Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 925/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 119 pkt 2, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 13 lipca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 lipca 2021 r. Burmistrz [...], działając na postawie art. 17, art. 23, art. 23b, art. 32 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U z 2020 r. poz. 111 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa" lub "u.ś.r.", rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz.1466), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej powoływanej jako "k.p.a.", odmówił M. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego z tytułu opieki nad matką T. S..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 8 czerwca 2021 r. wpłynął wniosek M. M. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką T. S., która legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności wydanym w dniu 10 października 2016 r. na stałe, gdzie daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Matka wnioskodawczyni jest wdową od dnia 1 czerwca 2021 r. Na rozstrzygnięcie oczekuje odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem strony za okres od kwietnia 2021 r. do dnia zgonu ojca.

Pracownik socjalny ustalił, że matka strony wymaga stałej i długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz potwierdził, że strona sprawuje bezpośrednią i osobistą opiekę nad matką. W obecnej sytuacji opieka nad matką uniemożliwia stronie podjęcie zatrudnienia. Ponadto strona oświadczyła, że najpierw opiekowała się obojgiem rodziców a matką zajmuje się od około 4 lat. Pracowała zawodowo w latach 1979 – 1996. w przetwórstwie. Do 2010 r. wykonywała prace sezonowe, później pozostawała osobą poszukującą pracy. Od 2016 r. zaprzestała poszukiwania pracy oraz zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej.

W ocenie organu strona spełnia część przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, sprawuje stałą i długotrwałą opiekę nad matką, nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad matką i istnieje związek przyczynowo - skutkowy w tym zakresie. Natomiast podstawą do odmowy przyznania świadczenia był fakt, że niepełnosprawność matki nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Sytuacji nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim wprowadza jako przesłankę przyznania świadczenia kryterium wieku w jakim postała niepełnosprawność. Organ wskazał, że ustawodawca do tej pory nie wprowadził stosownych zmian i przepis art. 17 ust. 1b ustawy pozostaje nadal elementem systemu prawa, normą prawa powszechnie obowiązującego.

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że jej matka potrzebuje całodobowej opieki. W związku tym strona nie może podjąć zatrudnienia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że niepełnosprawność T. S. (ur. [...] 1944 r.) w stopniu znacznym potwierdzona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 10 października 2016 r. W orzeczeniu tym podano, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 11 lipca 2016 r. Orzeczenie wydano na stałe.

Organ odwoławczy uznał, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być wiek, w którym wystąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie bowiem pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy zakwestionował natomiast istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją strony z pracy a objęciem opieki nad matką. Podkreślił, że strona nie pracuje od 2010 r. Do 2016 r. poszukiwała pracy, jednak zrezygnowała z tego z uwagi na brak odpowiednich ofert i opiekę, którą sprawowała nad rodzicami. Pomimo ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności matki w 2016 r. strona nie korzystała ze świadczeń przysługujących w takich sytuacjach, w tym ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stan faktyczny sprawy nie przekonuje, że strona podjęła decyzję o rezygnacji z aktywności zawodowej wyłącznie w związku z opieką nad matką. Niewątpliwie pomaga ona w przyjmowaniu leków i posiłków, w sposób regularny dba o kontrolę poziomu cukru matki z uwagi na konieczność przyjmowania insuliny. Mierzy ciśnienie i kontroluje stan cukru, pomaga w codziennym funkcjonowaniu. W większości wykonuje jednak typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Przygotowywanie posiłków, zakupy, sprzątanie, pranie, dbanie o ogrzanie mieszkania to zwyczajne, codzienne czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a pomoc w czynnościach higienicznych, czy wspólne z osobą niepełnosprawną wizyty u lekarza to z kolei pomoc świadczona często osobie starszej, czy chorej mimo pozostawania przez opiekuna w zatrudnieniu. Wymiar opieki nie jest na tyle absorbujący, aby strona nie mogła podjąć zatrudnienia. Pomoc matce obejmuje kilka godzin dziennie, w stałych porach, strona ma zatem możliwość zorganizowania obowiązków w taki sposób aby wygospodarować czas na pracę, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W sprawie nie została zatem spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy.

M. M. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, że jej matka wymaga stałej opieki osoby trzeciej w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaś skarżąca nie może wykonywać pracy zawodowej z uwagi na konieczność opieki nad matką, zachodzi także związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy, a koniecznością sprawowania opieki.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że przepis ten może być zastosowany wobec osoby, która rezygnuje z podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki, w sytuacji gdy treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że nie jest wykluczone przyznanie świadczenia osobie, która nie może podjąć zatrudnienia a nie tylko rezygnuje z zatrudnienia, z uwagi na konieczność sprawowania opieki, co jest powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych,

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności polegające na nieprawidłowym ustaleniu związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania stałej, 24-godzinnej osobistej opieki skarżącej nad matką i tym samym brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia, mimo że organ pierwszej instancji w swoje decyzji z dnia 13 lipca 2021 r. taki związek dostrzegał.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że po otrzymaniu przez matkę orzeczenia o niepełnosprawności zrezygnowała ostatecznie z poszukiwania pracy, mimo że chętnie podjęłaby zatrudnienie. Matka potrzebuje opieki i pomocy, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Skarżąca zauważyła nadto, że sytuacja na rynku pracy w 2016 r. była drastycznie różna od tej, która jest obecnie. Skarżąca wskazała, że mieszka w stosunkowo małym mieście i osobom po 50 roku życia trudno tam znaleźć pracę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że orzecznictwo sądów administracyjnych rozstrzygnęło już spór prawny co do tego, czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką (stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.), nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej.

Trybunał Konstytucyjny w punkcie 2. sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro w powołanym wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać.

Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot ‘w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w jednolitym obecnie orzecznictwie sądów administracyjnych, według którego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji było zatem w analizowanym zakresie nietrafne. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji skorygował błędny pogląd organu niższej instancji, uznał jednak, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej. W szczególności twierdził, że obowiązki związane z opieką nad matką pozwalają jej na wygospodarowanie czasu, który pozwalałby jej na podjęcie aktywności zawodowej w niepełnym wymiarze. Część czynności nie jest związanych z opieką ale zaspokojeniem podstawowych potrzeb, które wykonuje się bez względu na opiekę (np. zakupy, sprzątanie).

Wskazać należy, że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia.

Organ wskazywał, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, ostatni raz była bowiem zatrudniona w 2010 r.

Wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy, stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeśli wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten wskazuje jako przesłankę przyznania świadczenia nie tylko rezygnację z zatrudnienia ale także niepodejmowanie zatrudnienia i obie te przesłanki traktuje jako równorzędne. Zatem nie tylko rezygnacja z zatrudnienia stanowi o spełnieniu przesłanki niezbędnej do uzyskania świadczenia. Przy czym cytowany przepis nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej. Okoliczność, że skarżąca nie była aktywna zawodowo przez szereg lat przed złożeniem wniosku, nie wyklucza zatem, co do zasady, przyznania świadczenia. Skarżąca wskazywała na okres zatrudnienia od 1979 r. do 1996 r. oraz wykonywanie prac sezonowych do 2010 r. i poszukiwanie pracy do 2016 r. Skarżąca twierdziła, że opiekę nad niepełnosprawnymi w stopniu znacznym rodzicami sprawowała przez okres czterech lat od 2016 r. Obecnie skarżąca ma 57 lat, jej wiek i stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia.

Stanowisko organu, że skarżąca nie zrezygnowana z pracy zawodowej w związku z podjęciem opieki, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia, jest zatem niezasadne.

Za niezasadne Sąd uznał także stanowisko organu odwoławczego, że zakres sprawowanej opieki nie jest znaczny i umożliwia skarżącej podjęcie pracy.

Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie dopiero organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na braku związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a koniecznością zapewnienia matce opieki, uniemożliwiając skarżącej odniesienie się do tych kwestii w toku postępowania administracyjnego. Skoro bowiem decyzja organu pierwszej instancji wskazanych problemów nie poruszała, skarżąca nie miała powodów do przedstawiania w odwołaniu jakichkolwiek argumentów dotyczących tych okoliczności. Organ odwoławczy nie zastosował normy art. 79a k.p.a. Przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona z powodu braku odpowiedniej wiedzy o sposobie oceny wcześniej przedstawionych okoliczności i dowodów - nie podejmuje aktywności w celu uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia. Skarżąca nie powinna być pozbawiano prawa do przedstawienia w toku postępowania administracyjnego argumentów i dowodów na poparcie zasadności złożonego wniosku.

W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że matka skarżącej, w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, chorowała na choroby oznaczone jako 11-I, które stały się podstawą wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem na konieczność długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przy dokonywaniu ustaleń orzeczniczych uwzględniono jej sprawność psychofizyczną i stwierdzono brak zdolności do samodzielnego zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych.

W wywiadzie środowiskowym ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad chorą na cukrzycę matką, podejmując czynności obsługowe, pielęgnacyjne i gospodarcze. Pracownik socjalny stwierdził, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad matką, która wymaga stałej i długotrwałej opieki, pomocy we wszystkich czynnościach i zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. W wywiadzie przedstawiono szczegółowy opis podejmowanych w ciągu dnia czynności, opis taki zawiera także złożone przez skarżąca zestawienie. Wynika z nich wykonywanie czynności higienicznych, mierzenie ciśnienia, mierzenie poziomu cukru, podawanie insuliny, podawanie leków, organizowanie wizyt lekarskich oraz wykonywanie szeregu czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Uwzględnić w niniejszej sprawie należało, że matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku. Monitorowanie stanu zdrowia u osób chorujących na cukrzycę oraz niezwłoczne i właściwe reagowanie na wszelkie zmiany (pogorszenia) zdrowia z tym związane (np. podanie insuliny), są kluczowe dla zachowania zdrowia osób cierpiących na takie dolegliwości.

Podkreślić należy, że warunku "stałej" opieki, nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1164/19). Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 535/19). Zaznaczyć także należy, że opieka, o jakiej mowa w przytoczonych wyżej przepisach, nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nie skutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby.

W niniejszej sprawie, dokonując ustaleń dotyczących zakresu sprawowanej opieki należało wziąć pod uwagę treść orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącej, wiadomości wynikające z wywiadu środowiskowego jak i informacje wynikające z zestawienia wykonywanych przez skarżącą czynności opiekuńczych. Uznanie w rozpatrywanej sprawie, że zakres sprawowanej opieki nie jest duży i umożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z materiału tego wynika, że zakres czynności opiekuńczych uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia.

Organy dopuściły się zatem przepisów prawa materialnego - art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r. oraz przepisów postępowania - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy niewłaściwie ustalił, że zakres sprawowanej opieki nie jest duży i umożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia oraz niezasadnie wskazał na brak związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że decyzje obu organów orzekających zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd - działając podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).