Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 992/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt. 4, art. 52 § 3, art. 53 § 2, art. 156 § 3, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77 ust. 4 pkt. 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 sierpnia 2008 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 kwietnia 2008 roku o sygn. akt II SA/Ol 151/08 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. D. na pismo Prezydenta Miasta O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty na wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a: 1) oddalić skargę kasacyjną; 2) sprostować oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w ten sposób, że w miejsce daty pisma Prezydenta Miasta O. "[...]" wpisać "[...]".


UZASADNIENIE

I OSK 992/08

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II SA/Ol 151/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. D. na pismo Prezydenta Miasta O. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu.

Jak wynika z uzasadnienia, wnioskiem z dnia [...] J. D. zwrócił się do Prezydenta Miasta O. o zwrot nadpłaty za wydanie [...] kart pojazdów zarejestrowanych w okresie od [...] do [...] wraz z oprocentowaniem powstałej nadpłaty.

W odpowiedzi organ wskazał, że przy pobieraniu opłaty za wydanie kart pojazdu stosował przepisy obowiązującego prawa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. o sygn. akt U 6/04 orzekł wprawdzie, iż przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z Konstytucją, jednak utracił on moc obowiązującą dopiero z dniem 1 maja 2006 r. Prezydent stwierdził również, że w przypadku pozytywnego zakończenia postępowania toczącego się w podobnej sprawie przed Sądem Rejonowym w O., z powództwa innej osoby, przedmiotowy wniosek zastanie niezwłocznie pozytywnie rozpatrzony.

Dnia [...] wnioskodawca wezwał Prezydenta Miasta O. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem.

Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I SA/Ol 157/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. D. na czynność materialnotechniczną Prezydenta Miasta O. w przedmiocie zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu z uwagi na braki fiskalne skargi.

Następnie, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta O. odmówił J. D. stwierdzenia nadpłaty w celu zwrotu kwoty [...] złotych za wydanie [...] kart pojazdu.

Wnioskiem z dnia [...] J. D. ponownie zwrócił się do Prezydenta Miasta O. o zwrot opłaty za wydanie kart pojazdu.

Organ administracji w piśmie z dnia [...] poinformował wnioskodawcę, iż droga administracyjna została wyczerpana wobec niezaskarżenia decyzji tego organu z dnia [...], a zwrot żądanej kwoty w innym trybie nie jest możliwy.

Skarżący pismem z dnia [...] wezwał Prezydenta Miasta O. do usunięcia naruszenia prawa poprzez ponowne rozpoznanie sprawy i podjęcie czynności materialnotechnicznej, polegającej na dokonaniu zwrotu pobranych opłat za wydanie kart pojazdów.

W odpowiedzi z dnia [...] organ administracji podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J.D. wniósł o uchylenie aktu administracyjnego Prezydenta Miasta O. z dnia [...] odmawiającego zwrotu opłat za wydanie kart pojazdu, stwierdzenia bezskuteczności czynności materialnotechnicznych polegających na pobraniu opłat w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, orzeczenie o uprawnieniu skarżącego do otrzymania zwrotu opłat za wydane karty pojazdu i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżący, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny, wywodził o słuszności swoich żądań.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta O. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od skarżącego na rzecz strony przeciwnej. Stwierdził w uzasadnieniu, że opłatę za kartę pojazdu pobrano zgodnie z obowiązującymi przepisami, a sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Roszczenia wnoszone do sądów powszechnych wobec Gminy O. zakończyły się ich prawomocnym oddaleniem. Organ administracji nie podzielił ponadto opinii skarżącego odnośnie mocy obowiązującej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podniósł ponadto, że skarga jest spóźniona, zaś poprzednią skargę Sąd odrzucił.

Na rozprawie w dniu [...] J. D. podtrzymał skargę, z tym, że sprecyzował ją wskazując, iż skarży pismo Prezydenta z dnia [...], a nie jak pierwotnie, omyłkowo wskazał z [...].

Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, iż jest ona niedopuszczalna. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie.

Sąd I instancji wskazał, iż skarżący kwestionuje prawidłowość odmowy zwrotu opłaty za wydanie kart pojazdów, uiszczonych na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Uchwałą z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, iż skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Skarga ta powinna być jednak wniesiona stosownie art. 53 § 3 p.p.s.a. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta O. o zwrot opłat za wydanie [...] kart pojazdu już pismem z dnia [...], organ administracji udzielił natomiast skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa dnia [...], zatem z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że rozpoznawana skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności procesowej, gdyż nastąpiło to dopiero w dniu [...], a skarga nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyjaśnił, iż termin do wniesienia skargi nie mógł być liczony od wezwania do usunięcia naruszenia prawa datowanego na [...], gdyż wezwanie to było wezwaniem powtórnym, a zatem bezskutecznym. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest środkiem procesowym zastępującym środek odwoławczy, z którego strona nie może korzystać wielokrotnie. Nie można bowiem instytucji wezwania traktować jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie.

Reasumując Sąd stwierdził, że skarżący swoje prawo do wezwania Prezydenta Miasta O. do usunięcia naruszenia prawa skonsumował już w dniu [...], a powtórne wezwanie z dnia [...] nie wywołuje skutków prawnych.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. D., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniósł zarzut naruszenia:

- art. 53 § 2 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczyło aktu Prezydenta Miasta O. z dnia [...] i było wezwaniem powtórnym oraz wniesionym do organu po upływie 14 – dniowego terminu, które to uznanie zamknęło drogę do merytorycznego rozpoznania skargi;

- art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] związane było z wnioskiem o zwrot nadpłaty z dnia [...];

- art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak rozpoznania skargi, spełniającej warunki formalne do oceny stanu faktycznego przy zastosowaniu powołanych w skardze przepisów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się do organu o zwrot nadpłaty w trybie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, natomiast pismo z dnia [...] dotyczyło podjęcia czynności polegających na zwrocie pobranych opłat w oparciu o sentencję wyroku Trybunału Konstytucyjnego i przepisy Konstytucji RP, które powinny być stosowane w przypadku braku możliwości stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Wnioski te zostały złożone niezależnie siebie i stanowiły odrębne sprawy administracyjne. Nie jest zatem do przyjęcia stanowisko, iż wezwanie z dnia [...] jest wezwaniem powtórnym, dotyczącym jednej sprawy administracyjnej. Ponadto autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż sprawa zwrotu opłat nie została dotychczas merytorycznie rozstrzygnięta, co narusza art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Przedstawiona w rozpoznawanej sprawie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skarga kasacyjna wskazuje wyłącznie na zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które sprowadzają się do zarzutu przyjęcia przez Sąd I instancji, iż wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonane w związku z wnioskiem z dnia [...] oraz z wnioskiem z dnia [...] dotyczą jednej sprawy administracyjnej, co skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania skargi.

Punkt wyjścia dla rozważań stanowić będzie wyrok z dnia 17 stycznia 2006 r. o sygn. akt U 6/04, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U.Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP poprzez zawyżenie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stał się podstawą do występowania z żądaniem zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu.

W ślad za powyższym wyrokiem, uchwałą z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, iż skierowanie do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast, jak to wynika z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymaga, czy odpowiedź Prezydenta Miasta O. na żądanie zwrotu pobranych opłat za wydanie kart pojazdu zawarte we wniosku z dnia [...] mogła być przedmiotem dopuszczalnego i skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna.

Otóż, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie można abstrahować od faktu, iż pismem z dnia [...] J. D. wystąpił do Prezydenta Miasta O. z żądaniem zwrotu części pobranych opłat za wydanie kart pojazdu. Pismo z dnia [...], mimo że powołuje się na inną podstawę prawną, to pochodzi od tego samego podmiotu, dotyczy tego samego stanu faktycznego i zawiera tożsame żądanie – zwrotu pobranych, zdaniem strony nielegalnie, opłat za karty pojazdu. Wszystkie te elementy powodują, iż pisma z dnia [...] oraz z dnia [...] należy uznać za dotyczące jednej i tej samej sprawy administracyjnej, w której zostało złożone już przez skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – pismo z dnia [...] (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2008 r. o sygn. akt I OSK 777/08). W konsekwencji to wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...], a nie [...] wyznacza terminy, w których dopuszczalne było wniesienie skargi na czynność materialnotechniczną, jaką stanowi odmowa zwrotu pobranych opłat za wydanie kart pojazdu.

Reasumując, skoro zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a za jedynie dopuszczalne uznaje się wezwanie z dnia [...], to należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż skarga jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 par. 2 p.p.s.a. Tym samym stwierdzić należy, iż odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargi, która nie posiada przymiotu dopuszczalności nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 156 § 3 w związku z art. 166 p.p.s.a., uznał za zasadne sprostować z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, iż w miejsce daty pisma Prezydenta Miasta O. "[...]." wpisać "[...].". Z treści uzasadnienia bezspornie wynika, iż przedmiotem zaskarżenia jest czynność z dnia [...], nie zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa datowana na dzień [...], zatem nieprawidłowa data ma charakter oczywistej pomyłki, o czym świadczy również wskazanie prawidłowego oznaczenia zaskarżonej czynności.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 156 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.