący sprzeniewierzenie się warunkom danego rodzaju płatności.

O świadczenia rolnośrodowiskowe może ubiegać się rolnik. Osoba prawna jaką jest spółka także może zostać uznana za rolnika w świetle definicji sformułowanej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, gdy prowadzi samodzielnie gospodarstwo rolne a na nim działalność rolniczą. Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju. Aby ustalić kto jest rolnikiem- podmiot indywidualny czy zespół podmiotów, należy ocenić jak są realizowane funkcje zarządcze, jak jest zbudowane zaplecze techniczne i organizacyjne i jakie są zasady działania podmiotu czy grupy podmiotów. Zgodnie bowiem z definicją gospodarstwa (art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca spółka R.-P. sp. z o.o. wraz z pozostałymi spółkami tworzyły jednostki produkcyjne składające się na sprawnie działający jeden organizm, zarządzany przez T. K. i M. H. (obecnie małżonków ).

Tworzenie spółek z o.o. następowało nie tylko w wyniku trwałego nabycia gruntów rolnych, nie występujących w dotychczas istniejących spółkach (np. od Agencji Nieruchomości Rolnych), ale również z wyodrębnienia gruntów istniejących już spółek, prowadzących działalność rolniczą i realizujących programy rolnośrodowiskowe lub gruntów T. K. oraz M. H..

T. K. jak i M. H. tworzyli spółki kapitałowe, które następnie rozpoczęły produkcję rolną na gruntach rolnych stanowiących własność tych osób fizycznych, ewentualnie innych spółek. Umowy dzierżawy formalnie były zawierane między odrębnymi podmiotami (spółkami z o.o. i osobami fizycznymi/osobami prawnymi). Biorąc jednak pod uwagę stosunki kapitałowe i zasady reprezentacji spółek dochodziło de facto do nawiązywania stosunków prawnych z samym sobą i silnych powiązań ekonomicznych między T. K./ M. H. oraz tworzonymi spółkami.

W ramach powołanych spółek oraz gospodarstw T. K. oraz M. H. dochodziło także do przekazywania gruntów. Jak przeanalizował organ w poszczególnych latach, od roku 2009 do 2015, te same działki ewidencyjne deklarowane były przez różne podmioty, przy czym niektóre działki ewidencyjne deklarowane były kolejno nawet przez trzy lub cztery podmioty: T. K., M. H. lub którąś ze spółek, w której te osoby były udziałowcami lub w których osoby te były prezesami lub członkami zarządu. Tytułem przykładu organ wskazał, że działka nr [...] była użytkowana m.in. przez następujące podmioty: T. K. - 2007 (pow. 2,85 ha), R.-F. Sp. o.o. - 2008-2012 (pow. od 0,5 ha - 2,85 ha), "K." Sp. z o.o. - 2005-2008 (pow. od 2,85 ha do 139,99 ha), R. - D. Sp. z o.o. - 2014 - 2015 (pow. 0,57 ha), R.-O. Sp. z o.o. - 2009-2014 (pow. 41,04 ha).

Słusznie zatem organ uznał, że takie ukształtowanie stanu posiadania i użytkowania gruntów rolnych miało na celu wykazanie prowadzenia przez poszczególne spółki działalności rolniczej ale jednocześnie umożliwiało obejście przepisów- obowiązujących rozporządzeń- w zakresie przyjętych ograniczeń. To pozwala przyjąć, że działania takie nosiły znamiona sztucznego wykreowania określonych elementów stanu faktycznego i z całą pewnością spółki nie były tworzone z uwagi na geograficzne położenie gruntów rolnych, gdyż poszczególne spółki deklarowały grunty zlokalizowane w czterech województwach, zaś w ramach jednego województwa w ramach jednego lub kilku powiatów.

Spółki z o.o. zostały zawiązane w celu podzielenia posiadanego areału ziemi na mniejsze gospodarstwa bądź uniknięcia zwiększenia areału już posiadanego przez istniejące podmioty (R.-P. Sp. z o.o.) celem obejścia przepisów ustanawiających limity oraz zakazy łączenia określonych pakietów. Bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania pozostaje okoliczność, iż działki co do których R.-P. sp. z o.o. wystąpiła o przyznanie płatności na rok 2015 stanowią jej własność i zostały zakupione od ANR w latach 2010-2015, gdyż w istocie podjęte działania miały na celu ustalenie maksymalnej powierzchni użytkowanego areału w taki sposób aby stworzyć warunki do otrzymania płatności (rolnośrodowiskowej) bez zastosowania stawek degresywnych.

W opisane działania mające na celu obejście przepisów prawa wpisywały się też powiązania spółek o charakterze gospodarczy czy też infrastrukturalnym.

Jak ustalił organ, poszczególne spółki prowadziły rodzajowe zakupy i ponosiły rodzajowe ciężary związane z prowadzeniem produkcji rolnej, w tym koszty zakupu materiału siewnego, nawozów, środków ochrony roślin, oleju napędowego, co dokumentują faktury VAT na zakup towarów i usług agrotechnicznych. Tworzone podmioty gospodarcze np. R.-P. sp. z o.o. nie posiadały w pełni wystarczających środków produkcji (maszyn, urządzeń) umożliwiających prowadzenie autonomicznej produkcji rolnej. Z akt sprawy wynika również, że spółki, w tym R.-P. sp. z o.o. zaopatrywały się w środki ochrony roślin oraz nawozy sztuczne w dużej mierze przez BIURO HANDLOWE "A. - B." sp. z o.o., zaś w przypadku zakupu oleju napędowego przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Transportowe "B." sp. z o.o. Powyższe świadczy o tym, że osoby zarządzające w/w spółkami, podejmując decyzje handlowe kierowały się kompleksowym zaopatrzeniem a więc bez podziału na poszczególne spółki. Ta zbieżność, co słusznie zauważył organ jest nieprzypadkowa, gdyż zakup produktów czy usług dla wielu spółek od jednego podmiotu jest korzystniejszy finansowo. Niewątpliwie też funkcjonowanie pod jednym adresem pozwalało na lepszą koordynację działań i lepsze przystosowanie do obsługi gospodarstwa rolnego.

W tych warunkach trudno racjonalnie uzasadnić powoływanie kolejnych spółek w innym celu, niż na potrzeby uzyskania płatności. Pojedyncze podmioty nie posiadały, albo w niewystarczającym zakresie posiadały maszyny, urządzenia czy budynki służące do przechowywania urządzeń czy zbiorów. Jako podmioty gospodarczo niesamodzielne nie odpowiadały więc definicji rolnika. Funkcjonowały one wspólnie jako jeden organizm. Tworzenie kolejnych spółek zmierzało wyłącznie do stworzenia sztucznych i pozornych warunków do prowadzenia działalności rolniczej. Celem zaś było osiągnięcie korzyści.

W tych okolicznościach organ słusznie uznał, że płatności nie powinny być przyznane.

Ustaleń tych nie podważa realizowanie przez spółkę opracowanego przez doradcę rolnośrodowiskowego programu rolnośrodowiskowego, utrzymanie gruntów rolnych zgodnie z normami, certyfikacja produkcji ekologicznej ze strony Jednostki Certyfikującej, przyznanie wcześniejszych płatności. Organ nie twierdzi, że założeniem inicjatorów było wyłączenie realizacji przez poszczególne podmioty odrębnych zobowiązań rolnośrodowiskowych. Organ podkreślił, że każda ze spółek realizuje tylko jeden z wykluczających się pakietów, co jest wyrazem formalnego poszanowania warunków określonych w obowiązujących przepisach, ale pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych przepisach, zniweczony jest cel wynikający z odrębnych przepisów, co stanowi o obiektywnej przesłance stworzenia sztucznych warunków. Organ nie zarzucił skarżącej wprost naruszenia prawa. Istotą sztucznych warunków jest działanie polegające na obejściu prawa, a nie jego naruszeniu. Zarzut organu nie dotyczy też samego powołania nowych spółek, ale takiego ich wykorzystania i formy prowadzenia działalności rolniczej, która prowadzi do uzyskania płatności w wyższej, niż dopuszczalna kwota czy obchodzenia prawa w celu uzyskania płatności, której jako samodzielny podmiot nie można było uzyskać lub można było uzyskać w mniejszej wysokości. Takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w m.in. programie rolnośrodowiskowym.

Istnienie powiązań o charakterze osobowym, majątkowym (udziałowcy), ekonomicznym (wzajemna wymiana dóbr i usług, przekazywanie gruntów rolnych) i organizacyjnym (wspólna siedziba, korzystanie w przeważającej mierze z tych samych dostawców, pracowników), jak słusznie podkreślił organ, pozwala na ustalenie istnienia zamierzonej koordynacji działań przez T. K. i M. H. polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności przez tworzone przez nich spółki w celu uzyskania korzyści wynikających z systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez zwiększenie rozmiaru płatności i obejście przepisów wprowadzających modulacje bądź degresywność płatności.

Organ słusznie uznał, że nie było żadnych obiektywnych okoliczności wskazujących na inne racjonalne uzasadnienie utworzenia przez T. K. oraz M. H. kilkudziesięciu spółek, które dzieliły między siebie posiadane grunty. W szczególności nie wykazano jakichkolwiek korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu podmiotów, nie mających wystarczających środków produkcji i zlecających wykonywanie prac polowych. Tym samym, podejmowane przez T. K. oraz M. H. decyzje w zakresie określania profilu produkcji reprezentowanej przez siebie spółki były nastawione w szczególności na otrzymanie jak najwyższej kwoty dotacji, w tym płatności rolnośrodowiskowej. Organ zobrazował to na przykładzie rachunku zysków i strat oraz uchwał zgromadzenia wspólników za poszczególne lata z okresu (2009 - 2015). Na podstawie rachunków zysków i strat ustalono, iż w latach 2013 - 2015 na działalności podstawowej (rolniczej) spółka osiągnęła stratę w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Dopiero po uwzględnieniu dotacji w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł (pozostałe przychody były niewielkiej wysokości) spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Planując wydatki oraz inwestycje na kolejne lata, zarząd spółki uwzględniał wpływy z tytułu dotacji, które stanowią największy udział w przychodach spółki. W tych okolicznościach przedstawione przez skarżącą okoliczności uzasadniające inne, niż nastawione na osiągnięcie maksymalnych wpływów z tytułu płatności powody powołania spółek i twierdzenia o ich autonomiczności w podejmowaniu przez każdą ze spółek niezależnych decyzji gospodarczych, było nieprzekonywujące. W żadnym razie nie przekonują względy zdrowotne, rodzinne czy spadkowe.

Zasadniczy cel powołania spółek oraz zasady ich działalności są sprzeczne z celem przepisów regulujących wspieranie rolników. Sposób funkcjonowania powołanych przez T. K. oraz M. H. 39 spółek to niewątpliwie wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie obostrzeń wynikających z przepisów modulacyjnych, mających zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowych.

Podkreślany przez skarżącą i znajdujący oparcie w przepisach prawa handlowego cel działalności spółki, nakierowany na osiągnięcie zysku napotyka jednak na ograniczenia. Działanie dla optymalizacji zysku jest możliwe o ile nie narusza innych norm lub nie prowadzi do obejścia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie granice działania zgodne z prawem zostały przekroczone nie tyle w związku z naruszeniem obowiązujących norm lecz ich obejściem.

Rozproszenie gruntów w żaden sposób nie uniemożliwiło prowadzenia jednego gospodarstwa rolnego, położonego w kilku województwach - w przypadku R.-P. sp. z o.o., w trzech województwach.

ARiMR jest zobowiązana do weryfikowania, czy nie doszło do stworzenia sztucznych warunków gdy producent rolny występuje o przyznanie określonego wsparcia finansowego.

Odczytanie celów obowiązujących przepisów powinno uwzględniać nie tylko przepisy prawa unijnego, ale również przepisy prawa krajowego. W przypadku płatności rolnośrodowiskowych przepisy rozporządzenia MRiRW z [...] lutego 2009 roku jak i rozporządzenia MRiRW z dnia 13marca 2013 roku, które ustalają zasadę: mniejsza łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności - wyższa stawka płatności (odpowiednio § 14 ust. 2 i § 20 ust. 1).

Oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych.

Zarzut obstrukcji procesowej, polegający na nie przeprowadzeniu dowodów składanych przez stronę, w tym przesłuchania świadków, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz uzupełniającego przesłuchania strony mógłby być zasadny o ile wpływałaby na wynik rozstrzygnięcia. Takiego wpływu nie było. Fakt, że organ odmówił dopuszczenia dowodów w sprawie odnoszących się do stanu zdrowia oraz stanu rodzinnego T. K., procesu likwidacyjnego Grupy Producenckiej [...] Z. Sp. z o.o., działalności nierolniczej prowadzonej przez odwołującą spółkę, protokołów z kontroli na miejscu, dodatkowego przesłuchania T. K., M. H., K. K., K. M. oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem reprezentantów spółki nie miał wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Dokumenty dotyczące stanu zdrowia oraz stanu rodzinnego dotyczą okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy. W ramach badania elementu subiektywnego należało rozważyć, czy przez stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności ubiegający się o nią zmierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. Jak słusznie stwierdzono, kłopoty zdrowotne raczej prowadzą do ograniczenia działalności gospodarczej a nie do powoływania kolejnych spółek . Natomiast sprawy rodzinne (przewidywane konflikty) i spadkowe dotyczą zdarzeń przyszłych i niepewnych z punktu widzenia przesłanek art. 60.

Słusznie organ podkreślił, że protokoły z kontroli na miejscu w ocenie organu odwoławczego nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż dotyczyły one weryfikacji powierzchni działek rolnych czy też realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej, a więc okoliczności, których organy ARiMR nie kwestionują. Tym bardziej nie miały i nie mają znaczenia dokumenty dotyczące likwidacji GP [...] Z. Sp. z o.o., czy też dokumenty dotyczące działalności pozarolniczej odwołującej spółki.

T. K. jak i M. H. [...] maja 2016 r zostali przesłuchani przez organ I instancji, jak również złożyli do akt sprawy pisemne obszerne wyjaśnienia. Osoby te wskazały przyczyny i genezę zawiązywania spółek. Dodatkowe przesłuchanie na te same okoliczności tych osób, prawidłowo uznano za bezzasadne.

Odnośnie do braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, słusznie organ odwoławczy wskazał, że nie wystąpiły okoliczności określone w art. 89 k.p.a. a ponadto wniosek o przeprowadzenie rozprawy został złożony już po przesłuchaniu T. K. i M. H., po przeprowadzeniu oględzin siedzib spółek oraz po zgromadzeniu wielu innych dowodów w odpowiedzi na kierowane do spółki wezwania do złożenia wyjaśnień oraz wydane postanowienia o dopuszczeniu dowodów.

Jak słusznie zaznaczył organ w tym postępowaniu nie stosuje się art. 81 Kpa, co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała.

Ustosunkowując się do nieprawidłowego zdaniem strony przeprowadzenia wizji lokalnej w siedzibach poszczególnych spółek, organ odwoławczy słusznie wskazał, że zarzut jest niezasadny, choć faktycznie zawiadomienie o przeprowadzeniu wizji lokalnej doręczono w dniu [...] czerwca 2016 r., zaś wizja została przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2016 r. Tym samym nie został zachowany 7 - dniowy termin przewidziany w Kpa. W odniesieniu jednak do terminu [...] czerwca 2016 r., strona ani w dniu przeprowadzenia wizji lokalnej, ani w uwagach do protokołu z wizji lokalnej nie podnosiła, że powyższe narusza uprawnienia przysługujące stronie. Nie było też zarzutu, że powyższe doprowadziło do uniemożliwienia wzięcia udziału w wizji, czy też uniemożliwiło lub ograniczyło przygotowanie się do niej. Należy jednak podkreślić, że w wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. brali udział zarówno T. K. jak i M. H..

Zarzucono również zbyt późne ujawnienie stronie dowodu z protokołu z kontroli Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lecz organ II instancji wyjaśnił, że Kierownik BP ARiMR w G. wydając decyzję w sprawie opierał się na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w którym raport ETO stanowił jedynie niewielki jego fragment w dodatku ograniczony zakresem kontroli. Odnosząc się do momentu, w którym nastąpiło włączenie raportu z ETO do materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu zostało wydane w dniu [...] czerwca 2016 r., zaś decyzja została wydana w dniu [...] października 2016 r., a więc strona miała możliwość zapoznania się z tym raportem jak również możliwość ustosunkowania się do zawartych w nim stwierdzeń, tym bardziej, że w dniu [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik strony własnoręcznie na oryginale zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami zebranymi w sprawie oświadczył, iż nie wnosi uwag, a także, iż w terminie 7 dni uzupełni treść materiału dowodowego.

W tych warunkach także ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna oraz nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Odmienne, subiektywne twierdzenia strony co do poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z ustaleniami i wnioskami, jakie nasuwa analiza obiektywnych dowodów.

Skoro decyzja poddana sądowej weryfikacji odpowiada prawu, skarga podlegała oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a.