Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1123/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 135, 152, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2010r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozłożenia na raty spłaty należności Skarbu Państwa oraz umorzenia odsetek 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. [...], orzekł w stosunku do P., w oparciu o art. 127 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej i Senatu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 12 kwietnia 2001 r., przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami.

W dniu 29 października 2009 r. P. złożyło do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną domagając się uznania za niekonstytucyjny, między innymi, art. 127 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej i Senatu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 12 kwietnia 2001 r. oraz wnosząc o wydanie postanowienia tymczasowego o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której dotyczy skarga.

We wniosku z dnia 17 grudnia 2009 r. P. zwróciło się do Ministra Finansów o rozłożenie powyższej kwoty na raty płatne kwartalnie przez okres 10 lat.

W kolejnym wniosku, z dnia 30 grudnia 2009 r., P. wniosło o umorzenie odsetek ustawowych naliczonych od kwoty podlegającej przepadkowi .

W dniu 6 stycznia 2010 r. postanowieniem tymczasowym o sygn. Ts 256/09 Trybunał Konstytucyjny wstrzymał wykonalność postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Minister Finansów uznając, iż rozstrzygnięcie skargi konstytucyjnej przez Trybunał Konstytucyjny stanowi "rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte wnioskami P. z dnia 17 i 30 grudnia 2010 r., uznając je za jeden wniosek o rozłożenie na raty należności głównej i umorzenie odsetek ustawowych od tej kwoty.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P., powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. II SA/Gl 933/08, stanęło na stanowisku, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności lub niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145a kpa. Potraktowanie orzeczenia Trybunału jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa czyniłoby, w ocenie P. - u, zbędnym istnienie w porządku prawnym instytucji uregulowanej w art. 145a kpa. Nadto zdaniem Strony Trybunał Konstytucyjny nie jest sądem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ odwołał się do orzecznictwa Wojewódzkich Sądów Administracyjnych stanowiącego, iż Trybunał Konstytucyjny jest sądem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ podkreślił także, iż art. 145a kpa dotyczy wyłącznie zakwestionowania przez Trybunał przepisu, który był podstawą wydania decyzji administracyjnej a skarga konstytucyjna wniesiona przez P. dotyczy przepisu, w oparciu o który zostało wydane orzeczenie sądu powszechnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2010 r. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2010 r. P. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu P. zarzuciło naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez uznanie, iż jego skarga do Trybunału Konstytucyjnego jest zagadnieniem wstępnym, od rozpoznania którego przez Trybunał zależy rozpatrzenie przez Ministra Finansów sprawy wszczętej wnioskami P. z dnia 17 i 30 grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu skargi Strona powtórzyła argumentację z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując nadto, iż w rozpoznawanej sprawie nie istnieje wymagany przez prawo związek przyczynowy pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem przez Trybunał skargi konstytucyjnej a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem przez Ministra decyzji odnośnie rozłożenia na raty należności głównej i umorzenie odsetek ustawowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Organ poparł swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, iż w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się Trybunał Konstytucyjny za sąd w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Powyższe przesądza o zasadności zawieszenia postępowania zwłaszcza, że wydanie decyzji po rozstrzygnięciu wątpliwości natury konstytucyjnej chroni Stronę przed koniecznością sięgania po nadzwyczajny środek wzruszania decyzji, jakim jest wznowienie postępowania. Organ ponownie zaznaczył, iż art. 145 a kpa dotyczy wyłącznie zakwestionowania przez Trybunał przepisu, który był podstawą wydania decyzji administracyjnej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnicy Stron poparli dotychczasowe stanowiska. Wnosząc o oddalenie skargi pełnomocnik organu wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. I OSK 578/09, uchylający wyrok WSA w Gliwicach z 16 stycznia 2009 r., sygn. II Sa/Gl 933/08, na treść którego powoływało się P. stojąc na stanowisku, iż uznanie orzeczenia Trybunału jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa czyniłoby zbędną regulację z art. 145a § 1kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Działając w ramach uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych, określonych przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd przeprowadził kontrolę prawidłowości wykładni i zastosowania normy prawa będącej podstawą zaskarżonego postanowienia.

Minister Finansów zawiesił postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem P. dotyczącym rozłożenia na raty kwoty podlegającej przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa oraz umorzenia odsetek ustawowych naliczonych od tej kwoty w sytuacji, gdy Strona złożyła do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną domagając się uznania za niekonstytucyjny, między innymi, art. 127 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej i Senatu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 12 kwietnia 2001 r., który to przepis stanowił podstawę orzeczenia sądu powszechnego o przepadku korzyści majątkowej w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Ministra Finansów stanowił art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, co potwierdził także powołany przez Ministra Finansów w toku rozprawy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. I OSK 578/09, iż zgodnie z art. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym Trybunał Konstytucyjny jest organem władzy sądowniczej a zatem mieści się zarówno w pojęciu sądu, jak i organu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W tej więc kwestii właściwe stanowisko w sprawie zajął Minister Finansów. Jednakże w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma zagadnienie, czy na gruncie art. 97 § 1 pkt 4 kpa rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ administracji publicznej.

Stanowisko komentatorów (M. Jaśkowska, A. Wróbel , Komentarz bieżący do art. 97 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010) oparte na analizie orzecznictwa jest jednoznaczne. Złożenie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności określonych przepisów nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż nie stanowi zagadnienia wstępnego. Związek pomiędzy takim orzeczeniem a rozstrzygnięciem sprawy jest jedynie pośredni, potencjalny, a przepisy do czasu wypowiedzenia się Trybunału korzystają z domniemania zgodności z Konstytucją.

Niezależnie od wskazanego wyżej stanowiska wypracowanego przez orzecznictwo i komentatorów za zasadnością stanowiska P. w niniejszej sprawie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania dotyczącego rozłożenia na raty kwoty podlegającej przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa oraz umorzenia odsetek ustawowych naliczonych od tej kwoty przemawia oczywisty fakt, iż skarga konstytucyjna dotyczyła przepisów Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej i Senatu Rzeczpospolitej Polskiej nie zaś przepisów stanowiących podstawę do rozpoznania wniosków P. o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek przez co ewidentnie brak jest związku bezpośredniego pomiędzy orzeczeniem Trybunału a rozstrzygnięciem sprawy przez organ. Nadto w chwili wydawania przez Ministra Finansów postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. jak też postanowienia z dnia [...] marca 2010 r. skarga konstytucyjna P. nie była jeszcze przyjęta do rozpoznania przez Trybunał a więc rozważanie jej ewentualnego uznania za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa było przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art.152 oraz art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.