Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1504/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 305a ust. 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: par. 5 ust 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 168 poz 1763
law: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do  ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
journal: Dz.U. 2005 nr 260 poz 2177
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia  warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
journal: Dz.U.UE.L 19 nr 20 poz 43
law: DYREKTYWA RADY z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre  substancje niebezpieczne (80/68/EWG)

SENTENCJA

Dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka(spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi Zakładu [...] w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Z. z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 115 864, 55 zł za okres od 1 stycznia 2008 r, do 31 grudnia 2008 r. za wprowadzenie do środowiska ścieków z oczyszczalni ścieków w S. , z naruszeniem wymaganych warunków.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż decyzją organu pierwszej instancji, na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. z 2008r. Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.), § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego ( Dz. U. Nr 168, poz. 1763), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi ( Dz. U. Nr 260 poz. 2177), załącznika nr 1 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 września 2007 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2008 ( M.P. Nr 65, poz. 732) wymierzono Zakładowi [...] w S. administracyjną karę pieniężną za naruszenie warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni w S. , określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielnym ostateczną decyzją Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] września 2004 r., znak: [...].

W powyższym pozwoleniu wodnoprawnym Zakład [...] w S. został zobowiązany m.in. do wykonywania co dwa miesiące pomiarów w zakresie wskaźnika- chlor całkowity. Organ odowałczy podkreślił, iż jak wynika z akt sprawy oraz pisma wyjaśniającego Zakładu [...] z dnia 10 kwietnia 2009 r., obowiązek ten nie był przez skarżącego wykonywany. W sytuacji takiej organ pierwszej instancji miał obowiązek wymierzyć karę pieniężną za naruszenie tego warunku pozwolenia wodnoprawnego.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie mają możliwości oceny zasadności przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem organu odwoławczego przepis art. 305a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, stanowiący podstawę materialnoprawną wydania decyzji organu pierwszej instancji, jest jednoznaczny i nie daje podstaw do odstępstwa od jego zastosowania. Postępowanie prowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, było prowadzone w sposób właściwy, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W treści decyzji wydanej w pierwszej instancji wyczerpująco odniesiono się do argumentów strony zawartych w piśmie wyjaśniającym z dnia 10 kwietnia 2009 r., w tym dotyczących braku wykonania umowy przez Zakład I. Sp. j. w P.

Zaznaczono jednocześnie, iż kwestia zasadności unormowania w pozwoleniu wodnoprawnym warunków dotyczących zawartości chloru całkowitego dotyczy innego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył Zakład [...] w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

* przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 305a ust. 1 pkt 2

ustawy Prawo ochrony środowiska i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przepis

ten znajduje zastosowanie w świetle postanowień dyrektywy Rady z dnia 17 grudnia

1979 r. w sprawie ochrony wód gruntowych przed zanieczyszczeniem

spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne (dz. U. UE, L8Q.20.43),

* naruszenie ogólnej zasady prawa wspólnotowego, tj. zasady proporcjonalności

przez zastosowanie nieadekwatnej i zbyt surowej sankcji za uchybienie, którego

dopuścił się skarżący,

* naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 6, 7, 8, 9 i art. 11

Kpa przez niezbadanie, czy w świetle dyrektywy z dnia 17 grudnia 1979 r. przepis

art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie dający organowi

* orzekającemu możliwości odstąpienia od zastosowania kary w przypadkach mniejszej wagi, nie jest sprzeczny z postanowieniami tej dyrektywy oraz ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego,

W ocenie skarżącego w świetle art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz dyrektywy Rady z dnia 17 grudnia 1979 r., która implementuję cyt. ustawę, organ orzekający mógł odstąpić od wymierzenia kary administracyjnej za nieprowadzenie stosownych pomiarów, gdy naruszenie nie było istotne. Podkreślono, iż Zakład [...] w S. oraz dostawcy ścieków nie używają w procesach technologicznych chloru pod żadną postacią. Poza tym skarżący wskazał, iż zawarł umowę z laboratorium, w którym owe pomiary winny być dokonywane, jednakże tylko przez przeoczenie wartość ta nie była w okresie objętym decyzją monitorowana. Wszystkie późniejsze pomiary wykazywały, zarówno dla ścieków surowych jak i oczyszczonych wartości poniżej 0,2 mg/l, a wiec na granicy wykrywalności.

Ponadto podniesiono, iż Zakład prowadzi rozmowy ze Starostwem Powiatowym we W. w sprawie zmiany warunków pozwolenia wodnoprawnego w punkcie 1.3, polegającej na odstąpieniu od konieczności monitorowania chloru całkowitego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa procesowego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Podstawą materialnoprawną wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej jest art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska {tekst jedn. z 2008r. Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.); zwaną dalej ustawą.

Zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów.

Stosownie zaś do art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, dla każdego z pomiarów, zostały przekroczone o 80%- w przypadku składu ścieków, o 10%- w przypadku ilości odprowadzanych ścieków.

W rozpoznawanej sprawie Zakład [...] w S. , na mocy ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] września 2004 r. został zobowiązany do wykonywania pomiarów jakości ścieków. Zgodnie z pkt 1.3 i pkt III akapit 3 tego pozwolenia na skarżącego nałożono m.in. obowiązek wykonywania co dwa miesiące pomiaru w zakresie wskaźnika- chlor całkowity,

Z akt administracyjnych sprawy wynika, co również potwierdził sam skarżący w piśmie z dnia 10 kwietnia 2009 r. oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, obowiązek ten nie był przez skarżący Zakład wykonywany. W tych okolicznościach organ administracyjny obowiązany był stosownie do powołanego wyżej art. 305a ust. 1 pkt 2a ustawy do wszczęcia postępowania i wydania decyzji określającej wymiar administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzenie do środowiska ścieków z naruszeniem wymaganych warunków.

Organ pierwszej instancji w oparciu o wskazany powyżej art. 305a ust, 1 pkt 2a ustawy wymierzył Zakładowi [...] w S. administracyjną karę pieniężną za naruszenie warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni w S. w wysokości 115 864,55 zł. Wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 września 2007 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2008.

W ocenie Sądu w decyzji organu pierwszej instancji, która następnie została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, prawidłowo wskazano metodykę, którą należy zastosować przy wyliczeniu przedmiotowej kary pieniężnej, jak również prawidłowo ustalono wysokość kary w oparciu o treść art. 305a ust. 1 pkt 2a ustawy. Należy również podkreślić, iż uzasadnienie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska umożliwia zarówno skarżącemu jak i składowi orzekającemu w niniejszej sprawie, prześledzenie i ocenę prawidłowości wyliczenia wymierzonej kary pieniężnej.

Nie mogą odnieść zamierzonego skutku argumenty strony skarżącej, iż brak wykonania badań w zakresie wskaźnika- chlor całkowity wynika z niewykonania przez Zakład I. Sp. j. w P. postanowień umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. zawartej między tym Zakładem a skarżącym, dotyczących przeprowadzania badań przedmiotowego wskaźnika. Jak słusznie zauważył organ, ocena przyczyn niewykonania postanowień powyższej umowy nie należy do właściwości orzekających w niniejszej sprawie organów, nie może też stanowić usprawiedliwienia dla zaniechania wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej.

Nieuprawniony jest również zarzut, iż w niniejszej sprawie organy orzekające mogły odstąpić od zastosowania art. 305 a ust. 1 pkt 2 ustawy, z uwagi na postanowienia dyrektywy Rady z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód gruntowych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne. Jak słusznie zauważył Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę, przepisy dyrektywy nie mają bezpośredniego zastosowania w Państwach Członkowskich. Oznacza to, że wybór formy i środków wprowadzenia postanowień dyrektywy pozostawiona jest organom krajowym. W polski systemie prawnym postanowienia powołanej dyrektywy zostały uwzględnione przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019) i ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w zakresie przepisów egzekucyjnych.

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły zatem odstąpić od zastosowania normy przewidzianej w art. 305a ust. 1 pkt 2a ustawy, a tym samym wymierzenia przedmiotowej kary, bez względu na to, czy naruszenie określonych wymogów było istotne, czy nie. Należy wyraźnie podkreślić, iż jedyną przesłanką, którą mogły kierować się orzekające organy, wynikającą z art. 305a ust. 1 pkt 2a,

było niewykonywanie stosownych pomiarów, do których prowadzenia podmiot został zobowiązany w prawomocnym pozwoleniu wodnoprawnym. Ta okoliczność natomiast, w ocenie Sądu, została wyczerpująco w zaskarżonej decyzji wyjaśniona.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.