Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 3030/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. L. - K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani A. L.-K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB w J. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy linii napowietrznej WN 6/20 kV B.-C.-J. odcinek B. i stacja transformatorowej położonych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. C. w J.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] [...] WINB po rozpatrzeniu odwołania Pani A. L.-K., utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] WINB na wniosek pani A. L.-K. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w J. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności budowy linii napowietrznej WN 6/20 kV B.-C.- J. odcinek B. i stacja transformatorowej położonych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. C. w J.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] [...] WINB odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2017 r.

Z ww. rozstrzygnięciem nie zgodziła się Pani A. L.-K. reprezentowana przez Pana K. L. i z zachowaniem terminu ustawowego wniosła odwołanie.

Rozpoznając powyższe odwołanie organ II instancji wskazał, że Pani A. L.-K. pismem z dnia 13 grudnia 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] listopada 2017 r. W piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r. strona skarżąca wskazała, że o decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2017 r. dowiedziała się w dniu jej doręczenia, tj. 11 grudnia 2017 r., natomiast okoliczność na poparcie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi pismo pełnomocnika [...] S.A. z dnia 20 października 2017 r. skierowane do NSA, stanowiące odpowiedź pełnomocnika [...] S.A. na zażalenie Pani A. L.-K. od postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II SA/GI 435/17. W piśmie tym wskazano m. in., że plan i projekt realizacyjny spornej inwestycji zostały złożone w PINB w J.

Rozpatrując odwołanie Pani A. L.-K. od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanej w trybie wznowienia należy wyjaśniono, że Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia postępowania i kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Oceniając formalne podstawy wznowienia postępowania organ sprawdza, czy wniosek pochodzi od strony, czy strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a. Podczas drugiego etapu tj. po wznowieniu postępowania organ przeprowadza postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie stanowiące przedmiot wznowienia było dotknięte kwalifikowanymi wadami, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. i w jakim zakresie wadliwość postępowania wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydanie nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy, albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a).

Oceniając powyższe organ wskazał, że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło zgodnie z przepisem art. 149 § 1 k.p.a. [...] WINB rozpatrując wniosek Pani A. L.-K. o wznowienie postępowania prawidłowo stwierdził, że spełnia on przesłanki formalne dopuszczające możliwość wznowienia postępowania. Wniosek pochodzi od strony postępowania, strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania, zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję zgodnie z art. 151 k.p.a., w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli ustali, że nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 145 § 1, art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a., bądź stwierdza wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a., wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Organ dalej wskazał, że Pani A. L.-K. we wniosku o wznowienie postępowania wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzono, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Fałsz dowodu może przejawiać się np. w fałszywych zeznaniach świadków, fałszywej opinii biegłego, fałszywym oświadczeniu strony itp. Sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Naruszenie bowiem tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Od tego warunku k.p.a. wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy, w przypadku, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, może być wznowione postępowanie przed stwierdzeniem tego faktu orzeczeniem sądu (art. 145 § 2 k.p.a.). Drugi wyjątek obejmuje sytuację, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.).

Organ uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodu w postaci orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego zaistnienie wskazywanego przez nią fałszerstwa. Nie zachodzą także przypadki określone w art. 145 § 2 i § 3 k.p.a. W związku z tym stwierdzono, że nie potwierdziło się wystąpienie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

We wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r. wskazano m. in., że w toku postępowania nie odniesiono się do zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów i argumentów oraz że strona nie uzyskała dostępu do dokumentów. Ocena wystąpienia tych okoliczności wykracza poza zakres uprawnień organu na wstępnym etapie postępowania wznowieniowego dlatego też konieczne było wznowienie postępowania.

Organ podkreślił jednak, że jak wynika z akt sprawy Pani A. L.-K. wystąpiła z wnioskiem o podjęcie działań w sprawie urządzeń elektroprzesyłowych na działce nr [...] obr. przy ul. C. w J. Następnie upoważniła swojego ojca Pana K. L. do reprezentowania w przedmiotowej sprawie. Organ powiatowy pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r., znak: [...] zawiadomił strony postępowania, w tym Panią A. L.-K. reprezentowaną przez Pana K. L., o wszczęciu na wniosek postępowania w sprawie legalności budowy linii napowietrznej WN 6/20 kV B.-C.-J. odcinek B. oraz stacji transformatorowej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. C. w J. Pan K. L. występował w toku postępowania: składał pisma wyjaśniające w sprawie, kierowana do niego była, jako do pełnomocnika Pani A. L.-K., korespondencja w sprawie, ponadto sama Skarżąca również brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy uczestniczyła ona osobiście w prowadzonych przez organ powiatowy oględzinach, w toku postępowania osobiście składała dodatkowe pisma wyjaśniające.

Konfrontując przedstawiony kierunek wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powyżej przywołanymi okolicznościami obrazującymi aktywność strony w poszczególnych fazach prowadzonego postępowania, organ uznał, że nie ma podstaw aby twierdzić, że bez własnej winy pozbawiona była ona prawa do udziału w tym postępowaniu. W świetle powyższego zdaniem GINB, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zachodzi.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Powołana przez Wnioskodawczynię podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § pkt 5 k.p.a., czyli ujawnienie nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, zdaniem GINB, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie potwierdziła się.

W ramach określonej w art. 145 § pkt 5 k.p.a. podstawy wznowienia postępowania, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody. Konieczne jest, aby istniały w dacie wydania decyzji, nie były znane organowi w dniu jej wydania i ujawnione zostały dopiero po wydaniu decyzji. Istotne jest aby organ nimi nie dysponował. Muszą być także istotne dla sprawy, a więc muszą mieć znaczenie dla treści decyzji. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wskazanych w art. 145 § pkt 5 k.p.a. powoduje, że określona okoliczność faktyczna lub dowód nie mogą stanowić podstawy do weryfikacji decyzji.

Wskazane przez Skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania, pismo pełnomocnika [...] S.A. z dnia 20 października 2017 r. skierowane do NSA stanowiące nowe dowody, co prawda nie było znane organowi wojewódzkiemu w dacie wydania decyzji, jednak dotyczy ono dokumentów, które zostały złożone w PINB w J. W wyżej wymienionym piśmie wskazano m. in. na plan i projekt realizacyjny spornej inwestycji, które zostały złożone przez [...] S.A. w PINB w J. w dniach 20 lutego 2017 r. oraz 22 marca 2017 r. i były organowi znane w dniu wydania decyzji, dlatego okoliczności wskazywane przez skarżącą nie stanowią nowych dowodów w sprawie.

Konkludując organ II instancji wskazał, że z uwagi na fakt, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., brak jest podstaw do uchylenia w trybie wznowienia decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada 2017 r.

W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego sprawy, należy stwierdzono, że [...] WINB zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. zasadnie odmówił uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2017 r.

Na marginesie należy dodano, że na tym etapie postępowania nie jest możliwa zmiana przedmiotu postępowania czego domaga się Skarżąca. Granice postępowania wznowieniowego są wyznaczone zakresem rozstrzygnięcia poddanego temu postępowaniu nadzwyczajnemu. Tym samym organ powinien rozstrzygnąć na nowo w sprawie, która była wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Jest to więc postępowanie w sprawie tożsamej pod względem przedmiotowym, podmiotowym i co do podstawy prawnej ze sprawą zakończoną rozstrzygnięciem ostatecznym.

W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, stwierdzono, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia.

Skargę na tę decyzję złożyła A. L.-K.

W skardze podniosła, że decyzja została podjęta i wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa, gdyż bez dokonania prawidłowej i wnikliwej analizy akt przedmiotowej sprawy pod kątem licznych błędów merytorycznoprawnych oraz wad formalnych, których istnienie uzasadnia wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.

Wskazane przez stronę przesłanki przemawiające za wznowieniem postępowania - art. 145 par 1 pkt 1,4,5 k.p.a. zostały niewłaściwie przez GINB zinterpretowane i odrzucone.

Główne zarzuty dotyczą złamania zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego art. 6 do 13 k.p.a. oraz praw obywatela zagwarantowanych w Konstytucji RP i odnoszą się zarówno do decyzji pierwotnej wydanej przez PINB w J. jak i następnych.

Decyzja została podjęta i wydana przez organ I instancji niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa i nie mogła korzystać z zasady domniemania prawidłowości. Przy rozpatrywaniu odwołania przez organy wyższej instancji powinny zostać rozpatrzone wszystkie zarzuty strony skarżącej i dokonana wnikliwa analiza merytorycznoprawna akt przedmiotowej sprawy, co nie zostało uczynione.

W toku podjętych przez organy wszystkich instancji postępowań administracyjnych nie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego konieczne do prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy (art. 7 k.p.a.).

Odrzucone zostały przez organy zgodne z prawdą i stanem rzeczywistym dowody, a uznano i przyjęto za prawidłowe fałszywe oświadczenia i stanowisko przedstawicieli przedsiębiorstwa, co przeczy zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), równego traktowania stron, dopuszczenia dowodów (art. 75 k.p.a)..

Jako przesłanki wznowienia postępowań administracyjnych w niniejszej sprawie zostały przez stronę wskazane punkty 1, 4 i 5 z art. 145 par. 1 k.p.a.:

- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

- wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję,

- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Zarzut fałszywości rozumianej jako niezgodność z prawdą obiektywną, sprzeczność z zasadami logiki i wiedzy odnosi się do fałszywej interpretacji przez organy decyzyjne i kontrolne materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy od nieprawidłowego, błędnego określenia przedmiotu niniejszej sprawy poczynając.

Nadto strona skarżąca wskazał, że wszystkie organy administracyjne prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie stworzyły, poszkodowanej stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Dotychczasowa nieprawidłowa, błędna analiza akt sprawy potwierdza, że taka sytuacja miała miejsce w podjętych postępowaniach.

Podkreślono, że strona skarżąca zarówno na pierwszym jak i drugim oraz trzecim etapie podjętego postępowania nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, oraz nie mogła brać w nich udziału z powodów przez nią niezawinionych.

Postępowanie wyjaśniające było przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w J. w sposób nierzetelny. Charakteryzował go kompromitujący brak wiedzy merytorycznej z zakresu infrastruktury elektroprzesyłowej i dokumentacji technicznej (np. kopie zostały uznane za oryginały). Nie dopuszczono strony skarżącej do wspólnego przeglądania materiałów archiwalnych. W najważniejszym stadium podjętego postępowania, w którym zostały popełnione największe błędy i kłamstwa interpretacyjne, strona w ogóle nie brała udziału (Notatka służbowa z dn. 22.03.2017r. PINB). Dokumenty wymienione w notatce nie dotyczą działki nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał prawidłowej analizy akt sprawy. Nie zostały rozpoznane i wyjaśnione twierdzenia i zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą w treści odwołania. Nie zostało przeprowadzone postępowanie nadzorcze w celu dokonania merytoryczno prawnej oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów. W sposób rzeczowy i kompetentny nie zostały ponownie i obiektywnie przeanalizowane wszystkie materiały dowodowe, w tym argumenty i opinie zgłoszone przez naszą stronę, której nie zapewniono możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym.

Skarżąca w uzasadnieniu swojej skargi nadto obszernie przedstawiła zarzuty do postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J. zakończonego umorzeniem postępowania, jak też do postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji może zakończyć wznowione postępowanie w jeden z dwóch sposobów: bądź, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. - odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, bądź, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw - uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy.

Kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w J. z dnia [...] lipca 2017 r.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wznowienie postępowania uregulowane w art. 145 -153 k.p.a., jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 k.p.a. Brak jest zaś podstaw, jak chce tego skarżąca, do prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania wyjaśniającego w sprawie, tak jak w postępowaniu zwykłym.

W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania.

Wystąpienie powyższych przesłanek łącznie, obliguje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

W przypadku jednak gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a.

Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w ww. sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może zatem tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. przewidziano w tym względzie dwa wyjątki.

Pierwszy z tych wyjątków, zawarty w art. 145 § 2 k.p.a., obejmuje przypadki sfałszowania dowodów w taki sposób, że sfałszowanie to jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Innymi słowy - fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie (patrz - wyrok NSA z 22 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 841/99, OSP 2002, z. 5, poz. 71).

Drugi wyjątek zawarty jest zaś w art. 145 § 3 k.p.a., według którego dopuszczalne jest wznowienie postępowania także w wypadkach, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa. Najczęstszymi okolicznościami uzasadniającymi w tym przypadku wznowienie postępowania jest przedawnienie ścigania i orzekania w sprawach przestępstw, amnestia, abolicja czy ograniczenia wynikające z immunitetu. Pomimo zatem wystąpienia czynu karalnego, postępowanie sądowe w tej sprawie nie będzie prowadzone, a wszczęte podlegać będzie umorzeniu.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że w rozpatrywanej sprawie, poza twierdzeniami skarżącej brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2 i 3 k.p.a.

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych podstaw podnieść należy, że pominięcie strony w postępowaniu przejawiające się w niezapewnieniu jej udziału w czynnościach postępowania, niedoręczeniu jej pism oraz decyzji wydanych w sprawie, nie jest kwalifikowane jako wada decyzji, lecz wada postępowania administracyjnego, która może być weryfikowana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczącego pozbawienia strony bez własnej winy udziału w postępowaniu. Jednak w przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy sytuacja taka nie zachodziła. Skarżąca osobiście czy też przez swego pełnomocnika aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, Składała pisma wyjaśniające w sprawie, otrzymywała korespondencję w sprawie, ponadto brała czynny udział w prowadzonych przez organ powiatowy oględzinach a w toku postępowania osobiście składała dodatkowe pisma wyjaśniające.

Podnoszony w skardze fakt odmówienia dostępu do archiwalnej dokumentacji dotyczy zasobów inwestora a nie organu. Nie stanowił w związku z tym materiału dowodowego w tej sprawie.

Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu operuje ustawodawca wynika, że w ramach określonej nim podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a. dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Z kolei przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być wynikiem przeprowadzenia dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1108/12 (publ.: cbois) podkreślił, że podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po wtóre, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Brak realizacji którejkolwiek przesłanki uniemożliwia wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podkreślić w związku z tym należy, że wskazane przez Skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania, pismo pełnomocnika [...] S.A. z dnia 20 października 2017 r. skierowane do NSA (odpowiedź na zażalenie) może stanowić nowy dokument, który nie był znany organowi wojewódzkiemu w dacie wydania decyzji, jednak pismo to trudno uznać za dowód. W piśmie tym wspomina się jedynie o złożeniu do PINB w J. projektu i planu realizacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że tytułowa strona projektu technicznego i projekt tech-roboczy w dwóch egzemplarzach z opisem oraz plan sytuacyjny i mapa zawierająca opis profil podłużny proj LWN 6 kV(20kV) B.-J." odg. Do proj. [...]. "[...]" zostały złożone przez [...] S.A. w PINB w J. w dniach 20 lutego 2017 r. oraz 22 marca 2017 r. i były organowi znane w dniu wydania decyzji, dlatego okoliczności wskazywane przez skarżącą nie stanowią nowych dowodów w sprawie.

Natomiast przy samym piśmie z 20 października 2017 r. żadnych tego rodzaju dowodów nie złożono.

Podsumowując stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do określenia jaki zakres powinien przybrać obowiązek przeprowadzenia przez organ postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształciły się zasadniczo dwie koncepcje rozumienia art. 149 § 2 k.p.a., które oddziaływują na zakres obowiązków przypisywanych organowi prowadzącemu postępowanie w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia.

W myśl pierwszego stanowiska, pomimo braku w kodeksie postępowania administracyjnego zastrzeżenia, że rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania powinno mieścić się w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, to nie powinno budzić wątpliwości, że kodeks takiego rodzaju ograniczenie formułuje. Po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy powinno bowiem zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być zatem pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 487/11).

Natomiast, zgodnie z drugim stanowiskiem, z art. 149 § 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że ograniczenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, z wyłączeniem rozpoznania sprawy administracyjnej, pomimo ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania, stanowi znaczące naruszenie prawa. Postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2 k.p.a.). Decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowionej rozstrzyga ją zarówno co do podstaw wznowienia, jak i co do istoty sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3365/14).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za pierwszym poglądem. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt FSK 1044/15:

"1. Granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

2. Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego."

Pogląd przeciwny głównie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. NSA podkreśla, iż brak udziału strony w postępowaniu automatycznie rzutuje na zebrany w ciągu całego postępowania materiał dowodowy, który jest uboższy na skutek braku aktywności strony, nie biorącej bez własnej winy udziału w postępowaniu. W takim wypadku dyrektywa, aby po wznowieniu postępowania na tej przesłance de facto prowadzić postępowanie dowodowe na nowo może być uzasadniona. Samo ukształtowanie postępowania administracyjnego zakłada aktywność strony, choćby przez zasady postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a. – zasada czynnego udziału strony w postępowaniu) wymagające aby organ zebrał kompletny materiał dowodowy, co przy braku aktywności strony często może być niemożliwe. Nie można jednak przyjąć, że sam brak udziału strony jest podstawą do prowadzenia postępowania od nowa. To od strony, która już uczestniczy w postępowaniu zależy, czy pojawią się nowe okoliczności i dowody pozwalające organowi inaczej ocenić sprawę.

Jednak argumentacja dotycząca art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przystaje do innych przesłanek wznowieniowych. Po pierwsze, instytucja wznowienia postępowania jest instytucją wyjątkową i jako taką należy ją interpretować. Poza tym dojdzie do sytuacji, w której podstawy wznowienia będą istotne tylko na etapie wydawania postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmowie wznowienia, dalej procedowanie odbywa się tak jak w postępowaniu zwykłym pierwszoinstancyjnym. Charakter postępowania wznowieniowego taką możliwość wyklucza.

Dopuszczenie możliwości badania innych przesłanek wznowieniowych w toku postępowania pozbawia znaczenia przepisy dotyczące zachowania terminów do złożenia wniosku o wznowienie.

Reasumując Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko organów w sprawie co do tego, że przedmiotem postępowania wznowieniowego mogą być wyłącznie przesłanki wznowieniowe określone we wniosku.

W kontekście powyższych rozważań, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w skardze. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.