Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 653/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Waksmundzki, Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.), Urszula Raczkiewicz, Protokolant Beata Cisek, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] byłych wspólników "[...]" s.c. w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 2309/01 w sprawie ze skarg [...] byłych wspólników "[...]" s.c. w Krakowie oraz Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej C. [...] Warszawa S.A. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 25 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...]solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Krakowie 135 zł (sto trzydzieści pięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 października 2004r. sygn. akt I SA/Kr 2309/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skarg [...] – byłych wspólników [...]. oraz Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej [...] Warszawa S.A. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 25 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie taryfikacji towaru oraz uznania za dłużnika osoby trzeciej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji Celnej – Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej [...] Warszawa S.A. w Warszawie i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Krakowie na jej rzecz koszty postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być w tej części wykonana, zaś w pozostałym zakresie oddalił skargę, z następującym uzasadnieniem.

W dniu 6 listopada 1999r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu komputerowe karty dźwiękowe przywiezione z Tajwanu, które zostały zataryfikowane do kodu PCN 8473 30 10 0 ze stawką 0%. Dyrektor Urzędu Celnego w Krakowie decyzją z dnia 6 grudnia 2000r. uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym klasyfikacji towaru i zastosował jako właściwy kod 8543 89 79 0 ze stawką konwencyjną w wysokości 3 %. Organ celny orzekł m.in., że na podstawie art.209 § 3 Kodeksu celnego dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są: [...] s.c. [...] oraz Agencja Celna - Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. [...] Warszawa S.A. w Warszawie.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 25 września 2001r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając podniesione w odwołaniach zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skarg importera i Agencji celnej uznał, że skarga byłych wspólników [...] s.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że komputerowe karty dźwiękowe należy taryfikować według kodu PCN 8543 89 79 0 Taryfy celnej. Za takim stanowiskiem przemawia treść reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Organy celne dokonując analizy pozycji 8543 Taryfy celnej jednoznacznie wskazały, iż kodem PCN 8543 89 79 0 objęte są urządzenia pozwalające maszynom do automatycznego przetwarzania danych i ich jednostkom przetwarzać sygnały akustyczne. Sąd uznał, że właściwości towaru sprowadzonego przez importera spełniają przesłanki określone we wskazanej przez organy celne pozycji.

Zdaniem Sądu wykluczona jest taryfikacja spornego towaru do kodu PCN 8473 30 10 0, ze względu na jego rolę i funkcję. Kod ten obejmuje bowiem części i akcesoria do maszyn z pozycji 8471 Taryfy celnej, a więc chodzi tu - zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej - o akcesoria stanowiące wymienne części lub urządzenia przeznaczone do przystosowania maszyny do poszczególnych operacji, do wykonywania specjalnej funkcji podrzędnej względem głównej funkcji maszyny lub do zwiększenia zakresu czynności.

Odnosząc się do zakwestionowania przez importera zastosowanej taryfikacji spornego towaru w odniesieniu do zgłoszeń celnych dokonanych po dacie podania do publicznej wiadomości oficjalnej taryfikacji przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, zawartej w piśmie z dnia 28 stycznia 2000r. nr [...] Sąd stwierdził, że pismo to miało jedynie informacyjny charakter i nie była to wiążąca informacja celna, o której mowa w art.5 § 1 Kodeksu celnego. Żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie została spełniona w rozpatrywanej sprawie i importer nie może korzystać z ochrony wynikającej z tej instytucji.

WSA w Krakowie nie podzielił natomiast stanowiska organów celnych odnośnie skargi złożonej przez Agencję celną – Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. [...] Warszawa S.A. W ocenie Sądu okolicznością bezsporną jest, iż skarżąca Agencja celna działała na podstawie umowy zlecenia zawartej z importerem towaru, jako jego przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 Kodeksu celnego. Zgłoszenie celne dokonane w granicach umocowania, którego zakres określała umowa zlecenia, pociąga za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego. Za niezgodne z prawem Sąd uznał stanowisko organów celnych, które jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazały przepisy art. 209 § 3 i art. 258 § 1 Kodeksu celnego. Nie została w niniejszej sprawie spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 209 § 3 Kodeksu celnego, więc przepis ten nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięć organów. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Prezesa GUC wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, nie miał również zastosowania art. 258 § 1 Kodeksu celnego. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem wymiaru należności celnych, a nie określenia odpowiedzialności za dług celny.

Od powyższego wyroku [...]– byli wspólnicy [...] s.c. złożyli skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucili naruszenie norm prawa materialnego, w szczególności:

- naruszenie art. 5 Kodeksu celnego "przez błędną jego wykładnię i zastosowanie" i przyjęcie, iż tylko i wyłącznie wiążąca informacja taryfowa dotycząca klasyfikacji towaru według kodu taryfy celnej upoważnia składającego zgłoszenie celne do działania w zaufaniu do uzyskanej od właściwych organów celnych informacji, podczas, gdy zdaniem skarżących składający zgłoszenie celne mają prawo działać w zaufaniu do informacji uzyskanych od właściwych organów celnych, ich przedstawicieli, także w formie informacji udzielanych podmiotom dokonującym zgłoszeń celnych danej kategorii, jak również rozstrzygnięcia administracyjnego sytuacji podobnej (np. decyzja Urzędu Celnego w Krakowie z dnia 6 lipca 1999r. uznająca zgłoszenie [...] z dnia 9 kwietnia 1999r. za nieprawidłowe, określająca kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 0,00 zł, wedle, której komputerowe tunery TV USB nieprawidłowo zataryfikowane zostały do kodu PCN 8471 80 10 podczas gdy prawidłowe zgłoszenie celne winno być dokonane wedle kodu towaru 8473 30 10 0);

- naruszenie art. 64 i 65 Kodeksu celnego "przez błędną ich wykładnię i zastosowanie", a przez to przyjęcie, że zgłoszenie celne dokonane przez skarżących zostało dokonane nieprawidłowo, gdy tymczasem działali oni w zaufaniu do informacji, udzielonych przez właściwe organy celne i ich przedstawicieli oraz rozstrzygnięcia Urzędu Celnego w Krakowie z dnia 6 lipca 1999r. uznającego zgłoszenie [...] z dnia 9 kwietnia 1999r. za nieprawidłowe przy przyjęciu, iż prawidłowe zgłoszenie celne winno być dokonane wedle kodu towaru 8473 30 10 0;

- naruszenie art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego "poprzez błędną wykładnię i nie zastosowanie" powołanych przepisów w sprawie, wobec naruszenia zasady zaufania obywateli do organu państwa, a polegające na zmienności poglądów prawnych wyrażanych w decyzjach organów celnych, na tle podobnych stanów faktycznych polegających na dokonaniu zgłoszenia celnego komputerowych tunerów TV USB oraz komputerowych kart video z pilotem i komputerowych kart video-radiowych z pilotem, zgodnie bowiem z decyzją Urzędu Celnego w Krakowie z dnia 6 lipca 1999r. zgłoszenie celne winno być zataryfikowane wedle kodu PCN 8473 30 10 0, zaś według skarżonej decyzji Urzędu Celnego w Krakowie i podtrzymującej jej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Celnego przedmiotowe zgłoszenie celne winno być dokonane według kodu PCN 8543 89 79 0;

- naruszenie art. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "polegające na ich błędnej wykładni i niezastosowaniu", poprzez uzależnienie wymiaru zobowiązania z tytułu należności celnej od daty dokonania wykładni przepisów prawa celnego pomimo niezmienności stanu prawnego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności prawa do równego traktowania przez organy państwa w podobnych sytuacjach i zasady nie ponoszenia negatywnych konsekwencji przez podmioty prawa prywatnego na skutek działań w zaufaniu do informacji udzielanych przez organy państwowe i przyjętej przez nie wykładni i powszechnej praktyki stosowania właściwych norm prawnych, w tym przypadku norm prawa celnego. Ponadto autor skargi kasacyjnej zarzucił daleko idącą swobodę interpretacyjną w podejmowaniu decyzji w przedmiocie wymiaru należności celnych, co pozostaje w sprzeczności z zasadą bezpieczeństwa prawnego, przy czym należy dodać, ze wszelkie interpretacje są stosowane na niekorzyść importera;

- naruszenie art. 209 § 3 pkt 3 oraz art. 258 § 1 d) Kodeksu celnego "poprzez błędną interpretację i zastosowanie" polegające na przyjęciu, że Agencja Celna – Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. [...] Warszawa S.A. dołożyła należytej staranności i nie mogła się dowiedzieć, że przedkładane przez nią dane są błędne zwłaszcza wobec okoliczności, że zdaniem WSA w Krakowie o błędności tych danych wiedzieć powinna [...] s.c.

Argumentacja na poparcie powyższych zarzutów została przedstawiona przez skarżących w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Krakowie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Ze względu na przyjęty model orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, ustawodawca stawia wysokie wymagania skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz m.in. wskazywać podstawy kasacyjne poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym według strony skarżącej uchybił Sąd oraz określenie sposobu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia naruszenia prawa procesowego – wskazać dodatkowo, że to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie p.p.s.a. korespondują z ustanowionym w tej ustawie przymusem adwokacko-radcowskim do sporządzenia tej skargi (art. 175 § 1). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też do stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego może być oparta na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący oparli skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 174 pkt 1 p.p.s.a. ). W związku z brakiem w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji.

Przechodząc do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przede wszystkim podkreślić, że przywołane przepisy art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej nie mają charakteru materialnego, jak nietrafnie wywodzą skarżący. Przepisy te zawarte są w rozdziale 1 zatytułowanym "Zasady ogólne" zamieszczonym w dziale IV " Postępowanie podatkowe" Ordynacji podatkowej. Stanowią zatem element procedury obowiązującej przed organem celnym, w związku z odesłaniem zawartym w art. 262 Kodeksu celnego. Przepisy te nie mieszczą się więc w podstawie prawnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Gdyby natomiast zarzut naruszenia art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej rozpatrywać w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, to również skarga kasacyjna nie miałaby usprawiedliwionych podstaw. Przepisy Ordynacji podatkowej nie miały bowiem zastosowania wprost w postępowaniu sądowym, gdyż odnosiły się wyłącznie do postępowania administracyjnego. Powołanie wspomnianych przepisów w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacji określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Z podobnych względów chybiony jest również zarzut naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) przepisy kpa miały zastosowanie do postępowań sądowych, ale tylko do dnia 31 grudnia 2003 r. Natomiast z dniem 1 stycznia 2004 r. sądownictwo administracyjne wyposażone zostało własną odrębną procedurą – p.p.s.a. Zaskarżony wyrok został wydany już w okresie obowiązywania p.p.s.a. i tym samym przepis art. 8 kpa nie mógł mieć zastosowania w postępowaniu sądowym.

Naczelny Sąd Administracyjny za bezzasadny uznał także zarzut naruszenia art. 5, art. 64 i art. 65 Kodeksu celnego. Strona skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła, że działała w zaufaniu do informacji udzielanych publicznie przez organy celne, jak również informacji wynikającej z decyzji administracyjnej wydanej w identycznej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tej argumentacji, gdyż decyzja administracyjna powołana przez stronę wydana została w innej indywidualnej sprawie i mimo że dotyczyła tej samej materii wiązała tylko adresata tej konkretnej decyzji. Wydane wcześniej, korzystniejsze rozstrzygnięcie dla podmiotu, znajdującego się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej, nie rodziło dla skarżącej prawa do potraktowania jej w ten sam sposób. W rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie miała Taryfa celna i dokonana na jej podstawie klasyfikacja towarów. Ponadto strona mająca wątpliwości, co do klasyfikacji towarów mogła na podstawie art. 5 Kodeksu celnego złożyć wniosek o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji sprowadzonego towaru według kodu taryfy celnej.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 209 § 3 Kodeksu celnego, gdyż jak słusznie ustalił Sąd I instancji Agencja celna – Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. [...]Warszawa S.A. działała jako przedstawiciel bezpośredni, a więc w imieniu i na rzecz skarżących. Jej działanie pociągało za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego. Pogląd ten był już prezentowany w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego ( m.in. wyrok NSA z 17 sierpnia 2001 r. I SA/Po 669/00; wyrok SN z 6 czerwca 2002 r. III RN 89/01 ). W rozpatrywanej sprawie skład orzekający podziela wyżej wskazane stanowisko. Należy również podkreślić, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Agencja celna – Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. [...] Warszawa S. A. dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o dane dostarczone przez [...] s.c.

Nie można także uznać zasadności zarzutu naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 1 i art. 2 Konstytucji RP, których Sąd I instancji nie stosował, a przy tym skoro nie naruszył przepisów prawa wskazanych przez autora skargi to tym bardziej nie mógł naruszyć przepisów Konstytucji RP.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.