Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 627/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 10, art. 33 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 102
journal: Dz.U. 2013 poz 1289
law: Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja – Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 marca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017. 1257 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2017. 1201 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, po rozpatrzeniu zażalenia pana M. G. (G.), dalej zobowiązany lub strona, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., dalej organ egzekucyjny, z dnia [...] r. Nr [...], sprostowanego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego organ egzekucyjny uznał za bezzasadny zarzut niespełnienia w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o wzajemnej pomocy (art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ nadzoru) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru wyjaśnił, że organ egzekucyjny otrzymał wystawiony w dniu [...]r. przez Izbę Administracji Skarbowej w P. Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K. zagraniczny tytuł wykonawczy sporządzony na podstawie wniosku o podjęcie środków odzyskiwania wierzytelności, wraz z norweskim tytułem wykonawczym. Dokumentem tym wierzyciel dochodził zaległości strony z tytułu odsetek za okres od 1 stycznia do

31 grudnia 2008 r. w wysokości [...] zł. Odpis tego tytułu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r.

W zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji strona podniosła, że zaległy podatek za rok 2007 wraz z odsetkami został wyegzekwowany przez ten sam organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., zaległości podatkowe zostały więc w pełni uregulowane, zaś strona norweska nie zgłosiła zastrzeżeń po ich wyegzekwowaniu. Ponadto, skoro dochodzone odsetki dotyczą 2008 r. to upłynął już 5-letni okres, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Zdaniem strony w przedmiotowym tytule nie określono rodzaju należności pieniężnych, gdyż nie ma informacji czego dotyczą dochodzone odsetki. Jednocześnie naruszono przepis art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o wzajemnej pomocy.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zwrócił zobowiązanemu pismo zawierające zarzuty, a po rozpoznaniu zażalenia strony na to postanowienie Dyrektor uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny uznał zarzuty za niezasadne, zaś w zażaleniu strona podniosła brak daty jego wydania co powoduje, że powinno być uznane za nieważne. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny sprostował tę oczywistą omyłkę uzupełniając datę skarżonego postanowienia "dnia [...] r.".

Dyrektor przytoczył treść art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej oraz art. 102 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Następnie odnosząc się do zarzutu braku daty dziennej postanowienia stwierdził, że wada ta została usunięta postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] r. Co do naruszenia art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o wzajemnej pomocy Dyrektor wyjaśnił, że analiza zagranicznego tytułu wykonawczego wykazała, iż zawiera on wszystkie niezbędne elementy wymagane ustawą t. j. określenie rodzaju (odsetki) i wysokości należności pieniężnych wyrażonych w złotych ([...] zł) i okres, którego dotyczą (2008 r.). Zarzut dotyczący kompletności akt oraz zgodności dokumentów wystawianych przy dochodzeniu należności państwa trzeciego nie został podniesiony w piśmie stanowiącym zarzuty, a tym samym jest niedopuszczalny. Dlatego uzupełnienie zarzutów o nowe kwestie, poza naruszeniem art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o wzajemnej pomocy, nie mogło być uwzględnione.

W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan M. G. domagał się uchylenia postanowień obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowienie pierwszoinstancyjne, które nie zawierało daty dziennej wydania powinno być uznane za nieważne, a jego sprostowanie zostało zaskarżone i do chwili wniesienia skargi nie zostało jeszcze rozpatrzone. Zdaniem skarżącego, data wydania postanowienia jest jego elementem niezbędnym (art. 124 § 1 k.p.a.), zaś jej brak nie można traktować jako pomyłki, a zatem niemożliwe było uzupełnienie tego braku poprzez postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki. Według skarżącego, określenie w spornym tytule rodzaju należności pieniężnych jako "odsetki" było niewystarczające. Nie wiadomo bowiem czego te "odsetki" dotyczą, jakiego podatku i za jaki okres. Wyjaśnił, że we wcześniej prowadzonym postępowaniu wyegzekwowano od niego zaległy norweski podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2007, 2008 i 2009 wraz z odsetkami. Organ egzekucyjny stwierdził pismem z dnia [...] r., że wszystkie należności wynikające z tamtego postępowania zostały wyegzekwowane i przekazane stronie norweskiej, a w piśmie z dnia [...] r. przedstawił rozliczenie pobranych należności. Zdaniem strony powinna mieć zapewnione prawo do informacji jakich należności dotyczy postępowanie egzekucyjne mimo braku uprawnienia organu egzekucyjnego do badania zasadności wniosku o odzyskanie należności. Skarżący przypuszcza, że dochodzone obecnie "odsetki" są tożsame ze ściągniętymi już wcześniej odsetkami dotyczącymi podatku dochodowego. Dlatego brak określenia jakich należności i za jaki okres dochodzone są "odsetki" jest istotnym naruszeniem art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy o wzajemnej pomocy. W tym kontekście istotny jest brak w aktach sprawy wniosku o odzyskanie należności pieniężnych, odpisu pierwotnego tytułu wykonawczego oraz innych dokumentów dotyczących tych należności, o których mowa w art. 94 powołanej ustawy. Uniemożliwia to kontrolę przewidzianą w jej art. 35 ust. 1. Ponadto pomiędzy zakwestionowanym tytułem wykonawczym a zagranicznym tytułem wykonawczym występuje niezgodność w określeniu okresu jakiego dotyczy należność. W pierwszym podane jest "2008", a w drugim "od 01.01.2008 do 31.12.2008", co jest niedopuszczalne. Dodatkowo wbrew art. 41 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy w zakwestionowanym tytule wykonawczym podano wartość należności jedynie w koronach norweskich.

Zdaniem skarżącego w zarzutach podniesiono naruszenie art. 102 ust. 2 pkt 3 wskazanej ustawy, a powołane wyżej niezgodności dotyczą właściwego rodzaju i wysokości należności, zaś zarzut braku dokumentów wobec ich nieprzesłania stronie może być podnoszony na każdym etapie postępowania. Tym bardziej, że organ egzekucyjny uznał, za zasadną skargę strony w przedmiocie braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 78/15).

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie zagranicznego tytułu wykonawczego i spełnienia w tym tytule wymogów określonych w art. 102 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz. U. 2018. 425), dalej również ustawa.

Zdaniem organów określenie w zagranicznym tytule wykonawczym rodzaju należności pieniężnych jako "odsetki" spełnia wymogi art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy, zaś według skarżącego określenie takie nie jest wystarczające.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl tego przepisu treść zagranicznego tytułu wykonawczego powinna być zgodna z treścią pierwotnego tytułu wykonawczego (ust. 1), a tytuł ten powinien zawierać m.in. określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnych wyrażonych w złotych oraz okresu, którego dotyczą należności pieniężne (ust. 2 pkt 3). Stosownie do brzmienia art. 101 ustawy na wniosek o odzyskanie należności pieniężnych pochodzących od państwa członkowskiego lub państwa trzeciego centralne biuro łącznikowe sporządza zagraniczny tytuł wykonawczy.

W myśl art. 2 § 1 pkt 8 lit. a i f ustawy egzekucyjnej, egzekucji podlegają m.in. należności pieniężne państwa członkowskiego wynikające z tytułu podatków (...) pobranych przez to państwo (lit. a) oraz odsetek (...) związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w lit. a – e (lit. f), zaś w myśl art. 2 § 1 pkt 9 egzekucji administracyjnej podlegają również należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej w egzekucji należności pieniężnych, w których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g i pkt 9 – zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6 i 8-10. Tym samym w egzekucji należności państw trzecich nie będących członkami Unii Europejskiej zobowiązany może zgłosić wyłącznie zarzuty opisane w art. 33 § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, w tym z art. 33 pkt 10 tej ustawy.

Jak wynika z akt sprawy sporny tytuł wykonawczy (z dnia [...] r.) zawiera określenie rodzaju (odsetki) i wysokości należności pieniężnych wyrażonych w złotych ([...] zł) i okres którego dotyczą te należności (od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2008). Tym samym tytuł ten wypełnia wymogi opisane w art. 102 ust. 2 pkt 3 ustawy bowiem odsetki są rodzajem należności (świadczeń) pieniężnych (uboczna), ich wysokość może zostać określona kwotowo, zaś okres którego odsetki te dotyczą może obejmować rok kalendarzowy. Dodać należy, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej mogą być kwestionowane wyłącznie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać zagraniczny tytuł wykonawczy opisane w art. 102 ustawy w tym w ust. 2 pkt 3 tego artykułu. Oznacza to, że w ramach tego zarzutu nie mieści się podważanie merytorycznej zasadności określenia tam rodzaju należności pieniężnych, jej wysokości czy okresu naliczania tj. okresu, którego dotyczą. Brakiem formalnym byłoby w tym przypadku niewskazanie rodzaju należności, czy ich kwoty albo okresu, którego dotyczą. Tego rodzaju wada w spornym tytule nie występuje. Przepis art. 33 § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej czy art. 102 ustawy nie daje uprawnień do podnoszenia zarzutów odnoszących się do okoliczności innych niż określone w art. 33 § 1 pkt 6, 8-10. Niedopuszczalne jest więc podnoszenie zarzutu wykonania lub nieistnienia obowiązku czy też braku wymagalności obowiązku z innego powodu. Niedopuszczalne jest również podnoszenie zarzutów dotyczących naruszenia ustawy w zakresie innym niż przewidzianym w jej art. 102, w tym badania przesłanek z art. 41, art. 94 czy art. 95 ustawy.

Sąd zauważa, że zastrzeżenia dotyczące kompletności akt egzekucyjnych czy zgodności dokumentów wystawianych przy dochodzeniu należności państwa trzeciego (zagraniczny tytuł wykonawczy, zaktualizowany tytuł wykonawczy) nie zostały podniesione w piśmie zawierającym zarzuty z dnia [...] r., lecz po upływie wyznaczonego do tego terminu i jako takie nie podlegały badaniu przez organ egzekucyjny. Warto przy tym dodać, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. uznał za zasadną skargę strony złożoną na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w przedmiocie braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] jednocześnie nie uchylił zaskarżonej czynności, gdyż przesłał stronie odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego pismem z dnia [...] r. Dopiero po doręczeniu tego tytułu skarżący złożył przedmiotowe zarzuty.

Warto również stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu z uwagi na jego przedmiot (zagraniczny tytuł wykonawczy) i zakres (zarzuty egzekucyjne) nie podlegały badaniu kwestie dotyczące istnienia obowiązku i jego przedawnienia, czy wykonania, w tym dokumentacji przeprowadzonych wcześniej egzekucji stwierdzających wyegzekwowanie należności podatkowych strony zobowiązanej za lata 2007-2009 wraz z odsetkami. W tej kwestii przewidziane są inne procedury zmierzające do ich wyjaśnienia (art. 17a ustawy egzekucyjnej w związku z art. 104 ustawy). Co do zarzutu dotyczącego sprostowania postanowienia Sąd stwierdza, że został on rozpoznany w odrębnym postępowaniu toczącym się w tut. Sądzie pod sygn. akt I SA/Gl 821/18 w wyniku wniesienia skargi na to postanowienie. Wyrokiem z dnia 25 września 2018 r. Sąd oddalił skargę skarżącego stwierdzając, że sporne sprostowanie nie narusza prawa i nie skutkuje nieistnieniem prostowanego rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn, wobec niestwierdzenia naruszenia prawa opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018. 1302), Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

mr