Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1306/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 8, 12,19,20,66 par 1, a56 par 1 pkt 1, 157 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par 75 a ust 1 i 2
journal: Dz.U. 1947 nr 16 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
article: art 9 ust 1, 79 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 65 poz 437
law: Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o. o. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o możliwości wniesienia odrębnego podania. - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., po rozpatrzeniu wniosku "K." sp. z o.o. w L., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] marca 2009 r., którym zawiadomił "K. sp. z o.o. w L., B. K., A. K. oraz M. K. o możliwości wniesienia odrębnego podania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako organu właściwego - w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] sierpnia 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa F. sp. z o. o. w L. przy ul. [...].

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2009 r. organ wskazał, iż adw. A. D. podaniem z dnia 30 lipca 1990 r. reprezentując H. K. oraz podaniem z dnia 28 lutego 1994 r. jako kurator F. Sp. z o.o. w L., wniósł o stwierdzenie nieważności:

▪ orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa F. Syn sp. z o.o. w L. oraz

▪ orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] sierpnia 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa F. sp. z o. o. w L., zwanego dalej "orzeczeniem z 1952 r.".

Organ wskazał, że na podstawie art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

W związku z powyższym Minister Gospodarki uczynił przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed sobą podania powyższych wnioskodawców wyłącznie w części dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemyślu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa F. sp. z o. o. w L., zwanego dalej "orzeczeniem z 1948 r.", jako następca prawny tego organu.

Natomiast wobec braku właściwości Ministra Gospodarki do oceny legalności orzeczenia z 1952 r. organ zawiadomił strony, iż aktualnym następcą prawnym Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi i w związku z tym jest on właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r.

"K." sp. z o. o. w L. wystąpiła do Ministra Gospodarki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., podnosząc, iż:

a) Minister Gospodarki bezpodstawnie przyjął, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r., mimo że wszczął postępowanie w zakresie stwierdzenia jego nieważności, a sprawa została przekazana do rozpoznania przez Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

b) niniejsza sprawa była już przedmiotem decyzji wydanych przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (z dnia [...] listopada 2003 r. oraz z dnia [...] grudnia 2003 r.), a także prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004 r. (sygn. IV SA/Wa 107/04), w którym Sąd nie poddał w wątpliwość kompetencji organu,

c) na właściwość Ministra Gospodarki w niniejszej sprawie wskazuje także § 2 statutu Ministerstwa Gospodarki nadanego Zarządzeniem nr 100 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 września 2008 r., ustanawiający wyspecjalizowaną komórkę organizacyjną Ministerstwa Gospodarki w postaci Biura Oceny Legalności Decyzji Nacjonalizacyjnych, do której zadań należy prowadzenie postępowań administracyjnych dotyczących legalności decyzji nacjonalizacyjnych bez ograniczeń podmiotowych bądź przedmiotowych, które wyłączałyby kompetencje Ministra Gospodarki, podczas gdy biura ani departamentu o takim zakresie obowiązków statut Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przewiduje,

d) organ naruszył art. 66 § 1 k. p. a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż wniosek z dnia 30 lipca 1990 r. dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, podczas gdy oba orzeczenia nacjonalizacyjne dotyczyły jednego przedsiębiorstwa i stanowią przedmiot jednego postępowania administracyjnego,

e) organ naruszył przepis art. 8 i art. 12 k. p. a., bowiem wydanie na tym etapie sprawy postanowienia, którego skutkiem jest przekazanie sprawy jednego z orzeczeń do załatwienia innemu organowi uzasadnia twierdzenie, iż celem takiego działania jest odsunięcie w czasie wydania w niniejszym postępowaniu ostatecznej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie złożenia przez stronę uzasadnionych pism ponaglających.

Pismem z dnia 25 marca 2009 r. skarżący uzupełnił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż wobec okoliczności, że zgodnie z treścią § 75a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. nr 16, poz. 62 ze zm.) zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, orzeczenie z 1952 r. należy rozpatrywać jako część orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 1948 r. i konieczne jest objęcie ich jedną decyzją w przedmiocie stwierdzenia nieważności, wydaną przez Ministra Gospodarki.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. uznając, że właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wskazano, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest następcą organu, który wydał orzeczenie z 1952 r. Stanowi o tym szereg aktów prawnych: ustawa z dnia 18 marca 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego (Dz. U. nr 18, poz. 122), dekret z 11 lipca 1956 r. o utworzeniu urzędu Ministra Przemysłu Spożywczego (Dz. U. nr 30, poz. 138), ustawa z dnia 22 marca 1957 r. o zmianach w organizacji i zakresie działania naczelnych organów administracji państwowej w niektórych gałęziach przemysłu, budownictwa i komunikacji (Dz. U. nr 17, poz. 86), ustawa z dnia 3 lipca 1981 r. o utworzeniu Urzędu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (Dz. U. nr 17, poz. 76), ustawa z dnia 12 listopada 1985 r. o zmianach w organizacji oraz zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej (Dz. U. nr 50, poz. 262), ustawa z dnia 20 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (Dz. U. nr 73, poz. 434 ze zm.), ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t. j.: Dz. U. z 2007 r., nr 65, poz. 437). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest tym samym jedynym organem właściwym do rozpoznania wniosku nieważnościowego w części dotyczącej orzeczenia z 1952 r.

Minister Gospodarki podniósł, że art. 19 k. p. a. nakłada na niego obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości i to na każdym etapie postępowania. aż do zakończenia decyzją ostateczną. Organ nie może orzekać w sprawach, w których nie jest właściwy. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż Minister Przemysłu i Handlu (poprzednik prawny Ministra Gospodarki) w 1991 r. błędnie wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności obu orzeczeń nacjonalizujących przedmiotowe przedsiębiorstwo (z 1948 r. i z 1952 r.). Wydanie rozstrzygnięcia przez Ministra Gospodarki odnośnie orzeczenia z 1952 r., do oceny legalności którego właściwy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jego nieważności orzeczenia Ministra Gospodarki (art. 156 § 1 pkt 1 k. p. a.). Nieuzasadniony jest więc zdaniem organu argument skarżącego, iż wnioski o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych dotyczących tego samego przedsiębiorstwa muszą być rozpatrywane przez ten sam organ.

W ocenie organu nie ma znaczenia § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., co potwierdzają decyzje kolejnych Prezesów Rady Ministrów, stanowiące rozstrzygnięcia sporów kompetencyjnych między poszczególnymi ministrami oraz praktyka prowadzonych postępowań nieważnościowych, uznawana za właściwą przez sądy administracyjne. W konsekwencji, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż naruszone zostało prawo materialne poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 66 § 1 k. p. a.

W kontekście zarzutu skarżącego, iż niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięć Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej - poprzednika prawnego Ministra Gospodarki (decyzje z dnia [...] listopada 2003 r. oraz z dnia [...] grudnia 2003 r.), jak również prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004 r., w którym nie poddał on w wątpliwość kompetencji organu Minister Gospodarki podniósł, iż Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej ocenił wyłącznie legalność orzeczenia z 1948 r., a w uzasadnieniu obydwu swych decyzji wskazał, iż organem właściwym do oceny legalności orzeczenia z 1952 r. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił co prawda decyzje Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazując w uzasadnieniu powody, dla których sprawa powinna zostać ponownie rozpatrzona, jednakże nie wskazywał na nieprawidłowości w zakresie ustaleń organu dotyczących właściwości. W przypadku zaś, gdyby Sąd uznał, iż organem właściwym do rozpoznania podania w części dotyczącej orzeczenia z 1952 r. jest, wbrew stanowisku zawartemu w powyższych decyzjach, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, to uchylając decyzje wskazałby na to uchybienie i zobowiązałby organ do orzekania w tym zakresie. Wobec okoliczności, iż Sąd nie kwestionował ustaleń organu, należy przyjąć, iż uznał stanowisko organu w przedmiocie właściwości za prawidłowe.

Minister Gospodarki mając na uwadze okoliczność, iż decyzje jego poprzednika prawnego zostały uchylone, po raz kolejny zawiadomił wnioskodawców o możliwości wniesienia odrębnego podania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r.

Bezprzedmiotowe są również w ocenie organu zarzuty, iż jedynym właściwym organem do oceny orzeczeń nacjonalizacyjnych jest Minister Gospodarki ze względu na okoliczność, iż w ramach struktury obsługującego go urzędu działa Biuro Oceny Legalności Decyzji Nacjonalizacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 157 § 1 k. p. a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ - minister, który wydał decyzję (względnie jego następca prawny), a nie komórka merytoryczna wchodząca w skład obsługującego go urzędu.

Organ wskazał ponadto, że wydanie zaskarżonego postanowienia nie miało na celu przewlekania postępowania, a jedynie załatwienie podania wnioskodawców w sposób zgodny z przepisami k. p. a.

Skargę na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła "K." sp. z o.o. w L. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

a) naruszenie § 75a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. nr 16, poz. 62 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię tj. uznanie, iż orzeczenie z 1952 r. nie stanowi integralnej części orzeczenia z 1948 r. Sam protokół zdawczo-odbiorczy jest formalnym spisem składników znacjonalizowanego decyzją właściwego organu przedsiębiorstwa, który z woli ustawodawcy wymagał dla swojej ważności zatwierdzenia przez organ odrębną decyzją. orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy stanowi jedynie prawnie określoną formę oceny prawidłowości sporządzenia tego protokołu i zarazem oceny zasadności zgłoszonych wobec tego protokołu uwag i zarzutów. Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada więc jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej, lecz pełni jedynie rolę procesowego uznania protokołu zdawczo-odbiorczego za odpowiadający normatywnym wymogom jego sporządzenia. Skutki prawnomaterialne w sferze rzeczowej wywołuje natomiast orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, wydawane na podstawie przepisów ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r., dlatego też przy ocenie tego orzeczenia właściwe jest rozważanie wpływu na dopuszczalność jego wyeliminowania z obrotu prawnego kolejnych zdarzeń i czynności prawnych względem składników majątkowych przedsiębiorstwa, jakie zaistniały po przejęciu przedsiębiorstwa. Rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki dotyczące nieważności orzeczenia z 1948 r. będzie miało bezpośredni wpływ na postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. Względy racjonalności przemawiają w takim wypadku za rozpoznaniem przez Ministra Gospodarki wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r.;

b) naruszenie art. 157 § 1 k. p. a. w zw. z art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t. j.: Dz. U. z 2007 nr 65, poz. 437), zwanej dalej "ustawą o działach administracji rządowej", poprzez jego błędną wykładnię tj. uznanie, iż Minister Gospodarki nie jest właściwy do stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. Zgodnie z art. 79 pkt 1 ustawy o działach administracji rządowej ilekroć w przepisach obowiązujących jest mowa o ministrze właściwym do określonych spraw lub w określonych sprawach należy przez to rozumieć ministra właściwego w sprawach oznaczonych nazwą danego działu, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 4. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej dział gospodarka obejmuje sprawy gospodarki. Niewątpliwie przejmowanie przedsiębiorstw na własność Państwa należy do działu gospodarki. Ministrem właściwym do zatwierdzenie protokołu zdawczo-odbiorczego zgodnie z art. § 75a ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa jest Minister Gospodarki. Zgodnie z art. 157 § 1 k. p. a. do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez ministra jest ten organ. W konsekwencji właściwy dla stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. jest Minister Gospodarki;

c) naruszenie art. 66 § 1 k. p. a. w zw. z § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. nr 16, poz. 62 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że wniosek z 30 lipca 1990 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r. oraz przejęcia nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] w L. o pow. 1660 m2 zapisanej w księdze wieczystej PBN w L. Kw nr [...] (uprzednio tom [...] wykaz [...]) oraz decyzji poprzedzających wydanie powyższej decyzji stanowi podanie dotyczące kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy. Decyzja nacjonalizacyjna oraz decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego są ze sobą nierozerwalnie związane.

Skarżący wskazał ponadto na oczywistą omyłkę pisarską, gdyż zaskarżone postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymało w mocy postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2009 r., a nie - jak to jest w rzeczywistości - z dnia [...] marca 2009 r. Treść postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. nie pozostawia jednak wątpliwości, iż utrzymało ono w mocy postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2009 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Zaznaczono, że oczywista omyłka polegająca na błędnym oznaczeniu w zaskarżonym postanowieniu daty utrzymanego w mocy postanowienia została sprostowana postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje za uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] marca 2009 r., którym zawiadomił on "K." sp. z o.o. w L., B. K., A. K. oraz M. K. o możliwości wniesienia odrębnego podania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - jako organu właściwego - w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] sierpnia 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa F. sp. z o. o. w L. przy ul. [...].

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia kluczowe jest ustalenie organu właściwego do stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że organem właściwym do rozpatrzenia powyższego wniosku jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Orzeczenie z 1948 r. o przejęciu przedmiotowego przedsiębiorstwa na własność Państwa dokonane zostało na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. nr 3, poz. 17 ze zm.), zwanej dalej "ustawą nacjonalizacyjną".

Z kolei orzeczenie o zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedmiotowego przedsiębiorstwa zapadło na mocy § 75a ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. nr 16, poz. 62 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", będącego rozporządzeniem wykonawczym do ustawy nacjonalizacyjnej. Przepis ten stanowi, że osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami. Zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy właściwy minister miał rozpatrzeć zgłoszone uwagi i zarzuty i ustalić, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego.

Rację ma więc skarżący twierdząc, że § 75a ust. 2 rozporządzenia stanowił wyraz woli ustawodawcy, że protokół zdawczo-odbiorczy jest li tylko formalnym spisem (zestawieniem) składników przedsiębiorstwa znacjonalizowanego decyzją właściwego organu, który wymagał dla swojej ważności zatwierdzenia przez właściwy organ.

Sąd podziela także tezę, iż obie decyzje (decyzja nacjonalizacyjna oraz decyzja o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego) pozostają ze sobą w ścisłym związku. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego powoduje, że orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego wydane zostało bez podstawy prawnej, a to skutkuje koniecznością stwierdzenia jego nieważności. Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada jedynie prawnoprocesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Nie może wywołać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej, lecz pełni jedynie rolę procesowego uznania protokołu zdawczo-odbiorczego za odpowiadający normatywnym wymogom jego sporządzenia. Skutki prawnomaterialne w sferze rzeczowej wywołuje tylko orzeczenie o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa wydane na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej.

Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej zawsze skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej protokół zdawczo-odbiorczy. Nie istnieje natomiast zależność odwrotna. Stwierdzenie nieważności protokołu zdawczo-odbiorczego może, ale nie musi prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej.

Zdaniem Sądu powyższa ocena nie zmienia jednak faktu, że zatwierdzenie protokółu zdawczo-odbiorczego, choć ściśle związane z uprzednią decyzją o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, jest jednak odrębną decyzją. Obydwa orzeczenia pod względem proceduralnym nie stanowią jedności. Zostały wydane przez różne organy, w różnym terminie i na innej podstawie prawnej. Funkcjonują odrębnie i wymagane jest prowadzenie odrębnych postępowań nadzwyczajnych w stosunku do każdego z nich. W każdym także z tych postępowań powinny zostać zbadane i wyjaśnione wszystkie niezbędne dla danego rodzaju sprawy okoliczności.

Każde z powyższych postępowań powinno być prowadzone przez organ właściwy stosownie do art. 19 k. p. a. obligującego organ administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej, którą ustala się według przepisów o zakresie jego działania (art. 20 k. p. a.). Przywołane zaś przez organ przepisy ustaw kompetencyjnych wskazują jednoznacznie, że do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przedmiotowego przedsiębiorstwa właściwy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).