Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 71/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2004r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala-


UZASADNIENIE

W dniu [...].2004 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi celnemu pierwszej instancji.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowej (Dz.U. nr 137/97, poz. 926 - ze zmian.) decyzją z dnia [...] .2004 r. nr [...] umorzył postępowanie celne i podatkowe wszczęte postanowieniem [...] z dnia [...].2003r. w sprawie samochodu osobowego marki [...], na niemieckich tablicach rejestracyjnych [...], nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny - jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny wyjaśnił , że w dniu [...].2003r. w [...] w wyniku kontroli drogowej ujawniono ww. samochód będący w dyspozycji A. G. zamieszkałego w [...], natomiast jego właścicielem był skarżący D. M., na stałe zamieszkały w Niemczech . Skarżący upoważnił pisemnie A. G. do poruszania się przedmiotowym pojazdem w Niemczech i w Polsce. W dniu [...].2003r A. G. razem z nieznanym sobie obywatelem Niemiec przekroczył tym samochodem granicę polską W związku z powyższym organ celny wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe w sprawie ww. pojazdu nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny , a następnie w dniu [...].2004r Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję określającą datę powstania długu celnego, kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek za zwłokę od należności celnych i podatkowych .

W ocenie organu celnego wprowadzenie przedmiotowego samochodu na polskim obszar celny nastąpiło z naruszeniem warunku odprawy czasowej , dlatego postępowanie celne wszczęte z tytułu nielegalnego wprowadzenia samochodu na polski obszar celny należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W dniu [...].2004 r. do Urzędu Celnego w [...] wpłynął wniosek od adwokata M. W. o doręczenie odpisu ww. decyzji. W uzasadnieniu złożonego wniosku adwokat zarzucił , że mimo ważnego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego , będącego stroną postępowania , nie otrzymał przedmiotowej decyzji.

Z kolei w dniu [...].2004 r. do Dyrektora Izby Celnej w [...] wpłynęło odwołanie adwokata M. W. od decyzji z dnia [...].2004 r. . Odwołanie to zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...].2004 r. W odwołaniu tym adwokat wniósł " o uznanie, że jest ono wnoszone w terminie, albowiem w dniu [...] pełnomocnik D. M. otrzymał od niego odpis decyzji. W związku z nie doręczeniem odpisu decyzji bezpośrednio pełnomocnikowi przez powołany do tego organ administracji bieg terminu dla wniesienia odwołania się nie rozpoczął ". Adwokat zarzucił m.in. , że ustanowiony w sprawie pełnomocnik w ogóle nie został powiadomiony o czynnościach dokonywanych w toku postępowania oraz że nie doręczono mu zaskarżonej decyzji. Ww. podniósł , iż postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]2004 r. nr [...] oraz po wydaniu tej decyzji dotyczą tej samej sprawy i w jego ocenie - jest to jedna sprawa. W związku z powyższym pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego przed wydaniem decyzji przez Dyrektora Izby Celnej było skuteczne także w postępowaniu po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji. Brak powiadomienia pełnomocnika o podejmowanych czynnościach w sprawie było rażące , gdyż skarżący stale zamieszkuje za granicą i okoliczność ta była bezsporna. Tym samym organ celny naruszył art.145 Ordynacji podatkowej.

Skoro decyzja w ogóle nie została doręczona pełnomocnikowi można przyjąć , zdaniem adwokata , że jej zastępcze doręczenie dokonało się [...].2004 r. przez D. M. W związku z tym nie rozpoczął się bieg terminu do zaskarżenia tej decyzji .

Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] , działając w oparciu o m.in. art.223 §2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004r., nr [...]

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ celny stwierdził , że zgodnie z art.223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie postępowania. Z art.145 §2 Ordynacji podatkowej wynika zaś, że jeżeli Strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. W. z dnia [...].2004 r. zostało przedstawione organom celnym jako załącznik do odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...]2004r., nr [...] Pełnomocnictwo zostało sformułowane w następujący sposób: "Udzielam pełnomocnictwa adwokatowi M. W. z kancelarii adwokackiej w [...] ul. [...] do prowadzenia sprawy D. M. dotyczącej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...][...] dnia [...] 2004r. Podpis mocodawcy D. M."

W ocenie Dyrektora Izby Celnej treść tego pełnomocnictwa wskazywała na szczególny jego charakter i uprawniała pełnomocnika do występowania w imieniu skarżącego tylko w sprawie dotyczącej odwołania tj. od momentu wszczęcia postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...], do momentu wydania przez organ celny odwoławczy decyzji kończącej postępowanie wszczęte zwyczajnym środkiem zaskarżenia. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2004r., nr [...] zakończyła postępowanie w sprawie odwołania i doręczona została skutecznie pełnomocnikowi. Postępowanie zaś prowadzone przed organem celnym pierwszej instancji w wyniku zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia - zdaniem organu celnego - nie jest już postępowaniem objętym zakresem udzielonego pełnomocnictwa. W konsekwencji organ celny pierwszej instancji nie miał ani obowiązku ani prawa , aby doręczać pisma oraz decyzję wydane w prowadzonym przez siebie postępowaniu adwokatowi M. W. Pisma te zgodnie z obowiązującymi przepisami były doręczane stronom postępowania.

Jak ustalono w toku postępowania i na co zwraca uwagę również pełnomocnik, skarżący zamieszkuje na stałe za granicą. Zgodnie z art.268 §1 zdanie pierwsze Kodeksu celnego, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie w oparciu o art.26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, osoby zamieszkałe lub przebywające za granicą, nie mające adresu w Polsce, jeżeli nie ustanowiły pełnomocnika w Polsce, mają obowiązek wskazania w Polsce pełnomocnika dla doręczeń, przy pierwszej czynności dokonanej przed organem celnym.

Dyrektor Izby Celnej podniósł , że w aktach sprawy znajduje się adres podany przez skarżącego tj. ul. [...][...]. Wszelkie pisma wydawane w toku postępowania prowadzonego przez organ celny pierwszej instancji jak i wydawane w toku postępowania odwoławczego, były doręczane skarżącemu na podany przez niego adres . Dowodem na to są zwrotne potwierdzenia odbioru owych pism znajdujące się w aktach sprawy, potwierdzające skuteczne doręczenia dokonane w trybie i na zasadach określonych w art.144 i następnych Ordynacji podatkowej. Skoro Strona wskazuje konkretny adres w Polsce, nie podaje dokładnego adresu za granicą i nie informuje organu celnego o innym adresie dla doręczeń, to nie podlega realizacji obowiązek wynikający z art.268 §1 zdanie pierwsze Kodeksu celnego. Fakt , że pisma mimo skutecznego - w sensie prawnym -doręczenia ich stronie w rzeczywistości stały się jej znane w terminie późniejszym z powodu nieobecności pod wskazanym przez nią adresem w kraju , uniemożliwiając tym samym skorzystanie z przysługujących środków zaskarżenia , nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowości prowadzonych postępowań i podjętych w ich wyniku rozstrzygnięć.

Dyrektor Izby Celnej podniósł , że ogólne sformułowanie zawarte w przedmiotowym pełnomocnictwie, a odnoszące się do decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] ( nie określono dokładnie , o jaką decyzję chodzi, nie podano daty ani sygnatury decyzji ) spowodowało jego uznanie przez organ celny drugiej instancji również w niniejszym postępowaniu.

Kolejne pełnomocnictwo z dnia [...].2004r. pośrednio potwierdza fakt, że adwokat M. W. może reprezentować skarżącego , ale prawidłowość złożenia podpisu na odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004r., które to odwołanie złożone zostało w dniu [...].2004r. (data stempla pocztowego), oceniane jest w świetle pełnomocnictwa z dnia [...].2004r.

W związku z tym, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004r. doręczona została skarżącemu w dniu [...].2004r , termin 14 dni na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...].2004r. Wniesienie odwołania w dniu [...].2004r. - w ocenie Dyrektora Izby Celnej - nastąpiło po upływie ustawowego terminu .

Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący , działający przez adwokata M. W. , zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu , iż pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy dotyczyło jedynie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , podczas gdy z zamieszczonej w pełnomocnictwie sygnatury jednoznacznie wynikało , iż pełnomocnik był upoważniony do działania w całości sprawy objętej tą sygnaturą . Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania , a to art.123 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu , art.91 kpc w związku z art.137 § 4 ww. ustawy poprzez odmowę uznania pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącemu adwokatowi , mimo iż nie zawierało ono ograniczeń co do zakresu pełnomocnictwa oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej o doręczeniach polegające na nie doręczeniu skarżącemu zawiadomienia o czynnościach podejmowanych w toku postępowania w trybie przewidzianym w tych przepisach.

Skarżący zarzucił , że organ celny zobowiązany był do doręczenia decyzji z dnia [...] 2004 r. adres zamieszkania w Niemczech , a nie na adres czasowego pobytu w Polsce , który był adresem dla doręczeń tylko w postępowaniu toczącym się w sprawie w [...] 2003 r. i 2004 r. . Po dacie [...].2004 r. skarżący nie wskazał organom celnym adresu dla doręczeń w [...].

Dyrektor Izby Celnej potraktował - zdaniem skarżącego - jako odrębne fazy postępowania to, zakończone decyzją z dnia [...].2004 r. nr [...] i to po uchyleniu decyzji , a więc zakończone decyzją z dnia [...].2004 r. nr [...], co świadczy o rażącej niekonsekwencji. Jeżeli bowiem organ celny przyjął , że udzielone pełnomocnictwo dotyczyło tylko pierwszej fazy postępowania tj. przed uchyleniem decyzji , to wtedy konsekwentnie adres dla doręczeń w [...] powinien dotyczyć tylko tej pierwszej fazy postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] nie narusza prawa .

Okolicznością bezsporną jest , że skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie adwokata M. W. udzielając mu pełnomocnictwa do prowadzenia jego sprawy dotyczącej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] . Odwołanie takie zostało sporządzone i wniesione przez ww. pełnomocnika. Spór między stronami dotyczy zakresu udzielonego pełnomocnictwa : adwokat M. W. jest zdania , że pełnomocnictwo to obejmowało upoważnienie do działania w sprawie dotyczącej skarżącego przed organami celnymi , natomiast organy celne potraktowały przedłożone pełnomocnictwo jako upoważnienia o charakterze szczególnym , tylko dotyczącym odwołania.

Sąd podzielił stanowisko organów celnych , że treść udzielonego pełnomocnictwa wskazuje na jego szczególny charakter uprawniający pełnomocnika do występowania w imieniu skarżącego jedynie w postępowaniu odwoławczym . Treść tego dokumentu " udzielam pełnomocnictwa adwokatowi M. W. ( ... ) do prowadzenia sprawy D. M. dotyczącej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] " wyklucza możliwość uznania , iż pełnomocnictwo to obejmowało swym zakresem inne postępowania , niż postępowanie odwoławcze. Zakres przedłożonego pełnomocnictwa został wyznaczony jego treścią .

W rozpatrywanej sprawie postępowanie odwoławcze zostało wszczęte wniesieniem odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004 r. i trwało do momentu wydania decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w dniu [...].2004 r. Twierdzenie , iż po wydaniu tej decyzji i uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji nadal toczy się postępowanie odwoławcze , jest oczywiście bezzasadne . "Nowe" pełnomocnictwo nie byłoby konieczne w postępowaniu przy powtórnym rozpatrzeniu sprawy przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] , gdyby zakres pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...].2004 r. nie został ograniczony do " odwołania" . Pokreślić należy , że pełnomocnikiem skarżącego został ustanowiony adwokat , dlatego organy celne uprawnione były do dokonywania interpretacji zakresu reprezentacji mocodawcy zgodnie z treścią tego dokumentu.

Po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy sprawa została przekazana do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji . W tym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w [...] słusznie przyjął , że skarżący działa bez pełnomocnika , a zatem pisma wydawane w toku postępowania należało doręczać skarżącemu . Z akt sprawy wynika, że z obowiązku tego organ celny wywiązał się , gdyż pisma były skutecznie doręczane za pośrednictwem poczty na adres wskazany w aktach sprawy jako adres dla doręczeń tj. [...], ul. [...]

Zarzut skargi o uniemożliwieniu skarżącemu udziału w prowadzonym postępowaniu oraz że nie był on zawiadamiany o czynnościach podejmowanych w toku postępowania - w świetle powyższych ustaleń - należy uznać za przedwczesne .

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowym jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2004 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2004 r. . Na marginesie sprawy należy zauważyć , że ww. decyzją organ celny umorzył postępowanie celne wobec skarżącego z tytułu nielegalnego wprowadzenia samochodu na polski obszar celny jako bezprzedmiotowe (a więc rozstrzygnięcie korzystne dla skarżącego , natomiast zupełnie odrębną kwestią jest zwrot należności pobranych na mocy uchylonej decyzji , które można dochodzić w odrębnym postępowaniu ). Decyzja ta została doręczona skarżącemu na adres dla doręczeń w kraju w dniu [...].2004 r. i została ona odebrana przez F. B. ( babcia skarżącego ) . Data doręczenia decyzji dorosłemu domownikowi jest początkiem biegu terminu 14 dni do wniesienia odwołania . W dniu [...].2004 r. upłynął termin do wniesienia odwołania .

W rozpatrywanej sprawie odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...].2004 r. , a więc po terminie.

Zarzuty skargi być może odniosłyby zamierzony przez pełnomocnika skutek , gdyby dotyczyły wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania , natomiast nie mogły być uwzględnione w postępowaniu ze skargi na postanowienie o uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Mają na uwadze powyższe okoliczności , Sąd działają na podstawie art.151 ww. ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.