Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 1142/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 2-3, art. 50-51, art. 71 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: 1. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie przewidują procedur legalizacyjnych, prowadzących do zaakceptowania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgodnie z obowiązującymi przepisami pozwolenia, jeżeli do takiej zmiany użytkowania w istocie rzeczy już doszło.

2. Wobec braku stosownego pozwolenia oraz faktycznego zakończenia robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, brak było podstaw do żądania dokumentów, które popełnioną samowolę mogłyby legalizować.

TEZY

1. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie przewidują procedur legalizacyjnych, prowadzących do zaakceptowania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgodnie z obowiązującymi przepisami pozwolenia, jeżeli do takiej zmiany użytkowania w istocie rzeczy już doszło.

2. Wobec braku stosownego pozwolenia oraz faktycznego zakończenia robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, brak było podstaw do żądania dokumentów, które popełnioną samowolę mogłyby legalizować.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława G. na decyzję Wojewody Cz. z dnia 9 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu zmiany sposobu użytkowania - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 18 lutego 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Rejonowego w M. decyzją z dnia 18 lutego 1998 r. (...), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał Jerzemu O. przedłożyć projekt zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowo-biurowego na warsztat szewski wraz z kompletem uzgodnień w terminie do dnia 31 marca 1998 r.

W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wyżej wymieniony zmienił sposób użytkowania wybudowanego budynku magazynowo-biurowego na warsztat szewski bez zgody właściwego organu. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 1997 r. wstrzymano "użytkowanie" tego obiektu zaś 23 stycznia 1998 r. Jerzy O. przedłożył wniosek z którego wynikało, że ubiegać się będzie o taką zmianę.

Od powyższej decyzji odwołał się Stanisław G. twierdząc, że sąsiad uruchomił warsztat szewski zaś prasa do wycinania cholewek powoduje huk i hałas, uniemożliwiając mu normalne życie.

Wojewoda Cz. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 9 kwietnia 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia podano, że istniejący budynek magazynowo-biurowy wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę. Obecnie użytkowany jest jako warsztat szewski bez uzyskania decyzji na zmianę sposobu użytkowania. Zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego "postąpił słusznie nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia projektu powykonawczego, zmierzającego do legalizacji przedmiotowej samowoli". Nadto samowolnie dokonana zmiana sposobu użytkowania obiektu zgodna jest z prawem miejscowym jakim, jest plan ogólny zagospodarowania przestrzennego.

O tym zaś czy obiekt ten jest uciążliwy zadecydują stosowne uzgodnienia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisław G. raz jeszcze powtórzył zarzuty wcześniej podniesione w odwołaniu akcentując, że warsztat szewski funkcjonuje bezprawnie, już od roku w bliskiej odległości od jego budynku mieszkalnego. Wadliwie jest posadowiony, a drgania związane z pracą prasy w tym warsztacie mogą spowodować uszkodzenie nieruchomości, która do niego należy.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie lecz nie ze wszystkich przyczyn, które podniósł skarżący.

Przepis art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może być wydane po uzyskaniu określonych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów, przy zachowaniu trybu określonego w art. 32 ust. 2 i 3.

Ponadto osoba zamierzająca dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego musi wykazać się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca nie podał pełnej definicji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ale wskazał, że na każdą zmianę, która powodować będzie skutki o charakterze określonym w tym przepisie wymagane jest uzyskanie pozwolenia właściwego organu.

Z treści ust. 3 cyt. wyżej art. 71 wynika, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia o którym mowa w cyt. wyżej ust. 1 przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio.

Odpowiednie stosowanie wyżej wymienionych przepisów w stosunku do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oznacza przede wszystkim możliwość określenia czynności, które umożliwią dalsze użytkowanie obiektu zgodnie z prawem, bądź wydanie nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego.

Z treści jednak art. 50 wynika, że przedmiotem dyspozycji jego unormowania jest prowadzenie robót budowlanych, które nie mają jeszcze cech ukształtowanego obiektu budowlanego. W konsekwencji również przepis art. 51 cyt. wyżej ustawy może być stosowany wyłącznie do robót będących w toku, które odpowiadają warunkom określonym w art. 50 /zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 1996 r. II SA/Wr 306/96 - nie publ./.

Z rozważań tych wynika, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują procedur legalizacyjnych, prowadzących do zaakceptowania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgodnie z obowiązującymi przepisami pozwolenia, jeżeli do takiej zmiany użytkowania w istocie rzeczy już doszło.

W takiej bowiem sytuacji bezprzedmiotowe jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót, czy też dalszych decyzji w oparciu o art. 51 cyt. wyżej ustawy.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy bezsporne jest, że w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego zmiana sposobu użytkowania budynku magazynowo-biurowego na warsztat szewski została dokonana. Nie ulega też wątpliwości, że do takiej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego doszło bez wymaganego prawem pozwolenia /art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego/.

Wobec braku stosownego pozwolenia oraz faktycznego zakończenia robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego i jego funkcjonowaniem jako warsztatu szewskiego brak było podstaw do żądania dokumentów, które popełnioną samowolę mogłyby legalizować.

W ocenie Sądu jedynym rozstrzygnięciem, które w tej sytuacji mogło zostać wydane to decyzja o przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Z tych względów skoro zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem cyt. wyżej przepisów prawa materialnego, to należało je uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono stosownie do treści art. 55 ust. 1 tej ustawy.