Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 483/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 12, 35,36
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S., J. M. i M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. S., J. M. i M. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. S., J. M. i M. M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...].

Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania złożonego wniosku, o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli treść art. 12 kpa i art. 35 § 1 i § 3 kpa podkreślając, że sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 20 lipca 2016 r. Skarżący zaznaczyli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] bezskutecznie zobowiązało Prezydenta do rozpoznania sprawy w terminie do 31 marca 2017 r. Do dnia złożenia skargi sprawa nie została rozpoznana merytorycznie. Ponadto zdaniem skarżących organ narusza obowiązki określone w art. 36 kpa. Skarga jest więc uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] do czasu przedstawienia prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych stronach postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).

W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania skargi co do zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania jest wynikiem wydania przez Prezydenta [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r. postanowienia nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. jako hip. nr [...] do czasu przedłożenia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po zmarłych stronach postępowania.

Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. W orzecznictwie sądowadministracynym podkreśla się, że na gruncie przepisów P.p.s.a. brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność czy też przewlekłość organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Przy czym wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie bezczynności organu, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny w tej sprawie. W takiej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W przeciwnym razie organ mógłby uniknąć uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na bezczynność, gdy tylko przed dniem rozprawy sądowej wydałby postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w danej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo tego, iż postanowienie o zawieszeniu postepowania podlega ocenie w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w razie zawieszenia postępowania administracyjnego, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za opieszałe podejmowanie działań.

W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do opisanej wyżej nieruchomości, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.

Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ do czasu jego zawieszenia stwierdzić należy, że skarżący zasadnie zarzucili Prezydentowi [...] bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Jak wynika z analizy akt sprawy wniosek "o zwrot nieruchomości w trybie art. 214 ust. 2 ugn" wpłynął do Urzędu [...] w dniu 20 lipca 2016 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku Prezydent [...] nie podejmował w istocie czynności zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. W związku ze złożonym zażaleniem akta przekazane zostały do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązało Prezydenta do rozpoznania sprawy w terminie do 31 marca 2017 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. postępowanie zostało zawieszone. Trudno zatem uznać, że Prezydent działał zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa.

Jednocześnie, mając na względzie charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt, że postępowanie zostało zawieszone Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).