Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2322/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 50, art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 152, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 33, pkt 54
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2015 poz 1406
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
article: art. art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, art. 13hc ust. 1, art. 13hd ust. 1, art. 13hb ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2016 r.


UZASADNIENIE

J. R. ("skarżący", "strona") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję tego organu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 1500.- zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił: art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. zwanej dalej "utd").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2016 roku nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona wskazała, że kierowca, prowadzący pojazd w dniu zarejestrowania naruszenia nie poinformował o awarii bądź braku środków na koncie użytkownika systemu Viatoll i w związku z tym został ukarany karą porządkową. Ponadto strona wskazuje, że [...] lutego 2016 roku posiadała środki na koncie użytkownika systemu Viatoll, tj. przed rozpoczęciem jazdy, a następnie po ich uzupełnieniu ww. dniu. W konkluzji skarżący wnosił o nienakładanie na niego kary pieniężnej lub nałożenie kary w wysokości 750 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ww. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję. Ponowił dotychczasowe ustalenia faktyczne, że w ramach prowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ustalono, że w dniu [...] kwietnia 2016 roku w K., inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

Ustalił, że przejazd ww. samochodu ciężarowego został zarejestrowany w dniu [...] lutego 2016 roku o godzinie 14:42:09 przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...] o treści: "Brak środków na koncie".

Na podstawie przedłożonego w trakcie kontroli dowodu rejestracyjnego ustalono, że dopuszczalna masa całkowita ww. samochodu ciężarowego wynosi 11990 kg.

Na podstawie danych uzyskanych z elektronicznego systemu poboru opłat ustalono, że dla powyższego pojazdu odnotowany został incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] lutego 2016 roku o godzinie 14:42:09 na odcinku drogi krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...]. Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu ciężarowego w dniu [...] marca 2016 roku, został wyszczególniony w - załączniku nr 2 pkt 9 na odcinku drogi krajowej nr [...] na odcinku granica miasta [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Kierującym pojazdem samochodowym w chwili powstania naruszenia był M. J., a posiadaczem pojazdu jest Pan J. R.

Przeprowadzona kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku.

Organ pismem z dnia [...] czerwca 2016 roku wezwał K. Sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działającego w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad) do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy w dniu [...] lutego 2016 roku o godzinie 14:42:09 (tj. w chwili zarejestrowania naruszenia) została pobrana opiata elektroniczna z konta przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...].

Na podstawie odpowiedzi K. Sp. z o.o. zawartej w piśmie z 1 lipca 2016 roku organ ustalił, że za przejazd pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...] na wskazanym odcinku drogi w dniu [...] lutego 2016 roku o godzinie 14:42:09 nie została uiszczona opłata elektroniczna, z uwagi na brak środków na koncie "pre-pay".

Do pisma został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowań konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona. Wykaz dotyczy wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie, które poruszały się po płatnych odcinkach dróg krajowych w okresie zarejestrowania incydentu. Kwota należna w zestawieniu to kwota za przejazd danym odcinkiem drogi płatnej skalkulowana w oparciu o dane rejestracyjne pojazdu zarejestrowane w danym momencie w systemie oraz o aktualne ustawienia urządzenia Viabox.

Dodatkowo operator systemu wskazał, że w dniu zarejestrowania naruszenia nie stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat oraz, że użytkownik systemu nie zgłaszał reklamacji w związku z wadliwie działającym urządzeniem do poboru opłat.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił dowód z pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w [...]) z dnia [...] czerwca 2014 roku na okoliczność istnienia oznakowania odcinka drogi krajowej nr [...] gr. Województwa [...], tabliczkami informacyjnymi T-34. Na postawie ww. pisma organ stwierdził, że ww. odcinek drogi krajowej był prawidłowo oznakowany tabliczkami informacyjnymi T-34.

Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdził, że J. R. - w dniu [...] lutego 2016 roku naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd ww. pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Konsekwencją tego było nałożenie na właściciela pojazdu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że w dniu [...].02.2016 r. samochód ciężarowy (uniwersalny) o nr rej. [...] przed wyjazdem posiadał na koncie Viatoll 46,03 zł. Koszt opłat e-myta za trasę [...], wg systemu Viatoll miałby wynieść 3,04 zł, a więc kwota jaka była na koncie wystarczała na pobranie opłaty e-myta. W/w samochód ciężarowy wykonuje trasy w tzw dystrybucji lokalnej i jest prowadzony przez osobę prowadzącą w firmie taki rodzajami usług transportowych. W czasie realizacji usługi transportowej do trasy, którą wykonywał w/w samochód [...] lutego 2016 r. został dodany kolejny punkt załadunkowo/rozładunkowy tj.: [...] i opłata za e-myto wzrosła do 68,19 zł . Kierowca M. J. nie przewidział, że może braknąć środków płatniczych na koncie V. na taką trasę, gdyż nie ma możliwości na bieżąco prognozować kosztów opłat e-myta. Kierowca był poinformowany, że w wypadku wskazań czytnika Viabox o awarii, czy w wypadku braku środków na koncie należy zatrzymać pojazd i wyjaśnić nieprawidłowości działania czytnika Viabox w miejscu nie stwarzającym zagrożenie dla pozostałych użytkowników ruchu drogowego lub powinien zjechać z drogi płatnej najbliższym możliwym dla tego typu samochodu zjazdem na drogę niepłatną.

Tak też uczynił , zjeżdżając z drogi [...] o 15:18 na drogę niepłatną zgodnie z § 6 pkt 8. ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępnienia Via Box do umowy z użytkownikiem Via Boxa.

Skarżący podniósł, że doładował konto ok. godz.. 16:00 w dniu [...].02.2016 r. w O., gdyż nie miał możliwości wcześniejszego dojazdu do punktu doładowań V. Możliwość doładowania konta na terenie kraju jest możliwa tylko w ok. 200 punktach. Najbliższa możliwość doładowania konta Viatoll na odcinku [...] jest w K., ul. [...]. Podnosił także, że ma 50 lat i obsługa nowoczesnych skomputeryzowanych systemów jest dla niego trudna, dlatego zmuszony jest wnosić opłaty za e-myto gotówkową w punktach, które udostępnił operator Viatolla.

Skarżący wniósł o uwzględnienie, że środki płatnicze przed wyjazdem w dniu [...].02.2016 r. jak po powrocie w tymże dniu były na jego koncie poboru opłat V. i system mógł je pobrać lub uzupełnić należne, a niepobrane opłaty.

W związku z powyższym wnosił o umorzenie postępowania w całości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Sądem reprezentujący skarżącego pełnomocnik z urzędu podniósł zarzut, że W. M. nie był osobą uprawnioną do podpisania pisma spółki K. z 1 lipca 2016 r. i na tę okoliczność złożył wydruk z programu Lex. Podniósł, że w piśmie z [...] czerwca 2016 r. organ zwracał się do spółki Kapsch o złożenie wyjaśnień pozwalających na ustalenie stanu faktycznego, przez osobę uprawnioną do reprezentacji spółki, bądź osobę umocowaną przez osobę uprawnioną wymienioną w KRS. Zarzucił, że w pkt 4 wymienionego pisma K. wskazane jest, że może zaistnieć opóźnienie w rozliczeniu opłaty za przejazd. Istnieje zatem możliwość, że nastąpiło opóźnienie w rozliczeniu wpłaconych przez skarżącego środków z winy systemu. Podniósł ponadto zarzut nieproporcjonalności kary w wysokości 1 500 zł za brak opłaty w kwocie 1,32 zł. Tym bardziej, że z ostatniej strony wydruku K. obrotu na koncie wynika, że jeżeli przyjąć, że dotyczy ona jednej trasy, to środki na koncie były, ale w ciągu jazdy się skończyły. Oznacza to wniesienie opłaty w niepełnej wysokości i karę w wysokości 750 zł, a nie 1 500 zł. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji tego organu, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w świetle argumentacji strony zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały kwestie procesowe, ponieważ konieczne jest odniesienie się do przepisów prawa materialnego, które określają przesłanki odpowiedzialności załadowcy i rozstrzygnięcia, jakie okoliczności stanu faktycznego mają w sprawie znaczenie dla przyjęcia tej odpowiedzialności. Wymagały one zatem zbadania i wyjaśnienia, czego zdaniem Sądu zabrakło w niniejszej sprawie. Natomiast Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Podniesione w skardze i na rozprawie argumenty sprowadzają się do tego, że organ błędnie przyjął, że skarżący nie uiścił należnej opłaty za przejazd płatnym odcinkiem drogi, w sytuacji gdy na koniec dnia, w którym stwierdzono naruszenie, na koncie użytkownika była wystarczająca ilość środków, aby wnieść stosowną opłatę. Strona odmawia także uznania za wiarygodne pisma spółki K. z 1 lipca 2016r. – stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych organu, w sytuacji, kiedy zawarte w nim dane i informacje nie zostały potwierdzone przez osobę uprawniona do reprezentacji tej spółki.

Istotne zastrzeżenia, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczą zatem wiarygodności poczynionych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowości dokonanej oceny, czyli naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odwołując się do obowiązków przewoźnika należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Jednocześnie przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Ponadto w przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp wyraźnie zaznaczono, że obowiązek dotyczy pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 prawa o mchu drogowym dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.

Stosownie do art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Odnośnie wysokości kary za naruszenie ww. obowiązku, stanowi o tym art. 13k ust. 1 udp, który przewiduje, że za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości:

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.

Ust. 9 stanowi, że kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 13hc ust. 1 udp, uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i.

Nie ulega wątpliwości, że wiedzę w przedmiocie uiszczenia, bądź nie opłaty elektronicznej posiada tzw "operator systemu elektronicznego poboru opłat elektronicznych", któremu na mocy art. 13hd ust. 1 udp Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowa spółka specjalnego przeznaczenia, o której mowa w art. 13hb ust. 3, za zgodą ministra właściwego do spraw transportu i po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, mogą w drodze umowy powierzyć budowę lub eksploatację systemu elektronicznego poboru opłat elektronicznych innemu podmiotowi, zwanemu dalej "operatorem".

Pozostaje poza sporem, że na gruncie niniejszej sprawy operatorem poboru opłat jest K. sp. z o.o. z siedzibą w W. i ona w istocie posiada wiedzę odnośnie realizacji obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej.

Z tego względu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, w trybie art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. pismem z [...] czerwca 2016r. wezwał tę spółkę do złożenia wyjaśnień pozwalających na ustalenie stanu faktycznego. Co istotne, organ zastrzegł, że w przypadku, gdy wyjaśnienia będą podpisane przez osobę niewymienioną w Krajowym Rejestrze Sądowym (czyli uprawnioną do reprezentacji), zobowiązał Spółkę, by wraz z odpowiedzią złożyła umocowanie dla tej osoby (np. pełnomocnictwo) podpisane przez osobę wymienioną w KRS jako uprawnioną do reprezentacji Spółki i do złożenia w jej imieniu wyjaśnień.

Tymczasem pismo spółki z [...] lipca 2016r. zawierające odpowiedź na zapytania organu oraz wydruki z systemu poboru opłat zostało podpisane przez W. M. - osobę nie uprawnioną do reprezentacji Spółki K., nie zostało także załączone wyjaśnień pełnomocnictwo dla osoby udzielającej odpowiedzi.

Powyższa okoliczność umknęła uwadze organu w toku prowadzonego postępowania. Wadliwości tej nie można uzupełnić, ani konwalidować na etapie postępowania sądowego w sytuacji podniesionego przez stronę niewiarygodności tego dowodu.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

§ 2. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

Brak podpisu osoby upoważnionej na dokumencie operatora systemu w istocie stanowi, że dokument ten zawiera oświadczenie / informację osoby trzeciej. Stanowi to dokument prywatny, którego formalna moc dowodowa wyraża się w tym, że zawarte w nim oświadczenie pochodzi od osoby, która złożyła podpis na dokumencie. Jednakże formalna moc dowodowa takiego dokumentu nie przesądza o tzw. jego mocy materialnej, tj. prawdziwości oświadczenia. Dokument prywatny nie jest bowiem dowodem rzeczywistego stanu rzeczy.

Co do zasady organ może dopuścić w toku postępowania dowód z dokumentu prywatnego, jednakże zgodnie z zasadą bezpośredniości postępowania dowodowego i zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, dokument taki nie może zastępować dowodu z zeznań świadka, chociażby z tego powodu, że w toku przesłuchania świadka strona jak i organ mogą zadawać pytania, a tym samym może dojść do ujawnienia mających znaczenie w sprawie okoliczności, wykraczających swoim zakresem poza tylko pisemne oświadczenie.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący skutecznie podważył wiarygodność jedynego dokumentu stanowiącego o niedopełnieniu nałożonego przez niego obowiązku, a mianowicie pisma operatora systemu z [...] lipca 2016r. jako niepodpisanego przez osobę legitymowaną do reprezentacji tego operatora.

Dokument ten posiada też inne nieścisłości.

Po pierwsze, jak trafnie zauważył skarżący na rozprawie przed Sądem -w pkt 4 pisma z 1 lipca 2016r. ((akta administracyjne bez numeracji) wskazuje się, że może zaistnieć opóźnienie w rozliczeniu opłaty za przejazd z powodu opóźnienia w transmisji danych pomiędzy infrastruktura przydrożną, a systemem centralnym. Istnieje zatem możliwość, że nastąpiło opóźnienie w rozliczeniu wpłaconych przez skarżącego środków z przyczyn wynikających po stronie systemu

Skarżący podnosił, i znajduje to potwierdzenie na stronie 5 omawianego pisma z [...] lipca 2016r., że w dniu [...].02.2016 r. samochód ciężarowy o nr rej. [...] przed wyjazdem posiadał na koncie V. 46,03 zł. Posiadał je i po powrocie w tymże dniu (120zł) i system mógł je pobrać lub uzupełnić.

Po drugie, w pkt 8 omawianego pisma, jego autor powołuje się na nie zindywidualizowaną umowę, która nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe. Informacji tej nie można skonfrontować z umową, wobec jej braku. Jest to istotne przy uwzględnieniu zasad wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych, które uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406).

Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik:

1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową";

2) odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową;

4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1;

5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczna dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie:

1) przedpłaty albo

2) płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Natomiast w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym, mowa § 6 ust. 1 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem z korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Zgodnie z § 8 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia, wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, płatności okresowej z zabezpieczeniem, następuje w terminie wskazanym w dokumencie informującym o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej. Pobierający opłatę elektroniczną przekazuje użytkownikowi w dokumencie numer rachunku bankowego, na który należy wnosić opłatę elektroniczną w trybie, płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Stosownie do treści § 9 ust. 2 rozporządzenia, dokument informujący o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej jest wystawiany i przekazywany użytkownikowi w terminie trzech dni roboczych po zakończeniu miesiąca przez pobierającego opłatę elektroniczną, w przypadku gdy w danym miesiącu użytkownik korzystał z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Jeżeli mimo wezwania pobierającego opłatę elektroniczną użytkownik wnoszący opłatę w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2, nie wywiąże się z obowiązku wniesienia tej opłaty w terminie 14 dni od dnia wystawienia wezwania, może nastąpić realizacja zabezpieczenia przez pobierającego opłatę elektroniczną, a należność zostaje pobrana w całości z zabezpieczenia (§ 10 ust. 1).

Wobec tego, że w omawianym piśmie z 1 lipca 2016r. nie wskazuje się żadnych danych wynikających z zawartej umowy, nie sposób uznać za wiarygodne samo stwierdzenie, że umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe. Tym bardziej, że strona powołuje się na kwoty, które były na koncie [...] lutego w chwili rozpoczęcia przejazdu (46,03 zł) i uiszczonej osobiście przez skarżącego w punkcie poboru opłat (120 zł).

Twierdzeń tych (skarżącego i organu) nie można zatem skonfrontować z umową, która nie została dołączona, gdy tymczasem jest to istotny dokument stanowiący o podstawie odpowiedzialności skarżącego.

Należy dodatkowo podnieść, że w piśmie z [...] kwietnia 2016r. skarżący wyjaśniał organowi, że kierowca tłumaczył się, wobec nałożenia na niego kary porządkowej, brakiem sygnału świetlnego i dźwiękowego w urządzeniu viabox w chwili przejazdu pod bramownicami.

Ta okoliczność także podważa wiarygodność informacji zawartych w piśmie K. z [...] lipca 2016r. co do sprawności komunikacji między viaboksem a bramownicami, w sytuacji nie podpisania wyjaśnień i danych z systemu operatora przez osobę uprawnioną do jego reprezentacji. Należy podkreślić, że do przyjęcia wiarygodnego stanu faktycznego opartego na dowodach zgromadzonych poza organem, a w istocie wygenerowanych przez system operatora elektronicznego poboru opłat, niezbędne jest potwierdzenie prawidłowości wygenerowanych danych przez osobę uprawnioną do reprezentacji tego operatora, bądź osobę przez niego upoważnioną.

Natomiast nie można zgodzić się ze skarżącym (pismo z z [...] maja 2016r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy), co do możliwości przyjęcia odpowiedzialności w tzw. niepełnej wysokości kary pieniężnej w kwocie 750 zł na podstawie art. 13k ust. 3 pkt 2 udp, bowiem kara w tej wysokości dotyczy ust. 2 art. 13k udp, czyli "za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i:

1) ust. 4a,

2) ust. 4b, jeśli skutkuje ono uiszczeniem opłaty w niepełnej wysokości"

Obowiązek ten, to: "4a. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3 lub w art. 16l ust. 1, jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3, lub o liczbie osi pojazdu - w przypadku, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1.

4b. Właściciel pojazdu samochodowego oraz jego posiadacz są obowiązani do używania urządzenia, o którym mowa w ust. 3 lub w art. 16l ust. 1, zgodnie z jego przeznaczeniem"

Ma rację skarżący, że z ostatniej strony omawianego pisma K., dotyczącym obrotu na koncie wynika, że jeżeli przyjąć, że dotyczy ona jednej trasy, to środki na koncie były, ale w ciągu jazdy się skończyły i bezspornie zostały uzupełnione kwotą 120 zł. Dla oceny tego stanu faktycznego, czy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, należy – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – dołączyć umowę oraz informacje z systemu operatora wydane przez osobę uprawnioną do reprezentacji operatora, bądź przez niego upoważnioną

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania Sądu, w świetle art. 153 p.p.s.a. - w zakresie powyżej wskazanym.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to należy wskazać, że stosownie do znowelizowanego art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Art. 152 zmieniony został przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.658) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r.

Koszty należnej nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu ustalone zostaną odrębnym postanowieniem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Sąd orzekł jak w wyroku.