Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 459/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b, art. 13f
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie nieuznania za zasadne zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieistnienia obowiązku zapłaty oddala skargę. /-/ R.Wiatrowski /-/M.Jaśniewicz /-/ K.Wolna-Kubicka


UZASADNIENIE

W dniu 13 listopada 2009 r. Zarząd Dróg Miejskich w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., jako wierzyciel należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w latach 2005 – 2007., wystawił przeciwko A. N. tytuły wykonawcze obejmujące te należności i skierował je do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r. A. N. skierował do organu egzekucyjnego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na nieistnienie obowiązków objętych w.w. tytułami wykonawczymi i wniósł o umorzenie toczącego się przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skarżący zaprzeczył, jakoby parkował w strefie płatnego parkowania i nie uiszczał należności za to parkowanie na ulicy D. w P., a także pozostałych miejscach wymienionych w upomnieniu z dnia 11 lipca 2008 r. oraz w upomnieniu z dnia 20 sierpnia 2009 r., tj. na ulicach: R., S., św. M., L., B., czy R.. W pierwszej kolejności zobowiązany podniósł, że w okresie, w którym nałożono na niego opłaty za niewniesienie opłat za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania na ul. D., mieściła się siedziba jego kancelarii i nie parkował on w tej strefie, lecz przed bramą wiodącą do budynku, w którym mieściło się jego biuro. Miejsce to było wyłączone z przedmiotowej strefy, należało bowiem do prywatnych właścicieli. Jednocześnie wskazał on, iż obszar, w którym parkował pojazd był objęty umową najmu lokalu przeznaczonego na jego biuro. Mając więc zagwarantowane puste i wolne miejsce od wszelkich opłat, miejsce postojowe tuż przed bramą budynku, pozbawionym wszelkiej logiki byłoby parkowanie pojazdu w innym miejscu w strefie płatnego parkowania.

W opinii strony Zarząd Dróg Miejskich nie dowiódł w żaden sposób, że zobowiązany parkował w strefie płatnego parkowania na ul. D. w P., a także w pozostałych miejscach we wspomnianych upomnieniach.

W następstwie wniesienia przez zobowiązanego powyższego środka prawnego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., w związku z treścią art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), pismem z dnia 7 stycznia 2010 r. zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r., działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), dalej u.p.e.a. art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej KPA, w oparciu o upoważnienie do załatwiania w imieniu Prezydenta Miasta P. indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących zarządzania drogami – a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji w zakresie przewidzianym w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) – Zarząd Dróg Miejskich w P. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.

W uzasadnieniu w.w. orzeczenia wierzyciel uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do twierdzenia, że pracownicy upoważnieni do przeprowadzenia kontroli wnoszenia opłat za parkowanie pojazdów w "strefie" dokonali tej kontroli nieprawidłowo, tj. poza wyznaczonymi miejscami. Organ wskazał, iż w związku z treścią pism kierowanych do niego przez A. N., w dniu 2 lipca 2009 r. przeprowadzono wizję lokalną przy kamienicy nr 6 przy ul. D. w P., przy udziale zobowiązanego i pracowników ZDM. Sporządzono dokumentację fotograficzną i geodezyjną oraz odnotowano, że na tej ulicy znajdują się dwa miejsca wskazane przez stronę, stanowiące teren prywatny, nie należące do wyznaczonych płatnych miejsc postojowych. Jednocześnie stwierdzono, że kontrola dokonywana przez pracowników ZDM pod kątem wnoszenia wskazanych opłat była przeprowadzana tylko na wyznaczonym terenie strefy płatnego parkowania, z której mógł korzystać również A. N.. W ramach tej strefy nie wprowadzono w obszarze do posesji obowiązku wnoszenia opłat i nie dokonywano kontroli w tym zakresie, gdyż byłoby to niezgodne z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.).

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez zobowiązanego zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 17 pkt. 1, art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 144 KPA utrzymał w mocy orzeczenie wydane w pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że dowodem nieopłaconego przez stronę parkowania są wezwania – raporty (w liczbie piętnastu) podpisane przez pracowników strefy. Są to jedyne dokumenty stanowiące dowód w tego typu sprawach zatem Zarząd Dróg Miejskich nie miał obowiązku dokumentowania nieopłaconych postojów w inny sposób. Ponadto daty i godziny parkowania w strefie płatnego parkowania wynikają z zestawień załączonych do upomnienia.

Organ wskazał również na przeprowadzoną w dniu 2 lipca 2009 r. wizję lokalną dotyczącą znajdujących się poza strefą miejsc postojowych przy ul. D.. Ponadto kontrolerzy strefy złożyli stosowne oświadczenia, iż nie wypisywali wezwań – raportów kierowcom pojazdów zaparkowanych na terenie przylegających do bramy wjazdowej przy ul D. 6 w P., bowiem są one wyłączone ze strefy płatnego parkowania. Przedmiotowe oświadczenia znajdują się w aktach sprawy.

Postanowienie drugoinstancyjne stało się przedmiotem skargi do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. A. N. wniósł o zmianę tego orzeczenia w ten sposób, że postanowienie Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia 26 stycznia 2010 r. zostanie uchylone, a zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostanie uznany za zasadny, w konsekwencji czego postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone; ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi, który je wydał do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie – po pierwsze - art. 77 § 1 i art. 80 KPA, a w konsekwencji – błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym uznaniu, że parkował on w miejscach strefy płatnego parkowania, nie uiszczając należnych opłat za to parkowanie; po drugie – art. 107 § 3 KPA poprzez niepełne uzasadnienie zaskarżonej "decyzji"; po trzecie – art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; po czwarte – art. 34 § 3 u.p.e.a.– poprzez bezpodstawne uznanie zarzutów w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji za niezasadne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż u podstaw sądownictwa administracyjnego legło założenie, wyrażone w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny nie jest więc kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą w sprawie administracyjnej, lecz posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne.

Zaznaczyć przy tym należy, iż w toku badania legalności zaskarżonego aktu wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, lecz dążąc do usunięcia naruszeń prawa, rozstrzyga w granicach zawisłej przed nim sprawy (art. 134 i art. 135 P.p.s.a.). Granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie stały się ustalenia poczynione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego przezeń postanowienia drugoinstancyjnego. W tej perspektywie należało uznać, iż dokonana przez ten organ ocena prawna zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych znajduje pełne uzasadnienie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w sposób prawidłowy oparło swe rozstrzygnięcie na normie z art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 144 KPA, która w rozpoznawanej sprawie znajdowała odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 ze zm., w skrócie: u.p.e.a.). Należy bowiem wskazać, iż wykładnia językowa art. 18 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca zawarł tu ogólne odesłanie do KPA, co oznacza, iż potencjalnie wszystkie jego przepisy mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym – o ile nie modyfikują przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. R. Hauser, A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 14 marca 2001 r., I SA 439/00, OSP z 2002 r., nr 6, poz. 76 oraz wyrok NSA z 25 kwietnia 2003 r., III SA 2585/02, LEX nr 148901).

W zakreślonych powyżej granicach rozpoznania niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organy obu instancji dokonały wszechstronnej oceny dowodów – a więc z zachowaniem zasad logiki i dialektyki oraz w sposób obiektywny, przy wykorzystaniu wiedzy w zakresie prawa administracyjnego, przede wszystkim ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., w skrócie: u.d.p.). Wbrew argumentom strony skarżącej, nie doszło do naruszeń prawa formalnego – art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 107 § 3 KPA, które mogłoby skutkować uchyleniem wskazanych decyzji, czy choćby nawet stwierdzeniem wydania ich z naruszeniem prawa.

Należy przy tym w sposób wyraźny zaznaczyć, iż wbrew sugestiom skarżącego Sąd administracyjny nie może podważać dokonanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jeśli organ nie naruszył wspomnianych wyżej reguł judykacyjnych, bowiem rozstrzygnięcie meritum niniejszej sprawy należy do wyłącznej kompetencji organów, zaś Sąd administracyjny kontroluje jedynie realizację norm proceduralnych przez organy w toku stosowania przez nie prawa administracyjnego.

W konsekwencji na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, iż organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że skarżący wbrew ustawowemu obowiązkowi uiszczania opłat za parkowanie pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania, we wspomnianych okresach czasu nie wykonał tego obowiązku (art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p.), dlatego zasadne było obciążenie strony opłatami dodatkowymi z tego tytułu (art. 13f u.d.p.).

Wyjaśniono już wyżej, iż kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonego postanowienia dokonywana jest z punktu widzenia zgodności z prawem procesowym, jak i z prawem materialnym. W ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma stwierdzenie, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa - bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego (np. decyzji).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 1 wymienionej ustawy, opłatę tę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

Kolejne przepisy art. 13b u.d.p. określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej. W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił m. in. dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi.

Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, pobiera się opłatę dodatkową, przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł. Opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi.

Uchwałą nr XXXIV/269/IV/2003 z 2 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego nr 191, poz. 3562)) Rada Miasta Poznania uregulowała na podstawie upoważnienia ustawowego kwestie związane z ustaleniem strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, wysokość opłaty dodatkowej oraz sposobu jej pobierania. Jak wynika z powołanych przepisów obowiązek ponoszenia opłaty za postój w strefie płatnego postoju, ewentualnie opłaty dodatkowej spoczywa na podmiocie korzystającym ze strefy płatnego postoju. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej z powodu nieopłacenia postoju w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa (por.: wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., FSK 2580/04 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 2 kwietnia 2009 r., I SA/Po 90/09; baza orzeczeń NSA). Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego i - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Zatem przepisy tej uchwały, jako powszechnie obowiązujące na terenie Poznania, dotyczą każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Zdaniem Sądu, nie powinno też budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu.

W toku rozpoznania niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził, aby wskazana uchwała Rady Miasta Poznania naruszała prawo. Wobec stwierdzenia, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, a więc nie powstaje również po stronie zarządcy (zarządu) drogi obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu żadnego aktu indywidualnego. Z mocy powołanych wyżej norm, fakt nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie odpłatnego parkowania dokumentuje wyłącznie sporządzane przez inspektora - w razie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój - "zawiadomienie", które zarazem informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty - lecz nie nakłada tego obowiązku. Należy podkreślić, iż żaden przepis prawa nie nakazuje doręczania takiej informacji w inny sposób (por. też wyroki: WSA w Szczecinie z 26 lipca 2006 r., II SA/Sz 534/06 oraz WSA w Poznaniu z 27 stycznia 2010 r., III SA/Po 392/09, baza orzeczeń NSA).

W tej perspektywie Sąd uznał, że dokonanie przez pracowników ZDM w P. "zawiadomień" – z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego stosownych opłat za parkowanie - jest wystarczającym dowodem na to, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zarzut strony jest bezzasadny. A contrario, posiadając takie dowody organ pierwszej instancji, tj. wierzyciel, mógł bowiem uznać - dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a. - uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia przez skarżącego opłaty dodatkowej, wobec czego żądanie zapłaty sum z tytułu nieuiszczonych opłat, w datach wskazanych w upomnieniach przesłanych skarżącemu, jest zasadne. Trudno byłoby bowiem dać wiarę poglądowi przeciwnemu, przyjmując, że pracownicy ZDM w P., w różnych miejscach wypisywali przez okres wielu miesięcy zawiadomienia o nieopłaconym postoju, wpisując w nich markę i nr rejestracyjny samochodu skarżącego, mimo iż pojazd ten stał na terenie prywatnym (na ul. D. P.), bądź też wystawiali takie wezwania, widząc prawidłowo wypełniony i "ważny" blankiet opłaty za postój (na innych ulicach, m. in. R., S. i św. M. w P.). Należy też mieć na uwadze fakt, iż pracownicy ZDM wystawili w okresie 2005-2007 tj. 3 lat jedynie 15 zawiadomień o nieopłaconym postoju w miejscach zakwestionowanych przez skarżącego, z tego 10 przy ul D. w Poznaniu. Skarżący pracuje zaś w kancelarii przy ul. D. i okoliczność, że parkuje samochód poza strefą odpłatnego parkowania nie stoi w sprzeczności z ustaleniami, iż 10 razy w przeciągu trzech lat skarżący skorzystał z miejsca w strefie płatnego parkowania, chociażby dlatego, że jego " prywatne" miejsce parkowania samochodu było zajęte.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty zawarte w skardze, dotyczące zarówno przepisów o charakterze procesowym, jak i materialnoprawnym, nie zasługują na uwzględnienie, gdyż orzeczenia obu instancji odpowiadają prawu.

W tej sytuacji należało orzec, na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ M. Jaśniewicz /-/ K. Wolna - Kubicka