Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 379/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.N. i H.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 560/10 w sprawie ze skargi M.N. i H.J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 560/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. N. i H. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. Decyzją tą odmówiono ustanowienia na rzecz M. N. i H. J. prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości warszawskiej, pochodzącego z "Tabeli likwidacyjnej wsi Czerniaków nr [...]", obecnie stanowiącego część działki nr [...].

W postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił: grunt został objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy objęty w posiadanie przez Gminę 16 sierpnia 1948 r., a wniosek o ustanowienie prawa do niego złożony przez b. właścicieli – poprzedników prawnych M. N. i H. J. 11 lutego 1949 r. i nie rozpatrzony; grunt ten stał się przedmiotem prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego z [...] stycznia 1997 r. nr [...], a obecnie znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółki "[...]" na mocy aktu notarialnego z [...] sierpnia 2002 r. Rep. A nr [...]. Organy uznały, że wobec tego, iż grunt jest w użytkowaniu wieczystym osób trzecich uniemożliwia to ustanowienie tego prawa na rzecz następców prawnych b. właścicieli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. N. i H. J. zarzuciły naruszenie art. 7 ust. 2 ww. dekretu i powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2009 r. sygn. akt I OSK 32/09 podkreśliły, że organy nie poczyniły ustaleń co do przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania, a nadto, że toczy się postępowanie, od lutego 2009 r., przed Ministrem Infrastruktury w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody, czego organ odwoławczy nie rozważył w świetle art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., choć wynik sprawy ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie użytkowania wieczystego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organów, że istnienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej stoi na przeszkodzie ustanowienia tego prawa na rzecz następców prawnych b. właściciela, zatem bezprzedmiotowe było badanie przesłanki zgodności z planem zagospodarowania. Sąd podkreślił, że wyrok powołany w skardze wiąże w sprawie w której był wydany, a nadto, że toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej nie ma wpływu na wynik tego postępowania, gdyż obecnie użytkownikiem wieczystym jest inny podmiot.

Reprezentowane przez adwokata, M. N. i H. J. wniosły skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji, w której doszło do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej zbędnym stało się badanie przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego,

2) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 77, art. 97 § 1, pkt 4, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w powiązaniu z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Nie ma racji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że toczące się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] stycznia 1997 r. o uwłaszczeniu [...] nieruchomością będącą przedmiotem wniosku dekretowego poprzedników prawnych skarżących pozostaje bez wpływu na wniosek dekretowy. Jest bowiem odwrotnie.

Wynik postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji uwłaszczeniowej, wydanej w czasie, gdy nie był rozpoznany wniosek b. właściciela nieruchomości, może mieć wpływ na załatwienie tego wniosku. To przecież ten wniosek miał pierwszeństwo co do ustanowienia prawa do gruntu, gdyż rozpatrzony pozytywnie uniemożliwiłby następnie uwłaszczenie, a nadto uwłaszczenie nie mogło naruszać praw osób trzecich, a takim było prawo do rozpoznania wniosku dekretowego, w świetle przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Postępowanie nadzorcze co do uwłaszczenia, w razie pozytywnego rozstrzygnięcia, otworzyć może również drogę do wyeliminowania aktu notarialnego zbycia prawa użytkowania wieczystego przez Elektrociepłownie, co z kolei wyeliminuje przeszkodę, która legła u podstaw odmownych decyzji organów obu instancji, będących przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną wyroku.

Zawieszenie postępowania, o czym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ma miejsce gdy rozpoznanie sprawy zależy do uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Nie jest przesądzone w jaki sposób zagadnienie to zostanie rozstrzygnięte, ale wystarczy, że ma wpływ na wynik toczącego się postępowania. W niniejszej sprawie taka zależność niewątpliwie występuje, co powinien był dostrzec Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak wcześnioej i organ drugiej instancji i zawiesić postępowanie odwoławcze.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.