Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3529/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 19, art. 58 § 1 i § 2, art. 107 § 3, art. 126,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. Z. (dalej jako: "skarżący") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ", "Prezes ARiMR") z dnia [...] października 2014 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezes ARiMR ustalił E. Z.kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzję doręczono pełnoletniemu domownikowi – córce skarżącego w dniu 25 listopada 2009 r.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. wysłano do E. Z. upomnienie nr [...] wzywające skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami, ustalonych decyzją z [...] listopada 2009 r.

W odpowiedzi na powyższe upomnienie z skarżący pismem z dnia [...] września 2010 r. (data nadania [...] września 2010 r.) wystąpił do Prezesa ARiMR z prośbą o odstąpienie od roszczeń określonych ww. upomnieniu Do pisma skarżący załączył karty leczenia szpitalnego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezes ARiMR odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ustalonej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

Po rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż organ I instancji nie ustalił zakresu żądania Strony zawartego we wniosku z dnia [...] września 2010 r.

Z uwagi na powyższe pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócono się do skarżącego o wyraźne określenie zakresu żądania zawartego w ww. wniosku. W odpowiedzi E. Z. w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. sprecyzował swoje żądanie wskazując m.in., iż jego pismo z dnia [...] września 2010 r. należy potraktować również jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego odmówił E. Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego uchylił własne postanowienie nr [...] i umorzył w całości postępowanie administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpatrując skargę Pana E. Z. z dnia [...] sierpnia 2013 r. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 1052/13 umorzył postępowanie sądowe w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na wniesienie odwołania ze względu na to, że organ którego działanie zaskarżono postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. uwzględnił skargę w całości, a zatem postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem nr [...] stwierdził nieważność postanowienia wydanego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w R. nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie w dniu [...] kwietnia 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał postanowienie o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w R. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Skarżący nie zaskarżył w ustawowym terminie powyższego postanowienia, a zatem stało się ono prawomocne.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].

Organ wyjaśnił, iż w oparciu o treść art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") wyróżnić należy cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie aby można było uchybiony termin przywrócić, tj.

1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,

2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,

3) dochowanie terminu (nieprzywracanego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,

4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

W ocenie organu, E. Z. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do złożenia odwołania nie wynikło z jego winy. Prezes ARiMR wskazał, iż we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący podał nagłą, przewlekłą chorobę, a jako potwierdzenie zaistniałego faktu dołączył karty informacyjne ze szpitala, z których wynika, iż po ostatnim pobycie w szpitalu dnia [...] grudnia 2008 r. został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym. Ww. informacje, zdaniem organu, nie uprawdopodobniły w należytym stopniu, iż stan jego zdrowia uniemożliwiał skarżącemu złożenie odwołania. Organ stwierdził, iż E. Z. nie uprawdopodobnił zatem, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło nie z jego winy. Prezes ARiMR dodał, iż żaden z dołączonych do wniosku dokumentów nie świadczy o tym, iż w powyższym okresie skarżący był niezdolny do złożenia odwołania osobiście w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. lub przesłania odwołania pocztą. W ocenie organu również podnoszony przez E. Z. brak zdawania sobie sprawy ze skutków jaka niesie za sobą decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz z zawartych w niej pouczeń nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu, gdyż nie można mówić o braku winy strony ze względu na nieznajomość prawa.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przeszkoda, która uniemożliwiałaby skarżącemu wniesienie odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 roku wydanej przez Prezesa ARiMR. Wyjaśnił, iż ww. decyzję odebrała córka skarżącego – D. Z., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, która zgodnie z art. 43 k.p.a, podjęła się oddania pisma adresatowi. W związku z powyższym, w ocenie organu, należy uznać, iż doręczenie było skuteczne, zaś E. Z. nie spełnił drugiej obligatoryjnej przesłanki niezbędnej do przywrócenia uchybionego terminu.

Dodatkowo Prezes ARiMR podniósł, iż skarżący nie dołączył do wniosku z dnia [...] września 2010 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].

Organ podkreślił, iż niespełnienie chociaż jednej z ww. przesłanek powoduje, że nie można przywrócić terminu do dokonania czynności prawnej. W takim stanie faktycznym i prawnym sprawy z uwagi na niespełnienie łącznie trzech ww. przesłanek przywrócenia uchybionego terminu Prezes ARiMR odmówił E. Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] października 2014 r. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczeniu tutejszego sądu z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 1052/13;

– art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie postanowienia, uniemożliwiające poznanie przesłanek z powodu których postanowienie wydał Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działający w imieniu Prezesa ARiMR a nie w imieniu własnym;

– art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że nie uprawdopodobniono okoliczności potwierdzających brak winy w uchybieniu terminu;

– art. 58 § 2 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że nie dochowano siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu;

– niezastosowania art. 64 § 2 k.p.a. w sytuacji przyjęcia przez organ, że wniosek inicjujący postępowanie ma braki formalne;

– art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie całokształtu sprawy zgodnie z intencją wnioskodawcy zawartą w odpowiedzi na pismo z dnia [...] stycznia 2013 r.

W ocenie skarżącego, skarżone rozstrzygniecie zostało wydane przez niewłaściwy organ, zaś Prezes ARiMR naruszył art. 153 p.p.s.a., nakazujący organom administracji stosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczeniach sądów. Wyjaśnił, że skoro Sąd postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. umorzył postępowanie sądowe akceptując stanowisko z postanowienia z dnia [...] września 2013 r. wydanego w trybie autokontroli, to organy powinny zastosować się do wynikających z niego skutków.

Skarżący zarzucił dalej, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie wskazał dlaczego wydał decyzję w imieniu Prezesa ARiMR, co w ocenie skarżącego oznacza, że postanowienie dotknięte jest wadą niewłaściwego uzasadnienia (naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.), które to uchybienie pozbawiło stronę możliwości poznania przyczyn wydania rozstrzygnięcia w imieniu Prezesa ARiMR i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślił, że przemilczenie powyższej okoliczności niewątpliwie nie pogłębia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (naruszenie art. 8 k.p.a.).

Odnosząc się do kwestii dopuszczających możliwość przywrócenia uchybionego terminu skarżący wskazał, że niewłaściwie zinterpretowano jego słowa o niezdawaniu sobie sprawy ze skutków decyzji z 2009 r. Wyjaśnił, iż organ potraktował słowa skarżącego jako przyznanie się do nieznajomości prawa natomiast chodziło mu o to, że z uwagi na niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia, nie rozumiał znaczenia skutków (konsekwencji) jakie niesie za sobą decyzja, gdyż był w stanie swoistego szoku. Wskazał, że wcześniej był silnym człowiekiem potrafiącym utrzymać się wyłącznie z owoców własnej ciężkiej pracy na roli. Natomiast tak duże nasilenie kłopotów zdrowotnych o różnym podłożu w krótkim czasie było dla skarżącego tak niespodziewane, że jeszcze długi czas po ich ustaniu dochodził do siebie (następstwa zawału oraz niewyleczonej prawidłowo śledziony - potwierdzają zaświadczenia lekarskie z 2008 r.). Zdaniem E. Z. powyższe argumenty uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu.

Zdaniem skarżącego niezrozumiałym pozostaje zarzut dotyczący niedopełnienia czynności dla której był ustanowiony termin, gdyż w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. będącym odpowiedzią na pismo Agencji z dnia [...] stycznia 2013 r. wzywające do określenia zakresu żądania, zawarł również argumentację kwestionującą zasadność decyzji z 2009 r. Zauważył ponadto, że jeśli organ administracji uważał, że wniosek o przywrócenie terminu ma braki, powinien wezwać go do uzupełnienia tych braków. Dlatego też, w ocenie skarżącego, wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji nie wezwania strony do uzupełnienia jego braków, ewidentnie narusza art. 64 § 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Skarżący podniósł dodatkowo, że w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie odniesiono się do jego wniosków zawartych w piśmie ze stycznia 2013 r., a dotyczących umorzenia jego "zadłużenia" ewentualnie odstąpienia od wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co, zdaniem skarżącego, czyni zarzut niewłaściwego wyjaśnienia sprawy za zasadny (naruszono zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - art. 7 k.p.a., wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a. oraz zasadę właściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia - art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Badając niniejszą sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, iż zgodnie z treścią ww. artykułu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Wyjaśnić należy, iż przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.

Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (Andrzej Kabat [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX 2013).

Uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 1052/13 nie zawierało w swej treści oceny prawnej odnoszącej się do kwestii właściwości organów orzekających w sprawie, a jedynie wyjaśnienie podstawy umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, które nastąpiło w wyniku wydania przez organ orzeczenia autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., które to orzeczenie nie zostało przez E. Z. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. uznać należy za niezasadny.

Jako chybiony uznać należy również zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie postanowienia, uniemożliwiające poznanie przesłanek, z powodu których postanowienie wydał Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działający w imieniu Prezesa ARiMR, a nie w imieniu własnym. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższa regulacja, zgodnie z art. 126 k.p.a., ma zastosowanie również do wydawanych przez organy postanowień. W ocenie Sądu z przytoczonych wyżej regulacji nie wynika obowiązek organu do każdorazowego wyjaśniania stronie powodów, dla których dany organ, a nie inny, jest właściwy do rozpoznania konkretnej sprawy. Tym samym organ nie mógł w ten sposób naruszyć wskazanych przez skarżącego przepisów k.p.a. Ponadto należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z powyższego nie wynika natomiast obowiązek zamieszczania w treści rozstrzygnięć informacji o właściwości miejscowej oraz rzeczowej organu podejmującego dane rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do wątpliwości skarżącego dotyczących organu właściwego do wydania zaskarżonego postanowienia wyjaśnić należy, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 sierpnia 2012 r., podstawą prawną do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności był m.in. art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który stanowił, że decyzję wydawał Prezes Agencji, który mógł upoważnić pracowników Agencji do jej pod[pisania, zaś strona niezadowolona z tej decyzji mogła się zwrócić do Prezesa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego zastosowanie miały odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Według nowego brzmienia cytowanego wyżej art. 29, decyzję w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wydaje organ właściwy w sprawie przyznawania tychże środków, czyli właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego Agencji. W konsekwencji tej zmiany środkiem odwoławczym od takiej decyzji stało się odwołanie według zasad k.p.a. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji jako organu wyższego stopnia.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż Sąd podziela w całości pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1488/13, w którym NSA przyjęło, że organem właściwym do prowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, które rozpoczęło swój bieg przed 1 sierpnia 2012 r. jest Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] został nadany w dniu [...] czerwca 2010 r., a zatem przed wejściem w życie ww. nowelizacji. Tym samym, w ocenie Sądu, Prezes ARiMR był organem właściwym również do rozpoznania przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi dotyczących spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do przywrócenia terminu przypomnieć należy, iż stosownie do art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli uchybienie terminowi nastąpi bez winy zainteresowanego, brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełni czynności, dla której określony był termin równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak jednej z nich powoduje, że organ nie może uwzględnić złożonego wniosku o przywrócenie terminu.

Zdaniem Sądu, rację należy przyznać organowi, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący precyzując i uzupełniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż w związku ze złym stanem zdrowia związanym m.in. z wypadkiem, któremu uległ w 2006 roku oraz jego następstwami, a także z zawałem prawej półkuli mózgu, znajdował się w "trudnym stanie psychicznym". Dodał, iż był w stanie szoku spowodowanym pogorszeniem się w 2008 roku jego stanem zdrowia. Wskazał ponadto, iż chciał zrobić wszystko by odzyskać utracone zdrowie, zaś "inne rzeczy stały się wówczas nieistotne". Ponadto stwierdził, iż dopiero z chwilą otrzymania upomnienia w 2010 roku zaczął zdawać sobie sprawę ze znaczenia decyzji z 2009 roku. Potwierdzenie powyższego stanowić miały karty informacyjne leczenia szpitalnego z 2008 roku nadesłane wraz z pismem z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu skargi E. Z. podkreślił, iż z uwagi na niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia, nie rozumiał znaczenia skutków jakie niesie za sobą przedmiotowa decyzja, gdyż był w stanie swoistego szoku. Dodał, że wcześniej był silnym człowiekiem potrafiącym utrzymać się wyłącznie z owoców własnej ciężkiej pracy na roli. Natomiast tak duże nasilenie kłopotów zdrowotnych o różnym podłożu w krótkim czasie było tak niespodziewane, że jeszcze długi czas po ich ustaniu skarżący dochodził do siebie.

Podkreślić należy, że sama choroba czy też fakt leczenia się nie stanowią samoistnej przesłanki usprawiedliwiającej uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej. Wnioskodawca musi wykazać, że pozostawanie w stanie chorobowym powodowało, że nawet przy podjęciu maksymalnego wysiłku nie był on w stanie dokonać określonej czynności w ustawowym terminie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który podziela skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, że nawet zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie) nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2175/10 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentów w żadnym razie nie wynika, że E. Z. dotknięty był takim stanem chorobowym, jak opisany powyżej. Ponadto wskazać należy również, że nie każda nagła choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po431/10 - dostępne ma stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedstawione orzeczenia potwierdzają, że nawet sam fakt choroby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1119/14 dostępne ma stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie zaś okoliczności w ocenie Sądu nie zaszły na gruncie niniejszej sprawy. Z całą pewnością zaś nie zostały one przez stronę wykazane.

Przypomnieć należy, iż skarżący przebywał w szpitalu do dnia [...] grudnia 2008 r. i został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym. Decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. doręczono pełnoletniemu domownikowi skarżącego w dniu 25 listopada 2009, czyli prawie rok po jego pobycie w szpitalu. Zgodnie zaś z treścią pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r., w 2009 roku kilkukrotnie był on u lekarzy specjalistów (w tym psychologa) by przywrócili go do dawnej sprawności. E. Z. nie przedstawił jednak żadnych zaświadczeń lekarskich, które mogłyby uprawdopodobnić jego stan zdrowia z tego okresu. Ponadto fakt, iż decyzję odebrała córka skarżącego daje podstawy do twierdzenia, iż skarżący nawet w sytuacji, gdy jego stan zdrowia, jak twierdzi, uniemożliwiał mu osobiste złożenie w termie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, mógł posłużyć się osobą trzecią.

W myśl przepisu art. 58 k.p.a. - zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że pojęcie braku winy nie ma definicji legalnej i każdorazowo musi być analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego, zaś organ oceniając brak winy przyjmuje obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Tym samym zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ zasadnie uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a tym samym zasadnie odmówił przywrócenia terminu.

W ocenie Sądu skarżący nie dopełnił również kolejnej przesłanki przywrócenia terminu, tj. nie zachował siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu na wniesienie wniosku o jego przywrócenie. Zdaniem Sądu skarżący błędnie wskazuje, iż ww. termin został dochowany, bowiem precyzując swój wniosek odpowiedział na pismo organu z dnia [...] stycznia 2013 r. w terminie 7 dni od jego otrzymania. Nie sposób zgodzić się z ww. stanowiskiem strony. Należy przypomnieć, iż wskazanym przez skarżącego powodem uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy był jego zły stan psychiczny – "swoisty szok" - spowodowany utratą pełni zdrowia w wyniku następstw wypadku, który miał miejsce w 2006 roku oraz zawału, którego doznał w roku 2008. Należy podkreślić, iż w żadnym z pism kierowanych do organu skarżący nie wskazał kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący wskazuje jedynie, iż w wyniku otrzymania upomnienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] wzywającego go do zwrotu nienależnie pobranych płatności ustalonych decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] skierował do organu pismo z dnia [...] września 2010 r. z prośbą o odstąpienie od roszczeń wskazanych w upomnieniu, które to pismo zostało następnie doprecyzowane i uznane m.in. za wniosek przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący podkreślił, iż dopiero z chwilą otrzymania upomnienia w 2010 roku zaczął zdawać sobie sprawę ze znaczenia decyzji z 2009 roku.

W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie wskazuje, iż skarżący nie wniósł przedmiotowego wniosku w terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Nie sposób przyjąć, iż dopiero w 2013 roku ustała przyczyna uchybienia terminowi, skoro skarżący, w odpowiedzi na upomnienie, już we września 2010 r., skierował do organu pismo, uznane następnie za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z brakiem jednoznacznego wskazania przez skarżącego kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi, tj. od kiedy stan zdrowia skarżącego pozwalał mu na wniesienie wniosku o ponowne rozpoznania sprawy, Sąd, przejmując najkorzystniejszą dla skarżącego datę, tj. dzień wniesienia pisma stanowiącego odpowiedź na upomnienie organu stwierdza, iż powyższe pismo złożone zostało z uchybieniem terminu.

Upomnienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. doręczono skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2010 r., a zatem siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu mijał z dniem 1 września 2010 r. Skarżący zaś pismo datowane na dzień [...] września 2010 r. nadał za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. dopiero w dniu 22 września 2010 r., a zatem z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Tym samym przesłanka zachowania siedmiodniowego terminu również nie została spełniona.

Przechodząc do oceny spełnienia przesłanki jednoczesnego dopełnienia czynności dla której określony był termin, przyznać należy rację skarżącemu. W piśmie z dnia [...] września 2010 r. skarżący podniósł zarzuty do decyzji z 2009 r., uszczegółowił je w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., które było odpowiedzią na pismo organu z dnia [...] stycznia 2013 r., wypełniając tym samym przesłankę jednoczesnego dopełnienia czynności, którą w niniejszej sprawie stanowił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednakże podkreślić należy, iż w związku z niespełnieniem przez skarżącego dwóch wskazanych wcześniej przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, powyższe nie mogło stanowić to podstawy do uwzględnienia skargi.

. Jak wyjaśniono wcześniej, wymienione w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak wystąpienia choćby jednej z nich powoduje, że organ nie może uwzględnić złożonego wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie dopełnił dwóch przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tym samym organ prawidło odmówił przywrócenia przedmiotowego terminu, zaś Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Na koniec Sąd pragnie odnieść się do zarzutów skarżącego, że w zaskarżonym postanowieniu nie odniesiono się do jego wniosków zawartych w piśmie ze stycznia 2013 r., a dotyczących umorzenia "zadłużenia", ewentualnie odstąpienia od wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co zdaniem skarżącego czyni zarzut niewłaściwego wyjaśnienia sprawy za zasadny. Wyjaśnić należy, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada "jedna sprawa - jedna decyzja", co oznacza, że organ administracji publicznej każdą indywidualną sprawę powinien załatwić odrębnym rozstrzygnięciem. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie rozstrzygnięcie organu wydane w sprawie dotyczącej sprecyzowanego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pozostałe żądania zawarte w piśmie ze stycznia 2013 r. - z uwagi na ich odrębną podstawę prawną - nie mogły być rozpoznane przez organ w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu. Ubocznie tylko Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2014 r. odmawiająca umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności ustalonej decyzja z [...] listopada 2009 r. Tak więc wniosek o umorzenie płatności został przez organy rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.