Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1935/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 135, art. 174 pkt. 2, art. 183 § 1 i 2 , art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt. 5 lit. a i c, art. 156 § 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 9 ust. 1 art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 740/17 w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 740/17, po rozpoznaniu skargi W. G. – w pkt 1 orzeczenia uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] oraz w pkt 2 stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

nr [...], a nadto zwrócił na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi (pkt 3).

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W. G. w dniu [...] sierpnia 2014 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko – W. G. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzekł o przyznaniu W. G. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. w kwocie 450 zł miesięcznie, na okres od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] września 2015 r. Pismem z dnia [...] września 2015 r. Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich przesłał do organu I instancji odpis postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. sygn. akt [...], na mocy którego na czas toczącego się postępowania Sąd powierzył L. G. wykonywanie bieżącej pieczy nad małoletnimi P. G. i W. G. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich pozbawił W. G. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi P. G. i W. G. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka W. G. ze względu na wystąpienie nowych okoliczności w sprawie. Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. i orzekł o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. na okres od dnia [...] października 2014 r.

Kolegium, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym, nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani innymi wadami określonymi

w art.156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. W. G., złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją, domagając się stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie podniósł, że organ wydający decyzję w sposób niewłaściwy zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Rozpoznając złożony wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bada wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności. Podkreślił, że z okoliczności sprawy wynika,

że W. G. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. w dniu [...] sierpnia 2014 r., a zatem

w dniu składania wniosku ww. nie był już przedstawicielem ustawowym małoletniej W. G. Skoro na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego W. G. nie był przedstawicielem ustawowym małoletniej W. G., zatem w konsekwencji nie był osobą uprawnioną do złożenia wniosku na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta [...]

"z dnia [...] października 2014 r. nr [...]" (błędnie powołując numer decyzji i jej datę) nie została wydana z rażącym naruszeniem art.156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś zaskarżona decyzja Kolegium jest zasadna i znajduje oparcie w przepisach prawa.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W. G., zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez niezgodne

z prawem pozbawienie osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. przepisu art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie małoletniej uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych prawa udziału w postępowaniu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i stwierdzenie nieważności ww. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia

[...] grudnia 2015 r. Stwierdził przy tym, że bez wątpienia na gruncie przedmiotowej sprawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało prawidłowo przyznane osobie uprawnionej – W. G., której prawa do tego świadczenia organ administracji nie kwestionował i nie kwestionuje. Środki z funduszu alimentacyjnego były od początku przekazywane na konto babci uprawnionej, która od dnia [...] marca 2014 r. pozostaje kuratorem spraw majątkowych małoletniej. Zarówno przed, jak i po pozbawieniu W. G. władzy rodzicielskiej, środki z funduszu alimentacyjnego trafiały na to samo konto i były w całości zużywane na potrzeby uprawnionych dzieci. Wnioskodawca nie dysponował środkami z funduszu, które przyznane zostały nie jemu, lecz małoletniej W. G.

Ponadto skarżący wskazał, że stwierdzenie przez organ administracji, iż składając wniosek o przyznanie świadczenia na rzecz córki W. G. był pozbawiony uprawnień jej ustawowego przedstawiciela, skutkowało uniemożliwieniem jej udziału

w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu opisanego na wstępie wyroku w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii wadliwości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji pozbawienie dziecka skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 151 § 1

pkt 2 w związku z art.145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, będącym rezultatem niewłaściwej oceny decyzji z dnia

[...] grudnia 2015 r. dokonanej w kontekście obowiązku jej zweryfikowania przez pryzmat przesłanek stwierdzenia nieważności, w tym zwłaszcza wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc rażącego naruszenia prawa. Prawidłowa realizacja powyższego obowiązku wymagała dokonania należytej oceny kwestii wystąpienia

w sprawie podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, której istnienie mogłoby ewentualnie warunkować wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2

w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako odpowiadającej prawu.

Przeprowadzona analiza uzasadnienia przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. dowodzi, że organ dokonał pobieżnej oceny w tym zakresie. Ocenę tę bowiem sprowadził w istocie jedynie do przyjęcia ustaleń, że okoliczność pozbawienia skarżącego władzy rodzicielskiej (wynikająca z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.) była nową okolicznością nieznaną mu w dniu wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wymagają nie tylko ustalenia, że dana okoliczność jest "nowa"

i "nieznana organowi w dniu wydawania decyzji", ale w świetle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. musi być ona także "istotna" dla sprawy, czyli jej wyniku. Tak rozumiany wynik sprawy niewątpliwie należy wiązać z regulacją art. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów określającą: podmioty uprawnione do ubiegania się o świadczenia (ust. 1). Tym zaś podmiotem w rozpoznawanej sprawie z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 9 tej ustawy niezmiennie pozostaje córka skarżącego, bez względu na fakt, iż skarżący został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Konstatacja

ta doprowadziła Sąd do wniosku, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonał uchylenia pozytywnej dla dziecka skarżącego decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w oparciu o nową okoliczność (pozbawienie władzy rodzicielskiej skarżącego) nieznaną mu w dniu wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., która nie wypełnia jednak przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż nie można jej przypisać charakteru okoliczności istotnej dla wyniku sprawy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe oznacza, że uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w drodze decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nie ulega wątpliwości,

że w okolicznościach niniejszej sprawy, w tym także wobec faktu wpływu wspomnianych świadczeń na konto babki L. G. (kuratora do spraw majątkowych córki skarżącego), organ powinien był zakończyć swoje postępowanie decyzją o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie

art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania.

W majestacie prawa organ w nieuprawniony sposób pozbawił dziecko skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo braku wystąpienia w sprawie ustawowo określonych okoliczności determinujących utratę tego uprawnienia przez dziecko, które na skutek braku zapewnienia mu przez organ należytej reprezentacji pozbawione było możliwości obrony swych praw, co dodatkowo wpływa na ocenę "oczywistej sprzeczności" z prawem kontrolowanej decyzji w kontekście przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W dalszej części uzasadnienia WSA w Łodzi odnosząc się do zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdził,

że niedostrzeżenie przez Kolegium powyższych uchybień i nieprawidłowości, których dopuścił się organ wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy załatwionej w drodze zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie przesądza ono o braku dokonania przez Kolegium prawidłowych ustaleń w kwestii wystąpienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji, w tym zwłaszcza przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzje Kolegium z dnia

[...] czerwca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zaskarżając orzeczenie w części określonej w pkt 1 i 2.

Jednocześnie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego:

a. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

(t.j. Dz. U. z 2017 roku poz. 2188 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu sprawy i zebranego materiału dowodowego, wykroczono poza granice sprawy, jak również dokonano oceny wydanych rozstrzygnięć pod względem słuszności i celowości, nie zaś legalności, stosując wykładnię, gdy kontrola w rozumieniu tej normy nie obejmuje zastępowania organu administracji;

b. art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem sąd administracyjny oceniając legalność decyzji administracyjnej będącej przedmiotem skargi, jest związany tak jak organ administracji i strona uprzednio wydaną decyzją ostateczną, która to przedmiotem skargi nie jest;

c. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie ma miejsca rażące naruszenie prawa, gdy możliwa jest odmienna wykładnia danych norm prawa, a więc: art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 roku

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2018 roku poz. 554

ze zm.);

d. art. 9 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez rażąco błędną wykładnię, bowiem ustawodawca wyraźnie i jasno wskazuje, że ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, co stanowi,

że w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy pozbawiony został władzy rodzicielskiej, a wniosek taki złożył i świadczenie było wypłacane, to świadczenie na rzecz osoby uprawnionej nie może być wypłacane, gdyż wniosek nie może być skuteczny,

a Sąd I instancji nie odróżnia wniosku od osoby uprawnionej od wniosku złożonego od przedstawiciela ustawowego na rzecz osoby uprawnionej, co automatycznie wyklucza możliwość wywodzenia o rażącym naruszeniu prawa i stwierdzenia

w konsekwencji, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie może skutkować utratą prawa do świadczenia należnego osobie uprawnionej, zwłaszcza, że osoba ta lub inny przedstawiciel ustawowy (kurator do spraw majątkowych) mogą złożyć kolejny wniosek o świadczenie z funduszu alimentacyjnego;

e. art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem wobec ustalenia, iż zaistniała przesłanka wznowieniowa organ administracji prawidłowo zastosował obowiązujące normy prawa i nie wykroczył poza ich zakres, co dopiero wtedy by uzasadniało wywodzenie o rażącym naruszeniu prawa.

Ponadto autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369

ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie bowiem:

- nie miało miejsca naruszenie norm prawa materialnego przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzwyczajnym,

- nie miało miejsce naruszenie art. 7, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

bowiem dokonano pełnej i adekwatnej do stanu sprawy oceny stanu faktycznego

i prawnego, a uzasadnienie wydanych decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym odpowiada w pełni prawu, zaś fakt, że nie przystaje ono do poglądu strony skarżącej, nie oznacza rażącej wady, zaś rażące naruszenie prawa to wyjątkowe naruszenie prawa i gdy ono nie występuje należy odmówić stwierdzenia nieważności, gdyż interpretacja rozszerzająca jest wykluczona;

b. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że występuje wada rażącego naruszenia prawa, gdy organ administracji w innym postępowaniu nadzwyczajnym (postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania) dokonał dopuszczalnej wykładni obowiązujących norm prawa, co wyklucza możliwość wywodzenia o rażącym naruszeniu prawa i odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej była w pełni uzasadniona;

c. art. 141 § 4 w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przedstawienie oceny prawnej, która to jest niespójna

i wewnętrznie sprzeczna, brak pełnych wskazań, co do dalszego postępowania,

a właściwie postępowań, brak konsekwencji w rozważaniach, brak wykazania,

że decyzja zaskarżona i decyzja ją poprzedzająca jest obarczona jakąkolwiek wadą;

d. art. 134 § 1 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne zastosowanie, bowiem wykroczono poza granice sprawy będącej przedmiotem oceny sądu administracyjnego, która to nie oznacza wszystkich decyzji administracyjnych wydanych w odniesieniu do danej strony

w odrębnych postępowaniach, w oparciu o odrębne podstawy prawne.

Mając powołane zarzuty na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej i oddalenie skargi, zaś w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie, uchylenie zaskarżonego wyroku

w części zaskarżonej i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenie się prawa do rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak

z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.

W tej sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Aby uznać za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 629/17).

Zarzucając naruszenie przepisów postępowania w skardze kasacyjnej, wskazano na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie bowiem nie miało miejsce naruszenia prawa materialnego przez organ wyższego stopnia

w stopniu nadzwyczajnym i nie miało też miejsca naruszenie art. 7, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż dokonano pełnej i adekwatnej do stanu sprawy oceny stanu faktycznego i prawnego.

Tak postawiony zarzut naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej nakazuje przejść do istoty zaskarżonego wyroku, tym bardziej że pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego są pochodną powyższego zarzutu.

Zasadniczy spór w powyższej sprawie dotyczy prawidłowości decyzji wydanej wskutek wznowienia postępowania dot. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Podstawą prawną decyzji wydanej po wznowieniu postępowania była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Artykuł ten stanowi, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to przesłanka, której zastosowanie sprawia organom administracji najwięcej problemów.

Trafnie zaznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że dana okoliczność musi być nie tylko "nowa" i "nieznana organowi w dniu wydania decyzji", ale też "istotna" dla sprawy. Wskazane warunki zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. muszą pojawić się łącznie i dopiero pełna analiza tego przepisu pozwala na jego zastosowanie, przy przyjęciu łącznego zaistnienia wspomnianych wyżej warunków.

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że okoliczność pozbawienia władzy rodzicielskiej skarżącego nie jest w tym przypadku "istotna" dla sprawy.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym służącym wyeliminowaniu z obrotu decyzji ostatecznej i stąd przepisy dotyczące tego trybu muszą być interpretowane, ściśle i nie ma tu mowy o wykładni rozszerzającej.

Skutek dotyczący uchylenia decyzji ostatecznej jest tak daleko idący, że przepisy o wznowieniu muszą być stosowane zgodnie z ich literalnym brzmieniem.

Organy administracji zapomniały, że dobrem, które podlega szczególnej ochronie, jest dobro małoletniego dziecka, co zauważył Sąd I instancji.

Stąd zasadna jest konstatacja WSA w Łodzi, że w majestacie prawa organ

w nieuprawniony sposób pozbawił dziecko skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo braku wystąpienia w sprawie ustawowo określonych okoliczności determinujących utratę tego uprawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że wobec wystąpienia oczywistej sprzeczności z prawem, Sąd I instancji, prawidłowo ocenił, że decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r. podlega stwierdzeniu nieważności.

Następstwem przyjęcia takiego rozstrzygnięcia było też uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wobec faktu niedostrzeżenia przez Kolegium uchybień dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego.

Wobec podniesionego zarzutu skargi kasacyjnej a dotyczącego naruszenia

art. 134 § 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a przez przekroczenie granic sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Łodzi prawidłowo skorzystał z możliwości zastosowania powyższych przepisów i uważa, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r. było konieczne, aby przywrócić stan zgodny

z prawem.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych dotyczy prawa ustrojowego i ma ogólny charakter związany z zakresem kontroli sądów administracyjnych, stąd nie może być samodzielną podstawą zarzutu skargi kasacyjnej.

Jeżeli chodzi o naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu.

W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 9 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r., o pomocy osobom uprawnionym do alimentów bowiem WSA

w Łodzi wykazał w uzasadnieniu, że opisane w tym zarzucie okoliczności nie były "istotne" dla sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.