Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 801/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1 i 156 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 58 par. 1 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. S., G. Z. i W. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania I. odrzuca skargę G. Z. i W. Z. ; II. oddala skargę Z. S.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 13 maja 2016 r. znak [...] na podstawie:

- art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1774);

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23);

po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – Z. S., od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...], wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 30 czerwca 2015 r. znak [...],

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r. znak [...] Prezydent Miasta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł o umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], obj. Lwh [...], oznaczoną jako parcela katastralna 1. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, wywłaszczoną dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...].

Orzekając w w/w sposób organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż odszkodowanie za ww. nieruchomość, oznaczoną jako parcela katastralna 1. kat. [...] zostało ustalone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...], które stało się ostateczne z dniem 7 maja 1955r., w związku z czym ponowne orzekanie w sprawie odszkodowania za w/w nieruchomość stanowiłoby naruszenie zasady res iudicata (rzeczy osądzonej).

Od w/w decyzji odwołanie wniósł skarżący zarzucając, iż w wydanej decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] brak dowodowego rozpoznania historii działki [...] poł. b. g. KAT. [...]. jedn. [...], brak podania pow. działki [...] od 1949 do dnia wywłaszczenia i podziału w 1972 r., na [...]. Z posiadanych dokumentów dowodów pozyskanych z Wojskowego Archiwum Akt Nowych z [...] karta [...] dotyczy ustalania katastralnych kwot za wywłaszczone działki w 1949 r. oraz ustalania kwot za wywłaszczone nieruchomości w 1954 r. kwota 1.341.02 zł wymieniana w decyzji [...] dotyczy podziału działki [...] w 1949 r. a nie dotyczy dalszego podziału [...] na [...] dokonana w 1972 r. W decyzji nr [...] nie podano podstawy prawnej - wyceniającej wartość gruntu np. za 1 m2 obowiązującej od 1949 r. np. jak ma pow. działki nr [...] m2 do podanej w decyzji nr [...] Prezydenta M. [...] kwoty 1.341.02 zł. Nie ustalono kto nie wpłacił do depozytu sądowego - rzekomo ustalonych kwot za wywłaszczone nieruchomości. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wojsko Polskie - jako władający terenami przeznaczonymi zgodnie z celem wywłaszczenia Rozbudowa Wojskowego Lotniska [...] od 1949-1955 r. W decyzji Prezydenta M [...] nie odniesiono się do podniesionej kwestii - dokumentu - dowodu zawartego w treści dot. nieruchomości tj. działki [...] o pow. 1663 m2 akta sprawy prowadzonej przez Prezydenta M. [...] sygn. akt [...] karta nr [...] od 1999 r. do 2005 r. Skarżący wnieśli o okazanie dokumentów dowodów podstaw prawnych ustalających kwoty w złotych polskich za wywłaszczone w 1954 r. nieruchomości z podziału których w 1972 r. powstały [...] i [...]. Są w posiadaniu dokumentów o nie ustaleniu - wyceny - odszkodowania za w/w działki w tym kontekście - wnieśli o podanie podstawy prawnej odnoszącej się w treści decyzji nr [...] pozbawiającej ich prawa do ubiegania się o odszkodowania ze względu na przedawnienie.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie wskazał, iż przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę [...] jest kwestia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], obj. Lwh [...], oznaczoną jako parcela katastralna 1. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, wywłaszczoną dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...].

Organ wskazał, iż z treści złożonego w dniu 19 września 2014 r. przez skarżącego wniosku dotyczącego wypłaty odszkodowania - za wywłaszczenie nieruchomości wynika, z posiadanych z archiwum zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] dokumentów, że nie odnaleziono orzeczenia przyznającego P. Z. odszkodowania oraz innych dowodów świadczących o wypłacie w postaci przekazów pocztowych czy poleceń przelewu. Nie ma też orzeczeń o przyznaniu P. Z. składników zamiennych nieruchomości.

W piśmie z dnia 3 listopada 2014 r., wyjaśniono, iż: "spadkobiercy w złożonym w 1999 r. do Urzędu Prezydenta M. [...] - Wydział Skarbu Miasta wniosku o zwrot nieruchomości - wielokrotnie w okresie 1999 r.-2014 r. - zwracali się też o gwarantowane prawo zawarte w Konstytucji Rzeczpospolitej Polski (...) do odszkodowania za wywłaszczone w 1954 r. i w 1980 r. nieruchomości. W związku z powyższym i wskazaniem przez skarżącego Decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 29.03.1954 r. nr [...] (...) Parcela l. kat. [...] o pow. 215 m2, parcela 1. kat. [...] pow. 893 m2, parcela 1. kat. [...] pow. 555 m2 (...) Decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 29 listopada 1980 r. nr [...] (...) parcele l. kat. [...] pow. 462 m2, parcela 1. kat. [...] pow. 404 m2, parcela kat. [...], parcela 1. kat. [...] pow. 1298 m2, oraz wyjaśnieniami strony udzielonymi w piśmie z dnia 23 grudnia 2014 r., w treści którego wskazano, iż jednoznacznie oświadcza że domaga się - zgodnie z postanowieniem art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski – wypłaty odszkodowania za wywłaszczone w 1954 r. i 1980 r. nieruchomości zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami prawa - dot. zwrotu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości (...)", treścią wniosku z dnia 16 lutego 2015 r., w którym wskazano, iż od 1999 r. do obecnie w żadnej z wydawanych decyzji Prezydenta Miasta [...] - Wojewody [...] – Starosty [...]- pomimo wielokrotnych złożonych wniosków o odszkodowanie za wywłaszczone w 1954 r. oraz 1980 r. nieruchomości zgodnie z treścią artykułu 21 p. 1 i p. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski. Nie było ustalonego odszkodowania ani nie była ustalona wysokość odszkodowania. Nie było też postępowań w sprawie odszkodowań przez w/w urzędy M. [...] prowadzące sprawę o zwrot nieruchomości oraz odszkodowanie od 1999 r. do obecnie. W związku z powyższym oraz w związku z brakiem zajęcia przez wnioskodawcę jednoznacznego stanowiska w zakresie sprecyzowania wniosku - w zakresie dokładnego wskazania oznaczeń nieruchomości, za które domaga się odszkodowania - organ I instancji prawidłowo przedmiotem decyzji nr [...] uczynił kwestię rozpoznania wniosku strony dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], obj. Lwh [...] oznaczoną jako parcela katastralna 1. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, wywłaszczoną dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...] i w tym zakresie przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy doszło do ustalenia tego odszkodowania. Natomiast kwestię ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako parcele katastralne 1. kat. [...]. kat. [...],1. kat. [...] i 1. kat. [...], wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] orzeczeniem Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 29 listopada 1980 r. znak [...] organ I instancji uczynił przedmiotem decyzji nr [...] z dnia 2 lipca 2015 r. znak [...].

Organ odwoławczy rozpatrując wniosek strony w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość podkreślił, iż zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną, spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 tegoż kodeksu, gdyż stanowiłoby to naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych.

W opinii Wojewody [...] wszystkie trzy przesłanki zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. W jego ocenie nie może bowiem budzić wątpliwości zarówno tożsamość podmiotowa sprawy (Z. S., G. Z. oraz W. Z. są następcami prawnymi poprzedniego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości – P. Z.) jak i tożsamość przedmiotowa sprawy (przedmiotem obydwu postępowań jest parcela katastralna 1. kat. [...]).

Organ wskazał, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...] orzeczono o przyznaniu na rzecz P. Z. odszkodowania w kwocie 1 341,02 zł za ww. nieruchomość. Orzeczenie o odszkodowaniu zostało odebrane w dniu 20 stycznia 1955 r. przez P. Z., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesłanej na adres tej osoby korespondencji.

Nie ulega również wątpliwości, iż zarówno przepisy zawarte w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w oparciu o które wydane zostało orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...] i art. 128 ustawy obowiązującej obecnie, sprowadzają się w głównej mierze do tego samego celu, którym jest nałożenie na właściwe organy administracyjne obowiązku ustalenia i wypłaty odszkodowania dla właściciela wywłaszczonej nieruchomości, czemu odpowiada jednocześnie prawo owego właściciela do otrzymania wspomnianego odszkodowania.

Nawiązując do powyższych ustaleń, organ stwierdził, iż wydana w tym postępowaniu ponowna decyzja merytoryczna naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. i poprzez wzgląd na regulację art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 czerwca 2015 r. znak [...] jako prawidłową.

Równocześnie zauważyć należy, iż organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego podejmował czynności mające na celu uzyskanie informacji o ewentualnych postępowaniach dotyczących wyrażenia zgody na złożenie ustalonej na rzecz P. Z. orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...], kwoty odszkodowania do depozytu sądowego (podjęcie z depozytu). W odpowiedzi na skierowane do Sądu Okręgowego w [...] w dniu 5 marca 2015 r. pismo organu I instancji w tym zakresie, pismem z dnia 12 marca 2015 r. znak [...] Sąd Okręgowy w [...] Oddział Administracyjny wskazał, iż: "przeprowadzono kwerendę archiwalną w zespole akt oznaczonych sygnaturą I Ns Sądu Rejonowego dla [...] w latach 1980 -1994. Kwerenda przyniosła wynik negatywny, gdyż w przekazanych do archiwum środkach ewidencyjnych, nie odnaleziono informacji o postępowaniu sądowym o przekazanie do depozytu sądowego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz I. S., W. Z. i M. Z.." Jednocześnie Sąd poinformował, że poszukiwania w sprawie wpłaty do depozytu sądowego kwoty odszkodowania z roku 1953 mogą być podjęte jedynie w Archiwum Narodowym w [...] . gdzie przechowywane są materiały archiwalne i środki ewidencyjne dla akt sądowych do roku 1963.

Archiwum Narodowe w [...] pismem z dnia 15 maja 2015 r. znak [...] poinformowało, że "w trakcie poszukiwań archiwalnych w zespole Sądu Powiatowego dla [...], w skorowidzach serii I Ns I, repertoriach serii VIII Ns nie odnaleziono żadnych zapisów dotyczących złożenia do depozytu sądowego (i podjęcia) odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości P. Z., dokonanego na podstawie orzeczenia [...] z dn. 10 września 1953 r. W skorowidzach sądowych nie odnaleziono również żądanych informacji na temat podmiotu wpłacającego ww. odszkodowanie - Banku [...] Oddział [...] ".

Odnosząc się z kolei do podniesionych w treści odwołania zarzutów, uznając je za niezasadne organ wskazał, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...] wywłaszczono nieruchomość oznaczoną jako parcela katastralna 1. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, położoną w [...], obj. Lwh [...] i za tą właśnie nieruchomość orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...] przyznane zostało odszkodowanie.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący Z. S.. Skarżący zarzucił, że w trakcie postępowania wyjaśniającego nie odniesiono się do treści uzasadnionych żądań skarżącego.

Zarzucił brak dowodowego rozpoznania interpretacji historii działki [...] z okresu 1913 r.- 1919 r.-1932 r.-1949 r. -1953 r.-1955r.-1972 r., oraz mylną interpretację dokumentów wojskowego archiwum akt nowych. Podniósł, iż nie podano podstaw prawnych :

- Wyceny wywłaszczonych nieruchomości np. 1 m2 pow. z okresu 1949-1953 - 55 r.;

- Na jakiej podstawie prawnej urzędy M. [...] - Skarb Państwa rozparcelowały działkę [...] pow. 5000m2 w 1972 r.;

- Niezgodności - wadliwą interpretację uzasadnień zawartych w/w decyzji Wojewody [...] oraz przewlekłość w toku postępowania wyjaśniającego.

Skarżący zarzucił, iż powierzchnia działki Lwh [...] rok 1949 r. to 5.000m2 a nie jak w treści decyzji – [...] pow. 1663m2.

Skarżący podniósł, iż organy wydając decyzje - w toku postępowania wyjaśniającego nie oparły się na dokumentach :

wypisy ksiąg wieczystych;

historii parcel Iwn [...];

- protokołów parcelacyjnych;

protokołów granicznych;

map porównawczych -1913-1919-1932-1949 itp.

Skarżący podkreślił, iż nie wnosił o ustalenie nowych kwot odszkodowania, a od 1999 r. wnosi o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone w okresie 1949-1954 r. nieruchomości - odszkodowanie nigdy nie zostało wypłacone. Nie złożono go depozytu sądowego.

Zwrócił uwagę, że wniosek wywłaszczeniowy z 1949 r. dotyczy parceli [...] o pow. 1663m2 a nie jak w decyzji [...].

Skarżący wniósł o oddalenie decyzji Wojewody [...].

Skargę na decyzję z dnia 13 maja 2016 r. wniosły także G. Z. i W. Z..

Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2016 r. wezwano skarżącego – Z. S. do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących G. Z. i W. Z. przed WSA lub sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Zarządzenie to doręczono prawidłowo w dniu 4 sierpnia 2016 r.

W odpowiedzi Z. S. wskazał, ze oryginały pełnomocnictw złożone są w aktach administracyjnych.

Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2016 r. wezwano G. S. oraz W. Z. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podpisanie skargi.

Powyższe zarządzenie zostało prawidłowo doręczone skarżącej G. Z. w dniu 5 września 2016 r. oraz W. Z. w dniu 13 września 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 65 § 1 i art. 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2016.718 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy, w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie.

Stosownie natomiast do treści art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z treścią § 2 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).

W niniejszej sprawie jak wynika z adnotacji poczty skarżąca – W. Z. była nieobecna pod wskazanym adresem i nie odebrała w terminie adresowanej do niej przesyłki z sądu.

Należało zatem przyjąć, iż doręczenie zostało uznane za dokonane z upływem czternastego dnia od momentu niemożności doręczenia pisma zgodnie z art. 73 p.p.s.a., czyli w dniu 13 września 2016 r.

Termin do uzupełnienie braków formalnych dla skarżącej W. Z. upłyną więc bezskutecznie, w dniu 20 września 2016 r., natomiast dla G. Z. w dniu 12 września 2016 r.

Zgodnie z artykułem 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W przedmiotowej sprawie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w przepisanym terminie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt I wyroku.

Przechodząc zatem do skargi Z. S. należy wskazać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014.1647) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] decyzją z dnia 13 maja 2016 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję, nr [...] Prezydenta Miasta [...], wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 30 czerwca 2015 r. znak [...], o umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość.

Podstawą rozstrzygnięć organów administracji publicznej w niniejszej sprawie był art. 105 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Kontrola sądowa dotyczy zatem prawidłowości zastosowania tego przepisu.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji niezbędne jest rozważenie, czy ustalone w decyzjach zdarzenia prawne, tj. orzeczenie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], obj. Lwh [...], oznaczonej jako parcela katastralna 1. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, wywłaszczonej dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...], miało miejsce, co czyni bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne wszczęte wskutek wniosku Z. S.

We wniosku skarżący domagał się ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia działki [...] o pow. 1298 m 2jed. ewid. [...]. Jego zdaniem odszkodowanie nigdy nie zostało wypłacone ani złożone do depozytu sądowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy ta sama sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1055/11, Lex Omega nr 1154941 i w Białymstoku, z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 620/12, Lex Omega nr 1248719).

Umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy sprawa wykazuje tożsamość podmiotową dotyczy tego samego przedmiotu, tzn. tego samego żądania, które było już przedmiotem innego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, choćby decyzja ta nie rozstrzygała sprawy merytorycznie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 393/10, Lex Omega nr 1276195). Kwestia tożsamości podmiotowej w aspekcie następstwa prawnego stron, czy też organów uprawnionych do orzekania została trafnie omówiona w zaskarżonej decyzji. Podobna uwaga odnosi się do zagadnienia tożsamości przedmiotowej.

Stosownie do zasady trwałości decyzji administracyjnych ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Sposobem zmiany lub wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej nie może w żadnym wypadku być rozpatrzenie tej samej sprawy po raz kolejny w zwyczajnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Decyzja ostateczna tworzy stan rzeczy osądzonej, a jej trwałość chroniona jest zasadą wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Powyższe stanowi o niedopuszczalności ponownego orzekania w sprawach, w których zostały wydane decyzje ostateczne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 700/07, Lex Omega nr 445339). Wydanie decyzji w sprawie, która została już rozstrzygnięta poprzednio inną decyzją ostateczną pociągałoby za sobą kwalifikowaną wadę w postaci nieważności takiej "nowej" decyzji, co wyraźnie wynika z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i na co słusznie zwrócił uwagę Wojewoda [...].

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że stanowisko Wojewody [...] jest prawidłowe.

W sprawie w ocenie Sądu zachodzi tożsamość podmiotowa sprawy (Z. S., G. Z. oraz W. Z. są następcami prawnymi poprzedniego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości – P. Z.) jak i tożsamość przedmiotowa sprawy (przedmiotem obydwu postępowań jest część wywłaszczonej parceli katastralnej l. kat. [...] o pow. 0,1663 ha). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istnieją dokumenty świadczące o ustaleniu i wypłacie odszkodowania w związku z wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...], obj. Lwh [...], oznaczoną jako parcela katastralna l. kat. [...] o pow. 0,1663 ha, wywłaszczoną dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 26 marca 1954 r. znak [...]. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 10 września 1954 r. znak [...] orzeczono bowiem o przyznaniu na rzecz P. Z. odszkodowania w kwocie 1 341,02 zł za ww. nieruchomość. Orzeczenie o odszkodowaniu zostało odebrane w dniu 20 stycznia 1955 r. przez P. Z., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesłanej na adres tej osoby korespondencji.

Zdaniem Sądu wobec braku doprecyzowania przez skarżącego żądania wniosku (pomimo wezwania), organ I instancji prawidłowo przedmiotem decyzji nr [...] uczynił kwestię dotyczącą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], obj. Lwh [...], oznaczoną jako parcela katastralna l. kat[...] o pow. 0,1663 ha. W tej sytuacji należało także podzielić stanowisko Wojewody [...], że skarżący domagał się zatem ponownego orzeczenia w sprawie, która została już ostatecznie rozstrzygnięta. Dlatego organ trafnie wskazał, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę, kolejne postępowanie obejmujące tę samą materię jest bezprzedmiotowe i dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia, otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

W konsekwencji należało uznać zarzuty skargi za niezasadne albowiem wynika z nich, że w istocie skarżący nie kwestionuje faktu wydania i pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia 10 września 1954 r. znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], natomiast kwestionuje on prawidłowość ustalonego w niej odszkodowania, co pozostawało poza kognicją organów, jak i sądu w niniejszym postępowaniu. Należy przy tym wskazać, że nie ma wątpliwości co do tego, że przedmiotem orzeczenia o odszkodowaniu był grunt o pow. o,1663 ha stanowiący część parceli l.kat [...] wywłaszczonej dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia 26 marca 1954 r. znak [...]. Z decyzji tej wynika bowiem, że z parceli [...] o pow. 2081 m² do wywłaszczenia przeznaczono jej część, oznaczoną w decyzji jako nowa pgr. [...] o pow.1663 m². W tym stanie rzeczy skoro w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja administracyjna wydana w przedmiocie tożsamym z żądaniem złożonym przez skarżącego, to stwierdzić należy, że organy zobowiązane były do umorzenia postępowania administracyjnego, ponieważ wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej co do złożonego wniosku skutkowałoby nieważnością takiej decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skarga podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.