Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 421/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3, art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017r. sprawy ze skargi A SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 29 grudnia 2014 r. X. S.A. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "X.", "spółka" lub "skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2014

(w tym za 2009 r. w kwocie [...]zł) oraz o zwrot nadpłaty wraz z korektą deklaracji podatkowych za ten okres.

W argumentacji wniosku podano następujące przyczyny powstania nadpłaty:

1. błędne opodatkowanie w latach 2009-2013 budynku lokomotywowni o nr inwentarzowym [...], jako budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy lokomotywownia nie powinna podlegać podatkowi od nieruchomości. Wskazano, że obiekt ten nie posiada instalacji wodociągowej i elektrycznej, brak instalacji centralnego ogrzewania, co uniemożliwia jego wykorzystanie w działalności gospodarczej. Ponadto stwierdzono, że ze względu na zerwany dach lokomotywownia nie posiada cech budynku, określonych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., - w skrócie: "u.p.o.l."). Do wniosku dołączono 3 fotografie obiektu oraz protokół nr [...] z przeglądu okresowego pięcioletniego stanu technicznego obiektu z 15 maja 2013 r., w którym stan pokrycia dachowego oraz stolarki okiennej oceniono jako zły i odnotowano odłączenie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej. Stan pozostałych elementów budynku uznano za dostateczny. W uwagach końcowych wskazano, że budynek jest wyłączony z eksploatacji, zamknięty i zabezpieczony przed dostępem osób postronnych.

2. błędne opodatkowanie w okresie od września 2012 r. do końca 2014 r. budynku portierni przy ul. [...], o nr inwentarzowym [...] oraz błędnie opodatkowanie w latach 2009-2014:

- budynku administracyjnego w części niewynajętej, o nr inwentarzowym [...],

- budynku laboratorium przy ul. [...], o nr inwentarzowym [...],

jako budynków związanych z działalnością gospodarczą podczas gdy budynki te powinny być opodatkowane z zastosowaniem stawek właściwych dla budynków pozostałych. Wskazano, że ww. budynki ze względu na niedostateczny stan techniczny nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

3. błędne opodatkowanie w latach 2009-2013 [...] m2 oraz w 2014 r. powierzchni [...] m2 działki nr [...] o nr inwentarzowym [...], jako gruntów związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy grunt nie powinien podlegać podatkowi od nieruchomości. Spółka wskazała, że w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] posiada oznaczenie R - grunty orne oraz nigdy nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec tego działka ta spełnia wszystkie przesłanki z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., które warunkują możliwość wyłączenia jej spod opodatkowania,

4. błędne opodatkowanie w latach 2009-2014 magazynu przesyłkowego o nr inwentarzowym [...], jako budynku związanego z działalnością gospodarczą, podczas gdy w okresie od stycznia 2009 r. do lipca 2011 r. magazyn powinien być opodatkowany z zastosowaniem stawek dla budynków pozostałych, a od sierpnia 2011 r. w stosunku do magazynu powinno znaleźć zastosowanie zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Wskazano, że magazyn przesyłkowy 10 lat temu uległ spaleniu i ze względów technicznych nie mógł być wykorzystywany w działalności gospodarczej. W wyniku pożaru kompletnemu zawaleniu uległ dach budynku, zniszczone zostały także mury oraz elementy instalacji elektrycznej. Z kolei decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków magazyn został wpisany do rejestru zabytków województwa wielkopolskiego pod nr [...], a 28 lipca 2011 r. zakończyły się roboty budowlane przy magazynie, prowadzone zgodnie z pozwoleniem konserwatora zabytków.

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] r., nr [...], stwierdził istnienie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...]zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji uznał za zasadną argumentację wniosku w kwestii opodatkowania działki nr [...]. W tym kontekście wskazano, że działka nr [...] w ewidencji gruntów jest sklasyfikowana, jako grunty orne klasy IVb o pow. [...] ha, a zatem spółka błędnie opodatkowała te grunty podatkiem od nieruchomości. Ponadto Prezydent Miasta P. stwierdził, że budynek lokomotywowni powinien być opodatkowany według stawki właściwej dla budynków pozostałych, a nie, jak pierwotnie, według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. W związku z powyższym stwierdzono, że na koncie podatkowym spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. powstała nadpłata w wysokości [...] zł.

Organ I instancji nie podzielił natomiast pozostałych twierdzeń spółki, co do opodatkowania budynku administracyjnego, portierni, laboratorium oraz magazynu. Opierając się na treści protokołów z przeglądu okresowego stanu technicznego z dnia 15 maja 2013 r. i z dnia 29 listopada 2012 r., a także dokumentacji fotograficznej, wskazał że budynek lokomotywowni nadal posiada cechy budynku, albowiem w protokołach nie ma żadnej informacji, że obiekt ten nie posiada dachu. Stwierdzenia, że konstrukcja dachu i jego pokrycie jest w złym stanie dowodzi, że ten element konstrukcji istnieje. Odwołując się do stanowiska judykatury organ zaznaczył, że stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu. Ze zdjęć wynika, że dach jest co prawda uszkodzony, ale istnieje. Z dokumentów dotyczących lokomotywowni wynika jednak, że obiekt faktycznie nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a nadto znajduje się w złym stanie technicznym, co uzasadnia opodatkowanie go wg stawki dla budynków pozostałych. Opierając się na zapisach z protokołów z okresowego stanu technicznego budynku portierni, budynku administracyjnego i laboratorium wskazano, że żaden z tych budynków nie znajduje się w złym stanie technicznym. Podkreślono, że budynek administracyjny i laboratorium nadają się do dalszej eksploatacji, a budynek portierni, co prawda przeznaczony jest do rozbiórki, ale jego stan techniczny jest średni. Jednocześnie w protokołach zaleca się wykonanie typowych robót remontowych. Stan techniczny ww. budynków nie ma zatem charakteru trwałego, niezależnego od strony. Organ stwierdził, że gdyby ze względów technicznych przeprowadzenie tych remontów nie było możliwe, a ponadto gdyby wykluczało to możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, dopiero wtedy spełniona byłaby przesłanka opodatkowania przy zastosowaniu obniżonej stawki podatku od nieruchomości, co w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiło. Brak woli właściciela, by doprowadzić obiekt do stanu używalności nie może uzasadniać obniżenia stawki podatkowej. Odnosząc się natomiast do budynku magazynu, organ wskazał, że z pisma Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 czerwca 2015 r. wynika, że budynek ten uległ częściowemu spaleniu w nocy z dnia [...] r. na [...] r. Ponadto zaznaczono, że budynek ten został wpisany do rejestru zabytków województwa wielkopolskiego decyzją z dnia [...] r., a ze zdjęć z 2008 r. nie wynika aby znajdował się on w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie w nim działalności gospodarczej. W związku z tym uznano, że za 2009 r. budynek magazynu winien być opodatkowany według stawek najwyższych.

W odwołaniu z dnia [...] r. spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że budynek lokomotywowni posiadał cechy pozwalające na zakwalifikowanie do kategorii budynków i opodatkowanie go stawką dla budynków pozostałych; 2) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że stan techniczny budynku administracyjnego, budynku laboratorium i magazynu przesyłkowego nie spowodował, że straciły one cechy budynków mogących służyć działalności gospodarczej, a w konsekwencji, że nie zaistniały względy techniczne uzasadniające zastosowanie stawki opodatkowania właściwej dla budynków pozostałych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i rozważania organu I instancji, co do opodatkowania poszczególnych obiektów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W szczególności SKO stwierdziło, że dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem, a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowalnego. Budynek lokomotywowni posiada dach, wobec czego zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. uznano za chybiony. Ponadto SKO za słuszne uznało opodatkowanie budynku lokomotywowni według stawki dla budynków pozostałych, albowiem obiekt ten rzeczywiście nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a zarazem znajduje się w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie tej działalności.

Ponadto SKO uznało, że w odniesieniu do portierni, budynku laboratorium oraz budynku administracyjnego nie zachodzą względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uniemożliwiające wykorzystywanie tych budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdzono bowiem, że budynki te nadają się do dalszej eksploatacji, co wprost wynika z przedłożonych protokołów. Ich stan techniczny został określony jako średni w odniesieniu do budynku portierni i budynku administracyjnego oraz zadawalający w odniesieniu do budynku laboratorium. W protokołach z przeglądów technicznych zaleca się wykonanie typowych prac remontowych, a okoliczność, że spółka ich nie dokonywała nie jest podstawą do zastosowania wobec tych budynków obniżonej stawki podatkowej podatku od nieruchomości. Tym samym, budynki te jako znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy powinny być opodatkowane według stawek właściwych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W skardze z dnia [...] r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO w [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez uznanie, że budynek lokomotywowni o nr inwentarzowym [...] posiadał cechy pozwalające na zakwalifikowanie tego obiektu do kategorii budynków i opodatkowanie go stawką dla budynków pozostałych;

2) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i lit. e) u.p.o.l. przez uznanie, że:

a) budynek administracyjny o nr inwentarzowym: [...],

b) budynek laboratorium o nr inwentarzowym: [...],

c) magazyn przesyłkowy o nr inwentarzowym: [...],

powinny zostać opodatkowane stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy budynki nie były i nie mogły być wykorzystywane przez spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i w konsekwencji powinny zostać opodatkowane według stawki dla budynków pozostałych.

W uzasadnieniu skargi spółka powieliła argumentację podniesioną uprzednio we wniosku inicjującym postępowanie i w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych dotyczącego podatkowej kwalifikacji budynków skarżącej (budynek administracyjny o nr inwentarzowym: [...], budynek laboratorium o nr inwentarzowym: [...], magazyn przesyłkowy o nr inwentarzowym: [...], które zdaniem organów powinny być opodatkowane stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a także budynku lokomotywowni o nr inwentarzowym [...], który zdaniem organów posiadał cechy pozwalające na zakwalifikowanie go do kategorii budynków i opodatkowanie stawką dla budynków pozostałych.

Według przeciwnego poglądu skarżącej, wskazane wyżej budynki (oprócz lokomotywowni) nie były ani nie mogły być wykorzystywane w 2009 r. do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a w konsekwencji istnieją przesłanki uzasadniające zastosowanie stawki podatku właściwej dla budynków pozostałych. Z kolei budynek lokomotywowni, jako pozbawiony dachu, nie może zostać uznany za budowlę, a wobec tego nie powinien podlegać opodatkowaniu.

Tak zarysowany spór związany jest z wykładnią, a w jej wyniku odmową zastosowania przez organy podatkowe przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w części, w której pozwala on na wyłączenie z przedmiotu opodatkowania tych budynków (administracyjnego, laboratorium i magazynu przesyłkowego) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ponadto spór dotyczy wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w wyniku której organy podatkowe uznały za zasadne opodatkowanie budynku lokomotywowni.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Należy zaznaczyć, że definicja ta jest tożsama z definicją budynku zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. - w skrócie: "P.b"). Jeżeli zatem obiekt budowlany nie spełnia wskazanych w przytoczonym wyżej przepisie wymogów, w oparciu o które mógłby zostać uznany za budynek, wówczas wykluczone jest opodatkowanie go podatkiem od nieruchomości.

W judykaturze podkreśla się, że powołana wyżej ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu technicznego (por. wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 821/12; z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1157/15 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1230/15; wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenie dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją takiego rozumowania jest stwierdzenie, że obiekt budowlany pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, faktycznych, czy prawnych nie jest i nie może być wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Przy badaniu czy dany obiekt jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie ma zatem znaczenia brak w nim okien, schodów, instalacji, fragmentów dachu ani też stopień zdewastowania budynku bądź niemożność jego wykorzystywania. Niezbędnymi jego elementami są natomiast: trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, fundamenty, dach.

Zarówno w P.b., jak i u.p.o.l. brak jest definicji legalnej dachu. W potocznym znaczeniu dach, to część budynku ograniczająca go z góry, przykrywająca budynek, chroniąca go przed działaniem czynników zewnętrznych (np. opadów). Składa się on z konstrukcji nośnej, którą stanowi więźba dachowa oraz z pokrycia. W powołanych wyżej wyrokach (oraz w wyrokach: NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 812/12, z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II FSK 321/14; WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 191/13) sądy administracyjne prezentują również jednolite stanowisko, zgodnie z którym budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu" i przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu u.p.o.l. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony z góry przestaje być budynkiem, a tym samym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w ww. wyrokach stanowisko, przyjmując je jako własne. Należy zatem podkreślić, że nawet znacznie uszkodzony i przez to niespełniający swej ochronnej funkcji dach nie przestaje być istniejącym elementem obiektu budowlanego jakim jest budynek.

Mając na względzie poczynione wyżej rozważania, należy zwrócić uwagę, że z zebranego materiału dowodowego (w tym zdjęć), tj. dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z wnioskiem o stwierdzenia nadpłaty, jak i w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego wynika, że budynek lokomotywowni, wbrew twierdzeniom spółki, w 2009 r. posiadał cechy budynku, w tym dach. W złożonym w grudniu 2014 r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty X. S.A. zamieściła 3 zdjęcia lokomotywowni z 2008 r., na których wyraźnie widać zarówno więźbę dachową, jak i ubytki poszycia dachu. Sama skarżąca uzasadniając wniosek zwróciła uwagę na "brak poszycia dachowego, które zostało zerwane i obecnie nie spełnia swojej funkcji - nie zapewnia ochrony przed czynnikami zewnętrznymi". Nie można jednak utożsamiać poszycia dachowego, a zatem elementu pokrywającego konstrukcję dachu, z dachem, o którym mowa w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 P.b. W świetle przytoczonego wyżej stanowiska judykatury ubytki w poszyciu dachowym, czy nawet jego zerwanie, a tym samym niezapewnienie ochrony przed czynnikami zewnętrznymi nie oznacza jeszcze, że budynek jest pozbawiony dachu. Ze sporządzonego 29 listopada 2012 r. protokołu przeglądu technicznego okresowego budynku hali okrągłej (lokomotywowni) wynika, że zarówno drewniana konstrukcja dachu, jak i pokrycie dachowe z papy termozgrzewalnej są w złym stanie, a w konstrukcji dachu stwierdzono uszkodzenia. Zły stan dachu potwierdza również fotografia nr 1 załączona do ww. protokołu, na której ubytki pokrycia dachu są widoczne, ale również potwierdza ona, że dach wówczas istniał. Także z dołączonego do wniosku o stwierdzenie nadpłaty protokołu z przeglądu okresowego pięcioletniego stanu technicznego budynku hali okrągłej z 15 maja 2013 r. zły stan konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, to jednak potwierdza, że dach istniał nadal. W pełni zasadnie zatem organy obu instancji, biorąc pod uwagę powyższe dowody, uznały że sporny obiekt posiada dach, co powoduje, że spełnia on kryteria do uznania go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Tego stwierdzenia nie może zmienić bardzo zły stan dachu, uniemożliwiający korzystanie z budynku. Przy kwalifikowaniu bowiem danego obiektu pod uwagę należy brać występowanie elementu budynku, jakim jest dach, nie zaś stan techniczny tego dachu. Słusznie zatem organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko, organu pierwszej instancji, że sporny obiekt nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów u.p.o.l., gdyż w 2009 r. posiadał dach. Następnie zasadnie przeszedł do badania wystąpienia przesłanki względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i uznając, że sporny budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z tych właśnie względów, opodatkował go podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla tzw. budynków pozostałych. W tej sytuacji pierwszy z zarzutów skargi Sąd uznał za chybiony.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt. 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podkreślić należy, że definicja ustawowa zawarta w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą, a jedynie mówi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej muszą być w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu gospodarczego. Wskazuje ona jedynie na niemożność wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Oznacza to, że nieruchomość, nawet niewykorzystywaną faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej, uznaje się za związaną z działalnością gospodarczą. Zatem dla oceny czy dana nieruchomość związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej niezbędne jest ustalenie, czy jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy, czy też nie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zauważa się, że ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez względy techniczne. Z treści samego przepisu można wyczytać, że "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie np. prawny, finansowy oraz, że mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli. Nie ulega jednak wątpliwości, że "względy techniczne" winny tkwić w samej rzeczy. Jednakże okoliczności te muszą uniemożliwiać korzystanie z nieruchomości, przy czym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności gospodarczej" (tak NSA w wyroku wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II FSK 2737/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W judykaturze dominuje pogląd, według którego wykładnia tego wyrażenia prowadzi do wniosku, iż chodzi tu o obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Taki charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo czasowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia z dnia 16 września 2014 r., II FSK 2221/12, LEX nr 1572457 i powołane tam orzecznictwo).

W wyroku z dnia 17 marca 2017 r. (II FSK 325/15) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzystuje do działalności gospodarczej posiadanych przez siebie gruntów, budowli lub budynków to przedmioty te nadal pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem to czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona nie przesądza o związaniu tego obiektu z działalnością gospodarczą.

NSA podkreślając, że przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej przez siebie nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przy wymiarze podatku od tej nieruchomości stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą wskazał m.in., że remont lub modernizacja budynku (budowli) jest przeszkodą przejściową w prowadzeniu w nim działalności gospodarczej (ww. wyrok dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika ogólny wniosek, że "względy techniczne" muszą w sposób trwały wyłączać możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej (wyrok NSA z dnia z dnia 19 września 2014 r., II FSK 2361/12, LEX nr 1572503).Jednocześnie zaakcentować należy, że wobec milczenia ustawodawcy w tej kwestii, a jednocześnie nakreślenia w analizowanym przepisie swoistego kontekstu towarzyszącego temu zwrotowi, brak jest możliwości stworzenia na gruncie praktyki uniwersalnej formuły tego pojęcia, którą można by "dopasować" do każdego zdarzenia faktycznego. Wymuszać to winno na organach, konieczność szczegółowego odniesienia się do każdego zaistniałego zdarzenia faktycznego oraz uwzględniania zindywidualizowanych cech każdego przypadku (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II FSK 2737/12).

W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organy obu instancji zasadnie ustaliły, iż w 2009 r. stan techniczny budynku administracyjnego i laboratorium nie pozwalał na przyjęcie, że względy techniczne uniemożliwiały skarżącej wykorzystywanie spornych budynków do działalności gospodarczej. Z protokołów przeglądu okresowego stanu technicznego budynku laboratorium (rocznego i pięcioletniego) przeprowadzonego 10 sierpnia 2012 r. wynika, że komisja oceniła ogólny stan obiektu na zadawalający, stwierdzając jednocześnie, że nadaje się on do eksploatacji i zalecając wykonanie nowego pokrycia z papy z uzupełnieniem odeskowania okapu i wykonanie nowych obróbek blacharskich. Do podobnych wniosków doszła komisja w tym samym dniu w stosunku do budynku administracyjnego, stwierdzając ogólny stan techniczny budynku jako średni i uznając, że budynek nadaje się do eksploatacji, przy czym należy naprawić pokrycie papowe dachu, gdyż papa ma sporadyczne przecieki. Zatem rodzaj zalecanych w obu budynkach prac wyraźnie wskazuje, że ich wykonanie zależy wyłącznie od decyzji podatnika i brak jest jakichkolwiek niezależnych od niego przesłanek, które wykonanie tych prac by uniemożliwiały.

Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania magazynu przesyłkowego, organy podatkowe zasadnie wskazały, że niniejsza sprawa dotyczy 2009 r., a więc fakt późniejszego wpisania tego budynku (decyzją z dnia [...] r.) do rejestru zabytków Województwa Wielkopolskiego, czy też jego częściowe spalenie (które miało miejsce w nocy z dnia [...] r. na [...] r., co wynika z pisma Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 czerwca 2015 r., a nie jak twierdzi skarżąca we wniosku złożonym w 2014 r. - "10 lat temu"), nie miały żadnego wpływu na możliwość jego opodatkowania w okresie wcześniejszym. Ponadto trafnie organy wskazały, że ze zdjęć tego budynku z 2008 r. nie wynika aby znajdował się on w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie w nim działalności gospodarczej. W związku z tym prawidłowo organy uznały, że za 2009 r. budynek magazynu przesyłkowego winien być opodatkowany według stawek najwyższych. W rezultacie powyższego za bezzasadny należy uznać drugi z zarzutów skargi.

Tożsame stanowisko zajął tut. Sąd w wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r., o sygn. akt I SA/Po 1420/16, w której rozpoznawał skargę spółki X. na decyzję SKO w [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.

W konkluzji Sąd stwierdza, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.