Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1704/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: poz. 737
journal: Dz.U. 1995 nr 15 poz. 1

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 26 września 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 12 czerwca 1997 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 września 1997 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Cel po rozpatrzeniu odwołania Stanisława K. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 12 czerwca 1997 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję w części w ten sposób, że zamiast uchylenia decyzji zawartej w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr 533596 z dnia 29 sierpnia 1996 r. wydanej w Oddziale Celny w Ś. winno być uchylenie tejże decyzji i oznaczenie o przekazaniu sprawy do rozpoznania przez Dyrektora Urzędu Celnego w L. na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy prawo celne.

W pozostałej części Prezes GUC utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że Stanisław K. zgłosił do odprawy celnej części samochodu osobowego marki Opel Vectra GT takie, jak silnik (...), skrzynię biegów, zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy, które zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr 533596.

W wyniku weryfikacji dokumentów przeprowadzonej w UC wyszło na jaw, że na polski obszar celny przywieziony został nie zmontowany /rozmontowany/ samochód marki Opel Vectra (...), rok produkcji 1989. Nadwozie samochodu osobowego marki Opel Vectra zostało zgłoszone do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w L. i dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora UC zawartą w dokumencie nr 533596 z dnia 29 sierpnia 1996 r.

Okoliczność ta nie znana była Urzędowi Celnemu w Rz. przy wydawaniu dowodu odprawy celnej nr 533596 z dnia 29 sierpnia 1996 r., ponieważ jak wspomniano powyżej odprawy celnej nadwozia dokonano w Urzędzie Celnym w L., a odprawy celnej części dokonano w Urzędzie Celnym w Rz. Ponadto do każdego wniosku dołączono komplet indywidualnych dokumentów.

Przy piśmie z dnia 25 października 1996 r. do UC w L. wpłynęły dokumenty na podstawie których Urząd Miasta w G. dokonał rejestracji samochodu marki Opel Vectra nr nadwozia (...), rok produkcji 1989.

Pismem z dnia 8 stycznia 1997 r. Urząd Celny w L. wystąpił do firmy Autohaus K. jako figurującego na fakturze sprzedawcy do udzielenia informacji odnośnie dokonanej transakcji. W odpowiedzi na ww. pismo firma Autohaus K. odpisała, iż "Opla Vectra nie ma zarejestrowanego w swoim rejestrze danych".

Ujawnienie ww. okoliczności stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa.

W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. wznowił postępowanie, o czym zawiadomił pana Stanisława K. postanowieniem (...). z dnia 21 marca 1997 r. W nawiązaniu do ww. postanowienia, pismem z dnia 2 kwietnia 1997 r. strona wyjaśniła, iż części samochodowe zakupiła na terenie Niemiec w różnych terminach, przywozu przedmiotowych części jak i odpraw celnych dokonała w różnych terminach. Ponadto nadmieniła, iż jej zamiarem nie było omijanie przepisów celnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. wydał decyzję (...) z dnia 12 czerwca 1997 r., którą uchylił swoją decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej nr 533596 z dnia 12 czerwca 1996 r.

W niniejszej sprawie przyczynę wznowienia stanowił rzeczywisty stan towaru zgłoszonego do odpraw celnych, zatajony przez stronę poprzez błędne zgłoszenie towaru do odprawy celnej.

Z akt sprawy wynika, że strona kupiła i przywiozła części samochodu osobowego marki Opel Vectra takie jak:

- nadwozie (...), rok produkcji 1989,

- silnik (...),

- skrzynia biegów,

- zawieszenie przednie i tylne,

- koła jezdne,

stanowiące samochód w stanie rozmontowanym /niezmontowanym/.

Wywody odwołania zmierzające do podważenia zasadności wznowienia postępowania, prezentują przyjętą linię obrony interesów strony postępowania.

Działanie strony /rozbicie sprzedaży samochodu na umowę i fakturę, faktura sporządzona na druku firmy, która pismem z dnia 14 stycznia 1996 r. wyjaśniła, iż Opel Vectra nie ma zarejestrowanego w swoim rejestrze danych, odrębne zgłoszenie części, a następnie złożenie tych samych części w jeden samochód i wnioskowanie o rejestrację samochodu/ wyraźnie wskazuje, że działania były podjęte z rozmysłem i miały na celu stworzenie sytuacji faktycznej, sugerującej zapłatę cła i podatku w zaniżonej wysokości. W dniu zgłoszenia towaru do odpraw celnych organ celny kierując się zasadą uwzględnienia słusznego interesu obywateli, deklarację strony przyjął wiarygodnie.

Działający z upoważnienia Dyrektora UC, funkcjonariusz celny nie miał podstaw do niedania wiary deklaracji strony, która dokonywała obrotu towarowego z zagranicą jako, że do zadań Dyrektora Urzędu Celnego należy dopuszczenie do obrotu na polski obszar celny lub do wywozu za granicę towarów będących przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą, na podstawie zgłoszenia dokonanego przez podmiot dokonujący tego obrotu /art. 111 pkt 2 ustawy prawo celne/.

Zgłoszony do odprawy celnej towar deklarowany był przez stronę jako części i dlatego jako części został dopuszczony do obrotu na polski obszar celny. Strona dokonując oddzielnego zgłoszenia towaru do odpraw celnych nie wykazała stanu zgodnie ze stanem faktycznym, a tym samym nie wykonała swego podstawowego obowiązku jakim jest właściwe zgłoszenie towaru. Postępowanie wznowieniowe udowodniło, że importowany asortyment towarowy stanowił rozmontowany wyrób kompletny tj. pojazd samochodowy marki Opel Vectra i jako samochód należało zgłosić go do odprawy celnej, a nie jako części samochodowe.

Podstawę prawną uznania zgłoszonych do odprawy celnej części za kompletny, posiadający charakter wyrobu kompletnego stanowi reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, publikowana jest we wstępie do Taryfy celnej i zasadą powinno być jej stosowanie /por. wyrok z dnia 22 października 1993 r. SA/Wr 973/93 - FISKUS 1994 nr 5 str. 113; z dnia 22 listopada 1994 r. V SA 1504/94 - ONSA 1995 Nr 4 poz. 172/. Reguła 2a powoływanych powyżej reguł stanowi przepis stanowiący o klasyfikacji taryfowej wyrobu niekompletnego lub nie gotowego oraz wyrobu kompletnego lub gotowego znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym.

Reguła 2a stanowi, iż:

"Wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego, lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym".

Z postanowienia ww. reguły wynika, iż organy celne nie mają obowiązku udowadniać, że nadwozie i silnik pochodzą z tego samego samochodu, bowiem treść reguły 2a używa pojęć: "wyrób rozmontowany" i "wyrób nie zmontowany". Skoro strona zakupiła części samochodowe z których następnie zmontowano pojazd samochodowy tzw. składak, to została spełniona przesłanka z reguły 2a, mówiąca o wyrobie nie zmontowanym. Bez znaczenia więc dla zastosowania reguły 2a ma fakt dokonania zakupu do różnych sprzedawców, w różnych datach.

Stosowanie reguły 2a nie narusza prawa Obywateli do rejestrowania samochodów, tzw. składaków. Importer ma prawo dokonać rejestracji tzw. składaka, jednakże z obowiązkiem zapłaty należności celno-podatkowych w wysokości przewidzianej dla wyrobu mającego cechy kompletnego. Dowody odpraw celnych części samochodowych w efekcie dały Wydziałowi Komunikacji podstawę prawną do rejestracji składaka. Części miały więc charakter wyrobu gotowego, wbrew temu co twierdzi strona. Jednocześnie należy podkreślić, że powszechność zjawiska sprowadzania samochodów w częściach w celu zaniżenia należności Skarbu Państwa, nie czyni go legalnym. Przedstawionym wyżej nieprawidłowościom zapobiegać ma stosowanie przez organy celne cytowanej wyżej reguły 2a. Działania organów celnych znalazły poparcie w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 września 1997 r. Stanisław K. wniósł o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem.

Skarżący twierdzi, że w sierpniu 1996 r. kupił w Niemczech karoserię samochodu OPEL VECTRA oraz silnik i inne podzespoły. Nadwozie było uszkodzone i nie było kompletne. Brakowało szyb, deski rozdzielczej, kierownicy.

Skarżący twierdzi, że sprowadził tylko części samochodowe a nie kompletny rozmontowany pojazd oraz, że nie sprzedano mu kompletnego samochodu a jedynie zdezelowane niekompletne nadwozie. Inne części samochodowe, kupiono też w Niemczech od innego sprzedawcy.

Skarżący uważa, że nie było jego zamiarem kupno całego zdemontowanego samochodu a jedynie części i podzespoły.

Skarżący zaprzecza, by kupił i przywiózł do kraju kompletny zdemontowany samochód. Brakowało bowiem wielu podzespołów lub elementów. Ze sprowadzonych części nie można było złożyć kompletnego pojazdu. Zdaniem skarżącego, w sprawie niniejszej nie można stosować reguły 2a, która ma zastosowanie, gdy zestaw części stanowi kompletny wyrób, lub wyrób jest demontowany na poszczególne podzespoły, które po złożeniu mogą stanowić wyrób kompletny.

Skarżący powołuje się również na to, że w dokumencie odprawy celnej Urząd Celny zaznaczył, że nadwozie nie jest kompletne i wyszczególniono brakujące elementy.

Według skarżącego o kompletności danego wyrobu stanowi fakt, że w stanie rozmontowanego lub niezmontowanego znajdują się wszystkie jego elementy. Według skarżącego o kompletności danego wyrobu stanowi fakt, że w stanie rozmontowanym lub niezmontowanym znajdują się wszystkie jego elementy

i podzespoły, które po złożeniu mogą stanowić gotowy wyrób kompletny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niesporne winny być następujące okoliczności faktyczne:

skarżący sprowadził z Niemiec do Polski silnik niskoprężny, kompletne zawieszenie, układ kierowniczy, skrzynię biegów i koła jezdne dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 29.08.1996 r. oraz nadwozie do samochodu osobowego OPEL VECTRA rok produkcji 1989 uszkodzone w postaci silnie wgniecionych przednich i tylnych lewych drzwi, uszkodzeń lewego i prawego błotnika, przesuniętych lewych słupków i silnie załamany dach. W nadwoziu brakowało lewych szyb, deski rozdzielczej i koła. kierownicy. Nadwozie dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 26.08.1996 r.

Nie powinno też budzić wątpliwości, że skarżący kupił nadwozie w firmie Autohaus K. a silnik i pozostałe podzespoły od Georga Rz.

W tych okolicznościach faktycznych należy udzielić odpowiedzi na pytanie,

czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Należy przy tym wnieść pod uwagę to, że skarżący w dniu 12.09.1996 r. zarejestrował samochód OPEL VECTRA.

Zgodne z treścią art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dacie dokonania zgłoszenia celnego.

Decydujące znaczenie ma więc to, czy w dniu dokonania zgłoszenia celnego sprowadzone przez skarżącego podzespoły i części samochodowe miały zasadniczy charakter samochodu.

Według Nomenklatury Scalonej wyroby niekompletne, jak również wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub zdemontowanym klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyrób kompletny byleby posiadały one zasadniczy charakter wyrobu kompletnego.

Najprostsze pytanie, jakie rodzi się w takich przypadkach brzmi: czy ze sprowadzonych przez skarżącego części i podzespołów można było złożyć wyrób, który można by nazwać samochodem.

W myśl ogólnych reguł językowych kompletnym jest wyrób nie mający braków, zupełny, całkowity, pełny.

Reguła 2a zawiera jednak pewnego rodzaju ograniczenie określenia "wyrób kompletny". Zgodnie z tą regułą wyrób, by mógł być uznany za kompletny nie musi być wyrobem bez braków, wyrobem zupełnym, całkowitym, pełnym.

Wystarczy, że elementy składające się na wyrób kompletny posiadały zasadniczy charakter wyrobu kompletnego.

W przypadku samochodu można sformułować tezę że, podzespoły, części mają zasadniczy charakter samochodu jeżeli po ich skompletowaniu, to co zostało z nich zmontowane spełnia zasadniczy charakter samochodu, a więc może jechać.

Brak elementu, części składowej, uniemożliwiającej jazdę powoduje, że elementy te, podzespoły, części składowe nie mogą być uznane za samochód.

Bez znaczenia jest przy tym, czy element, część składowa, podzespół wymaga naprawy, czy też nie. Istotne jest, że części takie po złożeniu stanowią zasadniczy charakter samochodu. Nie mają zasadniczego charakteru samochodu części, wyposażenie, podzespoły, jeżeli wśród nich brakuje deski rozdzielczej z kołem kierownicy. Pozostałe zmontowane części nie stanowią samochodu. Gdyby deska rozdzielcza znajdowała się wśród zamontowanych części a wymagała jedynie naprawy wówczas można by w niniejszym przypadku mówić o wyrobie kompletnym mającym zasadniczy a więc podstawowy charakter samochodu.

Uchybienia organów celnych polegają na braku precyzyjnych ustaleń, co oznacza wpis do dowodu odprawy celnej dokonany przez celnika, z którego wynika, że brak deski rozdzielczej. Nie można bowiem wykluczyć, że chodzi wyłącznie o brak samej obudowy.

Deską rozdzielczą jest bowiem zarówno jej obudowa jak i wskaźniki, stacyjka wraz z końcówkami przewodów i ich gniazdami. Gdyby się okazało, że brakowało samej atrapy deski rozdzielczej, wówczas sprowadzane części mogłyby być uznane za elementy mające zasadniczy charakter samochodu osobowego.

W przeciwnym przypadku, brak deski rozdzielczej rozumianej jako pulpit sterujący samochodem ze wszystkimi wskaźnikami, stacyjką i przewodami świadczy o tym, że sprowadzonych części nie można zdaniem Sądu uznać za kompletny samochód.

Z tych przyczyn na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zaskarżoną decyzję uchylono.