Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 28/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 par. 1 pkt 6a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 804/12 oddalające wniosek A.K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka od udziału w sprawie ze skargi A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06 postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 804/12 oddalił wniosek A. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka od udziału w sprawie ze skargi A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 3 października 2012 r. A.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego WSA Jacka Fronczyka od udziału w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06.

Uzasadniając złożony wniosek, skarżący stwierdził, że wymieniony sędzia był członkiem składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wydał w dniu 3 sierpnia 2011 r. wyrok w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Wa 797/09. W ocenie skarżącego, sprawa ta łączy się bezpośrednio ze sprawą rozpoznawaną pod sygn. akt II SA/Wa 804/12. Skarżący wyjaśnił przy tym, że skoro wyrok wydany w sprawie o sygn. II SA/Wa 797/09 dotyczy wyłączenia z obiegu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 grudnia 2002 r. nr 4097 w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego, to jest to okoliczność, która ma bezpośredni wpływ na postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie, przy czym powiązanie to ma charakter normatywny w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.

Nadto skarżący stwierdził, że powyższe powiązanie dotyczy również spraw o sygn. akt: II SA/Wa 26/06, II SA/Wa 1018/09 oraz II SA/Wa 173/12. W odniesieniu do sprawy o sygn. akt II SA/Wa 26/06 skarżący dodatkowo wskazał, że sędzia J. F. sprawujący funkcję Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej brał udział w postępowaniu administracyjnym związanym z tą sprawą. Skarżący podał, że sędzia pełniąc powyższą funkcję reprezentował w tej sprawie WSA w Warszawie jako organ administracji publicznej – organ prowadzący to postępowanie. Jak wyjaśnił skarżący opisane postępowanie prowadzono pod sygn. IV.Inf/S-1-041-300/08.

W dniu 15 października 2012 r. sędzia WSA Jacek Fronczyk złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a. wyłączające go od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 804/12 oraz że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Oświadczenie znajduje się w aktach sprawy.

Oddalając wniosek na podstawie art. 20 i 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przyczyna żądania wyłączenia sędziego wskazana przez skarżącego to w istocie przyczyna ujęta przez ustawodawcę w treści przepisu art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd podniósł, że powołana przez skarżącego sprawa o sygn. akt II SA/Wa 797/09 dotyczy postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 marca 2009 r. nr 279/Kadr stwierdzającego niedopuszczalność wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego od postanowienia tego organu z dnia 3 lutego 2009 r. nr 106 w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 grudnia 2002 r. nr 4097. Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 797/09, WSA w Warszawie (w składzie: sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, sędzia WSA Jacek Fronczyk, sędzia WSA Andrzej Góraj) oddalił skargę na opisane postanowienie. Natomiast sprawa o sygn. akt II SA/Wa 804/12 dotyczy wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 26/06. Z kolei tym ostatnim wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 października 2005 r. nr 1301/Kadr w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Tym samym oznacza to, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 804/12 przedmiotem oceny Sądu jest przede wszystkim dopuszczalność wznowienia postępowania (art. 281 P.p.s.a.) oraz ewentualne rozpoznanie sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a), z tą dodatkową uwagą, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi o wznowienie przedmiotem orzeczenia sądu będzie prawomocne orzeczenie z dnia 12 stycznia 2012 r. Zatem przedmiot sprawy objęty postępowaniem wznowieniowym, mimo węższych granic rozpoznania sprawy, nie ulegnie zmianie i w dalszym ciągu będzie nim decyzja Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli przedmiot rodzajowo odmienny, który w żaden sposób nie pokrywa się z przedmiotem sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SA/Wa 797/09. Sprawy te nie łączą się przedmiotowo, a tego rodzaju łączność spraw jest warunkiem niezbędnym do zastosowania powołanej przez skarżącego podstawy wyłączenia.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że pomiędzy opisanymi przedmiotami spraw nie zachodzi powiązanie, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.

Natomiast podnoszona przez skarżącego, jako podstawa wyłączenia, okoliczność występowania sędziego Jacka Fronczyka jako osoby upoważnionej do reprezentowania WSA w Warszawie w postępowaniu administracyjnym pośrednio związanym ze sprawą II SA/Wa 26/06 nie jest, zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, braniem udziału w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. Czynności administracyjne nie stanowią bowiem czynności orzeczniczych. Powyższa okoliczność nie jest również przesłanką do wyłączenia sędziego WSA Jacka Fronczyka na podstawie art. 18 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi z kolei, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Analiza akt sprawy o sygn. II SA/Wa 26/06 daję podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że tak określona przyczyna wyłączenia nie miała miejsca.

Poza tym w skardze o wznowienie skarżący jako przyczynę wznowienia wskazuje okoliczność wydania wyroku w sprawie II SA/Wa 26/06 przez sędziego WSA Annę Mierzejewską oraz sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja, tj. tych sędziów WSA, którzy, jego zdaniem, nie brali udziału w rozprawie. Skarżący powołał się w tym zakresie na przepis art. 271 pkt 1 w zw. z art. 136 P.p.s.a.

Stosownie zaś do treści art. 283 P.p.s.a., sędzia, którego udziału lub zachowania się w poprzednim postępowaniu dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Jak wynika z opisanej powyżej treści skargi o wznowienie, osoba sędziego WSA Jacka Fronczyka nie jest związana z podstawą skargi o wznowienie.

Z powyższego wynika zatem, że w odniesieniu do sędziego WSA Jacka Fronczyka nie występuje również ta, odrębnie unormowana, bezwzględna przyczyna wyłączenia. Nadto, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazane przez skarżącego we wniosku przyczyny wyłączenia sędziego WSA Jacka Fronczyka nie stanowią innych okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Z kolei autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia (oświadczenia), tym bardziej, że prawdziwości tego wyjaśnienia składający wniosek w żaden sposób nie podważył.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K.. Zaskarżonemu postanowieniu w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania przez naruszenie:

1)art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. polegające na pominięciu w ustaleniu stanu faktycznego istotnych okoliczności udziału sędziego Jacka Fronczyka we wskazanym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności jaki jego udział w tym postępowaniu mógł mieć wpływ na tok postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania;

2)art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, a w szczególności błędne rozumienie zawartego w tym przepisie terminu "postępowanie w sprawie", które w tym przepisie należy rozumieć szerzej niż w pozostałych przepisach P.p.s.a. ze względu na konieczność zastosowania tutaj wykładni celowościowej, której zastosowanie implikują wyroki Trybunału Konstytucyjnego poprzedzające wydanie ustawy z dnia 23 października 2009 r. zmieniającej przepisy P.p.s.a. w części dotyczącej wyłączenia sędziego;

3)art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. polegające na wydaniu postanowienia w oparciu o blankietowe oświadczenie sędziego, który nie odniósł się do konkretnych zarzutów zawartych we wniosku o wyłączenie.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie wniosku o wyłączenie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty podniesione w zażaleniu. W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. polegające na pominięciu w ustaleniu stanu faktycznego istotnych okoliczności udziału sędziego Jacka Fronczyka we wskazanym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności jaki jego udział w tym postępowaniu mógł mieć wpływ na tok postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 166 P.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, natomiast w myśl art. 141 § 4 P.p.s.a. (zdanie pierwsze) uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sporządzając uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie uchybił powyższym przepisom.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wyczerpujący i dostatecznie umotywowany przedstawił przesłanki oddalenia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Jacka Fronczyka od udziału w sprawie niniejszej. W treści uzasadnienia przedstawiono treść żądania skarżącego, stan faktyczny i prawny sprawy, w sposób szczegółowy oceniono argumenty, które legły u podstaw wniosku. Sam fakt udziału sędziego w czynnościach administracyjnych, obejmujących również postępowanie w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 26/06, a wykonywanych w ramach sprawowania funkcji Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej, na co wskazano we wniosku, bez wskazania konkretnych okoliczności, które miałyby dawać podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy niniejszej, słusznie nie został uznany za podstawę do wyłączenia sędziego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku autora zażalenia, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia przesłanki określone w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu skarżącego co do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, a w szczególności błędne rozumienie zawartego w tym przepisie terminu "postępowanie w sprawie".

W zażaleniu podniesiono, że termin "postępowanie w sprawie" należy rozumieć szerzej niż w pozostałych przepisach P.p.s.a. ze względu na konieczność zastosowania wykładni celowościowej, której zastosowanie implikują wyroki Trybunału Konstytucyjnego poprzedzające wydanie ustawy z dnia 23 października 2009 r. zmieniającej przepisy P.p.s.a. w części dotyczącej wyłączenia sędziego.

W myśl art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia w sprawie. Uznając, że wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy czynności orzeczniczych wykonywanych przez sędziego w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie, a nie czynności administracyjnych, Sąd nie naruszył omawianej regulacji.

W świetle okoliczności sprawy nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 133 § 1w zw. z art. 166 P.p.s.a. przez wydanie postanowienia w oparciu o blankietowe oświadczenie sędziego, który nie odniósł się do konkretnych zarzutów zawartych we wniosku o wyłączenie. Według art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 22 § 1 P.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy, zaś stosownie do § 2 powołanego artykułu postanowienie wydawane jest przez sąd po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego. Sędzia, którego wyłączenia dotyczyło żądanie, złożył stosowne oświadczenie. Zawarte w motywach postanowienia stwierdzenie, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia stanowi odwołanie do utrwalonego w orzecznictwie poglądu (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2009 r. I OZ 803/09). Przekonanie skarżącego, że ocena wiarygodności złożonego przez sędziego oświadczenia wymaga "pozyskania od tego sędziego bardziej szczegółowego wyjaśnienia" nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 20 § 1 P.p.s.a. to strona, zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest uprawdopodobnić przyczyny żądania, wskazując konkretne okoliczności, które jej zdaniem wywołują wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie z mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.