Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 237/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17 ust.1 pkt 1, art. 27 ust.5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem M. K. ( dalej : wnioskodawczyni ,strona, skarżąca) z dnia 16 listopada 2018r. , adresowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna K. B. Do wniosku strona dołączyła min. orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 10 września 2018 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. o zaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych urodzenia łącznie ze wskazaniami od oraz zaświadczenie z ZUS z dnia 23 października 2018 r. o przyznanym prawie do zasiłku macierzyńskiego do 3 maja 2019 r.

Decyzją z dnia 10 grudnia 2018 r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 17 , art. 20 , art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz.U z 2018 r., poz. 2220 ) , działający z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, Administrator w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: organ I instancji) odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji dokonał analizy przepisów art. 17 ust.1 i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 184 Kodeksu pracy, art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. C ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i stwierdził , że strona nie spełnia przesłanek, od których ustawodawca uzależnił udzielenie wnioskowanego świadczenia. W tym zakresie organ wskazał ,że przepisy określają dwa przypadki, kiedy osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, spełniającym pozostałe przesłanki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, po pierwsze , gdy osoba nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową i nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, albo drugi przypadek - gdy z uwagi na konieczność sprawowania takiej opieki rezygnuje z dotychczasowej aktywności zawodowej i zarobkowej, rozwiązuje stosunek pracy lub zaprzestaje działalności gospodarczej.

Jak wskazał dalej organ I instancji , zasiłek macierzyński zastępuje dochód z pracy osobie, która w trakcie stosunku pracy, w związku z opieką nad nowo narodzonym dzieckiem, nie może wykonywać zatrudnienia, pozwala również kontynuować ubezpieczenie emerytalno-rentowe, ponieważ za osobę pobierającą zasiłek składki opłaca skarb państwa. Zdaniem organu, skoro wnioskodawczyni pobiera zasiłek macierzyński do 3 maja 2019 r., to w tym czasie nie może uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utracony dochód z pracy i w konsekwencji dać również podstawę do ubezpieczenia emerytalno-rentowego osobie, która opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem i w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje pracy. Osoba pobierając zasiłek macierzyński ma dochód na utrzymanie z ubezpieczenia społecznego i opłacaną składkę na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, w konsekwencji nie można jej uznać za uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba zdolna do pracy i pobierająca zasiłek macierzyński nie jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym zakresie, wyklucza to opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z zasiłku macierzyńskiego i nie może uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego, ale będzie mogła się o nie ubiegać po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej strona podniosła , że 30 września 2018 r. ustał jej stosunek pracy, ale nadal jest uprawniona do zasiłku macierzyńskiego. Według odwołującej się ,sytuacja taka nie została wymieniona w art. 17 ust 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych , wskazującym negatywne przesłanki, uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem strony fakt pobierania zasiłku macierzyńskiego nie wyklucza tego, że rezygnuje z podjęcia pracy zarobkowej w celu opieki nad dzieckiem. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.( dalej : organ II instancji, organ odwoławczy ) decyzją z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych , stwierdzając , że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżąca otrzymuje zasiłek macierzyński po ustaniu tytułu ubezpieczenia społecznego od dnia 5 maja 2018 r. i będzie go pobierać do dnia 3 maja 2019 r. Okoliczność ta, według organu pierwszej instancji, wyklucza pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. Organu II instancji przyznał ,że kwestia łączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku macierzyńskiego jest kwestią sporną. W większości przypadków problem ten w praktyce nie występuje, ponieważ osoby pobierające zasiłek macierzyński są zatrudnione, a w związku z tym nie spełniają wstępnego warunku, od którego ustawodawca uzależnił nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - to znaczy pozostają w zatrudnieniu. Od zasady, że zasiłek przysługuje w trakcie trwania tytułu ubezpieczenia są jednak wyjątki i może się zdarzyć, że zasiłek pobierany jest również po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek macierzyński przysługuje w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy lub z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu. Również ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu, przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.

Dalej organ odwoławczy stwierdził , że w związku z tym, że ustawodawca nie rozstrzygnął wprost wyraźnie zbiegu prawa do zasiłku macierzyńskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, w praktyce istnieje rozbieżność poglądów w tej kwestii - widoczna również w orzecznictwie. Jednocześnie podkreślił, że znane mu jest stanowisko orzecznictwa , wedle którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w takim przypadku, ponieważ pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie jest wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych , który określa okoliczności, w jakich świadczenie nie może być przyznane. Natomiast kierunek przeciwny przyjęty przez część orzecznictwa wskazuje, że pobieranie zasiłku macierzyńskiego wyklucza otrzymywanie w tym samym czasie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zasiłek macierzyński jest świadczeniem pieniężnym mającym na celu zapewnienie środków utrzymania, kiedy osoba go otrzymująca nie wykonuje pracy w związku z urodzeniem dziecka i koniecznością opieki nad nim. Zasiłek ten zastępuje dochód z pracy, czyli wynagrodzenie za pracę.

Organ II instancji opowiedział się za drugim stanowiskiem . Jego zdaniem , nie można bowiem powiedzieć, że osoba pobierająca zasiłek macierzyński rezygnuje z zatrudnienia lub nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki, a więc co do zasady spełnia podstawową przesłankę do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego . Według Kolegium za przyjęciem stanowiska o braku możliwości kumulacji wymienionych świadczeń przemawia także konieczność dokonywania interpretacji przepisów zgodnie z zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP - w szczególności z zasadą równości. W tym zakresie Kolegium podkreśliło ,że świadczenie pielęgnacyjne nie jest ze swojej istoty wynagrodzeniem za sprawowanie opieki, a jego celem jest zabezpieczenie egzystencji opiekuna, który nie może sam zarabiać na swoje utrzymanie, ponieważ opiekuje się dzieckiem. Wobec powyższego wnioskodawczyni pobierającej zasiłek macierzyński należy odmówić prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, opierając się nie tylko na wykładni językowej, ale biorąc pod uwagę również wykładnię funkcjonalną i celowościową oraz odczytując przepis w zgodzie z wartościami zawartymi w art. 32 Konstytucji.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie , ponawiając argumentację podniesioną w odwołaniu. Zdaniem skarżącej pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie jest okolicznością wymienioną w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - jako okoliczność wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Identyfikując występujący w kontrolowanej sprawie problem prawny stwierdzić należy ,że spór koncentruje się wokół uznania czy w niespornych okolicznościach sprawy organy zasadnie uznały, że strona nie nabyła prawa do świadczenia pielęgnacyjnego . Natomiast osią sporu jest zasadniczo to, czy organy odmawiając stronie przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia , prawidłowo uznały ,że pobieranie przez skarżącą zasiłku macierzyńskiego wyklucza otrzymywanie w tym samym czasie świadczenia pielęgnacyjnego .

Kluczowym zatem zagadnieniem w sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie , czy ta sama osoba jest uprawniona równocześnie do co najmniej dwóch świadczeń finansowych z budżetu państwa , przysługujących na to samo dziecko , które są związane z brakiem aktywności spowodowanej opieką nad dzieckiem .

Przechodząc zatem do oceny kwestii spornej w punkcie wyjścia przytoczyć należy przepisy regulujące świadczenie pielęgnacyjne . Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przewidziane w cytowanym art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne, przysługuje zatem w dwóch odrębnych sytuacjach , a mianowicie osobie , która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności bądź takiej, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem lub osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z analizowanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jest rezygnacja z pracy zarobkowej bądź jej niepodejmowanie spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. W istocie bowiem , jak trafnie wywodzi organ odwoławczy, celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, względem którego ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obydwie te kategorie osób rezygnują, w związku z realizacją tego obowiązku, z podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia.( por. Katarzyna Małysa- Sulińska, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, LEX 2015,).

W tym miejscu wskazać należy ,że ustawodawca w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawarł legalną definicję pojęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej , przez które rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Przy czym jak wynika z art. 2 ust.1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 20 kwietnia 2014 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Dz.U z 2019 r. poz. 1482) , zawierającego definicję ustawową pojęcia bezrobotny , którą jest osoba, która nie nabyła – między innymi - prawa do zasiłku macierzyńskiego.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przewiduje art.184 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy ( tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.) , który stanowi ,że za okres urlopu macierzyńskiego (...) przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 645). Z art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika, że zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej , która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Jednocześnie w art.30 ust.4 powołanej wyżej ustawy ustawodawca przewidział, że ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas okres określony , z którą umowa o prace na podstawie art. 177 § 3Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu – przysługuje prawo do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia.

Z powyższej regulacji wynika, że zasiłek macierzyński jest świadczeniem, którego zadaniem jest zapewnienie środków utrzymania w miejsce utraconych zarobków z powodu powstrzymania się od pracy w okresie okołoporodowym, w związku z przyjściem na świat dziecka i koniecznością jego pielęgnacji przez pierwsze miesiące życia, jak również sprawowania opieki nad małym dzieckiem przyjętym na wychowanie. W piśmiennictwie, oceniając cel przyznawania tego zasiłku, wskazuje się, że stanowi on narzędzie polityki pronatalnej (por. I. Jędrasik-Jankowska, Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2007, s. 364;Ł. Prasołek (w:) Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz, red. M. Gersdorf, B. Gudowska, Warszawa 2012, art. 29, nt 3).

Z przepisu art. 31 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , regulującego kwestię wysokości zasiłku macierzyńskiego , wynika ,że jest on świadczeniem pieniężnym co do zasady zastępującym wynagrodzenie za pracę, choć w niektórych przypadkach, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, zasiłek przysługuje także w przypadku, w którym pracownik i tak nie uzyskiwałby dochodów z pracy, np. po ustaniu umowy na czas określony w związku z porodem czy w okresie urlopu wychowawczego. Służy zatem zabezpieczeniu bytu uprawnionego. Omawiany zasiłek jest świadczeniem okresowym, przysługującym przez ściśle określony przez ustawodawcę okres , co wprost wynika z ust.2 art.31 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa . Stanowi on zatem krótkoterminowe świadczenie z ubezpieczenia społecznego.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że skarżąca była zatrudniona w firmie S. W. w okresie od 1 marca 2016 r. do 30 września 2018 r. Umowa na czas określony uległa rozwiązaniu , a strona od 5 maja 2018 r. przebywała na urlopie macierzyńskim , otrzymując w tym czasie zasiłek macierzyński do 3 maja 2019 r. Z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu, na które składkę opłacał budżet państwa. Niespornym jest również fakt ,że w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego skarżąca w dniu 16 listopada 2018 r. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia przewidzianego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych , albowiem jej dziecko orzeczeniem z dnia 10 września 2018 zostało uznane za niepełnosprawne od urodzenia do dnia 30 września 2019 r.

W ocenie Sądu, w tych ujawnionych , niespornych okolicznościach analizowanej sprawy , zakreślony na wstępie rozważań przedmiot sporu między stronami należy rozstrzygnąć poprzez przyznanie racji organom orzekającym w sprawie. Wprawdzie trafnie zauważa skarżąca , że pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie zostało wymienione wśród innych świadczeń ekwiwalentnych wobec dochodów z pracy , stanowiących okoliczności wyłączające możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia , wskazane w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To jednak przy rozpatrywaniu sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie można pomijać ogólnych zasad postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych , o których mowa w Rozdziale 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W szczególności należy mieć na uwadze regulacją z art.27 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych , który dotyczy zbiegu uprawnień do wskazanych w tym przepisie świadczeń rodzinnych , wśród których wymienia się między innymi świadczenie rodzicielskie , będące w istocie odpowiednikiem zasiłku macierzyńskiego . Ma bowiem podobny charakter i podobny cel. W tym miejscu przypomnieć należy ,że świadczenie rodzicielskie wprowadzono do katalogu świadczeń rodzinnych w Rozdziale 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych , dodanym przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015, poz.1217), zmieniającej m. in. ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2016 r. Jak wynika z uzasadnienia do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i innych ustaw , świadczenie to będzie przysługiwać osobom , które urodziły dziecko, a które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego . Uprawnieni do pobierania tego świadczenia są więc bezrobotni, studenci, a także wykonujący prace na podstawie umów cywilnoprawnych. Przepis art. 17c ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa krąg podmiotów , którym przysługuje świadczenie rodzicielskie . W przypadku gdy mamy do czynienia z matką dziecka, będzie ono przysługiwać na podstawie pkt 1 ust.1 i ust. 4 art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych matce dziecka od dnia porodu. Przepis ust.9 art. 17c powołanej wyżej ustawy przewiduje dalej, że świadczenie rodzicielskie nie przysługuje , jeżeli co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba , o której mowa w ust.1 pkt 2 lub 3 tej ustawy otrzymują zasiłek macierzyński (...).

Z powyższego unormowania wynika zatem ,że zarówno zasiłek macierzyński , jak i świadczenie rodzicielskie wypłacane jest w analogicznej sytuacji życiowej związanej z faktem urodzeniem dziecka , natomiast różnicują je okoliczności związane z sytuacją prawną i faktyczną , osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem . Nie ulega zatem wątpliwości ,że ze świadczenia rodzicielskiego nie będą mogły skorzystać osoby uprawnione do zasiłku macierzyńskiego. Również jeżeli jeden z rodziców będzie uprawniony do zasiłku macierzyńskiego, drugiemu z rodziców nie będzie przysługiwało świadczenie rodzicielskie.

Jak wynika z treści art. 27 ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wyboru jednego z przysługujących świadczeń. Takie unormowanie jednoznacznie wskazuję zamysł i intencje ustawodawcy realizującego w ten sposób określoną konstytucyjnie zasadę pomocniczości. Skoro zatem owa subsydiarność przejawia się poprzez zachowanie równowagi w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń poprzez wykluczenie możliwości kumulatywnego pobierania świadczeń rodzinnych , to zachowanie tej równowagi winno mieć zastosowanie także w przypadku zaistniałej w niniejszej sprawie kumulacji uprawnień do zasiłku macierzyńskiego i świadczenia pielęgnacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie , zdając sobie sprawę z braku bezpośredniej regulacji ustawowej rozstrzygającej kwestię zbiegu praw od zasiłku macierzyńskiego i świadczenia pielęgnacyjnego oraz pewnej rozbieżności poglądów sądów administracyjnych w tej kwestii , czego przykładem są orzeczenia powołane zarówno przez skarżącą , jak i przez organy , aprobuje stanowisko, wedle którego nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowanych z budżetu państwa , które związane są z brakiem aktywności zawodowej , spowodowanej opieką nad dzieckiem . Przykładowo dotyczy to zbiegu uprawnień – jak w analizowanym przypadku – do zasiłku macierzyńskiego i świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec braku jednoznacznej regulacji ustawowej wyłączającej możliwość kumulacji obu omawianych wyżej świadczeń , decydujące znaczenie w tym przypadku mają argumenty wykładni systemowej oraz celowościowo- funkcjonalnej. Niewątpliwie inne są podstawy prawne wskazanych świadczeń , ale wspólnym mianownikiem jest cel i funkcja obu świadczeń. Zasiłek macierzyński - o czym była już mowa wyżej - jest świadczeniem pieniężnym mającym na celu zapewnienie środków utrzymania w czasie, w którym osoba go otrzymująca nie wykonuje pracy w związku z urodzeniem dziecka i koniecznością opieki nad nim. Zasiłek ten zastępuje dochód z pracy (wynagrodzenie) mając na względzie to, że osoba taka co do zasady nie wykonuje w tym okresie pracy zarobkowej. Jest on świadczeniem okresowym dla osób pozostających w zatrudnieniu (które mogą wrócić do pracy) bądź takich jak skarżąca, którym umowa o pracę wygasła z dniem urodzenia dziecka. Świadczenie pielęgnacyjne ma zaś na celu zrekompensować utracony zarobek (wynagrodzenie) osobie, która zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub nie może podjąć zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Co znamienne przyznanie takiego świadczenia powoduje także opłacanie, tak jak w przypadku zasiłku macierzyńskiego za osobę uprawioną składek na ubezpieczenie społeczne ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2016 r . sygn. akt I SA/Wa 2259/14 ).

Za przyjęciem stanowiska prezentowanego przez organy orzekające w sprawie , poza wykazanym przez organ i niepodważonym przez skarżącą , brakiem związku przyczynowo -skutkowego (u osoby pobierającej zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia) między określonym w ustawie o świadczeniach rodzinnych wymogiem rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny , przemawiają nadto zasady wykładni celowościowej i funkcjonalnej , dokonywane każdorazowo z uwzględnieniem zasad wyrażonych w Konstytucji RP , która preambule i pierwszej części wymienia podstawowe zasady polityczne, społeczne i gospodarcze, na jakich oparty jest ustrój państwa polskiego. Mają one stanowić swoisty drogowskaz dla działań organów państwowych, służący do dokonywania takiej interpretacji przepisów samej Konstytucji, jak i podrzędnych w stosunku do niej źródeł prawa, jakim są ustawy, by nie sprzeciwiały się treści owych zasad.

W takim też kontekście, jako sprzeczna z zasadą równości , wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP , przedstawia się dopuszczalność kumulowania się prawa do świadczenia pielęgnacyjnego , określonego w art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i prawa do zasiłku macierzyńskiego, w przypadku jego pobierania po ustaniu zatrudnienia. Trafnie wywiódł organ ,że opowiedzenie się za takim rozwiązaniem , istotnie różnicowałoby sytuację osób pozostających w zatrudnieniu, stawiając na uprzywilejowanej pozycji osoby, które w tej sytuacji tego zatrudnienia nie posiadają.

Reasumując powyższe , należy zaaprobować stanowisko obu organów orzekających w sprawie ,że świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych , skarżącej w okresie pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego to tj. do 3 maja 2019 r. , nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego , przewidzianego art.17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczenia rodzinnych . Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302),