Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1268/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, ust. 2, art. 13hc ust. 1, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1, par. 5 ust. 2 pkt 1, par. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 91 poz 524
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania  opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska -Karczewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również: "GITD") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. połączył do wspólnego rozpatrzenia postępowania administracyjne dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz o nr [...].

Następnie G.I.T.D. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] uchylił decyzję GITD z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz o nr [...] i na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 zwana dalej "K.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 260 zwanej dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013r., poz. 1263 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez J. K. (dalej: "Skarżący") nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł P.-W. bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

2. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

3. Powyższe stwierdzono na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2013 roku o godzinie [...] przy wjeździe na drogę ekspresową [...] w miejscowości M.. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował Pan J. K. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanych przez kierowcę dowodów rejestracyjnych.

W wyniku kontroli stwierdzono, że kierujący ww. pojazdem nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] czerwca 2013 roku po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł P. – w. Naruszenie zostało zarejestrowane w systemie o treści: "Brak środków na koncie pre-pay".

Na podstawie danych z okazanej wykresówki z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalono, że kontrolowanym pojazdem kierował wówczas Pan J. K. W kontrolowanym pojeździe było zainstalowane urządzenie viaBox o nr [...].

W toku kontroli w dniu [...] czerwca 2013 roku kierowca skorzystał z prawa wypowiedzenia się do co zebranego materiału dowodowego i wyjaśnił, że nie ma wpływu na faktyczne doładowanie konta viaToll, gdyż powyższymi kwestiami zajmuje się jego przełożony, którego informuje on telefonicznie o niskim stanie konta.

Odcinek drogi ekspresowej [...], po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] czerwca 2013 roku został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Należy wyjaśnić, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1267) wprowadziło zmianę nazwy odcinka drogi ekspresowej [...], tj. odcinek węzeł P. – w. otrzymał brzmienie: węzeł P. – w. i został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku.

Na podstawie powyższego ustalono, że korzystający z drogi publicznej - Pan J. K. - w dniu [...] czerwca 2013 r. nie uiścił opłaty za przejazd przedmiotowym pojazdem po drodze ekspresowej [...], o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Przy czym uczynił miało miejsce dwukrotne naruszenie ww. przepisu, tj. o godzi. [...] oraz [...] (w dniu [...] czerwca 2013 r.). Konsekwencją tego było nałożenie kary pieniężnej na kierującego pojazdem stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. W ocenie organu wobec dwukrotnego naruszenia przepisów przez Skarżącego wydano w sprawie dwie decyzje, oddzielnie za każde z powyższych naruszeń: decyzję GITD z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz o nr [...], każda z nich nakładała na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

2. Rozpoznając sprawy ponownie, na skutek wniosków o ponowne rozpoznanie spraw złożonych przez Skarżącego, GITD postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. połączył do wspólnego rozpatrzenia postępowania administracyjne dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz o nr [...].

Następnie w celu ustalenia stanu faktycznego GITD przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym jest mowa w art. 136 K.p.a. Organ wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat, działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o. do udzielenia informacji związanych z przedmiotowym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd została uiszczona.

Na podstawie odpowiedzi udzielonych przez K. Sp. z o.o. ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] czerwca 2013 roku po drodze ekspresowej nie została uiszczona. Stan salda konta użytkownika w systemie o chwili zarejestrowania przedmiotowych naruszeń (tj. o godzi. [...] oraz [...]) wynosił 0 zł. Konto zostało doładowane [...] czerwca 2013 roku o godzinie [...] kwotą 1000,00 zł. Bramownica kontrolna działała prawidłowo, a użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBOX. Przejazd pojazdu został udokumentowany zdjęciem z bramownicy.

Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Potwierdzeniem powyższych ustaleń jest przesłany przez operatora systemu wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika, z którego wynika, że opłata elektroniczna za ww. przejazd pojazdem o numerze [...] nie została uiszczona.

3. Pismami z dnia [...] sierpnia 2013 r. GITD zawiadomił Skarżącego o nowym materiale dowodowym w prowadzonych z jego wniosku postępowaniach i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

W odpowiedzi na otrzymane zawiadomienie Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożył dodatkowe wyjaśnienia i ponownie podważył brak środków na koncie jako przyczynę nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przedmiotowy przejazd, opierając swoje twierdzenia na wniesionych wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dokumenty. Skarżący wyjaśnił ponadto, że nie wnosił reklamacji, gdyż urządzenie pokładowe viaBox działało prawidłowo, zatem nie wystąpiły podstawy do zgłaszania operatorowi systemu zastrzeżeń z tym związanych. Strona wnosi o rzetelne wyjaśnienie niejasności dotyczące wydanych decyzji administracyjnych oraz w konsekwencji o anulowanie niesłusznie nałożonej kary pieniężnej.

4. GITD pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwał K. Sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad), dalej również: Spółkę, do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy informacjami dotyczącymi wysokości środków oraz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika wynikającymi z wydruków przedstawionych przez stronę a treścią odpowiedzi Spółki (sygn. pism [...] oraz [...]).

5. W odpowiedzi Spółka wskazała, że zapisy widoczne na przesłanym zestawieniu z portalu viaToll Self Care przedstawiają operacje zarejestrowane na koncie użytkownika nie są równoznaczne z faktem uiszczenia opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi, na pokrycie których nie było na koncie użytkownika środków wystarczających na uiszczenie opłaty. Zestawienie dostępne na portalu viaToll Self Care przedstawia odcinki płatnych dróg krajowych, po jakich pojazd poruszał się w określonym czasie wraz ze wskazaniem opłat, jakie użytkownik powinien uiścić za przejazd płatnymi drogami krajowymi. Zestawienie nie pokazuje bieżącego salda konta po dokonaniu przejazdu. Biorąc pod uwagę powyższe operator wskazał zatem, że załączone zestawienie nie stanowi potwierdzenia uiszczenia opłaty za przejazd.

6. GITD decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] uchylił decyzję GITD z dnia[...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz o nr [...] i po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez Skarżącego nałożył jedną karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł P.-W. bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie organu przejazd w dniu [...] czerwca po drodze [...] miał bowiem charakter ciągły.

Organ ponownie rozpoznając sprawę uznał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. po drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł P. – w., wymienionej w załączniku nr 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Ponadto za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Organ w oparciu o informacje przedstawione przez Spółkę ustalił, że nie została pobrana opłata za kwestionowany przejazd. Z analizy pism tej Spółki z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz [...] września 2013 r. wynika, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd kontrolowanym pojazdem po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł P. – w. w dniu [...] czerwca 2013 r. Spółka podała, że stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] czerwca 2013 r. w chwili wystąpienia przedmiotowych naruszeń wynosił 0 zł. Z przesłanego przez Spółkę zestawienia uiszczonych i nieuiszczonych opłat wynika, że ostatnia opłata została prawidłowo pobrana w dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie [...] na fragmencie płatnego odcinka, tj. na odcinku K. – D. Natomiast za przejazdy wykonywane ww. pojazdem po godzinie [...] opłata elektroniczna nie została uiszczona. Przyczyną tego był brak środków na koncie w systemie viaToll. W świetle przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, iż przyczyną niepobrania opłaty elektronicznej za sporny przejazd był brak środków na koncie w czasie wykonywania tego przejazdu. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. został przez kierującego naruszony, dlatego też kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., została nałożona w sposób prawidłowy.

7. Pełnomocnik strony pismem z dnia 3 marca 2014 r. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

a) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego tj. niewyjaśnienie wątpliwości, które pojawiły się w sprawie, a mianowicie brak rozstrzygnięcia rozbieżności pomiędzy stanem konta w dacie wydruku dokonanym przez Skarżącego i Konsorcjum K. oraz brak jednoznacznego wyjaśnienia dlaczego pismo informacyjne firmy K. stanowiło jedyną podstawę rozstrzygnięcia w rzeczonej sprawie;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że istniały podstawy do nałożenia kary poprzez przyjęcie, że uiszczenia opłaty nie dokonano, skoro brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt uiszczenia opłaty, którym może dysponować bądź Skarżący bądź K. K. odbiera moc dokumentu stanowiącego dowód uiszczenia opłaty zarówno swoim zestawieniom wysłanym do klientów jak i wydrukom z konta systemu viaTOLL self care, pomimo że na stronie internetowej opisującej funkcjonowanie systemu viatoll (viatoll.pl) czytamy, że istnieje dostęp do "salda konta".

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od GITD zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 p.p.s.a.

8. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.".

Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

5. Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 131 ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

6. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawach nie przedstawia pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłat elektronicznych czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłaty te rzeczywiście zostały poniesione, czy też do realizacji rzeczonego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie kierowcy.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA1981, nr1, poz. 45).

Z kolei w wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 K.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 K.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

7. Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom. W rozpoznawanych sprawach organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnych odcinkach dróg, wyszczególnionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 06 czerwca 2013 r. o godzi. 21:07, na zasadzie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego kary pieniężne w wysokości 3.000 zł.

8. Przede wszystkim za niedostatecznie wyjaśnioną należy uznać zasadniczą kwestię sprawności urządzenia Via-box w dacie i godzinach spornego przejazdu, a także posiadania przez skarżącego środków na koncie.

W szczególności nie stanowi o dostatecznym wyjaśnieniu tej kwestii powoływanie się przez organ na oświadczenie operatora odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat o braku środków finansowych na koncie użytkownika, w sytuacji gdy w aktach administracyjnych obydwu spraw znajdują się dokumenty z których wynika, że w dacie spornego przejazdu – [...] czerwca 2013 r. na koncie użytkownika znajdowały się środki pieniężne.

GITD rozpatrując sprawę opierał się na piśmie informacyjnym Spółki K., która przedstawiała wyciąg z dnia [...] sierpnia 2013 r., na którym widnieje zapis, że w momencie przejazdu przez bramownice brak było środków na koncie. Z kolei Skarżący dysponuje dwoma wyciągami z systemu viaTOLL- self care z dnia [...] lipca 2013 r., w którym widnieje saldo konta na dzień [...] czerwca 2013r. w kwocie plus 785,87 zł. Wpływ na tak znaczącą rozbieżność w stanie konta wymaga wyjaśnienia. Przy czym GITD zadowala się wyjaśnieniem Spółki K. (odpowiedź na pismo GITD z [...] sierpnia 2013 r.): "zapisy widoczne na przesłanym zestawieniu przedstawiają operacje zarejestrowane na koncie Użytkownika i nie są równoznaczne z faktem uiszczenia opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi". Powyższe oświadczenie Spółki nie koresponduje jednak z treścią pisma, z którego wynika, że saldo konta na dzień [...] czerwca 2013 r. wynosi 785,87 zł.

Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że te wątpliwości nie zostały przez organ dostrzeżone i rozważane, a organ bezkrytycznie przyjął treść oświadczenia Spółki mimo sprzeczności z zestawienia, które otrzymał od Spółki Skarżący i załączył np. w piśmie do GITD z [...] lipca 2013 r.

GITD twierdzi, że dowodu uiszczenia opłaty Skarżący nie przedstawił i na tym rozważania swoje kończy. GITD oparł jednakże swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym stanowiącym "pismo informacyjne" firmy K. Sp. z o.o. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie dotyczącej opłaty elektronicznej wymaga od organu prowadzącego obszernych ustaleń, dlatego też ustalenia nie powinny opierać się jedynie na informacjach przekazywanych przez spółkę K., lecz powinny być weryfikowane dokumentami źródłowymi oraz analizą zgromadzonych materiałów dowodowych, także dlatego, że jak w niniejszej sprawie informacje te mogą być rozbieżne i w różny sposób interpretowane przez spółkę.

Jeśli więc Skarżący wysuwa twierdzenie, poparte wydrukami z systemu viaTOLL, świadczące o tym, że w dacie spornego przejazdu dysponował środkami na pokrycie opłaty elektronicznej, ponadto została zawarta umowa z operatorem systemu oraz pojazd został wyposażony w urządzenie viaBox, to organ dążąc do wyjaśnienia sprawy powinien przede wszystkim ustalić, czy w sprawie nie zaistniały okoliczności niezależne od Skarżącego, które spowodowały, że opłata nie została pobrana. Może się bowiem okazać, że błędnie działający system K. Sp. z o.o. działający w imieniu i na rzecz Głównego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie wygenerował danych z uiszczonej opłaty, stąd powstały błędy na koncie, ale ta okoliczność w ogóle nie była przez nikogo badana, gdyż organ opiera się wyłącznie na informacjach pochodzących od K.

9. Zdaniem Sądu zaniechanie przez organ dokonania oceny dowodów związanych z nieścisłościami w zakresie posiadania środków na koncie pre-pay i nie wyjaśnieniu jak te rozbieżności powstały, które z dowodów są prawdziwe oraz czy powstałych niejasności nie należy tłumaczyć na korzyść strony skarżącej, w odniesieniu do całości okoliczności sprawy narusza przepis art. 80 K.p.a. nakazujący ustosunkowanie się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych w sprawie. Kwestia ta w ocenie Sądu, nie została jednak dostatecznie wyjaśniona przez organ.

Reasumując stwierdzić należy, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji o nałożeniu kar pieniężnych organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kary za przejazd bez uiszczenia opłat, a w szczególności nie uzyskał niebudzących wątpliwości dowodów, co do braku uiszczenia spornej opłaty.

10. Ponadto sentencja skarżonej decyzji zawiera błędne rozstrzygnięcie o nałożeniu kary pieniężnej na W. K., który nie był stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Decyzja w swojej sentencji musi być zgodna z treścią art. 107 k.p.a. i zawierać prawidłowe oznaczenie strony. Przedmiotowa decyzja budzi zaś wątpliwości w zakresie rozstrzygnięcia i podmiotu na który została nałożona kara, innego niż strona postępowania, nie spełnia więc wymogów normy art. 107 § 1 k.p.a.

11. Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotową decyzję organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł także do przekonania, że uzasadnienie decyzji GITD nie spełniało wymogów stawianych przez normę proceduralną zawartą w przepisie art. 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienie tego rozstrzygnięcia nie zawierało pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej przez Skarżącego. Organ nie odniósł się bowiem merytorycznie do podstawowego zarzutu zgłaszanego w tej sprawie przez Skarżącego odnośnie sprzeczności pomiędzy danymi uzyskanymi w tej sprawie ze spółki K. przez Skarżącego i przez organ. Uznając bezkrytycznie, że zgodnie ze stanem faktycznym są ustalenia przekazane przez spółkę organowi.

12. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania GITD winien zgromadzić materiał dowodowy zgodnie z dyspozycją art. 77 K.p.a., dokonać wszechstronnej oceny całości tak zgromadzonego materiału dowodowego oraz ustosunkować się do wszystkich argumentów Skarżącego.

14. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.