Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2121/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących M. K. i M. K. solidarnie 797 (słownie siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej także "Wójta") z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą nakazano M. i M. K. (dalej "skarżącym"), zamieszkałym w [...] , gm. [...], przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu z działek nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], do rzędnych podanych przez biegłego hydrologa T. S. w rys. "Docelowe rzędne terenu po usunięciu nawiezionego gruntu", w terminie do dnia 30 lipca 2014 roku, utrzymało decyzję Wójta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżoną obecnie decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku nr [...] Wójt odmówił nakazania właścicielowi działki nr [...], położonej w [...], gm. [...], przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionej ziemi na ww. działkę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] SKO uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

2. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], Wójt odmówił nakazania właścicielowi działki nr [...], położonej w [...], gm. [...] , przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionej ziemi na ww. działkę. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] SKO uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając decyzję kasatoryjną, SKO wskazało, że organ l instancji nie podjął w przedmiotowej sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

3. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wójt nakazał skarżącym, zamieszkałym w [...], gm. [...], przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu z działek nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], do rzędnych podanych przez biegłego hydrologa T. S. w rys. "Docelowe rzędne terenu po usunięciu nawiezionego gruntu", w terminie do dnia 30 lipca 2014 roku.

4. Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł do SKO odwołanie od decyzji Wójta z dnia [...] marca 2014 r., kwestionując wiarygodność opinii biegłego.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącego od decyzji Wójta z dnia [...] marca 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, SKO wskazał w szczególności, co następuje:

Rozpatrując sprawę, Wójt wyjaśnił w pełni stan faktyczny sprawy, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W wydanej natomiast decyzji należycie uzasadnił, dlaczego nakazał skarżącym przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu z działek nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], do rzędnych podanych przez biegłego hydrologa T. S.

Wydając rozstrzygnięcie organ I instancji oparł się w szczególności na dowodach z: oględzin, opinii biegłego hydrologa i ze zdjęć. Dowody te potwierdziły, że nieruchomość położona w [...], składająca się z działek nr ew.: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] została podwyższona, co spowodowało zmianę stanu wody na gruncie i w konsekwencji szkodliwe oddziaływanie na sąsiednią nieruchomość - dz. - ew. nr [...] (stanowiącej własność M. P., dalej "uczestnika"). W swojej opinii biegły szczegółowo wyjaśnił w jaki sposób i jaką metodą przeprowadził badania, w wyniku których wywiódł powyższy wniosek. Biegły precyzyjnie opisał szkodliwy wpływ podwyższenia gruntu na ww. działkę sąsiednią (vide opinia biegłego, rozdział 6. Analiza wyników i wnioski, s. 28). Biegły wskazał (vide opinia, s. 29), że jedynym sposobem rozwiązania problemu zwiększonego zasięgu zalewów na obszarze dz. ew. nr [...] jest przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, organ I instancji wykazał zatem, że na skutek podwyższenia ww. działek doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, które powoduje szkodę dla sąsiedniej działki nr [...]. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (vide wyrok z dnia 4 listopada 2014 roku, sygn. akt II OSK 7/14, teza I), wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., poprzedza ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 p. w. jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Z tych względów przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 p.w. są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy. W rozpatrywanej sprawie organ l instancji ustalił wskazane wyżej okoliczności i zasadnie zastosował w sprawie przepis art. 29 ustawy Prawo wodne.

W ocenie Kolegium organ l instancji także prawidłowo nakazał właścicielom ww. działek przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu. Ustalając taki obowiązek organ kierował się treścią opinii biegłego, który - o czym wyżej była mowa, szczegółowo przeanalizował sytuację w terenie. Nałożenie przedmiotowego obowiązku jest więc poparte wiedzą specjalistyczną - opinią biegłego hydrologa. Zdaniem Kolegium opinia biegłego stanowiąca dowód w rozpatrywanej sprawie jest rzetelna, spójna i wiarygodna, a przedstawione w niej wiadomości nie budzą wątpliwości. Jej autor ma odpowiednie przygotowanie zawodowe i doświadczenie umożliwiające sporządzenie prawidłowej i przekonywającej opinii w analizowanym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia dokonane przez biegłego nie budzą wątpliwości i są wystarczające dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W ocenie Kolegium wszystkie sporne kwestie zostały w sprawie wyjaśnione. W tym stanie rzeczy nie zachodzi konieczność powoływania kolejnego biegłego, co wiązałoby się z nieuzasadnionymi kosztami i wydłużeniem czasu postępowania.

Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (zob. komentarz bieżący do art. 138 kpa, Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, LEX/el. 2011). Po wnikliwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa administracyjnego i zakończono wydaniem prawidłowej decyzji. Zarzuty pod adresem tej decyzji zawarte w odwołaniu nie są zasadne.

IV. Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. skarżący wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2016 r., zarzucając decyzji odwoławczej naruszenie prawa materialnego, to jest art 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez naruszenie art. 7, 75 i 77 k.p.a.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazali w szczególności, co następuje:

- w toku postępowania administracyjnego doszło do zasadniczej zmiany merytorycznego stanowiska organów (w odniesieniu do rozstrzygnięć zapadłych wcześniej) w kwestii istnienia podstaw do nałożenia na skarżących obowiązków, o których mowa w art.29 ust.3 Prawa wodnego – zasadność takiej zmiany nie została przez organy wykazana,

- w opinii, na którą powołały się organy, rzeczoznawca stwierdził wprawdzie możliwość zwiększenia zasięgu zalewu na działce uczestnika, nie wykazał jednakże, że jakiekolwiek negatywne oddziaływanie miało w rzeczywistości miejsce; dywagacje biegłego miały zatem wyłącznie teoretyczny charakter, nie spełniając wymogów dowodu, koniecznego do zastosowania przepisu ustawy,

- organy całkowicie zignorowały działania skarżących, zmierzające do wyeliminowania prawdopodobnego zagrożenia dla działki [...] poprzez przygotowanie rowu odpływowego – możliwe w tej sytuacji było rozwiązanie mniej uciążliwe, to jest nakazanie skarżącym wykonania urządzeń zapobiegających szkodom,

- postępowanie dowodowe w sprawie w żaden sposób nie rozwiązało istniejącego sporu pomiędzy wcześniejszą, a późniejszą opinią w sprawie, wykorzystując, jako przesądzający o kształcie decyzji dokument, wyłącznie opinię późniejszą, co biorąc pod uwagę rozbieżność pomiędzy przedmiotowymi dokumentami - sporządzonymi na podstawie tego samego stanu faktycznego - może budzić wątpliwości co do rozeznania organu administracji i Kolegium,

- jednocześnie, na co zwrócono uwagę w części odnoszącej się do naruszenia prawa materialnego, Kolegium podtrzymało błędne działanie organu, który dopuścił, jako przesądzający, dowód z opinii biegłego, która de facto jest opinią wadliwą, w sposób niewystarczający opisując stan faktyczny i formułując wnioski o znaczeniu wyłącznie hipotetycznym. Całość działań Kolegium, tym samym, nosi znamiona uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej, w sposób dalece niewystarczający odnosząc się do materiału dowodowego istniejącego w sprawie.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r.:

- Pełnomocnik skarżących poparł wniesioną skargę. Podniósł, iż przyczyną zalewania może być podniesienie wody przy pomocy zastawki o 80 cm na podstawie nowego pozwolenia wodnoprawnego jeszcze przed działką skarżących oraz wnioskodawcy wszczęcia postępowania, przez osobę trzecią. Wykonany przez skarżących rów gwarantuje odprowadzenie nadmiaru wody wynikającego z nawiezienia działki. Kwestie te nie były rozważane przez biegłych, a mają znaczenie dla sprawy i były podnoszone w trakcie. Zdaniem pełnomocnika, w uzasadnieniu decyzji nie, wykazano aby na gruntach wnioskodawcy wystąpiły jakiekolwiek szkody.

- Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż wykonany rów nie odprowadza wody lecz powoduje tzw. zjawisko cofki z rzeki. Przez to cały teren działki wnioskodawcy jest podmokły – po wykopaniu szpadla ziemi w ciągu 15 minut dół zapełnia się wodą. Zastawka jest tak samo eksploatowana cały czas, była zrealizowana w latach 80 – tych. Piętrzenie przy jej pomocy jest takie samo. O ile ziemia z działek zostałaby usunięta, wtedy wykonany w niej rów, zniknie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji obie wskazane wyżej decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekło SKO było rozstrzygnięcie, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżących obowiązków, o których mowa w art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) w postaci usunięcia nawiezionego gruntu z działek nr ew. [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...]. Zaskarżoną obecnie decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] marca 2014 r., nakazującą skarżącym wykonanie w/w prac w terminie do dnia 30 lipca 2014 r.

Orzeczenie odwoławcze jest w oczywisty sposób wadliwe już z tej przyczyny, iż w automatyczny sposób utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, określające termin wykonania przez skarżących nałożonego na nich obowiązku. Termin ten tymczasem, wyznaczony przez organ I instancji na 30 lipca 2014 r., upłynął blisko dwa lata przed datą wydania decyzji odwoławczej w dniu [...] czerwca 2016 r. Decyzją odwoławczą uznać zatem należy za niewykonalną.

Jednocześnie stwierdzić należy, że rozpatrując odwołanie skarżących od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego (art.136 k.p.a.) takich okoliczności, podnoszonych przez skarżącego w postępowaniu przed organem I instancji (m.in. w piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2013 r.), jak: 1) czy na podtapianie nieruchomości uczestnika postępowania ma wpływ funkcjonowanie na cieku wodnym zastawki, 2) czy zasadnym jest przyjęcie, iż jakiemukolwiek negatywnemu oddziaływaniu gruntów skarżących na grunt uczestnika stoi na przeszkodzie istnienie pomiędzy tymi nieruchomościami rowu odwadniającego. Wyjaśnienie w/w kwestii na etapie postępowania odwoławczego winno nastąpić w szczególności w oparciu o wezwanie biegłego hydrologa, który na potrzeby niniejszej sprawy sporządził specjalistyczną opinię, do jej uzupełnienia w w/w zakresie.

2. W myśl art.29 ust.3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie decyzji we wskazanym wyżej przedmiocie wymaga zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim.

W orzecznictwie podkreśla się, że zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie tej ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, wykonanie robót budowlanych np. wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia, a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 880/07, publ. LEX nr 466028).

W celu wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie zasadne jest zatem dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. W orzecznictwie i w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że organ ocenia swobodnie opinię biegłego na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc skrępowany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179). Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 5 października 2009 r., w sprwie I OSK 1444/08, wyrok WSA w Lublinie z 20 grudnia 2010 r., w sprawie II SA/Lu 241/10, opublikowane na stronie www.nsa.gov.pl).

3. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:

W pkt 6 swojej opinii z listopada 2013 r. ("Analiza wyników i wnioski") biegły hydrolog wykazał niekorzystne oddziaływanie podwyższenia terenu należących do skarżących działek na nieruchomość uczestnika postępowania (działka nr [...] ), związane ze zmniejszeniem przekroju poprzecznego terenu zalewowego i utraty pojemności retencyjnej, wykorzystywanej w warunkach naturalnych do gromadzenia nadmiaru wód w czasie wezbrań. W tym kontekście biegły szczegółowo zanalizował poszczególne warianty wolnozmiennego, ustalonego przepływu oraz przejścia fali wezbraniowej. Biegły zaznaczył, że najbardziej widoczny negatywny wpływ podwyższenia działek od numeru [...] do [...] na zwiększenie zasięgu zalewu działki nr [...] uwidacznia się w przypadku przejścia fali wezbraniowej o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 50%, czyli występującej średnio raz na dwa lata. Rozpatrywane podwyższenie terenu sąsiednich działek powoduje w takim przypadku zwiększenie zalanej powierzchni działki nr [...] z około 210 m2 do około 820 m2, czyli o 610 m2. Rzeczoznawca skonkludował, że jedynym sposobem rozwiązania problemu zwiększonego zasięgu zalewów na działkę nr [...] jest przywrócenie naturalnej zdolności retencyjnej doliny rzeki [...] poprzez usunięcie nawiezionego gruntu. W celu osiągnięcia powyższego celu rzeczoznawca zaproponował polubowne usunięcie nawiezionego materiału i odtworzenie naturalnych rzędnych terenu jedynie w granicach obszaru wyznaczonego przez naturalny zasięg zalewów towarzyszących wezbraniom o prawdopodobieństwie wystąpienia p = 50 %. Obszar ten został wyznaczony w ramach niniejszego opracowania i przedstawiony w Załączniku nr 4. Spowoduje to wyeliminowanie najbardziej uciążliwych zalewów działki nr [...] występujących średnio raz na dwa lata i zmniejszenie zasięgu zalewów występujących raz na 10 lat i rzadziej.

Stwierdzić należy, że w/w opinia charakteryzuje się pożądaną szczegółowością, logicznością oraz klarownością poczynionych ustaleń i wniosków. Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, iż brak jest podstaw do generalnego odmówienia powyższemu dowodowi wiarygodności (z racji przyjęcia przez biegłego niewłaściwej w ocenie skarżących metody ustalania wpływu zmian dokonanych na ich działkach na nieruchomość uczestnika), aczkolwiek pełne wyjaśnienie stanu faktycznego istotnie wymaga, jak już wskazano na wstępie, zajęcia przez biegłego stanowiska, czy wpływ na podtapianie nieruchomości uczestnika, znoszący w jakimkolwiek zakresie odpowiedzialność skarżących, mogłoby mieć funkcjonowanie na cieku wodnym wskazywanej przez skarżących zastawki oraz czy stwierdzonym przez biegłego zagrożeniom skutecznie zapobiega rów odwadniający.

Podkreślenia wymaga, że poza wskazanymi wyżej okolicznościami, skarżący nie zdołali zakwestionować co do zasady wiarygodności w/w opinii rzeczoznawcy, w szczególności nie przedkładając na tę okoliczność zleconej przez siebie kontropinii, formułującej odmienne wnioski. Jakkolwiek należy zgodzić się ze skargą, że przedmiotowa opinia koncentruje się na prognozowanych negatywnych skutkach, jakie dla gruntu uczestnika mogą wyniknąć z podwyższenia działek skarżących (w postaci podtopień, do których dojedzie w razie wezbrań wód), nie analizując szerzej, czy podtopienia takie występują obecnie, niemniej prognoza tego rodzaju, w należyty sposób udokumentowana, uprawnia do uznania, że do zmian na gruncie, o których mowa w art.29 ust.3 Prawa wodnego, stanowiących realne źródło spodziewanego, nieuchronnego i szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie (nawet tylko okresowego lub przemijającego) istotnie doszło. Powyższe co do zasady upoważnia organ do nałożenia na właściciela gruntu wskazanych w przepisie obowiązków restytucyjnych (aczkolwiek w niniejszej sprawie ostateczne rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego wyjaśnienia w/w okoliczności faktycznych).

4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. z uwzględnieniem ocen w/w powyżej. O ile w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po przeprowadzeniu zaleconego uzupełniającego postępowania dowodowego, organ odwoławczy stwierdzi przesłanki do ponownego utrzymania decyzji Wójta w mocy, winien będzie prawidłowo oznaczyć termin wykonania przez skarżących stosownych obowiązków, tj. ustalić początek biegu tego terminu na dzień wydania decyzji odwoławczej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.