Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 404/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.31zqust.7, art.31zo ust.10
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art.83
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 145par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2021 r. J. F. (dalej "skarżący") złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności

z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 r. (dalej "wniosek")

We wniosku podął, że na dzień 30 września 2020 r. jego przeważającą działalnością była działalność o kodzie PKD - 90.02.Z.

Organ wydał w dniu [...] lutego 2021 r. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej "ustawa COVID" w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej "u.s.u.s.", decyzję nr [...], w której odmówił E. Al. W. [...] [...] [...] prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania nienależnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

Organ przytoczył treść art. 31zo ust.10 ustawy COVID i wskazał, że podany we wniosku kod PKD 90.02.Z nie został potwierdzony w rejestrze CEIDG na 30 września 2020 r. jako rodzaj przeważającej działalności (według rejestru był to kod 46.90.Z). Zdaniem organu, nie przysługiwało zatem zwolnienie z obowiązku opłacenia należnych składek.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podał, że firma E. to jednoosobowa działalność gospodarcza założona w 1991 r. Działalność ta zmieniała się przez lata w zależności od sytuacji rynkowej i jego możliwości. Od wielu lat przeważającym źródłem dochodu firmy jest najem hal

i pawilonów namiotowych wraz z infrastrukturą na imprezy masowe i koncerty. Podał, że w jego pawilonach aranżowane są stoiska handlowe, biura organizatora /np. Dni Morza/, garderoby i catering /koncerty/ czy stoiska sponsorskie /np. Pekao Open/. Skarżący podał, że może to wykazać w oparciu o faktury z ostatnich lat. Według skarżącego, tego typu działalność nie znajduje swojego odpowiednika wprost w PKD. Wskazał, że najbardziej zbliżonymi kodami PKD są: 77.39.Z - wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych gdzie indziej niesklasyfikowanych oraz 90.02.Z - działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych. Powyższe kody były w spisie rodzajów prowadzonej działalności od momentu jej rozpoczęcia. Skarżący podał, że gdy działalności objęta ww. kodami zaczęła przeważać, faktycznie nie dopełnił formalności ze zmianą kodu w rejestrze. Wskazał, że w całym 2020 r. miał przychód w wysokości [...] zł (jedna impreza) i ten rok również nie zapowiada się lepiej.

Organ wydał w dniu [...] marca 2021 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2021 r.

Powyższa decyzja adresowana jest do J. F. Al. [...], [...].

Organ przywołał treść art. 31zq ust. 8, art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID

i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej "K.p.a".

Organ wskazał, że skarżący we wniosku podał kod PKD 90.02.Z, lecz zgodnie

z danymi ujawnionymi na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON Głównego Urzędu Statystycznego jego przeważająca działalność objęta była kodem PKD - 77.39.Z - wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych gdzie indziej niesklasyfikowanych. Ten kod nie uprawniał do otrzymania zwolnienia

z opłacania składek. Organ podał, że działalność według kodu PKD 90.02.Z (działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych) została ujawniona przez skarżącego jako działalność pozostała, wobec czego uprawniało to skarżącego do uzyskania zwolnienia z opłacenia przedmiotowych składek.

Organ wskazał, że okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek nie stanowi podstawy do zwolnienia w oparciu o przepisy ustawy COVID. Organ podał, że z wnioskiem mogą wystąpić płatnicy, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzili przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną stosownymi kodami PKD na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. W sytuacji, gdy w bazie REGON na wskazany dzień nie został ujawniony stosowny kod PKD przeważającej działalności uprawniający do zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek oraz w sytuacji gdy aktualizacja kodu PKD nastąpiła po 30 września 2020 r., płatnikowi nie przysługuje przedmiotowe zwolnienie. Organ wskazał, że nie może brać pod uwagę argumentów płatników

w postaci zestawienia obrotów i sald za dany okres, czy faktur zakupowych, ani przyznać zwolnienia przy zastosowaniu kryterium procentowym – największy udział wartości przychodów ze sprzedaży.

Skarżący złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wskazał, że rzeczywisty główny zakres działalności firmy to najem hal i pawilonów namiotowych wraz z dodatkową infrastruktura na imprezy masowe, sportowe i koncerty zawiera kod PKD 90.02.Z. Dodatkowo zajmował się sprzedażą hal i pawilonów oraz dodatkowego wyposażenia firmie norweskiej, lecz i ta działalność została zablokowana przez pandemię. Wskazał, że z uwagi na obostrzenia od 2020 r. wystawił tylko jedną fakturę. Skarżący podał, że jego działalność jest trudna do sklasyfikowania. Podał, że

w planowanej nowelizacji kod PKD 77.39.Z będzie uprawniał do zwolnienia

z obowiązku opłacenia składek. Według skarżącego, wydana decyzja jest krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w oparciu o ujawnione dane na dzień 30 września 2020 r. przeważająca działalność, którą prowadził skarżący obejmowała kod PKD 46.90.Z – sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana, który to kod nie uprawniał do uzyskania przez skarżącego zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

W dniu 25 maja 2021 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego,

w którym podtrzymał on swoją skargę. Wskazał, że jego główna działalność to wynajem hal i pawilonów namiotowych wraz z wyposażeniem na organizację imprez masowych, sportowych i kulturalnych. Na poparcie tego twierdzenia przedłożył zestawienie wykazu faktur z ostatnich 3 lat. Według niego, pomoc z ustawy COVID dotyczy rzeczywiście prowadzonej działalności. Skarżący przyznał, że nie dopatrzył zmian w kodach PKD w rejestrze. Według niego, jego działalność opisują kody PKD: 90.02.Z - działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych; 77.39.Z - działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych

oraz kody PKD, objęte rejestrem REGON: 82.30.Z - działalność związana

z organizacją targów, wystaw i kongresów; 82.99.Z - pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej, gdzie indziej niesklasyfikowana; 90.01.Z – działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych. Skarżący zauważył, że gdyby na dzień 30 września 2020 r. miał wpisany stosowny kod PKD uprawniający do zwolnienia z opłacania składek, ale aktualnie "sprzedawałby pietruszkę" to według ZUS, otrzymałby przedmiotowe zwolnienie.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 11 czerwca 2021 r., wydanego na mocy art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony powiadomiono o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z

w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń

w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Na podstawie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID oceny spełnienia warunku,

o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Skarżący we wniosku wskazał, że kod PKD jego przeważającej działalności był 90.02.Z. i uprawniał go do otrzymania przedmiotowego zwolnienia.

Organ, rozpoznając sprawę w I instancji podał, że kod PKD przeważającej działalności skarżącego na dzień 30 września 2020 r. w rejestrze REGON był 46.90.Z, natomiast w trakcie rozpoznania sprawy w II instancji – kod ten określił jako 77.39.Z, aby w odpowiedzi na skargę powrócić do wskazania kodu 46.90.Z.

Wskazać należy, że postępowanie organu przy rozpoznawaniu spraw administracyjnych regulują przepisy prawa, w tym przepisy K.p.a.

Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a., decyzja zawiera, m.in.: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne.

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania lub w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny (art. 107 § 4 i 5 K.p.a.).

Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.

Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

W zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło.

Organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia stanu faktycznego, który nie powinien budzić wątpliwości, a następnie dokonać oceny tego stanu pod kątem obowiązujących przepisów i wywieść z niego logiczne wnioski.

Z powyższego wynika, że organ nie dokonał ustalenia stanu faktyczne

w sposób niebudzący wątpliwości, na co wskazuje określanie przez niego różnego kodu PKD przeważającej działalności skarżącego, co powoduje, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli.

Ponadto zauważyć należy, że adresatem decyzji powinien być podmiot, który posiada zdolność do czynności prawnych. Organ, wydając decyzję w I instancji jako adresata decyzji wskazał nieprawidłowo E. Al. W. [...] [...] [...]. Bezspornie adresatem decyzji powinien być J. F. jako płatnik przedmiotowych składek. Okoliczność, że działa on pod firmą E. nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy. Organ powinien również wyjaśnić czy wskazany przez skarżącego kod we wniosku odpowiada faktycznie wykonywanej przez niego przeważającej działalności i czy ten kod uprawnia skarżącego do uzyskania przedmiotowego zwolnienia, a jeśli nie to organ winien to szczegółowo uzasadnić.

Zdaniem Sądu, organ rozpoznając sprawę naruszył przepisy postępowania

w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji wydanych przez organ w obu decyzjach.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ustalenia stanu faktycznego w sposób prawidłowy i wyda stosowne orzeczenie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.