Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 277/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) WSA Krzysztof Winiarski Protokolant: Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., odmówił wyłączenia spod egzekucji samochodu marki [...] o czeskich nr rej. [...] – zajętego protokołem zajęcia nieruchomości z dnia [...] 2004 r. w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym do majątku J. G..

Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 38 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.).

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał przede wszystkim, iż w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym do majątku J. G., dokonano zajęcia samochodu osobowego marki [...] o czeskich nr rej. [...]. Następnie organ egzekucyjny pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] 2004 r. wpłynął do Urzędu wniosek M. S. (z dnia [...] 2004 r.) o wyłączenie spod zajęcia samochodu [...]. Na poparcie swojego żądania, wnioskodawca przedłożył kopię umowy kupna tego pojazdu zawartą z J. G. w dniu [...] 2004 r.

Rozpoznając powyższy wniosek organ egzekucyjny podniósł, iż zajęcie przedmiotowego pojazdu oparte było na przedstawionej przez J. G. fakturze zakupu z dnia [...] 2004 r., która potwierdzała fakt nabycia pojazdu (dłużnik potwierdził odbiór protokołu zajęcia w dniu [...] 2004 r., nie wnosząc przy tym żadnych zastrzeżeń co do własności tego pojazdu). Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważył, iż strony umowy kupna sprzedaży pojazdu winny bez wezwania organu podatkowego złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – Dz. U. Nr 86, poz. 959 z późn.zm.). Zatem, zdaniem organu, skoro M. S. nabył pojazd w dniu [...] 2004 r., to deklaracja od czynności cywilnoprawnych powinna wpłynąć do właściwego urzędu skarbowego do dnia [...] 2004 r. Tymczasem, jak ustalono rozpoznając przedmiotowy wniosek, żadna ze stron przedstawionej umowy nie złożyła deklaracji we właściwych sobie miejscowo organach podatkowych.

W tym stanie faktycznym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie dał wiary dowodom przedstawionym przez wnioskodawcę i odmówił wyłączenia spod egzekucji spornego samochodu.

W zażaleniu na to postanowienie M. S. wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że sporny samochód jest własnością J. G..

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zażalenia i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Organ zażaleniowy podniósł ponownie, iż zajęcia samochodu dokonano w oparciu o przedstawioną przez zobowiązanego fakturę zakupu, która jednoznacznie potwierdzała, iż nabywającym pojazd jest J. G.. Organ zażaleniowy wyraził więc pogląd, iż czynności zmierzające do przeniesienia prawa własności tegoż samochodu zostały faktycznie podjęte już po tej dacie.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył też, iż choć umowa kupna sprzedaży spornego samochodu nosi datę [...] 2004 r., to jej kopia została przesłana wraz z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji dopiero w dniu [...] 2004 r. (wraz z umową zastawu i pożyczki) i nie została w ogóle przedłożona w Urzędzie Skarbowym celem rejestracji pod kątem wymogów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wskazał dalej, iż z uzyskanych przez organ egzekucyjny informacji wynika jednoznacznie, że samochód ten nie tylko nie został zarejestrowany na M. S., ale nie legitymuje się on żadną inną rejestracją na terenie kraju.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, iż jedynym skutecznym dowodem własności zajętego samochodu marki [...] jest faktura potwierdzająca jego nabycie przez J. G., a w konsekwencji stanowiącym w dacie zajęcia egzekucyjnego – jego wyłączną własność.

Postanowienie to M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia jako naruszającego przepisy art. 181 i 191 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty odwołania i dodała, że również dokumenty prywatne korzystają z domniemania prawdziwości jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami (powołując się w tym zakresie na wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 7.06.2000 r. I SA/Kr 638/98). Wyjaśnił też, iż z dokonaniem wszystkich formalności związanych z nabyciem pojazdu zwlekał z różnych przyczyn.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić przede wszystkim należy, że stosownie do art. 38 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. ze zm.), kto nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawo do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną może wystąpić do organu egzekucyjnego (w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy) – z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

Stanowiąc przepis w powyższym brzmieniu ustawodawca w równym stopniu ciężarem dowodzenia obciążył organ egzekucyjny jak i wnioskodawcę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1526/99 Lex –2005). Zatem, organ egzekucyjny powinien dopełnić ciążącego na nim obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy, a wnoszący o wyłączenie spod egzekucji obowiązany jest przedstawić lub powołać dowody na poparcie swojego żądania – i do zbadania tych dowodów ogranicza się w zasadzie postępowanie w przedmiocie omawianego wniosku.

W niniejszej sprawie organy egzekucyjne obu instancji dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. w Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) organ administracji publicznej ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność ostała udowodniona. Przepisem tym wyrażono więc funkcjonowanie w ramach postępowania administracyjnego tzw. zasady swobodnej oceny dowodów. Polega ona na tym, że organ nie jest związany żadnymi regułami dowodowymi, a rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Ocena ta powinna być jednak zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Ponadto przy ocenie czy dana okoliczność jest udowodniona konkretnym dowodem należy brać pod uwagę, czy strona miała możliwość wypowiedzenia się odnośnie tego dowodu (art. 81 k.p.a.). Oznacza to, że organ administracyjny powinien swoją ocenę dokonać w oparciu o całość zebranego i ujawnionego w stosunku do strony materiału dowodowego. Kontrola tej oceny, sformułowanej następnie w postaci uzasadnienia rozstrzygnięcia polega na sprawdzeniu, czy organ administracji publicznej ustosunkował się w swojej ocenie do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy uczynił to wyczerpująco, czy dokonał rozpatrzenia dowodów w ich wzajemnej korelacji i spójności z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (na marginesie należy zauważyć, iż skarżący błędnie wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, które nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż w chwili dokonywania zajęcia spornego samochodu J. G. przedstawił fakturę potwierdzającą fakt nabycia samochodu osobowego [...] i nie okazał (ani w jakikolwiek inny sposób nie wskazał) żadnego innego dokumentu związanego z omawianym pojazdem, a w szczególności nie kwestionował jego własności. Z kolei powołana przez skarżącego umowa kupna-sprzedaży tego pojazdu została okazana organom egzekucyjnym już po spisaniu protokołu zajęcia i ocena jej treści (a w szczególności daty zawarcia) budzi uzasadnione wątpliwości. Nie bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, iż M. S. (w okresie przeszło dwóch miesięcy) nie podjął żadnych dalszych czynności prawnych w celu opodatkowania czynności cywilnoprawnej (z jednoczesnym złożeniem deklaracji PCC) ani dopuszczenia pojazdu do ruchu (poprzez formalne jego zarejestrowanie). Skarżący zresztą nie potrafił wyjaśnić tych okoliczności, stwierdzając jedynie w skardze, iż "z dokonaniem wszystkich formalności związanych z nabyciem auta zwlekałem z różnych przyczyn". Za uprawniony uznać więc należy pogląd organów egzekucyjnych, iż czynności zmierzające do przeniesienia prawa własności tego samochodu zostały faktycznie podjęte już po dokonaniu zajęcia w dniu 9 sierpnia 2004 r., mimo, iż umowa spisana na tę okoliczność nosi dużo wcześniejszą datę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, iż ocena dowodów dokonana przez organy egzekucyjne nie narusza prawa, a argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i w odpowiedzi na skargę (bez potrzeby ich powtarzania) zasługują na aprobatę Sądu.

W sumie więc, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko organu egzekucyjnego drugiej instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem.

Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).