Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3073/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 5,  art. 151  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 80  ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. C., K. C., A. C., R. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. C., K. C., R. C. i A. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] w sprawie przekazania T. [...] S.A. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego m.in. działkę nr [...], stanowiącą obecnie część działki nr [...] z obrębu [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelnik Wydziału Terenów Urzędu W. decyzją z dnia [...] stycznia 1977 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej w rejestrze pomiarowym [...] pod pozycją nr [...], o pow. [...] m2, położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej dawną własność E. C., przeznaczonej zgodnie z lokalizacją szczegółową pod [...] przy istniejących już Zakładach [...] oraz strefę ochronną tego zakładu.

Pismem z dnia 24 maja 1991 r. następcy prawni E. C. - J. C. i A. C. wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, wywłaszczonej pod budowę "[...]" T. [...] (obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m).

Zastępca Burmistrza W. decyzją z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [...] stwierdził, iż nieruchomości o pow. [...] m2, położona w W. przy ul. [...], stanowiąca działkę nr [...], z obrębu [...], pochodząca z gruntów [...] - jest niezbędna dla realizacji celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1977 r. nr [...].

Od powyższej decyzji J. C. wniósł odwołanie, wnosząc o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. nr [...] Prezydent W. uchylił decyzję Zastępcy Burmistrza W. z dnia [...] lutego 1992 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzone przez organ administracji samorządowej, w uzasadnieniu wskazując, iż właściwe do rozpatrzenia wniosku zwrotowego z dnia 27 maja 1991 r. są rejonowe organy administracji rządowej.

Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją, z dnia [...] sierpnia 1995 r.

nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. [...] S. A. z dnia 30 marca 1995 r., działając na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 z 1991 r. poz. 127 z późn. zm.), przekazał w użytkowanie wieczyste T. [...] S.A. grunt położony w W. przy ul. [...], stanowiący m. in. działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], stanowiącą część dawnej działki nr [...] (obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. w sprawie przekazania T. [...] S.A. w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 6 lipca 2007 r. Prezydent W., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zwrócił się do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r

Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt. 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Jako uzasadnienie wniosku wskazał okoliczność, iż postępowanie w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją było prowadzone i zostało zakończone mimo, iż równocześnie prowadzone było postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości wszczęte na wniosek następców prawnych byłej właścicielki działki ewidencyjnej nr [...], J. C. i A. C. z dnia 27 maja 1991 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta W., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku z dnia 27 maja 1991 r. w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] do czasu rozpatrzenia przez [...] Urząd Wojewódzki w [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. w sprawie przekazania T. [...] S.A. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego m.in. działkę ewidencyjną [...], stanowiącą obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] w W.

H. C., K. C., R. C. i A. C., wnieśli odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez błędne przyjęcie, iż złożony wniosek o zwrot nieruchomości i jego nierozpoznanie nie stanowi nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy przekazania przedmiotowego gruntu T. [...] S.A. w użytkowanie wieczyste.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, ze Prezydent W. nie ma niniejszej sprawie przymiotu strony, wobec tego należy wnioskować, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wznowił postępowanie w niniejszej sprawie z urzędu, a tym samym nie badał terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa.

W niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowione z powołaniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Organ odwoławczy wskazał, ze z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie w sprawie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Z kolei zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.

Jako przyczynę wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] w sprawie przekazania T. [...] S.A. gruntu w użytkowanie wieczyste, wskazano fakt złożenia w dniu 27 maja 1991 r. przez J. C. i A. C. wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości oraz fakt nierozpoznania tego wniosku przez właściwy organ.

Organ odwoławczy podkreślił, ze fakt złożenia wniosku zwrotowego i prowadzenie postępowania w tym przedmiocie nie ma wpływu na spełnienie przesłanek ustanowienia w trybie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości prawa użytkowania wieczystego.

Zdaniem organu nie wystąpiła nowa okoliczność istotna dla sprawy istniejąca w dacie wydania decyzji, bowiem prowadzenie postępowania zwrotowego nie miało wpływu na ocenę czy zachodzą przesłanki oddania gruntu w użytkowanie wieczyste określone w art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r.

nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. C., K. C., R. C. i A. C.

Skarżący zarzucali naruszenie :

1. art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art 145 § 1 pkt 5 k.p.a poprzez przyjęcie, iż złożony wniosek o zwrot nieruchomości i jego nierozpatrzenie przez właściwy organ nie stanowi nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy dotyczących przekazania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste T. [...] S. A., a w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. w sprawie przekazania T. [...] S. A. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego m.in. działkę ewidencyjną [...], stanowiącą obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] w W.;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz w konsekwencji niezebrania oraz nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy;

3. art. 7, 8 i 11 k.p.a. poprzez zbagatelizowanie przez Organ II instancji niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy przez Organ I instancji oraz naruszenia zasady konieczności działania organu w granicach interesu publicznego.

Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zdaniem skarżących Organ II instancji błędnie przyjął, iż złożony wniosek o zwrot nieruchomości i jego nierozpatrzenie przez właściwy organ nie stanowi nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy dotyczących przekazania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste T. [...] S. A. Wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. w sprawie przekazania T. [...] S. A. w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu jest konsekwencją nie przyjęcia przez Organ II instancji, iż w/w wniosek nie stanowi nowych istotnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Infrastruktury wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

W świetle kryterium legalności niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja, odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] w sprawie przekazania T. [...] S.A. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego m.in. działkę nr [...], stanowiącą obecnie część działki nr [...] z obrębu [...] w W. są zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organ administracji rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego w sposób prawidłowy odnosząc poczynione ustalenia do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a.

Przede wszystkim podkreślić należy, że kontrolowane postępowanie odbywało się w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w ustawie procesowej i po spełnieniu określonych w niej warunków. Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1,

art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Związane są one z kwalifikowaną wadliwością postępowania i dlatego skutkiem ich zaistnienia jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wówczas nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. we wznowionym postępowaniu organ powinien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania przesłanka wznowienia.

We wznowionym postępowaniu w pierwszej kolejności zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie, czy w sprawie w istocie wystąpiły okoliczności wskazane jako przesłanka wznowienia.

Jako przyczynę wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] w sprawie przekazania T. [...] S.A. gruntu w użytkowanie wieczyste, wskazano fakt złożenia w dniu 27 maja 1991 r. przez J. C. i A. C. wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości oraz fakt nierozpoznania tego wniosku przez właściwy organ.

Rozstrzygając kwestię wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję wydał. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowienia, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody. Konieczne przy tym jest, aby istniały one w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie były znane organowi w dniu jej wydania i ujawnione zostały dopiero po wydaniu decyzji. Muszą być one także istotne dla sprawy, a więc muszą dotyczyć sprawy i mieć znaczenie dla treści decyzji. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powoduje, że określona okoliczność faktyczna lub dowód nie mogą stanowić podstawy do weryfikacji decyzji ostatecznej.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone w postępowaniu. Istotne jest, aby organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane na dzień podjęcia decyzji.

Sąd oceniając w świetle powyższych regulacji postępowanie przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie nie doszukał się uchybień, które miałyby wpływ na wynik postępowania i nakazywałyby eliminację kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego.

Należy mieć na uwadze, że przesłankami uwłaszczenia w trybie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości były:

posiadanie gruntu przez uwłaszczany podmiot,

nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa lub gminy

podmiot uwłaszczany w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymował się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpił w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego.

Sąd podziela stanowisko organu, ze samo złożenia wniosku zwrotowego i prowadzenie postępowania w tym przedmiocie nie ma wpływu na spełnienie przesłanek ustanowienia w trybie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości prawa użytkowania wieczystego.

Jak podkreślił organ podstawą do wydania w/w decyzji uwłaszczeniowej była decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia [...] grudnia 1981 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji związanej z budową [...] przy T. [...]. W decyzji uwłaszczeniowej stwierdzono iż działki objęte przedmiotową decyzją zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa i w dniu [...] sierpnia 1988 r. znajdowały się we władaniu T. [...]. Tak więc stan faktyczny i prawny tego posiadania wyczerpuje dyspozycję art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce i wywłaszczaniu nieruchomości.

Prowadzenie postępowania zwrotowego nie stanowi zatem okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...].

Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżących, iż złożony wniosek o zwrot nieruchomości i jego nierozpatrzenie przez właściwy organ stanowi nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy dotyczącej przekazania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste T. [...] S.A. na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W świetle przedstawionych okoliczności i prawidłowych ustaleń organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja podjęte zostały w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego i doprowadziły do właściwego zastosowania przepisów prawa administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami, skargę jako niezasadną oddalił.