Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1127/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi M. J. i Ł. J. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.), oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: P.b.), po rozpatrzeniu odwołania Ł. J. i M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) z dnia 21 lipca 2017 r., znak [...], nr [...] nakazującej wykonanie rozbiórki zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia budynku gospodarczego, zlokalizowanego w W. przy ul. [...] na działce nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na skutek przeprowadzonego postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego w W. przy ul. [...] na działce nr [...], PINB decyzją z dnia 9 lutego 2010 r. nakazał M. J. rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Następnie, w wyniku odwołania, WWINB decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na skutek skargi Ł. J. i M. J. wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił decyzję WWINB z dnia 9 kwietnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 9 lutego 2010 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną WWINB od powyższego wyroku Sądu I instancji.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania PINB postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 P.b. nakazał Łucji i M. J. przedstawienie w terminie do 15 czerwca 2013 r. wymaganych dokumentów i zaświadczeń.

Następnie PINB postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. wezwał inwestorów na podstawie art. 49 ust. 3 P.b. do uzupełnienia w terminie 30 dni projektu budowlanego przedmiotowego budynku gospodarczego. Dostrzegając braki dokumentacji, postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. PINB wezwał inwestorów do jej uzupełnienia w terminie 30 dni.

W następstwie przedłożenia wymaganych dokumentów PINB postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r., wydanym na podstawie art. 59f ust. 1 oraz art. 49 ust. 1 i 2 P.b. oraz art. 123 K.p.a. ustalił dla właścicieli przedmiotowego obiektu Łucji i M. J. opłatę legalizacyjną w wys. [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach 5,5 m x 9,5 m usytuowany dłuższą ścianą przy granicy z działką nr [...], krótszą zaś przy granicy z działką nr [...] w ten sposób, że odległość od granicy zmienia się od 0 do 3,00 m, został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Obiekt ten realizowano na istniejących od ok. 20 lat fundamentach i miał on, w zamyśle inwestorów, pełnić w części parterowej funkcje garażu i pralni, a na piętrze suszarni. Do robót przystąpiono w 2007 r. PINB wyjaśnił, że biorąc pod uwagę datę powstania obiektu należało prowadzić postępowanie zmierzające do doprowadzania obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 48 P.b. W tym celu zażądano przedłożenia wymaganych dokumentów. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 49 ust.1 P.b. właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do ustalenia tej opłaty stosuje się – zgodnie z art. 49 ust. 2 P.b. – odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 P.b., z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. PINB powołał przepis art. 59f ust. 1 P.b. i następnie, mając na względzie, że budynek gospodarczy mieści się w kategorii III obiektów wymienionych w załączniku do Prawa budowlanego wyliczył opłatę legalizacyjną na kwotę [...]zł. Następnie zaznaczył, że w przypadku nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 49 ust. 3 P.b. PINB nakaże rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli Łucja i M. J..

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...] WWINB po rozpatrzeniu zażalenia Ł. J. i M. J. na postanowienie dalej: PINB w P. z dnia 20 marca 2014 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł za samowolną budowę budynku gospodarczego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Ł. J. i M. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie WWINB, podnosząc zarzuty tożsame z przedstawionymi w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. J. i Ł. J. na postanowienie WWINB z dnia 29 kwietnia 2014 roku, nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. na wybudowanych 20 lat wcześniej fundamentach. Dalej Sąd stwierdził, że nie jest to, jak twierdzą skarżący przebudowa istniejącego wcześniej budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b. przebudowa polega m.in. na wykonywaniu robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji. M. J. uzyskał pozwolenie na budowę z dnia 3 marca 1986 r. budynku mieszkalnego typu MS 15, a na załączniku graficznym – mapie sytuacyjnej do decyzji, budynek gospodarczy był uwidoczniony, niemniej jednak budynek ten nigdy nie powstał w tej lokalizacji, co skarżący przyznali podpisując protokół oględzin z dnia 20 października 2008 r. W związku z tym nie można mówić, że doszło do przebudowy jakiegokolwiek budynku, w sytuacji, gdy realizacja przedmiotowego budynku gospodarczego rozpoczęła się jesienią 2007 r. W rezultacie jego budowa wymagała uzyskania nowego pozwolenia na budowę, a zważywszy, że takim inwestorzy się nie wylegitymowali prawidłowo organy nadzoru prowadziły postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48-49 P.b.

Za prawidłowe Sąd uznał także rozstrzygnięcie organu, iż spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 49 ust. 1 P.b. do nałożenia na skarżących opłaty legalizacyjnej. Skarżący przedłożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, wylegitymowali się zaświadczeniem Burmistrza W. z dnia 10 września 2013 r., w którym stwierdzono, że zamierzenie inwestycyjne polegające na m.in. pozostawieniu, remoncie, kontynuacji budowy, czy nawet budowie od podstaw części budynku oznaczonego symbolem 2a (na załączonej mapie) – jako budynku gospodarczo-garażowego o wysokości 1 kondygnacji, z dachem jednospadowym o kącie nachylenia połaci 5ş jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w W. z dnia 27 czerwca 2008 r.). W zaświadczeniu tym Burmistrz wyjaśnił, powołując zapisy § 57 ust. 1 planu, że w wyniku przedstawionego zamierzenia na działce nr [...] pod zabudowę zajęte ma być łącznie z istniejącą zabudową 21% powierzchni działki, budynek gospodarczo-garażowy pozostanie jednokondygnacyjny, poza tym będzie jeden budynek mieszkalny i jeden budynek gospodarczo-garażowy. Wyburzenie zaś części budynku o symbolu 2b spowoduje, że sama część 2a budynku, jako samodzielny budynek, będzie zlokalizowana z poszanowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w planie miejscowym, odległej o 7 m od linii rozgraniczającej ulicy.

Nadto skarżący przedłożyli wymagany projekt budowlany, a PINB projekt ów zweryfikował w kontekście zapisów art. 49 ust. 1 P.b.

W związku z powyższym, Sąd uznał iż organ I instancji zobowiązany był do wydania na podstawie art. 49 ust. 1 P.b. postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną za wybudowanie przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zważywszy zaś na treść art. 49 ust. 2 P.b., zgodnie z którą do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, organy nadzoru budowlanego związane były przepisami określającymi wysokość ustalonej opłaty. Sąd wskazał wreszcie, że organy nadzoru prawidłowo ustaliły, że wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi [...] zł.

Od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r., M. J. i Ł. J. wywiedli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zaskarżyli powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów orzekających, że wykonane przez skarżących kasacyjnie roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, stanowiły bowiem budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), a nie remont. Legalizacja powinna nastąpić na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a ponieważ skarżący kasacyjnie wywiązali się z obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 3, zastosowanie miał art. 49 Prawa budowlanego. Postanowienie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej dotyczącej samowoli budowlanej wydaje się dopiero na zakończenie postępowania zmierzającego do legalizacji robót budowlanych wykonanych z naruszeniem obowiązujących przepisów, po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i stwierdzeniu możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie NSA prawo materialne zostało prawidłowo zastosowane co do stanu faktycznego, który nie został skutecznie zakwestionowany.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. J. i M. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2014 r., [...](PR2)/0341/80/173/BPU/14/76082 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 20 marca 2014 r., nr [...] w wysokości [...] zł z tytułu samowolnej budowy obiektu gospodarczego.

Wyrok powyższy stał się prawomocny wobec niezaskarżenia go przez którakolwiek ze stron.

Dnia 15 maja 2017 r. WWINB przekazał PINB w P. odpis prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po [...] wraz z aktami sprawy administracyjnej.

W związku z powyższym PINB w P. pismem z dnia 21 czerwca 2017 r,.. zwrócił się do W. Urzędu Wojewódzkiego o poinformowanie czy przedmiotowa opłata legalizacyjna został uiszczona.

Wojewoda W. pismem z dnia 6 lipca 2017 r. potwierdził, iż Łucja i M. J. nie wpłacili na rachunek urzędu opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia 21 lipca 2017 r., znak [...], nr [...] PINB w P. nakazał Łucji i M. J. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego w W. przy ul. [...] na działce nr [...] zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 P.b.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że jedynie spełnienie przez inwestora wszystkich warunków legalizacji oraz uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót. Wobec braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej PINB w P. – zgodnie z art. 49 ust. 3 P.b. zobowiązany był nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.

Z decyzją powyższą nie zgodzili się Ł. J. i M. J., którzy w terminie prawem przewidzianym wywiedli od niej odwołanie.

W środku zaskarżenia podnieśli zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. wskazując, że organ nie odniósł się w uzasadnieniu do żądnych ewentualnych okoliczności działających na korzyść strony, przy czym nie wskazał, że okoliczności takie nie istnieją

Dalej zakwestionowali jako bezzasadna decyzje nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia PINB w P. projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz powołali się na treść art. 71 P.b., wskazując ze ten aspekt sprawy został w postępowaniu pominięty.

Decyzją z dnia 18 września 2017 r., Nr [...] WWINB po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, że o tym, że w sprawie zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego przesądził WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Po [...].

Stąd też skoro Łucja i M. J. nie uiścili opłaty legalizacyjnej to organ powiatowy nadzoru budowlanego obowiązany był wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności działające na korzyść strony, a pozostałe argumenty skarżących nie dotyczą niniejszej sprawy.

Ł. J. i M. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie prawem przewidzianym skargę na powyższe postanowienie WWINB.

W skardze zarzucono naruszenie art. 77 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b. poprzez błędna interpretację oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy nie zrealizowały wskazanej w art. 7 K.p.a. zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej i powiązania tej zasady z zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, czego konsekwencja było błędne ustalenie opłaty w oparciu o art. 49 i art. 59f P.b., w sytuacji gdy inwestorzy zrealizowali jedynie przebudowę budynku gospodarczo-garażowego, w przypadku której nie pobiera się opłaty legalizacyjnej.

Skarżący podnieśli, że na wezwanie organu zawarte w postanowieniu z dnia 4 marca 2013 r., nr [...] przedłożyli wymagane dokumenty, które zezwoliły na legalizację w/w budowli bez dodatkowych opłat legalizacyjnych. Wskazali, że bezzwłoczne przedstawianie żądanych dokumentów na żądanie PINB w P. obligowało organ I instancji do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 P.b. i wydania decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych zatrzymanych w 2008 roku, bez nakładania na inwestorów opłaty legalizacyjnej. Nadto wskazali, że nie zajmując stanowiska wobec spostrzeżeń skarżących i nie podejmując ich inicjatywy dowodowej organy naruszyły art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowił na ich rzecz radcę prawnego, którego następnie wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. w osobie radcy prawnego K. K..

Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżących wnosił i wywodził jak w skardze, a nadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu, które nie zostały pokryte nawet w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie w szeroko rozumianym postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym budynku gospodarczego, zlokalizowanego w W. przy ul. [...] na działce nr [...] dwukrotnie orzekał już zarówno tutejszy Sąd, jak i Naczelny Sąd Administracyjny.

Stąd też rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei art. 170 powołanej powyżej ustawy przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 P.p.s.a oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10).

Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą zatem każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., I FSK 368/16). W konsekwencji użyty w art. 153 P.p.s.a. zwrot "sprawa", oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2012 r., I OSK 1513/11; z dnia 8 lipca 2011 r., II OSK 848/11; z dnia 23 marca 2011 r., I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., II OSK 1865/10). Jak powszechnie wskazuje się w doktrynie (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Pomiędzy sprawami kontrolowanymi przez Sąd w postępowaniach zakończonych prawomocnymi wyrokami tut. Sądu sygn. II SA/Po 381/10 i II SA/Po 724/14, a sprawą niniejszą zachodzi zaś niewątpliwie tożsamość przedmiotowa, bowiem dotyczą one tego samego obiektu budowlanego oraz praw i obowiązków stron związanych z jego pobudowaniem ustalanych w oparciu o te same przepisy prawa materialnego, a więc tożsama jest ich podstawa prawna i faktyczna noraz tożsamość podmiotowa, albowiem wszystkie decyzje skierowane były do tych samych inwestorów i przez te same organy nadzoru budowlanego.

Nie zaistniała także żadna ze wskazanych wyżej okoliczności skutkujących utratą mocy wiążącej ocen prawnych wyrażonych w przywołanych wyżej wyrokach WSA i oddalających skargi kasacyjne wyrokach NSA, a jednocześnie nie doszło do zmiany stanu prawnego, jak i istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Co za tym idzie moc wiążącą zachowały zawarte w tychże orzeczeniach wytyczne, zgodnie z którymi organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania obowiązane były ocenić stwierdzoną samowolę według przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. oraz zobowiązane były do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 i 49 P.b. z 1994 r. oraz oceny co do zgodności z prawem ustalenia inwestorom opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż moc wiążącą zachowały w szczególności oceny prawne sądów, zgodnie z którymi przedmiotowe roboty budowlane nie stanowiły remontu ani przebudowy, lecz budowę nowego obiektu na istniejących fundamentach i co za tym idzie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, którym jednakże inwestorzy nie dysponowali.

Powyższe oznacza, że oczywiście bezzasadne są te zarzuty skargi, które sprowadzają się do zakwestionowania oceny prawnej zrealizowanych samowolnie robót budowlanych jako budowy i wskazania, że w ocenie skarżących roboty te stanowiły przebudowę, w przypadku której nie wymierza się opłaty legalizacyjnej.

Analogicznie jako oczywiście bezzasadne ocenić należy zarzuty błędnego ustalenia opłaty w oparciu o art. 49 i art. 59f P.b., albowiem okoliczność ta została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Po [...].

Z tego samego powodu nie zasługiwały na uwzględnienia twierdzenia skarżących jakoby brak było podstawy prawnej do wymierzenia im opłaty legalizacyjnej ze względu na przedkładanie w toku postępowania legalizacyjnego wymaganych przez organy dokumentów, albowiem sama zasadność i prawidłowość wymierzenia opłaty legalizacyjnej była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w innym prawomocnie zakończonym postępowaniu i nie może podlegać ponownemu badaniu przez sąd administracyjny orzekający w niniejszej sprawie.

Powyższe oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie mogła być wyłącznie ocena zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 3 zdanie drugie P.b., zgodnie z którym decyzje o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu wydaje się także w przypadku nieziszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

Dokonując powyższej oceny zauważyć należy, iż w świetle przytoczonej wyżej regulacji jedynymi okolicznościami faktycznymi które musiały być ustalone przez orzekające w sprawie organy było zweryfikowanie czy ostatecznie i prawomocnie ustalona opłata legalizacyjna został w terminie uiszczona.

Poczynione w tym zakresie przez organy nadzoru budowlanego ustalenia faktyczne okazały się prawidłowe i co istotne nie były kwestionowane przez skarżących, którzy nie negują faktu, że przedmiotowej opłaty nie uiścili.

Co za tym idzie uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została po przeprowadzeniu zgodnego z przepisami K.p.a. postępowania, w toku którego poczyniono zgodne z prawem ustalenia dotyczące wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Stąd tez za oczywiście bezzasadne uznać należało zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia art. art. 7 i 77 § 1 i 3 i art. 80 K.p.a.

Znamiennym jest przy tym, iż także sami skarżący nie wskazali w skardze jakich to istotnych okoliczności faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły oraz jakie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy środki dowodowe pominęły.

Oczywistym jest przy tym, iż w kontrolowanej sprawie organy nie mogły po raz kolejny weryfikować prawidłowości zakwalifikowania robót budowlanych skarżących jako budowy nowego obiekty oraz poprawności ustalenia im opłaty legalizacyjnej, albowiem okoliczności zostały już uprzednio prawomocnie rozstrzygnięte. Brak szerszych rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji nie może być zatem oceniony jako naruszenie jakichkolwiek przepisów postępowania.

Orzekające w sprawie organy nie naruszyły także zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, albowiem sformułowanie art. 49 ust. 3 zdanie drugie P.b., w tym w szczególności wskazanie w nim, że określoną decyzje wydaje się pozwala na stwierdzenie, iż wydawana na jego podstawie decyzja nie ma charakteru uznaniowego, a organom nadzoru budowlanego nie pozostawia jakiegokolwiek tzw. "luzu decyzyjnego" i nie uprawnia ich do wyważania interesu społecznego i interesu obywatela. W przypadku zaistnienia sytuacji wskazanej w hipotezie normy prawnej zakodowanej w tym przepisie, to jest w przypadku stwierdzenia braku uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej obowiązkiem organu staje się zatem wydanie decyzji określonej w art. 48 ust. 1 P.b., to jest decyzji rozbiórkowej, która niejako definicji godzić będzie w interes jej adresata.

Oczywiście bezzasadny okazał się także zgłoszony w skardze zarzut naruszeni art. 83 ust. 2 P.b., albowiem zaskarżoną decyzję drugoinstancyjną wydał właśnie wskazany w nim jako organ wyższego stopnia wojewódzki inspektor nadzoru budowanego.

Stąd też wobec bezzasadności zarzutów podniesionych w skardze oraz przy braku ujawnienia z urzędu naruszeń prawa uzasadniających uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu zostanie wydane odrębne postanowienie, w myśl art. 256 § 2 pkt 8 P.p.s.a.