Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 240/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 262, art. 263, art. 267
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. i W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 240/20

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.:Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.)- dalej: k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu zażaleń J. P. i W. P. na postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...], znak [...] wydane w przedmiocie kosztów rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym L., oznaczonej w ewidencji jako działka nr 9, stanowiącej własność K. Z., z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną ewidencyjnie nr działki 11, stanowiącą własność J. i W. małżonków P.:

1. uchyliło zaskarżone postanowienie punkcie drugim i w tym zakresie zobowiązało do uiszczenia kosztów określonych w punkcie pierwszym zaskarżonego postanowienia: K. Z. w kwocie 1.500 zł, J. i W. małżonków P. w kwocie 1.500 zł ;

2. w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2019 r., uzupełnionym w dniu 23 maja 2019 r. K. Z., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: 2019 r. poz. 725) – dalej: p.g.k., wystąpiła do Wójta Gminy W. o przeprowadzenie rozgraniczenia pomiędzy stanowiącą jej własność nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 9, obręb L., gmina W., z działką sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 11, obręb L., gmina W., stanowiącą własność małżonków J. i W. P.. Uzasadniając zgłoszone żądanie strona wyjaśniła, że dotychczas w przekonaniu właścicieli przedmiotowych działek granicę pomiędzy nimi wyznaczała oś drogi prywatnej, leżącej w części na każdej z sąsiadujących działek. Przebieg tej granicy nie był nigdy kwestionowany przez żadną ze stron, które wspólnie korzystały z drogi oraz ponosiły koszty jej utrzymania. W toku przeprowadzanej modernizacji ewidencji gruntów, geodeta dokonujący pomiarów stwierdził przesunięcie granicy pomiędzy działkami o 2 metry od osi drogi na korzyść nieruchomości małżonków P.. W wyniku powyższego działka wnioskodawczyni została pozbawiona dostępu do drogi prywatnej, a dalej do drogi publicznej. Uczestnicząca w oględzinach w ramach prowadzonej modernizacji J. P. ucieszyła się z nowego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami i nie wyraziła zgody na dobrowolne ustalenie przebiegu granicy wzdłuż osi drogi prywatnej. Z tego względu wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości w ocenie wnioskodawczyni był zasadny. Równocześnie wnioskodawczyni zaproponowała upoważnienie do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych jednego z czterech wskazanych przez siebie geodetów.

Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. Starosta Ł. - organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego L., gmina W., w odpowiedzi na wniosek Wójta Gminy W. potwierdził, iż w bazie ewidencji dotyczącej przedmiotowych nieruchomości granica pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 9 i 11 jest oznaczona jako sporna.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, a następnie wystosował zaproszenie do złożenia oferty na wykonanie geodezyjnych prac rozgraniczeniowych, które przesłał do siedmiu podmiotów świadczących usługi geodezyjne

Ze sporządzonej w dniu 15 lipca 2019 r. notatki służbowej wynika, że najkorzystniejszą ofertę złożyła firma A w D., . oferująca wykonanie prac za kwotę 3.000 zł brutto, w terminie 3 miesięcy od daty podpisania umowy., z którym to podmiotem Wójt Gminy W. podpisał w dniu 22 lipca 2019 r. umowę o wykonanie rozgraniczenia nieruchomości należących do K. Z. oraz małżonków J. i W. P.

Przebieg i wynik przeprowadzonych prac geodezyjnych został opisany w złożonym w dniu 31 października 2019 r. operacie technicznym, zaaprobowanym przez zamawiającego, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy ocena prawidłowości wykonanych prac z dnia 19 listopada 2019 r. oraz protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 21 listopada 2019 r.

Z uwagi na ustalony w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego brak jednoznacznych dowodów pozwalających na wytyczenie przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami oraz niemożność ich ustalenia na podstawie zgodnego oświadczenia stron, Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] umorzył administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Ł..

Następnie postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy W. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 9, obręb L., gmina W., stanowiącą własność K. Z.; a nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 11, obręb L., gmina W., stanowiącą własność małżonków J. i W. P. na kwotę 3.000 zł (pkt 1 ) oraz zobowiązał strony postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia powstałych kosztów w tym: K. Z. w kwocie 1.500 zł, J. P. w kwocie 750 zł, W. P. w kwocie 750 zł (pkt 2). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na podstawę prawną ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, to jest art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1- 2 k.p.a. oraz przywołał uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, potwierdzającą zasadność obciążenia ustalonymi kosztami właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem J. P. oraz W. P. wnieśli zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w których żądali częściowej zmiany postanowienia organu I instancji poprzez obciążenie K. Z. całkowitą kwotą postępowania rozgraniczeniowego. Oświadczyli, że nie mieli wiedzy, co do faktu złożenia przez K. Z. wniosku o przeprowadzenie przedmiotowego postępowania, a co więcej od początku zaistnienia sporu dążą do polubownego jego rozwiązania. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania wydanego postanowienia na podstawie art. 143 k.p.a, gdyż utrzymują się jedynie z wypłacanych im świadczeń emerytalnych i pozostają w trudnej sytuacji materialnej.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło postanowienie

Wójta Gminy W. w zakresie pkt 2 i w tym zakresie zobowiązało do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, określonych w pkt 1 zaskarżonego postanowienia: K. Z. w kwocie 1.500 zł oraz J. i W. małżonków P. w kwocie 1.500 zł W pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przestawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz argumentacje stron wnoszących zażalenie. Odwołując się do art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 p.g.k. wskazał, iż organem właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia, z urzędu lub na wniosek strony jest wójt (burmistrz, prezydent), który do wykonania czynności dotyczących ustalenia przebiegi granic upoważnia wybranego geodetę. Koszty postępowania rozgraniczeniowego należą do kosztów postępowania administracyjnego, których zasady rozdziału określa art. 262 § 1pkt 1-2 k.p.a. W myśl powołanego przepisu koszty postępowania, które wynikły z winy bądź na żądanie strony lub zostały poniesione w jej interesie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie obciążają stronę. Na gruncie postępowania rozgraniczeniowego do kosztów obciążających stronę należą: wynagrodzenie geodety, koszty sporządzenia map i innych niezbędnych dla rozgraniczenia dokumentów i znaków granicznych oraz wydatki związane z przeprowadzeniem dowodów w tym postępowaniu. Ustalenie tych kosztów następuje w drodze postanowienia, w którym organ określa ich wysokość, podmioty zobowiązane do ich uiszczenia oraz formę i termin ich zapłaty (art. 264 k.p.a.). Dalej Kolegium wskazało, że sposób rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oparty został na zasadach określonych w art. 152 k.c.. Przepis ten stanowi, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Powyższe stanowisko potwierdza uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, z której wynika, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli, zarówno tych którzy zainicjowali postępowanie rozgraniczeniowe, jak i tych którzy nie kwestionują przebiegu granic, a tym samym pozostają na stanowisku, że nie powinni być obciążani kosztami tego postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie niniejszej bezsporne pozostaje, że pomiędzy K. Z., a J. i W. P. istnieje spór, co do przebiegu granicy rozdzielającej ich działki. Ponadto, co wynika ze sporządzonego w następstwie przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego operatu technicznego, zgromadzone dane w prowadzonej dla tych działek ewidencji gruntów i budynków są niespójne zarówno w zakresie powierzchni tych działek, jak i przebiegu ich granic. Ustalenie przebiegu linii granicznej nie jest także możliwe w oparciu o istniejące w terenie znaki i ślady graniczne, jak również na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Powyższe zdaniem Kolegium w sposób jednoznaczny wskazuje, iż przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone w interesie wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości, zarówno wnioskodawczyni, jak i małżonków P., co uzasadnia obciążenie obowiązkiem pokrycia powstałych kosztów właścicieli obu nieruchomości, po połowie.

Odnośnie uchylenia postanowienia organu I instancji w części, w jakiej ustalało ono podział ciążących na stronach postępowania rozgraniczeniowego kosztach organ odwoławczy wskazał, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr 11 wchodzi stanowi współwłasność J. i W. P. na zasadach ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej, co oznacza, że w/w odpowiadają za zobowiązani solidarnie. Tym samym brak było podstaw do podziału przypadających na współwłaścicieli działki nr 11 kosztów postępowania rozgraniczeniowego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie i orzeczenie, co do istoty sprawy.

W zakresie podniesionego zarzutu zażalenia, co do braku wiedzy o wszczęciu na wniosek K. Z. postępowania rozgraniczeniowego organ odwoławczy wskazał, iż wbrew argumentacji J. i W. P. zostali oni zawiadomieni o wszczęciu przedmiotowego postępowania i mieli zapewniony czynny udział w toku całego postępowania, z którego jak wynika z akt sprawy skorzystali.

Natomiast, co do sygnalizowanej przez żalących się trudnej sytuacji materialnej organ odwoławczy wskazał, iż mogą oni skorzystać z wynikającego z art. 267 k.p.a. uprawnienia polegającego na złożeniu wniosku o zwolnienie w całości lub w części z nałożonej na nich opłaty lub też jej rozłożenie na raty.

J. i W. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzucili naruszenie:

- art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie w stosunku do skarżących i przyjęcie, że zachodzi obowiązek obciążenia ich kosztami postępowania w takim samym zakresie co wnioskodawczynię, kiedy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie mieli interesu w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, które zostało wszczęte i prowadzone na potrzeby K. Z., a z powołanego wyżej przepisu wynika jedynie możliwość obciążenia strony kosztami strony, a nie obowiązek, a co więcej dopiero po dokładnym przeanalizowaniu i indywidualnym zadaniu konkretnego stanu faktycznego;

- art. 267 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie sytuacji, gdy skarżący sygnalizowali swoją trudną sytuacje materialną ze względu na niską emeryturę, powodująca niemożność uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania, a więc gdy zachodziły przesłanki do zwolnienia skarżących od opłat związanych z postępowaniem , które nie zostało przez nich wszczęte i nie leżało w ich interesie;

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, sprzecznej z logiką oceny zebranego materiału dowodowego i przyjęcie przez organ I instancji, że zaistniały podstawy do obciążenia skarżących kosztami postępowania w takim samym stopniu jak wnioskodawczynię, kiedy prawidłowa ocena materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżących, powinna prowadzić do oczywistych wniosków, że skarżący zainteresowani byli polubownym rozstrzygnięciem kwestii granicy dzielących przedmiotowe działki, nie dali podstaw do wszczęcia postępowania i sygnalizowali w jego toku o swojej złej sytuacji majątkowej, uniemożliwiającej im pokrycie ewentualnych kosztów postępowania.

Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania skarżących do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 1.500 zł oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik skarżących odwołując się do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. I OPS 5/06 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wywiódł, iż możliwość obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego, poza stroną inicjującą jego wszczęcie, pozostałych właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, jest uzależniona od uprzedniego wyważenia ich indywidualnego interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie, zdaniem pełnomocnika organy administracji publicznej orzekające w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości K. Z. oraz J. i W. P., nie zadośćuczyniły powyższemu obowiązkowi. Wręcz przeciwnie automatycznie obciążyły po połowie kosztami prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego właścicieli przedmiotowych nieruchomości, pomijając zupełnie deklarowaną przez skarżący, w toku prowadzonego postępowania chęć polubownego załatwienia sprawy. Organy pominęły również podnoszoną przez skarżących trudną sytuację majątkową w jakiej się znajdują, co uzasadniało w ocenie pełnomocnika odstąpienie od obciążenia skarżących obowiązkiem zapłaty połowy kwoty ustalonych kosztów i obciążenie nimi w całości K. Z..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części . ( art. 151 p.p.s.a.)

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r.. Postanowieniem tym SKO w S. uchyliło postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] zobowiązujące do zapłaty kosztów postępowania rozgraniczeniowego w połowie właścicielkę działki nr ewid 9 i i po ¼ skarżących jako współwłaścicieli działki nr ewid 11 uznając, że zobowiązanie J. P. i W. P. posiadających prawo własności działki na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej do poniesienia kosztów po 750 zł każde z nich, nie jest uzasadnione w świetle art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kwota 1500 zł, stanowiąca połowę kosztów postępowania rozgraniczeniowego powinna bowiem solidarnie obciążać oboje małżonków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podzieliło natomiast stanowisko organu I instancji, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążyć właścicieli obu sąsiadujących nieruchomości, co kwestionują w swojej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. i W. P.. Wysokość ustalonych przez organ I instancji kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3000 zł ( pkt 1 postanowienia) nie budziła w sprawie wątpliwości i nie jest przez strony kwestionowana.

Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 k.p.a. Przepisy te określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę a organ. Zasadą jest, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ – w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Jednakże zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W piśmiennictwie przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska, bowiem omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. A. Mudreckiego, Gdańsk 2008, str. 578).

W orzecznictwie sądów administracyjnych istniały rozbieżności w stosowaniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawach administracyjnych o rozgraniczenie nieruchomości.

Zgodnie z jednym kierunkiem wykładni tego przepisu koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają zawsze wnioskodawcę. U podstaw tego poglądu legło założenie, że tylko przepisy k.p.a., a nie przepisy prawa cywilnego, mogą być podstawą rozstrzygnięcia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Znajduje tu zatem zastosowanie ogólna zasada z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., że koszty postępowania wszczętego na wniosek strony obciążają tę stronę, jako poniesione w jej interesie (por. wyrok NSA z 9 stycznia 1998 r., II SA 1117/97; wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2005 r., IV SA/Wa 305/05).

Według drugiego kierunku wykładni koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać każdą ze stron tego postępowania i należy dokonać wyraźnego rozróżnienia interesu faktycznego w rozumieniu subiektywnym skarżącego (niebędącego wnioskodawcą rozgraniczenia) i interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.. Interes prawny został określony zasadą dotyczącą rozgraniczania nieruchomości wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 k.c., sprowadzającą się do tego, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego, a znajduje odzwierciedlenie w powołanym przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie należy ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1998 r., II SA 479/98).

Rozbieżności te zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej przez organy administracji uchwale składu siedmiu sędziów z 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. NSA podniósł, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest, czy zasadne jest obciążenie skarżących połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego, czy też w świetle okoliczności sprawy koszty te powinny obciążać wyłącznie tę stronę, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego.

W złożonej do Sądu skardze pełnomocnik skarżących zarzucając naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazuje , że nie mieli oni interesu w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, a całe postępowanie zostało wszczęte i prowadzone na potrzeby K. Z.

Podnosi także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. i dokonanie dowolnej i sprzecznej z logiką oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła organ do wniosku, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny w takim stopniu obciążać obie strony, gdy tymczasem skarżący byli zainteresowani polubownym załatwieniem sprawy i nie dali podstaw do wszczęcia postepowania .

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Stan faktyczny ustalony przez organ nie budzi wątpliwości i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach. Jak wynika z protokołu granicznego z czynności ustalenia przebiegu granic, załączonego sprawozdania technicznego oraz opinii geodety, dokumenty udostępnione geodecie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie pozwoliły na jednoznaczne określenie granicy między działką skarżących , a działką K. Z.. Podczas czynności rozgraniczeniowych w dniu 8 października 2019 r. geodeta wyznaczył i okazał stronom linię graniczną oznaczoną punktami 2062-2174 według aktualnego operatu modernizacji ewidencji gruntów, której nie zaakceptowała K.Z. – właścicielka działki nr 9 , a zaakceptowali skarżący oraz linię graniczną oznaczoną punktami 100-2174 zgodną z zarysem granic nr 197-12 – 157/69 , której skarżący nie zaakceptowali się, nie godząc się na usytuowanie punktu nr 100, a którą z kolei akceptowała uczestniczka postępowania K. Z. Strony nie przedstawiły innych propozycji przebiegu granicy i nie zawarły też porozumienia co do jej przebiegu. W rezultacie czego Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Ł.. W świetle powyższych, nie budzących wątpliwości okoliczności, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji, organ miał pełne podstawy do przyjęcia, że nie było możliwie jednoznaczne ustalenie granicy na podstawie istniejących znaków i śladów granicznych oraz map i dokumentów, w związku z czym granica te nie zostały przez geodetę w sposób jednoznaczny wyznaczone. Nie ulega też żadnych wątpliwości, że właściciele działek nie są zgodni co do przebiegu granicy między ich nieruchomościami. Istnieje więc między nimi spór co do przebiegu granicy, co w pełni uzasadnia ocenę, że postępowanie zainicjowane wnioskiem K. Z. toczy się również w interesie skarżących, gdyż prowadzi do usunięcia niepewności co do przebiegu spornej granicy. Twierdzenia skarżących o dążeniu do polubownego załatwienia sprawy należy uznać za całkowicie gołosłowne i bez znaczenia z punktu widzenia obowiązku poniesienia przez nich połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Organ dokonując rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego powinien bowiem uwzględniać nie tylko treść przepisów dotyczących ponoszenia kosztów w postępowaniu administracyjnym , ale także przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasad rozgraniczania nieruchomości ( art. 152 – 153 K.c.) .

Brzmienie cytowanego już wyżej art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego, indywidualnego, opartego na przepisie prawa powszechnie obowiązującego .

Stosownie do treści art. 153 K.c. koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co jest powiązane z zasadą sformułowaną w art. 152 K.c., że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

To z art. 152- 153 K.c. wynika , że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się interesie wszystkich podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu i wszyscy oni są zobowiązani do udziału w tych kosztach, bez względu na to czy składali wniosek o rozgraniczenie ( patrz uchwala składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06 ). Koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają zatem strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości z uwagi na ich interes w postępowaniu ( art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.) według zasady wrażonej w art. 152 K.c. tj. w częściach równych.

Fakt, że uczestniczka złożyła wniosek o rozgraniczenie, dążąc do usunięcia stanu niepewności co do przebiegu granicy jej działki z działką skarżących nie mógł stanowić podstawy do przyjęcia, jak chcieliby skarżący, że zawiniła powstanie tych kosztów i powinna je ponieść w całości. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie wykazano okoliczności dowodzących zawinienia K. Z., uzasadniających obciążenie jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości, a to oznacza, że prawidłowo organ obciążył kosztami właścicieli obu działek. Jak podkreślił NSA w wyroku z 18 kwietnia 2019 r. sygn.. I OSK 1756/17 ( dostępne na stronie www.nsa.gov.pl ) z art. 152 K.c. wynika reguła , że koszty rozgraniczenia ponoszą obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia

Skoro zatem skarżący brali udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony , to oznacza to, że toczyło się ono także w ich interesie i są zobowiązani do zapłacenia połowy kosztów. Zasadnie także organ uznał, że do zapłacenia kwoty 1500 zł zobowiązani są solidarnie oboje skarżący jako małżonkowie z uwagi na treść art. 43 § 1 K.r.o

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 267 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezwolnienie skarżących z opłat związanych z postępowaniem wskazać należy, że analiza akt sprawy i pism kierowanych przez skarżących nie pozwala na uwzględnienie tego zarzutu. Skarżący nie złożyli bowiem takiego wniosku . W zażaleniu na postanowienie organu I instancji z uwagi na ogólnie wskazaną ciężką sytuację materialną wnieśli jedynie o wstrzymanie wykonania postanowienia

Z powyższych względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

a.l.