Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 486/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 4 pkt. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 734
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Asystent Sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2014r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia ... stycznia 2014 r., 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz A. D. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz A. D. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 27 lutego 2013 r. skarżący A. D. - emerytowany funkcjonariusz Policji - złożył podanie do Komendanta Miejskiego Policji w [...] (zwanego dalej "Komendantem Miejskim") o zaliczenie okresu służby w latach 2004-2012 do podwyższenia o 0,5% podstawy emerytury za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r., Nr 86, poz. 734 ze zm.) oraz o wydanie stosownego zaświadczenia wymaganego celem złożenia wniosku o podwyższenie emerytury. Wniosek uzasadnił realizowaniem obowiązków służbowych podczas zabezpieczeń imprez masowych, manifestacji, przywracania zbiorowo naruszanego porządku publicznego oraz ewakuacji osób w związku z odnalezieniem niewybuchów. W trakcie realizacji tych zadań, miało zdaniem skarżącego dochodzić do wielu sytuacji bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Dane dotyczące tych zdarzeń miały się znajdować w policyjnych bazach PRIM (Policyjny Rejestr Imprez Masowych) i KSIP (Krajowy System Informacji Policji).

Komendant Miejski, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym wydał postanowienie z dnia [...] r., którym odmówił wydania zaświadczenia. Organ I instancji stwierdził, że akta osobowe wnioskodawcy nie zawierają dokumentów poświadczających pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...).

Na powyższe postanowienie skarżący złożył [...] r. zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwanego dalej "Komendantem Wojewódzkim").

Komendant Wojewódzki postanowieniem nr [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Komendant Miejski po wykonaniu dodatkowych czynności w postępowaniu wyjaśniającym wydał postanowienie z dnia [...] r., którym odmówił wydania zaświadczenia. Organ I instancji uznał, że zebrane materiały nie zawierają informacji poświadczających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...).

Na skutek wniesionego zażalenia Komendant Wojewódzki postanowieniem nr [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Komendant Miejski po wykonaniu kolejnych czynności w postępowaniu wyjaśniającym wydał postanowienie z dnia [...] r., którym odmówił wydania zaświadczenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził między innymi, że dokonano przeglądu akt osobowych, z których wynika, że skarżący w latach 2004-2012 pełnił służbę na następujących stanowiskach: kierownik Referatu Patrolowo-interwencyjnego Sekcji Prewencji Komisariatu Policji[...], naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w[...], ekspert Zespołu do spraw Zarządzania Kryzysowego Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w [...], Komendant Komisariatu Policji [...] oraz pozostający w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w [...] - do dnia zwolnienia ze służby w Policji tj. do dnia [...]r.

Ponadto podczas przeglądu wymienionych akt osobowych stwierdzono, że nie zawierają one dokumentów poświadczających, że wymieniony pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...) oraz protokołów powypadkowych, które dokumentowałyby wypadki w służbie związane z pełnieniem służby w warunkach, o których mowa powyżej.

Ponadto w odpowiedzi na zapytanie naczelnik Wydziału Prewencji KMP w [...], Komendant Powiatowego Policji Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz Komendant Komisariatu Policji [...] wskazały, że dokonały sprawdzenia w bazie KSIP i PRIM i nie posiadają dokumentacji poświadczającej zaistnienie wobec skarżącego sytuacji, o których mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...).

Naczelnik Wydziału Prewencji KMP w [...] udzielił odpowiedzi, że po sprawdzeniu w dzienniku działań Dowódcy Akcji Policyjnej w latach 2009-2012 skarżący był Dowódcą Akcji Policyjnej 13 razy. Z dokumentacji Planów Działań Dowódcy Akcji Policyjnej oraz systemu PRIM i KSIP w okresie 1 września2008 r. - 21 grudnia 2008 r. wynika, że skarżący był Dowódcą Akcji Policyjnej 6 razy. Dokumentacja ta poświadcza, że w trakcie zabezpieczeń imprez masowych oraz zgromadzeń, nie przywracano zbiorowego naruszenia porządku publicznego oraz nie ewakuowano osób przy zagrożeniu wybuchem. W trakcie tych zabezpieczeń nie dochodziło do sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia strony wnioskującej o wydania zaświadczenia.

Uzyskano informacje dotyczące zakresu zadań Dowódcy Akcji Policyjnej. W wyniku ich analizy organ I instancji stwierdził, że policjant pełniący funkcję Dowódcy Akcji Policyjnej nie jest bezpośrednio narażony na zagrożenie życia i zdrowia.

Organ I instancji zwrócił się także do jednostek, w których skarżący pełnił służbę o podanie szczegółowych informacji dotyczących akcji policyjnych, którymi dowodził skarżący tj. kiedy miały miejsce, czego dotyczyły, czy w ich trakcie dochodziło do sytuacji szczególnego i bezpośredniego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia.

Naczelnik Wydziału Prewencji KMP w [...] poinformował, że skarżący w 2008r. dowodził 11 akcjami policyjnymi w okresie od 3 maja 2008 r. - 7 grudnia 2008 roku i że z posiadanej dokumentacji nie wynika, aby wystąpiły sytuacje powodujące bezpośrednie i realne zagrożenie dla życia i zdrowia dowódcy.

Komendant Komisariatu Policji [...] poinformował, że nie posiada żadnych planów akcji policyjnych, którymi dowodził skarżący w okresie pełnienia służby w tamtejszej jednostce, dodając, że plany akcji sporządzane są każdorazowo przez Wydział Prewencji KMP w [...], a po ich zrealizowaniu są tam archiwizowane.

Ponadto z otrzymanych materiałów z Wydziału Prewencji KMP w [...] wynika, że w okresie 1 stycznia 2004 r. - 31 maja 2005 r. nie miały miejsca żadne akcje policyjne, którymi dowodził skarżący. Natomiast w okresie od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 31 października 2012 r. skarżący dowodził 16 akcjami policyjnymi, lecz z posiadanej dokumentacji nie wynika, aby wystąpiły sytuacje powodujące bezpośrednie i realne zagrożenie dla życia i zdrowia wymienionego.

Komendant Powiatowy Policji w [...] poinformował, że materiały wytworzone do roku 2007 (włącznie) zostały wybrakowane. Z posiadanej dokumentacji wynika, że skarżący był dowódcą 4 akcji policyjnych i brak jest informacji o szczególnym i bezpośrednim zagrożeniu dla jego życia lub zdrowia.

Realizując wskazania zawarte w postanowieniu nr [...] Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] r. organ ponownie zwrócił się pismem do jednostek i komórek organizacyjnych, w których pełnił służbę skarżący o wykonanie dodatkowych czynności w celu uzyskania informacji lub dokumentów związanych ze sprawą, albo kategorycznego potwierdzenia ich braku zgodnie ze wskazanymi w pismach sytuacjami, wnikliwą analizę baz danych oraz posiadanej dokumentacji pod kątem operacji policyjnych, w których brał udział skarżący. Ponadto z uwagi na wskazania organu II instancji poproszono o ponowne sprawdzenie i udzielenie szczegółowych informacji o akcjach policyjnych w latach 2004-2005 i 2008-2012 (KP [...]oraz Wydział Prewencji KMP w[...]) oraz w latach 2004-2008 (KPP[...]). Zalecono dokonanie sprawdzenia, czy skarżący brał udział w akcjach policyjnych wcześniej nieplanowanych, do których nie były sporządzone plany, a realizowane były na polecenie przełożonego.

Ponadto w piśmie do Komendanta Komisariatu Policji [...] zwrócono się z zapytaniem, czy skarżący kierował działaniami podczas zabezpieczenia imprez sylwestrowych na [...] starówce począwszy od 2004 r., odblokowywania w 2008 r. drogi krajowej nr 10 w [...] oraz czy podczas tych działań dochodziło do zamieszek oraz bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia wnioskodawcy oraz czy były z nich sporządzane plany akcji lub inne dokumenty np. protokoły pirotechniczne. Ponadto zwrócono się o wskazanie w jakim charakterze skarżący brał udział w wymienionych działaniach oraz na czym polegały jego zadania. Zapytano również, czy występowały sytuacje, gdzie wymieniony był dowódcą działań związanych z uzyskaniem informacji o podłożeniu ładunków wybuchowych lub o znalezieniu niewypałów lub innych podobnych sytuacji.

Komendant Komisariatu Policji [...] poinformował, że po ponownym szczegółowym sprawdzeniu posiadanej dokumentacji nie ujawniono żadnej dokumentacji z której wynikałoby, że skarżący w latach 2004-2005 i 2008-2012 dowodził wskazanymi w zapytaniu zabezpieczeniami imprez.

Do Wydziału Prewencji KMP w [...] zwrócono się z zapytaniem, czy skarżący kierował działaniami zabezpieczenia:

• przynajmniej dwóch ewakuacji Sądu Okręgowego w [...] (będąc tam skierowany jako dowódca akcji bez planu),

• ewakuacji mieszkańców 3 budynków przy ul. [...] w dniu 29 czerwca 2009 r. w wyniku odnalezienia ok. 70 niewybuchów,

• ewakuacji osób z wieżowca w [...],

• zabezpieczenia imprez sylwestrowych na starówce (począwszy od 2004 r.),

• odblokowywania w 2008 r. drogi krajowej nr 10 w [...].

Zadano również pytanie, w jakim charakterze wnioskodawca brał udział we wskazanych działaniach, na czym polegały jego zadania oraz czy był dowódcą działań związanych z uzyskaniem informacji o podłożeniu ładunków wybuchowych lub o znalezieniu niewypałów lub innych podobnych sytuacji.

Naczelnik Wydziału Prewencji KMP w [...] pismem z dnia [...] r. poinformował, że dokonano sprawdzenia dokumentacji i systemów informatycznych w związku z czym kazuistycznie wskazał udokumentowane zdarzenia związane ze sprawą. Jak wynika z tego pisma, obecność skarżącego na miejscu wykonywania czynności związanych z uzyskaniem informacji o podłożeniu ładunku wybuchowego polegała na nadzorowaniu stanu i jakości realizowanych czynności służbowych, uzyskiwaniu wszelkich informacji o zagrożeniach, ustaleniu zarządców, właścicieli czy użytkowników obiektu zagrożonego, zebraniu innych niezbędnych informacji przydatnych w procesie wykrywczym oraz koordynowaniu działań Policji z innymi służbami będącymi na miejscu zdarzenia, dbaniu o bezpieczeństwo osób na miejscu zdarzenia, a także przekazywaniu informacji o stanie realizacji czynności do dyżurnego KMP w [...].

Z posiadanej dokumentacji w postaci "Dziennika działań dowódcy akcji policyjnych", planów akcji policyjnych, zapisów w Policyjnym Rejestrze Imprez Masowych oraz raportów z przebiegu zabezpieczenia akcji/operacji policyjnej wynikało, iż w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 maja 2005 r. nie miały miejsca żadne akcje policyjne pod dowództwem wnioskodawcy (Książka działań G - 119. Natomiast w okresie 22 grudnia 2008 r. do 31 października 2012 r. skarżący dowodził osobiście 27 zabezpieczeniami w formie akcji policyjnej lub podoperacji, jednakże podczas wymienionych działań nie odnotowano zdarzeń powodujących bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia dowodzącego. Ponadto dowodzenie akcją policyjną lub podoperacja z reguły odbywa się z pojazdu lub pomieszczenia przeznaczonego dla dowódcy, a w przypadku konieczności podjęcia działań rolą dowódcy jest przede wszystkim dokonanie analizy zagrożeń i ocena sytuacji operacyjnej oraz skierowanie podległych policjantów do bezpośrednich działań.

Naczelnik Wydziału Prewencji wskazał także iż, odnosząc się do kwestii innych działań prowadzonych w formie akcji policyjnych wcześniej nieplanowanych zasadą jest, iż wyznaczony dowódca zobowiązany jest do sporządzenia planu akcji, a po jej realizacji do sporządzenia raportu z przebiegu zabezpieczenia. W przypadku, gdyby zaistniały nadzwyczajne wydarzenia - byłyby zarejestrowane w KSIP.

Z kolei na w odpowiedzi na skierowane zapytanie odnośnie kierowania przez skarżącego działaniami podczas zabezpieczenia koncertów "[...]" (w latach 2004-2008), określenia czy podczas tych koncertów dochodziło do zamieszek oraz bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia skarżącego, wskazanie w jakim charakterze skarżący brał udział w zabezpieczeniach oraz na czym polegały jego zadania, czy z tych działań były sporządzane plany akcji lub inne dokumenty - Komendant Powiatowy Policji w [...] poinformował, iż materiały dotyczące wymienionych zagadnień zostały wybrakowane. Na podstawie posiadanych danych ustaliłno, że skarżący był dowódcą akcji policyjnych "[...]" (9 lipca 2005 r.), "IX Międzynarodowy [...]" (22 lipca 2005 r.) i mecz piłki nożnej pomiędzy zespołami "[...]i "[...] (19 kwietnia 2006 r.). Podczas tych akcji nie dochodziło do zamieszek, wydarzeń nadzwyczajnych oraz bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia wnioskodawcy, a zadania dowódcy akcji policyjnych odnotowywane były w Dzienniku Sztabowym. Komendant Powiatowy Policji w [...] poinformował, że nie dysponuje danymi dotyczącymi realizacji nieplanowanych akcji policyjnych.

Po dokonaniu analizy uzyskanych informacji, Komendant Miejski stwierdził, że brak jest przesłanek do wystawienia zaświadczenia stanowiącego podstawę do podwyższenia emerytury, ponieważ z samego tytułu pełnienia służby w Policji nie można wywodzić prawa do podwyższenia wymiaru emerytury. W związku z powyższymi ustaleniami Komendant Miejski postanowieniem z dnia [...] r. uznał za zasadne odmówić wydania zaświadczenia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zarzucając:

1. naruszenie norm art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o niepełny materiał dowodowy,

2. naruszenie normy art. 78 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z badania właściwych wydziałów dochodzeniowo - śledczych, w tym złożonych do archiwum, pomimo wyraźnego wskazania strony, zawartego w zażaleniu z dnia 21 sierpnia 2013 r.,

3. naruszenie normy art. 218 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania akt znajdujących się w posiadaniu organu,

4. naruszenie normy art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do organu władzy publicznej.

Zdaniem skarżącego, organ I instancji wykazał całkowity brak inicjatywy w zakresie postępowania dowodowego, nie tylko nie przeprowadzając własnej analizy stanu sprawy, ale także nie realizując wyrażonych wprost wniosków strony lub zaleceń organu II instancji. Pomimo wyraźnego wskazania strony, organ zaniechał zbadania dokumentów odpowiednich wydziałów dochodzeniowo - śledczych. Pomimo wielokrotnych wskazań płynących z odpowiedzi udzielanych na zapytania organu I instancji przez jednostki podporządkowane (KPP[...], KPP [...]), organ I instancji nie wystąpił o zbadanie akt złożonych do archiwum, podkreślając przy tym, że złożenie akt lub dokumentów do archiwum, nie powoduje utraty dostępu do tych dokumentów przez organ; nie tracą one wskutek tego przymiotu "dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu", wynikającego z normy art. 218 § 2 k.p.a.

Zarzucono również, że organ błędnie - niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego - wysnuł wniosek, że w czasie wydarzeń znajdujących potwierdzenie w zebranej dokumentacji, nie dochodziło do zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy. Organ całkowicie pominął w swym wnioskowaniu okoliczność, że każdorazowe wprowadzenie sił Policji na imprezę masową następuje na wniosek organizatora tej imprezy, który jest składany wówczas, gdy wystąpi zagrożenie dla porządku publicznego lub życia i zdrowia ludzi.

Po raz kolejny w ocenie skarżącego - organ w sposób niepełny zbadał także akta i dokumenty dostępne mu bezpośrednio; w szczególności nie odniósł się do badania Rejestru Śledztw i Dochodzeń oraz Rejestru Czynności Sprawdzających, nie tylko w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy, ale nawet w zakresie okoliczności przywoływanych przez wnioskodawcę.

Odnosząc się natomiast do wykładni normy § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur (...) żalący wskazał, że podtrzymuje stanowisko o niezgodności z Konstytucją tego przepisu - wskutek wydania przez organ władzy wykonawczej (z przekroczeniem umocowania ustawowego) przepisu zmieniającego brzmienie normy wprowadzonej aktem wyższego rzędu.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Komendant Wojewódzki postanowieniem nr [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Miejskiego z dnia [...]r.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie, prawidłowo zostały wykonane czynności przewidziane przez procedurę administracyjną dla postępowania wyjaśniającego w sprawie wystawiania zaświadczenia. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego dokonano sprawdzenia zawartości akt osobowych wnioskodawcy oraz zwrócono się z precyzyjnie określonymi pytaniami do Komendanta Powiatowego Policji w[...], Komendanta Komisariatu Policji [...] oraz naczelnika Wydziału Prewencji KMP w [...] w celu ujawnienia i uzyskania dokumentacji niezbędnej do ustalenia stanu faktycznego oraz sprawdzenia dostępnej dokumentacji oraz elektronicznych baz danych. Organ nadmienił, że postępowanie dwukrotnie podlegało ocenie w trybie instancyjnym i było przekazywane do ponownego rozpatrzenia. Komendant Miejski zebrał pełny materiał dowodowy umożliwiający załatwienie wniosku.

W podlegających organowi I instancji komórkach i jednostkach organizacyjnych oraz w KPP w [...] przeprowadzono zdaniem organu kwerendę posiadanych dokumentów oraz elektronicznych baz danych i ustalono akcje i operacje policyjne, którymi dowodził wnioskodawca, przy czym nie ustalono żadnej sytuacji, w której podczas pełnienia funkcji dowódcy akcji/operacji policyjnej zaistniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Organ nadmienił, że do policyjnych systemów informacyjnych wprowadzanych jest bardzo wiele danych o zdarzeniach, ich okolicznościach, przebiegu, osobach poszkodowanych itp., jednak nie ma w nich żadnych danych o sytuacjach, w których strona w trakcie wykonywania obowiązków służbowych była narażona na szczególne zagrożenie. Ponadto wskazano, że informacje dotyczące zakresu zadań dowódcy akcji/operacji świadczą o tym, że do jego obowiązków nie należy bezpośrednie wykonywanie czynności, a planowanie, kierowanie i nadzorowanie działań podległych policjantów. Wskazano, że Policja każdorazowo zabezpiecza odbywające się imprezy masowe planując i realizując akcje/operacje, których zasadniczym zadaniem jest niedopuszczenie do niebezpiecznych sytuacji zakłócających ich trwanie (działanie zapobiegawcze), a także zapewnienie sił i środków do reagowania na zaistniałe zdarzenia lub prośby o pomoc ze strony organizatorów. Z każdej akcji/operacji policyjnej w trakcie której doszło do sytuacji nadzwyczajnych (np. zbiorowego naruszenia porządku, konieczności użycia pododdziałów zwartych Policji, użycia środków przymusu bezpośredniego, urządzeń do miotania pocisków niepenetracyjnych, w których ktoś został ranny itp.), sporządzane są przez dowódcę pisemne relacje oraz meldunki wprowadzane do policyjnych systemów informacyjnych, jednak ani w elektronicznych zasobach informatycznych, ani w poddanych analizie zasobach dokumentów nie ma informacji o sytuacjach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu funkcjonariuszy, to znaczy, że pełniący funkcję dowódcy wnioskodawca - nie meldował o zaistnieniu takich sytuacji.

Odnosząc się do zarzutu, że organ I instancji nie dotarł do zarchiwizowanych akt postępowań przygotowawczych sporządzanych przez komórki dochodzeniowo-śledcze Policji, Komendant Wojewódzki stwierdził, że nie znajdują się one w dyspozycji Komendanta Miejskiego, tylko są w dyspozycji Sądów i Prokuratur. Akta tych postępowań dotyczą zdarzeń, których cechy pozwoliły zakwalifikować je jako przestępstwa lub wykroczenia. W policyjnych systemach informacyjnych nie ujawniono informacji o zdarzeniach, w którym był poszkodowanym lub uczestniczył wnioskodawca, więc nie jest możliwe znalezienie akt takich postępowań.

Podkreślono także, iż Komendant Miejski w trakcie postępowania zadbał o zapewnienie udziału strony w postępowaniu, każdorazowo umożliwiając zapoznanie się z materiałami postępowania, dlatego zarzut prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie strony, należy uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności przepisów rozporządzenia z ustawą i jej niekonstytucyjności, Komendant Wojewódzki podniósł, iż nie jest organem uprawnionym do stwierdzania zgodności przepisów wykonawczych i ustaw z Konstytucją, tylko jest zobowiązany stosować obowiązujące przepisy prawne, zwracając przy tym uwagę, iż Policjantowi za pełnienie służby, która wiąże się z dyspozycyjnością, wykonywaniem obowiązków o różnych porach oraz gotowością do ponoszenia ryzyka, przysługują uprawnienia emerytalno - rentowe korzystniejsze, niż te wynikające z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, natomiast określenia ustawowe "szczególne zagrożenie dla życia" oraz "bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia" wskazują, że dotyczą ponadprzeciętnego zagrożenia dla pełniących służbę funkcjonariuszy.

W skardze do sądu A. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 6 w związku z art. 15 ust. 2 punkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zastosowanie niezgodnego z przywołaną ustawą przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...), które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem skarżącego, zarówno Komendant Miejski jak i Komendant Wojewódzki w toku prowadzonego postępowania analizę zgromadzonych dowodów prowadzili wyłącznie w aspekcie ustalenia występowania bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącego, które w ich ocenie musiałoby wystąpić dla stwierdzenia okoliczności mogących uzasadniać istnienie uprawnienia skarżącego do ubiegania się o podwyższenie emerytury. Wystąpienia takiego bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia skarżącego nie stwierdzono, wskazując w uzasadnieniu, że w dokumentach posiadanych przez odpowiednie jednostki Policji, brak jest o nich wzmianek. Ponadto wskazano, że część dokumentów wskazywanych przez stronę, nie jest w posiadaniu jednostek, do których skierowano zapytanie; lecz pomimo wyraźnego wniosku o przeprowadzenie dowodu, organy zdaniem skarżącego nie zweryfikowały dostępności tych dokumentów we właściwych archiwach, poprzestając jedynie na bieżącej dokumentacji.

W ocenie skarżącego zastosowanie przepisu § 4 punkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków podwyższania emerytur (...) skutkowało naruszeniem normy art. 15 ust. 6 w związku z art. 15 ust. 2 punkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, bowiem jak jasno wynika z porównania normy ustawowej (art. 15 ust. 2 punkt 3) oraz normy aktu wykonawczego (§ 4 pkt 1), rozporządzenie wprowadza dodatkowy wymóg bezpośredniości zagrożenia, nieujęty w ustawie, która nie uzależnia możliwości podwyższenia świadczenia emerytalnego od służby w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu. Pojęcie szczególnego zagrożenia, którym posłużył się ustawodawca, w ocenie skarżącego nie jest tożsame z bezpośrednim zagrożeniem. Bezpośrednie zagrożenie wiąże się bowiem z faktycznym, a nie hipotetycznym zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariusza. Norma rozporządzenia zawiera zatem niewystępujące w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym dodatkowe ograniczenie, wiążące się z bezpośredniością zagrożenia.

Dokonując wykładni normy § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podwyższania emerytur (...) należy zatem w ocenie skarżącego mieć na względzie treść normy art. 15 ust. 2 pkt 3, dla której owo rozporządzenie ma stanowić przepisy wykonawcze. Rozporządzenie bowiem jako akt niższego rzędu winno pozostawać w zgodzie z ustawą i nie może wykraczać poza ustawową delegację, a wobec oczywistego przekroczenia zakresu delegacji ustawowej, norma § 4 punkt 1 przedmiotowego rozporządzenia nie powinna zdaniem skarżącego być stosowana w niniejszej sprawie, a jej zastosowanie skutkuje naruszeniem prawa materialnego.

Stanowisko skarżącego w tym zakresie potwierdza – w jego przekonaniu, także szersza wykładnia systemowa - należy bowiem mieć na względzie, że sposób prowadzenia akt osobowych, a także zakres umieszczanych w nich informacji (regulowany zarządzeniem nr 678 Komendanta Głównego Policji) nie przewiduje, a nawet nie pozwala na umieszczanie w tych aktach dokumentów i informacji innych, niż wymienione w tym zarządzeniu, także na wniosek funkcjonariusza. Funkcjonariusz nie może również na własny użytek kopii dokumentów służbowych lub notatek z tych dokumentów. Co więcej, znaczna część dokumentów istotnych z punktu widzenia potwierdzenia pełnienia służby w warunkach szczególnych jest brakowana lub składana do archiwum po upływie krótkich okresów czasu, co uniemożliwia skuteczne dowodzenie na podstawie tych dokumentów. Taka konstrukcja wskazanych regulacji w ocenie skarżącego czyni niemal niemożliwym udowodnienie zaistnienia w czasie służby konkretnych sytuacji zagrażających życiu i zdrowiu funkcjonariusza i oczywistym jest, że racjonalny ustawodawca nie wprowadza norm z jednej strony przewidujących określone uprawnienia, a jednocześnie innymi normami czyni niemożliwym lub prawie niemożliwym udowodnienie okoliczności, które warunkują skorzystanie z tych uprawnień.

Również wykładnia celowościowa w ocenie skarżącego potwierdza wyrażone powyżej stanowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.). Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.

Zgodnie z przepisem art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do treści art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).

Z przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest bowiem, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Postępowanie wyjaśniające odnosi się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, oraz oceny, czy odnoszą się one do osoby wnioskodawcy, faktów bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ich ewentualnych dysponentów.

Postępowanie wyjaśniające, określone w art. 218 k.p.a., ogranicza się zatem jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1379/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stosownie zaś do cytowanego art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia przybiera postać postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do organu o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego fakt pełnienia przez niego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Przedmiotem zaś sporu jest odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego wysokość uposażenia do celów emerytalnych za okres służby w latach 2004-2012.

Organ odmawiając wydania skarżącemu wnioskowanego zaświadczenia, rozstrzygnięcie swoje uzasadnił brakiem dokumentów stwierdzających, że we wskazanych we wniosku okresach, wystarczającą ilość (6 razy w ciągu roku) uczestniczył w czynnościach określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734).

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012 r. poz. 1205) w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, 675, 1623 i 1717) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że treścią normy kompetencyjnej wynikającej z art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jest zatem nie tyle określenie "szczegółowych warunków podwyższania emerytury" ile określenie szczegółów istotnych dla realizacji "warunków podwyższania emerytury", o których mowa w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Przyjęcie odmiennego rozumowania podważałoby sens ustawowego odesłania oraz pozostawiałoby organowi władzy wykonawczej niedozwoloną konstytucyjnie możliwość regulowania spraw zastrzeżonych dla materii ustawowej (tj. zawężania merytorycznego warunków podwyższania świadczeń emerytalnych stanowiących operacjonalizację prawa podmiotowego z art. 67 ust. 1 Konstytucji). Służba pełniona "w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu", o której mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jest zatem jednym z ustawowych desygnatów pojęcia "warunki podwyższania emerytury", o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Jak stwierdzono w przytoczonym wyroku, wydając rozporządzenie Rada Ministrów zobowiązana była uwzględnić wszystkie wymienione przez ustawodawcę warunki uzasadniające podwyższenie emerytury, nie rozrywając przy tym ustawowo określonego związku między wskaźnikiem liczbowym a typem stanu faktycznego. Należy jednak zwrócić uwagę, że definiując warunek z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, ustawodawca przyporządkował wskaźnikowi liczbowemu stan "zagrożenia życia i zdrowia", formułując zarazem wypowiedź preferencyjną, o czym świadczy użycie słowa "szczególnie".

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Rada Ministrów jest uprawniona do przykładowej egzemplifikacji w rozporządzeniu ustawowego pojęcia warunków "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" oraz określenia szczegółów realizacji tego wymogu podwyższenia emerytury mając na uwadze ustawowe wytyczne. Przemawia za tym przede wszystkim systematyka wewnętrzna art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz systematyka ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Norma kompetencyjna organu wydającego akt wykonawczy do ustawy może mieć swoje źródło w przepisie upoważniającym do wydania aktu i przewidującym wytyczne oraz w przepisie, do którego ten pierwszy odsyła. Niewątpliwie zaś wypowiedź preferencyjna prawodawcy ("szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu"), adresowana jest do Rady Ministrów, a nie organów władzy publicznej orzekających o podwyższaniu emerytury.

Trybunał zauważył także, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Pierwszy odnosi się bowiem do relacji kauzalnej między czynnościami funkcjonariusza a zagrożeniem, drugi zaś - dotyczy kwalifikacji merytorycznej zagrożenia. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określaniu, czy został spełniony ustawowy warunek podwyższenia emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Wypowiedź preferencyjna prawodawcy wskazuje na możliwość gradacji zagrożeń uzasadniających podwyższenie emerytury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w pojęciu "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Zakwestionowany przepis wymaga natomiast aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również aby pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kazualnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia ustawowego warunku podwyższenia emerytury nie sposób natomiast wywieść z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W konsekwencji Trybunał stwierdził, że prawodawca formułując warunki podwyższenia emerytury różnicuje znaczenie słów: "szczególnie" i "bezpośrednie". Drugie zostało wyraźnie zastrzeżone na określenie relacji kauzalnej (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym). Zakładając racjonalność prawodawcy nie ma podstaw do zacierania różnicy między art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 a pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W tym zaś kontekście istotne jest również to, że z uwagi na przedmiot ustawowej regulacji, której celem jest zagwarantowanie czytelnych kryteriów podwyższenia emerytury, a tym samym operacjonalizacja art. 67 ust. 1 Konstytucji, nie może ona podlegać wykładni zawężającej.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przepis prawa, będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, uznany został za niezgodny z Konstytucją już po jego wydaniu, dlatego rozważenia wymaga, jakie znaczenie ma ta okoliczność dla sądowej oceny rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu administracyjnym. Pamiętać bowiem należy, że organy administracji, nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. Dokonują one jedynie wykładni przepisów prawa mających zastosowanie do ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego. Co więcej, organy te nie mogą odmówić również zastosowania przepisu, którego niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, odraczając jednocześnie utratę mocy obowiązującej przepisu. Dopóki więc przepis prawa podatkowego nie utraci mocy obowiązującej, dopóty musi być stosowany przez organy.

W związku z tym, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego ukształtowało się jednolite stanowisko, co do tego, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (por. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. akt III ZP 27/00, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 331 oraz wyrok NSA z 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1403/05, LEX nr 214402), w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma racjonalnych przesłanek uzasadniających zakończenie tego postępowania na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a następnie wznawianie postępowania zakończonego w ten sposób. Wydaje się bowiem, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku TK P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie (poprzez kontrolę) przez sąd administracyjny przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją, nawet gdy TK odroczył utratę jego mocy obowiązującej, pozostawałoby w sprzeczności z logiką stosowania prawa. Argumentem przemawiającym za wstecznym działaniem orzeczenia Trybunału jest więc funkcjonalność prawa. Nieracjonalne byłoby wymaganie stosowania prawa, co do którego Trybunał stwierdził sprzeczność z Konstytucją i to jedynie po to, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowanie na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Reasumując, należy przyjąć, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, może być jego uchylenie przez sąd administracyjny. Wobec spraw będących w toku, sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania.

W tym miejscu należy podkreślić, że przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji nie przewiduje automatycznego wyeliminowania orzeczenia lub decyzji (i ich skutków), a stwarza tylko możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie nowego stanu prawnego ukształtowanego wskutek wejścia w życie orzeczenia Trybunału o niekonstytucyjności (zob. wyroki TK: z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 101; z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt K 39/00, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 4; z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 5/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41). W przepisie tym mowa jest mianowicie o "wznowieniu postępowania", "uchyleniu decyzji", a także o "innym rozstrzygnięciu". Powyższe oznacza, że cel w nim zakładany powinien być realizowany przez wszelkie środki prawne postawione do dyspozycji stronom i sądom, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (por. postanowienie TK z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01, OTK ZU nr 4/A/2004, poz. 35, oraz wyroki z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 5/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41; z dnia 9 czerwca 2003 r., sygn. akt SK 12/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 51; z dnia 2 marca 2004 r., sygn. akt SK 53/03, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 16; z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 96).

W wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, (OTK-A 2007, nr 3, poz. 26), Trybunał Konstytucyjny formułując w istocie wskazówkę dla sądów, jak uwzględniać wyroki Trybunału w sprawach będących w toku, stwierdził m.in.: "Sądy orzekają na podstawie procedur, w obrębie których toczy się postępowanie, i z wykorzystaniem instrumentów będących do ich dyspozycji oraz kompetencji im przysługujących. Okoliczność, że w tych ramach sądy mają zastosować przepisy, które obowiązywały w dacie zaistnienia zdarzeń przez nie ocenianych, ale następnie zostały uznane za niekonstytucyjne w wyroku Trybunału Konstytucyjnego i na skutek tego nie obowiązują w dacie orzekania, w zasadniczy sposób wpływa na swobodę sądów w zakresie dokonywania wykładni tych przepisów.(...). Tego rodzaju autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje zakotwiczenie w art. 8 Konstytucji i jest wyrazem bezpośredniego stosowania Konstytucji w drodze kierowania się wykładnią zgodną z Konstytucją."

Nie budzi wątpliwości, iż zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny objęty jest zakresem wyroku Trybunału z dnia 27 maja 2014 r., ponieważ materialnoprawną podstawą zaskarżonego orzeczenia był § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...), co oznacza, że stwierdzona tym wyrokiem jego niekonstytucyjność otwiera z mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji drogę nie tylko do wzruszenia prawomocnych orzeczeń sądowych i ostatecznych decyzji administracyjnych opartych na tym przepisie, ale również stanowi wystarczającą przesłankę do jego niezastosowania przez sądy i inne organy do oceny zdarzeń zaistniałych zanim niekonstytucyjność stwierdzono.

Badając więc zasadność skargi Sąd musiał uwzględnić stan prawny ukształtowany po ogłoszeniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Dokonując analizy dostępnych danych organy oceniały je w sposób wynikający z treści § 4 pkt 1 rozporządzenia. Z treści rozstrzygnięć organów obu instancji, i z ich uzasadnień wynika, iż organy prowadząc postępowanie miały na celu ustalenie, czy skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu poprzez podejmowanie co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Stwierdzić zatem należy, że postępowanie to zostało przeprowadzone wadliwie, gdyż podstawą oceny był niekonstytucyjny przepis.

Naruszone zostało zatem prawo materialne w zakresie podstaw rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, organ orzekający, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a. uwzględni, że w przedmiotowej sprawie przy wydawaniu zaświadczenia nie może być stosowane określone w w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., kryterium dotyczące "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia".

W powstałej sytuacji zachodzą podstawy orzekania wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. obligujące Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenia także postanowienia organu pierwszej instancji.

O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Sąd nakazał ponadto zwrot uiszczonego wpisu, mając na względzie, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.