Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1090/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4 i  art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania E. T. (zwany dalej skarżącym), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] o odmowie uchylenia w ramach wznowionego postępowania decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] października 1989 r. nr [...], uchylającej własną decyzję z dnia [...] sierpnia 1987 r., nr [...] orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 1987 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność E. T. oraz uchylającej wskazaną decyzję z dnia [...] czerwca 1987 r. w części dotyczącej odszkodowania i orzekającej o przyznaniu odszkodowania w wysokości [...] zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawe:

Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 1987 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla "[...]" nieruchomość położoną w P., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą własność skarżącego oraz orzeczono o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] sierpnia 1987 r.

Następnie po wznowieniu postanowieniem z dnia [...] maja 1989 r., nr [...] postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia z tego tytułu odszkodowania Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. decyzją z dnia [...] października 1989 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 1987 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 1987 r. orzekającą o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność E. T. i odszkodowaniu za wywłaszczenie, uchylił decyzję Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 1987 r. w części dotyczącej odszkodowania i przyznał skarżącemu odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości w wysokości [...] zł

Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję z dnia [...] października 1989 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w L., który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Lu 945/89 oddalił skargę wskazując, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2001 r. skarżący wystąpił o wznowienia postępowania zakończonego powołana decyzją z dnia [...] października 1989 r., ponieważ poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 1987 r. jest sfałszowana i wydana w wyniku przestępstwa.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r. wznowił postępowanie zgodnie z żądaniem skarżącego i decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. odmówił uchylenia powołanej decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] października 1989 r.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 Kpa, w szczególności brak jest orzeczenia odpowiednich organów lub sądu potwierdzających, iż którakolwiek z decyzji wydawanych w sprawie przez organy administracji publicznej, wydana została w wyniku przestępstwa lub też że została oparta na fałszywych dowodach.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, wskazując że podtrzymuje wszystkie dotychczasowe zarzuty co do bezprawnego zabrania mu nieruchomości i sprawa powinna być rozstrzygnięta na jego korzyść.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. utrzymał w mocy powołaną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie w ogóle nie było podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ skarżący przytoczył jako podstawę wznowienia okoliczności znane mu od 1987 r. Zgodnie zaś z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowieni wnosi się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania.

Organ wojewódzki powinien więc był odmówić wznowienia, skoro jednak wznowił postępowanie, to nie mógł już wydać innej decyzji niż przewidziana w art. 151 Kpa. Stąd mimo wadliwego uzasadnienia należało utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł E. T. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpni 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 107 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 1-2 Kpa i wniósł o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury w całości.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarga stanowi w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji, mającymi oparcie w materiale dowodowym sprawy i przepisach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl zaś art. 170 powołanej ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w L. wyrokiem z dnia 3 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Lu 945/89 oddalił skargę E. T. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w T. (Głównego Geodety Wojewódzkiego w T.) z dnia [...] października 1989 r., bowiem uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzja z dnia [...] października 1989 r. stała się następnie przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności.

Wskazać trzeba, że w dacie wydania przedmiotowego wyroku z dnia 3 kwietnia 1990 r. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym regulowały przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r., nr 9, poz. 26 ze zm.).

Zakres sprawowanej przez sąd kontroli decyzji wyznaczał wówczas przepis art. 207 § 2 i § 3 kpa. Stosownie do powołanego art. 207 § 2 kpa sąd administracyjny uchylał decyzję, jeżeli stwierdził naruszenie prawa materialnego (chyba że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1, bądź też inne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 207 § 3 kpa sąd administracyjny stwierdzał nieważność decyzji, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 § 1.

Zgodnie natomiast z art. 206 obowiązującego wówczas kpa sąd administracyjny - podobnie jak w obowiązującym stanie prawnym - dokonywał kontroli zaskarżonej decyzji, nie będąc związany granicami skargi. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zrzutów - sąd badał zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie, tj. zarówno pod względem występowania wad kwalifikowanych powodujących stwierdzenie jej nieważności (art. 207 § 3 Kpa), jak i pod względem innych naruszeń prawa skutkujących jej uchyleniem (art. 207 § 2).

W sytuacji zaś, gdy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności wydawał wówczas wyrok oddalający skargę.

W doktrynie podkreśla się natomiast, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi nadzoru możliwość wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli po wydaniu wyroku nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności. (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 616-617).

Zaznaczyć trzeba, że w wyroku z dnia 17 lutego 1988 r. sygn. akt I SA 891/87 (onsa 1988 NR 1, poz. 38) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu administracji publicznej, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane". W tym wypadku mielibyśmy bowiem do czynienia z niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.

W ocenie sądu pogląd wyrażony w powołanym orzeczeniu zasługuje na pełną aprobatę i odnosi się w pełni do sytuacji prawnej występującej w przedmiotowej sprawie. Skarżący powołuje jako przesłankę wznowienia okoliczności znane mu od 1987 r. Już więc z tego powodu skarga podlega oddaleniu.

Należy jednak w pełni podzielić pogląd organu nadzoru, że powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącego na okoliczności znane mu od 1987 r. czyni ten wniosek niedopuszczalnym w świetle art. 148 § 1 Kpa. Skarżący w odwołaniu od powołanej decyzji Wojewody [...] jednoznacznie stwierdza " Przez cały czas to jest od daty wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1987 r. zarzucałem sfałszowanie decyzji". Tym samym podanie o wznowienie zostało wniesione z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa i niedopuszczalne było wznowienie postępowanie.

Skoro jednak organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wydał w trybie art. 151 Kpa decyzję o odmowie uchylenia badanej w trybie nadzoru decyzji, to Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w sposób prawidłowy, pomimo błędnego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, ale wobec prawidłowego rozstrzygnięcia, utrzymał ją w mocy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ nie mógł bowiem uchylić decyzji, która była już wcześniej przedmiotem kontroli sądu administracyjnego i w stosunku do której zapadł wyrok oddalający skargę, a samo podanie o wznowienie zostało złożone z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa.

Za całkowicie niezrozumiały należy uznać zarzut naruszenia art. 229 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, który w przedmiotowej sprawie nie miał w ogóle zastosowania.

Dodatkowo podnieść należy, że rozpoznając przedmiotową sprawę, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji publicznej podstawowych zasad postępowania administracyjnego, co mogłoby stanowić ewentualną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu - wbrew twierdzeniom skarżącego - postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z regułami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 oraz art. 107 Kpa.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.