Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 440/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10, art. 49, art. 156 § 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R.M., A.M., J.M., W.C., J.Ś., A.M., M.W., Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. o nadanych nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie 4 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 12 MW na działkach nr [...] złożonego przez M.W., R.M., A.M., W.C., J.Ś., A.M. oraz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie 5 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 15 MW na działkach nr [...] złożonego przez M.W., R.M., A.M., W.C., J.Ś. i o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla budowy stacji elektroenergetycznej 30/110 Kv dla potrzeb farmy wiatrowej –"L" na działce nr [...] złożonego przez J.M. oraz R.M. - odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wójta Gminy.

2. W uzasadnieniu wskazanej decyzji SKO wskazało, że Wójt Gminy w decyzji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie 4 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 12 MW (wraz z przyłączem energetycznym, drogą dojazdową i placem manewrowym) na dz. nr [...], po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].08.2012 r. znak: [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].07.2012 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie 4 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 12 MW (wraz z przyłączem energetycznym, drogą dojazdową i placem manewrowym) na dz. nr [...] określając szczegółowo wymienione w treści tej decyzji:

- rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,

- warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym

- działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu tej decyzji Wójt Gminy podkreślił, że inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalne oddziaływać na środowisko i z tych względów zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227 ze zm. obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. zwanej dalej jako ustawa OOŚ) podano do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, poprzez umieszczenie jej na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz tablicy ogłoszeń sołectwa [...].

Następnie organ uzyskał opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia, w których stwierdzono potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednocześnie określając zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po zasięgnięciu powyższych opinii oraz biorąc pod uwagę uwarunkowania określone w art. 63 ustawy OOŚ z Wójt Gminy wydał postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Po złożeniu przez stronę raportu organ uznał, że spełnia on wymagania wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy OOŚ.

W świetle informacji zawartych w raporcie oraz dokumentacji zgromadzonej w ramach postępowania, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wykazała, aby funkcjonowanie instalacji mogło spowodować przekroczenie określonych norm dotyczących ochrony środowiska, co zostało szczegółowo rozważone w treści decyzji w odniesieniu do każdego z oddziaływań.

Organ zaznaczył, że w bliskim sąsiedztwie analizowanego zespołu elektrowni wiatrowych "EW L" planuje się budowę 5 elektrowni wiatrowych także w ramach EW L, które to objęte są osobnym wnioskiem środowiskowym. Elektrownie te zlokalizowane będą w wschodniej części wsi [...]. W związku z tym w analizie oddziaływania skumulowanego uwzględniono obie inwestycje.

W postępowaniu zostały zrealizowane gwarancje wynikające z art. 10 k.p.a. i 33 ust. 1 ustawy OOŚ.

3. Podobny przebieg miało postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], którym to po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].07.2012r., Wójt Gminy określił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie 5 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 15 MW (wraz z przyłączem energetycznym, drogą dojazdową i placem manewtowym) na dz. nr [...] określając szczegółowo:

- rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,

- warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym

- działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W tym postępowaniu również został nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określony zakres raportu, który po złożeniu został szczegółowo opisany i przeanalizowany w uzasadnieniu tej decyzji.

Również w tym postępowaniu wskazano, że w bliskim sąsiedztwie analizowanego zespołu elektrowni wiatrowych "EW L" planuje się budowę 4 elektrowni wiatrowych także w ramach EW L, które to objęte są osobnym wnioskiem środowiskowym, ale w analizie oddziaływania skumulowanego na klimat akustyczny uwzględniono obie inwestycje.

W postępowaniu zostały zrealizowane gwarancje wynikające z art. 10 k.p.a. i 33 ust. 1 ustawy OOŚ.

4. W odniesieniu do trzeciej inwestycji dotyczącej przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji elektroenergetycznej 30/110kV (Główny Punkt Zasilający) dla potrzeb farmy wiatrowej "L" na dz. nr ewid. [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Wójt Gminy, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i szczegółowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, określił brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że inwestycja służyć będzie do odbioru mocy z poszczególnych elektrowni wiatrowych, transformacji napięcia średniego na napięcie wysokie 110 kV oraz wprowadzenie mocy linią kablową do docelowego przyłączenia do linii WN-110 kV relacji [...], poprzez bramkę liniową 110kV, wybudowaną także na dz. nr [...]. Ma ona charakter długofalowy i jest związana z wskazanymi w poprzednich decyzjach elektrowniami wiatrowymi. Projektowany obiekt i rozwiązania w zakresie infrastruktury technicznej nie ingerują w istniejący stan zagospodarowania działki.

Wskazano, że realizacja planowanej inwestycji może spowodować emisje do środowiska w postaci: zanieczyszczeń powietrza, hałasu, promieniowania elektroenergetycznego ścieków, odpadów. W fazie budowy stacji występować będzie niewielka emisja zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. Wykorzystywanie ciężkiego sprzętu (koparki, dźwigi, samochody ciężarowe) wiąże się z okresowym, lokalnym zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego związkami pochodzącymi ze spalania paliw kopalnych (spaliny i pył). Krótki czas trwania budowy, rozproszone źródła emisji i teren otwarty inwestycji sprawia, że zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego nie będą powodować znacznych uciążliwości. Z chwilą zakończenia budowy emisja zanieczyszczeń natychmiast ustąpi. W czasie eksploatacji projektowanego GPZ nie będą emitowane do atmosfery żadne zanieczyszczenia. Również hałas nie będzie oddziaływał w sposób uciążliwy na środowisko.

Stwierdzono, że na etapie budowy i likwidacji stacji nie przewiduje się występowania pól elektromagnetycznych. Emisja pola i promieniowania elektroenergetycznego pojawi się podczas eksploatacji maszyn, jednakże nie przekroczy ona obowiązujących norm. Użyta do budowy nowoczesna aparatura rozdzielcza oraz wykorzystane rozwiązania techniczne spowodują, że pola elektryczne i magnetyczne oraz hałas ograniczone zostaną do niezbędnego minimum i na ogrodzeniu stacji nie będą przekraczać wartości dopuszczalnych. Duża odległość od najbliższych zabudowań (ok.700 m) powoduje, że nie wystąpi żaden negatywny wpływ GPZ na zdrowie ludności lokalnej. Prawidłowa eksploatacja stacji elektroenergetycznej nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na wody powierzchniowe i podziemne.

Również organy, do których Wójt Gminy zwrócił się o uzgodnienie nie wskazały na potrzebę sporządzenia raportu.

5. Po połączeniu wniosków dotyczących trzech wyżej opisanych decyzji Kolegium przeprowadziło wspólne postępowanie Kolegium wskazując, że decyzje organu I instancji zostały wydane dla przedsięwzięć zakwalifikowanych zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. 213.1397 ze zm.) do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko.

Kolegium wskazało, że choć inwestor podzielił przedsięwzięcie polegające na budowie farmy wiatrowej na elementy co spowodowało rozstrzygnięcie w istocie jednego przedsięwzięcia inwestycyjnego trzema odrębnymi nie było uchybieniem istotnym i powodującym nieważność wydanych decyzji. W opracowanych raportach poddano ocenie skumulowane oddziaływanie na środowisko. W raportach odniesiono się także do zagadnienia wystąpienia poważnej awarii, stwierdzając, że ryzyko takiego zagrożenia nie występuje.

Zdaniem Kolegium decyzje co do zawartości treści spełniają wymogi art. 82 i art. 84 w zw. z art. 85 ustawy. Decyzje zostały wydane po spełnieniu wymogów nakreślonych ustawą, tj. po uzyskaniu niezbędnych opinii i uzgodnień organów współdziałających w toku przedmiotowego postępowania, po przedłożeniu przez inwestora niezbędnych dowodów (raportów) i przy zapewnieniu czynnego udziału społeczeństwa w każdym stadium postępowania.

SKO powołało się także na ustalenia związane z badaniem zgodności inwestycji objętych tymi decyzjami z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podkreślając, że dla obszaru inwestycji nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan uchwalony dnia [...] października 2012 r. został prawomocnie uchylony wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014r. przez WSA w Gorzowie Wlkp.

Odnosząc się do zakresu prowadzonego postępowania organ wskazał, że stwierdzenie nieważności na podstawie powołanego we wniosku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga ustalenia w sposób oczywisty i bezsporny naruszenia przepisów prawa, a ponadto wywołanie skutków niemożliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Oczywistość naruszenia musi polegać na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia decyzji a przepisami prawa stanowiącymi jego podstawę prawną. Wprawdzie zdaniem organu niepowiązanie trzech inwestycji, jako technologicznie powiązanych, w jednym postępowaniu stanowi naruszenie, lecz w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uchybienie to nie może być kwalifikowane jako rażąco uchybiające przepisom prawa.

Kolegium wskazało, że liczba stron postępowania przekraczała 20, a więc organ I instancji prawidłowo stosował przepis art. 49 k.p.a. (art. 74 ust. 3 ustawy), dokonując ogłoszenia publicznego. W informacji publicznej wiadomości, organ nie jest zobowiązany do podania terminu zaskarżenia decyzji rozstrzygającej (p. art. 33 ustawy).

6. Składając (każda z osób z odrębnie) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy R.M., A.M., J.M., A.M., W.C., M.W. zarzucili wskazanej decyzji naruszenie:

- art. 6 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji Wójta Gminy w sytuacji, gdy okoliczności ich wydania ewidentnie wskazują na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa, a także bezpodstawne przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, wskazując (obok zarzutu dot. przekroczenia granic postępowania nieważnosciowego), że postępowanie w odniesieniu do inwestycji objętej decyzją nr [...] odbyło się bez udziału społeczeństwa, a ponadto nie zbadano, czy ze względu na przebieg w sąsiedztwie linii wysokiego napięcia nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Ponadto uchybienie w tym zakresie mogło doprowadzić do tego, że niektóre osoby, które były stronami postępowania w odniesieniu do jednej z inwestycji, nie miały tego przymiotu w pozostałych postępowaniach.

- art. 7 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego bądź jedynie częściowe jego rozpatrzenie albo podjecie rozstrzygnięć sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym uzasadniającym stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, oraz nierozpatrzenie zarzutu skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), a w tym zakresie strony wskazały przede wszystkim:

a) (decyzja nr [...]) naruszenie art. 39 i art. 40 ust. 1 k.p.a. poprzez zawiadamianie stron postępowania o czynnościach organu w drodze obwieszczenia, podczas gdy liczba stron postępowania nie przekraczała 20 (na informowanie o czynnościach organu tylko w formie obwieszczeń zezwala art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ.

Zdaniem skarżących doszło do ewidentnej sprzeczności czynności podjętej przez organ (ogłaszanie przebiegu postępowania wyłącznie za pomocą obwieszczeń) z przepisami rozdziału 8 k.p.a. dotyczącego doręczeń, w szczególności z art. 49 k.p.a., gdyż nie istnieje przepis szczególny zwalniający Wójta Gminy z zawiadamiania stron w standardowy sposób, gdy liczba tych stron nie przekracza 20. Jest to więc przesłanka do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, której SKO w ogóle nie uwzględniło w prowadzonym postępowaniu nieważnościowym. Ponadto, mimo że nie zostało to podniesione przez strony, SKO winno sprawdzić prawidłowość ustalenia stron postępowania dla decyzji nr [...] oraz prawidłowości ogłoszenia przez organ I instancji informacji o dokonywaniu czynności urzędowych w trakcie postępowania.

b) (decyzje nr [...]) - naruszenie art. 33 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy OOŚ poprzez niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa a zwłaszcza niewskazania daty i miejsca ogłoszenia informującego o możliwości składania uwag i wniosków. Ponadto organ I instancji nie zawarł w uzasadnieniu informacji o obwieszczeniach informujących o pozostałych czynnościach określonych w art. 33 ustawy OOŚ. Zgodnie z powołanymi przepisami prawa, wskazane wyżej elementy są obligatoryjnymi składnikami uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w skarżonych decyzjach one nie występują, a SKO w ogóle nie odnosi się do wskazanych zarzutów.

c) (decyzje nr [...]) - naruszenie art. 82 ust 1 pkt 1 lit. c ustawy OOŚ poprzez uchybienie obowiązkowi zawarcia wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Jest to obligatoryjny składnik uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w skarżonych decyzjach on nie występuje, a SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu.

d) (decyzje nr [...]) - naruszenie art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującej oceny materiału dowodowego i wydanie na tej podstawie zaskarżonej decyzji. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż treść każdej z tych decyzji jest w większości kopią tekstów z dokumentów przedłożonych przez Inwestora oraz postanowień organów współdziałających. Organ T instancji bezkrytycznie przyjął za udowodnione twierdzenia zawarte w raportach środowiskowych, mimo że raport środowiskowy czy też karta informacyjna przedsięwzięcia nie stanowią dokumentu urzędowego i w związku z tym nie korzystają z domniemania prawdziwości. Jest to więc ewidentne naruszenie przepisów KPA, do którego SKO się w ogóle nie odniosło.

e) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 85 ust 2 pkt 2 ustawy OOŚ oraz art. 107 ust. 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, że nie wystąpi możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Do tego zarzutu SKO w ogóle się nie odniosło w uzasadnieniu decyzji odmownej.

f) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z art. 85 ust 2 pkt 2 ustawy OOŚ poprzez nieuwzględnienie w treści zaskarżonej decyzji możliwości wystąpienia wszystkich emisji i innych możliwych uciążliwości. Jest to obligatoryjny składnik uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w skarżonej decyzji on nie występuje, a SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

g) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. e w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy OOŚ poprzez nieprzeprowadzenie w treści decyzji analizy ryzyka wystąpienia poważnej awarii.

7. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że raporty środowiskowe dotyczą tylko dwóch pozostałych decyzji, których nie dotyczy ten zarzut. Ponadto, omówienie danego zagadnienia w raporcie środowiskowym nie ma żadnego znaczenia dla sprawy w sytuacji, gdy ta sama kwestia winna być omówiona w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z tym należy stwierdzić, że SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

h) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 63 ust. 1 piet 3 lit c w zw. z art. 85 ust 2 pkt 2 ustawy OOŚ poprzez niewystarczającą analizę w treści decyzji rodzaju i skali możliwego oddziaływania, wynikających z wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej. Do tego zarzutu SKO w ogóle się nie odniosło w uzasadnieniu decyzji odmownej.

i) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 3 lit, d w zw. z art. 85 ust 2 pkt 2 ustawy OOŚ poprzez nieustalenie w treści zaskarżonej decyzji prawdopodobieństwa wystąpienia oddziaływań. Jest to obligatoryjny składnik uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w skarżonej decyzji on nie występuje, a SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

j) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy OOŚ poprzez nie przeprowadzenie analizy zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jest to obligatoryjny składnik uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w skarżonej decyzji on nie występuje, a SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

k) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c) ustawy OOŚ w zw. art. 77 i 80 k.p.a, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nieokreślenia w karcie informacyjnej przedsięwzięcia rodzaju technologii. Jest to obligatoryjny składnik karty informacyjnej przedsięwzięcia, w której on nie występuje, więc organ T instancji powinien był wezwać inwestora do uzupełnienia tej karty, a SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

l) (decyzja nr [...]) - naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy OOŚ w zw. art. 77 i 80 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo błędnych ustaleń odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W zaskarżonej decyzji wskazano, że najbliższy obszar o znaczeniu Wspólnotowym Dolina [...] znajduje się 435 km od GPZ gdy w rzeczywistości wynosi jedynie 4,5 km. Przyjęcie niemal 100 razy większej odległości niż odległość rzeczywista z pewnością wpłynęło na wynik postępowania, gdyż stwierdzono, że planowana inwestycja nie będzie miała wpływu na chroniony obszar. SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej.

m) naruszenie art. 63 ustawy OOŚ oraz art. 107 ust. 1 k.p.a. poprzez wydanie z naruszeniem prawa postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie zawierającego informacji o możliwości jego zaskarżenia wraz z odwołaniem od decyzji. Jest to obowiązkowy element postanowienia, a ponieważ to postanowienie nie podlega samoistnemu zaskarżeniu, a jedynie w odwołaniu od decyzji, strony postępowania zostały błędnie poinformowane (a w zasadzie w ogóle nie poinformowane) o możliwości wniesienia środka odwoławczego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. SKO w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu w uzasadnieniu decyzji odmownej;

8. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], stwierdzając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji, a tym samym brak jest podstaw do podjęcia orzeczenia odmiennego od zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2014r.

Odnosząc się do zarzutu uchybienia art. 6 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - Kolegium stwierdziło, że nie podziela argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Argumentacja ta opiera się w istocie na przypuszczeniach o możliwych skutkach środowiskowych oddziaływania inwestycji obejmującej wszystkie 3 części przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium, takie przypuszczenia są błędne i nie uwzględniają stanowiska autorów raportów złożonych w wyjaśnieniach. Wskazano wyraźnie, że dane ujęte w raportach są wynikiem wariantowej analizy zamierzenia inwestycyjnego i uwzględniają także trzecią inwestycję.

Zdaniem organu celem art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy OOŚ było to, by inwestor nie był przed każdym kolejnym etapem inwestycyjnym obarczany koniecznością przedkładania kolejnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, chyba, że wynika to z regulacji szczególnych, to w gestii inwestora powinno być skorzystanie z tego zapisu, jako korzystnego dla niego". Istotą tego przepisu było zatem jest usprawnienie postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach, trudno zatem, zdaniem organu mówić o naruszeniu tego przepisu, w stopniu który kwalifikowałby się jako rażące i skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Argument dotyczący ewentualnego przymiotu strony osoby, która w takich charakterze występowała w postępowaniach dotyczących elektrowni wiatrowych, a nie występowała w postępowaniu dotyczącym GPZ - oprócz tego, że jako hipotetyczny nie spełnia wymogów oczywistości naruszenia koniecznego przy rażącym naruszeniu prawa, to nie mieści się w katalogu przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu "bezprawnego uzupełnienia materiału dowodowego" SKO stwierdziło, że uzyskane wyjaśnienia odnośnie raportów nie stanowią samodzielnego, nowego dowodu w sprawie. Raporty zawierają specjalistyczne wyliczenia i do ich pełnej i wszechstronnej oceny konieczne było sięgnięcie do specjalistycznej wiedzy twórców tych raportów. Nie można organowi czynić zarzutu z dążenia do wyczerpującego rozpatrzenia sprawy i wyjaśnienia wątpliwości stawianych przez samą stronę. Przywołany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrok WSA w Warszawie odnosi się od innych okoliczności faktycznych i nie ma znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Nie odnosi się zresztą to rozstrzygnięcie do uzupełnienia materiału dowodowego, a zawiera jedynie w cytowanym fragmencie pewne wskazówki natury ogólnej - oddalając przy tym skargę na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej.

Także zarzuty podniesione w odniesieniu do naruszenia art. 7 i art. 11 k.p.a. SKO uznało je za chybione. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prawidłowo przyjął liczbę stron przedmiotowego postępowania. Niezależnie od tego zauważył, że naruszenie tego przepisu nie może skutkować nieważnością decyzji - nie mieści się bowiem w katalogu przesłanek wskazanych w art. 156 §1 k.p.a.

Zdaniem organu zarzuty odnoszące się do uzasadnienia decyzji Wójta w sprawie środowiskowych uwarunkowań, przekraczają zakres postępowania nieważnościowego. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie jest rolą organów prowadzących to postępowanie rozpatrywanie sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Natomiast podniesione przez strony zarzuty w ocenie organu zmierzają do tego, by dokonać kontroli wszelkich uchybień organu I instancji. Dotyczy to choćby zarzutów odnoszących się do braku w decyzji dostatecznego uzasadnienia a przecież stwierdzenie nieważności dopuszczalne jest tylko w razie wystąpienia ciężkich kwalifikowanych wad.

Zdaniem SKO z akt sprawy wynika, że organ stopnia podstawowego (Wójt Gminy) przeprowadził postępowanie o środowiskowych uwarunkowaniach z zachowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego nie dających podstaw do stwierdzenia kwalifikowanych naruszeń tych przepisów. Twierdzenie w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności, że organ "bezkrytycznie przyjął za udowodnione twierdzenia zawarte w raportach środowiskowych" jest gołosłowne. SKO odniosło się do treści raportów i wyjaśniało ich treść - co było też zarzutem stron, w szczególności jeżeli chodzi o kumulację oddziaływań. Także zarzutu dot. omyłki pisarskiej i kwestii braku pouczenia w postanowieniu wydanym w toku postępowania (przy czym należy podkreślić żaden przepis nie nakłada obowiązku pouczenia o braku możliwości osobnego zaskarżenia orzeczenia) nie mają znaczenia dla istoty przedmiotu sprawy.

Dalej Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] lipca 2014r. odpowiada prawu - analiza akt sprawy, słusznie doprowadziła do wniosku o braku uchybień mogących stanowić o nieważności decyzji wydanej w pierwszej instancji. Wbrew twierdzeniom stron, SKO rozpatrując po raz pierwszy sprawę ustosunkowało się w obszernym uzasadnieniu do przesłanek istotnych z punktu widzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazuje na zamiar spowodowania ponownego merytorycznego zbadania sprawy o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest jednak wykluczone w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym.

9. Wnosząc wspólnie skargę M.W., R.M., A.M., J.M., W.C., J.Ś., A.M., Stowarzyszenie [...] zarzucili organowi:

- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - brak stosownego zawiadomienia;

- naruszenie art. 39 k.p.a. i w związku z tym art. 9 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji I i II instancji Stowarzyszeniu [...];

- naruszenie art. 8 oraz 12 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie stronom decyzji z półrocznym opóźnieniem;

- naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i pominięcie części zgłoszonych zarzutów dotyczących skarżonych decyzji środowiskowych;

- naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i pominięcie części zgłoszonych zarzutów dotyczących decyzji Kolegium wydanej w I instancji;

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa;

- naruszenie art. 156 § 4 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący wskazali m. in., że Stowarzyszeniu nie doręczono decyzji organu II instancji, co stanowi o uchybieniu art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto stowarzyszenie nie miało możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, co uniemożliwiło jej zapoznanie się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Kolegium naruszyło również art. 39 i 9 k.p.a. nie doręczając Stowarzyszeniu decyzji, a także nie informując o podejmowanych czynnościach w trybie ustawy o udzielaniu informacji o środowisku. Ponadto przepis art. 74 ust. 3 ustawy OOŚ nie ma zastosowania w postępowania w trybie nieważnosciowym.

Dalej podnieśli, że decyzja organu II instancji nie naprawiła braków rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, skutkujących uchybieniem art. 7 i 77 k.p.a. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutów dot. naruszenia art. 7 i art. 11 k.p.a. Nie zweryfikowało ilości stron postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy i zasadności zastosowania w sprawie art. 74 ust. 3 ustawy o udzielaniu informacji o środowisku (...). Zarzuty odwołania nie zmierzały do merytorycznego zbadania sprawy, lecz służyły wskazaniu konkretnych przepisów, które zostały naruszone. Strona wskazała na konkretne braki decyzji Wójta Gminy, które uchybiają art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c, art. 33, art. 63 ust. 1 pkt 1 lit d. i e., pkt 3 lit. d, art. 80 ust. 2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy OOŚ. Tak liczne naruszenia uzasadniają uznanie rażącego naruszenia prawa.

Wskazali, że organ odwoławczy nie zbadał i nie odniósł się do kwestii biernej postawy Wójta Gminu, który za podstawę orzekania przyjął dokumenty przedłożone przez inwestora, nie weryfikując ich w oparciu o inne środki dowodowe.

Powyższe zaś świadczy o nierozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich zgłoszonych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie we własnym zakresie poczyniło ustalenia w zakresie inwestycji, co do której nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, zwracając się o wyjaśnienia do autorów raportów przedłożonych w pozostałych sprawach. Ponadto Kolegium nie stwierdziło nieważności decyzji obarczonych kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kt 2 i 4 k.p.a.

Strona skarżąca zarzuciła organowi również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przedstawia w sposób właściwy stanu faktycznego i prawnego sprawy . W istocie Kolegium dążyło do wyjaśnienia sprawy w zakresie merytorycznym, zastępując tym samym Wójta Gminy.

Jednocześnie strony skarżące sformułowały wniosek, aby w ramach kontroli Sąd zweryfikował także decyzje wydane przez Wójta Gminy.

10. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia [...] października 2015r. oraz w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 14 styczniu 2016 r. pełnomocnik Stowarzyszenia – M.D. wskazał na swoje umocowanie do działania, i prawo Stowarzyszenia do występowania w postępowaniu. Podkreślił, że gdyby decyzja Wójta Gminy obejmowała łącznie wszystkie inwestycje to stacja elektroenergetyczna też byłaby objęta oceną tak jak miało to miejsce w przypadku budowy tych elektrowni wiatrowych. Stanowi to o rażącym naruszeniu prawa. Ponadto podkreślił, ze Stowarzyszenie zostało pominięta przy wydawaniu decyzji.

Pełnomocnik organu w trakcie rozprawy wskazał, że strona skarżąca w istocie nie podniosła żadnych zarzutów, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności. W pewnym zakresie są one słuszne, wskazując na uchybienia Wójta Gminy, jednakże nie miały one charakteru kwalifikowanego. Potwierdził również, że Stowarzyszenie było stroną postępowania prowadzonego przez Kolegium.

W toku postępowania Sąd wezwał organ do wskazania, czy Stowarzyszenie [...] składało wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a także na którym etapie postępowania złożyło ten wniosek. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do przesłania ewentualnego wniosku wraz z załącznikami, postanowienia wydanego w zakresie wniosku, a także innych dokumentów z nim związanych. Ponadto Sąd zobowiązał organ do wskazania, co do których czynności postępowania organ odwoławczy kierował wniosek do właściwego Wójta o publikację zawiadomień itp. zgodnie z art. 49 k.p.a. oraz przesłania potwierdzeń dokonanych publikacji. Odpowiedź organu wraz z dokumentami wpłynęła do Sądu w dniu 22 stycznia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga została złożona łącznie przez wszystkich skarżących, choć jej zarzuty związane są z poszczególnymi interesami prawnymi skarżących. Te, które można uznać za wspólne dotyczą rozstrzygnięciami Kolegium z punktu widzenia przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – czyli ustalenia i kwalifikacji uchybień materialnych i proceduralnych popełnionych przez Wójta Gminy - wskazywanych w skardze jako naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i w odniesieniu do tego przepisu naruszeń art. 6, 7 i 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Obok tego skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego oraz, poboczne zarzuty dotyczące wydania decyzji z półrocznym opóźnieniem i nierozstrzygnięcie wniosku o zawieszenie postępowania.

Natomiast jako indywidualne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 i 39 k.p.a. przez niedoręczenie decyzji skarżącemu Stowarzyszeniu oraz art. 156 § 4 k.p.a. przez skierowanie decyzji objętej postępowaniem nieważnościom do osoby niebędącej stroną w sprawie czyli A.M..

12. Jeśli chodzi o pierwszą kwestię objętą zarzutami wspólnymi wskazać należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak wielokrotnie podkreśla to organ nie każde naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności. O rażącym naruszeniu prawa możemy mówić wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999 r., V SA 876/99, LEX nr 50137, wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., IV SA 1705/97, LEX nr 47858).

W charakterystyce doktrynalnej o rażącym naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje badana decyzja.

Przedmiotem wniosków o stwierdzenie nieważności były trzy decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach trzech inwestycji. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy OOŚ dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia. Przy czym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter szczególny. Jej wydanie jest bowiem niezbędne do uzyskania decyzji, o których mowa w art. 72 ustawy OOŚ, w odniesieniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a ponadto – w myśl art. 86 powołanej ustawy – wiąże ona organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy.

Ponadto ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku określa zarówno elementy rozstrzygnięcia, jakie decyzja taka winna zawierać, a także ustanawia dodatkowe wymogi co do treści uzasadnienia, niezależnie od tych, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. I tak w przypadku przedsięwzięć, co do których nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – zgodnie z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy OOŚ - właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie zaś do treści art. 85 ust. 1 ustawy OOŚ uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

13. Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, której nieważności domagają się skarżący dotyczą dwu inwestycji zakwalifikowanych jako przedsięwzięcie wymienione mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzono raporty oraz jednej (stacji bazowej), gdzie organ odstąpił od takiego wymogu powołując się na charakterystykę tej inwestycji. Głównym zarzutem skarżących, pomijając kwestie stricte proceduralne było to twierdzenie, że Wójt Gminy przeprowadził postępowania odrębnie, zamiast rozpoznać wnioski łącznie oceniając całość inwestycji, co – w ocenie skarżących zmieniłoby jej charakterystykę i zakres odziaływania na środowisko.

Co do zasady zarzut ten jest trafny i uwzględniło go Kolegium sanując niejako – bo prowadząc postępowanie w odniesieniu do wszystkich inwestycji łącznie. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 13 ustawy OOŚ ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Z cytowanej definicji wynika, że ustawodawca wyraźnie powiązanie przedsięwzięć odniósł do powiązania technologicznego i w tym rozumieniu należy interpretować transponowany do krajowego porządku prawnego z prawa unijnego zakaz dzielenia przedsięwzięć.

Przyjmuje się, że powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w tym przepisie dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologię, choćby planowanych przez różne podmioty prawa co w sprawie ma miejsce.

Jednak ocena naruszenia tego zakazu nie może przebiegać w oderwaniu od jego celu oraz gradacji (stopnia naruszenia i wynikających z tego skutków). Podkreślić należy, że zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień; w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w oparciu o przesłanki wskazane w tym przepisie.

Treść zwrotu "rażące naruszenie prawa" została ukształtowana przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne.

14. Rozpoznając w tym kontekście zarzuty stron trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy OOŚ ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia (na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie), w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, prowadziłoby do sytuacji w której stosowanie tej samej technologii w ramach dwóch i więcej odrębnie traktowanych przedsięwzięć, pomimo powodowania skumulowanego oddziaływania na środowisko na poziomie właściwym dla przedsięwzięć kwalifikowanych jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko, nie wiązałoby się dla inwestorów z obowiązkiem ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem.

Powyższe regulacje uzasadniają zabieg polegający na sumowaniu oddziaływujących parametrów tego samego rodzaju i charakteryzujących skalę samego rozpatrywanego przedsięwzięcia - nadających się do tego sumowania parametrów poszczególnych elementów inwestycji, jeśli mogą się w nim znajdować się takie elementy będące nośnikami przedmiotowych parametrów. Trzeba jednak mieć na uwadze, że sumowanie to nie może być stosowane mechanicznie i wprost do wszelkiego rodzaju parametrów charakterystycznych przedsięwzięcia, ale dotyczy ona tych parametrów, które ze względu na swoją specyfikę nadają się do sumowania (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1680/10).

W badanej przez SKO sprawie - trzeba podkreślić szczegółowo przy zweryfikowaniu dokumentów źródłowych - zostało wykazane, że nawet objęcie trzech inwestycji jednym wnioskiem nie zmieniłoby w sposób istotny charakterystyki wymagań postawionych przedsięwzięciu oraz wymagań w zakresie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagań dotyczących ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym oraz działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wynika to z tego, że dwie pierwsze inwestycje, choć objęte odrębnymi decyzjami i raportami były ze sobą w ocenach korelowane co wprost wynika z raportów i uzasadnienia decyzji. Trzecia zaś decyzja dotyczy stacji odbiorczej, której oddziaływanie na środowisko, co wynika dokładnie z treści decyzji i uzgodnień jest pomniejsze i poza robotami budowalnymi sprowadza się do innych rodzajów odziaływania niż w przypadku elektrowni wiatrowych.

Przede wszystkim jednak wskazane uchybienie nie może być zakwalifikowany jako rażące naruszenie prawa. Kwestia kumulacji odziaływań ma bowiem charakter ocenny, dowodowy, w jakiejś mierze probabilistyczny (ze względu na specyfikę badania odziaływań) i nie stanowi oczywistego przejawu pogwałcenia obowiązującego prawa. Nadto wydane w sprawie decyzje zawierają bowiem wszystkie elementy, zostały poprzedzone wymaganymi uzgodnieniami, są dokładnie uzasadnione. Trafnie więc Kolegium konstatuje, że brak jest podstaw – z podnoszonej przez wszystkich skarżących przyczyny - do wyeliminowania w tym trybie decyzji ostatecznych. Większość sformułowanych przez wnioskodawców zarzutów dotyczy elementów, które mogą lub powinny być rozpoznawane w trybie zwykłym, ale – w analizowanym stanie faktycznym – nie spełniają warunku uchybień o charakterze kwalifikowanym. W większości zarzuty stron stanowią bowiem polemikę z ustaleniami raportu, wnioskami. Stwierdzić należy, że nie ma jednak w sprawie naruszeń oczywistych w zobiektywizowanym rozumieniu.

15. Jeśli chodzi natomiast o kwestię zawiadomień to po pierwsze zostały one dokonane zgodnie z wymogami ustawy. Po drugie – w odniesieniu do zarzutów pominięcia czy też niedoręczenia decyzji (jak w przypadku skarżącego Stowarzyszenia) problem trafności zarzutu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy ewentualne błędne ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i przekonanie określonych podmiotów, że zostały pominięte w tym postępowaniu, może być ocenione jako rażące naruszenie prawa i stanowić podstawę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wydanej w tym postępowaniu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że nie. Wynika to z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Od reguły tej ustawodawca przewidział jednak wyjątki. Należą do nich przede wszystkim nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego takie jak wznowienie postępowania i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, a także postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. Jest to swoisty system weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (B. Adamiak, Wznowienie postępowania, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarza, Warszawa 2011, s. 535).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z treści cytowanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że w przypadku, gdy dany podmiot jest przekonany, że był stroną zakończonego postępowania administracyjnego, a pomimo tego, bez swojej winy, nie brał udziału w tym postępowaniu, może wystąpić do właściwego organu, w zakreślonym terminie, z wnioskiem o wznowienie postępowania. Oznacza to, zgodnie ze sformułowaną wyżej zasadą niekonkurencyjności, że pominięcie strony postępowania nie może być oceniane w kategorii rażącego naruszenia prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Właściwym trybem weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej jest w takim przypadku wznowienie postępowania.

16. Odrębna kwestią jest zarzut A.M. oparty na przesłance wymienionej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. czyli skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. W tej mierze przypomnieć należy, że prawidłowe rozpoznanie strony postępowania przez organ administracji stanowi wyraz znajomości art. 29 k.p.a., który nakazuje prowadzić postępowanie wyłącznie wobec tych podmiotów, które stronami być mogą.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wadliwość, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. występuje wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy bowiem rozumieć sytuację w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Faktu doręczenia decyzji nie należy zatem utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II OSK 1347/10, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1324/09).

Jest to stanowisko zasługujące na pełną aprobatę. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ma bowiem na celu wyeliminowanie przypadków, w których akt administracyjny nie mógł wywołać przewidzianych w nim skutków z uwagi na jego skierowanie do niewłaściwej osoby, niedysponującej uprawnieniami strony. Nie chodzi zatem o omyłkę w doręczeniu aktu, względnie o braku podstaw do tegoż doręczenia, lecz o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną.

W przypadku A.M. – jako uczestnik postępowania otrzymała ona decyzję, która dotyczy jej interesu prawnego – jako właścicielki nieruchomości sąsiadującej z działką, na której miały być zlokalizowane 5 wiatraków oraz decyzję dotycząca również działki z 4 wiatrakami, z którą nie sąsiaduje. Trudno takie uchybienie uznać za powód dla podważenia decyzji ostatecznej z wszystkimi tego skutkami. Nadmienić tylko można, że ten zarzut jest w istocie sprzeczny z zarzutem dotyczącym kumulacji inwestycji. W przypadku rozpoznawania wniosków łącznie skarżąca otrzymałaby jedną decyzję obejmującą wszystkie działki, na których inwestycja jest realizowana.

17. Nie zasługują również na uwzględnienie inne zarzuty kierowane przeciwko procedowaniu SKO. Uchybienia, które można dostrzec w postępowaniu (kumulowanie trybów zawiadomień), brak pouczenia z art. 10 § 1 k.p.a., zbytnia lakoniczność uzasadnienia decyzji wydanej w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (być może z powodu specyfiki tego środka prawnego rozpoznawanego przez ten sam organ) przy pełnej aktywności stron pozostały bez wpływu na wynik sprawy.

Nie jest również takim uchybieniem postępowanie zmierzające do wyjaśnienia sprawy. SKO nie prowadziło bowiem nowego postępowania dowodowego lecz uzupełniało dokumenty konieczne do oceny postępowania organu I instancji pod kątem przesłanek postępowania nieważnościowego, określonych w szczególności w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.