Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1309/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1, art. 245 par. 1, art. 245 par. 2, art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie z zapłaty wpisu od skargi w wysokości 208 zł (dwieście osiem złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

B. M. (dalej "skarżąca") w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 208 zł złożyła zażalenie na to zarządzenie wnosząc w nim o zwolnienie od obowiązku ponoszenia wpisu. Do zażalenia załączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, w którym wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem (osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku). Opisując dochody i źródła utrzymania wskazała własne świadczenie emerytalne w kwocie 524,69 zł miesięcznie oraz pomoc ze strony rodziny w wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Wskazała również, że ponosi koszty ogrzewania - około 2.000 zł rocznie, koszty energii elektrycznej – około 130 zł miesięcznie, koszty wody i odprowadzania ścieków – około 50 zł miesięcznie. Ponadto około 800 zł wydaje na lekarstwa (skarżącej usunięto nerkę, choruje na cukrzycę, osteoporozę oraz zwyrodnienie stawów, kręgosłupa, porusza się o kulach). Załączyła również kserokopię kart informacyjnych oraz zaświadczeń o stanie zdrowia.

Pismo strony zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ wniosek taki należy złożyć na urzędowym formularzu PPF, referendarz sądowy WSA w Warszawie wezwał skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz do przedstawienia informacji na temat jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skarżąca w terminie wypełniła formularz PPF wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką – J. M.. Jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, którą skarżąca otrzymuje w wysokości 524,69 zł oraz renta córki w kwocie 447,71 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Oświadczyła również, że razem z córką nie posiadają oraz nie zbywały żadnych nieruchomości i ruchomości o wartości ponad 5.000 zł, nie korzystają i nie korzystały z pomocy społecznej, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypełnia i przesyła do Urzędu Skarbowego ich zeznania podatkowe. Ponadto wskazała, że jest osobą chorą, a dolegliwości, które ją dotykają uniemożliwiają swobodne poruszanie się. Jej córka choruje na [...].

Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła kopie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. o przyznaniu emerytury z urzędu oraz odcinki emerytury i renty za sierpień 2007 r.

Postanowieniem z [...] września 2007 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy.

W złożonym w terminie sprzeciwie od powyższego postanowienia, skarżąca stwierdziła, że jej sytuacja materialna, rodzinna i stan zdrowia pogarszają się "z tygodnia na tydzień". Skarżąca ma problemy z poruszaniem się, a z powodu trudnej sytuacji finansowej nie wykupuje lekarstw, nawet tych niezbędnych w jej stanie zdrowia.

Dodała, że od kilku tygodni mieszka sama i nie może liczyć na pomoc krewnych, ponieważ ich sytuacja finansowa pogorszyła się. Skarżąca nie widzi możliwości spłaty ciążących na niej zobowiązań, które rosną, na skutek ich nieregulowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skoro strona skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw, z obrotu prawnego usunięte zostało postanowienie referendarza sądowego z [...] września 2007 r. i wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł być rozpoznany w niniejszym postępowaniu.

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a, Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), co oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.).

Instytucji prawa pomocy jest natomiast formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).

Dlatego też przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W ocenie Sądu opisany stan faktyczny oraz nowe okoliczności powołane w sprzeciwie pozwalają stwierdzić, że zapłata wpisu od skargi w kwocie 208 zł nie jest możliwa, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej.

Skarżąca oświadczyła we wniosku PPF, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z chorą córką, a podstawę ich utrzymania stanowią świadczenia emerytalne i rentowe w łącznej wysokości 972,40 zł. Z akt sprawy wynikało ponadto, że skarżąca otrzymuje pomoc materialną od rodziny.

W złożonym sprzeciwie skarżąca wyjaśniła jednak, że krewni nie wspierają jej finansowo, ponieważ ich sytuacja materialna niekorzystnie się zmieniła. Uzyskiwane przez skarżącą dochody nie są wysokie. Z powodu trudnej sytuacji finansowej, skarżąca nie kupuje lekarstw, pomimo że jej stan zdrowia pogarsza się.

Reasumując jej aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na całkowite partycypowanie w kosztach procesu, w tym w szczególności w zakresie uiszczenia wpisu sądowego. Dlatego przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, który obejmuje zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi jest zasadne, umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd oraz zagwarantuje skarżącej realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.