Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 710/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana po ponownym przeprowadzeniu przez Zakład [...] postępowania w sprawie, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r. sygn. akt I SA/[...], uchylającym decyzję Z. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą J. S. (dalej: "zobowiązany", "wnioskodawca") umorzenia należności z tytułu składek.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, J. S. wnioskiem z [...] r., uzupełnionym pismami z [...] i [...] r., wystąpił o:

1) umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe, należnych w związku z prowadzoną do [...] r. działalnością gospodarczą,

2) rozłożenie na raty pozostałej nieumorzonej kwoty zadłużenia,

3) umorzenie lub rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych naliczonych

w wymienionych we wniosku tytułach wykonawczych.

Dodatkowo, w piśmie z [...] r. wniósł o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych, które nie były objęte wnioskiem z [...] r.

We wniosku i dalszych pismach wnioskodawca podniósł, że w okresie od [...] r. do [...] r. prowadził działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności nie opłacił należnych składek, co spowodowało powstanie zaległości. Było to spowodowane brakiem płynności finansowej i brakiem środków finansowych na opłacenie należnych składek. W stosunku do zadłużenia, Z. podjął działania egzekucyjne. Zobowiązany wskazał, że pozostaje w związku małżeńskim, z którą posiada rozdzielność majątkową. Jest on współwłaścicielem w [...] nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta. Poza tą nieruchomością, w Polsce nie posiada innego majątku. Wyjaśnił, że mieszka i pracuje na terenie [...]. Pobyt i praca za granicą powodują konieczność ponoszenia znacznie wyższych kosztów utrzymania. Wnioskodawca najmował w [...] pokój o powierzchni [...] m2 w lokalu mieszkalnym z dostępem do kuchni i łazienki wraz z innymi współlokatorami, opłacając czynsz w wysokości [...], tj. [...] zł. Ze względu jednak na niekomfortowe warunki mieszkaniowe, poszukiwał innego lokalu mieszkalnego, szacował, że za wynajęcie małego mieszkania będzie musiał zapłacić od [...] do [...] miesięcznie. Wskazał przy tym, że średni koszt wynajmu w [...] to około [...] miesięcznie. Ponadto, ponosi koszty związane z utrzymaniem, których łączna wysokość wynosi ok. [...], tj. około [...] zł. Do pracy dojeżdża samochodem. Miesięczny koszt utrzymania samochodu został oszacowany na kwotę ok. [...], tj. [...] zł, koszty paliwa wynoszą ok. [...], tj. [...] zł. Do tego dochodzą koszty opłat za bramki na autostradzie w kwocie od [...] do [...], tj. od [...] zł do [...] zł. Ponosi również koszty dojazdu do P. Jednorazowy wyjazd do P. i powrót do [...], to koszt około [...] zł. Wysokie koszty podróży powodują, że odwiedza dom rodziny tylko 4-5 razy w roku. Dodatkowym miesięcznym obciążeniem budżetu jest ubezpieczenie samochodu i ubezpieczenie na życie. Miesięczny koszt to [...] tj. [...] zł. Ponadto, od [...] r. rozpocznie spłatę kredytu, który zaciągnął na uregulowanie zobowiązań wobec U. S. w K.. Wysokość raty będzie wynosić ok. [...] zł miesięcznie, okres spłaty to [...] lat. Łączny jego koszt utrzymania za granicą wynosi ok. [...], tj. [...] zł. Natomiast wysokość zarobków kształtuje się na poziomie [...] netto, tj. ok. [...] zł. Koszty te ulegną podwyższeniu po zmianie miejsca zamieszkania.

W piśmie, które wpłynęło do organu [...] r., wnioskodawca wskazał, że od [...] [...] będzie wynajmował pokój za cenę [...] miesięcznie. Nadto, mimo istnienia rozdzielności majątkowej, partycypuje w ramach możliwości, w kosztach utrzymania domu rodzinnego w P.. Dom stanowi własność żony. Koszty związane z utrzymaniem domu jednorodzinnego wynoszą około [...] zł miesięcznie.

Według wnioskodawcy, wysokie koszty utrzymania w [...] oraz partycypowanie w kosztach utrzymania nieruchomości w P. niemalże przekraczają jego możliwości zarobkowe. To powoduje, że podejmuje starania mające na celu pozyskanie dodatkowego źródła dochodu poprzez znalezienie dodatkowej pracy. Oprócz wskazanych wydatków, współuczestniczy również w ponoszeniu kosztów z tytułu: polisy na życie żony, wnuczki, opłat za telefon komórkowy w P.

Wnioskodawca wskazał, że jest świadomy ciążącego na nim obowiązku spłaty zadłużenia i nie uchyla się od niego, jednakże jego aktualna sytuacja materialna pozwala na spłatę zadłużenia w ratach w wysokości nieprzekraczającej [...] zł miesięcznie. Z uwagi na te okoliczności, wystąpił o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na fundusz ubezpieczeń społecznych.

Rozpatrując wniosek o umorzenie składek na ubezpieczenie własne wnioskodawcy jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, Z. stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu,

o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U.2017.1778 ze zm.; dalej: "u.s.u.s."), tj. całkowita nieściągalność. W stosunku do części zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora [...] w ramach zajęcia rachunku bankowego, a do części długu za pośrednictwem N. U. S. w K.. Postępowania te trwają nadal, co oznacza, że do czasu ich zakończenia istnieje potencjalna możliwość uregulowania długu. Niezależnie od obecnie toczącego się postępowania egzekucyjnego, wnioskodawca posiada majątek ruchomy i nieruchomy (udział), który może stanowić źródło spłaty zobowiązań, dlatego brak jest uzasadnienia do umorzenia wnioskowanych zobowiązań ze względu na całkowitą nieściągalność.

Z. rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej: "rozporządzenie z 2003 r."). W ocenie organu, przedłożone w sprawie dowody nie uzasadniały umorzenia obciążających wnioskodawcę zobowiązań na podstawie rozporządzenia, nie wykazał on bowiem, że opłacenie należności z tytułu składek, pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i spowodowałoby dla niego oraz rodziny zbyt ciężkie skutki.

Organ stwierdził, że strona jest osobą w wieku aktywności zawodowej ([...] lat)

i posiada źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę, którą wykonuje

za granicą. Żona strony uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę

w kraju, których wysokość sięga ok. [...] zł brutto miesięcznie. Z uzyskiwanych dochodów spłacane są zobowiązania kredytowe w ratach wynoszących po ok. [...] zł miesięcznie.

W ocenie organu, osiągane dochody zaspakajają potrzeby wnioskodawcy, a ich wysokość pozwala na regulowanie tak wysokich zobowiązań i spłatę należności wobec innych, niż Z. wierzycieli. Organ wyliczył, że łączna wysokość dochodów (wnioskodawcy i żony) znacznie przekracza kwotę minimum socjalnego określonego dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego, które we [...] r. wyniosło

[...] zł. Nadto, wnioskodawca posiada majątek ruchomy i nieruchomy, który może stanowić przedmiot zabezpieczenia i źródło spłaty zobowiązań w przypadku braku ich dobrowolnego uregulowania.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Z. odmówił umorzenia wnioskowanych należności, a po rozpoznaniu ponownie sprawy, decyzją z dnia

[...] r. nr [...] tenże organ utrzymał w mocy własną decyzję

z dnia [...] r.

Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] który prawomocnym wyrokiem z [...] r. sygn. akt

I SA/[...] [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r.

W ocenie sądu, organ, rozważając możliwość uwzględnienia słusznego interesu skarżącego i dokonując analizy sytuacji materialnej, osobistej i rodzinnej skarżącej

- w kontekście zaistnienia przesłanek do umorzenia określonych w ww. rozporządzeniu - wadliwie przeprowadził ocenę możliwości finansowych skarżącego co do spłaty zadłużenia, co w konsekwencji także miało negatywny wpływ na przyjęcie przez skarżącego propozycji układu ratalnego.

W ocenie sądu, istotnym uchybieniem decyzji był brak odniesienia do indywidualnych okoliczności i sytuacji skarżącego, lecz uwzględnienie w ocenie sytuacji majątkowej skarżącego także sytuacji finansowej jego żony, chociaż z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (zajmuje [...]) w [...], a dodatkowo przyczyniał się także do utrzymania gospodarstwa domowego żony prowadzonego przez nią w P. jak też do utrzymania wnuczki. Dodatkowo, jak wynikało z umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego

z dnia [...] r. o wyłączeniu małżeńskiej wspólności ustawowej, skarżący od wielu lat pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną (z wyjątkiem majątku nabytego

w drodze spadku lub darowizny, jeżeli spadkodawca lub darczyńca tak postanowi - § 2 umowy).

Sąd zwrócił uwagę, że wskazane okoliczności obligowały organ do ich uwzględnienia i dokonania wyraźnego rozdzielenia dochodów i wydatków ponoszonych przez skarżącego na prowadzenie swojego jednoosobowego gospodarstwa domowego w N. oraz nieuwzględnienie, zarówno dochodów i wydatków ponoszonych przez jego żonę na prowadzenie swojego gospodarstwa domowego w P. , jak też wydatków ponoszonych przez skarżącego na utrzymanie żony i jej gospodarstwa domowego w Polsce. Skoro bowiem skarżący wyraźnie wskazał, że od kilku lat mieszka w N. , tam pracuje, uzyskuje dochody i ponosi wydatki, natomiast do P. przyjeżdża 4-5 razy w roku, czyli w istocie w rzadkie odwiedziny, to oczywiste jest, że ocena jego sytuacji osobistej i finansowej powinna obejmować jego osobiste dochody i wydatki ponoszone w związku ze swoim utrzymaniem. Ocena ta nie powinna w ogóle obejmować dochodów i wydatków żony ani wydatków skarżącego ponoszonych na utrzymanie żony i jej gospodarstwa domowego w P. Tylko takie rozdzielenie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych kosztów utrzymania może dać jasny obraz sytuacji skarżącego i jego możliwości spłaty należności Z. .

Zatem, organ - chcąc obiektywnie ustalić osobistą sytuację życiową i finansową skarżącego - w ogóle nie powinien brać pod uwagę, w celu ustalenia dochodów

i kosztów utrzymania skarżącego, żadnych dochodów żony, żadnych jej wydatków, ani też wydatków skarżącego na opłacenie polisy na życie żony, czy opłat za telefon komórkowy w P. Ponadto, skoro skarżący nie jest współwłaścicielem domu,

w którym mieszka żona, to nie powinien także partycypować w spłacie kredytu zaciągniętego na jego nabycie, bowiem dom ten stanowi majątek odrębny żony.

Dopiero tak ustalone dochody i wydatki skarżącego na utrzymanie, mogą poprawnie zobrazować jego osobistą sytuację życiową i finansową, która - w dalszej kolejności - może zezwolić organowi na dokonanie oceny możliwości spłaty powstałego zadłużenia (oraz ewentualnie zawarcia układu ratalnego uwzględniającego możliwości jego realizacji przez skarżącego).

Sąd zalecił aby organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyeliminował wskazane uchybienia oraz prawidłowo rozważył wniosek na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego, tj. odnoszącego się do osobistej sytuacji skarżącego. Wskazał, że zadaniem organu będzie dokonanie pełnej i wyczerpującej oceny przesłanek umorzenia mogących mieć zastosowanie w sprawie. Zwrócił nadto uwagę, że organ, oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa tak w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. jak i w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2003 r., powinien mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z 8.09.2015 r. sygn. akt II GSK 1807/14); ustawodawca stworzył możliwość umarzania należności (także ściągalnych), by umożliwić egzystencję podmiotom zadłużonym, zapewnić im powrót do normalnego życia oraz terminowe regulowanie zobowiązań bez konieczności ubiegania się o pomoc społeczną i popadania w spiralę zadłużeń (por. wyrok NSA z 27.04.2017 r. sygn. akt II GSK 1979/15).

W prowadzonym ponownie postępowaniu organ pismem z [...] r. zawiadomił zobowiązanego o kontynuowaniu postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] r. o umorzenie należności z tytułu składek. Wnioskodawca złożył do akt sprawy oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej

z [...] r. wraz z dodatkowymi dokumentami, tj. zaświadczeniem o swoich zarobkach za [...] r. i [...] r. z tłumaczeniem przysięgłym; odpisem umowy najmu mieszkania wnioskodawcy w [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym; wyciągiem z rachunku bankowego wnioskodawcy wskazującymi na bieżące stałe wydatki w postaci zapłaty za kredyt konsumencki, kredyt na zakup auta, czynsz lokalu mieszkalnego z zaliczką na opłaty za energię przez okres 6 miesięcy; ubezpieczenie na życie, opłaty za wynajem garażu, opłaty za internet, opłaty za bramki na autostradzie. W piśmie z [...] r. Wnioskodawca opisał szczegółowo swoją sytuację, przedstawił zestawienie wydatków, wskazując, że ponosi on miesięcznie koszty utrzymania w [...] w wysokości ok. [...], przy czym średnia wysokość jego zarobków kształtuje się na poziomie [...]

Zobowiązany w piśmie z [...] r. zawnioskował o:

- umorzenie lub rozłożenie na raty całości kosztów egzekucyjnych oraz

- rozłożenie na raty składek, które nie są objęte postępowaniem o umorzenie ich

w całości,

- uwzględnienie wszystkich dokumentów złożonych w sprawie, w szczególności

w piśmie z [...] r.

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Z. [...] utrzymał w mocy decyzję Z. w K. z [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że decyzją nr [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, wskazując m.in., że:

• nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne wymienionych w art 28 ust. 3 u.s.u.s.;

• zobowiązany nie wykazał, stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną oraz zdrowotną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego;

• nie wykazał, aby zadłużenie jego było następstwem jakiegoś szczególnego zdarzenia;

• nie wykazał, aby przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiła zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany zarzucił, iż decyzja Zakładu z [...] r. nr [...] narusza artykuł 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. przez wskazanie, że uregulowanie należności nie spowoduje u zobowiązanego i jego rodziny braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodatkowo zarzucił, że Zakład nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego przekazanego do sprawy, że organ wybiórczo wybrał fakty w celu uzasadnienia braku przesłanki do umorzenia składek.

Odnosząc się do takich zarzutów organ wskazał, że skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wyjaśnił w piśmie z [...] r., że [...] r. wyłączono w małżeństwie zobowiązanego wspólność ustawową; jest on zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie transportowej [...] na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego; od [...] r. wynajmuje mieszkanie znajdujące się w przybudówce - przyziemiu, za które opłaca czynsz najmu w kwocie [...] oraz opłatę za energię elektryczną w kwocie [...], a "zmiana mieszkania podyktowana była potrzebą zapewnienia skromnych, ale godnych warunków życia, koniecznością samodzielnego mieszkania"; zobowiązany posiada bieżące zobowiązania, które systematycznie reguluje, z tytułu zaciągniętego kredytu przeznaczonego na spłatę zobowiązań względem U. S. w K. - miesięczna rata kredytu wynosi [...]; jedynym majątkiem zobowiązanego jest samochód zakupiony za środki pochodzące z kredytu, którego spłata odbywa się w miesięcznych ratach wynoszących [...]; koszty utrzymania samochodu i zakupu paliwa wynoszą około [...], koszty wynajmu garażu wynoszą miesięcznie [...] zapłata za bramki na autostradzie [...]. Dodatkowymi, stałymi kosztami, które ponosi zobowiązany są: opłata za internet i telefon w kwocie [...] ubezpieczenie na życie - [...]. Zobowiązany prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe, koszty utrzymania wynoszą [...] (kwota ta nie obejmuje żadnych kosztów leczenia, zakupu leków, czy nagłych wizyt lekarskich). Dodatkowym koszem ponoszonym jest wyjazd do P. , średnio 4-5 razy w roku, który kształtuje się w wysokości około [...]. W [...] prowadzi bardzo skromne życie, gdyż koszty utrzymania są znacznie wyższe niż w P. . Organ wskazał, że zobowiązany wyjaśnił we wniosku, że na standardy n. uzyskuje wręcz minimalne wynagrodzenie w sektorze transportu i komunikacji; jego koszty utrzymania i życia kształtują się na poziomie ok. [...], a średnia wysokość zarobków kształtuje się na poziomie od [...] do [...]; realnie nie ma możliwości odkładać żadnych środków finansowych bez uszczerbku dla utrzymania.

Organ wskazał na złożone przez zobowiązanego dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, w tym m.in.: opłatę za internet z dnia [...] r. - brak tłumaczenia na język polski; opłatę za czynsz lokalu mieszkalnego i za energię elektryczną (opłata za energię za okres 6 miesięcy) z [...] r. - brak tłumaczenia na język polski; umowę najmu mieszkania z [...] r. - tłumaczenie na język polski; fakturę VAT [...] z [...] r. za tłumaczenie dokumentów na język polski; kredyt konsumencki z [...] r. - brak tłumaczenia na język polski; dowód zapłaty za przejazd autostradą z [...] r - brak tłumaczenia; opłatę za garaż z [...] r. - brak tłumaczenia; opłatę ubezpieczenia na życie z [...] r. - brak tłumaczenia; rozliczenie wynagrodzenia zobowiązanego z [...] r. - tłumaczenie na język polski; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z [...] r.

Organ wskazał dalej, że w oświadczeniach o stanie rodzinnym i majątkowym zobowiązany oświadczył, że: jest żonaty; pracuje zarobkowo; nie pobiera świadczenia emerytalnego, ani rentowego; nie posiada żadnych innych źródeł dochodu; nie pobiera zasiłku z Urzędu Pracy ani z pomocy społecznej; nie korzysta z innych form pomocy; ponosi wydatki związane z utrzymaniem; gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie; posiada zobowiązania pieniężne; nie posiada majątku nieruchomego, ruchomego, praw majątkowych; nie posiada żadnych wierzytelności.

Mając na uwadze przedstawione przez zobowiązanego wydatki z tytułu kosztów utrzymania organ stwierdził, że zobowiązany nie wykazał trudności w zakresie pokrywania bieżących opłat (nie przedstawił nieopłaconych faktur). Organ dostrzegł też rozbieżności, które w jego ocenie podważają wiarygodność złożonych przez zobowiązanego wyjaśnień. W oświadczeniu z [...] r. wskazał on, że pracuje zarobkowo i jako miejsce zatrudnienia wskazał [...] N., rodzaj umowy - umowa o pracę - okres trwania umowy od [...] r., następnie zaznaczył także drugi raz rodzaj umowy - umowa o pracę, jednak nie wskazał żadnego miejsca zatrudnienia ani okresu trwania umowy. Natomiast w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z [...] r. dłużnik wskazał, że pracuje zarobkowo i jako miejsce zatrudnienia wskazał N. L., umowa o pracę - okres trwania umowy od [...] r. W ocenie organu, można na tej podstawie domniemywać, że od [...] r. zobowiązany był zatrudniony równocześnie w dwóch zakładach pracy. Zauważył dodatkowo, że w piśmie z [...] r. zobowiązany wskazał, że jest "zatrudniony na umowę o pracę w firmie transportowej [...] z siedzibą w [...] na stanowisku kierowca samochodu ciężarowego", i z tej firmy jest dołączony do akt sprawy dokument "Rozliczenie Wynagrodzenia" (co świadczy o trzecim miejscu zatrudnienia). Nadto organ wskazał rozbieżności dotyczące zobowiązań pieniężnych zobowiązanego, który w pierwszym oświadczeniu wskazał na zobowiązanie z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie [...]zł spłacane miesięcznie w kwocie [...]zł; w drugim oświadczeniu wskazał zobowiązania z tytułu: zaciągniętych kredytów w kwocie [...]spłacane w miesięcznych ratach po [...] zł, w bankach [...] zł, spłacane w miesięcznych ratach po [...] zł, ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia auta w miesięcznych ratach po [...] zł. Organ zwrócił uwagę, że zobowiązany nie podał żadnego okresu od kiedy jest obciążony tymi zobowiązaniami, zatem domniemywać należy, iż pomimo świadomości istniejących zobowiązań wobec Z. , zaciągnął kredyty i pożyczkę w banku, nakładając w ten sposób na siebie dodatkowe zobowiązania.

Odnosząc się szczegółowo do argumentacji uzasadniającej wniosek o umorzenie zaległości, organ wskazał, że z dokumentu "umowa najmu" wynika, że wynajęte mieszkanie to 3 pokoje + kuchnia + łazienka + inne ("trudno podzielić argumentację, że jest to małe mieszkanie"), nadto, że ustalił, iż minimalna stawka godzinowa w sektorze zobowiązanego wynosi około [...], natomiast stawka godzinowa zobowiązanego wynosi [...], a więc o [...] godzinowo więcej, niż stawka minimalna.

Organ przedstawił treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie (art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s.) art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i stwierdził, że w sprawie nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

- wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie Strona wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

- nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne,

- brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Organ stwierdził, że aktualnie toczy się postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego prowadzonego w [...] organ nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Organ wyjaśnił nadto, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ dodał, że obecny brak wpłat nie przesądza o całkowitej nieskuteczności postępowania prowadzonego z rachunków bankowych; zobowiązany jest właścicielem samochodu [...] r., a ponadto, Zakład "może wdrożyć" postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia zobowiązanego, które uzyskuje w [...].

Mając na uwadze powyższe stwierdzenia, organ uznał, że brak jest w sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., której istnienie mogłoby uzasadnić podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem. Brak jest zatem podstaw do umorzenia należności z tytułu składek.

Z. rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w rozporządzeniu z 2003 r. Organ stwierdził, że wydatki wskazane przez zobowiązanego w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym (...) są wydatkami ponoszonymi przez ogół społeczeństwa, nie są nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić. Z. nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Opłacanie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zapłaty, spowodowany brakiem płynności finansowej i rzeczywistym brakiem środków finansowych na opłacenie składek, nie może być argumentem przemawiającym za ich umorzeniem.

W ocenie organu, zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej zobowiązanego nie potwierdza, aby spłata zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w drodze układu ratalnego, pozbawiłaby zobowiązanego środków do życia; Z. nie kwestionuje możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości na sytuację bytową zobowiązanego, ale jest to niewystarczające do umorzenia. Organ stwierdził, że zobowiązany nie wykazał trudności w zakresie pokrywania bieżących opłat. Ponadto nie korzysta z pomocy społecznej, która udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W ocenie organu, korzystanie z takiej formy wsparcia stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dochody osoby zobowiązanej nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Organ zaakcentował, że podstawa umorzenia należności Z. została stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika); zobowiązany odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym jak i przyszłym.

Organ stwierdził nadto, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia. Wyjaśnił przy tym, że zobowiązany, decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, powinien mieć świadomość, że zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach; składki są bowiem publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.

Dalej organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 28 ust. 1 i 2 i 3 u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszym postępowaniu jedyną przesłanką umorzenia w całości bądź w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych przez skarżącego jest całkowita ich nieściągalność, podczas gdy art. 28 ust. 3 zastrzega wyraźnie wyjątek w postaci art. 28 ust. 3a u.s.u.s.,

2) naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. poprzez błędne uznanie, iż uiszczenie należności z tytułu składek nie pozbawia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, podczas gdy sytuacja faktyczna i finansowa skarżącego prowadzącego samodzielne gospodarstwo domowe jest bardzo ciężka i uregulowanie należności wobec Z. w pełnej wysokości jest niemożliwe i uniemożliwiłoby zaspokojenie podstawowych, elementarnych potrzeb skarżącego;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej polegającej na utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, co w konsekwencji skutkuje rozłożeniem zaległości na raty, nieuwzględniające możliwości zarobkowych skarżącego, wręcz odwrotnie ustalające poszczególne raty w wysokości zdecydowanie wyższej niż możliwości finansowe skarżącego, co powoduje, iż mimo gotowości do spłaty zadłużenia w ratach, przystąpienie do układu jest z góry skazane na niepowodzenie;

2) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zupełności postępowania dowodowego i prawdy obiektywnej i tym samym błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż skarżący nie spełnia wymogów do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy sytuacja finansowa skarżącego jest na tyle ciężka, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a., oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 135 p.p.s.a.; o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi na okoliczności wskazane w akapicie poprzedzającym wskazanie dowodu.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ błędnie przyjął, iż skarżący zatrudniony jest w trzech miejscach pracy. Wyjaśnił, że od samego początku pobytu w N. zatrudniony jest w spółce [...]. Grupa [...] jest globalnym dostawcą usług transportowych i logistycznych, posiadającym biura oraz oddziały w ponad 80 krajach na 6 kontynentach. [...] wchodzi w skład indeksu [...] jako jedne z [...] najbardziej aktywnych akcji pod względem obrotów. [...] jest podzielona na trzy dywizje i jedną spółkę [...] - [...], każda z własnymi zarządami. [...] jest główną spółką całej organizacji. [...] jest jednym z wiodących operatorów logistycznych w Europie. Dysponuje siecią [...] ciężarówek. [...] oferuje alternatywne rozwiązania do transportu drogowego. Rocznie obsługuje ponad [...] mln frachtu morskiego oraz [...] [...] specjalizuje się w kompleksowych rozwiązaniach logistyki. Spółka [...]wiadczy globalne usługi biznesowe dla innych Spółek; [...] na świecie, a także lokalne usługi dla [...] w kraju. Skarżący wyjaśnił, że w oświadczeniu majątkowym z [...] r. wskazał jako miejsce pracy [...], natomiast w oświadczeniu z [...] r. miejsce pracy w [...]. Miejscowości oddalone są od siebie o [...] km. Jednak jest to ta sama firma - [...]. Twierdzenia organu, iż skarżący zatrudniony jest w [...] różnych firmach są błędne. Skarżący podniósł dodatkowo, że w trakcie rozpoznawania ponownie sprawy organ nigdy nie wzywał do wyjaśnienia twierdzeń wskazanych we wniosku okoliczności, które budzą wątpliwości. Organ bezpodstawnie przyjął błędne założenie o zatrudnieniu w trzech miejscach, które mogło w realny sposób rzutować na podjętą przez organ decyzję.

W ocenie Skarżącego, porównywanie oświadczeń skarżącego z [...] i z [...] r. było bezcelowe. W trakcie trwającego od ponad dwóch lat postępowania administracyjnego sytuacja majątkowa skarżącego zmieniła się. Skarżący zaciągnął pożyczkę na spłatę swoich zobowiązań wobec US w K., z którym również prowadził rozmowy zmierzające do umorzenia należności i ewentualnie rozłożenie na raty nieumorzonych należności. Ostatecznie US w K. przychylił się do wniosku skarżącego i dokonał rozłożenia zaległości na raty, które skarżący spłacił.

Skarżący wskazał nadto, że zakwestionowanie wielkości mieszkania - 3 pokoje, jest dla niego rażąco krzywdzące. Skarżący wielokrotnie opisywał swoje warunki lokalowe, w których mieszkał od momentu podjęcia pracy w [...]. Po kilku latach mieszkania w mieszkaniu wieloosobowym, korzystając tylko z jednego pokoju z dostępem do kuchni i łazienki, rzeczą naturalną była chęć skarżącego zmiany mieszkania i możliwość wynajęcia samodzielnego mieszkania. Tym bardziej, że skarżący ma żonę, córką, wnuczkę, które też chciałyby go odwiedzić. Mieszkanie skarżącego jest skromne, minimalistycznie urządzone, ale zapewnia mu swobodę i dobry odpoczynek po pracy.

Wyjaśnił nadto, że jego wynagrodzenie, nawet przy założeniu organu, iż minimalne wynagrodzenie w sektorze transportu i komunikacji wynosi [...], a uzyskiwane przez skarżącego to [...], to różnica wynosi jedynie [...] Organ nie uwzględnił jednak tego, iż skarżący pracuje codziennie po 11-12 godzin, a aktualna stawka godzinowa jest efektem wieloletniej współpracy z firmą, dobrze wykonywanej pracy oraz w pewnej mierze efektem uznania dla skarżącego. Nawet uwzględniając kalkulacje organu zarobki skarżącego są zbliżone do minimalnych a nie średnich. Skarżący zwrócił także uwagę na warunki pracy kierowcy samochodu ciężarowego, na swój wiek (po [...].) i związane z tym zwiększone potrzeby na odpowiedni wypoczynek i regularne, właściwe odżywianie. Po zestawieniu dochodów i kosztów pozostaje skarżącemu miesięczna wolna kwota w wysokości ok. [...] PLN. Stąd propozycja skarżącego, iż w przypadku rozłożenia na raty zaległości skarżący jest w stanie uiszczać raty w wysokości tylko [...] PLN miesięcznie, wycofując się tym samym z pierwotnej propozycji spłaty ratalnej w wysokości [...] PLN miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] u z n a ł, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną.

Analiza przebiegu dotychczasowego postępowania w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z [...] r. wydanej w wyniku uchylenia prawomocnym wyrokiem WSA w [...] z [...] r. sygn. akt I SA/[...] [...] decyzji ZUS z [...] r. nr [...] – musi uwzględniać kryteria wynikające z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu sądu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko przypadku, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, bądź też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu przez sąd orzeczenia. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, może to mieć miejsce tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego o charakterze istotnym (por. wyrok NSA z 25.04.2014 r., sygn. II FSK 1276/12 dostępny, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto chodzi tu tylko o takie okoliczności faktyczne, które zaistniały po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów (wyrok NSA z 10.01.2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Naruszenie przez organ administracji art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, oraz mając na uwadze wiążące wytyczne i ocenę zawartą w prawomocnym wyroku WSA w [...] z dnia [...] r. sygn. akt I SA/[...] [...] Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, organ orzekający w przedmiotowej sprawie uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powołanym wyżej

wyroku WSA [...] z [...] r.

W wyroku tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na to, że organ niewłaściwie rozpoznał wniosek skarżącego z uwzględnieniem sytuacji finansowej żony skarżącego, z którą skarżący pozostaje od [...] r. w rozdzielności majątkowej.

Organ, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w zaskarżonej decyzji kierując się zaleceniami Sądu, ustalił, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe w [...], jest tam zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w małżeństwie skarżącego istnieje od [...] rozdzielność majątkowa małżeńska, koszty utrzymania i życia Skarżącego kształtują się na poziomie około [...], a średnia wysokość zarobków kształtuje się na poziomie netto od [...] do [...]; organ stwierdził, że zobowiązany nie wykazał trudności w zakresie pokrywania bieżących opłat (nie przedstawił nieopłaconych faktur). Nadto organ ustalił, że w drugim oświadczeniu wskazał zobowiązania z tytułu: zaciągniętych kredytów w kwocie [...]zł spłacane w miesięcznych ratach po [...] zł, w bankach [...] zł, spłacane w miesięcznych ratach po [...] zł, ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia auta w miesięcznych ratach po [...] zł.

Organ zasadnie uznał, że brak jest w sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., której istnienie mogłoby uzasadnić podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem. Brak jest zatem podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2003 r.

Organ prawidłowo też zaakcentował, że podstawa umorzenia należności Z. została stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika); zobowiązany odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym jak i przyszłym.

Ponadto, organ zasadnie stwierdził że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia. Wyjaśnił przy tym, że zobowiązany, decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, powinien mieć świadomość, że zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach; składki są bowiem publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.

Dokonując zatem oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły prawidłowo przywołane przez organ art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia z 2003 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi natomiast wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w ustawie – przytoczonych w decyzji organu.

Niesporne jest przy tym, że w rozpoznawanej w sprawie przypadki takie nie wystąpiły, co szczegółowo przeanalizował organ.

Ponadto, prawidłowo wskazał organ, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane ww. rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Ze wskazanego przepisu wynika, że organ może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy:

1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądzają użyte w powołanych wyżej art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwroty, odpowiednio: "należności z tytułu składek mogą być umarzane" oraz "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że ZUS ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. np. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09).

Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego.

Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ ten działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

Zaakcentować trzeba, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie organ nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności, organ jest związany określonymi zasadami postępowania, zawartymi w K.p.a. oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który bada, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia należności jest możliwe.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił i ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., wskazując, że aktualnie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego prowadzonego w [...]; organ nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Organ wyjaśnił nadto, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ dodał, że obecny brak wpłat nie przesądza o całkowitej nieskuteczności postępowania prowadzonego z rachunków bankowych; zwrócił uwagę organ, że Zobowiązany jest właścicielem samochodu [...] r., ponadto Zakład "może wdrożyć" postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia zobowiązanego, które uzyskuje w N.

Zdaniem Sądu, również prawidłowo organ ocenił, że w przypadku skarżącego nie zostały spełnione warunki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., uzasadniające umorzenie zaległych składek, ale wyłącznie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Prawidłowo organ zaakcentował uzyskiwanie przez skarżącego regularnych dochodów z tytułu umowy o pracę w N. jako kierowca samochodu ciężarowego w wysokości [...], samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego w wynajmowanym w N. (tylko na potrzeby Skarżącego i odwiedzającej go rodziny z Polski) trzypokojowym mieszkaniu z kuchnią i łazienką oraz dodatkowym "innym" pomieszczeniem (za cenę [...] – wraz z opłatą za energię), bieżące regulowanie wydatków związanych z utrzymaniem, spłatą kredytów, ubezpieczeniem oraz kosztów utrzymania samochodu.

Odnosząc się do zasygnalizowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wątpliwości organu co do ilości źródeł utrzymania skarżącego (ilości jednocześnie wiążących/realizowanych przez skarżącego umów o pracę), stwierdzić należy, że w ocenie Sądu skarżący szczegółowo i przekonująco wyjaśnił w skardze, że posiadał i posiada jedno źródło utrzymania – umowę o pracę z pracodawcą, którego struktura organizacyjna (liczne oddziały) mogła zrodzić takie wątpliwości organu co do prawdziwości złożonego oświadczenia. Sąd stwierdza jednocześnie, że ustalenia organu co do sytuacji majątkowej skarżącego zostały oparte o założenie, że utrzymuje się on z (jednego) wynagrodzenia za pracę w wysokości netto [...]

Dlatego, w ocenie Sądu, takie stwierdzenie organu wyrażające wątpliwość co do ilości źródeł utrzymania, czy kwalifikacji/oceny wysokości pobieranej stawki godzinowej za pracę i zaniechanie w wyjaśnieniu tych okoliczności w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące innych jego zadłużeń stanowią jedynie jego ryzyko finansowe, a zatem nie mogą stanowić dostatecznej przesłanki umorzenia należności, gdyż – co należy dodać – byłyby to sprzeczne z interesem społecznym oraz z interesem samych funduszy Z.

W ocenie Sądu, realizacja przez skarżącego obowiązku regulowania zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów czy nawet innych zaległości publicznoprawnych może stanowić obciążenie dla budżetu skarżącego, jednakże sama w sobie nie wyklucza ona spłaty przedmiotowego zadłużenia, a wręcz przeciwnie, wskazać należy, że skarżący nie może preferować długów, w tym osobistych, względem zadłużenia z tytułu składek.

Wskazać także należy, że płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Obowiązkiem wierzyciela jest poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. Nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest bowiem rozłożenie należności na raty, dostosowane do indywidualnych możliwości osoby zobowiązanej. Okoliczności dotyczące zadłużenia skarżącego zostały zatem słusznie, w ocenie Sądu, ocenione jako niedające wystarczających podstaw do zastosowania wobec skarżącego ulgi w postaci umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek.

Należy także wskazać, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z 28.01.2011 r., sygn. akt II GSK 99/10).

Jak już wyżej zasygnalizowano, działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ szczególny obowiązek stosowania norm prawa materialnego łącznie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącego. Należy zaakcentować, że podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla skarżącego

W ocenie Sądu, organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wskazanego wyważenia interesu społecznego ze słusznym interesem skarżącego. Organ zasadnie skonstatował, że na podstawie zgromadzonych danych nie można uznać, że opłacenie przedmiotowych należności pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W konkluzji należy zatem stwierdzić, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, odmawiając skarżącemu umorzenia zaległych składek.

Organ prowadząc postępowanie działał zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. W sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego właściwie, zgodnie z zasadami logiki i z poszanowaniem art. 80 K.p.a., oceniono przesłanki umożliwiające podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności z tytułu składek. Nie została także naruszona zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 § 1 K.p.a., ani też określona w art. 9 K.p.a. zasada informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej. Nie naruszono także zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zdaniem Sądu, wyjaśniono przesłanki, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie. Organ dokonał prawidłowego wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten w świetle podniesionych okoliczności nie nosił cech dowolności.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi, Sąd wskazuje, że wszystkie dokumenty, na które Skarżący powołał się w skardze wchodzą w skład akt administracyjnych. Zaważając na to, że, stosownie do art. 133 §1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, niezależnie od złożonego wniosku, Sąd orzekający w sprawie uwzględnił całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym wskazane przez skarżącego dokumenty, przy ocenie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.