Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 461/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
article: § 2 ust. 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi D.H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2018 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

D.H. (powoływana dalej jako: "skarżąca", "strona") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (powoływanego dalej jako "Dyrektor OR ARiMR", "organ odwoławczy") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...]. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (powoływanego dalej jako "organ pierwszej instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] lutego 2019r. w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu [...].05.2018 r. do organu pierwszej instancji został złożony, poprzez aplikację eWniosekPlus, przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności w ramach działania Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (PROW 2014-2020), zwanej dalej płatnością ONW, na rok 2018. Skarżąca wskazała w nim, że wskazała, iż ubiega się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych położonych na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy nizinnej I o łącznej powierzchni 39,42 ha. W dniu [...].07.2018 r., zgodnie z art. 34 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (Uli) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07,2014 r., str. 69) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014, gospodarstwo rolne skarżącej zostało wytypowane do kontroli na miejscu.

Kontrola przeprowadzona została zgodnie z art. 40 rozporządzenia nr 809/2014, w dniach [...].08,2018 r. - [...].09.2018 r. Z kontroli sporządzony został raport w zakresie kwalifikowainości powierzchni nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości na zadeklarowanych działkach rolnych: - działka rolna "C" (trawy na gruntach ornych), powierzchnia deklarowana - 1,98 ha, powierzchnia stwierdzona 1,7.1 ha. Działce tej przypisano kody pokontrolne: DR13+, DR51, DR52;

- działka rolna "L," (trwały użytek zielony), powierzchnia deklarowana - 24,58 ha. Na działce nie wykonano w danym roku żadnych zabiegów przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się chwastów. Działce tej przypisano kody pokontrolne: DR18, DR25, DR53, DR52.

Raport z czynności kontrolnych przekazany został skarżącej listem poleconym.

Organ pierwszej instancji poddał wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art, 28, art, 29 rozporządzenia nr 809/2014. Uwzględniając wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu, ujęte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowainości powierzchni nr [...] organ stwierdził, że: - dla działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną "C" o powierzchni 1,98 ha, powierzchnia kwalifikująca się do płatności JPO wynosi 1,71 ha (zawyżenie powierzchni kwalifikującej się do płatności wynosi 0,27 ha), - na działce ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną "L" o powierzchni 24,58 ha stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

Organ wykluczył z płatności JPG cały obszar zgłoszony dla działki rolnej L, tj. 24,58 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW wyniosła 24,85 ha.

Konsekwencją powyższych konstatacji była odmowa przyznania skarżącej płatności ONW na rok 2018 oraz nałożenie sankcji w wysokości 3.320,85 zł, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu pierwszej instancji z [...] lutego 2019 r.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, wnosząc o korektę postanowień zawartych w skarżonej decyzji, a dotyczących działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 24,58 ha. Podniosła, że rozstrzygniecie oparte zostało na wnioskach wynikających z raportu z kontroli w zakresie kwalifikowainości powierzchni, w którym stwierdza się, że działka nr [...] nie została wykoszona, przez co nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności ONW. Wskazała, że zespół kontrolujący nie uwzględnił faktu, że kontrolowana działka znajduje się na terenie Parku Narodowego [...] a także na terenie "Natura [...]", co nakłada na dzierżawcę obowiązek stosowania się do zaleceń i obostrzeń zawartych w umowie dzierżawy. Wyjaśnia, że jednym z podstawowych obowiązków użytkownika jest koszenie łąk w terminie od 1.08 do 30.11, a więc w dniu kontroli ([...]) okres ten nie tylko nie został przekroczony, lecz wręcz dopiero się zaczynał. Oświadczyła, iz koszenie łąk położonych na w/w działce nr [...] zostało przeprowadzone w dniach [...], co potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...].01.2019 r. sporządzony przez przedstawicieli Parku Narodowego . W ocenie skarżącej działka ewidencyjna nr [...] spełnia niezbędne warunki do przyznania płatności ONW.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach uzasadnienia organ stwierdził, m.in., że w Raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowainości powierzchni nr [...], w przypadku działki L/L1 (dz. ewidencyjna nr [...]) zastosowano m.in. kod pokontrolny "DR 18", który oznacza, że na danej działce zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto w polu uwagi, dla tej działki rolnej L/L1 zapisano m.in.: "Na działce nie wykonano w danym roku żadnych zabiegów przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się chwastów". Powyższy stan faktyczny potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku czynności kontrolnych. Fotografie prezentują na obszarze działki L/L1 wysokie trawy oraz wysoką roślinność szuwarową, co jednoznacznie potwierdza, że do dnia wizytacji terenowej ([...].08.2018 r, ) nie przeprowadzano zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się chwastów.

Organ podkreślił, że powyższego stanu rzeczy skarżąca nie neguje, gdyż wskazała, że koszenie zostało przeprowadzone w dniach [...].08.2018 r. - [...].08.2018r.

Organ odwoławczy wskazał również, że z wyjaśnień skarżącej zawartych w odwołaniu wynika, że termin koszenia był jej narzucony, przez faktu, iż wydzierżawiający, tj. Park Narodowy, zobowiązał stronę do wykonywania działań ochronnych mających na celu zapewnienie ochrony przyrody poprzez realizację zadań wynikających z obowiązujących przepisów o ochronie przyrody, w szczególności ustawy o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004 r, (tj. Dz. U z 2018 r., poz. 1614 ze zm.) oraz w szczególności realizacji ustaleń planu ochrony parku narodowego i zadań ochronnych.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawaną do użytków rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art 4 ust 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. Wobec powyższego zgodnie z art 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 działalność rolnicza oznacza: - produkcję, hodowlę lub Uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram Ustanowionych przez Komisję, lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Kryteria uznawania gruntów za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy zostały określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich.

Stosownie zatem do treści § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, płatności bezpośrednich grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie łub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, a w przypadku gruntów:

1) ugorowanych, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. poz. 354), które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jako obszary proekologiczne - w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony ten Wniosek;

2) na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: a) "Programu rolnośrodowiskowego" objętego PProgramem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w rantach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, b) "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Z zacytowanych przepisów wynika w ocenie organu, że przeprowadzenie przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności powinno zostać zrealizowane (poza wyjątkami) do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Wyjątki od powyższej zasady określone zostały w pkt. 1 i pkt 2 zacytowanego powyżej przepisu § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich.

W pierwszym punkcie przepisu określony został odrębny termin przeprowadzenia przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności a dotyczący gruntów ugorowanych, które zostały zadeklarowane we wniosku jako obszary proekologiczne. W tym przypadku zabiegi agrotechniczne należy przeprowadzić do dnia 31 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Natomiast w drugim punkcie przepisu wskazano terminy przeprowadzenia zabiegów w przypadku gruntów, na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: - "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dla przedmiotowego programu terminy wykonywania zabiegów agrotechnicznych określone są w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U, 2013 r,, poz. 361 ze zm.), - "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (dla przedmiotowego programu terminy wykonywania zabiegów agrotechnicznych określone są w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 415 ze zm.).

Organ stwierdził, że odrębne terminy od podstawowego terminu przeprowadzenia działań agrotechnicznych (do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności) obowiązują jedynie tych producentów rolnych, którzy: - zadeklarowali we wniosku grunty ugorowane jako obszary proekologiczne, - zadeklarowali grunty, na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 lub w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020.

Dalej, analizując złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, organ stwierdził, że zadeklarowana uprawa na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna L/L1), to trwały użytek zielony (TUZ). Działka została zadeklarowana do płatności ONW oraz do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej.

Organ podkreślił, że skarżąca nie zawnioskowała natomiast spornej działki do płatność rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) lub płatność rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013).

Z tych przyczyn, dla zadeklarowanej działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna L/L1) obowiązującym ostatecznym terminem na wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usuniecie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, był dzień 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, tj. w przypadku analizowanej sprawy 31.07.2018 r.

Wobec powyższego, skoro do dnia 31.07.2018 r. skarżąca nie przeprowadziła na działce nr [...] wymaganych działań agrotechnicznych w terminie określonym przez przepisy prawa, to nie spełniła tym samym koniecznych wymogów do przyznania płatności ONW określonych w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich. Na przedmiotowym obszarze nie jest bowiem prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu przepisów regulujących zasady przyznawania płatności ONW, a tym samym obszar działki nr [...] nie spełnia przesłanek § 2 ust. 2 pkt 1 lit b rozporządzenia ONW warunkujących przyznanie wnioskowanej płatności.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę, zarzucając jej naruszenie:

1. zasady prawdy obiektywnej (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich), poprzez przeprowadzenie niedostatecznie wnikliwego postępowania, co powoduje wadliwość postępowania, czego następstwem jest wadliwe zastosowanie przepisu prawa materialnego w szczególności art. 23 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwszej analizy faktów zapisanych we wniosku odnośnie działki [...], na której znajduje się Park Narodowy i tereny Natura [...] w wariancie 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura [...], pomimo załączenia do wniosku informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności, gdzie w rubryce 1 na przedmiotowej działce [...] w rubryce 19 obszary specjalne zaznaczono: N2- obszary "Natura [...]". PK-Parki Krajobrazowe. PN- Parki Narodowe. KE -korytarz ekologiczny;

2. art. 7 i art. 8 k.p.a w związku z art. 77 k.p.a., poprzez prowadzenie sprawy z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i poprzez zaniechanie właściwego rozpoznania i niedopełnienie obowiązku rozpatrzenia materiału dowodowego, błędną wykładnię i niewłaściwe zdefiniowanie pojęcia braku błędu, który wyklucza winę w jej popełnieniu,

3. art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i brak wezwania strony do wyjaśnienia,

4. art. 68 § 1 i 2 w związku z art. 67 § 1 i 2 pkt 4 k.p.a., poprzez sporządzenie protokołu nieodzwierciedlającego przebiegu czynności postępowania, braku informacji, że przedmiotowa działka [...] jest Parkiem Narodowym i terenem Natura [...];

5. art. 80 k.p.a., poprzez wadliwą ocenę całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji ustalenia, że nie przysługuje płatność;

6. art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez naruszenie praworządności i nie rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

7. art. 21 rozporządzenia (WE) 1122/2009, poprzez nie uwzględnienie oczywistej i klarownej sytuacji faktycznej, braku możliwości skorygowania wniosku bez konsekwencji wykluczających płatność;

8. art. 73 rozporządzenia (WE) 1122/2009 poprzez niewłaściwe i nierzetelne rozważenie okoliczności wykluczających stosowanie sankcji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W ocenie skarżącej organy wydając decyzje - nie ustalając dokładnie tego, na czym polegał problem oczywisty popełniony przez wypełniającego wniosek doradcę rolnośrodowiskowego – nie mogły w należyty sposób zastosować przepisów rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, a tym samym dokonały błędnej wykładni art. 21 i art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i przedwcześnie zastosowały sankcje określone w art. 58 tego rozporządzenia.

Skarżąca zaznaczyła, że korzystała z fachowej pomocy wyspecjalizowanego podmiotu, nie tylko dlatego aby dobrze sporządzić wniosek - bez późniejszych poprawek, ale przede wszystkim dlatego, że nigdy nie wypełniała tych wniosków, ani osobiście, ani z pomocą innych osób i nie wie jak to się robi, nie posiada w tym zakresie stosownej wiedzy. Niezrozumiały jest dla niej sposób wypełniania formularza, który co roku ulega zmianie. Zdaniem skarżącej zupełnie czym innym jest przeświadczenie o dobrze wypełnionym wniosku a czym innym jest przeświadczenie do jakiej działki należą się jakie płatności. Skarżąca stwierdziła, że popełniony błąd sprowadzał się do tego, iż doradca rolnośrodowiskowy wskutek oczywistego faktu, zadeklarował we wniosku działkę [...] jako L-JPO nie deklarując w rubryce 8/ 3.1.2. ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura [...] i rubryce 9:sposób kośny.

Skarżąca wyjaśniła, że w [...] lutego 2013 r. podpisała umowę dzierżawy kompleksu nr [...] będącego terenem Parku Narodowego [...] z obszarem Natura [...] na wykonanie zadań ochronnych. Umowa obowiązywała do dnia [...].12.2018r. W dniu 9.05.2013 r. przekazała ARiMR w [...], jako załącznik do wniosku o dopłaty, Plan działalności rolno środowiskowej na lata 2013-2018 gdzie kwestionowaną działkę nr [...], o powierzchni 24,58 ha. zapisano jako TUZ w wariancie 3.1.2.- ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura [...]. Plan działalności rolno środowiskowej był aktualny w 2018 r. gdyż obowiązywał do dnia [...] marca 2018 r. W marcu 2018 r. zwróciła się do Wydzierżawiającego, Parku Narodowego, z pismem o przedłużenie umowy dzierżawy i możliwości sporządzenia na terenach Natura [...] dalszego Planu rolno środowiskowego. W dniu 10 maja 2018 r. wydzierżawiający przesłał pismo informujące o braku możliwości wykonania ekspertyzy ornitologicznej, z powodu nie przedłużenia umowy dzierżawy. Skarżąca wskazała, że w związku z nieprzedłużeniem umowy, nie miała możliwości przedłużenia planu działalności rolno środowiskowej na dalsze 5 lat, ponieważ od 2019 r. nie jestem w posiadaniu działki [...].

Skarżąca zaznaczyła, że składając wniosek wypełniony przez doradcę rolnośrodowiskowego działała w dobrej wierze, a powstałe wątpliwości, w żaden sposób nie były zafałszowane, nie zatajano przy tym faktycznych okoliczności.

W ocenie skarżącej decyzja ta jest niezrozumiała i krzywdząca, bowiem opiera się na założeniu, że nie posiadała ona gruntów kwalifikwacych się do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) skoro z umowy z Parkiem Narodowym, a także załącznikami do wniosku, jednoznacznie wynika, że płatność taka Skarżącej przysługiwała. Skarżąca stwierdziła, że dostarczyła wszelkie możliwe dowody świadczące o tym, że powinna kwestionowaną dopłatę otrzymać.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. odmawiającą skarżącej przyznania: - płatności ONW strefa nizinna I i nakładającej sankcję w wysokości 3.320,85 zł.

Sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie była zatem odmowa przyznania płatności do działki ewidencyjnej nr [...] (zadeklarowanej we wniosku jako działka rolna "L“ i "L1" o powierzchni 24.58 ha).

Skarżąca uważa, że organ w nieuprawniony sposób wykluczył działkę z płatności, nakładając dodatkowo sankcję finansowe, które są niewspółmiernie do popełnionego błędu.

Podkreślić należy na wstępie, co umknęło uwadze skarżącej, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kwestia przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Tymczasem skarżąca, uzasadniając skargę, odnosiła się do kwestii i zasad przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) dla działki ewidencyjnej nr [...], jednak, co należy podkreślić, skarżąca działki ewidencyjnej nr [...] w roku 2018 nie zgłosiła do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.

Bezspornym jest, że skarżąca w dniu [...].05.2018 r. złożyła za pomocą aplikacji e-wniosekPlus, wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 w którym zadeklarowała min. na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna L/L) trwały użytek zielony o pow. 24,58 ha. Działka ta została zgłoszona do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (tzw. płatność ONW). Nadto działka została również zgłoszona do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie ( PZZ) oraz płatności redystrybucyjnej (RDST).

Już tylko z tych przyczyn skargę uznać należało za niezasadną.

Przypomnieć jednak należy, że w dniach [...] sierpnia 2018 r. przeprowadzona została w gospodarstwie skarżącej kontrola terenowa, która stwierdziła m.in., iż na działce rolnej "L" ( dz.ew.nr [...]) zaniechano prowadzenia działalności rolniczej oraz nie wykonano w danym roku żadnych zabiegów przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się chwastów.

Jak trafnie wskazał organ zgodnie z § 2 ust.2 pkt.1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2010 ( Dz.U z 2015 r.. poz. 364 ze zm.) płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z tym przepisem działalność rolnicza oznacza: - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Przypomnieć również należy, że kryteria uznawania gruntów za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy zostały określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.), grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, a w przypadku gruntów: 1) ugorowanych, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. poz. 354), które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jako obszary proekologiczne - w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony ten wniosek; 2) na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: a) "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, b) "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że przeprowadzenie przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności powinno zostać zrealizowane, poza wyjątkami, do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Wyjątki od powyższej zasady określone zostały w pkt. 1 i pkt 2 przepisu § 2 rozporządzenia w sprawne szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich. W pierwszym punkcie przepisu określony został odrębny termin przeprowadzenia przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności a dotyczący gruntów ugorowanych, które zostały zadeklarowane we wniosku jako obszary proekologiczne. W tym przypadku zabiegi agrotechniczne należy przeprowadzić do dnia 31 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Natomiast w drugim punkcie wskazano terminy przeprowadzenia zabiegów w przypadku gruntów, na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach: - "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dla przedmiotowego programu terminy wykonywania zabiegów agrotechnicznych określone są w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 r., poz. 361 z późn. zm.), - "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dla przedmiotowego programu terminy wykonywania zabiegów agrotechnicznych określone są w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 415 ze zm.).

Zatem odrębne terminy od podstawowego terminu przeprowadzenia wyżej opisanych działań agrotechnicznych (do 31 lipca) obowiązują jedynie tych producentów rolnych, którzy: - zadeklarowali we wniosku grunty ugorowane jako obszary proekologiczne, - zadeklarowali grunty na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 lub w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Podkreślić należy raz jeszcze, że działka ewidencyjna nr [...] nie została zadeklarowana w roku 2018 jako obszar proekologiczny, ani jako działka na której realizowany jest Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 lub w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom skarżącej w celu otrzymania płatności ONW na działce ewidencyjnej nr [...] w roku 2018 zabiegi pielęgnacyjne winne zostać wykonane w terminie do dnia 31 lipca.

Wbrew sugestii zawartej w skardze, błąd na który powołuje się skarżąca, tj., że doradca rolnośrodowiskowy zadeklarował we wniosku działkę [...] jako L-JPO nie deklarując jej w rubryce 8/ 3.1.2. ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura [...] i rubryce 9 :sposób kośny, nie mógł zostać uznany za błąd oczywisty w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komicji (UE) nr 809/2014, który umożliwiałby korektę złożonego przez skarżącą wniosku (z uwagi na utratę mocy obowiązującej rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 z dniem 1 stycznia 2015 r. w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie to właśnie ten przepis będzie miał w sprawie zastosowanie.

Zgodnie z tym przepisem wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

W orzecznictwie sądowadministracyjnym przyjmuje się, że błąd wniosku jest oczywisty, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku, wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika konsekwencji związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat. Z kolei zgodnie z dokumentem Komisji Europejskiej nr AGR 49533/2002 z dnia 5 czerwca 2002 r., który nie ma waloru źródła prawa, lecz może stanowić pewną wskazówkę interpretacyjną, do błędów o charakterze oczywistym należą przede wszystkim błędy, które mogą zostać wykryte na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, tzn. pomyłki wykryte na skutek kontroli spójności wniosku (wzajemnie wykluczające się dane), błędy o czysto pisarskim charakterze (tzw. literówki), które wydają się oczywiste przy lekturze wniosku pomocowego oraz błędy powstałe na skutek nieprawidłowej transkrypcji numerów referencyjnych lub identyfikacyjnych, które są wykryte podczas kontroli krzyżowej wniosku z bazami danych (por. wyrok NSA z 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1670/15).

W rozpoznawanej sprawie organ nie miał możliwości wykrycia wskazanego błędu na podstawie treści wniosku. Fakt czy dana działka kwalifikuje się do zadeklarowanej płatności może bowiem zostać zweryfikowany dopiero podczas kontroli. Wskazanie działek objętych wnioskiem o określony typ płatności jest istotną częścią wniosku. Informacje te nie mogą być przez organ pomijane czy też różnorako interpretowane, w sytuacji, w której wnioskodawca domaga się na ich podstawie płatności. Tego typu dane oddziałują bowiem na sferę prawną wnioskodawcy, o której może decydować wyłącznie on (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 118/13).

Bez znaczenia dla powyższego pozostaje fakt, że skarżąca sama nie wypełniała wniosku lecz skorzystała z usług doradcy rolnośrodowiskowego. Korzystanie przez wnioskodawcę z pomocy profesjonalisty przy wypełnianiu wniosku, jakkolwiek wskazuje na dobre intencje w zakresie poprawności ubiegania się o płatności, to nie zwalnia go do obowiązku sprawdzenia pod kątem prawidłowości podanych danych we wniosku sporządzonym przez taką osobę jak również nie zwalnia wnioskodawcy od odpowiedzialności za ewentualnie popełnione przez ten podmiot błędy (por. wyrok NSA z 14 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1480/14).

Skoro zatem skarżąca nie zadeklarowała spornej działki do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, to płatność ta do tej właśnie działki jej nie przysługiwała.

Nie sposób czynić organowi zarzutu, że skoro wiedział, iż sporna działa leży na terenie Parku Narodowego winien wezwać stronę do złożenia wyjaśnień czy faktycznie chce otrzymać wnioskowaną płatność czy też może inną.

Co istotne, skarżąca ubiegała się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, dla innej działki, i płatność tę otrzymała. Decyzję (nr [...]) w tym przedmiocie Kierownik BP ARiMR wydał również [...] lutego 2019 r. Skarżąca decyzji tej nie kwestionowała. Pomimo, iż w złożonej skardze wyraźnie sugeruje, że tę właśnie płatność chciała otrzymać również do działki [...] o pow. 24,58 ha.

Nadto, o możliwości omyłki we wskazywanym przez skarżącą zakresie, przeczy fakt, na który wskazują obie strony niniejszego postępowania, że działka ewidencyjna [...] była ujęta przez skarżącą w programie rolnośrodowiskowym (PROW [...]), który skarżąca realizowała w okresie od dnia [...] marca 2013 do [...] marca 2018r. Natomiast w dniu [...].05.2018 r. skarżąca przystąpiła do realizacji nowego programu rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW [...], deklarując wariant 4,8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki tylko na obszarze 1,61 ha. Skarżąca ubiegając się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dla działki [...] nie mogła by realizować nowo rozpoczętego zobowiązania rolnośrodowiskowego przez kolejne 5 lat, co skutkowałoby obowiązkiem zwrotu płatności, bowiem z dniem 31 grudnia 2018 r. upłynął skarżącej termin dzierżawy spornej działki. O fakcie, iż dzierżawa tej działki nie będzie kontynuowana skarżąca została już poinformowana w piśmie parku Narodowego z dnia [...] maja 2018 r. A zatem przed dniem rozpoczęcia nowego programu rolnośrodowiskowego.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.