Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1255/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 1958 nr 11 poz 37
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.
article: art.156 -158
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w likwidacji w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia 31 grudnia 2008 roku [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w likwidacji kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją dnia 31 grudnia 2008r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i § 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 i 2 kpa w związku z art. 2, art. 9 i art. 17 pkt 2b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), po rozpatrzeniu wniosku "[....] " spółka akcyjnej w likwidacji z siedzibą w K. stwierdziło, że decyzja Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r. nr: [....] o przejęciu od. "[....] " S.A w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości objętej księgą wieczystą Iwh [....] gm. kat. [....] , oznaczonej lkat. [....] o powierzchni 824,5 m, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na upływ dziesięcioletniego terminu od daty doręczenia decyzji stronom.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisano przebieg toczącego się postępowania w tej sprawie, przytoczono zawarte w art. 156 § 1 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i w tym zakresie stwierdzono, że badana decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną, opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, a polegającą na wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia przez niewłaściwy organ. W tym zakresie skład orzekający Kolegium przyjął, kierując się zapisami ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, iż organem właściwym do wydania w dniu 24 sierpnia 1977r. rozstrzygnięcia w przedmiocie przejęcia od Spółki Akcyjnej [....] w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości oznaczonej lkat [....] , był wojewoda, a nie Dzielnicowy Zarząd Gospodarki Terenami [....] w K. Niemniej ze względu na upływ dziesięcioletniego okresu od doręczenia decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r. stronom postępowania Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji, wyraźnie zaznaczając jednak, że została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a jednocześnie, że przeprowadzona kontrola nie wykazała, by decyzja ta była dotknięta jeszcze innymi wadami z art. 156 § 1 kpa, w szczególności, by została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Z obszernym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił likwidator Spółki Akcyjnej [....] z siedzibą w K. - adwokat M.N. - wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r., gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym oraz wnosząc o stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a to wobec niemożliwości stwierdzenia nieważności decyzji w odniesieniu do lokali wyodrębnionych i zbytych przez Gminę K. , wskutek nieodwracalnych skutków prawnych, tj. dalszego przeniesienia własności wyodrębnionych lokali w nieruchomości znajdującej się przy ul. [....] w K. przez Gminę K. na osoby trzecie. W związku z powyższym wnioskodawca zarzucił, iż zaskarżona decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 17 pkt 2 lit.b ustawy o uregulowaniu stanu prawnego poprzez przyjęcie, że Spółka Akcyjna [....] w K. utraciła władanie nieruchomością położoną przy ul. [....] w K. do dnia 31 grudnia 1954r., która pozostawała we faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej. W tym zakresie we wniosku powołano się na załącznik do orzeczenia nr 28 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 16 lutego 1948r. (Monitor Polski nr 44, poz. 228), z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie podlega przejęciu na własność Państwa. W konsekwencji brak jest także podstaw do przyjęcia, iż faktyczne władztwo nad tą nieruchomością sprawowały [....] Zakłady Farmaceutyczne [....] w K. , gdyż w rzeczywistości faktyczne władztwo nad nieruchomością położoną przy ul. [....] w K. sprawowali pracownicy [....] , którzy od stycznia 1945r. rozpoczęli prace remontowe, a następnie samodzielnie zajmowali mieszkania i sprawowali fizyczne władztwo nad nieruchomością. Wobec powyższego, pracownicy Zakładów [....] nie mogli stanowić "państwowej jednostki organizacyjnej", a przez to nieruchomość nie mogła być zaliczona do "innego mienia", zgodnie z art. 17 pkt 2 lit. b ustawy o uregulowaniu stanu prawnego. Kwestionowane rozstrzygnięcie Kolegium zapadło zatem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 1 i 3 kpa.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 grudnia 2008r. złożył także Prezydent Miasta K. zarzucając, iż Kolegium nie było w tej sprawie organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. [....] w K. , jednak Kolegium uznało, że ten wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem czternastodniowego terminu wynikającego z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 129 § 2 kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 maja 2009r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 kpa w związku z art. 2, art. 9 i art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, utrzymało w mocy decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r. ma na celu ustalenie, czy decyzja orzekająca o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej l.kat. [....] położonej w K. przy ul. [....] , jest dotknięta jedną z wad opisanych w art. 156 § 1 kpa. Podstawę prawną wskazaną w tej decyzji stanowiły przepisy art. 2 i 9 ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów państwowych niższego stopnia (Dz.U. Nr 22, poz. 131) oraz ustawy z dnia 28 maja 1975r. o dwustopniowym podziale administracji państwowej oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 91). Kolegium wyjaśniło, że dwa pierwsze przepisy dotyczą przejęcia przedsiębiorstw, będących w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25. lutego 1958r. pod zarządem państwowym, na własność Państwa, przy czym przejście własności przedsiębiorstwa następowało w drodze orzeczenia wydawanego przez właściwego rzeczowo ministra. Pozostałe podane w badanej decyzji przepisy, zwłaszcza rozporządzenia RM z dnia 27 maja 1974r. miały charakter kompetencyjny, w szczególności umożliwiały one wydanie odpowiedniego orzeczenia przez organ administracji państwowej niższego stopnia, niż właściwy minister. Z przepisu § 1 pkt 11 lit. b tego rozporządzenia wynikało jednak, iż kompetencje w sprawcach regulacji stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym zostały przeniesione z ministrów na terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego o właściwości ogólnej, natomiast także podany w podstawie prawnej badanej decyzji, przepis art. 37 ustawy z dnia 28 maja 1975r. o dwustopniowym podziale administracji państwowej oraz o zmianie ustawy o radach narodowych w ogóle nie odnosił się do kwestii przejścia kompetencji związanych z regulacją stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, z organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego na inne organy. Wobec powyższego Kolegium podzieliło pogląd składu Kolegium wyrażony w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 grudnia 2008r., iż badane rozstrzygnięcie Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24.08.1977r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ obowiązujące w dacie wydania tej decyzji przepisy, odnośnie spraw związanych z regulacją stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, ustanawiały kompetencję terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego o właściwości ogólnej, czyli w praktyce wojewody. W rezultacie w ocenie Kolegium decyzja, będąca przedmiotem badania w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności, niewątpliwie zawiera kwalifikowaną wadę, opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, która - co do samej zasady - winna skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej. Na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] stoi jednak treść przepisu art. 156 § 2 kpa, który stanowi, że nie stwierdza się nieważności, między innymi z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, w sytuacji, gdy od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż decyzja Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] została doręczona stronom postępowania we wrześniu 1977r., wobec czego dziesięcioletni termin z art. 156 § 2 kpa w którym możliwe było stwierdzenie nieważności tej decyzji upłynął we wrześniu 1987r.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu, iż nieruchomość położona w K. przy ul. [....] w ogóle nie podlegała przejęciu na rzecz Państwa, gdyż nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa i została wyłączona od przejęcia w oparciu o orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 16.02.1948r., Kolegium zaznaczyło, że wskazane orzeczenie dotyczyło przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa p.n.: Firma [....] Spółka Akcyjna (.....) , z tym, że istotnie przejęciu na własność Państwa, w trybie powołanego orzeczenia, nie podlegały nieruchomości położone w K. przy ul. [....] i [....] . Nie oznacza to jednak, że nieruchomości te nie mogły być przejęte na własność Państwa w okresie późniejszym, na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. W przeciwnym bowiem przypadku, tj. przejęcia całości przedsiębiorstwa "[....] " Spółka Akcyjna w K. na własność Państwa, na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 16 lutego 1948r., brak byłoby podstaw do wydania decyzji na podstawie ustawy o uregulowaniu stanu prawnego. Ta "nieprzejęta" na własność Państwa część przedsiębiorstwa "[....] " Spółka Akcyjna w K. stanowiła bowiem "inne mienie" (art. 17 pkt. 2 lit. b cyt. ustawy), którego władanie uprawnione osoby utraciły w okresie do 31.12.1954r. i które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Spółka Akcyjna "[....] " w K. utraciła władanie nieruchomością przy ul. [....] w K. w okresie do 31 grudnia 1954r., co potwierdzają znajdujące się aktach sprawy kserokopie pism kierowanych przez [....] Zakłady Farmaceutyczne [....] do Urzędu Dzielnicowego [....] , z których wynika, że dom mieszkalny przy ul. [....] w K. znajduje się w posiadaniu i administracji [....] , w szczególności dom ten został wpisany do inwentarza Zakładów pod nr [....].. Fakt wykonywania faktycznego władztwa nad tą nieruchomością potwierdza również dalsza korespondencja prowadzona pomiędzy Zakładami [....] , a Urzędem Dzielnicowym [....] oraz osobami zamieszkującymi budynek przy ul. [....] , przy czym korespondencja ta dotyczyła wyrażenia zgody przez [....] na wykup mieszkań przez ich najemców. W materiałach sprawy znajduje się również dokument opisany jako: "karta obliczeniowa wartości mieszkania nr [....] " w budynku przy ul. [....] w K. , który stwierdza, że podstawą prawną użytkowania tego lokalu jest przydział wydany przez [....] Zakłady Farmaceutyczne [....] w dniu 15 lipca 1946r. Z powyższych materiałów wynika zatem, że nieruchomość usytuowana w K. przy ul. [....] znajdowała się w faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej - [....] Zakładów Farmaceutycznych [....] , i jako "inne mienie" mogła być przejęta na własność Państwa, na podstawie art. 17 pkt. 2 lit. b ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. W konsekwencji zdaniem Kolegium nie można uznać za trafne stanowiska zaprezentowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż w istocie rzeczy faktyczne władztwo na nieruchomością przy ul. [....] było wykonywane przez pracowników Zakładów [....] , którzy od roku 1945 rozpoczęli remont budynku, a następnie samodzielnie zajmowali mieszkania. Lokale mieszkalne w tym budynku były zajmowane przez poszczególnych ich lokatorów, lecz nie "samodzielnie", jak to podano we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, lecz na podstawie przydziałów wydawanych przez [....] Zakłady Farmaceutyczne [....] , faktycznego dysponenta nieruchomością, który - na co również zwrócono uwagę - wyrażał następnie, na wniosek najemcy - zgodę na wykup określonego mieszkania. Stąd też władztwo wykonywane przez osoby zamieszkujące budynek przy ul. [....] w K. nad tą nieruchomością miało charakter wtórny, pochodny i nie miało charakteru faktycznego władania, rozumianego w sensie posiadania samoistnego.

W kwestii swej właściwości rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] z dnia 24 sierpnia 1977r. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) zadania i odpowiadające im kompetencje należące do właściwości ogólnej terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stały się sprawami należącymi do kompetencji organów gmin, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 17 kpa organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, czyli organów gmin, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Wobec faktu, iż brak jest odmiennych regulacji w tym zakresie Kolegium przyjęło, iż jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł likwidator "[....] " S.A. w K. ; adwokat M.N. , zarzucając:

1) naruszenie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym poprzez błędne przyjęcie, że własność nieruchomości znajdującej się przy ul. [....] w K. objęta księgą wieczystą nr [....] o powierzchni 824,5 przeszła na własność [....] Zakładów Farmaceutycznych "[....] " wobec okoliczności które wskazują, że nieruchomość na podstawie ostatecznego i prawomocnego orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia 30 września 1961r. została wyłączona spod przejęcia na własność Państwa, a także nie zostało utracone władanie właściciela nieruchomości do dnia 31 grudnia 1954 r. na rzecz [....] , a faktyczne i fizyczne władanie było wykonywane samodzielnie przez lokatorów lokali znajdujących się w nieruchomości przy ul. [....] w K. , a ewentualny zarząd i administracja nad nieruchomością przez [....] był prowadzeniem cudzych spraw bez zlecenia. Ponadto nieruchomość przy ul. [....] w K. nie podlegała przejęciu na własność Państwa jako "inne mienie" zgodnie z art. 17 pkt 2 lit. b powołanej wyżej ustawy w związku z art. 18 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym;

2) naruszenie art. 7 kpa poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności ustalenia, na jakiej podstawie pracownicy [....] w latach 1945-1954 zajmowali lokale znajdujące się w nieruchomości znajdującej się przy ul. [....] w K. ;

3) art. 77 § 1 kpa poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a przez powyższe przyjęcie, że od 1945r. przydziały na lokale w nieruchomości znajdującej się przy ul. [....] były przyznawane przez [....] .

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2009r. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego od organu na jego rzecz według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania Prezydent Miasta K. w piśmie procesowym z dnia [....] września 2009 r.(k.48-50 akt sąd.) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

W przedmiotowej sprawie kontroli ze strony Sądu podlega decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , utrzymująca w mocy decyzję Kolegium, którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r. i równocześnie stwierdziło, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zatem dla zbadania zarówno właściwości organu, jak i zgodności z prawem decyzji Kolegium niezbędne jest ustalenie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r. Jak wynika z sentencji tej decyzji, została ona wydana na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), zwanej dalej "ustawą nacjonalizacyjną". Stosownie do art. 9 ust. 2 tej ustawy stwierdzanie przejścia przedsiębiorstwa oraz innego mienia na własność Państwa należało do właściwości ministra. Jednakże w dacie 24 sierpnia 1977r. należało wziąć pod uwagę również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974r. w sprawie przekazania spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U. Nr 22, poz. 131). Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958r. o radach narodowych (Dz. U. z 1973 r. Nr 47, poz. 277), zmieniało właściwość organów w zakresie orzekania o przejściu na rzecz Państwa przedsiębiorstw, a także innego mienia na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Zgodnie z § 1 pkt 11 orzekanie w tego rodzaju sprawach zostało przekazane do właściwości wojewodów.

W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu 24 sierpnia 1977r. organem właściwym do wydania decyzji o przejęciu od S.A. "[....] " w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości objętej księgą wieczystą Iwh [....] gm. kat. [....] , oznaczonej l. kat. [....] o powierzchni 824,5 m był wojewoda. Nie jest trafny pogląd przedstawiony w piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia [....] września 2009r., że w niniejszym przypadku o właściwości organów rozstrzygał art. 62 ust. 1 ustawy o radach narodowych, zgodnie z którym decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej na terenie miasta podzielonego na dzielnice wydawał w I instancji naczelnik dzielnicy. Ten przepis wyraźnie ma charakter przepisu ogólnego (nie określa rodzaju spraw) i sam wyłącza swoje zastosowanie w przypadku istnienia przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest niewątpliwie art. 9 ust. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, który odczytywany wraz z § 1 pkt 11 w/w rozporządzenia z dnia 27 maja 1974r. ustanawiał właściwość wojewody w kwestii orzekania na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej.

Ustalenie, że w dniu 24 sierpnia 1977r. orzekanie na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej należało do właściwości wojewody, a nie do Naczelnika Dzielnicy konieczne jest dla ustalenia organu właściwego do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r. Stosownie do art. 157 § 1 kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Jak wskazano wyżej, organem właściwym do wydania decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r. był wojewoda, lecz została ona wydana przez organ niewłaściwy, czyli naczelnika dzielnicy. Należy podkreślić, że naczelnik dzielnicy nie jest organem obecnej struktury organów administracji publicznej, a zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 5 ustawy o radach narodowych był to terenowy organ administracji państwowej. Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o terenowym organie administracji państwowej stopnia podstawowego rozumie się przez to odpowiednie organy gminy. Rozstrzygnięcia zatem wymaga w niniejszej sprawie, czy organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r. jest właściwy minister jako organ wyższego stopnia nad wojewodą, który był organem właściwym do wydania tej decyzji, czy też samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia nad naczelnikiem dzielnicy, który faktycznie wydał decyzję. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że trudno jest naczelnika dzielnicy, jak również inne organy ustanowione na mocy ustawy o radach narodowych "dopasować", do dzisiejszego podziału administracji publicznej na rządową i samorządową, ponieważ w ówczesnych realiach ustrojowych podział taki nie istniał. Sama ustawa o radach narodowych w art. 1 ust. 2 stanowiła, że "Rady narodowe w gminach, miastach, dzielnicach miast i województwach są organami władzy państwowej", ale równocześnie są także "podstawowymi organami samorządu społecznego".

Dlatego też, zdaniem Sądu, dla ustalenia organu właściwego do orzekania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] w K. z dnia 24 sierpnia 1977r. rozstrzygające jest kryterium przedmiotu, którego dotyczy ta decyzja. Jak wskazano wyżej była to decyzja o przejęciu od. "[....] " S.A w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości objętej księgą wieczystą Iwh [....] gm. kat. [....] , oznaczonej l. kat. [....] o powierzchni 824,5 m na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Przejmowanie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa należy obecnie do właściwości organów administracji rządowej i pomimo licznych zmian w strukturze administracji w okresie od wydania decyzji z 24 sierpnia 1977r. nigdy organy samorządowe nie były wyposażone w kompetencje w zakresie orzekania o przejmowania własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Ponieważ Naczelnik Dzielnicy [....] w K. nie był organem właściwym do wydania decyzji z dnia 24 sierpnia 1977r., gdyż była to kompetencja wojewody, a była to decyzja z zakresu kompetencji należących do organów administracji rządowej, to stosownie do art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 2 kpa organem właściwym do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy z dnia 24 sierpnia 1977r. jest właściwy minister, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.

Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a więc obowiązek ten ciążył także w przedmiotowej sprawie na Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. Skoro zaś Kolegium w sposób nieprawidłowy ustaliło swoją właściwość i błędnie uznało się za właściwe do orzekania o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji to zarówno decyzję Kolegium z dnia 25 maja 2009r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 grudnia 2008r. należało uznać za wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Stwierdzenie nieważności ww. decyzji nie pozwala Sądowi na ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji w skardze.

W związku z powyższym należało orzec jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 2 w związku z art. 135 ppsa.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 457 złotych, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.