Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1218/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 ust. 1; art. 144 pkt 1; art. 143 ust. 5; art. 146 pkt 3; art. 142 ust. 6;
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: par 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2004 nr 273 poz 2719
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o  udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania  i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań.
article: art. 66 par 1 i nast.; art. 72 par 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. (dalej Dyrektor OW NFZ) z [...] czerwca 2011 r., którą oddalono odwołanie M. P., prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w D. (dalej skarżąca) od rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2011 – 2015, w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...], rejon operacyjny d. na okres obowiązywania umowy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W czerwcu 2011 r. Dyrektor OW NFZ ogłosił rokowania w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w ww. rodzaju i wskazał, że oferenci mają spełniać warunki zawarte w:

1. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego (Dz. U. 2009 r. , nr 139, poz. 1137), dalej rozporządzenie z 28 sierpnia 2009 r.;

2. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r., nr 81, poz. 484), dalej rozporządzenie z 6 maja 2008 r.;

3. zarządzeniach Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r., nr 82/2010/DSOZ z dnia 17 grudnia 2010 r., nr 14/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2010 r., nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r., nr 85/2009/DSOZ z dnia 11 grudnia 2009 r., nr 50/2010/DSOZ z dnia 1 września 2010 r., nr 86/2010/DSOZ z dnia 23 grudnia 2010 r., nr 13/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2010 r., nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.

W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu - po uprzednim wezwaniu oferentów do usunięcia braków formalnych, które zostały uzupełnione, Komisja konkursowa przyjęła do dalszego postępowania dwie oferty, w tym ofertę skarżącej.

Dnia 22 czerwca 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie ww. postępowania, w którym została wybrana oferta złożona przez Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego w S. (dalej Pogotowie).

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

1. art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach poprzez przyznanie przez Komisję konkursową drugiemu z oferentów, w sposób nieuzasadniony, dodatkowych punktów;

2. art. 147 i art. 148 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwe porównanie ofert przez Komisję konkursową;

3. art. 149 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach poprzez nieodrzucenie przez Komisję konkursową oferty oferenta, który przedstawił w niej rażąco niską cenę, niegwarantującą prawidłowego wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej.

W uzasadnieniu swojej decyzji z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor OW NFZ wskazał, że kryteria oceny ofert w tym postępowaniu - według których Komisja konkursowa zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, dokonała porównania ofert, zostały określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określania kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wyjaśnił, że w związku z faktem, iż obaj oferenci (skarżąca i Pogotowie) uzyskali taką samą liczbę punktów oceny tj. 161 pkt, Komisja konkursowa ostatecznie brała pod uwagę bezwzględną wartość ceny, oferowanej przez oferentów za poszczególne zakresy świadczeń. Cena stała się bowiem jedynym czynnikiem różnicującym obie oferty. I tak negocjacje doprowadziły do ustalenia, że Pogotowie zaproponowało niższą cenę niż skarżąca. To spowodowało, że Komisja konkursowa wybrała ofertę Pogotowia. Dyrektor OW NFZ podniósł przy tym, że Komisja konkursowa - biorąc pod uwagę obiektywne czynniki oraz strukturę i zasoby ww. świadczeniodawców, zbadała czy przedstawione przez nich kalkulacje cenowe nie stanowią ceny rażąco niskiej i uznała, że propozycja cenowa Pogotowia pozwoli na prawidłowe wykonywanie przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej.

Skarżąca niezgadzając się z decyzją Dyrektora OW NFZ w terminie odwołała się od niej do Prezesa NFZ i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 154 ust. 4, ust. 6 i ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez nierozpatrzenie jej odwołania oraz poprzez przekroczenie swoich kompetencji, przejawiające się wydaniem ogłoszenia i przeprowadzeniem postępowania w trybie rokowań przed rozpatrzeniem jej odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ z [...] maja 2011 r., unieważniającej postępowanie konkursowe, w którym została wybrana do zawarcia umowy;

2. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania:

a. w ten sposób, że Dyrektor OW NFZ oddalając odwołanie w całości nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności związanych z przyznaniem Pogotowiu punktacji z tytułu przedstawienia certyfikatu jakości ISO;

b. niewskazanie jaką cenę podało Pogotowie oraz jaki owa cena miała wpływ na punktację oferty;

c. niewyjaśnienie czy konflikty dotyczące personelu były badane z uwzględnieniem stanowiska Prezesa NFZ wyrażonego w z [...] czerwca 2011 r.

Prezes NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przypomniał, że w rankingu końcowym obie oferty uzyskały jednakową liczbę punktów oceny, zatem Komisja konkursowa - w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, dnia [...] czerwca 2011 r. przeprowadziła z obydwoma oferentami negocjacje, w wyniku których Pogotowie zaoferowało cenę niższą niż skarżąca. Zdaniem organu zarzut naruszenia zasad postępowania, określonych w ustawie o świadczeniach jest niezasadny, gdyż z analizy sprawy wynika, że Komisja konkursowa stosowała szczegółowe warunki oceny ofert w ramach poszczególnych kryteriów oceny ofert do omawianego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej, oceniając w sposób obiektywny wszystkie złożone oferty. Prezes NFZ stanął także na stanowisku, że warunki oceny oferty były jawne i nie podlegały zmianie w toku tego postępowania, w związku z tym nie doszło do naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach.

Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej jakoby w postępowaniu nie wyjaśniono wątpliwości dotyczących tego, czy aby ceny podane przez Pogotowie nie były rażąco niskie. Wskazał, że podczas negocjacji Komisja konkursowa poddała szczegółowej analizie owe ceny i doszła do przekonania, że zaproponowana przez Pogotowie cena jednostki rozliczeniowej (ryczałt za dobokartę) w wysokości 1.000 złotych za świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego oraz 2.333 złotych za świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego nie są kwotami rażąco niskimi, ponieważ świadczeniodawca we wskazanej kalkulacji wykazał, że przewidziana kwota jest wystarczająca do właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku posiadania przez Pogotowie właściwego certyfikatu ISO, w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego, Prezes NFZ podniósł, że w dokumentacji znajduje się taki Certyfikat, ważny od [...] kwietnia 2010 r. Nadto organ wskazał, że posiadanie przez Pogotowie ww. certyfikatu potwierdziła także kontrola prowadzona u niego przez Komisję konkursową. Nadto wskazał, że certyfikat ten dotyczy wszystkich miejsc stacjonowania zespołów ratownictwa medycznego wykazanych w ofercie Pogotowia.

Prezes NFZ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej jakoby podczas postępowania konflikty dotyczące personelu nie były badane z uwzględnieniem jego stanowiska wyrażonego w decyzji z [...] czerwca 2011 r. Wyjaśnił, że na podstawie przekazanych mu informacji przez dyrektorów oddziałów wojewódzkiego NFZ, odnośnie porównania personelu i ambulansów wykazanych w ofertach oferentów biorących udział w postępowaniu, Komisja konkursowa ustaliła elementy sporne harmonogramu personelu, a następnie wezwała oferentów do wyjaśnień elementów spornych tego harmonogramu. Stosowne wyjaśnienia elementów spornych zostały złożone w terminie przez obu oferentów.

Organ nie zgodził się także z twierdzeniem skarżącej, iż w sprawie doszło do przekroczenia przez Dyrektora OW NFZ kompetencji poprzez ogłoszenie i przeprowadzenie postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przed rozpoznaniem odwołania przez Prezesa NFZ. Organ przytaczając przepisy prawa zauważył, że do kompetencji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu należy ogłoszenie postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Podniósł, że takie stanowisko ma również potwierdzenie w doktrynie prawa, gdzie stwierdza się m.in., że "(...) prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej należy do zadań dyrektora oddziału wojewódzkiego (...)".

Prezes NFZ za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 134 i art. 148 ustawy o świadczeniach ponieważ jego zdaniem w trakcie tego postępowania zapewniono wszystkim jego uczestnikom równe traktowanie i zagwarantowano zachowanie uczciwej konkurencji. Zdaniem organu skarżąca przystępując do tego postępowania mogła i powinna była zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w nim udział jednakowe.

W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 149 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie, będące konsekwencją dokonania wadliwej oceny oferty Pogotowia w zakresie zaproponowanej przez nie ceny i nieprawidłowe uznanie, iż owa cena nie była rażąco niska;

2. art. 134 ustawy o świadczeniach poprzez naruszenie zasady równości stron oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia stanowiska, że cena zaproponowana przez Pogotowie jest wystarczająca i nie jest ceną rażąco niską;

4. art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie jej interesu prawnego w wyniku zaniechania zgromadzenia materiału dowodowego oraz wykorzystania informacji dostępnych organowi z urzędu, co doprowadziło do niedokonania należytej weryfikacji jej zarzutów;

5. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zaniechania rozważenia zarzutów oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podniosła, że Prezes NFZ miał obowiązek ustalić, czy przepisy procedury zostały zachowane, jak też podjąć z własnej inicjatywy stosowne kroki, zmierzające do poddania wszechstronnej analizie kwestii dotyczącej ceny drugiego z oferentów. Zdaniem skarżącej Prezes NFZ nie wyjaśnił kryteriów oceny dokonanej przez Dyrektora OW NFZ, w tym nie wyjaśnił istotnych okoliczności w postaci "obiektywnych czynników oraz struktury i zasobów świadczeniodawcy", jakimi kierowała się Komisja konkursowa przy ocenie zaproponowanej ceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) wyrokiem z 22 czerwca 2012 r. (VI SA/Wa 140/12) uchylił zarówno decyzję Prezesa NFZ, jak i decyzją ją poprzedzającą.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Prezes NFZ decyzją z [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ z [...] maja 2011 r., którą unieważniono poprzednie postępowanie konkursowe, w którym skarżąca została zakwalifikowana do zawarcia umowy. Następnie WSA wyrokiem z 17 stycznia 2012 r. w sprawie VI SA/Wa 1807/11 stwierdził nieważność owych decyzji Prezesa NFZ i Dyrektora OW NFZ wskazując, że zgodnie z art. 152 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach na unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy nie przysługują żadne środki odwoławcze. Konsekwencją tego wyroku stało się to, że decyzja Dyrektora OW NFZ z [...] maja 2011 r., unieważniająca postępowanie konkursowe, zakończyła tamto postępowanie. W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że skarżąca w tym przypadku niezasadnie odwołała się do ustaleń Komisji konkursowej poczynionych w tamtym - unieważnionym postępowaniu.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 144 pkt 1 ustawy o świadczeniach w sytuacji, gdy poprzednio prowadzone postępowanie w trybie konkursu ofert zostało unieważnione, a szczegółowe warunki postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są takie same jak w konkursie ofert, można było przeprowadzić postępowanie w trybie rokowań i takie postępowanie zostało przeprowadzone, po opublikowaniu przez Dyrektora OW NFZ w czerwca 2011 r. ogłoszenia o rokowaniach w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w ww. zakresie. Sąd wskazał, że do owych rokowań zaproszono - zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawców, których oferty nie zostały unieważnione w konkursie ofert, tj. skarżącą i Pogotowie.

W związku z powyższymi uwagami zarzut przekroczenia kompetencji przez Dyrektora OW NFZ Sąd uznał za niezasadny, podobnie jak zarzut dotyczący tzw. konfliktu personelu.

Zdaniem Sądu w sprawie poczyniono niezbędne ustalenia, które znajdują potwierdzenie w aktach. Obaj oferenci w zakresie elementów spornych złożyli bowiem wyjaśnienia przed Komisją konkursową, która odniosła się do tej kwestii ustalając, że średniotygodniowy czas pracy personelu, wykazany w ofercie skarżącej, przekroczył 168 godzin w przypadku jednego lekarza, a w przypadku Pogotowia przez dwóch lekarzy. W związku z tym wezwała oferentów do złożenia wyjaśnień. Ostatecznie w oparciu o owe wyjaśnienia Komisja konkursowa stwierdziła zgodność deklarowanego czasu pracy lekarzy z podanymi w ofertach.

Co do zarzutu braku przez Pogotowie Certyfikatu ISO Sąd wskazał, że organy przeprowadziły właściwe ustalenia w tym zakresie i zasadnie przyjęły, że Pogotowie ma Certyfikat ISO na świadczenie usług w zakresie ratownictwa medycznego, transportu sanitarnego oraz medycznego zabezpieczenia imprez masowych i to na wiele obszarów działania, w tym także na obszar objęty przedmiotowym postępowaniem. Wobec tego Sąd stwierdził niezasadność zarzutu skarżącej dotyczącego nieprawidłowości w przyznaniu Pogotowia punktu za posiadany Certyfikat ISO.

Odnosząc się do kwestii cen zaproponowanych przez Pogotowie Sąd stwierdził, że w tej sprawie Komisja konkursowa zastosowała w postępowaniu prowadzonym w trybie rokowań tryb negocjacyjny, przewidziany dla postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert. Jak wynika z akt sprawy do obu oferentów wystosowano zaproszenia do negocjacji, negocjacje te przeprowadzono, sporządzając protokół końcowy z tej procedury. Dopiero po przeprowadzeniu procedury negocjacji został wyłoniony oferent zakwalifikowany do zawarcia umowy objętej ogłoszeniem, gdyż to owe negocjacje zadecydowały o rozstrzygnięciu w sprawie. W ocenie Sądu nie wyciągnąć wniosku o naruszeniu przepisów ustawy o świadczeniach (art. 142 ust. 6 w zw. z art. 143 ust. 5) przez wprowadzenie do postępowania toczącego się w trybie rokowań, postępowania właściwego dla trybu konkursu ofert, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej od ww. wyroku Prezes NFZ zarzucił naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

W wyniku uwzględnienia tej skargi Naczelny Sąd Administracyjnym (dalej NSA) wyrokiem z 29 stycznia 2014 r. ( sygn. akt II GSK 1682/13) uchylił wyrok WSA z 22 czerwca 2012 r. i sprawę przekazał mu do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko kasatora, że brak było podstaw do przyjęcia, iż Komisja konkursowa zastosowała w niniejszym postępowaniu tryb negocjacyjny. Nie można bowiem uznać, że użycie w zaproszeniu do rokowań wyrażenia "do negocjacji", wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 142 ustawy o świadczeniach, regulującą tryb postępowania konkursowego, w którym prowadzone są na określonym etapie negocjacje (art. 142 ust. 6). Użycie ww. wyrażenia w zaproszeniu nie może przesądzać, że postępowanie nie odbyło się w trybie rokowań.

Zdaniem Sądu kasacyjnego, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się (nie rozważał) czy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273, poz. 2719). Sąd kasacyjny wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął, że organ prowadził postępowanie w trybie rokowań. Z akt sprawy wynika, że w zaproszeniu skierowanym do obu oferentów wskazano miejsce i termin przeprowadzenia rokowań. Rokowania (jak wynika z art. 143 ustawy o świadczeniach), dotyczyć mają ustalenia ceny i liczby świadczeń opieki zdrowotnej.

W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji wadliwie zatem przyjął, że stan faktyczny sprawy uzasadniał przyjęcie, iż zostały naruszone przepisy art. 142 ust. 6 w zw. z art. 143 ust. 5 ustawy o świadczeniach przez wprowadzenie do postępowania toczącego się w trybie rokowań postępowania właściwego dla trybu konkursu ofert.

W złożonym przez skarżącą piśmie procesowym z [...] sierpnia 2014 r. stanowiącym uzupełnienie zarzutów skargi skarżąca podtrzymała swoje zarzuty dotyczące przeprowadzenia trybu negocjacji w toku rokowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez NSA wyroku WSA z 22 czerwca 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 140/12) i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (sygn. akt II GSK 1682/12).

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] listopada 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z [...] czerwca 2011 r., którą oddalono odwołanie M. P., prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...]w D. od rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2011 – 2015, w rodzaju ratownictwo medyczne. Na wstępie wypada przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ponadto stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku o sygn. akt II GSK 1682/12 wskazał, że m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się (nie rozważał) czy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719).

W pierwszej kolejności należało zatem zbadać prawidłowość dokonania ogłoszenia o postępowaniu konkursowym z uwzględnieniem faktu , że decyzją Dyrektora OW NFZ z [...] maja 2011 r., unieważniono poprzednie postępowanie konkursowe, w którym skarżąca została zakwalifikowana do zawarcia umowy. Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, o którym mowa w art. 144 pkt 1, ( unieważnienie konkursu) zaprasza się do udziału w rokowaniach świadczeniodawców, których oferty nie zostały odrzucone w unieważnionym konkursie ofert.

W myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719);

" W ogłoszeniu o rokowaniach określa się:

1) nazwę i siedzibę zamawiającego;

2) określenie wartości i przedmiotu zamówienia;

3) kwalifikacje zawodowe osób udzielających świadczeń opieki zdrowotnej i warunki techniczne udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, w tym wymagania w zakresie pomieszczeń, sprzętu, aparatury niezbędnych przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej;

4) miejsce i termin ogłoszenia rozstrzygnięcia rokowań;

5) nazwę i adres zamieszkania albo adres siedziby świadczeniodawców zaproszonych do rokowań."

Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku, o którym mowa w art. 144 pkt 1, zaprasza się do udziału w rokowaniach świadczeniodawców, których oferty nie zostały odrzucone w unieważnionym konkursie ofert.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż w zaproszeniu skierowanym do obu podmiotów biorących udział w tym postępowaniu wskazano miejsce i termin przeprowadzenia rokowań. Ponadto z akt sprawy wynika, że wskazano świadczeniodawców zaproszonych do rokowań w sposób wymagany ww. przepisami.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do kwestionowania dokonania ogłoszenia w sprawie rokowań oraz przeprowadzenia samych rokowań.

W tym aspekcie sprawy należy zatem zauważyć, że ustawa o świadczeniach w art. 143 precyzuje, że przez rokowania rozumie się tryb zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym prowadzi się postępowanie w sprawie ustalenia ceny i liczby świadczeń opieki zdrowotnej oraz warunków ich udzielania z taką liczbą świadczeniodawców, która zapewni wybór najkorzystniejszej oferty lub większej liczby ofert oraz sprawny przebieg postępowania, nie mniejszą jednak niż trzech, chyba że ze względu na specjalistyczny charakter świadczeń opieki zdrowotnej lub ograniczoną dostępność do świadczeń jest mniej świadczeniodawców mogących ich udzielać. Rokowania, tak samo jak konkurs ofert, składają się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej rokowań komisja w obecności oferentów:

1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert,

2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 pkt 3,

3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. W części niejawnej rokowań komisja może:

1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia;

2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów nie wynika zatem żaden zakaz przeprowadzania negocjacji pomiędzy uczestnikami rokowań. Negocjacje te mogą dotyczyć ceny, liczby świadczeń opieki zdrowotnej oraz warunków ich udzielania. Możliwość przeprowadzania takich negocjacji w trybie rokowań wynika wprost z istoty pojęcia rokowań. Semantycznie rzecz biorąc rokowania stanowią jeden ze sposobów zawarcia umowy. Natomiast drogą do zawarcia umowy w ramach rokowań są zazwyczaj negocjacje. W związku z tym nie można zapominać, że postępowanie prowadzone przez komisję konkursową, zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej oferty na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jest wzorowane na czynnościach poprzedzających zawarcie umowy cywilnoprawnej, uregulowanych w Kodeksie cywilnym (art. 66 § 1 i nast. oraz art. 72 § 1 k.c.). Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym, jak wyborem najkorzystniejszej oferty (ofert) przez zamawiającego. Niewątpliwie postępowanie prowadzone przez komisję nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a "rozstrzygnięcie" komisji nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczenia staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji. ( por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt II GSK 330/06, lex nr 325383).

W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że stan faktyczny sprawy nie uzasadniał przyjęcia, iż zostały naruszone przepisy art. 142 ust. 6 w związku z art. 143 ust. 5 przez wprowadzenie do postępowania toczącego się w trybie rokowań postępowania właściwego dla trybu konkursu ofert.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.