Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3047/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 159
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1295/15 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 września 2015 r. VII SA/Wa 1295/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z [...] marca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1–4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.), uznał praktyki stosowane w dniu 2 i 5 stycznia 2015 r. przez P. Sp. z o.o. w J., polegające na: ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem Przychodni w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie, przez co pacjenci mogli złożyć wnioski o udostępnienie dokumentacji medycznej jedynie przesyłając je na adres skrzynki pocztowej podmiotu leczniczego lub za pośrednictwem telefonu – za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki po dniu 7 stycznia 2015 r.

Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazującej jej zaniechanie, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ww. ustawy, w tym przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Sprawa dotyczy naruszenia zbiorowych praw pacjentów poprzez naruszenie prawa pacjenta do dokumentacji medycznej.

Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej zostało szczegółowo uregulowane w rozdziale 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W art. 26 ust. 1 ustawy wskazano, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia (art. 26 ust. 2 ustawy). Ponadto zgodnie z art. 27 ustawy dokumentacja medyczna może być udostępniona:

1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych,

2) poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii,

3) poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.

Organ wyjaśnił, iż "zbiorowe" prawa pacjentów odnoszą się do tych praw o których, mowa w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w przepisach szczególnych. Używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną administracyjnoprawną prawa aktualnych i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość – grupę zasługująca na szczególną ochronę (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12 publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów można mówić wówczas, gdy skutki działań mogą zagrażać lub realizować się sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach. Zatem dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest ustalenie, czy konkretne działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu.

Stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta może nastąpić nie tylko przez działanie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, ale również przez zaniechanie tego podmiotu. Dokonując wykładni art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta na gruncie rozpoznawanej sprawy, istotne jest to na ile podmiot odpowiedzialny, którymi była P. Sp. z o.o. w J., przedsięwzięła odpowiednie środki celem przeciwdziałania planowanym i w konsekwencji zaistniałym naruszeniom zbiorowych praw pacjenta. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, nie są bowiem oceniane wyłącznie działania lecz także zaniechania, które również mogą wywoływać skutki w postaci naruszenia zbiorowych praw pacjenta.

Dyspozycja art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wskazuje na zorganizowany charakter działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, które mają na celu pozbawienie praw pacjentów. Przesłanka zachowania zorganizowanego kładzie nacisk przede wszystkim na zaplanowanie czegoś i przeprowadzenia jakiegoś działania lub powstrzymanie się od jakiegoś działania. Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi.

Na uwagę zasługuje również treść przepisu art. 59 ust. 2 i ust. 3 ustawy, zgodnie z którymi zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów; a ochrona zbiorowych praw pacjentów przewidziana w ustawie nie wyłącza ochrony wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (ust. 3).

Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów ma charakter bezwzględny i wynika z samej ustawy.

Z kolei, naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Wskazać zatem trzeba, że samo zamknięcie Przychodni, niezależnie z jakiego powodu – czy jest to protest, strajk czy chwilowy brak kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia – nie ma znaczenia w kontekście naruszenia zbiorowych praw pacjentów przez brak lub ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej. Działanie polegające na zamknięciu podmiotu leczniczego jest działaniem celowym, przewidywalnym, a bezpośrednią konsekwencją celowego działania polegającego na jej zamknięciu było również świadome naruszenie zbiorowych praw pacjentów polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej czy też zaniechaniu jej udostępnienia w prawem przewidzianej formie.

Konkludując, do stwierdzenia bezprawności wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa, co miało miejsce w sprawie.

W dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. w podmiocie leczniczym P. Sp. z o.o. w J. doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, przez ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej spowodowane zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem Przychodni w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie, przez co pacjenci mogli złożyć wnioski o udostępnienie dokumentacji medycznej jedynie przesyłając je na adres skrzynki pocztowej podmiotu leczniczego lub telefonicznie.

Biorąc pod uwagę powyższe, słusznie Rzecznik – w oparciu o art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – stwierdził, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. doszło w P. Sp. z o.o. w J. do stosowania w podmiocie leczniczym praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w związku z § 78 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, poprzez bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.

Kontrolowany w sprawie podmiot leczniczy niewątpliwie zaniechał podjęcia działań aby nie dopuścić do naruszeń prawa, tj. do udostępniania dokumentacji medycznej pacjentom i osobom przez nich upoważnionym wbrew przepisom ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz wobec treści rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. W zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się formularz obsługi interesanta z dnia 3 stycznia 2015 r. Interesant leczy członka rodziny w kontrolowanym podmiocie leczniczym, z formularza wynika notatka, że "podmiot nie posiada kontraktu, placówka zamknięta od świat, wnioskodawca potrzebuje dostępu do dokumentacji medycznej w celu kontynuacji leczenia u innego lekarza (...)". Również z odpowiedzi pełnomocnika podmiotu leczniczego z 16 stycznia 2015 r. wynika, że P. nie udzielała świadczeń od dnia 1 stycznia 2015 r. ponieważ nie podpisała umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, bowiem nie miała takiego obowiązku jako podmiot leczniczy – przedsiębiorca korzystający z konstytucyjnej swobody działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika zatem, że kontrolowany podmiot leczniczy zaprzestał udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zwarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na rok 2015 r. oraz zamknął przychodnię w związku z protestem lekarzy zrzeszonych w Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie. Protest lekarzy zakończył się zawarciem porozumienia lekarzy z Ministrem Zdrowia w dniu 7 stycznia 2015 r.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że przychodnia lekarska to nie jest typowy podmiot gospodarczy o charakterze biznesowym, który w dowolnym momencie można zamknąć. W przypadku podmiotu gospodarczego będącego podmiotem leczniczym należy mieć na uwadze, że w czasie gdy jest zamknięty nadal istnieją obowiązki wobec aktualnych lub byłych pacjentów – do których należy między innymi udostępnianie dokumentacji medycznej. A zatem, należy tak zorganizować działalność, jej zakończenie, czy też choćby chwilowe zamknięcie żeby pacjenci mogli mieć dostęp do swojej dokumentacji medycznej. Jakiekolwiek działanie podmiotu leczniczego uniemożliwiające pełny dostęp do wskazanej dokumentacji (a nie jedynie za pomocą skrzynki pocztowej lub poprzez kontakt telefoniczny) jest działaniem naruszającym zbiorowe prawa pacjentów.

Decydując się na prowadzenie podmiotu gospodarczego będącego podmiotem leczniczym należy mieć na względzie, że podmiot ten – w państwie prawa – będzie podlegał regulacjom ustawowym, a zatem należy liczyć się z odpowiedzialnością prawną jaka została przez ustawodawcę stworzona zarówno w celu ochrony praw podmiotu leczniczego jako podmiotu gospodarczego, jak również dla ochrony praw jego pacjentów.

Ze wskazanych powyżej okoliczności jednoznacznie wynika, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 59 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co obligowało Rzecznika Praw Pacjenta do uznania rzeczonej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów.

Wobec powyżej przeprowadzonej analizy oraz wbrew twierdzeniom skargi – nie może być mowy o naruszeniu przez organ art. 59, art. 23, art. 26, art. 27 ani art. 65 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Organ przeprowadził postępowanie w zgodzie z zasadami wyrażonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Przeprowadzone czynności pozwoliły bowiem na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie prawidłowego w ustalonych okolicznościach rozstrzygnięcia. Organ prawidłowo zastosował przepisy, uzasadnienie zaś zgodne jest z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Organ przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres niezbędnych ustaleń.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, tj. art. 59 i art. 64 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Reasumując, skoro Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie zostały dostrzeżone takie naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę oddalił.

Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.

P. Sp. z o.o. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzutach:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 59 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm., dalej: u.p.p.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U z 2004 r. Nr 173, poz. 1808) przez zastosowanie wadliwej wykładni idem per idem to jest bez wskazania normy prawnej określającej tryb składnia wniosku o udostępnienia dokumentacji medycznej oraz maksymalny czas w jakim podmiot leczniczy miał obowiązek udostępnić dokumentacje medyczną, a którą naruszając skarżąca Spółka miała dopuść się do bezprawności;

2) art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. w związku z art. 65 ustawy w związku z art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 u.p.p. w wyniku jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania polegającego na uznaniu, że udostępnienie dokumentacji medycznej na wniosek złożony korespondencyjnie lub telefonicznie, z wyłączeniem formy ustnej żądania stanowi bezprawne działanie/zaniechanie oraz przez stwierdzenie, że działanie/zaniechanie skarżącego było zorganizowane;

3) art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. w związku z § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania przez pominięcie przesłanki udostępnienia dokumentacji medycznej "bez zbędnej zwłoki" i błędne przyjęcie, że nie jest możliwe nawet chwilowe zamknięcie podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń ambulatoryjnych bez zapewnienia dostępu dokumentacji medycznej;

4) art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. związku z art. 65 u.p.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy nie występuje przesłanka działania/zaniechania skarżącego, mającego na celu ograniczenie praw pacjentów w zakresie dostępu do dokumentacji medycznej;

5) art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. związku z art. 65 ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie w oparciu o stwierdzenie, że forma składania wniosku o wydanie dokumentacji zapewniona przez skarżącego miała charakter działania/zaniechania w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji gdy skarżący zapewnił pełny dostęp do dokumentacji medycznej dla pacjentów,

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z § 2 oraz w związku z art. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi administracyjnej w wyniku nieuwzględnienia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z art. 65 ustawy w związku z art. 23 ust 1 i art. 26 ust. 1, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji,

2) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 oraz w związku z art. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6, 7 i 8 k.p.a. przez oddalenie skargi administracyjnej w wyniku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, pomimo że naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze wskazane zarzuty, wnosiła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2) przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie jest zasadny. Według art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 584), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zastrzeżeniem warunków określonych przepisami prawa. Wykonywanie działalności gospodarczej wymaga zachowania warunków określonych przepisami prawa. Warunki w zakresie tego rodzaju działalności gospodarczej zostały wyznaczone w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.). Jednym z tych warunków jest zakaz stosowania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, bezprawne zorganizowanie działalności lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych mające na celu pozbawienie pacjentów lub ograniczenie tych praw. Do jednego z podstawowych praw pacjentów należy prawo pacjenta do dokumentacji medycznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Rozporządzenie z dnia 21 grudnia 2010 r. Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 177 ze zm.) w § 78 ust. 1 stanowi, że podmiot udostępnia dokumentację podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki.

Ograniczenie w dostępie do dokumentacji medycznej przez wprowadzenie formy żądania oraz ograniczenia dostępu przez zamknięcie podmiotu leczniczego stanowi praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjenta. Przy ocenie danej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjenta należy dać pierwszeństwo ochronie zdrowia i życia, a nie swobodzie działalności gospodarczej, czemu dał wyraz Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie można z trudności organizacyjnych wyprowadzać ograniczenia praw pacjentów. Wyłącznie, przez zamkniecie w określonych dniach P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. wymagało takich działań organizacyjnych, które gwarantowały dostęp do dokumentacji medycznej. Wywieszenie informacji co do formy zgłoszenia żądania udostępnienia dokumentacji medycznej nie można ocenić jako działanie zapewniające dostęp do dokumentacji.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i § 2 oraz art. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 65 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w związku z art. 6, 7, 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi hipotetycznemu zapisanemu w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przez ograniczenie praw pacjentów dostępu do dokumentacji medycznej.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.