Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 215/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 par. 1, art. 165 a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi B.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia 6 kwietnia 2021 r., którym odmówiono B. O. (dalej: "skarżący", "strona") wszczęcia postępowania w sprawie korekty wysokości podatku od nieruchomości za 2020 r. od budynku związanego z prowadzoną działalności gospodarczą.

Pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. skarżący wniósł do Burmistrza Miasta (dalej: "organ pierwszej instancji") o przesunięcie płatności 4 raty podatku od nieruchomości za 2020 r. oraz dokonanie korekty wysokości podatku od budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe uzasadniono panującą pandemią COVID-19 i wynikającym z wprowadzonych ograniczeń brakiem możliwości prowadzenia działalności, do której przystosowana jest opodatkowana nieruchomość. Z powodu wprowadzonego zakazu prowadzenia działalności, najemca nie uiszcza stronie opłat z tytułu dzierżawy.

Pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. Burmistrz Miasta wezwał stronę do sprecyzowania żądania w sprawie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego odnośnie terminu odroczenia zapłaty podatku. Wezwano ponadto, o wykazanie ważnego interesu podatnika i ważnego interesu publicznego, poprzez przedłożenie informacji, wyjaśnień odnośnie aktualnej sytuacji materialno-finansowo-rodzinnej oraz jej udokumentowanie. Organ wskazał cały szereg dokumentów mogących stanowić dowód w tym zakresie.

W odpowiedzi, pismem z dnia 15 stycznia 2021 r. strona wskazała, że nie wnosi o odroczenie płatności podatku, lecz o korektę podatku od nieruchomości od budynku związanego z działalnością gospodarczą. Ponownie wskazano, że wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej z uwagi na pandemię COVID-19 uniemożliwiły stronie uzyskiwanie dochodów. Zakaz prowadzenia działalności jest więc w ocenie skarżącego równoznaczny z zaprzestaniem prowadzenia działalności. Nie można bowiem obciążać podatnika wyższym podatkiem równocześnie zakazując prowadzenia działalności. W rezultacie budynek taki powinien być opodatkowany stawką właściwą dla budynków pozostałych.

W toku postępowania organ pierwszej instancji, wyjaśniał stronie możliwy sposób dokonania zmian w decyzji podatkowej oraz pouczał o ustawowych przesłankach umożliwiających zmianę decyzji podatkowej na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p.").

Postanowieniem z dnia z dnia 6 kwietnia 2021 r. Burmistrz Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie korekty wysokości podatku od nieruchomości od budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, do dnia jego wydania strona nie przedłożyła informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1), z której wynikałyby zmiany w podstawie opodatkowania bądź innych dowodów czy wniosków w sprawie zmiany decyzji podatkowej. Z wyjaśnień podatnika oraz zgromadzonych informacji i dokumentów (informacja IN-1, umowa najmu, wpisy z CEIDG), jednoznacznie wynika, że lokal użytkowy był/jest przedmiotem najmu, znajduje się w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, będąc tym samym związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wobec braku wystąpienia okoliczności mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie korekty wysokości podatku od nieruchomości. Wobec powyższego, zgodnie z art. 165 O.p. orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. strona wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie organu pierwszej instancji. W jego treści podniesiono zarzut naruszenia art. 165a O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie okoliczności podanych przez skarżącego w korespondencji prowadzonej z organem pierwszej instancji, wskazujących na zasadność korekty podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniosło m.in., że zgodnie z art. 165 § 1 O.p., postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jak wynika zaś z treści art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio.

Organ wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3183/21, podniesiono, że w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku, a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p. Innymi więc słowy, na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 165a § 1 O.p. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Odmowa wszczęcia postępowania, nie jest uzależnione od uznania organu administracji, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji.

Przekładając powyższe na kanwę niniejszej sprawy, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym brak było możliwości wszczęcia postępowania w sprawie zmiany wysokości podatku od nieruchomości zgodnie z żądaniem wniosku strony. Wskazało przede wszystko, co słusznie podniósł organ pierwszej instancji, że strona domaga się de facto zmiany wysokości podatku od nieruchomości ustalonej mocą decyzji ostatecznej. O trybach umożliwiających powyższe organ pouczał stronę postępowania, jednakże skarżący konsekwentnie wskazywał jak w treści wniosku.

Ponadto, przepisy prawa podatkowego nie dają możliwości zmiany decyzji podatkowej na podstawie okoliczności wskazywanych przez stronę w treści wniosku. Jeżeli skarżący uważa, że doszło do zmiany w przedmiocie opodatkowania, która uzasadniałaby zmianę ostatecznej decyzji podatkowej (np. błędne ustalenie powierzchni, błędne ustalenie sklasyfikowania budynku bądź gruntów w ewidencji gruntów i budynków), to powinien złożyć informację na podatek oraz wskazać okoliczności przemawiające za zastosowaniem trybu zmiany bądź np. stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przepisy prawa nie uprawniają organów administracji podatkowej do zmiany decyzji ostatecznej z uwagi na niemożność wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej w wyniku zdarzeń takich jak obostrzenia w związku np. z pandemią COVID-19. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i wynika z samego faktu posiadania nieruchomości sklasyfikowanej w odpowiedni sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na powyższe wniosek strony nie mógł stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie, co słusznie podkreślił organ pierwszej instancji w treści zaskarżonego postanowienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na powyższe postanowienie wniósł B. O., zarzucając:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia poprzez nieuwzględnienie faktu niemożności prowadzenia działalności gospodarczej gastronomicznej przez okres sporny,

2. naruszenie ustawy Ordynacja podatkowa oraz ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych oraz uchwały Rady Miasta Lębork nr XIV-207/2020 w sprawie zwolnienie od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020. Poz. 2300),

3. nie uwzględnienie przez organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19, który uznał, że art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowali przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Burmistrza Miasta z dnia 6 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że skarżący posiada salę bankietową, którą wynajmuje osobie trzeciej prowadzącej do tej sali działalność gospodarczą w branży, której Rząd zakazał prowadzenia działalności ze względu na COVID-19. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej jest równoznaczny z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przez okres zakazu. Dla przykładu w 2020 r. nie można było prowadzić działalności gospodarczej i wynajmować sali przez 135 dni i przez ten okres powinien być naliczany podatek jak od pozostałych budynków. Nie można skarżącego obciążać wyższym budynkiem (od działalności gospodarczej) równocześnie zakazując prowadzenia tej działalności. Co prawda Gmina Miejska w piśmie z dnia 10 lutego 2021 r. wskazała że, uchwała Rady Miasta Lębork nr XIV-207/2020 w sprawie zwolnienie od podatku od nieruchomości dotyczy przedsiębiorców będących podatnikami podatku od nieruchomości, które w przedmiocie opodatkowania prowadziły określoną działalność gospodarczą, to zwolnienie nie dotyczyło podmiotów wydzierżawiających swojej nieruchomości innym przedsiębiorcom na prowadzenie działalności gospodarczej. Jeżeli Gmina Miejska Lębork nie uwzględniła sytuacji opisywanej powyżej, to nie może być tak, że następuje dyskryminacja określonego przypadku.

Zdaniem skarżącego, nie można żądać zapłacenia podatku od pomieszczeń w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej w której nie można prowadzić tej działalności, przecież nie może być tak, że osoba która wynajmuje pomieszczenia na prowadzenie działalności i ma przystosowany lokal do tej działalności i ten lokal dzierżawi - to właśnie w tym zakresie otrzymuje się wynagrodzenie jeżeli jest możliwym prowadzenie działalności.

Organ podatkowy drugiej instancji dokonał niewłaściwej interpretacji stanu faktycznego, a stanowisko przyjęte w korespondencji jest wewnętrznie sprzeczne.

Nie bez znaczenia jest fakt wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny dnia 21 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19, który uznał, że art. 1a ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowali przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zważywszy ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest potencjalną możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystywania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

Skarżący podkreślił, że powyższy wyrok ma istotny wpływ na rozpatrzenie mniejszej sprawy. Zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot - tego dopatrzył się Trybunał, a taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia jest wskazanie przez Trybunał, że grunty, budowlane budynki, które nie są wykorzystywane z działalności gospodarczej, stawka od takich gruntów jest ponad dwukrotnie niższa, a stawka mająca zastosowanie do budynków jest trzykrotnie niższa. Wyrok może mieć zastosowanie w stosunku do nieruchomości, które nie są w danym momencie wykorzystywane przez podatnika w działalności gospodarczej. Nie ma zatem znaczenia jaki jest powód niewykorzystywania nieruchomości. Po orzeczeniu TK już NSA wskazał w wyroku z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 895-899/21, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest wystarczające do objęcia jej wyższą stawką podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym- co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżone orzeczenie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach, sąd stwierdził że skarga nie była zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 165a § 1 O.p., uzasadniającego odmowę wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 4 grudnia 2020 r. o przesunięcie płatności 4 raty podatku do momentu ustania pandemii oraz wystawienie korekty wysokości podatku od budynku związanego z działalnością gospodarczą z powodu braku możliwości prowadzenia działalności (gastronomia i sala okolicznościowa) przez najemcę, który nie płaci dzierżawy z powodu pandemii i powyższych okoliczności. Skarżący doprecyzował swoje stanowisko, oświadczeniem z dnia 15 stycznia 2021 r., że wnosi o korektę podatku od nieruchomości- od budynku związanego z działalnością gospodarczą, w związku z pandemią i brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

W świetle żądania skarżącego należy podnieść, że zgodnie z art. 165 § 1 O.p., postepowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§ 3). Z kolei w myśl art. 165a § 1 O.p., jeśli żądanie, o którym mowa w art. 165 § 1 O.p. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 165a § 1 O.p. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ podatkowy przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., II FSK 261/18). Jednocześnie, w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku, a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p. Użyte w tym przepisie wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny.

W przedmiotowej sprawie domagając się korekty podatku od nieruchomości z przyczyn wskazanych, we wniosku, skarżący nie złożył korekty swojej deklaracji w tym podatku. W związku z tym, w sprawie nie ma zastosowania art. 81 O.p. stanowiący o korekcie deklaracji, zatem należało rozważyć zmianę decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. z urzędu.

W ocenie Sadu stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Przepisy prawa podatkowego, w tym przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) jak również wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz wskazana Uchwała Rady Miasta Lęborka nr XIV-207/2020 nie dają możliwości ulgi w podatku od nieruchomości osobie wydzierżawiającej swoją nieruchomość podmiotowi prowadzącemu na niej działalność gospodarczą.

Również przywoływany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem to nie skarżący, jako osoba wydzierżawiająca nieruchomość prowadzi na niej działalność gospodarczą ograniczoną w związku z pandemią COVID-19, a jego najemca, który jest oddzielnym od skarżącego podmiotem mającym swoje obowiązki podatkowe i swoje prawa do ewentualnych ulg podatkowych związanych z pandemią.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

[pic]