Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 376/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej o d d a l a s k a r g ę /-/B. Popowska /-/E.Kręcichwost - Durchowska E.Makosz - Frymus MB


UZASADNIENIE

B.B. złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia

do świadczenia pieniężnego z tytułu narodzin podczas deportacji rodziców. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej jako: KUdSKiOR) decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania przedmiotowego świadczenia.

W dniu [...] października 2003 r. wpłynęło do KUdSKiOR pismo, które zostało zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.:

Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa). Decyzją z dnia [...] maja

2004 r. nr [...] KUdSKiOR odmówił zmiany przedmiotowej decyzji. Mimo prawidłowego pouczenia, Strona nie wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. B.B. ponownie złożyła wniosek w przedmiocie zmiany decyzji KUdSKiOR w trybie art. 154 kpa. Decyzją

z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] KUdSKiOR odmówił zmiany decyzji w przedmiocie odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia.

Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2005 r. B.B. ponowiła wniosek w przedmiocie zmiany decyzji KUdSKiOR w trybie art. 154 kpa. Strona wnosząc po raz trzeci o zmianę niekorzystnej decyzji KUdSKiOR stwierdziła, że II Wojna Światowa w Europie zakończyła w dniu 8 maja 1945 r. i jest to według niej graniczna data pobytu na deportacji. Ponadto, zdaniem B.B., należy wyliczać okres jej pobytu na deportacji od momentu poczęcia, tj. od kwietnia 1944 r. We wniosku Strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt

zebranego materiału dowodowego, KUdSKiOR uznał, że wniosek Strony

nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r.,

nr [...] odmówił uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu podkreślono niezasadność zastosowania instytucji procesowej z art. 154 kpa przez KUdSKiOR w rozpatrywanej sprawie i wskazano m. in., iż podstawą prawną wydania odmownej decyzji był przepis art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r., nr 87, poz. 395 ze zm. - dalej jako: ustawa o świadczeniu), zgodnie z którym represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Organ wyjaśnił, iż przepis ten nie stanowi przesłanki do przyznania B.B. przedmiotowego uprawnienia, bowiem nie został spełniony zawarty

w cytowanym wyżej przepisie warunek deportacji do pracy przymusowej na okres

co najmniej 6 miesięcy, gdyż strona przebywała w W. k/S. od dnia [...] grudnia 1944 r. (data urodzenia) i nawet jeśli KUdSKiOR przyjąłby za datę zakończenia pobytu na deportacji datę końca wojny - dzień 8 maja 1945 r., a nie tak, jak dotychczas, datę wyzwolenia spod okupacji hitlerowskiej, to i tak nie upłynęło wymagane 6 miesięcy.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, Strona wskazała, iż w świetle art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu - za osobę represjonowaną należy uznać także osobę poczętą i urodzoną na terytorium III Rzeszy, w miejscu pracy przymusowej matki, oraz że okres represji narodzonego dziecka należy liczyć od chwili poczęcia, co wynika m. in. z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 19 sierpnia 2004 r. i użytej w nim argumentacji, wskazującej, iż o deportacji (wywiezieniu) można mówić zarówno wtedy, gdy dziecko zostało wywiezione

wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak i wtedy, gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót. Nie sposób bowiem racjonalnie uzasadnić, że sytuacja małego dziecka wywiezionego

wraz z matką na roboty przymusowe jest inna niż sytuacja dziecka urodzonego już po wywiezieniu matki na roboty przymusowe.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, KUdSKiOR, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Dodatkowo, organ wskazał, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2005 r., iż po uchyleniu § 2 art. 8 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 - dalej jako: kc) generalnie możność warunkowego stania się podmiotem praw przez nasciturusa dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów szczególnych, zaś ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich takiej szczególnej regulacji nie zawiera, dlatego też okres represji w przedmiotowej sprawie nie może być liczony od dnia poczęcia.

W skardze kierowanej do Sądu, B.B. zarzuciła KUdSKiOR naruszenie art. 154 § 1 i 2 kpa przez jego niezastosowanie, art. 2, 7 i art. 32 Konstytucji RP przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich osób represjonowanych, które zostały poczęte i urodzone w czasie deportacji matki

do pracy przymusowej w czasie II Wojny Światowej oraz art. 2 pkt 2 lit. a ustawy

o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, przez przyjęcie, że brak jest podstaw

do liczenia biegu 6 miesięcznego okresu pobytu na deportacji, o którym mowa

w tej ustawie, od chwili poczęcia dziecka urodzonego i poczętego na deportacji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w celu uwzględnienia wniosku strony o zmianę decyzji i przyznanie świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, iż Skarżąca czuje się pokrzywdzona zaskarżoną decyzją oraz decyzją Kierownika Urzędu ds. Osób Represjonowanych

z dnia [...] lipca 2000 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej

oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i uważa, że wnioskowane świadczenie jej się należy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nowym kierunkiem orzecznictwa sądowego w takich sprawach. Dodała także, iż mając

na względzie zmieniony kierunek wykładni zawarty w orzecznictwie sądowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2004 r., OSK 135/4) potwierdzający, że intencją ustawodawcy było objęcie prawem do uzyskania rekompensaty pieniężnej za doznane krzywdy spowodowane deportacją wszystkich osób, które poddane były tego rodzaju represji przez okres co najmniej 6 miesięcy

w latach 1939-1945, i to bez względu na wiek, Skarżąca uważa, że potraktowana została wbrew konstytucyjnej zasadzie równości i ochrony życia ludzkiego od chwili poczęcia. Skarżąca stwierdziła też, iż jest przekonana, że w świetle art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu za osobę represjonowaną należy uznać także osobę poczętą

i urodzoną na terytorium III Rzeszy, w miejscu pracy przymusowej matki,

oraz że okres represji narodzonego dziecka należy liczyć od chwili poczęcia. Skarżąca nadmieniła, iż różnicowanie przez KUdSKiOR na tle art. 2 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniu sytuacji prawnej dzieci wywiezionych z rodzicami (przebywającymi

co najmniej 6 miesięcy na deportacji) oraz sytuacji dzieci urodzonych na deportacji

i poczętych w okresie deportacji co najmniej przed upływem 6-miesięcy przed dniem zakończenia wojny, jest niesłuszne i stanowi naruszenie konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej wyrażonych w art. 2 i 32 Konstytucji.

Taka interpretacja ww. przepisu nie pozostaje w związku z celem i zasadniczą treścią ustawy i jej zastosowanie nie ma racjonalnego wytłumaczenia. Skarżąca wskazała także, iż za równym traktowaniem dzieci na tle art. 2 pkt. 2 lit. a ustawy

o świadczeniu przemawia również sytuacja prawna nasciturusa uregulowana

w art. 927 § 2 i art. 972 kc oraz ochrona z art. 23 i 24 kc, a w świetle powyższego, zdaniem Skarżącej, należy przyjąć, że dziecko urodzone i poczęte, w okresie wykonywania pracy przymusowej przez deportowaną matkę, jest również osobą represjonowaną w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, spełniająca warunek

6-miesięcznej deportacji (co jest naturalne, uwzględniając okres ciąży).

W odpowiedzi na skargę, KUdSKiOR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, m. in. podkreślając niezasadność zarzutów skargi co do naruszenia art. 154 kpa przez KUdSKiOR.

W piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącej wskazano dodatkowo,

iż przepis art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu winien być interpretowany

w związku z treścią art. 8 § 2 kc, co prowadzi do oczywistej konstatacji, że okres wskazany w art. 2 pkt 2 lit. a winien być ustalany od dnia poczęcia dziecka,

nie zaś od dnia narodzin. Odmienna interpretacja, a zatem taka, jaką zaprezentował w zaskarżonej decyzji KUdSKiOR, nie jest dopuszczalna, albowiem prowadzi

do niezgodnego z wolą ustawodawcy wniosku. Fakt natomiast późniejszego uchylenia art. 8 § 2 kc nie ma żadnego znaczenia i nie może prowadzić do zupełnie odmiennej interpretacji ustawy, albowiem jej treść ustalona została pierwotnym jej brzmieniem i tylko w oparciu o to dedukować należy wolę ustawodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i do tych kwestii ograniczają się rozważania Sądu w sprawie objętej skargą.

W niniejszej sprawie pierwotna decyzja i decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżone orzeczenie, tj. decyzja podjęta w trybie odwoławczym od decyzji opartej na art. 154 kpa. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednak oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pod kątem przesłanek określonych w art. 154 kpa, Sąd odniesie się także do wcześniejszych ustaleń merytorycznych poczynionych przesz organ w trakcie rozpoznawania sprawy, zwłaszcza zaś do zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego wykorzystania. Pozostaje to w związku z przyjmowanym w piśmiennictwie poglądem, iż przesłanki określone w art. 154 kpa w odniesieniu do danej sprawy "muszą nabrać konkretnej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego sprawy" (teza wyroku z dnia 12 sierpnia 1990 r., I SA 1906/98, LEX nr 48663).

W nawiązaniu do powyższego, Sąd stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ze starannością zgromadził materiał dowodowy w sprawie, a w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza pierwszoinstancyjnej, wskazał nie tylko na fakty i dowody, w oparciu o które w swej pierwszej decyzji z [...] lipca 2000 r. uznał, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia, ale i wyjaśnił, dlaczego w świetle art. 154 kpa nie może zmienić swej decyzji z [...] lipca 2000 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala odnieść się do wszystkich okoliczności, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podziela ustalenia faktyczne organu i poglądy prawne, także odnośnie do funkcji, jaką pełni art. 154 kpa łącznie z jego interpretacją uwzględniającą to, że wskazany przepis stosowany jest na zasadzie uznania administracyjnego.

W świetle powyższego Sąd jest zdania, iż nieuzasadniony był zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia przez KUdSKiOR art. 154 kpa. Zastosowanie normy zawartej w art. 154 § 1 kpa wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek: by decyzja ostateczna nie tworzyła praw dla żadnej ze stron postępowania, i by za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiał interes społeczny

lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której Strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, przy czym zastosowanie normy zawartej w art. 154 par 1 kpa odbywa się na zasadzie uznania ("Decyzja ostateczna (...) może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona..." ). Przyznać też należy organowi rację, kiedy wskazuje, że zarówno pojęcie interesu społecznego jak i słusznego interesu strony są pojęciami niedookreślonymi. Znaczy to, że ich treść każdorazowo, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy i obowiązującego stanu prawa ustala organ. W świetle powyższego rzeczą Sądu jest ustalenie, czy organ odniósł się do przesłanek wymienionych w art. 154 par. 1 kpa i pod ich kątem rozpatrzył możliwość uchylenia lub zmiany swej wcześniejszej decyzji z [...] lipca 2000 r. Oceniając powyższe, Sąd ma na uwadze pogląd doktryny, który podziela, iż instytucja unormowana w art. 154 kpa służy do wzruszania decyzji ostatecznych, także prawidłowych, w sytuacjach szczególnych, takich np. jak zmiany wykładni prawa, oceny stanów faktycznych. ( J. Borkowski, kodeks postepowania administracyjnego, komentarz, IV wydanie, 2002 r. str. 668, Nb4).

Zdaniem Sądu, KUdSKiOR nie przekroczył granic uznania, dokonując ustaleń co do występowania w sprawie interesu społecznego oraz słusznego interesu Skarżącej. Należy zgodzić się z organem, iż słuszny interes strony nie może prowadzić do obchodzenia innych przepisów prawa tj. w niniejszej sprawie art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach. Niewątpliwie w interesie strony leży wzruszenie niekorzystnej dla niej decyzji organu, jednakże organy administracji państwowej - ustalając występowanie "słusznego interesu strony" zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa). Zdaniem Sądu nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną. Nadto, jak to zostanie wykazane, nie zmieniła się wykładnia art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu odnośnie do rozumienia wskazanych w nim przesłanek (chodzi tu głównie o okres 6- miesięcy deportacji) oraz odnośnie do kręgu podmiotów, które mogą być beneficjentami przedmiotowej ustawy ( obywatele polscy). Sąd podziela też pogląd NSA wyrażony w wyroku z 13 grudnia 1996 r.: " tryb postępowania przewidziany w art. 154, 155 kpa służy generalnie organom administracji do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy te uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju." W kontekście wyroków, które zapadają na tle art. 2 pkt 2 lit. a ( niektóre Sąd wymieni poniżej) należy stwierdzić, że art. 154 kpa nie może być w żaden sposób traktowany jako przepis służący wzruszeniu prawomocnych, a niekorzystnych dla Strony rozstrzygnięć administracyjnych, w sytuacji, gdy zdaniem organu nie występują przesłanki wskazane w art. 154 kpa, gdyż to wypaczałoby zupełnie sens tego nadzwyczajnego środka prawnego.

Odnośnie pozostałych zarzutów B.B. dotyczących zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, iż dotyczą one błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego dokonanej przez organ w odniesieniu do kwestii ( zakres podmiotowy ustawy, przesłanki przyznania prawa do świadczenia), które mają wpływ na ocenę występowania w sprawie interesu społecznego i słusznego interesu Strony. I tak, Skarżąca wnosząc o przyznanie świadczenia pieniężnego, powołuje się na represję, jaka była jej udziałem ze względu na fakt, iż od chwili poczęcia, a następnie urodzenia przebywała na deportacji. Zdaniem Strony skarżącej, ze względu na brak wyraźnego przeciwwskazania w ustawie, należało jej zaliczyć nie tylko okres przebywania na deportacji od momentu urodzenia, ale także wliczyć do tego okresu, czas od poczęcia. Tym samym, po zsumowaniu tych okresów, zdaniem Skarżącej, wyczerpywałaby ona ustawowy okres 6 miesięcy przebywania na deportacji, a tym samym żądane świadczenie byłoby jej należne.

Odnosząc się do podniesionych w skardze twierdzeń, a w szczególności,

że do okresu przebywania na deportacji należałoby zaliczyć także okres od poczęcia, Sąd stwierdza, iż Strona skarżąca trafnie powołuje się na aktualne orzecznictwo sądowe jak i na obowiązujące w doktrynie poglądy. W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze Skarżącą, iż wnioskowane świadczenie należy się nie tylko matce, ale także dziecku urodzonemu na deportacji, na co wskazuje powołany także przez Skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2004 r. a użyta w nim argumentacja rzeczywiście uprawnia do takiej wykładni ustawy o świadczeniu.

Sąd wziął także pod uwagę argumenty Strony skarżącej, wskazujące, iż treść niniejszego wyroku winna być rozpoznawana w korelacji z treścią nieobowiązującego obecnie art. 6 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, który to przepis dodał

do art. 8 kc § 2 o następującym brzmieniu: "Zdolność prawną ma również dziecko poczęte, jednakże prawa i zobowiązania majątkowe uzyskuje ono pod warunkiem,

że urodzi się żywe". Należy jednak podkreślić, iż Strona skarżąca pominęła fakt, iż ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich wiąże uprawnienia do świadczeń z obywatelstwem (posiadaniem obywatelstwa polskiego w okresie podlegania represjom), co wynika z art. 1 ust. 1 ustawy. Wobec tego zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy dana osoba może być beneficjentem ustawy o świadczeniach ma to, czy ofiara represji w okresie podlegania represjom posiadała obywatelstwo polskie ( szerokie uzasadnienie dla tej tezy zawiera wyrok NSA z 12 października 2006 r.; sygn. akt II OSK 1013/06). W czasie przebywania Skarżącej wraz z matką na robotach przymusowych obowiązywała ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. z 1920 r., nr 7, poz. 44 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 4 tej ustawy obywatelstwo polskie nabywało się przez urodzenie lub na skutek późniejszych zdarzeń. Nabycie obywatelstwa polskiego przez urodzenie było związane z nabyciem obywatelstwa ojca albo matki (art. 5). Tak więc nabycie obywatelstwa polskiego następowało z chwilą urodzenia dziecka, jeżeli w chwili urodzenia dziecka, ojciec albo matka posiadali obywatelstwo polskie. Decydujące znaczenie przy uzyskaniu obywatelstwa miał (i nadal ma) moment urodzenia się dziecka; z tą chwilą dziecko uzyskuje obywatelstwo. Nie można więc uznać, nawet biorąc pod uwagę, że życie i zdrowie człowieka w każdej fazie jego rozwoju stanowi wartość konstytucyjną podlegającą ochronie, iż nasciturus posiada obywatelstwo polskie. Wynika to także z aktów międzynarodowych, gdyż np. nawet Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526 ze zm.) zapewnia dziecku prawo do określenia przynależności państwowej (obywatelstwa) dopiero po urodzeniu. Tym samym, o ile można podzielić pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1996 r. (sygn. akt III ARN 96/95), iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, to nie sposób przyjąć, iż dziecko poczęte posiada obywatelstwo polskie i w związku z tym, okres życia prenatalnego wliczyć do okresu podlegania represjom, o którym mowa w ustawie o świadczeniu pieniężnym.

Tego stanu rzeczy nie zmieniają przepisy ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r.

o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Z ww. wynika, iż prawo do życia podlega ochronie, w tym również w fazie prenatalnej, w granicach określonych w ustawie. Nie sposób mówić

o naruszeniu tego przepisu przez KUdSKiOR, ponieważ w okolicznościach

tej sprawy, chodzi o ocenę określonych w ustawie kryteriów przyznania specjalnego uprawnienia, a nie o ochronę prawa do życia.

Sąd miał także na uwadze argumenty zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r., (II OSK 1013/06), gdzie wskazano, iż analiza treści przepisów ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży prowadzi do wniosku, iż określają one status prawny płodu oraz granice ochrony dóbr płodu,

w szczególności jego zdrowia i życia. Szereg przepisów wyraźnie dopuszcza możność nabycia przez nasciturusa określonych praw. Między innymi przepis

art. 927 § 2 kc przesądza o tym, iż dziecko poczęte może być podmiotem praw wynikających ze spadku, czy przepis art. 446 kc, który stanowi, że z chwilą urodzenia dziecko może żądać naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem. Judykatura dość zgodnie dopuszcza również możność warunkowego stania się podmiotem praw przez nasciturusa w zakresach wykraczających poza te, które wynikają wprost

z przepisów szczególnych. Nie jest natomiast możliwe, ze względu na przepisy dotyczące nabycia obywatelstwa polskiego, nabycie obywatelstwa polskiego

przez dziecko poczęte, przed jego urodzeniem, pod warunkiem, że dziecko urodzi się żywe.

Podsumowując, w okresie prenatalnym Skarżąca nie miała polskiego obywatelstwa, a co za tym idzie nie wyczerpała wymaganego ustawowo bycia obywatelem w okresie podlegania represjom, a więc w przypadku Skarżącej, pobytu na deportacji (wywiezieniu) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy

z terytorium państwa polskiego.

W świetle powyższych argumentów, a zwłaszcza wobec jednoznacznie określonego w ustawie o świadczeniu - kręgu uprawnionych ( obywatele polscy) oraz przesłanki 6-miesięcznej deportacji i niespornego stanu faktycznego, a także wobec utrzymującej się linii orzecznictwa na tle art. 2 pkt. 2 lit. a ustawy o świadczeniach, Sąd nie stwierdza naruszenia przez organ normy zawartej w art. 154 par. 1 kpa. Organ rozpatrzył wniosek Skarżącej pod kątem przesłanek wzruszenia ostatecznej decyzji z [...] lipca 2000 r. w kontekście stanu faktycznego i prawnego sprawy i - odpowiednio do ustaleń - podjął rozstrzygnięcie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku; skarga B.B. jako nieuzasadniona została oddalona.

/-/ B. Popowska /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus

za nieobecnego Sędziego

/-/E.Kręcichwost - Durchowska

MB