Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 59/97
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1997-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: par. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 10 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.
Teza: 1. Na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się; konieczne jest ich wykazanie.

2. Fakt wystawienia przez podmiot gospodarczy weksla dopóty nie ma istotnego znaczenia dla celów podatku dochodowego, dopóki nie zostanie wykazane, że wystawienie tego papieru wartościowego nastąpiło w związku z nastąpieniem między stronami konkretnego zdarzenia gospodarczego, którego treść uzasadniała wystawienie weksla.

TEZY

1. Na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się; konieczne jest ich wykazanie.

2. Fakt wystawienia przez podmiot gospodarczy weksla dopóty nie ma istotnego znaczenia dla celów podatku dochodowego, dopóki nie zostanie wykazane, że wystawienie tego papieru wartościowego nastąpiło w związku z nastąpieniem między stronami konkretnego zdarzenia gospodarczego, którego treść uzasadniała wystawienie weksla.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę (...) spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 10 grudnia 1996 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1993.


UZASADNIENIE

W związku z kontrolą przeprowadzoną w "S.D." spółce z o.o. w W. /po zmianie uchwałą Zgromadzenia Wspólników z dnia 18 grudnia 1995 r. obecna nazwa "L.P." spółka z o.o. w W./ przez Urząd Kontroli Skarbowej spółka wniosła żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania podatkowego.

Drugi Urząd Skarbowy w W. - (...), po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia 28 maja 1996 r. /nr OP/824/ 51/96/ określił zobowiązanie spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1993 w wysokości 241 051,20 zł /po denominacji/ zamiast zeznanej przez spółkę straty. Przyczyną dodatkowego przypisu podatku był między innymi fakt zakwestionowania przez organ odpisów amortyzacyjnych w wysokości 1.833.335.000 zł /przed denominacją/, związanych z nieodpłatnym otrzymaniem od spółki "A." wydzielonego zakładu tej spółki, a także w związku z uznaniem części wartości tego zakładu jako przychodu spółki "S.D.". Jednocześnie organ instancji ustalił, że spółka "S.D." uzyskała od spółki "A." weksel własny z dnia 6 stycznia 1993 r. opiewający na 10 000 000 000 zł /przed denominacją/ z terminem płatności w dniu 30 stycznia 1993 r. W tym samym terminie strony zawarły porozumienie wekslowe, z którego wynikało, że spółka "S.D." przejmuje na własność wydzielony zakład spółki "A.", co wyraża się jednym udziałem w spółce "A.". Z treści tego porozumienia wynika także, że transakcja przekazania wyodrębnionego zakładu stanowiła spłatę zobowiązania wynikającego z wymienionego weksla. Natomiast w dniu 1 lutego 1993 r. strony porozumienia sporządziły aneks, z którego wynika, że spółka "A." świadczyć będzie drugiej stronie doradztwo ekonomiczno-marketingowe w ciągu najbliższych dwóch lat, którego wartość firma "S.D." rozliczać będzie etapami z wartości zobowiązania wekslowego, a wpływ doradztwa na rozwój spółki "S.D." podlegać będzie ocenie stron w lutym 1995 r.; ewentualne różnice wartości działań firmy "A." strony rozliczą w odrębnym porozumieniu. Spółka "S.D." wprowadziła do ksiąg rachunkowych wartość przejętego wyodrębnionego zakładu jako składnika niematerialnego prawnego w wysokości 10 miliardów zł od tej wartości dokonywała odpisów amortyzacyjnych. W tym stanie rzeczy Urząd Skarbowy uznał, że nie powstał żaden stosunek prawny, którego zabezpieczeniem był weksel wystawiony przez spółkę "A.". Ponadto spółka faktycznie wprowadziła do ksiąg ten składnik majątkowy, co miało wpływ na zaniżenie zobowiązania w podatku dochodowym. Skoro jednak nie było stosunku prawnego, z którego wynikałaby wierzytelność spółki o wartości 10 miliardów złotych, otrzymany wyodrębniony zakład stanowił bezpłatne przysporzenie, a tym samym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ powinien powiększyć przychód spółki.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatnika zarzucał, że organ naruszył art. 7, art. 77 par. 1 art. 107 par. 3 Kpa przez niewyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie dokonanie w następstwie tego błędnej oceny sytuacji faktycznej. W szczególności w odwołaniu zarzucono, że organ błędnie uznał, iż przejęcie wyodrębnionego zakładu przez spółkę stanowiło nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Czynność ta była ekwiwalentna w stosunku do długu spółki "A." zabezpieczonego wekslem. Spłata długu miała polegać na świadczeniu przez firmę "A." usług doradztwa ekonomiczno-marketingowego, z czego spółka ta nie wywiązała się. Fakty te, zdaniem odwołującego się, wynikają z treści porozumienia wekslowego aneksu sporządzonego do tego porozumienia. Zobowiązanie pieniężne potwierdzone wekslem dowodzi tego, że spółka "S.D." otrzymała wartość ekwiwalentną tego zobowiązania. Jeżeli nawet błędnie zaksięgowała tę wartość jako wyodrębniony zakład, (...) to nie może to rzutować na właściwą ocenę zdarzenia gospodarczego. Uzyskana bowiem przez stronę wartość stanowiła w rzeczywistości know-how w zakresie marketingu, a więc stanowiła wartość niematerialną prawną, która na podstawie par. 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne prawne, zasad stawek ich amortyzacji oraz trybu terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ podlegała amortyzacji. Dlatego nie ma podstaw do eliminowania odpisów amortyzacyjnych z kosztów uzyskania przychodu.

Izba Skarbowa w (...) postanowieniem z dnia 5 września 1996 r. /nr PP.II-732/64/96/, wydanym na podstawie art. 174 Kpa, zwróciła sprawę Urzędowi Skarbowemu w celu dokonania uzupełniającego wymiaru podatku. W związku z tym Drugi Urząd Skarbowy w W. - (...) decyzją z dnia 18 września 1996 r. /nr OP/824/88/96/ określił dodatkowe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1993 w wysokości 384.385,60 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ instancji stwierdził, że z tytułu spornej transakcji przychód spółki zostaje zwiększony o 10 mld zł, to jest o kwotę odpowiadającą wartości przejętego nieodpłatnego świadczenia polegającego na przekazywaniu przez spółkę "A." wiedzy informacji w zakresie ekonomiczno-marketingowym. Jednocześnie organ odstąpił od kwestionowania dokonanych odpisów amortyzacyjnych od tej wartości.

Spółka wniosła odwołanie także od tej decyzji; wysunęła w nim takie same zarzuty jak poprzednio, a ponadto zakwestionowała wartość nieodpłatnego świadczenia. Spółka bowiem twierdziła, że z aneksu do porozumienia wekslowego wynika, że spółka "A." będzie świadczyć usługi z zakresu doradztwa przez okres dwóch lat, a wpływ tych świadczeń na rozwój spółki "S.D." zostanie oceniony w lutym 1995 r. Wartość zatem przekazanego know-how w roku 1993 nie opiewała na 10 mld zł, jak to przyjął organ. Niezależnie od tego podatnik zarzucał, że zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wartość nieodpłatnych świadczeń powinna być obliczona w sposób wskazany w tym przepisie, czego organ zaniechał.

Izba Skarbowa w (...) decyzją z dnia 10 grudnia 1996 r. /nr PP.II-732/94/96/, wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymała w mocy decyzję organu instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że rozpoznał łącznie obydwa odwołania stwierdził, że są one niezasadne. W szczególności za chybiony uznano zarzut naruszenia art. 7, art. 77 par. 1 oraz art. 107 par. 3 Kpa. W ocenie Izby Skarbowej materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco, a także należycie przeanalizowany. Izba Skarbowa nie podzieliła także zarzutów odwołań dotyczących rzekomego odpłatnego przejęcia wartości niematerialnych prawnych. Żaden bowiem dowód nie potwierdza faktu, aby została dokonana wcześniejsza transakcja pomiędzy spółkami, która następnie została zabezpieczona wekslem. Organy występowały do podatnika, aby wskazał takie dowody, jednakże poza złożeniem wspomnianego wyżej porozumienia wekslowego aneksu do tego porozumienia żadne inne dokumenty, świadczące o zawarciu umowy pomiędzy spółkami, nie zostały zaoferowane. W konsekwencji słusznie organ instancji przyjął, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaewidencjonowana przez podatnika na koncie 020 "wartości niematerialne prawne" wartość otrzymanej firmy w wysokości 10 mld złotych stanowiła świadczenie nieodpłatne. Izba Skarbowa nie podzieliła też zarzutów odwołania, że wartość ta została błędnie obliczona. Wartość tego świadczenia była oczywista, jako przyjęta przez strony, dlatego nie wymagała ustalania na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy.

Spółka wniosła na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga zarzuca rażące naruszenie art. 6 i art. 7 Kpa, polegające na powołaniu się w rozstrzygnięciu na przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w sytuacji gdy brak było przesłanek dla zastosowania tego przepisu. W związku z tym skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W szczególności skarżący nadal zarzucał, że organy bezpodstawnie przyjęły, jakoby otrzymane przez spółkę świadczenie miało charakter świadczenia nieodpłatnego. Ponownie twierdził, że świadczenie to zostało uzyskane z tytułu spłaty zobowiązania wekslowego, czego dowodem jest treść porozumienia wekslowego aneksu do tego porozumienia. W skardze podtrzymano zarzut błędnego ustalenia wartości tego świadczenia z powołaniem się na argumenty zamieszczone w odwołaniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, został powołany do badania legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2 - 3 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 6 i art. 7 Kpa. Organy podatkowe działały na podstawie prawa jako organy uprawnione do kontroli zeznań podatkowych wydawania decyzji określających zobowiązania podatkowe /art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Jednocześnie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy /art. 7 Kpa/, dokonując samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie wzywając stronę do przedstawienia dalszych dowodów umożliwiających weryfikację tych ustaleń. Podatnik nie przedstawił żadnych dalszych dowodów dotyczących zawarcia umowy ze spółką "A.", nie może zatem skutecznie zarzucać, że organy podatkowe naruszyły ciążące na nich obowiązki proceduralne. Sporne bowiem okoliczności bez współdziałania podatnika nie mogły być organom znane, a tym samym bierność strony w tym zakresie nie może być poczytana za zaniedbanie organu. W związku z tym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 Kpa.

Chybione jest także stanowisko skarżącego, że organy bezpodstawnie zastosowały przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./. Stosownie do tego przepisu przychodem osoby prawnej jest także wartość nieodpłatnych świadczeń pieniężnych oraz przychodów w naturze. Skoro organy przyjęły, że skarżący otrzymał od spółki "A." wyodrębniony zakład czy też - jak później twierdził - dostęp do wiedzy z zakresu ekonomii marketingu, to trafnie organ powołał wymienioną wyżej podstawę prawną rozstrzygnięcia.

W toku postępowania natomiast sporne było to, czy ocena organu, że nastąpiło bezpłatne przysporzenie, była uzasadniona. W ocenie Sądu, pogląd organów podatkowych zasługuje na akceptację. W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącym, że o ekwiwalentnym charakterze tego przysporzenia decyduje fakt uprzedniego wystawienia przez spółkę "A." weksla.

Na wstępie tych rozważać należy się zgodzić z pełnomocnikiem skarżącego, że w polskim prawie zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny, a zatem zobowiązanie to może nie być związane z konkretnym stosunkiem cywilnoprawnym. Pogląd ten jednak powinien być skorygowany zastrzeżeniem, że koncepcja ta doznaje ograniczeń związanych z dobrą wiarą posiadacza weksla /art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz.U. nr 37 poz. 282/. Pomimo podzielenia tego poglądu nie ma podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie organów jest wadliwe. Abstrakcyjny charakter zobowiązania wekslowego nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia. Postępowanie bowiem dotyczyło zobowiązań podatkowych spółki, określenie zaś tych zobowiązań musiało nastąpić na podstawie przepisów prawa podatkowego.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu /straty/, podstaw opodatkowania wysokości podatku. W razie naruszenia tych obowiązków ustalenie podstaw opodatkowania następuje w drodze szacunku /ust. 2/. Zgodnie zatem z przepisem ustawowym określenie podstaw opodatkowania następuje na podstawie ksiąg rachunkowych, prowadzonych zgodnie z odrębnymi przepisami, którymi w roku 1993 były postanowienia rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./. Stosownie do par. 7 ust. 1 tego rozporządzenia podstawą wpisu do księgi jest dowód księgowy, który - poza innymi koniecznymi warunkami - musi wskazywać przedmiot operacji gospodarczej, wiarygodne określenie stron uczestniczących w tej operacji, określenie jej wartości innych danych, pozwalających na zidentyfikowanie tego zdarzenia gospodarczego /pkt a, b c/. Z regulacji tej - w powiązaniu z cytowanym art. 9 ust. 1 ustawy - wynikało, że do celów podatku dochodowego wprowadzona została zasada szczegółowego dokumentowania zdarzeń gospodarczych wraz z możliwością wykazania ich realnego nastąpienia. W związku z tym podstawę obliczenia podatku mogą stanowić tylko takie zdarzenia gospodarcze, które są potwierdzone prawidłowo sporządzonymi dokumentami, mogącymi stanowić podstawę wpisu do ksiąg rachunkowych. W konsekwencji zasadny jest pogląd, że na gruncie cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się; konieczne jest ich wykazanie. Z tego punktu widzenia fakt wystawienia przez spółkę "A." spornego weksla dopóty nie ma istotnego znaczenia dla celów podatku dochodowego, dopóki nie zostanie wykazane, że wystawienie tego papieru wartościowego nastąpiło w związku z konkretnym zdarzeniem gospodarczym między stronami, którego treść uzasadniała wystawienie weksla. (...)

Na marginesie należy zauważyć, że sporny weksel miał charakter weksla własnego, zobowiązującego firmę "A." do zapłaty kwoty wekslowej na rzecz spółki "S.D.", co tym bardziej czyni obojętnym abstrakcyjny charakter zobowiązania wekslowego w wolnym obrocie takim papierem wartościowym.

Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że do celów podatkowych nie fakt wystawienia weksla, lecz konkretne zdarzenie gospodarcze należycie udokumentowane mogło stanowić podstawę rejestracji w księgach rachunkowych, a tym samym stanowić przesłankę ustalenia podstaw opodatkowania. Żaden bowiem przepis wymienionego wyżej rozporządzenia nie daje podstaw do dokonywania rejestracji na podstawie weksla /wyrok NSA z dnia 10 marca 1997 r. I SA/Wr 499/96/.

W tym więc znaczeniu dla celu podatku dochodowego obojętny był fakt wystawienia weksla, jak również prawny charakter tego papieru wartościowego. Istotne było to, czy spółka "A." była wobec podatnika zobowiązana do zapłaty kwoty 10 000 000 000 zł /przed denominacją/ w związku z określoną operacją gospodarczą.

Słusznie przyjęły organy podatkowe, że zarówno księgi rachunkowe podatnika, jak okazane dowody źródłowe nie dawały podstaw do uznania, że pomiędzy stronami tej operacji doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy, która stanowiłaby źródło zobowiązania spółki "A." do zapłaty tej kwoty. Ocena dowodów dokonana przez organy nie budzi żadnych zastrzeżeń. Należy bowiem zauważyć, że weksel nosi datę wystawienia 6 stycznia 1993 r. Spółka "S.D." rozpoczęła działalność od stycznia 1993 r. Już więc z tych okoliczności wynika, że przed wystawieniem weksla nie mogło dojść do powstania takich zobowiązań spółki "A.", które wyrażałyby się tak znaczną kwotą. Gdyby nawet uznać za prawdziwe twierdzenia skarżącego - do czego, zdaniem Sądu, w sprawie nie ma podstaw - że wcześniej spółka "A." zobowiązywała się do świadczenia usług z zakresu doradztwa podatkowego marketingowego, nie byłoby dostatecznych przesłanek dla uznania, że w ciągu tak krótkiego czasu działalności podatnika z tego tytułu mogło powstać tak wielkie zobowiązanie pieniężne.

Niezależnie od powyższego twierdzenia skarżącego pozostają we wzajemnej sprzeczności. Skoro usługi świadczyć miała spółka "A.", zobowiązana do zapłaty za te usługi byłaby spółka "S.D.". W takim więc stanie rzeczy nie występowałaby gospodarczo uzasadniona przesłanka dla wystawienia weksla własnego przez spółkę "A."

Okoliczności te świadczą o braku konsekwencji w twierdzeniach skarżącego. Gdyby zaś śladem stanowiska podatnika przyjąć, że weksel został wystawiony jako zabezpieczenie wykonania tych świadczeń przez spółkę "A." - na co zresztą również brak dowodów - data płatności weksla określona na 30 stycznia, a więc 24 dni po wystawieniu weksla, wskazuje na to, że weksel nie dotyczył takiej operacji. Nad wyraz krótki termin zapłaty sprawia, że mało prawdopodobne jest dokonywanie w takim terminie czynności dotyczących doradztwa ekonomicznego marketingowego, a wartość tych usług wyprowadzona z treści weksla tak dalece odbiega od wartości rynkowej, że uniemożliwia powiązanie tego papieru wartościowego z ewentualnymi usługami spółki "A."

Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że wcześniejsze zobowiązania spółki "A." potwierdza porozumienie wekslowe z dnia 30 stycznia 1993 r. Instytucja porozumienia wekslowego jest znana w prawie jako oświadczenie wystawcy weksla niezupełnego /in blanco/ w sprawie sposobu wypełnienia tego papieru wartościowego /art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz.U. nr 37 poz. 282/. Jest to dokument sporządzany w chwili wystawienia weksla. "Porozumienie wekslowe" z dnia 30 stycznia 1993 r., przedstawione przez podatnika w niniejszej sprawie, zostało sporządzone po wystawieniu weksla, a ponadto nie dotyczyło weksla in blanco. Z tego powodu dokument ten nie może być łączony z opisywanym wekslem, lecz stanowi odrębną umowę stron. W konsekwencji to "porozumienie wekslowe" nie może prowadzić do zmiany poglądu, że w chwili wystawienia weksla pomiędzy spółkami działała umowa zobowiązująca spółkę "A." do wystawienia tego papieru wartościowego.

Niezależnie od powyższego treść tego dokumentu także nie wskazuje na umowę zobowiązującą spółkę "A." do świadczenia usług z zakresu doradztwa ekonomicznego marketingowego. Porozumienie to stwierdza jedynie, że dotyczy rozliczenia między spółkami z tytułu zobowiązania wekslowego polega na przejęciu przez podatnika wyodrębnionego zakładu "określonego postacią jednego udziału według nominalnej wartości". W związku z tym treść tego porozumienia nie mogła stanowić podstawy do uznania, że przejęcie wyodrębnionego zakładu stanowiło rekompensatę za dług spółki "A"., wynikający z konkretnego zdarzenia gospodarczego pomiędzy tymi spółkami.

Skoro materiał zebrany w sprawie nie dał podstaw do uznania, że wystawiony weksel jest następstwem zdarzenia gospodarczego zobowiązującego spółkę "A." do zapłaty długu, to tym samym fakt przekazania wyodrębnionego zakładu spółce "S.D." nie był czynnością ekwiwalentną wobec ewentualnego długu spółki "A." wynikającego ze stosunków gospodarczych. Uzyskanie zatem własności przekazanego wyodrębnionego zakładu nastąpiło pod tytułem darmym. Natomiast jednostronne oświadczenie spółki "A.", zawarte w treści weksla, o zobowiązaniu do zapłaty na rzecz "S.D." kwoty 10 mld złotych, nie znajdujące podstaw w żadnym zdarzeniu gospodarczym, dla celów podatkowych nie ma znaczenia.

Błędnie zarzucono w skardze, że odmienne wnioski wynikają z aneksu do wymienionego porozumienia, sporządzonego w dniu 1 lutego 1993 r. W treści tej umowy po raz pierwszy znalazło się stwierdzenie o zobowiązaniu spółki "A." do świadczenia usług z zakresu doradztwa ekonomicznego marketingowego w okresie najbliższych dwóch lat. Data sporządzenia tej umowy jednak wyklucza uznanie, że wystawienie weksla w dniu 6 stycznia związane było z wcześniejszą umową o świadczenie tego rodzaju usług. Poza tym z treści aneksu wynika także, że wartość tych świadczeń podatnik będzie rozliczał z wartości weksla. Skoro jednak spółka "A." zobowiązała się do zapłaty sumy wekslowej, a ponadto w aneksie zobowiązała się świadczyć usługi na rzecz spółki "S.D.", to w tym stanie faktycznym spółka "A." była zobowiązana do dwóch świadczeń. Postanowienia aneksu zatem, dotyczące rozliczania przez podatnika wartości świadczeń z sumy wekslowej, są nielogiczne, a jednocześnie świadczą o tym, że spółka "S.D.", na której nie ciążyło żadne zobowiązanie, uzyskała dwa świadczenia: jedno w postaci wyodrębnionego zakładu, a drugie w postaci świadczenia usług. W związku z tym sporządzenie przez strony omawianego aneksu w najmniejszej mierze nie może wpłynąć na ocenę charakteru prawnego otrzymanego przez skarżącego przysporzenia, nie daje także podstaw do uznania, że sporny weksel znajdował podstawy we wcześniejszej umowie stron.

Tym samym trafny jest pogląd organów, że przysporzenie po stronie skarżącego o wartości 10 000 000 000 zł było przysporzeniem bezpłatnym, a więc stanowiło przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Sąd nie podziela także zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 12 ust. 6 omawianej ustawy. Przepis ten dotyczy zasad ustalania wartości nieodpłatnych świadczeń. Słusznie jednak stwierdziła Izba Skarbowa, że ta zasada ma zastosowanie tylko wówczas, gdy wartość tych świadczeń nie jest znana. W sytuacji jednak, gdy strony same określiły wartość przekazanego mienia, a także skarżąca spółka według tej wartości dokonywała odpisów amortyzacyjnych, które ostatecznie zostały przez organy uznane wpłynęły na wymiar podatku, przyjęcie odmiennej wartości tego mienia byłoby oczywiście nieuzasadnione.

Błędnie także zarzucono w skardze, iż wartość przekazanego mienia w roku 1993 powinna być niższa z powodu postanowień aneksu z dnia 1 lutego 1993 r., że skarżący będzie przez dwa lata uzyskiwał usługi spółki "A." ich wartość rozliczał z sumą wekslową. Jak już wyżej powiedziano, postanowienia tego aneksu w żaden sposób nie wpływają na ocenę skutków przekazania wyodrębnionego zakładu. Poza tym spółka wprowadziła do ksiąg w roku 1993 pełną wartość tego mienia, dokonując od niej odpisów amortyzacyjnych. Ostatnio wymieniony zarzut został zgłoszony jedynie na użytek tej sprawy, w sytuacji gdy strona sama zdecydowała o wartości mienia przejętego w roku 1993.

Materiał zebrany w sprawie, jego analiza wnioski wyciągnięte przez organy nie dają żadnych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja poprzedzająca ją decyzja organu instancji naruszają prawo w sposób rażący. Tym samym niezasadny jest wniosek skargi dotyczący stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Z urzędu natomiast Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja poprzedzająca ją decyzja organu instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.

Dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

skarga została oddalona.