Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 579/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 29, art.30
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek – (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. Polska sp. z o.o. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] (Nr [...]), Prezydent W. wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia - przez S. sp. z o. o. w W. - wykonania robót budowlanych polegających na instalacji nośnika reklamowego dla tablicy w wymiarach 2, 38 x 5, 04m, przy ul. B. 53-59 we W. ( dz. [...]obręb R.).

W uzasadnieniu podniesiono, że planowane roboty polegają na wykonaniu nośnika reklamowego z planszą widokową o wymiarach 5, 04 x 2, 38m, na słupie rurowym. Słup będzie zamontowany na stopie fundamentowej o wymiarach 2, 4 x 2, 4 x 0, 5m. Fundament jest częścią całej konstrukcji nośnika reklamowego, przekazującą obciążenie na podłoże gruntowe. W rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), konstrukcję nośną wraz z fundamentem, przedstawioną w załączonych do zgłoszenia materiałach, należy zakwalifikować do budowli wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ projektowana tablica jest konstrukcją przestrzenną (2, 38 x 5, 04 i wysokości 5, 10m), musi też przenosić parcie wiatru, co musi być w odpowiedni technicznie sposób przedstawione w projekcie budowlanym podlegającym zatwierdzeniu. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że projektowany nośnik reklamowy jest "obiektem budowlanym", a o bezpieczeństwie konstrukcji "obiektu budowlanego", jego stateczności, wykluczeniu możliwości przechylenia czy wywrócenia, można orzec dopiero po sprawdzeniu projektu budowlanego w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – tak jak przewiduje ustawa - Prawo budowlane. Celem umotywowania podjętej decyzji przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1999 roku (sygn. akt II SA 1617/98). W końcowej części uzasadnienia podkreślono, że planowanej inwestycji nie można zaliczyć do robót nieobjętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S. sp. z o. o. w W. wnosząc o uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że objęte postępowaniem urządzenie reklamowe nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem, lecz urządzeniem montowanym na przestawnej podstawie żelbetowej, co wynika z treści zgłoszenia oraz dostarczonego projektu budowlanego. W związku z powyższym, w ocenie spółki w niniejszej sprawie nie można mówić o obiekcie budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dokładniej o budowli. Nadto, zdaniem strony odwołującej się również z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane można wywieźć, że instalacja takiego urządzenia reklamowego jest dopuszczalna na podstawie zgłoszenia. Zdaniem spółki powyższe argumentacja ma swoje oparcie w orzecznictwie, przede wszystkim w wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r. ( sygn. akt II OSK 931/05) oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008r. (sygn. akt VII SA/Wa 2071/07), których to fragmenty zostały zacytowane w niniejszym odwołaniu.

W dalszej części odwołania S. sp. z o. o. odniosła się do argumentu organu I instancji dotyczącego potrzeby zabezpieczenia konstrukcji obiektu budowlanego. Zdaniem odwołującej się twierdzenie to jest niezgodne z prawem. Ustawodawca bowiem w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego dał organom możliwość nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji kiedy obiekt może spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia, a więc organ w postępowaniu zgłoszeniom ma obowiązek dokonania oceny zamierzenia inwestycyjnego pod tym względem. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca załączył projekt architektoniczno – budowlany, co oznacza, że organ miał możliwość przeprowadzenia w tym zakresie postępowania. W ocenie spółki niedopuszczalne jest natomiast zgłaszanie sprzeciwu pod pozorem konieczności oceny projektu w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.

Wojewoda Dolnośląski, decyzją z dnia [...] (Nr[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podniósł, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto podniósł, że wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych wolnostojących, trwale związanych z gruntem, które są budowlami. Ich budowa nie została zwolniona w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Realizacja takich urządzeń wymaga więc uzyskania pozwolenia na budowę, niezależnie od miejsca ich usytuowania (J. Sięgień, Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2003, s. 221). W ocenie organu odwoławczego objęte zgłoszeniem urządzenie reklamowe, ze względu na swą konstrukcję, parametry, gabaryty konstrukcji oraz sposób wykonania zakładający również konieczność wymiany podłoża, wskazują, że opisane urządzenie reklamowe jest budowlą trwale związaną z gruntem. Wojewoda Dolnośląski, zauważył również, że zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani też technika w jakiej tego dokonano. Istotne jest natomiast, czy posadowienie to jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną w nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. W przypadku urządzenia reklamowego o gabarytach jak w niniejszej sprawie, polega to na zapewnieniu słupom i tablicy takiej podstawy, która uniemożliwi jej przesunięcie, przewrócenie czy też zapewni odporność na silne podmuchy wiatru.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła S.sp. z o. o. w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji (Nr[...]) Wojewody D. z dnia [...] oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu, nadto stwierdził, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma charakter przepisu szczególnego zwalniającego z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę instalacji tablic i urządzeń reklamowych bez względu na wielkość czy też sposób związania z gruntem. W ocenie strony skarżącej w użytym przez ustawodawcę sformułowaniu "instalacja" mieści się czynność polegająca na wykonaniu robót budowlanych postawienia obiektu na gruncie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn, zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być kwestionowane i z tego też względu skarga nie może być uwzględniona.

Rozpatrując przedmiotową skargę sąd miał na względzie fakt, że zgodnie z art. 28 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach art. 29.

Przepis art. 29 ustawy – Prawo budowlane wylicza enumeratywnie obiekty i roboty budowlane, których realizacja, co prawda nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Jednocześnie art. 30 ust. 6 pkt 1 powoływanej ustawy stanowi, że właściwy organ wniesie sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Rozpatrując powyższą skargę w kontekście wskazanych wyżej uregulowań należy uznać, iż zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego istnieje swoiste domniemanie, iż rozpoczęcie robót budowlanych wymaga – co do zasady – legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadził ustawodawca w przepisie art. 29 powoływanej ustawy, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających takiego pozwolenia na budowę. Z kolei w przepisie art. 30 Prawa budowlanego określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Również wyliczenie owych robót podlegających zgłoszeniu ma charakter zamknięty. W kontekście powyższych uregulowań normatywnych inwestor, który chce realizować określone roboty i obiekty budowlane, a który twierdzi, że nie wymagają one pozwolenia na budowę musi wykazać, iż planowane roboty mieszczą się w owym zamkniętym katalogu prac i obiektów, dla realizacji których wystarcza jedynie zgłoszenie.

W niniejszej sprawie w ocenie strony skarżącej, planowana inwestycja polegająca na budowie nośnika reklamowego dla zainstalowania tablicy o wymiarach 2, 38m x 5, 04m korzysta z dobrodziejstwa zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Koronnym argumentem przemawiającym za przyjęciem takiego stanowiska jest fakt, że objęta zamiarem inwestycja nie jest trwale związana z gruntem, lecz jest urządzeniem montowanym na przestawnej podstawie żelbetowej, co oznacza, że nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dokładniej budowlą.

Z takim stanowiskiem skarżącej spółki nie sposób się zgodzić. Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, iż w ustawie Prawo budowlane próżno szukać wyjaśnienia sformułowania "trwałego związania z gruntem". Ustawodawca nie poddał jakie przesłanki determinują uznanie, że obiekt budowlany jest trwale związana z gruntem. Wobec braku stosownych regulacji normatywnych, próbę zdefiniowania powyższego sformułowania podjęła judykatura. Przede wszystkim uznano, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani też technika w jakiej tego dokonano. Istotne jest bowiem, to czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008r., sygn. akt IISA/Wr 576/07). Z powyższym stanowiskiem judykatury, interpretującym pojęcie trwałego związania z gruntem zgodził się także sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

Sąd nie miał wątpliwości, że w niniejszym przypadku, konstrukcja urządzenia reklamowego, na które składa się przestawny, prefabrykowany, żelbetowy fundament, trzon nośny w formie dwóch słupów o wysokości 5m, a także układ wsporczy tablicy ma za zadanie zapewnić planowanej inwestycji stabilne i bezpieczne połączenie z gruntem. Ponadto sposób wykonania, zakładający również konieczność wymiany podłoża, wskazuje, iż w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba zapewnienia słupowi oraz tablicy takiej podstawy, która uniemożliwi jej przesunięcie, przewrócenie czy też zapewni odporność na silne podmuchy wiatru.

Mając na uwadze okoliczności stanu faktycznego oraz ujęcie trwałego związania z gruntem w orzecznictwie, sąd uznał, że przyjęte przez organy administracyjne stanowisko uznające niniejszą inwestycję za obiekt budowlany trwale związany z gruntem jest prawidłowe. Z tego też względu tak decyzja I instancji jak i decyzja organu odwoławczego nie mogą być kwestionowane.

Sąd nie zgodził się także z zawartym w skardze stwierdzeniem spółki, że w użytym w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wyrazie "instalowanie" mieści się czynność polegająca na wykonaniu robót budowlanych postawienia obiektu na gruncie. W orzecznictwie bowiem przyjęto, że instalacja urządzenia reklamowego oznacza montaż elementów, łącznie tworzących urządzenie reklamowe. Instalowanie urządzenia reklamowego polega więc na wykonaniu szeregu czynności montażowych prowadzących do umieszczenia urządzenia reklamowego w określonym miejscu. Wykonywania robót budowlanych polegających więc na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych wolnostojących, trwale związanych z gruntem, które są budowlami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt IISA/Wr 583/07). W rozpoznawanej sprawie, sąd nie miał wątpliwości, że mamy do czynienia z budową budowli, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego.

Konkludując, stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania inwestycja nie została objęta dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie korzysta z dobrodziejstwa zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji, stosownie do postanowień art. 30 ust. 6 pkt 1 powyższej ustawy uznać należy, że decyzja organu I instancji, (Nr[...]) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonych do wykonania robót budowlanych polegających na budowie nośnika reklamowego dla tablicy o wymiarach 2, 38m x 5, 04m na terenie działki nr[...] , obręb R., a także decyzja organu odwoławczego, wydana na skutek wniesionego odwołania odpowiada prawu materialnemu oraz procesowemu i z tego też względu nie jest zasadnym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.