Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1702/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor sądowy WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie potwierdzenia świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 117 ust. 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku E. S. z [...] lipca 2001 r., potwierdził decyzją z [...] grudnia 2004 r. nr [...] , iż wnioskodawca świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. w okresach: [...] .12.1969 r. - [...] .07.1970 r.; [...] .06.1979 r. - [...] .08.1979 r.; [...] .06.1987 r. - [...] .12.1988 r. oraz odmówił potwierdzenia, iż strona świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. w okresie od [...] .10.1975 r. do [...] .11.1975 r. uznając, iż skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, które potwierdzałyby jego działalność w organizacji Nurt Niepodległościowy, w ww. okresie.

W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu decyzją z [...] marca 2005 r. nr [...] uchylił decyzję własną z [...] grudnia 2004 r. w części dotyczącej odmowy potwierdzenia, iż strona świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. w okresie od [...] .10.1975 r. do [...] .11.1975 r. oraz potwierdził świadczenie pracy na rzecz organizacji politycznych nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. w okresie od [...] .10.1975 r. do [...] .11.1975 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaznaczono, iż przedstawione przez E. S. na etapie postępowania odwoławczego zeznania uwiarygodniają, iż w okresie od [...] .10.1975 r. do [...] .11.1975 r. strona brała aktywny udział w kształtowaniu Nurtu Niepodległościowego. Powyższe zeznania korespondują z treściami zawartymi w książce L M. "B.w.".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem procesowym z [...] stycznia 2006 r., E. S. zarzucił organowi błędne zaliczenie okresu przynależności do organizacji "Z.", a także pominięcie okresu tymczasowego aresztowania za udział w organizacji podziemnej "R" od [...] .07.1971 r. do [...] .05.1971 r. oraz związanego z represjami za tę działalność pobytu w szpitalu psychiatrycznym w P. od [...] .05.1971 r. do [...] .12.1971 r., także brak odniesienia do okresu jego działalności w Rządzie RP na emigracji.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresem składkowym jest okres świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Stosownie zaś do art. 7 pkt 4 powołanej ustawy okresem nieskładkowym jest okres niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. Okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4, mogą być udowodnione dokumentami i zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu decyzjami z [...] grudnia 2004 r. i [...] marca 2005 r. potwierdził wnioskodawcy świadczenie pracy w okresach od 1 grudnia 1969 r. do 2 lipca 1970 r.; od 30 czerwca 1979 r. do 31 sierpnia 1979 r.; od 1 czerwca 1987 r. do 31 grudnia 1988 r. oraz od 1 października 1975 r. do 30 listopada 1975 r. Organy orzekające obu instancji nie ustosunkowały się natomiast do zawartej we wniosku E. S. z [...] lipca 2001 r. prośby o zaliczenie okresu od 2 lipca 1970 r. do 3 grudnia 1971 r., tj. okresu pobytu w areszcie oraz na obserwacji sądowo-psychiatrycznej w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w P. Wnioskodawca wielokrotnie wskazywał w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, iż okres uwięzienia za działalność w organizacji "R" winien, jako związany z prowadzoną przez niego walką o suwerenność i niepodległość, podlegać zaliczeniu do okresów składkowych. Organy obu instancji nie ustosunkowały się jednak do wniosku skarżącego w powyższym zakresie.

W ocenie Sądu, brak dokonania przez organ ustaleń i oceny czy podniesione przez E. S. okoliczności zasługują na uwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadnia ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W toku postępowania odwoławczego Kierownik Urzędu nie przeprowadził postępowania w celu zbadania powołanych przez wnioskodawcę okoliczności, w szczególności nie przeprowadzono dowodu ze wskazanych przez skarżącego dokumentów potwierdzających okoliczności jego aresztowania. W konsekwencji decyzja organu II instancji została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co narusza ona wyrażoną w art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego (v. wyrok NSA z 6 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Wr 806/93).

Zauważyć również należy, iż w odpowiedzi na skargę podjęto próbę uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyjmując, że nie jest możliwe uznanie okresu pobytu w areszcie śledczym i szpitalu psychiatrycznym jako okresu świadczenia pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż skarżący w tym okresie pracy nie świadczył, jak również nie można uznać tego okresu jako okresu, o którym mowa w art. 7 pkt 4 ww. ustawy. Nie wchodząc w ocenę tych twierdzeń należy wyjaśnić, że próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym bardziej pod kątem pominiętych przepisów prawa materialnego, których zastosowanie mogło mieć decydujący wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, nawet przyjmując wykładnię prezentowaną w odpowiedzi na skargę za prawidłową, należy uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę ogólną obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej. Skarżący przedstawił bowiem dokumenty, z których wynika, iż został osadzony na ponad czternaście miesięcy w areszcie śledczym, za udział w organizacji "R", która miała charakter polityczny i metodami pokojowymi dążyła do realizacji celów, którymi było uzyskanie niepodległości i suwerenności Narodu i Państwa Polskiego. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresem składkowym jest okres osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania albo bez wyroku po dniu 31 grudnia 1956 r. za działalność polityczną. Trzeba w tym kontekście podkreślić, iż organy administracji państwowej mają obowiązek rozpatrywania sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich wchodzących w rachubę przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (v. wyrok NSA z 12 października 1987 r., IV SA 334/87, GAP 1988, nr 21, s. 43). Konkludując, organ winien, w przypadku odmowy zaliczenia wyżej wskazanego okresu aresztowania jako okresu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 lub art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poinformować stronę, iż, zgodnie z art. 117 ust. 4 powołanej ustawy, okresy osadzenia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, w przypadku osadzenia bez wyroku - potwierdza Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Kierownik Urzędu celem wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii winien również ustosunkować się do zarzutu braku jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ich oceny w zakresie wniosku o zaliczenie jako okresu składkowego działalności w organizacji określanej przez wnioskodawcę jako Rząd RP na Uchodźstwie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego zaliczenia okresu działalności skarżącego w organizacji "Z.", za zasadne uznać należy stanowisko organu, iż kwestia pełnienia przez E. S. służby w organizacji niepodległościowej oraz uwięzienia za działalność polityczną, rozpatrywana w świetle art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jako działalność kombatancka, oraz na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, jako represje okresu powojennego, nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, w której, zgodnie z wnioskiem strony, ocenie podlegała działalność skarżącego po roku 1956. Zagadnienie prowadzenia przez wnioskodawcę działalności kombatanckiej oraz podlegania represjom okresu powojennego w okresie do końca 1956 r. stanowiło natomiast przedmiot analizy i oceny dokonanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 1994 r. nr [...] . Jak wynika z wyjaśnień organu, skarżący nie podejmował prób wzruszenia tego rozstrzygnięcia za pomocą nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.