Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 278/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 185 ust. 1 i art. 186
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. L., A. S., K. L. i U. G. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej: "organ", "Prezes KZGW") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez Wojewódzki Zarząd Melioracji

i Urządzeń Wodnych w W (dalej: "WZMiUW") orzekł o:

1) uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalającej wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...] w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D", wydanej w trybie art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne;

2) stwierdzeniu w całości nieważność decyzji Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalającej wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...]

w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D", na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej

z rażącym naruszeniem prawa.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Marszałek Województwa M działając na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 1 oraz art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145; dalej: "u.p.w.") ustalił wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...] w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D" na kwotę [...] zł na rzecz G L, K L, U G, A S oraz A K, jako współwłaścicieli powołanej wyżej zabudowanej nieruchomości, odpowiednio do posiadanych udziałów. W pkt 3 decyzji wskazano także, iż właściwym podmiotem do wypłaty ustalonego odszkodowania jest Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W jako wykonawca i zarządca zbiornika wodnego "D".

Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W wniósł o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz

z rażącym naruszeniem prawa i skierowana została do osoby nie będącej stroną

w sprawie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Prezes KZGW działając na podstawie art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. Uzasadniając organ stwierdził m.in. iż decyzja ustalająca wysokość odszkodowania nie narusza przepisów prawa w stopniu kwalifikującym ją do stwierdzenia nieważności. Zauważył, iż koniecznym warunkiem dla ustalenia wystąpienia przesłanki stwierdzenia nieważności, jaką jest rażące naruszenie prawa, jest ustalenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi faktami. Prezes KZGW wskazał, iż wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji WZMiUW podniósł m.in. zarzut naruszenia art. 127 ust. 7b u.p.w. Po przytoczeniu treści przywołanego przepisu organ uznał, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem nie będzie miał zastosowania art. 127 ust. 7b u.p.w. Wywiódł również, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. została skierowana do stron postępowania, a zatem nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Reasumując organ stwierdził, iż analizowana decyzja Marszałka Województwa M nie zawiera wskazanych we wniosku wad (naruszenie przepisów

o właściwości, rażące naruszenie prawa, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie). Nadto analiza decyzji w zakresie pozostałych wad wymienionych

w art. 156 § 1 k.p.a. nie wykazała podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Pismem z dnia 24 maja 2013 r. WZMiUW wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o ponowną analizę podstawy prawnej oraz postanowień ww. decyzji Marszałka Województwa M, w szczególności

z uwzględnieniem oceny, czy wnioskodawcy w osobach na rzecz których przyznano odszkodowanie są podmiotami uprawnionymi do jego otrzymania. Zauważył, iż w tym zakresie istotny jest fakt, który należy bezwzględnie w sposób dokładny ustalić i ocenić – czy zdarzenie i okoliczności, które stanowiły bezpośrednią przyczynę powstałych szkód dotyczą okresu, w którym osoby uprawnione z decyzji były współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. WZMiUW podniósł, iż z uwagi na fakt, że nie jest on

w posiadaniu dokumentów pozwalających na ocenę powyższych faktów, wniósł o ich ustalenie w ponownym postępowaniu. Zauważył także, iż powyższe podnoszone było

w piśmie WZMiUW z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], co zostało pominięte przez Prezesa KZGW przy wydawaniu decyzji, jak również brak wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu.

W dalszej części WZMiUW w W podniósł, iż może budzić wątpliwości fakt, czy organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania jest Marszałek Województwa M, skoro na mocy postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2012 r. do wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód powierzchniowych oraz na korzystanie z nich do celów energetycznych przy wykorzystaniu zbiornika wodnego "D" wyznaczono do załatwienia sprawy Marszałka Województwa Ś. Wyjaśnił, iż Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną Województwa M realizującą zadania Samorządu, nie posiadającą osobowości prawnej. Osobowość prawną posiada Województwo M, co oznacza, że Marszałek de facto nałożył obowiązek wypłaty odszkodowania na Województwo, które reprezentuje. Ponadto WZMiUW w W wskazał na zastrzeżenia co do prawidłowości Ekspertyzy Technicznej Budowlanej opracowanej przez Firmę Doradczo-Usługową Budownictwa EuroProjekt. Jego zdaniem ekspertyza w sposób ewidentny nie wskazywała na istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy budową zbiornika "D" i jego eksploatacją, a powstałymi uszkodzeniami budynku położonego na działce [...] w m. B w gm. W. Autorzy ekspertyzy nie dowiedli tego związku, a jedynie oparli się na hipotetycznych stwierdzeniach zawartych w przedrealizacyjnej ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił decyzję własną z dnia [....] kwietnia 2013 r. i orzekł o stwierdzeniu w całości nieważność decyzji Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Zdaniem Prezesa KZGW istotą sprawy jest ocena prawna, czy na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne tj. art. 185 ust. 1 w zw. z art. 186 ust. 3 tej ustawy istniały podstawy do wydania decyzji administracyjnej ustalającej odszkodowanie za szkody w budynku mieszkalnym wnioskodawców powstałe w wyniku wybudowania zbiornika wodnego "D". Wskazał, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Analizując akta sprawy, organ podkreślił, iż art. 185 u.p.w. ogranicza stosowanie przepisów art. 186-188 tej ustawy do naprawy szkód, o których mowa w ustawie,

z wyłączeniem przepisów art. 82-88 (w aktualnym stanie prawnym: art. 88l-88q oraz art. 88t, przepisy dotyczące ochrony przed powodzią i suszą). Zauważył, iż art. 186 ust. 1 dzieli szkody na te określone w art. 16 ust. 3, art. 17 ust. 1 (szkody poniesione przez właścicieli gruntów zalanych w czasie powodzi w wyniku nieprzestrzegania przepisów ustawy przez właściciela wody lub właściciela urządzenia wodnego oraz przypadki trwałego zajęcia w sposób naturalny gruntów przez płynące wody śródlądowe powierzchniowe lub wody morza terytorialnego) oraz inne szkody wymienione

w ustawie Prawo wodne. Przy czym z treści przepisów art. 186 ust. 1 i 3 wynika, że do dochodzenia roszczeń z tytułu szkód wymienionych w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 przysługuje poszkodowanym jedynie droga sądowa.

Prezes KZGW wskazał, iż w art. 186 ust. 3 u.p.w. ustawodawca określił sposób

i tryb ustalania wysokości odszkodowania. Odszkodowanie to ustala się w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu, wydanej na żądanie poszkodowanego.

W przypadku szkód stanowiących następstwo pozwolenia wodnoprawnego organem właściwym do wydania takiej decyzji jest organ, który wydał takie pozwolenie,

a w przypadku pozostałych szkód przewidzianych w ustawie Prawo wodne organem tym jest marszałek województwa. W sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem bezprawnego działania polegającego na realizacji pozwolenia niezgodnie z jego treścią, a więc niedotrzymania jego warunków, a nie jego realizacji, dla jej dochodzenia nie jest właściwy przedsądowy tryb postępowania administracyjnego określony w art. 185 i 186 u.p.w.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt: II OSK 2001/11, organ odwoławczy wywiódł, iż zagadnienia związane z modelem ustalania odszkodowania na gruncie ustawy Prawo wodne mają charakter szczególny i dotyczą wyłącznie spraw, które mogą zakończyć się w terminie 3 miesięcy na etapie postępowania administracyjnego, a nie odnoszą się do spraw, które wymagają przeprowadzenia złożonego postępowania dowodowego. Wskazał, iż nie można tracić z pola widzenia faktu, iż z uwagi właśnie na stopień skomplikowania przedmiotowej sprawy podstawą ustalenia kwoty odszkodowania była opinia biegłego, której zasadność kwestionował WZMiUW uznając, że wnioski z niej wywodzone są nieuprawnione.

W ocenie Prezesa KZGW analiza akt postępowania oraz orzecznictwa prowadzi do wniosku, że w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem szkoda powoływana przez wnioskodawców i za którą to odszkodowanie zostało ustalone decyzją Marszałka Województwa M nie jest "szkodą, o której mowa w ustawie" albowiem w ustawie Prawo wodne brak jest odwołania się do szkody spowodowanej wybudowaniem zbiornika wodnego tj. urządzenia melioracji wodnych podstawowych. Organ uznał, iż w ścisłej korelacji z tą okolicznością pozostaje fakt, iż sami wnioskodawcy wskazywali (pismo Państwa W z dnia 11 grudnia 2006 r.), że szkody powstałe w ich budynku powstały zarówno w wyniku budowy zbiornika poprzez operowanie ciężkim sprzętem budowlanym, co miało miejsce w latach 1996-2001, jaki i samej jego eksploatacji od marca 2001 r.

Prezes KZGW wskazał, iż w art. 76 ust. 1 u.p.w. mowa jest o odszkodowaniu za szkody, ale wyrządzone wykonaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, które przysługuje właścicielowi gruntu i dotyczy szkód powstałych w trakcie robót związanych z wykonywaniem tych urządzeń, chyba że nastąpiło zajęcie pod te urządzenia gruntu zainteresowanego właściciela lub szkody w uprawach rolnych tego właściciela związane są z wykonywaniem tych urządzeń i powstały przy prawidłowej organizacji i technologii robót. Zdaniem organu, powołane wyżej stanowisko zasadza się również na tym, że odszkodowanie ma charakter, co do zasady cywilnoprawny

i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym, a tylko na zasadzie wyjątku, jak wskazano wyżej, w określonych w ustawie przypadkach w pierwszej kolejności kompetencje do orzekania posiada organ administracji publicznej.

Konkludując Prezes KZGW uznał, iż decyzja Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. ustalająca wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...] w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D" w trybie art. 186 ust. 3 u.p.w. została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 185 ust. 1 w związku za art. 186 u.p.w.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się: G L, K L, U G i A S (dalej: "skarżący"), którzy pismem z dnia 10 lutego 2014 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako nieuzasadnionej. Autorzy skargi zarzucili organowi naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 186 ust. 3 u.p.w. oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 §1 pkt 2 k.p.c., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie.

Uzasadniając skarżący podnieśli m.in. iż ustawa Prawo wodne w art. 186 ust.3 określa sposób i tryb ustalania wysokości odszkodowania za szkody powstałe

w następstwie prawidłowej realizacji pozwolenia wodnoprawnego. Prawo do takiego odszkodowania i jego wysokość określa stosowna decyzja administracyjna.

W niniejszym przypadku organem uprawnionym do wydania takiej decyzji był Marszałek Województwa M. Z Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2004 r., III CZP 27/04 wynika, iż roszczenie o naprawienie szkody spowodowanej budową

i eksploatacją zbiornika wodnego powodującego zmiany stanu wody – poza przypadkami, o których mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 u.p.w. – może być dochodzone przed sądem powszechnym jedynie po wyczerpaniu postępowania administracyjnego. Nadto podnieśli, iż art. 186 ust. 1 u.p.w. przewiduje w sprawach naprawienia szkód innych niż określone w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 właściwość sądów powszechnych po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w ust. 3 tj. po wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie. Zdaniem skarżących, w pierwszej kolejności zatem należało zbadać, czy charakter sprawy pozwalał na zastosowanie w niniejszej sprawie art. 186 ust. 3. Wskazali, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie IV SA/Wa 1532/11 z dnia 1 grudnia 2011 r. zajął stanowisko, iż odpowiedzialność podmiotu legitymującego się pozwoleniem wodnoprawnym za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej w trybie art. 186 ust. 3 u.p.w. może być tylko orzeczona w sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem realizacji tego pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z jego warunkami. W ich ocenie, tak jest w przedmiotowej sprawie. Zauważyli, iż Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W, wykonawca i zarządca zbiornika wodnego D, działa na podstawie stosownego pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z jego zakresem, a szkody powstałe w mieniu wnioskodawców są wynikiem realizacji tego pozwolenia. Dopiero w sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem bezprawnego działania polegającego na realizacji pozwolenia niezgodnie z jego treścią, a więc niedotrzymania jego warunków, dla jej dochodzenia nie jest właściwy tryb postępowania administracyjnego określony w art. 185 i 186 u.p.w.

Skarżący zauważyli także, iż decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak [...] dotyczącą udzielenia pozwolenia wodno prawnego na piętrzenie

i obniżanie piętrzenia wód rzeki R, Wojewoda M zobowiązał Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W do ponoszenia kosztów związanych z wypłatą odszkodowań z tytułu strat jakie mogą ponieść osoby trzecie na skutek realizacji robót objętych przedmiotową decyzją.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację

i wystąpił o jej oddalenie. W ocenie Prezesa KZGW decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 185 ust. 1 w związku z art. 186 u.p.w.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie wskazanych ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa (materialnego i procesowego),

w sposób który skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja reformatoryjna Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylająca własną pierwszoinstancyjną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz stwierdzająca nieważność, z powołaniem się na rażące naruszenie prawa, decyzji Marszałka Województwa M z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalającej wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...] w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D".

Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Prezesa KZGW zapadło w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ orzekający o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazał między innymi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Należy podkreślić, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji posiada swoja specyfikę. Celem tego rodzaju postępowania nie może być rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym, w taki sposób jakby to była kolejna instancja. Fakt, że postępowanie nadzorcze jest odrębnym, nadzwyczajnym postępowaniem, mogącym ograniczać się wyłącznie do badania problemu tkwienia

w decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym wadliwości kwalifikowanej, powoduje daleko idące konsekwencje w zakresie granic limitujących pole działania organu nadzoru i wyciągane w efekcie jego zakończenia wnioski. Nie można zapominać, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest zabiegiem dozwolonym wprawdzie przez ustawodawcę, ale o charakterze wyjątkowym, co nakazuje ścisłe pojmowanie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., z zakazem wobec tego jakichkolwiek dążeń w kierunku ich rozszerzenia. Uwaga ta jest szczególnie ważna do uwzględnienia w aspekcie rozważanej na gruncie niniejszej sprawy wadliwości kwalifikowanej

w postaci rażącego naruszenia prawa w ujęciu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza.

W tym postępowaniu organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie.

W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny, z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Stan prawny, który jest przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji to stan prawny będący podstawą wydania decyzji w postępowaniu zwykłym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r. , sygn. II OSK 514/11).

Przedmiotem postępowania była zatem ocena, czy decyzja Marszałka Województwa M ustalająca wysokość odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym położonym na działce Nr [...] w miejscowości B, gmina W, spowodowane wybudowaniem zbiornika wodnego "D", została wydana z kwalifikowanym naruszeniem prawa.

W ocenie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzja odszkodowawcza z dnia [...] czerwca 2012 r. rażąco narusza prawo tj. art. 185 ust. 1

w związku z art. 186 u.p.w., gdyż orzeka o odszkodowaniu za szkodę nie przewidzianą w ustawie Prawo wodne, bowiem w ustawie tej brak jest odwołania do szkody spowodowanej wybudowaniem zbiornika wodnego tj. urządzenia melioracji wodnych podstawowych. Ponadto, zdaniem organu, odszkodowanie za szkody określone

w ustawie Prawo wodne ma charakter co do zasady cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym, a tylko na zasadzie wyjątku przed organem administracyjnym.

W orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki tj. oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie można co najwyżej i to w sposób domniemany przyjąć, że o zmianie stanowiska organu orzekającego, który pierwotnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej zdecydowały racje ekonomiczne. Natomiast żadna z decydujących przesłanek rażącego naruszenia prawa nie została przez tenże organ wykazana.

Szkoda będąca przedmiotem postępowania jest szkodą, o których jest mowa

w ustawie Prawo wodne, w szczególności regulacjom prawa wodnego nie znane są rozróżnienia szkód wywołanych przez urządzenia wodne podstawowe i szczególne, które spowodowałyby odrębny tryb ich naprawienia. Ponadto regulacje działu VIII Prawa wodnego jako zasadę przyjmują tryb administracyjny dochodzenia naprawienia szkody, a droga sądowa przysługuje po wyczerpaniu trybu z art. 186 ust. 3 zastosowanego przez decyzję Marszałka Województwa M.

Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie, oceny i twierdzenia Prezesa KZGW w zaskarżonej decyzji są sprzeczne w ww. przepisami materialnymi

i jako takie nie mogą stanowić uzasadnienia dla przyjęcia poglądu o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wskazania i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.

Sąd nie zawarł w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wobec braku wniosku w tym zakresie.