Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3494/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska Sędzia WSA - Ewa Grochowska- Jung Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.) Protokolant: - Iwona Cichocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.N. od decyzji Wojewody [...] z dnia[...]maja 2003 r. nr [...]orzekającej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 7 kpa o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 1996 r. nr [...] uchylającej czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały J. N. w miejscowości S. nr [...].gm. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania było ustalenie, że J. N. podała w zgłoszeniu zameldowania nieprawdziwe dane, bowiem w dacie dokonywania obowiązku meldunkowego nie legitymowała się tytułem własności do budynku znajdującym się na nieruchomości w S.[...].

J. N.w dniu 12 czerwca 2001 r., powołując art. 145 § 1 pkt 7 kpa, zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały w S.nr [...]gm. K..

We wniosku podniosła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]maja 2001 r. sygn. akt [...]nabyła spadek po rodzicach P. i H. S., a co za tym idzie, uzyskała prawa do przedmiotowego budynku. Podała, że podstawą do wydania tego postanowienia było ujawnienie decyzji Naczelnika Gminy C. z [...] września 1976 r. nr [...] o ustaleniu odrębnej od gruntów własności budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonego w S.[...].

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 grudnia 2002 r. sygn. akt V SA 1187/02 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]kwietnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w przedmiocie odmowy wznowienia.

Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Wojewoda [...]wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...]grudnia 1996 r. i w dniu[...]maja 2003 r. wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania J. N. w S.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania J.N. wskazał, że powołane postanowienie z [...]maja 2001 r. sygn. akt [...], włączające J.N. do kręgu spadkobierców po rodzicach, nie miało wpływu na zmianę sytuacji prawnej w dniu [...] grudnia 1996 r., tj. w dacie wydania decyzji Wojewody [...] uchylającej czynność materialno-techniczną zameldowania. Podano, że w chwili dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania w dniu [...]września 1991 r. J. N. nie legitymowała się tytułem własności budynku nr [...]w .S.

Organ, powołując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. pouczył stronę, że ma możliwość zgłoszenia, do właściwego organu ewidencji ludności, faktu przebywania w celu dopełnienia obowiązku meldunkowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.N. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz decyzji ją poprzedzającej Wojewody [...].

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 kpa przez fakt, że w czasie toczącego się postępowania wznowieniowego nie uwzględniono przepisu art. 145 a kpa w związku z wydaniem wyroku TK.

Skarżąca podała, że mieszka w przedmiotowym budynku od 25 lat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) dokonał kontroli sprawy pod względem zgodności z prawem we wszystkich jej aspektach prawnych i stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrokiem z dnia 23 grudnia 2002 r. sygn. akt V SA 1187/02 decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją dnia [...] grudnia 1996 r. o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania J. N. w S. nr [...] gm. K., wskazał między innymi, że w przedmiotowej sprawie organy administracji odmówiły wznowienia bez zbadania i wyjaśnienia w motywach rozstrzygnięć podstaw do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Jak wskazał NSA w powołanym wyroku odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.

Niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała również miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej np. czynności materialno-technicznej (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wydawnictwo C. H. Beck 1996 r. str. 653).

W takiej sytuacji postępowanie wszczęte wniesieniem wniosku w tym przedmiocie podlega umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 kpa w związku z art. 61 § 1 i § 3 kpa (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wydawnictwo C. H. Beck 1996 r. str. 654).

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i także wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa (art. 5, 6, 10) i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania (wymeldowania) danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji – czynności rodzącej skutki prawne.

Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zawierają takiej normy prawnej, która podlegałaby konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej obowiązek indywidualnie oznaczonego podmiotu zameldowania się na pobyt stały w określonym lokalu mieszkalnym.

W szczególności podstaw takiego rozstrzygnięcia nie dostarcza przepis art. 47 ust. 2 w z związku z art. 11 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten jest podstawą kompetencyjną dla organu administracji państwowej do rozstrzygnięcia o zameldowaniu osoby, ale tylko wtedy, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości.

Przepis ten natomiast nie stanowi podstawy do wydania decyzji, w której na wniosek osoby trzeciej lub z urzędu organ stwierdza obowiązek meldunkowy indywidualnie określonego podmiotu (por. wyrok z dnia 15 grudnia 1987 r. sygn. akt SA/Wr 730/87 (ONSA 1988/1/18).

Sąd Najwyższy w Uchwale Siedmiu Sędziów z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP 6/91 – OSNC 1992, Nr 4, poz. 51 wskazał, że właściwe organy administracyjne winny w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym, wśród nich mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności. Zwłaszcza, że czynność materialno-techniczna wprawdzie może tworzyć skutki prawne i najczęściej je powoduje, ale sama nie ma cechy ostateczności ani też prawomocności.

Skoro więc przyjęcie zgłoszenia meldunkowego jest czynnością materialno-techniczną polegającą na dokonaniu odpowiednich wpisów i nie wymaga wydania decyzji, to zdaniem Sądu w każdym przypadku zaistnienia nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, strona może zwrócić się do organu ewidencyjnego celem dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania lub wymeldowania.

Wobec powyższego należy uznać, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 kpa w sprawie zakończonej decyzją wydaną w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest z przyczyn przedmiotowych niedopuszczalne, a postępowanie wszczęte wnioskiem w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 61 § 1 i § 3 kpa.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że podanie J.N. z dnia 12 czerwca 2001 r. dotyczące wznowienia postępowania zawiera również wniosek o zameldowanie, który do chwili obecnej nie został przez organ rozpatrzony.

Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.