Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 857/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15(4)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art.3 par 1 , art. 145 par 1 , art. 134 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 46 ust. 1 pkt 3 , art. 27 ust. 8, art. 43, art. 42 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania I. J. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. znak: [...] o odmowie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 19 06 05 poza instalacjami w procesie odzysku R10 na działkach nr [...] oraz [...] obręb [...], gmina Z..

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2022 r. organ I instancji odmówił wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów wskazując, że wnioskodawcą jest osoba fizyczna, niebędąca przedsiębiorcą, do której zastosowanie mają przepisy art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach. Listę rodzajów odpadów, które osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalne metody odzysku, określa załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Odpady, sklasyfikowane pod kodem 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych), będące przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów nie mogą być poddawane odzyskowi na potrzeby własne przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami.

Kolegium rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji wyjaśniło, iż w myśl art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów, wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Ustawodawca przewidział zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. I tak, na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8.

Kolegium stwierdziło dalej, że zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Na podstawie ust. 10 pkt 1 powyższego przepisu, Minister Środowiska określił w rozporządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. (Dz.U. 2016, poz. 93) listę rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.

Organ odwoławczy podkreślił, że wykorzystywanie odpadów na potrzeby własne w zgodzie z przywołanymi wyżej przepisami nie wymaga zezwolenia, zatem wniosek strony w tym przedmiocie byłby bezzasadny. Zatem gdyby odpad, będący przedmiotem wniosku tj. odpad o kodzie 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych) został ujęty w załączniku do ww. rozporządzenia, wówczas wnioskodawczyni w ogóle nie musiałaby uzyskiwać zezwoleń koniecznych do gospodarowania tym odpadem. Niemniej jednak, z woli ustawodawcy, osoby fizyczne mogą poddawać odzyskowi wyłącznie określone przez prawodawcę rodzaje odpadów, co zostało jednoznacznie uregulowane w przywołanym wyżej art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach. Zatem nie jest dopuszczalne wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów osobie fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, bowiem naruszałoby to wskazany wyżej przepis, a w konsekwencji zaistniała przesłanka do odmowy wydania zezwolenia na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.

Nadto, wobec wskazania przez skarżącą we wniosku numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Kolegium wyjaśniło, że pojęcie NIP wprowadza ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U.2022.166 t.j. ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, identyfikatorem podatkowym jest:

1) numer PESEL - w przypadku podatników będących osobami fizycznymi niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług lub nieprowadzących działalności gospodarczej;

2) NIP - w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, o którym mowa w art. 2.

Zatem osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, w obecnym stanie prawnym, nie jest obowiązana posiadać NIP. Zgodnie natomiast z art. 3a ww. ustawy, w przypadku, gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Z powyższego wynika więc, że obowiązek wskazania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza odpadów zarówno we wniosku (art. 42 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach) jak i w samym zezwoleniu (art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach) przesądza, że zezwolenie może uzyskać wyłącznie przedsiębiorca. Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą nie jest w stanie sprostać wymogom wniosku, ponieważ nie może wskazać NIP jako osoba niezobowiązana do jego posiadania (nawet jeżeli numer ten posiada choćby ze względu na odmienny stan prawny w przeszłości).

Wskazując na powyższe Kolegium doszło do konkluzji, iż Starosta [...] prawidłowo odmówił wnioskodawczyni udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach uznając, że zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny z przepisami prawa, gdyż osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Objęte wnioskiem odpady nie zostały natomiast wymienione na liście rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, w ww. rozporządzeniu.

Pismem z [...] września 2022 r. I. J. wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania tj.

a) art 7, art. 77 §1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i nierozpoznanie na gruncie decyzji Kolegium zarzutów skarżącej wskazanych w pkt 1 a) - c) odwołania od decyzji Starosty,

2) przepisów prawa materialnego tj.

a) art. 27 ust 2 pkt 1), art. 27 ust. 8, art. 27 ust. 9, art. 27 ust. 10 pkt 1) w związku z art 3 ust. 1 pkt 19) ustawy o odpadach poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż posiadaczem odpadu nie może być osoba fizyczna, a także wskazanie, że osoba fizyczna może być posiadaczem wyłącznie odpadów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku;

b) art. 3a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w związku z art. 42 ust 2 pkt 1) ustawy o odpadach poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż obowiązek wskazania numeru NIP we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów oznacza, iż posiadaczem odpadów może być wyłącznie podmiot prowadzący działalność gospodarczą;

c) art. 46 ust. 1 oraz ust. 1a w związku z art 41 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez ich niezastosowanie i uznanie przez Kolegium, iż decyzja Starosty jest prawidłowa, mimo że odmowa wydania zezwolenia została wydana na pozaustawowych przesłankach.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Jak wywiedziono w uzasadnieniu skargi przedmiotem wniosku było wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadu o kodzie 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych). Gdyby odpad ten został ujęty w załączniku do rozporządzenia, wówczas wnioskodawczyni w ogóle nie musiałaby uzyskiwać jakichkolwiek zezwoleń koniecznych do gospodarowania tym odpadem (poza przypadkiem, gdy chciałaby przetwarzać więcej, niż ilość wskazana w załączniku do rozporządzenia). Natomiast zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, o ile ustawa ta nie zwalnia z obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia, to gospodarowanie odpadami - w tym przypadku przetwarzanie odpadów - wymaga uzyskania zezwolenia W tym przypadku podstawę uzyskania zezwolenia stanowi art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach.

Zgodnie z definicją posiadacza odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczna, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach). Sama więc definicja posiadacza odpadów expressis verbis wskazuje na osobę fizyczną. Ponadto, gdyby racjonalny ustawodawca chciał zawęzić zakres podmiotowy posiadacza odpadów, wówczas mógłby wskazać, iż chodzi wyłącznie o osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, czego jednak nie uczynił.

W niniejszej sprawie, domniemanie wyrażone w definicji posiadacza odpadów również wskazuje, iż nawet gdyby wnioskodawczyni nie miała stosownego zezwolenia, to odpady znalezione na należącej do niej powierzchni ziemi zostałyby przypisanie właśnie do wnioskodawczyni jako posiadaczowi odpadów.

Zdaniem skarżącej powyższe potwierdza również a contrario przepis art. 45 ust. 1) pkt 2) ustawy o odpadach. Skoro bowiem osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art 27 ust. 8, zwalnia się z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, to nie zwalnia się z obowiązku uzyskania zezwolenia osoby fizycznej chcącej przetwarzać odpady inne niż wskazane w art 27 ust 8 ustawy o odpadach.

W ocenie skarżącej istotnym jest także to, że wnioskodawczyni jest właścicielką wskazanych we wniosku nieruchomości rolnych, a zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.) jej przepisów dotyczących działalności gospodarczej nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 19 06 05 poza instalacjami, w procesie odzysku R10, na działkach stanowiących własność skarżącej. Przy czym podstawą decyzji odmownych nie było - jak twierdzi skarżąca w zarzutach skargi - stwierdzenie, iż jako osoba fizyczna nie może być posiadaczem odpadów, lecz ustalenie, iż wnioskodawczyni jako osoba fizyczna, niebędąca przedsiębiorcą nie jest uprawniona do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W ocenie organów zezwolenie na przetwarzanie odpadów dotyczy wykonywania działalności gospodarczej polegającej na przewarzaniu odpadów i może być udzielone wyłącznie przedsiębiorcy, który spełnia wymagane prawem warunki uzyskania zezwolenia.

W sprawie jest bezsporne, iż wnioskodawczyni jako osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej polegającej na przewarzaniu odpadów, wystąpiła o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadu o kodzie 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych) poza instalacjami w procesie odzysku R10. Jak wskazała skarżącą powyższe odpady w ilości 6000 Mg/rok miałby być odbierane bezpośrednio od wytwórcy (pkt V wniosku) i poddane procesowi R10 tj. obróbce odpadu na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska (pkt III wniosku). Do wniosku dołączono między innymi wyniki badań laboratoryjnych gleby oraz pofermentu opracowanych na zlecenie P. E. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Z powyższego wynika zatem, iż ten podmiot miałby być wytwórcą o którym mowa w pkt V wniosku.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 46 ust. 1 pkt 3 i art. 27 ust. 8 ustawy o dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.).

W myśl art. 46 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w przypadku, gdy zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest niezgodny z przepisami prawa, w tym prawa miejscowego.

Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy, osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Owa lista została określona w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93).

Przedstawione przez skarżącą stanowisko, jakoby sam fakt wejścia w posiadanie odpadów upoważniał osobę fizyczną do uzyskania zezwolenia z samego faktu, iż w ten sposób może on wypełnić definicję posiadacza odpadu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

Ustawodawca definiując w art. 3 pkt 19 posiadacza odpadów jako wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów wprowadził domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, określił krąg podmiotów, które są zobowiązane do stosowania się do zasad gospodarowania odpadami ustalonych w ustawie.

W myśl art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, odpady, z uwzględnieniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami, w pierwszej kolejności poddaje się przetwarzaniu w miejscu ich powstania. Natomiast odpady, które nie mogą być przetworzone w miejscu ich powstania, przekazuje się, uwzględniając hierarchię sposobów postępowania z odpadami oraz najlepszą dostępną technikę, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub technologię, o której mowa w art. 143 tej ustawy, do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być przetworzone.

Nadto, stosownie do art. 41 ust 1 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia zaś w myśl art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się:

1) podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach (nieprofesjonalna działalność w zakresie zbierania odpadów);

2) osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8;

3) osobę władającą powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1-3;

4) podmiot obowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

5) posiadacza odpadów prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie w składowiskach podziemnych, który jest obowiązany do uzyskania koncesji na prowadzenie takiej działalności na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze;

6) posiadacza odpadów obowiązanego do uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o których mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2018);

7) wytwórcę odpadów, który wytwarzane przez siebie odpady, niebędące odpadami niebezpiecznymi, unieszkodliwia w miejscu ich wytworzenia zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 3;

8) posiadacza odpadów, który poddaje odzyskowi odpady zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 3;

9) władającego nieruchomością, który zbiera odpady komunalne, wytwarzane na terenie tej nieruchomości;

10) wytwórcę odpadów, który wytwarzane przez siebie odpady zbiera w miejscu ich wytworzenia;

11) punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzony samodzielnie przez gminę lub wspólnie z inną gminą lub gminami lub przez związek metropolitalny bezpośrednio przez urząd obsługujący wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, gminną jednostkę budżetową lub gminny zakład budżetowy lub urząd obsługujący związek metropolitalny;

12) podmiot:

a) zajmujący się wytwarzaniem, przechowywaniem, transportem lub wprowadzaniem na rynek pasz leczniczych lub produktów pośrednich,

b) który jedynie transportuje lub przechowuje pasze lecznicze lub produkty pośrednie wyłącznie w zaplombowanych opakowaniach lub pojemnikach,

c) prowadzący handel detaliczny paszami leczniczymi dla zwierząt domowych

- który zbiera niezużyte lub przeterminowane pasze lecznicze lub produkty pośrednie od podmiotów, które jedynie kupują, przechowują lub transportują pasze lecznicze do stosowania wyłącznie w swoim gospodarstwie, od posiadaczy zwierząt futerkowych oraz posiadaczy zwierząt domowych.

Wobec powyższego organy trafnie ustaliły, iż osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą (tak jak skarżąca) może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów i za pomocą takich metod odzysku, które zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i to jedynie w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne (art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach). Szczegółową regulację w tym zakresie stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (podobnie: NSA w wyroku z 18 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5567/21). Nie jest przy tym sporne, iż objęty wnioskiem skarżącej odpad o kodzie 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych) nie został ujęty w załączniku do powyższego rozporządzenia zawierającym łącznie 55 pozycji. Wobec powyższego stanowisko przyjęte przy orzekaniu przez organy administracji jest prawidłowe.

Na uwzględnienie nie zasługuje także pozostała argumentacja skarżącej. O braku uprawnienia osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej do skutecznego wnioskowania o zezwolenie na przetwarzanie odpadów utwierdza bowiem treść art. 46 ustawy o odpadach. W powyższym przepisie wskazano przesłanki odmowy wydania takiego zezwolenia – przy czym - ustawodawca wskazując, na okoliczności, w których organy administracji mogą odmówić wydania zezwolenia określił także, iż odmowa taka może dotyczyć jedynie przedsiębiorcy będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (ust. 1a i ust. 1e pkt 1) oraz przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (ust.1c i ust. 1e pkt 2). Konsekwentne przyjęcie stanowiska skarżącej - sprowadzające się do tezy, iż osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej mogą skutecznie zabiegać o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów - oznaczałoby w istocie, iż przedsiębiorcy profesjonalnie zajmujący się przetwarzaniem odpadów są przed uzyskaniem zezwolenia poddawani wnikliwej weryfikacji w zakresie ich wiarygodności. Natomiast osoby fizyczne, podejmując się analogicznej działalności, nie są w żaden sposób weryfikowane i nie jest dopuszczalne wydanie im decyzji odmownej. W takim też przypadku oświadczenia skarżącej dołączone do wniosku tj. o niekaralności czy niecofnięciu zezwolenia (załącznik 1b) byłoby całkowicie zbędne, albowiem nie miałyby one żadnego znaczenia dla uzyskania wnioskowanego zezwolenia.

W ocenie Sądu ustawodawca określając w art. 46 ust. 1a-1e ustawy o odpadach krąg podmiotów, które mogą się spotkać z decyzją odmowną określił też grupę podmiotów, które mogą skutecznie zabiegać o uzyskanie zezwolenia w razie spełnienia stosowanych wymogów ustawowych. Przy czym wśród tych podmiotów nie ma osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej.

Wbrew innym twierdzeniom zawartym w skardze zasada, iż jedynie przedsiębiorcy mogą skutecznie wnioskować o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, wynika także z treści art. 42 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. W pierwszym z powyższych przepisów określono wymogi formalne wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów. W drugim zaś określono sposób oznaczania beneficjenta zezwolenia. Jednoznaczne wskazanie w powyższych przepisach obowiązku podania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) posiadacza odpadów oznacza, iż jedynie podmiot identyfikowany w obrocie prawnym takim numerem może uzyskać zezwolenie. Fakt, iż skarżąca we wniosku wpisała uzyskany w przeszłości numer NIP - zapewne uzyskany przed nowelizacją ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. - nie zmienia okoliczności, iż aktualnie nie figuruje on ani w ewidencji działalności gospodarczej ani Krajowym Rejestrze Sądowym. Zatem nie może już posłużyć identyfikacji podmiotu ani na etapie wnioskowania o zezwolenie ani też w treści zezwolenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie przewidziano też alternatywnego podania numeru PESEL. W analizowanym przypadku ma bowiem zastosowanie art. 3a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników jednoznacznie stanowiący, że w przypadku, gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP.

Sąd nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, albowiem poczynione przez organy administracji ustalenia oraz przedstawiona przez nie wykładnia przepisów były wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji. Osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej nie może uzyskać zezwolenia na przetwarzanie odpadów o którym mowa w art. 43 ustawy o odpadach, gdyż może być ono udzielone jedynie przedsiębiorcy spełniającemu wymagane prawem warunki.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.