Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 980/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2017r. sprawy ze skargi A. L. i R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. L. i R. L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 92 i art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja ostateczna Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], zatwierdzająca podział nieruchomości położonych w obrębie wsi O., oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4807 ha i nr [...] o pow. 0,4917 ha, w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przedstawiono następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Wójt Gminy J., zatwierdził na wniosek A. S. podział nieruchomości położonych w obrębie wsi O., oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4807 ha i nr [...] o pow. 0,4917 ha, na działki nr [...] o pow. 0,1442 ha, nr [...] o pow. 0,1288 ha, nr [...] o pow. 0,1038 ha i nr [...] o pow. 0,1039 ha (wydzielone z działki nr [...]) oraz nr [...] o pow. 0,1473 ha, nr [...] o pow. 0,1321 ha, nr [...] o pow. 0,1062 ha i nr [...] o pow. 0,1061 ha (wydzielone z działki nr [...]).

W dniu [...] lutego 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo Wójta Gminy J. wskazujące na wadliwość ww. decyzji uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Wójt Gminy J. wskazał, że w treści przedmiotowego rozstrzygnięcia, w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] podano, że leżą one w terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną i letniskową. W ocenie Wójta Gminy J. ustalenie przeznaczenia ww. działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego było wadliwie, bowiem działki te jedynie sąsiadują z terenem o wskazanym wyżej przeznaczeniu, zaś same położone są w obszarze rolnym oznaczonym symbolem RP. Potwierdzeniem powyższego - jak wskazał Wójt - jest opinia z dnia [...] grudnia 2015 r. sporządzona przez uprawnionego urbanistę, w treści której stwierdzono, że działki nr ewid. [...] i [...], zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] października 2002 r., stanowią tereny rolne.

W dniu [...] czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. Jednocześnie Kolegium poinformowało strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów oraz zgłoszenia wyjaśnień i żądań.

W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Z. L., działając jako pełnomocnik R. L. i A. L., zakwestionował opinię urbanistyczną z dnia [...] grudnia 2015 r. przywołaną przez Wójta Gminy J. w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. (data wpływu). Wskazał, że opiniodawca posługiwał się analogową (papierową) mapą w skali 1:10.000, na której nie ma naniesionych granic działek powstałych z podziału pierwotnych działek nr [...] i nr [...]. Na mapie tej 1 mm odpowiada w terenie odległości 10 m. Zastrzeżenia obecnego Wójta Gminy J. dotyczą zatem gruntu (w obrębie działek nr [...] i nr [...]) o szerokości 20 m, przy granicy z działkami nr [...] oraz nr [...]. Te dwie ostatnie działki bezsprzecznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są natomiast przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne i letniskowe (ML). Biorąc bowiem pod uwagę dokładność mapy analogowej (1 mm odpowiada – jak wskazano wyżej - 10 m w terenie), a także fakt, że na mapie tej grubość linii podziałowej pomiędzy terenami ML i RP wynosi ok. 1 mm (tj. 10 m w terenie), suma błędów możliwych wynosi 3 mm (30 m w terenie). Zdaniem pełnomocnika R. L. i A. L. można zatem stwierdzić zarówno, że 30 mb już zabudowanych działek [...] oraz [...] jest terenem rolnym (RP) jak i że 30 mb działek [...] oraz [...] jest terenem budowlanym (ML).

Na żądanie Kolegium biegła W. G. w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. odniosła się do powyższych zarzutów wskazując, iż nie znajduje uzasadnienia faktycznego oraz prawnego twierdzenie, że linie rozgraniczające teren o różnym przeznaczeniu, ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (prawie powszechnie obowiązującym), należy traktować jako pas szerokości 30 m, dla którego można ustalić przeznaczenie terenu w sposób, o którym jest mowa w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. Jednocześnie biegła podtrzymała ustalenia swojej opinii, raz jeszcze stwierdzając, że działki nr [...] i nr [...] zgodnie z planem miejscowym stanowią tereny rolne.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego, stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wydana została z naruszeniem prawa, tj. art. 92 i art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W dniu [...] lipca 2016 r. A. L. i R. L., reprezentowani przez radcę prawnego E. K., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc następujące zarzuty:

1) obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 77 k.p.a. i niezastosowanie się do art. 84 k.p.a., co powoduje złamanie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uznającej na podstawie art. 156 § 2 k.p.a., że decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...], wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy J. wywołała nieodwracalne skutki prawne, wynikłe ze zbycia wydzielonych podczas podziału działek, a w konsekwencji powstania odrębnych podmiotów własności (nieruchomości objęte odrębnymi księga wieczystymi), przez co nie da się w chwili obecnej w trybie administracyjnym przywrócić stanu istniejącego przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział, opierając się wyłącznie na opinii uprawnionego urbanisty W. G., która nie jest biegłą sądową;

2) obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie się do art. 84 k.p.a. i pominięcie art. 77 k.p.a., co powoduje złamanie art. 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy do końca, przyjmując błędnie jako dowód opinię W. G., jako opinię biegłej sądowej, pomijając opinię składaną przez pełnomocnika R. i A. L., wykonaną przez osobę uprawnioną – specjalistę branży urbanistyczno-architektonicznej mgr inż. arch. I. R. w zakresie, w jakim sporządzona została opinia W. G., w wyniku czego została zmieniona pierwotna decyzja o przeznaczeniu terenu;

3) obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię art. 79 k.p.a. i niedopuszczenie do przeprowadzenia rozprawy, mimo wniosku zgłoszonego w tym przedmiocie przez pełnomocników R. i A. L., podczas której byliby przesłuchani wnioskowani świadkowie oraz pełnomocnik, który kwestionował opinię W. G., a tym samym odmowa wyznaczenia rozprawy mimo wniosku narusza przepis art. 79 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko, że decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając powyższą ocenę Kolegium na wstępie wyjaśniło, że w poprzedniej decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. przywołano treść art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu, które zaczęło obowiązywać już po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji, które stanowiło, że "przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg nie będących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych". Zdaniem organu błąd ten nie ma jednak znaczenia dla dokonanej oceny decyzji podziałowej z dnia [...] stycznia 2004 r.

Orzekając w trybie nadzwyczajnym Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. (uchwała nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] października 2002 r.), obowiązującym w dacie wydania spornej decyzji podziałowej, poddane podziałowi działki nr [...] i nr [...] położone były częściowo w terenie zabudowy jednorodzinnej i letniskowej (MR i ML), w części zaś w terenie rolnym (RP). Jedynie wydzielone działki nr [...] i nr [...] położone są w terenie MR i ML, pozostałe zaś tj. działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] leżą w terenie rolnym (RP). Błędnie zatem przyjęto w decyzji zatwierdzającej podział, iż działki nr [...] i [...] położone są w obszarze przeznaczonym w planie pod zabudowę jednorodzinną i letniskową.

Kolegium podkreśliło, że z załączonej do akt sprawy opinii uprawnionego geodety W. G. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wynika, że działki nr [...] i [...] stanowią tereny rolne, a jedynie sąsiadują bezpośrednio z działkami położonymi w ternie ML, MN tj. działkami nr [...] i nr [...]. Oznacza to, że podział nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] był dopuszczalny (nieruchomości o różnym przeznaczeniu), jednakże dopuszczalność wydzielenia działek w tym przypadku winna podlegać odrębnej ocenie co do warunków podziału nieruchomości w części położonej w terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną i letniskową, odrębnie zaś co do przesłanek podziału terenu rolnego.

Zdaniem Kolegium wydzielenie z przedmiotowych nieruchomości działek nr [...] i nr [...] nastąpiło prawidłowo. Działki te zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego położone są w terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną i letniskową, dla której w przypadku terenu ML spełnione zostały normatywy określone planem. W pozostałej części tj. w części dotyczącej wydzielenia działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] (teren o przeznaczeniu rolnym RP) podział był natomiast w ogóle niemożliwy. W świetle bowiem treści przywołanego wyżej przepisu art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., brak było podstaw do dokonania podziału nieruchomości w części przeznaczonych w obowiązującym planie pod uprawy rolne. Dlatego też Kolegium uznało, że podział przedmiotowych nieruchomości w ww. części został dokonany z naruszeniem powyższego przepisu.

Organ wyjaśnił, że nawet gdyby przyjąć – z uwagi na dwojakie przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości (P32RP - uprawy polowe, zabudowa zagrodowa) – że nieruchomość ta nie stanowiła gruntu rolnego przeznaczonego na cel rolny, lecz pod zabudowę zagrodową, to podział byłby możliwy, jednakże z zachowaniem wskazanych planem normatywów, które dla tego przeznaczenia - według planu -wynoszą 1500 m2. Tymczasem nowowydzielone działki mają powierzchnię mniejszą od wyżej wskazanej, co, nawet przy dopuszczalności podziału przedmiotowej nieruchomości jako terenu nierolnego, czyni podział wadliwym (rażące naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a wadliwość ta ma charakter rażący.

Organ stwierdził zatem, że zaistnienie wskazanych powyżej naruszeń skutkować powinno stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej w ww. zakresie. Zgodnie jednak z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie kontrolowana decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne poprzez przeniesienie własności nieruchomości (poszczególnych działek) powstałych w wyniku podziału na rzecz osób trzecich (w drodze darowizny bądź sprzedaży), co oznacza, że przestał istnieć uprzedni przedmiot postępowania. Wobec zbycia wydzielonych podczas podziału działek powstały odrębne przedmioty własności (nieruchomości objęte odrębnymi księgami wieczystymi) i nie da się obecnie w trybie administracyjnym odwrócić zaistniałej sytuacji oraz powrócić do stanu istniejącego przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że pomimo, iż kwestionowana decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie można stwierdzić jej nieważności z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa powyżej.

Odnosząc się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego opinii biegłej W. G. K. wskazało, że dla oceny naruszenia przez organ pierwszej instancji ówcześnie obowiązujących przepisów nie jest wymagane, aby urbanista dokonujący analizy postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego posiadał status biegłego sądowego. Zadaniem biegłego powoływanego na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. jest dostarczenie organowi wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, a nie rozstrzyganie za organ sprawy. Kolegium wyjaśniło, że wbrew stanowisku skarżących nie przyznało opinii W. G. statusu opinii biegłego sądowego, a jedynie opinii osoby posiadającej wiadomości specjalne, uzyskane w trybie ww. przepisu. Dokonało przy tym również analizy pozostałych elementów materiału dowodowego, w tym opinii inż. I. R., której odmówiło wiarygodności.

Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia rozpraw Kolegium wskazało, że z uwagi na okoliczności badanej sprawy oraz charakter postępowania, zasadnie odmówiono uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie. Ocena, czy przeprowadzenie rozprawy przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, należy do prowadzącego je organu. W sprawie niniejszej rozprawa administracyjna, w opinii Kolegium, tych warunków nie spełniałaby.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli wspólnie A. L. i R. L. – reprezentowani przez radcę prawnego E. K.. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) (cyt.) "błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzający nieważność Decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. znak: [...] w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] polegające na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa";

2) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia czy decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] jest wydana z naruszeniem prawa;

3) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia, czy w wyniku decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy J. zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2002 r. oraz z zaświadczeniem Urzędu Gminy J. nr [...], działki nr [...] i [...] w części około 20 m w granicach planu przeznaczone są pod budownictwo jednorodzinne i letniskowe;

4) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;

5) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu geodezji, wobec dwóch sprzecznych ze sobą opinii rzeczoznawców w zakresie możliwości przeznaczenia pod budownictwo jednorodzinne i letniskowe w pasie około 20 m w granicach planu zagospodarowania przestrzennego na działkach nr [...] i nr [...], przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi dodatkowo zarzucono organowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. Podniesiono jednocześnie, że organ nie przeprowadził w sprawie praktycznie żadnego postępowania dowodowego, bowiem oparł się jedynie na opinii uprawnionego geodety W. G., która nie ma uprawnień biegłego. Skarżący zwrócili również uwagę, że wskazana biegła w uzupełnieniu swojej opinii z dnia [...] czerwca 2016 r. zastrzegła, że (cyt.) "powyższa opinia nie jest wiążąca i nie stanowi podstawy prawnej przy wydawaniu decyzji administracyjnych".

Kolegium nie wskazało ponadto powodów, przez które odmówiło wiarygodności opinii przedłożonej w toku postępowania przez skarżących, a wykonanej przez projektanta w specjalności urbanistyczno-architektonicznej – mgr inż. Arch. I. R.. Opinia ta jest natomiast sprzeczna z opinią W. G..

Końcowo skarżący podkreślili, że nabyli w dobrej wierze działki nr [...] i nr [...], jako przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo jednorodzinne i letniskowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że prowadząc postępowanie w sprawie przeprowadziło kompleksową analizę i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w swoich rozstrzygnięciach odniosło się do wszystkich aspektów sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. kończąca wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonych w obrębie wsi O., oznaczonych jako działki nr [...] o pow. 0,4807 ha i nr [...] o pow. 0,4917 ha, na działki nr [...] o pow. 0,1442 ha, nr [...] o pow. 0,1288 ha, nr [...] o pow. 0,1038 ha i nr [...] o pow. 0,1039 ha (wydzielone z działki nr [...]) oraz nr [...] o pow. 0,1473 ha, nr [...] o pow. 0,1321 ha, nr [...] o pow. 0,1062 ha i nr [...] o pow. 0,1061 ha (wydzielone z działki nr [...]).

Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania i służy eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi wadami prawnymi. Ze względu na ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, o jakiej stanowi art. 16 § 1 k.p.a., nie można w tym trybie wzruszać decyzji dotkniętej innymi wadami, niż podstawy stwierdzenia nieważności przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Dodatkowe zastrzeżenie odnośnie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych wynika z dyspozycji art. 156 § 2 k.p.a., według której nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (art. 158 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne stwierdził, że kontrolowana w nim decyzja podziałowa z dnia [...] stycznia 2004 r. dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Kolegium odstąpiło jednak od stwierdzenia nieważności tej decyzji uznając, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w 156 § 2 k.p.a. Dlatego też organ ograniczył się w swych rozstrzygnięciach do stwierdzenia, że przedmiotowa decyzja została w części wydana z naruszeniem prawa. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że rozstrzygnięcie takie nie powoduje wyeliminowania spornej decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. z obrotu prawnego.

Dokonując analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz konfrontując go ze stanem prawnym (również obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji podziałowej) Sąd doszedł do wniosku, że ocena dokonana przez Kolegium jest w zasadniczym zakresie prawidłowa, a tym samym podjęte w sprawie rozstrzygnięcie mieści się w granicach prawa.

Kwestionowana decyzja podziałowa została wydana przede wszystkim w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) – dalej jako u.g.n. W czasie jej wydania art. 92 powołanej ustawy (nieposiadający wówczas podrzędnych jednostek redakcyjnych) stanowił, że przepisów niniejszego rozdziału (tj. rozdziału 1 działu II u.g.n., zatytułowanego "Podziały nieruchomości") nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg nie będących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

Art. 93 ust. 1 u.g.n. stanowił zaś wówczas, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W razie braku tego planu stosuje się przepis art. 94.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy stroną skarżącą, a organem administracji (którego stanowisko odzwierciedla również aktualne stanowisko Wójta Gminy J.) dotyczy ustalenia, czy powstałe w wyniku przeprowadzonego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. o podziale działek nr [...] i nr [...] działki nr [...] i [...] (stanowiące obecnie własność skarżących), leżą w obszarze, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy J., obowiązującym już w dacie podziału, a przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] października 2002 r. przeznaczony jest pod zabudowę jednorodzinną i letniskową (oznaczonym symbolem ML), czy też w obszarze przeznaczonym zgodnie z planem pod tereny rolne (symbol RP). W ocenie Sądu powyższa kwestia ma jednak w realiach przeprowadzonego postepowania nadzwyczajnego charakter drugorzędny, zaś jednoznaczne rozstrzygnięcie sporu co do tego ustalenia jest w istocie zbędne dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Należy bowiem wskazać za Kolegium, że bezsporne w sprawie pozostaje, iż poddane podziałowi na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. działki nr [...] i nr [...], zgodnie z postanowieniami ww. planu miejscowego, obejmowały zarówno tereny przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną i letniskową, jak i tereny rolne. Niezależnie od jednoznacznego wskazania przeznaczenia nowopowstałych działek nr [...] i nr [...], nie budzi też wątpliwości, że w wyniku zatwierdzonego podziału teren rolny wchodzący w skład pierwotnych działek nr [...] i nr [...], nie tylko został oddzielony od terenu przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinna i letniskową, ale też poddany dalszemu podziałowi. Poza sporem jest już bowiem, że wydzielone działki nr [...], nr [...] i nr [...] w całości obejmują teren o przeznaczeniu rolnym. Rację ma natomiast Kolegium, że poddanie podziałowi na mniejsze działki terenu o przeznaczeniu rolnym było w świetle art. 92 u.g.n. niedopuszczalne i już sama ta okoliczność przesądza, że decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa (tj. właśnie art. 92 u.g.n.). Powołany przepis (w brzmieniu obowiązującym zarówno dacie wydania spornej decyzji podziałowej, jak i w brzmieniu aktualnym), nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, że w sytuacji przedłożenia przez stronę projektu podziału nieruchomości o niejednolitej funkcji (w części rolnej lub leśnej, w części zaś zurbanizowanej), przewidującego wydzielenie nowych działek nie tylko na terenie zurbanizowanym, ale i na obszarze rolnym, organ orzekający nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji zatwierdzającej taki podział, a to z uwagi na wynikający z art. 92 u.g.n. brak kompetencji do dokonywania w formie decyzji podziału części nieruchomości położonej na obszarze o funkcji rolnej (leśnej) (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1891/12, LEX nr 1333277). Bez znaczenia pozostawał przy tym faktyczny sposób wykorzystania terenu rolnego wchodzącego w skład pierwotnych działek nr [...] i nr [...]. Już bowiem sam fakt oznaczenia tego terenu jako rolny w ewidencji gruntów i budynków eliminował – w świetle art. 92 u.g.n. – możliwość poddania tego terenu podziałowi na mniejsze działki (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 679/14, LEX nr 2032834).

Wobec powyższego brak jest podstaw, by kwestionować stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż decyzja podziałowa Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zaś bez istotnego znaczenia dla tej oceny pozostaje jednoznaczne ustalenie przeznaczenia wydzielonych tą decyzją działek nr [...] i nr [...]. Zbędna jest tym samym kontrola prawidłowości postępowania Kolegium w zakresie oceny dowodów (opinii W. G. i opinii I. R.), które to dowody odnoszą się wyłącznie do powyższej spornej, lecz nieistotnej kwestii.

Słuszne, w ocenie Sądu, jest również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne (ze względu na to, że powstałe w wyniku podziału działki gruntu stały się następnie przedmiotem obrotu w drodze czynności cywilnoprawnej), co uniemożliwiało stwierdzenie jej nieważności, czyniąc koniecznym ograniczenie się przez organ do stwierdzenia na zasadzie art. 156 § 2 k.p.a., że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Szersze rozważania w tym zakresie są jednak również zbędne, bowiem ewentualne zakwestionowanie wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych (co zmierzałoby potencjalnie do wykazania możliwości stwierdzenia nieważności tej decyzji) – w sytuacji, gdy dążeniem skarżących jest pozostawienie ww. decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] stycznia 2004 r. w obrocie prawnym – i tak byłoby działaniem niedopuszczalnym ze względu na obowiązujący Sąd zakaz reformationis in peius, tj. zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego wyrażony w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

Z tych wszystkich względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.