Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1803/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skarg B. W., B. B., P. W., T. W., B. W., W. W., E. W., J. K. oraz A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. W., B. B., P. W., T. W., B. W., W. W., E. W., J. K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz kwotę po [...] ([...]) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz adwokat B. D. - kuratora A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem wynagrodzenia kuratora.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołań spadkobierców poprzedniej właścicielki nieruchomości L. R. - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] ([...]).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ drugiej instancji wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia.

Przedmiotowy grunt przy ul. [...] położony jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Gminę W. do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnego prawa użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.

Przedmiotowa nieruchomość objęta została w posiadanie przez gminę w dniu [...] sierpnia 1947 r., czyli w dniu ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., zatem termin składania wniosków dekretowych mijał dnia [...] lutego 1948 r.

Właścicielką nieruchomości przy ul. [...] była L. R.

Sąd [...] w W. Wydział [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1947 r. zamknął postępowanie spadkowe po L. R., właścicielce nieruchomości [...] i za jej spadkobierców uznał: J. M., S. R., K. M. w [...] częściach każdą, T. W. w [...] częściach, O. C., S. C., A. C., J. C., L. L., N. S. w [...] częściach każde, A. W., J. W., E. W., K. F., J. W. do [...] części każde; dokonał wpisu przeniesienia własności z L. R. na wyżej wymienionych w powyżej wymienionych udziałach; urządził dla powyższej nieruchomości dalszy tom księgi wieczystej nr [...].

W aktach przedmiotowej nieruchomości znajduje się wniosek złożony przez jednego ze spadkobierców – O. C. działającego w imieniu własnym oraz innych spadkobierców - "o czasowe wydzierżawienie placu". Na dokumencie tym widnieje pieczęć Zarządu Miejskiego w W. i data wpływu wniosku [...] lutego 1948 r. Na jego drugiej stronie znajdują się adnotacje: "Ja niżej podpisany S. Z. oświadczam, że w dniu [...] lutego zgłosił się do kancelarii Gospodarki Gruntami współwłaściciel i pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], którego poinformowałem, iż winien złożyć podanie po otrzymaniu świadectwa hipotecznego. Z. S. (podpis) - dn-[...].II.1948" oraz "przyjąć wniosek (nieczytelny podpis) [...].II.1948".

Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1958 r., nr [...] odmówiło byłym właścicielom przedmiotowej nieruchomości przyznania prawa własności czasowej, uzasadniając to przeznaczeniem wskazanego terenu - zgodnie z planem – [...], a Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] lutego 1961 r., [...] utrzymało powyższe orzeczenie w mocy.

Następnie Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r., nr [...] stwierdził, że:

- orzeczenie z dnia [...] stycznia 1958 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczących sprzedanych lokali nr [...] oraz udziałów przypadającym tym lokalom w części budynku i jego urządzeń, które służą do ogólnego użytku ogółu [...], a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom sprzedanych lokali, wydane zostało z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jego nieważność,

- stwierdził nieważność powyższej decyzji z dnia [...] lutego 1961 r. utrzymującej w mocy to orzeczenie.

Minister wskazał w uzasadnieniu, że z zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji i decyzji organu odwoławczego, jak i z załączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, aby wnikliwie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, co do możliwości realizacji przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w planie zagospodarowania przestrzennego. W niniejszym przypadku organ orzekający - przed podjęciem orzeczenia z dnia [...] stycznia 1958 r. - nie posiadał żadnej wiążącej opinii urbanistycznej o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości, opartej na ustaleniach określonego planu zagospodarowania przestrzennego i odmowa przyznania prawa własności czasowej nie została oparta na udokumentowanej przesłance, popartej odpowiednim dowodem, z którego wynikałoby, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego.

Nie podjęto również niezbędnego postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wnikliwego wyjaśnienia i ustalenia pełnego stanu faktycznego. Nie zebrano też dostatecznych dowodów do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania nie zapewniono stronie czynnego udziału i nie udostępniono jej - przed wydaniem orzeczenia przez organ pierwszej instancji - możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów. Nie zbadano także przeznaczenia przedmiotowego terenu według planu zagospodarowania przestrzennego, co niewątpliwie uniemożliwiło rozpatrzenie wniosku według kryteriów określonych w art. 7 w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r., tym bardziej, że zamierzoną inwestycję zrealizowano tylko na części przedmiotowej nieruchomości.

Zatem zaskarżone orzeczenie podjęto z rażącym naruszeniem obowiązujących w dacie jego wydania przepisów.

Z uwagi jednak na fakt, że aktami notarialnymi [...] lokale [...] mieszczące się w budynku położonym na przedmiotowym gruncie, wraz z udziałami w tym budynku służącymi do użytku ogółu [...], zostały sprzedane najemcom i oddane zostały im ułamkowe części gruntu w użytkowanie wieczyste, nastąpiły w stosunku do części nieruchomości nieodwracalne skutki prawne, co powoduje, że w tej części należało ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa - art. 158 § 2 kpa.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku O. C. z dnia [...] lutego 1948 r. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] odmówił T. W., W. W., W. W., B. W., B. B., J. K., B. W. i J. K. (spadkobiercom poprzedniej właścicielki) ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], dla którego prowadzona była księga wieczysta KW Nr [...].

Prezydent stwierdził, że Gmina W. objęła w posiadanie grunt przy ul.[...] w dniu [...] sierpnia 1947 r., w związku z czym termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu [...] lutego 1948 r.

Były współwłaściciel złożył wniosek w dniu [...] lutego 1947 r., a więc dwa tygodnie po upływie terminu.

Notatka sporządzona na odwrocie wniosku z dnia [...] lutego 1948 r. nie może być uznana za dowód złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w dniu [...] lutego1948 r., gdyż nie wiadomo czy osoba ją sporządzająca w ogóle była pracownikiem Zarządu Miejskiego W. Nie podała funkcji, jaką wykonywała ani stanowiska, na jakim była zatrudniona. Notatka ta została opatrzona datą [...] lutego 1948 r., ale nie ma żadnej adnotacji ani stempla potwierdzających tę datę, na podstawie których można by przyjąć ją za datę pewną. Ponadto notatkę tę sporządziła inna osoba niż ta, która wniosek przyjęła i podpisała się na stemplu wpływu. Gdyby nawet przyjąć, że notatkę sporządził urzędnik, winien on w dniu [...] lutego 1948 r. zgodnie z art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 2 pkt a i art. 20 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36 poz. 341 ze zm.) sporządzić protokół przyjęcia zgłoszonego ustnie podania. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek śladu o sporządzeniu takiego protokołu.

Prezydent uznał więc, że wobec powyższego należało przyjąć, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w dniu [...] lutego 1948 r., a więc po upływie sześciomiesięcznego terminu, w którym taki wniosek można było złożyć.

Wobec niespełnienia jednej z podstawowych przesłanek do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej zbędnym było badanie pozostałych przesłanek zawartych w art. 7 ust. 1 i 2 w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyli W. W., B. B., J. K., B. W., B. W. działający w imieniu własnym oraz w imieniu T. W., adwokat B. D. - kurator A. W. - domagając się uchylenia decyzji

Podnosili, że z pisemnego oświadczenia urzędnika wynika jednoznacznie, iż O. C. stawił się z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej w dniu [...] lutego 1948 r. – a więc w terminie, ponadto wydano legalne zezwolenie na budowę [...] na tym terenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...].

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało się na § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), który to przepis stanowił, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę W. gruntów na obszarze W., nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 112), następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W., podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego. Zgodnie zaś z § 3 rozporządzenia grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.

Jak wskazano już wcześniej, objęcie gruntu położonego przy ul. [...] nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1947 r., termin składania wniosków dekretowych mijał dnia [...] lutego 1948 r. Na wniosku dekretowym, którego dotyczy niniejsze postępowanie znajduje się pieczęć o treści: "Zarząd Miejski w W., Wydział Gospodarki Gruntami, Wniosek o własność czasową wpłynął dnia [...].2 1948 r. Nr [...] ...".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w roku 1948 postępowanie administracyjne regulowały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Stosownie do treści art. 15 tego rozporządzenia prośby, odwołania, skargi, zażalenia i. t. p. podania mogą być wnoszone do władz pisemnie lub telegraficznie, a także zgłaszane ustnie do protokółu, o ile specjalne przepisy i rodzaj sprawy nie stoją temu na przeszkodzie. W art. 16 ust. 3 zapisano, że podania bez podpisu lub też z podpisem, wykonanym sposobem mechanicznym, władza może nie przyjąć, o ile ma wątpliwości, czy podanie zostało wniesione z wolą osoby interesowanej. W razie potrzeby władza wyznacza stosowny termin dla potwierdzenia podania. W wypadku potwierdzenia uważa się, że podanie zostało wniesione ważnie w terminie pierwotnym.

Zatem w sytuacji, gdy podanie zawierało braki, należało je przyjąć, następnie wyznaczyć stosowny termin dla potwierdzenia podania, a jeżeli potwierdzenie nastąpiło przyjmowano, że podanie zostało ważnie wniesione w terminie pierwotnym. Jeżeli podanie wnoszone było ustnie, to zgodnie z art. 19 ust. 2 lit. a rozporządzenia koniecznym było sporządzenie protokołu o przyjęciu zgłaszanych ustnie podań, z której to czynności sporządzić należało protokół. Z protokołu powinno być widoczne kto, kiedy, gdzie i jakich czynności urzędowych dokonał, kto był przy tym obecny w charakterze "władz współdziałających, osób zainteresowanych, ich pełnomocników, świadków i biegłych, co i w jaki sposób za pomocą dokonanych czynności ustalono i jakie zarzuty lub uwagi zgłosiły obecne przy czynności osoby" (art. 20 ust. 1 rozporządzenia).

Kolegium zaznaczyło, że w rozpatrywanej sprawie brak było protokołu z przyjętego ustnie podania, brak było również dowodów na przeprowadzenie procedury wskazanej w zacytowanych przepisach, dotyczącej potwierdzenia wniesionego podania.

Skoro tak, to należało uznać, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] został złożony dnia [...] lutego 1948 r. - jak wskazano na pieczęci odbitej na wniosku, a zatem po terminie, co jest okolicznością wystarczającą do wydania decyzji odmownej, ponieważ zgodnie z przepisami z upływem terminu wygasa uprawnienie do uzyskania w szczególnym trybie prawa wieczystego użytkowania (d. własności czasowe).

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. W., T. W., J. K., B. W., W. W., B. B., E. W., P. W. i A. W., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

Skarżący powołali się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt IV S.A. 1303/95, który zapadł w niniejszej sprawie i w którym sąd zawarł określone wskazówki dotyczące przyszłego orzeczenia. Stwierdzili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., ponownie rozpoznając sprawę, wydało decyzję w oderwaniu od rozstrzygnięcia Sądu, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niezmienny.

Jako bezsporny wskazali fakt, iż poprzednicy prawni skarżących otrzymali w dniu [...] 1951 r. pozwolenie na wykonanie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...], polegających na [...] o dlatego [...] nabyli oni własność [...] oraz prawo do przeniesienia na nich własności terenu związanego z tym [...]. Realizacja tego prawa następowała w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa, a nie na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Skarżący zaznaczyli, że Kolegium przyjęło, iż termin składania wniosków o przyznanie własności czasowej w trybie dekretu upłynął w dniu [...] lutego 1948 r., natomiast wniosek w tej sprawie wpłynął [...] lutego 1948 r., a zatem po terminie, co uzasadniałoby decyzję odmowną. Tymczasem ten sam organ orzekając w tej samej sprawie poprzednio, w oparciu o niezmieniony materiał dowodowy stwierdził, że wniosek dekretowy został złożony w terminie. Zdaniem skarżących taka konstatacja dokonana została bez uwzględnienia innych istotnych dowodów. Wskazali, że zaświadczenie wydziału [...], które miało być dołączone do wniosku opatrzone jest datą [...] lutego 1948 r. Stwierdza ono, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] 1947 r., uprawomocniło się w dniu [...] lutego 1948 r., co ich zdaniem potwierdza przyczynę odmowy przyjęcia wniosku w dniu [...] lutego 1948 r. - z uwagi na jego braki. Zdaniem skarżących działanie urzędnika Z. S. było zgodne z art. 16 ust. 3 w/w rozporządzenia, gdyż stwierdziwszy istnienie braków wyznaczył on wnoszącemu stosowny termin na ich uzupełnienie, co potwierdził notatką z dnia [...] lutego 1948 r. stwierdzając, że podanie wniesione zostało w terminie pierwotnym czyli w dniu [...] lutego 1948 r. Gdyby wniosek został uznany za wniesiony po terminie, O. C. nie mógłby w dniu [...] lutego 1948 r. wnieść opłaty od tego wniosku. Ponadto z uwagi na treść art. 77 rozporządzenia brak było podstaw do obciążenia obywatela negatywnymi skutkami nieprawidłowego działania urzędnika.

Powyższa skarga została następnie uzupełniona pismami z dnia [...] grudnia 2003 r., i z dnia [..] stycznia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podniósł argumenty przedstawione już wcześniej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. Podkreślił, że objęcie gruntu położonego przy ul. [...] w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1947 r., termin składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu [...] lutego 1948 r., skoro więc w sprawie, której dotyczyło przedmiotowe postępowanie wniosek przez osoby uprawnione złożony został w dniu [...] lutego 1948 r., to czynność ta dokonana została z przekroczeniem ustawowego terminu. Skoro zaś wniosek o przyznanie własności czasowej złożony został po terminie, to brak było podstaw do oceny pozostałych przesłanek merytorycznych ewentualnego przyznania prawa własności czasowej. Kolegium zaznaczyło również, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wniosek dekretowy został złożony, jak twierdzą skarżący, w dniu [...] lutego 1948 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, są obarczone wadami skutkującymi koniecznością ich uchylenia.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] powołując się na fakt, że przedmiotowy grunt został objęty w posiadanie w dniu [...] sierpnia 1947r. na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16 poz. 112).

Zgodnie z § 5 pkt.1 tego rozporządzenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu - powinien zawiadomić go o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Tymczasem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wyraźnie wynika, że nie zrobiono tego mimo, że miejsce pobytu niektórych współwłaścicieli – którym wydano zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1946 r. oraz pozwolenie na [...] z dnia [..] grudnia 1946 r. – było organowi znane.

Problem tym zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził:

- w wyroku z dnia 2 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1028/97 LEX nr 45943: "Pominięcie przy rozpoznaniu sprawy dokumentów potwierdzających możliwość zapewnienia dotychczasowemu właścicielowi udziału w oględzinach nieruchomości, może świadczyć o objęciu w posiadanie gruntu przez gminę z istotnym naruszeniem § 5 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1947 r. wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W., co mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia wniosku. Nie wyjaśnienie bowiem tej kwestii w dotychczasowym postępowaniu uniemożliwia ocenę, czy złożenie w dniu [...] czerwca 1948 r. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu istotnie nastąpiło po upływie 6 miesięcznego terminu od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Stwierdzić bowiem należy, że oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu odwoławczym oraz powoływane przez nią dokumenty i dowody powinny być oceniane zgodnie z wymaganiami art. 77 § 1 kpa. Wadliwe natomiast ustalenie stanu faktycznego wbrew oczywistym dowodom może prowadzić do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). W związku z powyższym podnieść należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest dostatecznych ustaleń w kwestii, czy objęcie w posiadanie przez gminę W. przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z zachowaniem określonych w prawie wymagań",

- w wyroku z dnia 16 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2471/00 LEX nr 81771: "Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), dla ważności czynności polegającej na objęciu gruntu nieruchomości [...] w posiadanie, nakazywało podjęcie konkretnych działań mających na celu zapewnienie uczestnictwa byłego właściciela w tym objęciu, jeżeli było to możliwe. Ich niedokonanie powodowało istotne naruszenie prawa. Skoro nie powiadomiono byłego właściciela o czynnościach obejmowania gruntu w posiadanie, mimo iż możliwość taka niewątpliwie istniała, to trudno mówić o zgodnym z prawem objęciu przez gminę gruntu przedmiotowej nieruchomości w posiadanie. Naruszenie zasad obejmowania gruntu w posiadanie, ustalonych w/w rozporządzeniem czyni przede wszystkim bezskutecznym objęcie gruntu przez gminę w posiadanie. Ustalenia wymaga, czy gmina grunt ten w posiadanie objęła i od tego ustalenia zależeć będą losy wniosku".

Tak więc niedopełnienie obowiązków ustalonych w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 1946 r. może świadczyć o tym, że objęcie to mogło być nieskuteczne.

Jeżeli objęcie gruntu w posiadanie na podstawie w/w rozporządzenia mogło być nieskuteczne, to przedmiotowa nieruchomość mogła być objęta w posiadanie dopiero na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43),które weszło w życie z dniem 10 lutego 1948 r.

Wówczas wniosek O. C. z dnia [...] lutego 1948 r. byłby złożony przed terminem wejścia w życie rozporządzenia.

O skutkach takiego złożenia wniosku stanowi uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2003 r. sygn. akt OPS 3/03: "Termin do zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela gruntu określonego w art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wniosku o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), o którym mowa w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jest zachowany także wówczas, gdy wniosek został zgłoszony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę".

Rozpoznając ponownie sprawę organy przede wszystkim dokładnie ustalą, które z w/w rozporządzeń – z dnia 7 kwietnia 1946 r. czy też z dnia 27stycznia 1948 r.- było podstawą objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W., gdyż istnieją w tym zakresie rozbieżności.

Prezydent W. w swojej decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. powoływał się na to, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. przytacza § 1 i 3 rozporządzenia z dnia 27stycznia 1948 r.

Po wyjaśnieniu tej kwestii, organy wnikliwie ustalą, czy przy obejmowaniu gruntu w posiadanie przez Gminę W. spełnione zostały wszystkie wymagania określone w danym rozporządzeniu i jaki to ma wpływ na byt wniosku złożonego przez O. C.

Ponadto dokładnego wyjaśnienia wymaga ponownie kwestia daty złożenia przedmiotowego wniosku – szczególnie w sytuacji, że gdyby uznano wniosek za wniesiony po terminie, to O. C. nie mógłby w dniu [...] lutego 1948 r. wnieść opłaty od tego wniosku, a także z uwagi na treść art. 77 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym – brak podstaw do obciążania obywatela negatywnymi skutkami nieprawidłowego działania urzędnika.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.