Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2457/98
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2001-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 17 pkt 2, art. 52 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Przepis art. 52 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zwalniał wprawdzie w 1996 r. z opodatkowania m.in. dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, lecz zwolnienie to dotyczyło wyłącznie akcji nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, przy spełnieniu warunku, że sprzedaż tych akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej.

TEZY

Przepis art. 52 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zwalniał wprawdzie w 1996 r. z opodatkowania m.in. dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, lecz zwolnienie to dotyczyło wyłącznie akcji nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, przy spełnieniu warunku, że sprzedaż tych akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2001 r. sprawy ze skargi B. i Z. M. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 21 września 1998 r. (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O., po rozpoznaniu odwołania złożonego przez B. i Z. M., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. O. z dnia 4 czerwca 1998 r. (...) określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 5.887,10 zł oraz zaległość podatkową w wysokości 8,40 zł. W uzasadnieniu tej Izba Skarbowa wyjaśniła, iż podatnicy - po złożeniu zeznania o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w 1996 r. - wystąpili w dniu 19 sierpnia 1997 r. o zwrot ich zdaniem nienależnie uiszczonego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 520 zł od dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych ZCW "G."

Następnie, przedstawiając obowiązujące w 1996 r. unormowania, Izba Skarbowa zwróciła uwagę na treść art. 17 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, akcentując, iż zgodnie z jego brzmieniem źródłem przychodu był m.in. przychód ze sprzedaży akcji. W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1996 r. obowiązywało jednak zarządzenie Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania ustalania i poboru podatku dochodowego od osób fizycznych /M.P. nr 66 poz. 74/, w którym - zgodnie z treścią par. 1 lit. "a" - zarządzono zaniechanie ustalania i poboru podatku od dochodów uzyskanych ze sprzedaży udziałów /akcji/ spółek utworzonych w celu oddania tym spółkom do odpłatnego korzystania, na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części mienia przedsiębiorstwa, obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 r., a także akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych. Zwolnienie to nie miało jednak zastosowania, jeżeli sprzedaż tych udziałów, obligacji lub akcji była przedmiotem działalności gospodarczej.

Zarządzenie powyższe - jak wyjaśniła Izba Skarbowa - nie obejmowało dochodów uzyskanych ze sprzedaży akcji uzyskanych na zasadach preferencyjnych przez pracowników prywatyzowanych przedsiębiorstw państwowych. Akcje te pracownicy uzyskali na innych zasadach niż w drodze oferty publicznej, gdyż w myśl art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. 1994 nr 4 poz. 17/ nie było publicznym obrotem udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej Spółki oraz producentom rolnym na trwale związanych z przedsiębiorstwem.

Izba Skarbowa zwróciła także uwagę na to, iż w przypadku pracowników Zakładu Cementowo-Wapienniczego "G." podstawą nabycia akcji na zasadach preferencyjnych była umowa prywatyzacyjna ze Skarbem Państwa dotycząca tylko pracowników Zakładu, a nie oferta publiczna. W rezultacie Izba Skarbowa przyjęła, iż podatnicy prawidłowo wykazali do opodatkowania dochód uzyskany ze sprzedaży akcji i nie wystąpiła w związku z tym nadpłata w podatku dochodowym spowodowana nienależnym uiszczeniem podatku od wspomnianego dochodu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i Z. M. wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej i zarzucili, iż podjęto ją z naruszeniem art. 6-8, art. 11 Kpa, oraz art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z par. 1 lit. "a" zarządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 1995 r. W obszernym uzasadnieniu skargi, będącym w istocie powtórzeniem treści odwołania, wyjaśnili, iż pogląd, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji tj. że udostępnienie akcji pracownikom w procesie prywatyzacji nie był publicznym obrotem papierami wartościowymi nie znajdował powszechnej akceptacji. Według wywodów skargi wykładnia przepisów zarządzenia Ministra Finansów prowadziła do wniosku, iż także w odniesieniu do tzw. "akcji pracowniczych" zastosowane winne być zwolnienia podatkowe, jako, że akcje te nabyto na podstawie oferty publicznej.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż w obowiązującym w 1996 r. stanie prawnym przychód uzyskany ze sprzedaży akcji pracowniczych nie był zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych, jako że akcje te nie zostały nabyte na podstawie oferty publicznej /analogicznie wyrok NSA z dnia 9 listopada 1998 r. III SA 1003/97 - Monitor Podatkowy 1999 nr 6 str. 3 oraz z dnia 19 lipca 1999 r. I SA/Ka 2529/97 - nie publ./.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, wedle którego przychodem podlegającym opodatkowaniu był przychód uzyskany z odpłatnego przeniesienia tytułu własności akcji. Przepis art. 52 pkt 1 lit. "a" cytowanej wyżej ustawy zwalniał wprawdzie w 1996 r. z opodatkowania m.in. dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, lecz zwolnienie to dotyczyło wyłącznie akcji nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, przy spełnieniu warunku, że sprzedaż tych akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej /por. par. 1 lit. "a" zarządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania ustalania i poboru podatku dochodowego od osób fizycznych - M.P. nr 66 poz. 742/.

Wbrew wywodom skargi przywołane w zaskarżonej decyzji jednoznaczne brzmienie art. 1 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /t.j. Dz.U. 1994 nr 58 poz. 239/ oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. 1990 nr 51 poz. 298 ze zm./ nie pozostawiało wątpliwości co do tego, iż udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa na zasadach preferencyjnych akcji pracownikom danej spółki nie było obrotem publicznym. Nie można było tym samym przyjąć, iż akcje te zostały nabyte "na podstawie publicznej oferty", i w efekcie tego dochód uzyskany ze sprzedaży w 1996 r. wspomnianych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach przyjętych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z powyższych względów - działając na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.