Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1092/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i L. K. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.); art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – po rozpatrzeniu zażalenia M. K., na postanowienie z dnia 24 listopada 2017 r. znak: [...], którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowił uznać za nieuzasadnione zarzuty L. i M. K., w sprawie prowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej PINB) z dnia 14 października 2016 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej [...]WINB) nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r., znak: [...], nakazano inwestorowi – skarżącym L. i M. K. wykonać rozbiórkę będącego w budowie ogrodzenia o długości 83,10 m (79,50m + 2 x 1,80m) usytuowanego na działce nr [...] od strony działki nr [...] (ul. P. ), od strony działki nr [...] (ul. W.) i od strony działki nr [...] w miejscowości [...] gmina [...].

W dniu [...] kwietnia 2017 r. PINB przeprowadził kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że obowiązek wynikający z w/w decyzji nie został wykonany. Wobec powyższego, upomnieniem z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], PINB wezwał skarżących do wykonania ciążącego na nich obowiązku rozbiórki, zastrzegając przy tym, że nie wykonanie tego obowiązku skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] czerwca 2017 r. przeprowadzono kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że obowiązek rozbiórki ogrodzenia usytuowanego na działce nr [...] w [...] pozostaje niewykonany. W dniu [...] lipca 2017 r. PINB wystawił wobec skarżących tytuł wykonawczy nr [...] wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Po doręczeniu odpisu w/w tytułu wykonawczego, skarżący pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 8 listopada 2017 r., zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte na okolicznościach wymienionych w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej upea). Po rozpatrzeniu w/w środka zaskarżenia, PINB postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. znak: [...] orzekł o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.

Pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. M. K. zażalił się na w/w postanowienie PINB. Przy piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r. organ egzekucyjny przekazał w/w zażalenie wraz z aktami postępowania egzekucyjnego organowi odwoławczemu tj. [...]WINB. Zażalenie M. K. na postanowienie PINB z dnia 24 listopada 2017 r., znak: [...], wniesione zostało w ustawowym terminie.

Na skutek zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 29 maja 2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie z dnia 24 listopada 2017 r., znak: [...], wydane zostało prawidłowo. Organ powołał treść art. 27 § 1 pkt 9 art. 33 § 1 upea i art. 34 § 4 upea. W przedmiotowej sprawie odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] został doręczony zobowiązanym w dniu 4 sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", które wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 10 sierpnia 2017 r., zobowiązani, powołując się na art. 33 upea, zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z precyzującym w/w podanie pismem skarżących z dnia 8 listopada 2017 r. podważają oni prawidłowość wszczęcia wobec nich egzekucji poprzez: zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 upea), zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 upea), zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 upea) i zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea). Wobec dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów oraz wobec przytoczenia przez skarżących określonych w art. 1 upea podstaw w/w środka zaskarżenia organ stwierdził, że zarzuty wniesione zostały skutecznie i podlegają rozpatrzeniu.

W ocenie [...]WINB, zgłoszony przez skarżących zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że decyzji [...]WINB nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 14 października 2016 r. znak: [...], przysługuje przymiot ostateczności, nie określono w niej terminu wykonania obowiązku i nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Organ odwoławczy przyjął, że decyzja ta jest wykonalna, a wynikający z w/w decyzji obowiązek jest wymagalny. Tym samym PINB, po ustaleniu, iż obowiązek ten nie został przez adresatów decyzji tj. skarżących wykonany, zasadnie wszczął wobec wyżej wymienionych postępowanie egzekucyjne w przedmiocie doprowadzenia do wykonania tego obowiązku, wystawiając w dniu [...] lipca 2017 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Ciążący na PINB, jako wierzycielu, obowiązek wszczęcia takiego postępowania wynika z art. 6 § 1 upea. W ocenie [...]WINB, zgłoszony przez skarżących zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego, ani z akt postępowania egzekucyjnego, ani z podniesionych argumentów, w piśmie zawierającym zarzuty nie wynika by istniały przeszkody natury faktycznej lub prawnej w realizacji egzekwowanego w przedmiotowej sprawie obowiązku. W ocenie organu odwoławczego, zgłoszony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie znajduje uzasadnienia w świetle stanu faktyczno-prawnego przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby zobowiązani byli podmiotami, w stosunku do których przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji administracyjnej. Egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] prowadzi podmiot będący organem egzekucyjnym. Organ odwoławczy wskazał, że PINB jako kierownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] jest organem egzekucyjnym obowiązku wynikającego z egzekwowanej w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym decyzji, wydanej w zakresie właściwości rzeczowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.). Organ podniósł, że objęty tytułem wykonawczym z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, gdyż stosownie do art. 2 § 1 pkt 10 upea w związku z art. 3 § 1 upea egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. W ocenie organu, tytuł wykonawczy na podstawie którego prowadzona jest przedmiotowa egzekucja, wystawiony został przez organ uprawniony zgodnie z art. 26 § 4 upea. W przedmiotowym przypadku organem tym jest PINB. Biorąc powyższe pod uwagę, zgłoszony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na rozbiórce obiektu budowlanego, tak jak w niniejszej sprawie, zastosowanie znajdują dwa spośród w/w środków egzekucyjnych, tj. grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze.

Przeprowadzona przez organ analiza akt postępowania egzekucyjnego wykazała, że w przedmiotowej sprawie, przez doręczenie zobowiązanym odpisów tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej obowiązku objętego w/w tytułem, jednak organ egzekucyjny tj. PINB nie zastosował jeszcze wobec zobowiązanych żadnego ze wskazanych wyżej środków egzekucyjnych (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze). Wobec powyższego zgłoszony przez zobowiązanych zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznać należało za przedwczesny, a przez to również bezzasadny ze względów formalnych. Zdaniem organu w sytuacji, gdy nie zastosowano jeszcze żadnego środka egzekucyjnego przeprowadzenie stosownego porównania, w konkretnej sprawie, uciążliwości poszczególnych środków i ewentualne orzekanie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, który będzie dla zobowiązanego mniej uciążliwy od tego, który został zastosowany, jest niemożliwe. Prawidłowo stwierdzona przez organ egzekucyjny w skarżonym postanowieniu przedwczesność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie oznacza, że zobowiązani pozbawieni zostali prawa zgłoszenia w/w zarzutu. Uprawnienie do skorzystania z w/w środka zaskarżenia przysługiwać będzie zobowiązanym w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowień: o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia lub o zastosowaniu wykonania zastępczego (jeśli środki takie organ egzekucyjny zdecyduje się zastosować), i może być realizowane niezależnie od przysługującego zobowiązanym również uprawnienia do złożenia zażaleń na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Ponieważ badanie uciążliwości środka egzekucyjnego, w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, sprowadza się wyłącznie do oceny samego środka egzekucyjnego i możliwości zastosowania innego z ogółu dostępnych środków egzekucyjnych, pojęcia w/w uciążliwości nie można utożsamiać z samym obowiązkiem rozbiórki i związanymi z realizacją obowiązku konsekwencjami. Realizacja nakazu rozbiórki, powoduje skutki natury finansowej lub technicznej, które są dla zobowiązanego niejako z istoty w/w nakazu uciążliwe, a przez to również trudne do zaakceptowania. Nie jest to jednak rodzaj uciążliwości, który może być badany i oceniany w trybie art. 33 § 1 pkt 8 upea, nie dotyczy bowiem stosowanych w egzekucji administracyjnej środków egzekucyjnych, jakimi są grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Argumentami podniesionymi w uzasadnieniu niniejszego postanowienia [...]WINB odniósł się do uwag zażalenia M. K. dotyczących prawidłowości rozpatrzenia przez PINB zgłoszonych przez L. K. i M. K. zarzutów. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu twierdzenia zobowiązanego jakoby zawarty w tytule wykonawczym opis podlegającego rozbiórce obiektu był "nieaktualny i nieadekwatny" do stanu istniejącego od sierpnia 2016 r. kiedy to budowa ogrodzenia została zakończona, [...]WINB wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji PINB z dnia 14 października 2016 r. znak: [...], którą orzeczono nakaz rozbiórki ogrodzenia działki nr [...] w [...] precyzyjnie określone zostało, z jakich elementów składa się ogrodzenie, którego dotyczy nakaz rozbiórki. Organ przyjął, że roboty przy budowie ogrodzenia, kontynuowane byty przez zobowiązanego jeszcze w 2017 r. i to pomimo ustatecznienia się nałożonego na niego nakazu rozbiórki w/w ogrodzenia, na skutek wydania w dniu 21 lutego 2017 r. decyzji [...]WINB nr [...] znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 14 października 2016 r.znak:[...]

[...]WINB wyjaśnił, iż podstawą do prowadzenia egzekucji w przedmiotowej sprawie jest istnienie w obrocie prawnym decyzji PINB z dnia 14 października 2016 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją [...]WINB nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r. znak: [...] Nakazy orzekane przez organy nadzoru budowlanego, w zakresie ich właściwości rzeczowej określonej przepisami ustawy Prawo budowlane, w tym również wynikający z w/w decyzji nakaz rozbiórki, ze swej istoty związane są z ingerencją w przysługujące adresatom takich nakazów, prawo własności do nieruchomości, której nakazy dotyczą. Zdaniem organu pozostałe uwagi podniesione w zażaleniu na postanowienie PINB z dnia 24 listopada 2017 r. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione, stanowią polemikę z decyzją PINB z dnia 14 października 2016 r. znak: [...], oraz utrzymującą ją w mocy decyzją [...]WINB nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r. znak:[...]. Uwagi te zmierzają zatem w istocie do kwestionowania zasadności wynikającego z w/w decyzji obowiązku. Jeżeli w ocenie skarżących decyzje, z których wynika egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek, lub postępowania administracyjne zakończone tymi decyzjami obarczone są kwalifikowanymi wadami uzasadniającymi przeprowadzenie jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, powinni skierować do właściwego organu wniosek o wszczęcie takiego postępowania. Organ podkreślił, że dopóki decyzja [...]WINB nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r., znak [...], oraz utrzymana nią w mocy decyzja PINB z dnia 14 października 2016 r., znak: [...], pozostają w obrocie prawnym, i nie zostało wstrzymane ich wykonanie, PINB jest nie tylko uprawniony ale zobligowany do podejmowania przewidzianych w upea działań celem doprowadzenia do wykonania tego obowiązku.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżących M. K. i L. K. na powyższe postanowienie.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili: 1) naruszenie prawa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia mimo braku wymagalności obowiązku określonego w art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 2) naruszenie prawa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia mimo niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym określonej w art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 3) naruszenie prawa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia mimo braku mimo niedopuszczalności egzekucji administracyjnej określonej w art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 4) naruszenie prawa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia mimo zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 5) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez brak uwzględnienia braku obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego terenu, na którym posadowiona jest przedmiotowa nieruchomość.

Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lipca 2017 roku, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a więc Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...].

Skarżący sprzeciwili się konieczności dokonania rozbiórki wybudowanego ogrodzenia. Zarzucili, że ani Gmina [...], ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ani jakikolwiek inny organ nie wykazały, że ogrodzenie to zostało posadowione na cudzej nieruchomości. Zaznaczyli, że tytuł wykonawczy, jaki został wystawiony, jest nieadekwatny i nieaktualny, niemający zastosowania do istniejącej rzeczywistości. W tytule wykonawczym, jak również w decyzji będącej jego podstawą, jest mowa o ogrodzeniu w budowie. Tymczasem jest to już ogrodzenie posadowione i zbudowane, a było takim już w sierpniu 2016 roku. A zatem tytuł wykonawczy jest bezprzedmiotowy i niewykonalny. W ocenie skarżących doszło jedynie do wymiany ogrodzenia, gdyż powstało ono w miejsce starego, które zostało wyburzone. Ich zdaniem wykonanie egzekucji spowodowałoby nie tylko pozbawienie ochrony ich własność, ale dodatkowo naruszyłoby bezpieczeństwo. Ponadto pozbawiłoby dodatkowo ochrony przed zalewaniem nieruchomości, bo jest ona położona w obniżeniu terenu i ogrodzenie pozwala na powstrzymywanie naporu wody na posesję. W ocenie skarżących zastosowanie się do treści postanowienia, następnie konieczność postawienia ogrodzenia w innym miejscu pozbawi ich możliwości korzystania z garażu, jaki znajduje się w odległości 5-6 metrów od granicy posesji. Wykonanie egzekucji oznaczać będzie utrudnienie życia. Zdaniem skarżących nie ma podstaw do żądania od nich rozbiórki ogrodzenia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2017 r. znak: [...] w [...], którym uznano za nieuzasadnione zarzuty L. i M. K., w sprawie prowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Kontrolując zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

W realiach przedmiotowej sprawy Sąd zobowiązany był dokonać kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018.1314 ze zm.). Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Środek zaskarżenia jakim jest zarzut, stanowi istotny element ochrony zobowiązanego w toczącym się postępowaniu, umożliwiający z jednej strony wykazanie naruszenia zasad postępowanie, z drugiej zaś ewentualne wykazanie, że egzekucja jest niedopuszczalna. Równocześnie w ramach rozpoznawanego zarzutu organ nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz dokonuje oceny, czy w sprawie zachodzie jedna z określonych w treści powyższego artykuły przesłanek. Tym samym dla uznania zasadności zarzutu niezbędne jest ustalenie, że toczące się postępowanie obarczone jest jedną z wad wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Skoro celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, to w ramach kontroli legalności postanowienia wydanego w sprawie rozpatrzenia zarzutów, Sąd jest uprawniony do oceny, czy taki obowiązek jest wykonalny. Oceny tej Sąd dokonuje w oparciu o decyzję administracyjną, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego – w rozpatrywanym przypadku decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 października 2016 r. znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej [...]WINB) nr [...] z dnia 21 lutego 2017 r. znak: [...], którą nakazano Inwestorowi – skarżącym L. i M. K. wykonać rozbiórkę będącego w budowie ogrodzenia o długości 83,10 m (79,50m + 2 x 1,80m) usytuowanego na działce nr [...] od strony działki nr [...] (ul. P. ), od strony działki nr [...] (ul. W.) i od strony działki nr [...] w miejscowości [...] gmina [...].

Z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że PINB przeprowadził kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że obowiązek wynikający z w/w decyzji nie został wykonany. Wobec powyższego, upomnieniem z dnia 8 maja 2017 r. znak: [...] PINB wezwał skarżących do wykonania ciążącego na nich obowiązku rozbiórki, zastrzegając przy tym, że nie wykonanie tego obowiązku skutkować będzie skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] czerwca 2017 r. ponownie przeprowadzono kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że obowiązek rozbiórki ogrodzenia usytuowanego na działce nr [...] w [...] pozostaje niewykonany. W dniu [...] lipca 2017 r. PINB wystawił wobec skarżących tytuł wykonawczy nr [...] wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Skarżący zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte na okolicznościach wymienionych w art. 33 § 1 upea. Zarówno organ I jak i II instancji uznały zarzuty za bezpodstawne. W cenie Sądu rozstrzygnięcie powyższe uznać należało za prawidłowe.

Skarżący twierdzili, że ogrodzenie posadowione i zbudowane było już w sierpniu 2016 roku. A zatem tytuł wykonawczy jest bezprzedmiotowy i niewykonalny, gdyż doszło jedynie do wymiany ogrodzenia, ponieważ powstało ono w miejsce starego, które zostało wyburzone. Odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku Sąd stwierdza, że obowiązek rozbiórki nałożony decyzją PINB w [...] z dnia 14 października 2016 r., stał się wymagalny, ponieważ decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją WINB z dnia 21 lutego 2017 r., która to decyzja jest ostateczna. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (zob. C. Kulesza [w:] "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz" pod red. D. R. Kijowskiego).

W ocenie Sądu zarzut niewykonalności obowiązku również nie znajduje uzasadnienia. O niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym można mówić, gdy jest ona następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być zatem trudności w jego wykonaniu, i to niezależnie od tego, czy podłoże tych trudności ma charakter techniczny, ekonomiczny lub prawny oraz czy wiąże się z bojkotem samych adresatów egzekwowanej decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r., II OSK 1829/15, CBOSA). Skarżący w toku postępowania egzekucyjnego nie przedstawili dowodów pozwalających potwierdzić niewykonalność obowiązku nałożonego na nich decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 października 2016 r.

Odnośnie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej Sąd wskazuje, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma charakter formalny. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w omawianym przepisie, zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych – podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2018 r., II FSK 512/16, CBOSA). Jako przykłady takich zarzutów wskazuje się w orzecznictwie na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku, a tym samym niedopuszczalność egzekucji tego świadczenia w drodze egzekucji administracyjnej, wystawienie tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalne jest również prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Natomiast zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego oznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym zastosowano pozaprawny środek, czyli taki, którego nie przewidują przepisy u.p.e.a. lub np. zastosowano środek egzekucyjny określony w tej ustawie, ale w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne. W opinii Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności skutkujące niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego podzielić należy stanowisko prezentowane w judykaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., II OSK 1737/12, LEX nr 1530651), że zobowiązany nie może skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zanim zostanie on zastosowany.

Reasumując wobec przedstawionych faktów i dowodów uzasadniających w pełni przyjęte stanowisko o braku zasadności wniesionych zarzutów, organ egzekucyjny prawidłowo uznał zarzuty za bezzasadne. W opinii Sądu organy nie naruszyły także zasad postępowania, o których mowa w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) i art. 77 (zasad dotyczących postępowania dowodowego). Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania za bezzasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty wskazane w skardze. Zaskarżone rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stosownie do art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.