Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 530/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak- Kubiak Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży i ustalenia opłaty w tym domu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. D. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu ds. Domów Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] r. (Nr [...]), kierującej J. D. oraz jej syna, M. O. do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży we W. przy placu [...], na okres od 9 maja 2007 r. do 31 maja 2007 r., ustalającej opłatę J. D. za 23 dni pobytu w tym domu w wysokości 517,96 zł oraz stwierdzającej, że pozostałą cześć opłaty za pobyt w powyższym terminie dwóch osób w wysokości 894,24 zł pokryje Ośrodek Pomocy Społecznej w S., na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego,

- art. 97 ust. 2-4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 z późn. zm.)

- § 4 ust. 2, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży (Dz. U. nr 43, poz. 418),

- utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że organ pierwszej instancji decyzją dnia [...]. skierował J. D. i jej syna, M. O. do domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży we W. na okres od 9 maja do 31 maja 2007r., ustalił opłatę wnoszoną przez J. D. na kwotę 698 zł miesięcznie (za 23 dni pobytu w maju – 517,96 zł) oraz wskazał, że opłatę za pobyt w wysokości 1205,30 zł miesięcznie za dwie osoby pokryje Ośrodek Pomocy Społecznej w S. (za 23 dni pobytu w maju za dwie osoby - w wysokości 894,24 zł).

Od powyższej decyzji J. D. złożyła odwołanie. W odwołaniu oświadczyła, że zaskarża decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej:

- udzielenia pomocy w formie skierowania do ośrodka wsparcia wyłącznie na okres od 9 maja do 31 maja 2007 r.,

- ustalenia jej zobowiązania do pokrycia opłaty za pobyt w ośrodku w wysokości 698 zł miesięcznie,

- ustalenia zobowiązania Ośrodka Pomocy Społecznej w S. do pokrycia opłaty za pobyt w ośrodku w wysokości 894,24 zł.

W treści odwołania podniosła, że wysokość obciążającej ją opłaty została ustalona w oderwaniu od jej faktycznej sytuacji finansowej i osobistej. Wskazała także, że - jej zdaniem - organ pierwszej instancji poczynił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że miejscem jej zamieszkania jest miejsce zameldowania. Stwierdziła także, że błędne było założenie, iż może ona przebywać w miejscu stałego zameldowania czy innych placówkach. Do odwołania załączono liczne dokumenty obrazujące zły stan zdrowia syna J. D., który jest dzieckiem wymagającym częstego korzystania z opieki lekarskiej i łożenia znacznych środków na leczenie. Odwołująca się oświadczyła, że jej miejscem zamieszkania jest W., gdzie mieszka od 12 lat. Z miastem tym wiąże swoją przyszłość.

Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:

Zasady dotyczące umieszczania osób w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz ustalania odpłatności za pobyt w tych domach reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 z póżn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży (Dz. U. nr 43, poz. 418).

Kolegium wskazuje, że § 4 tego rozporządzenia przewiduje dwa sposoby umieszczania w tym domu osób ubiegających się o skierowanie. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia osoba ubiegająca się skierowanie do domu składa wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, zwanym dalej "ośrodkiem". Ośrodek kompletuje dokumenty, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni i przekazuje je do starosty najbliższego powiatu prowadzącego dom, który wydaje decyzję o skierowaniu do domu (§ 4 ust. 2). Zgodnie natomiast z § 4 ust. 5 rozporządzenia w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa lub zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu lub jej dziecka przyjmuje się tę osobę bez skierowania, na wniosek tej osoby lub ośrodka, i niezwłocznie powiadamia o tym starostę powiatu prowadzącego dom. Ośrodek w terminie 14 dni od dnia umieszczenia osoby bez skierowania, przesyła staroście dokumenty, o których mowa w ust. 3, a starosta niezwłocznie wydaje decyzją skierowaniu do domu (§ 4 ust. 6).

Kwestią odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia reguluje art. 97 ustawy o pomocy Społecznej. Stanowi on, że opłatą za pobyt w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ustala podmiot prowadzący, a w przypadku domów prowadzonych przez podmioty uprawnione - podmiot zlecający zadanie, uwzględniając warunki pobytu, w szczególności zakres przyznanych usług oraz obowiązki osoby przebywającej w domu (ust. 2). Różnicą między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu a średnim, miesięcznym kosztem utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ponosi gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby przebywającej w domu (ust. 3). Do określenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej lub w placówce opiekuńczo-wychowawczej (ust. 4).

W rozpatrywanej sprawie decyzją z dnia [...] r. ([...]), organ pomocy społecznej skierował J. D. do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży, który mieści się we Wrocławiu przy pl. [...] W domu tym Strona wraz z synem znalazła się w dniu 9 maja 2007 r., gdyż nie miała gdzie przebywać, ponieważ wypowiedziano jej pokój, który wynajmowała. Strona została skierowana do ośrodka na okres od 9 maja do 31 maja 2007 r. Okres ten już się skończył. Co do skierowania Strony do ośrodka, decyzja z 30 maja 2007 r. rodziła skutek prawny w okresie wskazanym w rozstrzygnięciu, w czasie gdy Strona korzystała z pomocy przyznanej decyzją. W tym zakresie zaskarżona decyzja już wygasła.

Strona może ubiegać sią o przyznanie pomocy w formie skierowania do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży na kolejny okres. Wniosek taki będzie przedmiotem odrębnego postępowania, w którym uwzględnić należy także kwestię ustalenia miejsca zamieszkania J. D.. Prowadząc tego rodzaju postępowanie, organ pierwszej instancji rozważy argumenty Strony, w tym także te przedstawione w odwołaniu.

Odnosząc się natomiast do argumentów odwołania dotyczących nieprawidłowego naliczenia wysokości opłaty za pobyt w ośrodku, Kolegium stwierdza, że nie dopatrzyło się w tej kwestii uchybień, które mogłyby prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Ustalenie opłaty przeprowadzono z poszanowaniem wskazanych wyżej przepisów regulujących kwestię ustalenia opłaty. Kolegium wskazało, że strona oświadczyła w dokumencie sporządzonym w dniu 30 maja 2007r., że będzie pokrywać należności w ustalonej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji "w części dotyczącej:

1. udzielenia pomocy społecznej wyłącznie na okres od 09.05.2007r. do 31.05.2007r.

2. ustalającej zobowiązanie J. D.do pokrycia opłaty za pobyt w ośrodku w wys. 698 zł miesięcznic (pkt. 2 decyzji)

3. ustalającej zobowiązanie Ośrodka Pomocy Społecznej w S. do pokrycia opłaty za pobyt w ośrodku w wys. 894.24 zł (pkt. 3 decyzji)".

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 15 kpa i art. 77 kpa. Wskazała, że jej zdaniem błędna jest ocena Kolegium "co do faktu wygaśnięcia decyzji wydanej przez ośrodek pomocy społecznej. Skarżąca bowiem do dnia dzisiejszego przebywa w domu pomocy społecznej, a kwestia odpłatności za jej pobyt jak dotąd nie została uregulowana". Ośrodek Pomocy Społecznej w S. nie pokrył bowiem ustalonej w decyzji należności oraz nie wiadomo, jak będzie się kształtować wysokość opłaty za pobyt w ośrodku w przyszłości. Nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, że kwestia ta będzie stanowić przedmiot odrębnego postępowania, gdyż Skarżąca wciąż przebywa w Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży we W.. J. D. wskazała, że została przyjęta do tego Domu w trybie § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, tj. w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa lub zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu lub jej dziecka, bez skierowania. W jej sytuacji objęcie jej pomocą tylko na okres wskazany w zaskarżonej decyzji było - jej zdaniem - niewystarczające. Wskazała na zły stan zdrowia syna oraz trudną sytuację materialną swojej rodziny. Wraz z synem osiąga dochody w wysokości około 751 zł. Jej zdaniem, ustalona opłata jest zatem za wysoka. Skarżąca wskazała, że gminą właściwą do pokrycia wydatków za jej pobyt w Domu jest Gmina W., czyli gmina właściwa ze względu na jej miejsce zamieszkania. Dodała, że Kolegium naruszyło wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania, ograniczając się wyłącznie do oceny decyzji organu pierwszej instancji. Podniosła również, że nie miała możliwości skorzystać z uprawnienia zagwarantowanego przepisem art. 10 § 1 kpa.

Odpowiadając na skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 26 lipca 2007r r. W treści skargi Kolegium nie znalazło argumentów potwierdzających, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Podkreślono, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 30 maja 2007 r. wygasła, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do skierowania J. D. do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży mieszczącego się we W.. Decyzja ta dawała stronie prawo do przebywania w ośrodku wsparcia w okresie wskazanym w rozstrzygnięciu i tylko w tym zakresie decyzja ta już wygasła. Kolegium podkreśla, że decyzją tą przyznano stronie pomoc niezwykle potrzebną i cenną w bardzo trudnym dla niej czasie, gdy nie miała w ogóle gdzie przebywać i znalazła się w położeniu osoby

bezdomnej. W tej - jak określa to strona w skardze – "kryzysowej" sytuacji umieszczenie w ośrodku wsparcia zapewniło rodzinie bezpieczne schronienie, chroniąc życic i zdrowie zarówno J. D., jak i jej niepełnosprawnego synka. Jak można się przekonać wraz z upływem czasu była to pomoc skuteczna i jak najbardziej adekwatna do sytuacji, w jakiej znalazła się strona. Niewątpliwie udzielona pomoc pozwoliła na uzyskanie pewnej stabilizacji życiowej i stwarza szansę powrotu do samodzielnego życia. Podkreślono, że udzielona pomoc uchroniła rodzinę przed bezdomnością, gdyż - jak wskazuje strona - nie może ona mieszkać w domu rodzinnym w P., w którym jest zameldowana. Forma i zakres dalszej pomocy uzależniona być powinna m.in. od zmieniającej się sytuacji życiowej strony i wymaga oceny tej sytuacji, z uwzględnieniem np. ustalenia miejsca zamieszkania, przeprowadzonej w osobnym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego ustalenia Ośrodka Pomocy Społecznej w S. jako organu właściwego do pokrycia opłaty na pobyt w ośrodku w wys. 894,24 zł, Kolegium wskazało, że stosownie do art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64. poz. 593 z późn. zm.) różnicę między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu, a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ponosi gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby przebywającej w domu. Zgodnie natomiast z art. 101 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego zameldowania tej osoby na pobyt stały. Wobec tak określonej właściwości organów rozstrzygające jest ustalenie, czy J. D. jest (była w momencie kierowania do ośrodka wsparcia) osobą bezdomną. Pojęcie osoby bezdomnej zostało określone w art. 6 pkt 8 ustawy, który stanowi, że osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niemieszkająca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkiwania.

Kolegium ustaliło, że ostatnim miejscem stałego zameldowania strony były P. w gminie S.. Bezsporne jest także, że wiosną 2007 r. pozostawała ona pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej w S.. którego Kierownik w dniu 20 kwietnia 2007 r. wydał - doręczoną stronie pod adresem: J. D., P. [...] - decyzję przywracającą stronie wypłatę zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. (dodać należy, że korzysta ona z pomocy tego Ośrodka nadal, otrzymując zasiłek pielęgnacyjny dla syna w wysokości 153 zł). Kolegium wzięło także pod uwagę wyrażoną w oświadczeniu z dnia 10 maja 2007 r. deklarację J. D., że nie może ona mieszkać w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Strona w maju 2007 r. przebywała zatem we W., gdzie straciwszy możliwość zamieszkiwania w wynajmowanym pokoju, nie mając możliwości znalezienia bezpiecznego miejsca zamieszkania i nie mogąc powrócić do domu rodzinnego - została bez miejsca schronienia. Z tego punktu widzenia J. D. trafiła do Ośrodka wsparcia jako osoba bezdomna w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej i miał w jej przypadku zastosowanie przepis art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej. Obciążenie OPS w S. częścią kosztów za pobyt Strony w ośrodku wsparcia jest, zdaniem Kolegium, zgodne z przepisami prawa. Należy dodać, że Kierownik tego Ośrodka w piśmie z dnia 14 maja 2007 r. wyraził zgodę na uiszczenie części kosztów pobytu Strony w Domu we W. w maju 2007 r. Zasadne jest także wskazanie, że kwestia obciążenia OPS w S. częścią opłaty oraz wskazywana w skardze zwłoka w jej uiszczeniu nie naruszają interesu prawnego Strony. Kwestia ponoszenia odpłatności przez organ właściwy - choć przesądzona zaskarżoną decyzją - stanowi przedmiot uzgodnień i rozliczeń pomiędzy gminą a ośrodkiem wsparcia.

Zdaniem Kolegium, w sprawie nie została naruszona zasada wynikająca z art. 10 § 1 kpa. Skarżąca miała bowiem możliwość wypowiedzenia się co do ustalonego w wywiadzie środowiskowym stanu faktycznego. Była także zawiadomiona o przekazaniu akt sprawy wraz z odwołaniem do organu odwoławczego, gdzie w godzinach pracy urzędu mogła bez przeszkód zapoznać się ze zgromadzonym w jej sprawie materiałem dowodowym. J. D. miała zatem możliwość skorzystania z prawa do czynnego udziału w postępowaniu, lecz z prawa tego nie skorzystała. Nie spotkała się także z odmową uwzględnienia przedstawianych przez, nią dokumentów jako materiałów dowodowych. Wszystkie przedstawione dowody zostały włączone do akt oraz zanalizowane i ocenione przed podjęciem rozstrzygnięcia zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji.

Niesłuszny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Kolegium przepisu art. 15 kpa. tj. uchybienia zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na zapewnieniu stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Rozpatrywanie sprawy i prowadzenie postępowania przed organem drugiej instancji - zdaniem Kolegium - nie jest równoznaczne, jak sugeruje strona, ze zbieraniem nowego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie bowiem nie zachodziła konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego. Postępowanie przed Kolegium polegało zatem na ponownej analizie ocenie zgromadzonego już w sprawie materiału dowodowego, co nic uchybia zasadzie wyrażonej w art. 15 kpa. Kolegium zatem przeprowadziło postępowanie, a nic jedynie "oceniło decyzję" organu pierwszej instancji.

W przeprowadzonym postępowaniu Kolegium wzięło m.in. pod uwagę argumenty strony dotyczące jej trudnej sytuacji życiowej, a przede wszystkim wysokość dochodów rodziny oraz stan zdrowia syna strony. Jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego rodzina w maju 2007 r. uzyskała dochody w wysokości około 1 000 zł (550 zł - alimenty, 400 zł -dodatek wychowawczy i 48 zł - zasiłek rodzinny). Obecnie otrzymuje także zasiłek pielęgnacyjny dla syna w wysokości 1 53 zł miesięcznic. Z drugiej strony Kolegium musiało mieć także na względzie możliwości pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium zadeklarowana przez J. D. kwota, którą może ona uiszczać za pobyt w Domu (698 zł miesięcznie za dwie osoby), stanowi wydatek mieszczący się w zakresie jej możliwości.

Kolegium stoi na stanowisku, że strona, mając przynajmniej w stopniu podstawowym uregulowaną sytuację życiową, może podjąć próby zarobkowania. Należy mieć na względzie, że dysponuje ona bardzo poszukiwanym na rynku zawodem (kosmetyczka), który zresztą daje możliwość pracy w niepełnym wymiarze pracy i dorywczo, tak by nie odbiło się to negatywnie na wychowaniu syna.

Zdaniem Kolegium, wysokość odpłatności oraz zakres udzielonej pomocy ustalono stosownie do potrzeb Strony oraz możliwości pomocy społecznej, czyli zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium, jedną z podstawowych zasad, którą kieruje się pomoc społeczna jest zasada subsydiarności, zgodnie z którą państwo może jedynie wspierać, a nie wyręczać obywateli w zaspokajaniu ich potrzeb życiowych. Według art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wyrażona w tym przepisie zasada wskazuje na spoczywającą na korzystającym z pomocy powinność wykorzystania wszystkich swoich możliwości w dążeniu do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej z pomocą instytucji polityki społecznej państwa, we współpracy z kościołami, organizacjami społecznymi i pozarządowymi oraz instytucjami charytatywnymi (por.: wyrok NSA z 7 listopada 2003 r. 1 SA 1444/03, wyrok NSA z 31 października 2001 r. 11 SA/Wr 1134/99, wyrok NSA z 28 marca 2001 r. II SA/Wr 1505/99).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 97 ust. 2-4 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz § 4 ust. 2, 5, 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, powołanego wyżej.

Przepisy powołanej ustawy o pomocy społecznej stanowią, co następuje.

Opłatę za pobyt w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ustala podmiot prowadzący, a w przypadku domów prowadzonych przez podmioty uprawnione - podmiot zlecający zadanie, uwzględniając warunki pobytu, w szczególności zakres przyznanych usług oraz obowiązki osoby przebywającej w domu (ust. 2).

Różnicę między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu, a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ponosi gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby przebywającą w domu (ust. 3).

Do określenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu dla matek

z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej lub w placówce opiekuńczo-wychowawczej (ust. 4).

W przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia 30 maja 2007r. organ pomocy Społecznej skierował skarżącą do Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży we W. przy pl. [...]. W domu tym znalazła się w dniu 9 maja 2007r., gdyż z powodu wypowiedzenia jej najmowanego pokoju, nie miała gdzie przebywać. Skierowanie obejmowało okres od 9 maja 2007r. do 31 maja 2007r. W tym też okresie decyzja rodziła skutek wskazany w rozstrzygnięciu.

Ustalając wysokość opłaty w kwocie 698,00 zł miesięcznie na dwie osoby, wzięto pod uwagę średni miesięczny koszt utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży na terenie Wrocławia, który oszacowano na kwotę 951,65 zł miesięcznie na osobę, łączny dochód strony w kwocie 998,00 zł. oraz kryterium dochodowe rodziny wynoszące 702,00 zł. Obecnie skarżąca otrzymuje także zasiłek pielęgnacyjny dla syna w wysokości 153 zł miesięcznie.

Należy podzielić argumentację, że zadeklarowana przez skarżącą kwota, którą może ona uiszczać za pobyt w Domu (698 zł miesięcznie za dwie osoby), stanowi wydatek mieszczący się w zakresie jej możliwości. Wysokość odpłatności oraz zakres udzielonej pomocy ustalono stosownie do potrzeb strony oraz możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z wyrażoną w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasadą subsydiarności, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wyrażona w tym przepisie zasada wskazuje na spoczywającą na korzystającym z pomocy powinność wykorzystania wszystkich swoich możliwości w dążeniu do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej z pomocą instytucji polityki społecznej państwa, we współpracy z kościołami, organizacjami społecznymi i pozarządowymi oraz instytucjami charytatywnymi.

Należy zgodzić się, że strona, mając przynajmniej w stopniu podstawowym uregulowaną sytuację życiową, może podjąć próby zarobkowania. Należy mieć na względzie, że dysponuje ona poszukiwanym na rynku zawodem (kosmetyczka), który zresztą daje możliwość pracy w niepełnym wymiarze pracy i dorywczo, tak by nie odbiło się to negatywnie na wychowaniu syna.

Sąd podzielił wywód organu w przedmiocie obciążenia OPS w S. częścią kosztów pobytu skarżącej w ośrodku wsparcia we W..

Kolegium wywiodło, że ostatnim miejscem stałego zameldowania strony były P. w gminie S.. Wiosną 2007 r. pozostawała ona pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej w S., którego Kierownik w dniu 20 kwietnia 2007 r. wydał - doręczoną stronie pod adresem: J. D. P. [...] - decyzję przywracającą stronie wypłatę zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z urlopu wychowawczego (korzysta ona z pomocy tego Ośrodka nadal, otrzymując zasiłek pielęgnacyjny dla syna w wysokości 153 zł). Wzięto także pod uwagę wyrażoną w oświadczeniu z dnia 10 maja 2007 r. deklarację J. D., że nie może ona mieszkać w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Strona w maju 2007 r. przebywała zatem we Wrocławiu, gdzie straciwszy możliwość zamieszkiwania w wynajmowanym pokoju, nie mając możliwości znalezienia bezpiecznego miejsca zamieszkania i nie mogąc powrócić do domu rodzinnego - została bez miejsca schronienia. Z tego punktu widzenia trafiła do Ośrodka wsparcia jako osoba bezdomna w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej i miał w jej przypadku zastosowanie przepis art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej. Należy dodać, że Kierownik tego Ośrodka w piśmie z dnia 14 maja 2007 r. wyraził zgodę na uiszczenie części kosztów pobytu strony w Domu we W. w maju 2007 r.,

przy czym kwestia obciążenia OPS w S. częścią opłaty oraz wskazywana w skardze zwłoka w jej uiszczeniu nie naruszają interesu prawnego strony. Kwestia ponoszenia odpłatności przez organ właściwy - choć przesądzona zaskarżoną decyzją - stanowi przedmiot uzgodnień i rozliczeń pomiędzy gminą a ośrodkiem wsparcia.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej w przedmiocie skierowania do ośrodka wsparcia wyłącznie na okres od 9 maja do 31 maja 2007r., zwłaszcza gdy uwzględni się, iż przyjęcie nastąpiło w trybie nadzwyczajnym, w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa lub zdrowia skarżącej. W myśl art. 151 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, z dniem 1 stycznia 2005r. domy pomocy społecznej dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży stały się ośrodkami wsparcia – domami dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, o których mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. W myśl powołanego przepisu osoby takie, dotknięte przemocą lub znajdujące się w innej sytuacji kryzysowej mogą w ramach interwencji kryzysowej znaleźć schronienie i wsparcie w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży.

Zmianie tej należy przypisać istotne znaczenie interpretacyjne.

O ile domy pomocy społecznej – ze swej istoty – nastawione są na trwałe świadczenie usług opiekuńczych osobom skierowanym doń na czas nieokreślony, o tyle przekształcenie dotychczasowych domów pomocy społecznej dla matek z małoletnimi dziećmi i kobietami w ciąży w ośrodki wsparcia oznacza również zmianę ich charakteru. Ten typ ośrodków zajmuje się udzielaniem pomocy o charakterze interwencyjnym, tzn. zapewnieniem schronienia i wsparcia podczas sytuacji kryzysowej, w celu jej przezwyciężenia. Chodzi zatem o działania tymczasowe i doraźne umożliwiające powrót do normalnego życia. Okres pobytu podlega ocenie organu.

Ze wskazanej istoty ośrodków wsparcia wynika, że i decyzje kierujące do takich placówek określają termin trwania pobytu. W trakcie postępowania administracyjnego skarżącą pouczono, że może ubiegać się o ponowne skierowanie do Ośrodka a wniosek w tej sprawie będzie przedmiotem odrębnego postępowania, w którym organ rozważy wszelkie argumenty strony. Z oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu rozprawy wynika, że toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie usankcjonowania prawa dalszego pobytu skarżącej w przedmiotowym Ośrodku (w którym strona nadal faktycznie przebywa). W związku ze zwykłym /zwyczajnym/ trybem przyjęcia - § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego organ będzie mógł wyrażać wszystkie racje przemawiające za lub przeciwko dalszemu pobytowi skarżącej w Ośrodku.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że w postępowaniu odwoławczym naruszono przepis art. 10 § 1 i art. 15 k.p.a.

Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do ustalonego w wywiadzie środowiskowym stanu faktycznego, mogła na ogólnych zasadach zapoznać się ze zgromadzonym w jej sprawie materiałem dowodowym lub skorzystać z innych form czynnego udziału w postępowaniu. Nie spotkała się także z odmową uwzględnienia przedstawianych przez nią dokumentów jako materiałów dowodowych. Przedstawione dowody zostały włączone do akt oraz zanalizowane i ocenione przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organy. Podjęcie negatywnej dla strony decyzji nie może być interpretowane w kategoriach niezapoznania się przez organ z przedstawionymi dowodami.

Należy podzielić stanowisko organu, iż bezzasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Kolegium przepisu art. 15 kpa, tj. uchybienia zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na zapewnieniu stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Rozpatrywanie sprawy i prowadzenie postępowania przed organem drugiej instancji nie jest równoznaczne, ze zbieraniem nowego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie nie zachodziła konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego. Postępowanie przed Kolegium polegało zatem na ponownej analizie i ocenie zgromadzonego już w sprawie materiału dowodowego, co nie uchybia zasadzie wyrażonej w art. 15 kpa. Kolegium zatem przeprowadziło postępowanie, a nie jedynie "oceniło decyzję" organu pierwszej instancji.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.