Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1200/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 1, 2, art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 281, art. 284 ust. 1, art. 285, art. 286 ust. 1 i 3, art. 292 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: art. 134 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 317 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości różnicy w opłacie za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia wysokości różnicy w opłacie za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w II półroczu 2012 roku.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] określił dla "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej jako: "Spółka"), wysokość różnicy w opłacie za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w II półroczu 2012 roku w kwocie 1.936 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 281, art. 284 ust. 1, art. 285, art. 286 ust. 1 i 3, art. 292 pkt 2 oraz art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1232 ze zm., dalej jako: "P.o.ś.") w zw. z art. 53 § 1, art. 55 § 1 i 2 oraz art. 63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm., dalej jako: "O.p.") i na mocy obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 roku w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na roku 2012 (M. P. z 2011 roku, nr 94, poz. 958). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż spółka przesłała do organu wykazy za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za wskazany okres, ale nieprawidłowo naliczyła w tych wykazach opłatę z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub ziemi. Spółka nie uwzględniła opłaty podwyższonej z tytułu wprowadzania ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu Zakładu Produkcji w Ł. do cieku Kostka posiadała "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (decyzja Starosty [...] z dnia [...], nr [...]). Wniosek o przeniesienie praw i obowiązków z tego pozwolenia, w części dotyczącej pozwolenia na odprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i pochłodniczych, poklimatyzacyjnych i infiltracyjnych złożyła Spółka "C" z siedzibą w Ł., która w II półroczu 2012 roku zmieniła nazwę na "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z związku z nabyciem przedsiębiorstwa w upadłości likwidacyjnej. Wnioskodawca wystąpił o przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia dopiero po podpisaniu aktu notarialnego i dlatego do przeniesienia praw z decyzji nie doszło. Decyzją Starosty [...] z dnia [...], nr [...] stwierdzono wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego (jego podmiot przestał istnieć). W związku z tym Spółka wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do cieku Kostka i decyzja taka została wydana w dniu [...]. Z tych powodów organ przyjął, iż Spółka we wskazanym okresie nie posiadała wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o odmowie określenia różnicy w opłacie, wskazała na naruszenie art. 190 ust. 1 i 3, art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 5, art. 286 ust. 1 P.o.ś., art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 145 ze zm., dalej jako: "P.w."), art. 317 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 233 ze zm., dalej jako: "P.u.") oraz art. 9, art. 10 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). W odwołaniu jego autor podkreślił, iż istotą sporu jest kwestia przejęcia praw i obowiązków przez stronę z pozwolenia wodnoprawnego, wydanego pierwotnie dla "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Strona nie wystąpiła o przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia przed podpisaniem aktu notarialnego, czyli przed nabyciem upadłego przedsiębiorstwa (w tym instalacji ściekowej), podczas gdy mógł o to wystąpić tylko zainteresowany nabyciem instalacji przed nabyciem tejże instalacji, bo inaczej – zdaniem organu – sukcesja praw i obowiązków z pozwolenia nie nastąpiłaby, a pozwolenie wygasło. Spółka z poglądem tym się nie zgadza, bowiem nie uwzględnia on wszystkich mających zastosowanie w sprawie przepisów, w tym art. 317 P.u. Przepis art. 190 P.o.ś. nie jest i nie może być przepisem szczególnym wobec art. 317 P.u., bowiem oba dotyczą innych zdarzeń prawnych (sukcesja singularna i uniwersalna). Za przejściem uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego na nabywcę przedsiębiorstwa w upadłości przemawia też – jak podkreśla Spółka – uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej P.o.ś., która wprowadziła przepis art. 193 ust. 5.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż stosownie do treści art. 273 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, a do ponoszenia tej opłaty są obowiązane podmioty korzystające ze środowiska (art. 275 P.o.ś.). W myśl art. 284 ust. 1 P.o.ś., podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Opłatę za korzystanie ze środowiska ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi się ją do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 285 ust. 1 i 2 P.o.ś.). Podmiot korzystający ze środowiska w terminie, do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza, przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287 P.o.ś., wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat (art. 286 ust. 1 P.o.ś.). Obowiązek ustalenia we własnym zakresie wysokości opłaty oznacza, że podmiot korzystający ze środowiska powinien we własnym zakresie ustalić również, czy w myśl art. 276 ust. 1 P.o.ś. korzystał ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji i tym samym, czy ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska. W przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% (art. 292 pkt 2 P.o.ś.). Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska posiada ważne pozwolenie wodnoprawne, to powinien ustalić wysokość należnej opłaty na poziomie podstawowym.

Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia – marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 2 P.o.ś.).

Jak dostrzegło Kolegium, z akt sprawy wynika, że do organu pierwszej instancji wpłynął sporządzony przez stronę wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska. Jednakże fakt posiadania przez Spółkę pozwolenia wodnoprawnego budził wątpliwości organu, dlatego tenże wszczął postępowanie w sprawie. Istota sporu w sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy Spółka w latach 2011-2012 korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie do treści art. 122 ust. 1 pkt 1 P.w., pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, którym jest korzystanie wykraczające poza powszechne lub zwykłe korzystanie, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 37 pkt 2 P.w.). Odwołujący podkreślił, iż korzystał ze środowiska zgodnie z warunkami pozwolenia uprzednio wydanego na rzecz "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia (art. 134 ust. 1 P.w.), z zastrzeżeniem, iż jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych P.o.ś. Jak wskazało Kolegium, przepis art. 134 ust. 2 P.w. odsyła do zasad przejęcia praw i obowiązków unormowanych w P.o.ś., czyli art. 190 i 191. Przy czym przepisy te stanowią, że przejęcie pozwolenia następuje w drodze decyzji (art. 190 ust. 3 P.o.ś.) wydawanej na wniosek zainteresowanego nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji (art. 190 ust. 1 P.o.ś.) i to jedynie wówczas gdy nabywca daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia (art. 190 ust. 2 P.o.ś.). Zatem, w przypadku pozwoleń wodnoprawnych dotyczących eksploatacji instalacji przejęcie praw i obowiązków z nich wynikających nie następuje z mocy prawa.

Dla organu nie ma wątpliwości, iż w sprawie nie wydano żadnej decyzji administracyjnej przenoszącej prawa Spółki "B" na Spółkę "A". Jak podkreślił organ, w przepisie art. 181 ust. 3 P.o.ś. określono w formie katalogu zamkniętego przepisy, które mają odpowiednie zastosowanie do pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Katalog tych unormowań obejmuje m.in. przepisy art. 190 i art. 191 P.o.ś., natomiast nie mieści się w nim art. 193 ust. 5 P.o.ś., stanowiący, iż pozwolenie nie wygasa m. in. na podstawie innych przepisów. Prowadzi to do konkluzji, że regulacja ta odnosi się do ogółu pozwoleń, ale z wyłączeniem pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Wykładnia taka nie jest też sprzeczna z art. 317 P.u., statuującym zasadę, że na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie zezwolenia, które zostały udzielone upadłemu, chyba że ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej. Zasada ta nie jest bezwzględna, gdyż wyjątki od niej mogą wynikać z ustawy bądź decyzji o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi.

Podsumowując Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, iż Spółka korzystała z środowiska bez pozwolenia wodnoprawnego, zatem Spółka powinna ponieść opłatę w podwyższonej wysokości. Tym samym Marszałek Województwa nie naruszył wskazanych w odwołaniu przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Wysokość opłaty podstawowej jest bezsporna w sprawie, bowiem wynika z rozporządzenia, a Kolegium zweryfikowało poprawność obliczenia opłaty podwyższonej uznając je za prawidłowe.

W skardze do sądu administracyjnego "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji wskazała na naruszenie art. 276 ust. 1 P.o.ś. poprzez jego błędne zastosowanie i tym samym błędne uznanie, że hipoteza tego przepisu (brak wymaganego pozwolenia lub innej decyzji) zaistniała w sprawie. W sprawie – w ocenie autora skargi – doszło także do naruszenia art. 190 ust. 1 i 3, art. 193 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. w zw. z art. 134 ust. 2 P.w. poprzez ich błędne zastosowanie podczas gdy art. 190 ust. 1 i 3 oraz art. 193 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. ani żaden inny przepis nie są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 317 P.u. i dlatego też w sprawie przepisy te nie mogły być zastosowane. Natomiast przepis art. 193 ust. 5 P.o.ś. i art. 317 P.u. w zw. z art. 134 ust. 2 P.w. zostały naruszone poprzez ich błędne niezastosowanie podczas gdy w sprawie przeniesienie praw i obowiązków nastąpiło na podstawie art. 317 P.u., a przepis art. 193 ust. 5 P.o.ś. stanowi, iż pozwolenie nie wygasa gdy nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków na podstawie "innych przepisów". W końcu w sprawie doszło także do uchybienia art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne decyzji, w tym nieustosunkowanie się do zarzutów strony. W motywach skargi strona powtórzyła argumentację odwołania zmierzającą do wykazania, iż w spornym okresie korzystała z środowiska na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które przeszło na Spółkę w związku z nabyciem przedsiębiorstwa w upadłości likwidacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 P.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] określająca – dla strony skarżącej – wysokość różnicy w opłacie za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. U podstaw wydania decyzji w sprawie legło przekonanie organów, iż strona skarżąca, jako podmiot wprowadzający ścieki do wody lub do ziemi, nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym. Pogląd organów w tym zakresie jest kontestowany przez stronę skarżącą.

Zdaniem składu orzekającego, stanowisko organów administracji w sprawie jest prawidłowe i jako takie zasługuje na aprobatę.

Tytułem wstępu wskazać wypada, iż materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przede wszystkim przepisy powołanej już wcześniej ustawy Prawo ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 273 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Co do zasady, podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 P.o.ś.). Podmiot korzystający ze środowiska ma także obowiązek w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 i 4, przedłożyć marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287 (w przypadku opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest to informacja o ilości, stanie i składzie ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi), wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat (art. 286 ust. 1 P.o.ś.). Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia – marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 2 P.o.ś.).

Natomiast – stosownie do treści art. 292 pkt 2 P.o.ś. – w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

W sprawie – jak już wskazywano uprzednio – organ uznawszy, iż strona skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków do wody, wydał decyzję określającą wysokość różnicy w opłacie za wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. W świetle materiałów załączonych do akt administracyjnych nie jest bowiem sporne, iż pozwolenie wodnoprawne, czyli decyzja Starosty [...] z dnia [...], została wydana dla "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Spółka "B" zmieniła nazwę na "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., a następnie na mocy postanowienia sądu z dnia 18 grudnia 2008 roku została postawiona w stan upadłości likwidacyjnej. W tej sytuacji – na mocy umowy sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia 15 lipca 2011 roku – "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. nabyła przedsiębiorstwo upadłej Spółki "A" w całości. W późniejszym czasie strona skarżąca, jeszcze wówczas pod firmą "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (w drugiej połowie 2012 roku nastąpiła zmiana firmy na "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.) wystąpiła z wnioskiem o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem przez Starostę [...] w dniu [...] ostatecznej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczącej odprowadzania oczyszczonych wód opadowych oraz wód pochłodniczych, poklimatyzacyjnych i infiltracyjnych.

W tej sytuacji nie może być w stanie faktycznym niniejszej sprawy kontestowana okoliczność, iż nie doszło do przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego na stronę skarżącą. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane dla innego podmiotu i – jak już podkreślono – nie nastąpiło przeniesienie go na inny podmiot. Organ w formie ostatecznej decyzji stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w części odnoszącej się do odprowadzania wód.

Zagadnienie związane z przeniesieniem pozwolenia wodnoprawnego reguluje przepis art. 134 powołanego wcześniej Prawa wodnego. Stosownie do treści ust. 1 tego przepisu, następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast – zgodnie z regulacją art. 134 ust. 2 P.w. – jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska. Przy czym uwzględniając, iż instalacja to stacjonarne urządzenie techniczne, zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, bądź budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 3 P.o.ś.), przyjąć wypada, iż zagadnienie przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego regulowane jest przepisami Prawa ochrony środowiska. I tak – w art. 190 ust. 1 P.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w okresie nabycia przez stronę skarżącą przedsiębiorstwa należącego do upadłej Spółki – zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących tej instalacji, a przeniesienie praw i obowiązków jest możliwe tylko wtedy, gdy nabywca daje rękojmię prawidłowego wykonania tych obowiązków (art. 190 ust. 2 P.o.ś.). Przeniesienie lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków następuje w drodze decyzji (art. 190 ust. 3 P.o.ś.).

Z ww. przepisów wyraźnie wynika, że przeniesienie pozwolenia zintegrowanego dotyczącego użytkowania instalacji następuje zawsze w formie decyzji, wydawanej na wniosek – co należy zaakcentować – podmiotu zainteresowanego nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji. Przepis uprawnia zatem do wystąpienia ze stosownym wnioskiem już podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji, co oznacza, iż z wnioskiem o przeniesienie pozwolenia w trybie art. 190 ust. 1 P.o.ś. w zw. z art. 134 ust. 1 i 2 P.w. należy wystąpić przed dokonaniem czynności prawnej, której skutkiem będzie nabycie tytułu prawnego do instalacji.

W sprawie – co już podkreślano – strona skarżąca z takowym wnioskiem, przed nabyciem przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi instalacja, nie wystąpiła, a dopiero po uzyskaniu tytułu prawnego do tegoż przedsiębiorstwa. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania wód.

Zdaniem strony skarżącej, w związku z nabyciem przedsiębiorstwa w upadłości likwidacyjnej – z mocy art. 317 ust. 1 powołanego wcześniej Prawa upadłościowego – uzyskała ona prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego.

Odnosząc się do tego argumentu sięgnąć wypada do regulacji art. 317 ust. 1 P.u., który to przepis wskazuje, iż na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu, chyba że ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej. Lektura tego przepisu wskazuje, że na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą m.in. zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce upadłej, ale pod warunkiem, że ustawa lub sama decyzja o ich udzieleniu nie stanowi inaczej. Jeżeli zatem kwestię sukcesji praw i obowiązków publicznoprawnych w sferze ochrony środowiska inaczej normuje Prawo ochrony środowiska oraz w zakresie pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego eksploatacji instalacji Prawo wodne, to konsekwencją tego jest, iż zasada sukcesji generalnej praw i obowiązków spółki upadłej na rzecz nabywcy przedsiębiorstwa nie ma w tym przypadku zastosowania.

Z art. 190 ust. 1 P.o.ś. oraz art. 134 ust. 2 P.w. wynika, że aby podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji, w tym spółka nabywająca przedsiębiorstwo upadłego, nabyła prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących instalacji związanych z ochroną środowiska, a także pozwoleń wodnoprawnych dotyczących eksploatacji instalacji, winna wcześniej wnieść o przeniesienie praw i obowiązków z tych pozwoleń. Jeżeli spółka przejmująca tego nie zrobi przed przejęciem upadłej spółki, to z mocy art. 193 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. pozwolenia, o których mowa, udzielone spółce upadłej wygasają i jako takie nie mogą już stanowić przedmiotu sukcesji. To zaś oznacza, że ustanowiona art. 317 ust. 1 P.u. sukcesja praw i obowiązków nie ma charakteru bezwzględnego, doznając ograniczeń na gruncie prawa publicznego. Jeżeli tak to nie można czynić zasadnie zarzutu organom administracji, iż te w ten sposób interpretując przepisy art. 317 ust. 1 P.u., art. 190 i 193 P.o.ś. oraz art. 134 § 2 P.w. dopuścił się ich naruszenia.

Zaprezentowany przez skład orzekający w sprawie niniejszej pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt: II OSK 1449/11 oraz z dnia 24 kwietnia 2007 roku, sygn. akt: II OSK 674/06; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie powołane orzeczenia zostały zaprezentowane w odniesieniu do procesu przejęcia spółki z trybie art. art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, niemniej – z uwagi na analogiczne unormowanie sukcesji praw w przywołanym przepisie oraz w art. 317 ust. 1 P.u. – znajdują swoje odniesienie także do sprawy niniejszej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez autora skargi wyjaśnić wypada, iż w sprawie skład orzekający nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, a w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne decyzji, a tym nieustosunkowanie się do zarzutów skargi. Przepis art. 107 § 3 K.p.a. wskazuje, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew wywodom strony skarżącej, uzasadnienia kontestowanych decyzji spełniają wymagania powołanego przepisu, bowiem organ w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny sprawy, przeprowadził prawidłową i obszerną wykładnię wszystkich przepisów znajdujących w sprawie zastosowanie oraz w sposób jak najbardziej prawidłowy dokonał subsumpcji tychże przepisów do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Konkludując powyższe rozważania sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.

LS