Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 570/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.51 ust. 1 pkt 2,  art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." w W., G. Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz F. Sp. z o.o. w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." w W., Wspólnoty Mieszkaniowej "N." w W., G. Sp. z o.o. w W. kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej, k.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. N. [...] w W., nałożył na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...]: w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z wnioskiem "H. [...]" [...] Sp. Komandytowa z dnia 20.05.2009 r. w sprawie wszczęcia postępowania w celu usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. N. [...] w W., polegających na samowolnym wybiciu [...] okien w ostrej granicy działki sąsiadującej z działkami nr [...] i [...] z obrębu [...] w W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 26.05.2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych 18 okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w W. w granicy z działką nr [...] z obrębu nr [...] przy ul. N. [...] w W.

W odpowiedzi na prośbę o przesłanie dokumentacji projektowej budynku przy ul. N. [...] oraz zapytanie, czy dokonano zgłoszenia zamiaru wybicia przedmiotowych okien, Wydział Architektury i Budownictwa [...] poinformował, iż w zasobach archiwum nie odnaleziono dokumentacji budowlanej budynku przy ul. N. [...] oraz że organ administracji architektoniczno -budowlanej nie wydawał pozwolenia na wykonanie ww. okien.

W dniu 7.09.2009 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie i potwierdził, iż w ścianie będącej w ostrej granicy znajdują się okna o różnej wielkości i w zróżnicowanym układzie. Strony nie potrafiły sprecyzować terminu ich powstania oraz nie przedłożyły dokumentów potwierdzających legalność ich wykonania.

W dniu 11.09.2009 r. poinformowano strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie samowolnie wykonanych 18 okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] z obrębu [...] w W., a następnie w dniu [...].09.2009 r. decyzją nr [...] nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową "N. [...]" [...] obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych 18 okien w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. N. [...] w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji.

W związku ze złożonym odwołaniem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].01.2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB nr [...] z dnia [...].09.2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wyższej instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien wyjaśnić, w jakich pomieszczeniach znajdują się przedmiotowe okna, w szczególności, czy występują w pomieszczeniach mieszkalnych, czy w częściach wspólnych. W drugim przypadku słusznym byłoby nałożenie obowiązków na Wspólnoty, natomiast w pozostałych częściach na inwestora, właściciela lub zarządcę. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.11.2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 672/09, wyjaśnienie kwestii położenia okien ma priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku, tj. okien w pomieszczeniach nie służących do wyłącznego użytku właściciela (np. klatka schodowa). Wobec przedstawionego wyżej poglądu reprezentowanego w doktrynie i orzecznictwie sądowo - administracyjnym co do interpretacji art. 52 ustawy Prawo budowlane, organ winien dokonać próby ustalenia, kto jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej, a w konsekwencji zbadać, czy istnieje możliwość nałożenia obowiązków w pierwszej kolejności na "inwestora".

Organ stwierdził, iż w pierwszej kolejności należało dokonać próby ustalenia, kto był sprawcą samowoli budowlanej, a dopiero w przypadku braku możliwości ustalenia powyższego, obowiązki należałoby nakładać na obecnego właściciela lokalu, w którym wybito otwory okienne, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi. Podał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, obecny właściciel

jest odpowiedzialny za aktualny stan obiektu i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawno - budowlanymi.

Organ nadzoru budowlanego I instancji w celu ustalenia sprawców samowoli budowlanej wezwał obecnych właścicieli lokali, w których wybito otwory okienne, do złożenia wyjaśnień w tej sprawie oraz przeprowadził oględziny przedmiotowych lokali, po wcześniejszym poinformowaniu zarządców budynku przy ul. N. [...] pismem z dnia 14.04.2010 r., w którym zobowiązano Wspólnotę Mieszkaniową "N. [...]" i Wspólnotę Mieszkaniową "N. [...]" do powiadomienia mieszkańców lokali, będących przedmiotem rozpatrywania przez nadzór budowlany.

Organ podał, że w dniu 11.05.2010 r. odbyła się wizja w lokalach nr [...] (2 okna), lok. [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna),

[...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...], w których potwierdzono występowanie

samowolnie wykonanych okien. Pozostałe lokale nie zostały udostępnione. Podczas

wizji przedstawiciel organu nadzoru budowlanego usiłował ustalić inwestorów

wykonanych robót budowlanych, polegających na wybiciu okien, jednak według

oświadczenia mieszkańców budynku, w tym lokali udostępnionych do oględzin oraz

administratora budynku, okna w ww. lokalach zostały wybudowane przez ich

poprzednich najemców lub w przypadku lokalu nr [...] - poprzedniego właściciela i nie są

w stanie określić terminu ich budowy. W trakcie dokonanych oględzin stwierdzono, iż

wszystkie wykonane okna będące przedmiotem postępowania znajdują się w lokalach

mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych, co w

związku z przytoczoną wyżej regulacją prawną zwalnia wspólnotę od odpowiedzialności

za pozostające w sprzeczności z Prawem budowlanym samowolnie wykonane okna w

ścianie znajdującej się w ostrej granicy z działkami nr [...] w obrębie [...] w

W.

W trakcie postępowania ustalono, iż właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna, jest Spółka F. [...] Sp. z o.o., natomiast dwa lokale - nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio J. i L. F. oraz Biura [...] Sp. z o.o. W dniu 1.06.2010 r. poinformowano strony o toczącym się postępowaniu w sprawie samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] z obrębu [...] przy ul. N. [...] w W. i pismem z dnia 2.06.2010 r. wezwano firmę F. [...] Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym, w imieniu firmy F. [...] Sp. z o.o. w dniu 17.06.2010 r. pełnomocnik – P. W. oświadczył, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji. Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami. Potwierdzono również, iż spółka F. [...], z wyłączeniem 2 wyodrębnionych lokali (nr [...] i nr [...]), jest wyłącznym właścicielem lokali, w których znajdują się wykonane okna. Powyższe stwierdził również przedstawiciel firmy administrującej budynkiem przy ul. N. [...] – G. [...] w dniu 29.06.2010 r. oświadczając, iż brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy.

Organ podał, iż wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem również z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) W sytuacji prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu, opisany stan wypełnia przesłankę art. 51 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ, w drodze decyzji, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] na podstawie art. 113 § 1 ustawy k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...].07.2010 r., nakładającej obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...] w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.) w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji, wskazując, iż w wierszu 16 od góry na stronie 1 omyłkowo został wpisany lokal nr [...] zamiast: "w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.). [...] (1 szt. - pierwsze

okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt.). [...] (2 szt ), [...] (1 szt. -pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.)," a powinno być: "w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.)," oraz w wierszu 70 od góry na stronie 2:omyłkowo został wpisany lokal nr [...] zamiast: "odbyła się wizja w lokalach nr [...] (2 okna), lok. [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...]" a powinno być: "odbyła się wizja w lokalach nr [...] (2 okna), [...], [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...] (2 okna), [...]". Organ stwierdził, że pozostała treść decyzji nie ulega zmianie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].07.2010 r. nakładającej obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...] w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.) w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji, wpisano omyłkowo numer lokalu nr [...]. Organ podał, że błąd ten wymagał sprostowania. Stwierdził, iż zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].08.2010 r. wnieśli zażalenie: F. [...] Sp. z o.o., Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...], Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...], G. [...] Sp. z o.o., zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 113 § 1 k.p.a. poprzez merytoryczną zmianę treści decyzji przy zastosowaniu wskazanego przepisu.

W zażaleniu wskazano, iż zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jest to przepis szczególny wobec ogólnej zasady wyrażonej w k.p.a. stanowiącej, że organ administracji publicznej, który wydal decyzję, jest nią związany od

chwili jej doręczenia. W/w przepis daje jednak organowi, który wydal decyzję, możliwość sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek.

Zdaniem wnoszących zażalenie, oczywistą omyłką jest omyka co do swej istoty stojąca na równi z błędami pisarskimi, a zatem jest to tylko taka omyłka, która polega na tym, że w decyzji wyrażono coś, co w sposób wyraźny i widoczny jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa" (wyrok NTA z dnia 13.01.1932 r., L .rej. 8334/30, cyt. Za: E. Iserzon, Komentarz, 1937, s. 179-180).

Wnoszący zażalenie stwierdzili, iż PINB [...] nieprawidłowo stwierdził, że oczywistą omyłką było wpisanie w treści sentencji oraz uzasadnienia decyzji z dnia [...].07.2010 r. nr [...] lokalu numer [...]. Powyższe działanie organu uznali za rażące naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. wskazując, że wpisanie lokalu nr [...] zarówno w sentencji jak i uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2010 r. nr [...] stanowiło zabieg celowy. W sentencji decyzji organ dokładnie wskazał okno, które ma być zamurowane, tj. "w lokalach nr (...) [...] (1 szt - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.)". Tak precyzyjne wskazanie otworu okiennego wskazuje, że organ celowo nałożył na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. jego likwidację.

Ponadto w zażaleniu podniesiono, iż uzasadniając wydaną przez siebie decyzję PINB [...] wskazał, że dnia [...] maja 2010 r. odbyła się wizja m.in. w lokalu numer [...]. Powyższe oznacza, że wydana przez PINB [...] jest spójna i konsekwentna. Podkreślono, że oczywistość błędu wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem. Oczywistą omyłką jest zatem widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (tak NSA w wyroku z dnia 10.02.1994 r., SA/Kr 723/93). Oznacza to, że oczywistość omyłki musi również wynikać z treści merytorycznej treści rozstrzygnięcia - uzasadnienia, co pozwala na jej natychmiastowe rozpoznanie (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24.01.2008 r. III SA/Wa 3802/06). W niniejszej sprawie porównanie sentencji z uzasadnieniem wskazuje, że PINB [...] chciał nałożyć na Spółkę F. [...] sp. z o.o. obowiązek zlikwidowania otworu okiennego w lok nr [...] (1 szt. -pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.) i nałożył taki obowiązek Nie można tego działania organu uznać za oczywistą omyłkę.

Wnoszący zażalenie podnieśli, że PINB [...] postanowieniem nr [...] chce zmienić treść sentencji decyzji, a zatem zmienić nałożony na Spółkę

F. [...] sp. z o.o. w W. obowiązek. Usunięcie bowiem z sentencji decyzji słów "[...] (1 szt. - pierwsze okno od strony ulicy N.)" w sposób zasadniczy zmienia jej treść. Takie działanie należy uznać za ingerencję w treść decyzji oraz próbę jej poprawienia.

Ponadto zauważyli, iż od decyzji nr [...] z dnia [...].07.2010 r. Spółka F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...], Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...] oraz Spółka G. [...] Sp. z o.o. wniosły odwołanie dnia [...] lipca 2010 r., natomiast PINB [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2010 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. chciał poprawić decyzję z dnia [...].07.2010 r, próbując ominąć postępowanie odwoławcze. Podkreślili, że w odwołaniu z dnia [...] lipca 2010 r. Spółka F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...], Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...] oraz Spółka G. [...] Sp. z o.o. zarzuciły organowi, że wydał decyzję obejmującą lokal nr [...], który nie został poddany oględzinom. Próbę zmiany przez PINB [...] treści w/w decyzji z dnia [...].07.2010 r. w trybie 113 § 1 k.p.a. uznali za rażące naruszenie prawa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia F. [...] Sp. z o.o., Wspólnoty Mieszkaniowej "N. [...]" [...] oraz G. [...] Sp. z o.o., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...], prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ podał, iż zażalenie nie jest zasadne i nie może powodować uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Stwierdził, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż umieszczenie lokalu nr [...] w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. miało cechy oczywistej omyłki.

Zauważył, że lokal ten, a w szczególności otwory okienne w jego ścianie zewnętrznej, były przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...], które to postępowanie zostało zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. znak [...]. Podał, iż w sprawie tej decyzji prowadzone jest postępowanie odwoławcze pod znakiem sprawy [...]. Ponadto zwrócił uwagę, że rozpatrując odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. pod znakiem sprawy [...], uwzględnił treść decyzji sprostowaną zaskarżonym postanowieniem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] wnieśli: F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...], Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...] oraz Spółka G. [...] Sp. z o.o., zarzucając:

* rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 113 § 1 k.p.a. poprzez

merytoryczną zmianę treści decyzji przy zastosowaniu wskazanego przepisu;

* rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w zw. z

art. 144 k.p.a. poprzez brak uchylenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora

Nadzoru Budowlanego zaskarżonego postanowienia;

* rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez

brak stwierdzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego nieważności zaskarżonego postanowienia.

Zdaniem skarżących, przedmiotowe postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Skarżący zauważyli, iż zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jest to przepis szczególny wobec ogólnej zasady wyrażonej w k.p.a. stanowiącej, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W/w przepis daje jednak organowi, który wydał decyzję, możliwość sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Zdaniem skarżących, oczywistą omyłką jest zaś omyłka co do swej istoty stojąca na równi z błędami pisarskimi, a zatem jest to tylko taka omyłka, która polega na tym, że w decyzji wyrażono coś, co w sposób wyraźny i widoczny jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane

tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa" (wyrok NTA z dnia 13.01.1932 r., L.rej. 8334/30, cyt. Za: E. Iserzon, Komentarz, 1937, s. 179-180). Oczywistą omyłką jest "błąd natychmiast rozpoznawalny", a więc oczywisty na pierwszy rzut oka i nie wymagający dokonywania dodatkowej analizy dokumentów i akt sprawy.

W ocenie skarżących, PINB [...] nieprawidłowo stwierdził, że oczywistą omyłką było wpisanie w treści sentencji oraz uzasadnienia decyzji z dnia [...].07.2010 r. nr [...] lokalu numer [...], a powyższe działanie organu należy uznać za rażące naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. Skarżący podnieśli, że wpisanie lokalu nr [...] zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2010 r. nr [...] stanowiło zabieg celowy i było zgodne z myślą organu.

Skarżący zauważyli, iż w sentencji decyzji PINB [...] dokładnie wskazał okno, które ma być zamurowane, tj. "w lokalach nr (...) [...] (1 szt - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.)". Precyzyjne określenie otworu okiennego wskazuje, że organ celowo nałożył na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. obowiązek jego likwidacji. Konsekwentnie uzasadniając wydaną przez siebie decyzję PINB [...] podał, że dnia 11 maja 2010 r. odbyła się wizja m.in. w lokalu numer "[...]. Powyższe oznacza, że wydana przez PINB [...] jest spójna i konsekwentna. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem [...]WINB, że umieszczenie lokalu nr [...] w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. miało cechy oczywistej omyłki.

Skarżący podkreślili, że oczywistość błędu wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem. Oczywistą omyłką jest zatem widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (tak NSA w wyroku z dnia 10.02.1994 r., SA/Kr 723/93). Oznacza to, że oczywistość omyłki musi również wynikać z treści merytorycznej treści rozstrzygnięcia - uzasadnienia, co pozwoli na jej natychmiastowe rozpoznanie (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24.01.2008 r. III SA/Wa 3802/06). W niniejszej sprawie porównanie sentencji z uzasadnieniem wskazuje, że PINB [...] chciał nałożyć na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. obowiązek zlikwidowania otworu okiennego w lok nr [...] (1 szt. -pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.) i nałożył taki obowiązek. Skarżący zauważyli, iż w uzasadnieniu decyzji [...] organ podał, że "dnia 11 maja 2010 r. odbyła się wizja w lokalach nr [...] (2 okna) itd." A zatem, działania PINB polegającego na nałożeniu na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. zlikwidowania otworu okiennego w lok nr [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ul.

N.) nie można uznać za oczywistą omyłkę. Jest to bowiem błędna ocena przez PINB [...] stanu faktycznego oraz zebranego materiału dowodowego, która powinna skutkować uchyleniem w/w decyzji przez organ II instancji.

Zdaniem skarżących, PINB [...] postanowieniem nr [...] chciał zmienić treść sentencji decyzji, a zatem chciał zmienić nałożony na Spółkę F. [...] Sp. z o.o. w W. obowiązek. Usunięcie bowiem z sentencji decyzji słów "[...] (1 szt. - pierwsze okno od strony ulicy N.)" w sposób zasadniczy zmienia jej treść. Takie działanie należy uznać za ingerencję w treść decyzji oraz próbę jej poprawienia, a merytoryczna zmiana decyzji może być osiągnięta wyłącznie w trybie odwoławczym, ewentualnie w jednym z trybów nadzoru.

Skarżący zauważyli, że od decyzji nr [...] z dnia [...].07.2010 r. F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...], Wspólnota Mieszkaniowa "N. [...]" [...] oraz Spółka G. [...] Sp. z o.o. wniosły odwołanie dnia [...] lipca 2010 r., natomiast PINB [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2010 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. chciał poprawić decyzję z dnia [...].07.2010 r., próbując ominąć postępowanie odwoławcze. Podkreślili, iż w odwołaniu z dnia [...] lipca 2010 r. zarzucono organowi, że wydał decyzję obejmującą lokal nr [...], który nie został poddany oględzinom. W ocenie skarżących, próbę zmiany przez PINB [...] treści w/w decyzji z dnia [...].07.2010 r. w trybie 113 § 1 k.p.a. należy uznać za rażące naruszenie prawa.

Skarżący podkreślili, że sprostowaniu w trybie z art. 113 § 1 k.p.a. nie podlegają wady i omyłki istotne. W takiej formie nie jest możliwe ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia. Skarżący stwierdzili, iż w niniejszej sprawie dokonanie sprostowania przez PINB [...] spowodowało zmianę rozstrzygnięcia decyzji nr [...], a sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Nie mogą także sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegać omyłki istotne.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze organ zauważył, że błąd sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a. powstał na skutek dużej liczby otworów okiennych w ścianie budynku, których wyszczególnienie i przyporządkowanie do

konkretnych lokali było koniecznością w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).

W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.

Kontrolowanym przez Sąd postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia F. [...] Sp. z o.o., Wspólnoty Mieszkaniowej "N. [...]" [...] oraz G. [...] Sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...], prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nakładającej obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. N. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obr. [...] w lokalach nr [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), [...] (1 szt.), nr [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. pierwsze okno w lokalu od strony ulicy N.), w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji.

Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia stanowił art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Różnica pomiędzy zmianą decyzji a jej sprostowaniem wynika z tego, czy decyzja jest

dotknięta wadą istotną czy też nieistotną i decyduje to również o formie rozstrzygnięcia, które następuje odpowiednio decyzją lub postanowieniem.

Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie, tj. niewłaściwy dobór słowa.

Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (tak: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 551). W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (tak: NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa).

Należy wskazać, że sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie zawartych w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych omyłek o oczywistym charakterze. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji, z treścią żądania strony, z zawartością materiałów znajdujących się w aktach sprawy czy też z innymi okolicznościami. Sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może spowodować merytorycznej ingerencji w treść orzeczenia. Niedopuszczalne jest obejmowanie tą instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności, mogących wpłynąć na legalność decyzji kończącej postępowanie.

Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, iż niewłaściwe wskazanie w decyzji numeru lokalu ma charakter oczywistej omyłki, którą sprostować można w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Oznaczenie numeru lokalu konkretyzuje dopuszczalność bądź obowiązek prowadzenia określonych robót w precyzyjnie oznaczonym miejscu. Nie jest dopuszczalne traktowanie numeru lokalu,

objętego w przedmiotowej sprawie obowiązkiem likwidacji samowolnie wykonanych okien jako cyfry, która nic nie znaczy. Numer lokalu jest desygnatem konkretnej powierzchni nieruchomości, z wszelkimi tego konsekwencjami, wynikającymi z przepisów prawa i funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna, z czym wiążą się konkretne uprawnienia i obowiązki. Zatem, sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może dotyczyć numeru lokalu, bowiem w takim zakresie nie wypełnia pojęcia błędu czy omyłki w rozumieniu ww. normy.

Ponadto zauważyć należy, iż lokal nr [...] został wpisany przez organ nie tylko w treść rozstrzygnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], lecz został również uwzględniony w uzasadnieniu tej decyzji przez wskazanie, iż w dniu 11 maja 2010 r. odbyła się wizja m.in. w tym lokalu. Treść wydanego rozstrzygnięcia była zatem spójna z jego uzasadnieniem.

Ponieważ sprostowanie służy wyłącznie usuwaniu nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, nie mogą podlegać sprostowaniu w opisanym wyżej trybie błędy i omyłki istotne czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 581/06, Lex nr 325253).

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 210 cytowanej ustawy.