Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 635/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77, art. 80, art. 81, art. 151 par. 2, art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. M.-Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu pierwotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 30 lipca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. z dnia 22 maja 2014 r.

Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. decyzją z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] podjętą w ponownym rozpatrzeniu wznowionego postępowania, stwierdził że decyzja ostateczna tego organu z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...], nakazująca M. M. doprowadzenie do stanu poprzedniego mieszkania nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] przy ul. H. [...] w S. poprzez rozbiórkę stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego (o wymiarach w świetle 1,36m x 0,45m) w łazience, umiejscowionego w ścianie usytuowanej na granicy z działką nr [...] przy ul. H. [...], została wydana z naruszeniem prawa, tj. bez uwzględnienia istotnych dla sprawy dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie uchylił jej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Decyzja została wydana na podstawie art. 151 § 2 i art. 146 § 2 Kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w wyniku zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. przez właściciela działki sąsiedniej J. H., że w ścianie szczytowej budynku położonego przy ul. H. [...], na granicy z jego nieruchomością istnieją nielegalnie zrobione okna, organ ten wszczął postępowanie administracyjne. W wyniku oględzin i na podstawie dokumentacji fotograficznej ustalił, że w ścianie szczytowej budynku usytuowanej na granicy z działką [...] istnieją cztery okna, przy czym dwa z nich znajdują się na poziomie parteru i przynależą do mieszkania nr [...], jedno - na 1 piętrze i przynależy do mieszkania nr [...] oraz jedno - na drugim piętrze przynależy do mieszkania nr [...]. Okna przynależne do mieszkań nr [...] i [...] organ uczynił przedmiotem odrębnych postępowań. Skarżąca jest właścicielką lokalu nr [...]. W protokole oględzin przeprowadzonych w trakcie tego postępowania odnotowano oświadczenie skarżącej, że okno w łazience zostało wykonane w latach 50-tych przez poprzednich właścicieli oraz że właścicielka nie posiada dokumentów potwierdzających legalność robót budowlanych w tym zakresie. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2010 r. skarżąca wyjaśniła, że od lat 50-tych odkąd jej rodzina posiada prawo do lokalu istniało okno oraz że właścicielem budynku było Miasto [...] i tam należy szukać dokumentacji na ten temat. Dołączyła pisemne oświadczenie ojca, który zaświadczył że mieszkał w budynku od 1950 r. do 2005 r. i że przez cały ten czas okno istniało. Organ po ustaleniu, że granica pomiędzy działką nr [...] a nr [...] nie uległa zmianie w okresie powojennym oraz że w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w S. nie ma dokumentów świadczących o legalności wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie budynku (notatka urzędowa k. 5 akt administracyjnych) decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. nakazał skarżącej rozbiórkę stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego w łazience jej mieszkania. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał na art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji swoje rozstrzygnięcie organ oparł na ustaleniu, że otwór wykonany został w latach 50-tych, co potwierdziła właścicielka i jej ojciec. Właścicielka nie posiada dokumentów potwierdzających, że otwór okienny wykonany został za zgodą organu architektoniczno-budowlanego, a analiza akt tego organu wskazuje, że wykonanie otworu odbyło się bez wymaganego pozwolenia na budowę; granica między działkami w okresie powojennym nie uległa zmianie co oznacza, że okno zostało urządzone w ścianie na granicy. Organ przywołał przepisy dotyczące prawa budowlanego obowiązujące od 1928 r. i stwierdził, że żadne z nich nie umożliwiały sytuowania budynków z otworami na granicy, a wykonanie otworów, bez względu na datę ich realizacji, zawsze wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę, co uzasadniało podjęcie decyzji na podstawie przywołanych w podstawie prawnej przepisów. Decyzja stała się ostateczna.

W dniu 20 stycznia 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej z dnia 17 stycznia 2011 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. Skarżąca powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa do wniosku załączyła kopie dokumentów pochodzących z Archiwum Państwowego w G. Oddziału w G. (szkic mieszkania oraz pisma z pieczęciami Magistrat Der Stadt Zoppot z 1931 r.) sporządzone w języku niemieckim. Wskazała, że ich tłumaczenie uzyskała w przeddzień wystąpienia z wnioskiem o wznowienie oraz że z dokumentów tych wynika, iż na wykonanie otworów okiennych w budynku udzielona była zgoda właściwego organu w 1931 r. W treści wniosku skarżąca przedstawiła własne tłumaczenie załączonych dokumentów nie wyjaśniając czy sama włada językiem niemieckim, czy też w tym zakresie skorzystała z pomocy innej osoby.

Sprawa niniejsza była już kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 625/12 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 5 września 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. z dnia 28 czerwca 2012 r.

Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że przedstawione przez skarżącą dokumenty istniały w dacie rozstrzygania sprawy decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. i nie były znane organowi, który ja wydał, zatem mają charakter "nowości", natomiast charakter nowego dowodu tzn. jego istotność dla sprawy lub brak tej cechy musi być oceniana w kontekście ustaleń i dowodów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym. Wskazał, że należy ustalić, jakie wnioski i okoliczności można wysnuć z nowych dowodów lub ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanej decyzji.

Sąd zalecił organowi nadzoru budowlanego: zgromadzenie w aktach sprawy w miarę możliwości pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku umożliwiającej ustalenie stanu poprzedniego ściany usytuowanej na granicy (organ powinien uzyskać odpisy wszystkich dokumentów zarówno z archiwum, jak i z organu architektoniczno-budowlanego), ustalenie czy obiekt nie jest objęty ochroną konserwatorską i rozważenie czy przed nałożeniem ewentualnych obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakazujących wykonanie w obiekcie określonych robót budowlanych nie jest wymagane stanowisko organu ochrony konserwatorskiej. Sąd wskazał ponadto, że ponowne załatwienie sprawy powinno nastąpić w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 Kpa z uwzględnieniem art. 51 Prawa budowlanego. Wyjaśnił że wskazanie to oczywiście nie wyklucza innej możliwości prawidłowego załatwienia sprawy w zależności od dokonanych przez organy ustaleń.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego I instancji dołączył do akt przedmiotowej sprawy akta dotyczące przedmiotowego budynku będące w posiadaniu organu architektoniczno-budowlanego oraz akta archiwalne Archiwum Państwowego w G. Oddział w G.

W wyniku analizy dołączonych do akt przedmiotowej sprawy archiwalnych dokumentów organ stwierdził, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego w mieszkaniu nr [...] zostały wykonane bez wymaganej zgody organu architektoniczno-budowlanego. Z dokumentów złożonych przez skarżącą wynika, że w 1931 r. Magistrat Miasta [...] udzielił pozwolenia na wykonanie łazienki w lokalu nr [...] wraz z wykonaniem wypełnienia o wymiarach 40x40cm z pustaków szklanych części ściany zewnętrznej przeciwpożarowej od strony posesji nr [...]. Przedłożone dokumenty dotyczą udzielonego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w lokalu na parterze tj. lokalu nr [...]. Dokumenty te w żaden sposób nie świadczą o udzieleniu pozwolenia na wykonanie otworu okiennego w lokalu nr [...] na I piętrze. Podkreślił również, iż już w 1931 r. właściwy organ wskazywał, że przedmiotowa ściana jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a udzielone pozwolenie na wbudowanie pustaków szklanych (tj. materiału niepowodującego naruszenia rygorów odpornościowych ściany przeciwpożarowej) w ścianie zewnętrznej łazienki mieszkania nr [...] nie świadczy o wyrażeniu zgodny na wykonanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej na granicy działki. Jedyną wzmianką w przedłożonych dokumentach dotyczącą lokalu nr [...] usytuowanego na I piętrze jest zapis we wniosku do Magistratu Miasta [...] Policji Budowlanej z dnia 7 września 1931 r. cyt. "chciałabym prosić o zezwolenie na urządzenie łazienki w naszym domu przy W. [...] na parterze. Załączam szkic z położeniem pomieszczeń. Zarówno na pierwszym piętrze domu, jak i na drugim znajduje się w tym samym miejscu taka sama łazienka". Z powyższego zapisu wynika jedynie, że w lokalach na [...] i [...] usytuowane były w 1931 r. łazienki jedna pod drugą, którą chcieli wykonać ówcześni użytkownicy lokalu nr [...]. Przedłożone dokumenty nie świadczą, że istniejący otwór okienny w lokalu nr [...] został wykonany legalnie, ponadto w okresie 1931 r., funkcjonowały także tzw. "ciemne łazienki".

W odniesieniu do zaleceń sądu, organ przeanalizował akta archiwalne przedmiotowego budynku również pod kątem ustalenia jego stanu poprzedniego. Z akt archiwalnych wynika, że w 1931 r. Magistrat Miasta [...] udzielił pozwolenia na wykonanie łazienki w lokalu nr [...] wraz z wykonaniem wypełnienia o wymiarach 40x40cm z pustaków szklanych części ściany zewnętrznej przeciwpożarowej od strony posesji nr [...]. Zaś otwór okienny w lokalu nr [...] został wykonany przez ówczesnego użytkownika w 1952 r. na podstawie pisma Wydziału Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 28 kwietnia 1952 r. zezwalającej na przeprowadzenie przebudowy mieszkania nr [..] w budynku przy ul. B. [...] w S. (przerobienie pokoju na kuchnię i odwrotnie kuchni na pokój, przegrodzenie przedpokoju oraz wybicie otworu na okno w łazience). Natomiast wszystkie dowody wskazują, że w łazience lokalu nr [...], ściana na granicy z działką nr [...] była ścianą pełną bez otworów oraz bez wypełnienia pustakami szklanymi (Glassieselinsatz).

Organ ustalił ponadto, że budynek przy ul. H. [...] w S. położony jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru ograniczonego ulicami H., G., C., P. i M. w mieście [...], uchwalony uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia 27 kwietnia 2006 r., zmieniony następnie uchwałą nr [...] z dnia 18 listopada 2011 r. Z zapisów planu wynika, że budynek przy ul. H. [...] w S. nie jest wpisany do rejestru zabytków.

Reasumując organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego w lokalu nr [...] na I piętrze w budynku przy ul. H. [...] w S. w ścianie usytuowanej na granicy z działką sąsiednią zostały wykonane samowolnie, co potwierdza słuszność zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu przewidzianego art. 51 Prawa budowlanego. Ponadto w ocenie organu nakaz zamurowania otworu okiennego w lokalu nr [...] nie narusza ustaleń i zapisów dotyczących przedmiotowego budynku w szczególności ochrony konserwatorskiej.

W odwołaniu od w/w decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9 i art., 10 Kpa oraz przepisów art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa. W uzasadnieniu podniosła, że załączone do wniosku o wznowienie dokumenty wskazują na odmienny stan faktyczny sprawy niż ten, który był podstawą jej podjęcia. W ocenie skarżącej okno w jej łazience istniało "od zawsze" – jeszcze przed złożeniem wniosków dotyczących mieszkania na parterze, a organ nie zbadał okoliczności czy właścicielem kamienicy przy ul. H. [...] była jedna osoba czy też obiekt miał kilku współwłaścicieli, co mogłoby wyjaśnić ewentualną kwestię kiedy otwór okienny mógł zostać wykonany. Ponadto odwołująca zarzuciła organowi, że nie wykonał wszystkich zaleceń sądu.

W trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie podzielił stanowisko organu I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że żaden z przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących w możliwym czasie wykonania przedmiotowego okna, a także aktualne normy, czyli chronologicznie: art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym; § 78 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r.; § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki; § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.) - nie dopuszcza wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej na granicy lub w odległości mniejszej niż 4m od granicy działek. Zaś zasadniczą przesłankę do nakazania, na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi ustalony fakt zrealizowania robót budowlanych polegających na wykonaniu tego otworu - bez wymaganego pozwolenia na budowę lub wyrażonej w inny sposób zgody właściwego organu administracji budowlanej.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowym uwzględnia się tylko dwa wyjątki od rygorystycznych norm dla ściany budynku z otworami przy granicy działek lub w odległości mniejszej niż 4m od tej granicy: 1) jeżeli znalazła się ona w takim miejscu w następstwie wtórnego podziału terenu lub 2) gdy właściwy organ wyraził na to zgodę - w uznanej przez prawo formie - w sposób bezpośredni i jednoznaczny, nie może to być zgoda dorozumiana czy poszlakowa. Ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. udowodnił we wznowionym postępowaniu, że żadna z tych dwóch wyjątkowych okoliczności nie dotyczy omawianego okna, wydanie zaskarżonej decyzji było zasadne.

Dodatkowo wyjaśnił, że dotychczasowa decyzja nie określa rodzaju materiału budowlanego, jaki należy użyć do zamurowania okna, co oznacza, iż może nim być materiał o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, przepuszczający światło.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca, domagając się jej uchylenia, podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: art. 7 i 8 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, brak przeprowadzenia szczegółowych rozważań, w szczególności nieuzasadnione przyjęcie, że otwór okienny został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę około 1950 r. oraz nieokreślenie daty powstania otworu okiennego, a przez to załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, niepełne uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieuzasadnione przyjęcie, że otwór okienny został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę około 1950 r. oraz nieokreślenie daty powstania otworu okiennego – co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy w sposób jednoznaczny i pewny nie została wyeliminowana wersja, że dawni inwestorzy posiadali odpowiednie pozwolenie na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 625/12.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. z dnia 22 maja 2014 r. nr [...], podjętą w ponownym rozpatrzeniu wznowionego postępowania, stwierdzającą że decyzja ostateczna tego organu z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...], nakazująca M. M. doprowadzenie do stanu poprzedniego mieszkania nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] przy ul. H. [...] w S. poprzez rozbiórkę stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego (o wymiarach w świetle 1,36m x 0,45m) w łazience, umiejscowionego w ścianie usytuowanej na granicy z działką nr [...] przy ul. H. [...], została wydana z naruszeniem prawa, tj. bez uwzględnienia istotnych dla sprawy dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie uchylono jej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić charakter nadzwyczajnego postępowania, w którym została ona wydana.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - art. 152 Kpa) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. W każdej poszczególnej i następującej kolejno fazie procedury wznowieniowej, organ ustala i rozważa właściwe dla danej fazy okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na danym etapie podstawy prawne określonych rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.

Pierwszą fazą postępowania wznowieniowego jest etap wszczęcia postępowania na żądanie strony (art. 147, art. 148 § 1 Kpa), który kończy postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 Kpa). Zgodnie z art. 149 § 2 Kpa postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przepis ten określa kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na "przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia". W tym etapie organ dokonuje badania, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania i rozstrzygania sprawy materialnej. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 Kpa).

Dopiero ustalenie istnienia podstawy wznowienia, otwiera kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje także oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej (przykładowo w art. 146 § 1 i § 2 Kpa). Przy czym podkreślenia wymaga, iż zaistnienie takiej przesłanki nie zwalnia organu od ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty, lecz ewentualnie uniemożliwia uchylenie decyzji dotychczasowej. W tej sytuacji ustawodawca przewidział jednakże odrębne rozstrzygnięcie - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 Kpa).

Z powyższego wynika, że we wznowionym postępowaniu, w zależności od okoliczności sprawy, organ może wydać wyłącznie rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 151 Kpa. Może on więc albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak przesłanek do wznowienia lub może uchylić decyzję dotychczasową, orzekając jednocześnie co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzi wystąpienie przesłanek wznowieniowych (przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych z art. 146 Kpa). W okolicznościach niniejszej sprawy szczególną uwagę zwrócić należy na unormowanie zawarte w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa. W sytuacji bowiem gdy organ stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania (czyli jego kwalifikowaną wadę), ale w wyniku wznowionego i prowadzonego ponownie co do istoty sprawy postępowania zapaść miałaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, organ nie wydaje rozstrzygnięcia ograniczającego się do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Obowiązany jest on bowiem wydać decyzję, w której stwierdzi wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa oraz wskaże w rozstrzygnięciu okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 maja 2014r. sygn. akt II SA/Bd 1132/13). I taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Wbrew zarzutom skargi organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). Nadto stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organy zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 stycznia 2013 r.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Jak wskazano powyżej niniejsza sprawa była przedmiotem badania przez tutejszy Sąd, gdyż w sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 625/12. W orzeczeniu tym Sąd zalecił orzekającym organom ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazań zawartych uzasadnieniu wyroku. Przede wszystkim zaś zalecił organom nadzoru budowlanego zgromadzenie w aktach sprawy w miarę możliwości pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku umożliwiającej ustalenie stanu poprzedniego ściany usytuowanej na granicy (organ powinien uzyskać odpisy wszystkich dokumentów zarówno z archiwum, jak i z organu architektoniczno-budowlanego), a także ustalenie czy obiekt nie jest objęty ochroną konserwatorską i rozważenie czy przed nałożeniem ewentualnych obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego nakazujących wykonanie w obiekcie określonych robót budowlanych nie jest wymagane stanowisko organu ochrony konserwatorskiej.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ nadzoru budowlanego I instancji dołączył do akt przedmiotowej sprawy akta dotyczące przedmiotowego budynku będące w posiadaniu organu architektoniczno-budowlanego i akta archiwalne Archiwum Państwowego w G. Oddział w G. oraz przeanalizował je pod kątem ustalenia stanu poprzedniego tegoż budynku. Ponadto organ ustalił, że budynek przy ul. H. [...] w S. położony jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru ograniczonego ulicami H., G., C., P. i M. w mieście S., uchwalonym uchwałą Rady Miasta S. Nr [...] z dnia 27 kwietnia 2006 r., zmienionym następnie uchwałą nr [...] z dnia 18 listopada 2011 r., a z jego zapisów planu wynika, że budynek przy ul. H. [...] w S. nie jest wpisany do rejestru zabytków, w związku z czym nakaz zamurowania otworu okiennego w lokalu nr [...] nie narusza ustaleń i zapisów dotyczących przedmiotowego budynku w szczególności ochrony konserwatorskiej.

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który w wynika wprost z treści przedłożonych i dołączonych do akt niniejszej sprawy dokumentów, będących w posiadaniu organu architektoniczno-budowlanego jak i akt archiwalnych Archiwum Państwowego w G. Oddział w G.

Z analizy przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynika, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego w mieszkaniu nr [...] zostały wykonane bez wymaganej zgody organu architektoniczno-budowlanego. Z dokumentów złożonych przez skarżącą wynika, że w 1931 r. Magistrat Miasta [...] udzielił pozwolenia na wykonanie łazienki w lokalu nr [...] wraz z wykonaniem wypełnienia o wymiarach 40x40cm z pustaków szklanych części ściany zewnętrznej przeciwpożarowej od strony posesji nr [...]. Przedłożone dokumenty dotyczą jedynie udzielonego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w lokalu na parterze, tj. lokalu nr [...], jednakże w żaden sposób nie świadczą o udzieleniu pozwolenia na wykonanie otworu okiennego w lokalu nr [...] na I piętrze, na co powołuje się skarżąca. Przedmiotowa ściana jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a udzielone pozwolenie na wbudowanie pustaków szklanych (tj. materiału niepowodującego naruszenia rygorów odpornościowych ściany przeciwpożarowej) w ścianie zewnętrznej łazienki mieszkania nr [...] było jedynie warunkowe. Nadto z treści wniosku do Magistratu Miasta [...] z dnia 7 września 1931 r., na który również powołuje się skarżąca, wynika jedynie, że w obecnym lokalu nr [...] i lokalu nr [...] znajdowały się łazienki i taką samą chcieli wykonać ówcześni użytkownicy lokalu nr [...]. Przedłożone dokumenty w żadnym razie nie świadczą, że w tamtym czasie istniał otwór okienny w lokalu nr [...] ani też, że został wykonany legalnie. Tym bardziej, że otwór okienny w lokalu nr [...] został wykonany przez ówczesnego użytkownika dopiero w 1952 r. na podstawie pisma Wydziału Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 28 kwietnia 1952 r. zezwalającego na przeprowadzenie przebudowy mieszkania nr [...] w budynku przy ul. B. [...] w [...] (przerobienie pokoju na kuchnię i odwrotnie kuchni na pokój, przegrodzenie przedpokoju, w tym wybicie otworu na okno w łazience).

Wskazać przy tym należy, że data postania przedmiotowego otworu okiennego została ustalona przez organy na podstawie oświadczenia samej skarżącej złożonego w czasie oględzin przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie, która stwierdziła, że okno w łazience zostało wykonane w latach 50-tych przez poprzednich właścicieli, jednakże nie posiada dokumentów potwierdzających legalność robót budowlanych w tym zakresie. Oświadczeniem to pozostaje w związku ze złożonym do akt sprawy oświadczeniem jej ojca, który stwierdził jedynie, że mieszkał w budynku od 1950 r. do 2005 r. i że przez cały ten czas okno istniało. Twierdzenia skarżącej zawarte natomiast tak w odwołaniu, jak i skardze, że okno w łazience istniało jeszcze wcześniej nie zostało natomiast poparte żadnymi dowodami. W szczególności zaś, jak prawidłowo stwierdziły organy, brak jest dowodów powalających na uznanie, że otwór ten został wykonany legalnie. To zaś powoduje, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego w lokalu nr [...] na I piętrze w budynku przy ul. H. [...] w S. w ścianie usytuowanej na granicy z działką sąsiednią zostały wykonane samowolnie, co z kolei potwierdza prawidłowość zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu przewidzianego art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo podkreślił, że żaden z przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących w możliwym czasie wykonania przedmiotowego okna, a także aktualne normy, nie dopuszczają wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej na granicy lub w odległości mniejszej niż 4m od granicy działek. We wznowionym postępowaniu prawidłowo zatem orzeczono, że decyzja z dnia 30 czerwca 2010 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. bez uwzględnienia istotnych dla sprawy dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże nie uchylono jej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie takie jest zgodne ze wskazaniami tutejszego Sądu zawartymi w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 625/12.

Tak więc kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, w szczególności zaś przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do zakwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.