Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 232/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 136 ust 3 i art 140
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 grudnia 2020 r, [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 lipca 2018 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł

- w pkt 1 o zwrocie na rzecz M. S. i E. S. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0025 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha, nr [...] o pow. 0,0300 ha, nr [...] o pow. 0,0133 ha i nr [...] o pow. 0,0021 ha, położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W.,

- w pkt 2 o zwrocie na rzecz M. S., E. S. i K. W. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0050 ha, nr [...] o pow. 0,0104 ha, nr [...] o pow. 0,0068 ha i nr [...] o pow. 0,0050 ha, położonej w obrębie [...] ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. oraz

- w pkt 3 o tym, że zwrot nieruchomości opisanych w punkcie l i 2 następuje nieodpłatnie.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Gmina K..

Decyzją z 9 września 2019 r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. znak: [...]

Wyrokiem z 27 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1329/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Wojewody.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z 14 grudnia 2020 r., znak [...]

I. uchylił pkt 1 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. znak: [...] i w tym zakresie orzekł o zwrocie na rzecz T. S. i E. S. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0025 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha, nr [...] o pow. 0,0300 ha, nr [...] o pow. 0,0133 ha i nr [...] o pow. 0,0021 ha, położonej w obrębie [...] ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W.,

II. uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. znak: [...] i w tym zakresie orzekł o zwrocie na rzecz T. S., E. S. i K. W. nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,0050 ha, nr [...] o pow. 0,0104 ha, nr [...] o pow. 0,0068 ha i nr [...] o pow. 0,0050 ha, położonej w obrębie [...] ewidencyjna K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. W.,

III. uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. znak: [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wskazał, że 8 marca 2001 r. z wnioskiem o zwrot działek: nr [...] (dawna [...]), nr [...] (dawna [...]) i nr [...] wystąpiły: M. S. i E. S.. Do powyższego wniosku 13 listopada 2001 r. przyłączył się K. W., upoważniając jednocześnie M. S. do reprezentowania go w przedmiotowej sprawie.

Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 20 listopada 1952 r. parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] o pow. 800 m2, b. gm. kat. N. W., stanowiące współwłasność T. O. i A. "z P." O. po [...] cz., oraz parcela l. kat. [...] o pow. 304 m2, b. gm. kat. N. W. stanowiąca współwłasność A. "z Z." W. w [...] cz., S. W. w [...] cz., T. O. w [...] cz. i A. O. w [...] cz., wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę domu szkolenia dla inwalidów.

Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z 3 czerwca 1963 r. znak: [...] nadano: A. O. w [...] cz., E. O. w [...] cz. i M. O. w [...] cz. w wieczyste użytkowanie na 99 lat nieruchomość poł. w K., w b. gm. kat. B. F., tytułem odszkodowania za parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2 oraz nałożono na Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. - jako następcę prawnego Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. - obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako różnicy wartości pomiędzy nieruchomością wywłaszczoną a będącą przedmiotem nadania.

Jak wskazał Starosta [...], pomimo podejmowanych działań nie udało się odszukać dokumentów świadczących o ustaleniu należnego odszkodowania za parcelę l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. N. W., wywłaszczoną na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 20 listopada 1952 r. znak: [...]

W związku z powyższym, pismem z 11 września 2015 r. organ I instancji zwrócił się do wnioskodawców o złożenie oświadczenia, czy z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [...] zostało ustalone odszkodowanie na rzecz A. "z Z." W., S. W., T. O. oraz A. O. lub ich spadkobierców. Pismami z 22 września 2015 r. E. S., M. S. oraz K. W. złożyli oświadczenia, w których potwierdzili, że na rzecz poprzednich właścicieli, a także ich spadkobierców, nie zostało ustalone odszkodowanie za wywłaszczoną parcelę.

Analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wskazuje, że wywłaszczone parcele: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W., obecnie odpowiadają m.in. działkom: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. 0,0050 ha, położonym w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. m. K..

W świetle powyższego stwierdzono, że w stosunku do przedmiotowych nieruchomości znajdzie wprost zastosowanie przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz że wniosek o zwrot pochodzi od uprawnionych osób - spadkobierców poprzednich właścicieli, tj. M. S., E. S. i K. W., co potwierdzają znajdujące się w aktach organu I instancji stosowne dokumenty.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jednakże zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego -jak wskazuje się w orzecznictwie, w tym w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 746/15 - jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).

Z orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z 20 listopada 1952 r. wynika, że parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...] o pow. 800 m2 oraz l. kat. [...] o pow. 304 m2 b. gm. kat. N. W., wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę domu szkolenia dla inwalidów.

W wyniku podjętych przez Starostę K. działań mających na celu odszukanie dokumentów dotyczących realizacji przedmiotowej inwestycji z Archiwum Urzędu Miasta K. do akt sprawy pozyskano m.in. następujące dokumenty: wniosek Związku Inwalidów Wojennych RP z 30 maja 1950 r. o wywłaszczenie, protokół z 23 czerwca 1950 r. z czynności komisyjnych, protokół z 6 listopada 1952 r. z czynności komisyjnych, obwieszczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z 17 czerwca 1950 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, plan sytuacyjny parcel z 19 stycznia 1950 r. oraz wezwania właścicieli nieruchomości do zawarcia umów sprzedaży. Ponadto z Archiwum Akt Nowych w W. organ 1 instancji pozyskał zezwolenie Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 19 kwietnia 1950 r. na nabycie nieruchomości pod budowę domu szkolenia dla inwalidów oraz plan sytuacyjny z zaznaczonymi granicami terenu przeznaczonego do wywłaszczenia wraz z dokumentacją zebraną do wydania powyższego zezwolenia.

Z treści wniosku Związku Inwalidów Wojennych RP z 30 maja 1950 r. o wywłaszczenie wynika, iż: "zaplanowana została budowa na wywłaszczyć się mających gruntach objętych Kw[...], lwh [...] domu szkolenia dla inwalidów ciężko poszkodowanych z warsztatami pracy chronionej oraz budynku administracyjnego. Potrzeba wywłaszczenia uzasadniona jest koniecznością wybudowania wyszczególnionych wyżej budynków. Konkretne grunty tak z uwagi na konfigurację ich położenia nadają się na zlokalizowanie zamierzonej inwestycji, czyli domu szkolenia z ogrodem dla inwalidów ciężko poszkodowanych z warsztatami pracy chronionej wraz z budynkiem administracyjnym."

Z kolei w protokole spisanym 6 listopada 1952 r. wskazano, iż: "Przedstawiciel Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wnosi o wydanie orzeczenia o wywłaszczeniu oraz orzeczeń odszkodowawczych odnośnie wyżej opisanych nieruchomości. Na kompleksie bowiem parcel gruntowych zawnioskowanych do wywłaszczenia zbudowane są dwa nowe budynki. Jeden budynek blokowy czteropiętrowy służący obecnie jako Internat dla Inwalidów oraz drugi budynek jednopiętrowy służący jako budynek administracyjny."

Starosta [...] do akt sprawy pozyskał również wykaz nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, pozostających we władaniu Zakładu Rehabilitacji Zawodowej Niewidomych zlokalizowanego przy ul. [...]. Zgodnie z powyższym wykazem działka nr [...] o pow. 1878 m2 zabudowana jest dwoma budynkami: I – budynek o konstrukcji murowanej o pięciu kondygnacjach i II - budynek o konstrukcji murowanej (zajmuje Sanepid) o dwóch kondygnacjach, natomiast część działki nr [...] o pow. 415 m2 stanowi obszar zieleni. Ponadto w piśmie dyrektora Medycznego Studium Zawodowego dla Niewidomych z 30 marca 1994 r. skierowanym do Wojewody K. wskazano, iż: "Zakład nasz usytuowany jest na działce nr [...]. Część działki nr [...] stanowi trawnik, który od 40 lat jest ogrodzony łącznie z naszym Zakładem i przez nas użytkowany. Na terenie tym sialiśmy trawę, sadzili drzewka i opiekowali się nim do tej pory. Jest on jedynym miejscem gdzie nasi niewidomi i niedowidzący słuchacze (około 100 osób) mogą bezpiecznie wypoczywać."

Dla ustalenia sposobu zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot po dacie wywłaszczenia organ I instancji przeprowadził dowód ze zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W.. Zdjęcia przedstawiają przedmiotowy teren w latach: 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003: Na zdjęciu z roku 1970 widoczny jest budynek zlokalizowany przy ul. [...] oraz budynek administracyjny zlokalizowany z tyłu powyższego budynku z dojściami do budynku oraz terenem zielonym. Na zdjęciu widoczne jest również ogrodzenie tego terenu. Poniżej od strony południowej oraz wschodniej znajduje się fragment zieleńca, droga wewnętrzna i garaże, całość stanowiąca teren zawnioskowany do zwrotu. Zdjęcia z kolejnych lat stanowią tożsame zagospodarowanie, jedynie tereny zielone zostały zasłonięte rozrośniętymi drzewami.

Ponadto w przedmiotowej sprawie, jako dowód Starosta [...] wykorzystał również zeznania strony. M. S. 7 marca 2012 r. zeznała, że zna położenie przedmiotowych działek, bowiem działki należały do jej rodziców, więc jako dziecko przebywała na tym terenie. Natomiast aktualne ich oznaczenia zna z mapy ewidencyjnej. Na pytanie - jakie było zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia odpowiedziała, iż działki były polem uprawnym. Rodzice planowali budować na nich dom. Na pytanie czy posiada wiedzę na temat zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w latach 1952 - 1962 udzieliła odpowiedzi, iż w 1952 r. teren ulic [...] wraz z zalążkiem ul. [...] był terenem niezabudowanym. Ulica [...] nie była wyasfaltowana, lecz była wyjeżdżoną polną drogą. Teren pomiędzy ul. [...], a al. [...] wywłaszczono pod budowę domu szkolenia dla inwalidów. Teren wywłaszczony kończył się na parceli l. kat. [...], która została przy właścicielach. Po wywłaszczeniu wybudowano dom inwalidów w narożniku ul. [...] i al. [...], który w tej chwili jest domem inwalidów dla ociemniałych. Przy ul. [...] w przedłużeniu domu inwalidów wybudowano budynki mieszkalne. Powstała al. [...] z zabudową mieszkaniową, a na przełomie lat 60 - tych i 70 - tych XX w. na końcu terenu wywłaszczonego wybudowano szereg garaży. Następnie na działkach rodziców wybudowano również stację sanitarno -epidemiologiczną, ale nie pamięta dokładnej daty.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji wskazał, iż na terenie wywłaszczonym pod budowę domu szkolenia dla inwalidów planowano realizację domu szkolenia z ogrodem oraz budynek administracyjny. W protokole spisanym 6 listopada 1952 r. (przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu) wskazano, że na kompleksie parcel przeznaczonych pod inwestycję zbudowane są dwa nowe budynki. Jeden budynek blokowy czteropiętrowy służący, jako internat dla inwalidów oraz drugi budynek jednopiętrowy służący jako budynek administracyjny. Z pozyskanego wykazu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających we władaniu Zakładu Rehabilitacji Zawodowej Niewidomych zlokalizowanego przy ul. [...] wynika natomiast, że działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami: pierwszy budynek o konstrukcji murowanej o pięciu kondygnacjach i drugi budynek o konstrukcji murowanej (zajmuje Sanepid) o dwóch kondygnacjach, natomiast część działki nr [...] stanowi obszar zieleni. Powyższy dokument, zdaniem Starosty [...], potwierdza zakres terenu rzeczywiście zajętego i wykorzystywanego pod przedmiotową inwestycję. Opisane powyżej planowane oraz zrealizowane elementy inwestycji znajdują się poza terenem objętym wnioskiem o zwrot, na którym zrealizowano fragment zieleńca (poza ogrodzeniem terenu domu szkolenia inwalidów), drogę wewnętrzną oraz garaże, czyli elementy infrastruktury osiedli mieszkaniowych.

W trakcie prowadzonego postępowania, na podstawie pisma Zarządu Budynków Komunalnych w K. z 13 lipca 2017 r. organ I instancji ustalił, iż na działkach: nr [...] oraz nr [...] znajduje się zespół garaży, które obciążone są prawami obligacyjnymi na podstawie umów najmu lokali użytkowych z przeznaczeniem na garaż na rzecz: K. L., J. O., S. T. oraz G. P.. Ponadto 10 listopada 2017 r. został zawarty aneks do umowy najmu jednego z garaży z 15 września 1997 r., zmieniający osobę najemcy z E. K. na T. K..

Z kolei z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 29 listopada 2012 r. wynika, iż działka nr [...], obr. [...]. ewid. K. nie leży w pasie drogowym drogi publicznej - ul. [...], lecz stanowi ogólnodostępną drogę wewnętrzną w zarządzie ZIKiT.

W przedmiotowej sprawie Starosta [...] przeprowadził również postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Z treści pisma Zakładu Energetycznego w K. z 20 kwietnia 2012 r. wynika, że na działce nr [...] obr[...]. ewid. K. znajduje się linia kablowa niskiego napięcia wybudowana w latach 50 - tych ubiegłego wieku relacji stacja transformatorowa nr [...] - złącz kablowy budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [...]. Powyższa linia kablowa została częściowo przebudowana w 1991 r. Natomiast na terenie działki nr [...] zlokalizowana jest linia kablowa niskiego napięcia wybudowana w latach 60 - tych ubiegłego wieku dla potrzeb zasilania budynku garażowego. W granicy działki nr [...] nie znajdują się urządzenia elektroenergetyczne będące na majątku i w eksploatacji Spółki.

Z treści pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z 19 marca 2012 r. wynika, iż na terenie przedmiotowych działek w eksploatacji MPWiK S.A. znajdują się następujące sieci: na działce nr [...] - sieć wodociągowa 0100, wybudowana w latach 60 - tych (Pr.705 3, brak dokumentów dotyczących ww. sieci), na działce nr [...] - sieć wodociągowa 0100 (dok. Pow. 371, 304) oraz przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne ([...] inst. [...], brak szkiców powykonawczych), natomiast na działce nr [...] MPWiK nie posiada sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Ponadto na działce nr [...] mogą się znajdować przewody wodociągowe i kanalizacyjne pozostające poza eksploatacją MPWiK S.A.

Z treści pisma [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w K. z 15 marca 2012 r. wynika, iż przez działkę nr [...] przebiega gazociąg niskiego ciśnienia DN 100 stalowy. Gazociąg ten został wybudowany w 1985 roku w celu zasilenia w gaz odbiorców w części ul. [...]. Strefa kontrolowana dla tego uzbrojenia wynosi 1,5 m.

Z treści pisma Telekomunikacji Polskiej S.A. z 2 kwietnia 2012 r. wynika, iż na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...]. ewid. K., nie posiada czynnej infrastruktury teletechnicznej. Natomiast na działce nr [...] posiada czynną infrastrukturę teletechniczną w postaci kanalizacji teletechnicznej 1 - otworowej wybudowanej w 1959 r. w ramach inwestycji TP.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji uznał, iż zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na przedmiotowym terenie nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego, jako budowa domu szkolenia dla inwalidów. Powyższa inwestycja powstała w północnej części terenu przeznaczonego pod inwestycję, jednak poza terenem objętym wnioskiem o zwrot. Na przedmiotowych działkach nie znajduje się również infrastruktura związana z celem wywłaszczenia. Wobec powyższego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia i orzec ojej zwrocie.

Organ odwoławczy podzielając pogląd organu I instancji, stwierdził, że na nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], obr[...]. ewid. K., w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W., a także jako działki: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. faktycznie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a zatem nieruchomość ta stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia. Realizacja celu wywłaszczenia polegającego na budowie domu szkolenia dla inwalidów co prawda została dokonana, jednakże nie na wnioskowanym o zwrot, wywłaszczonym terenie. Realizacja celu wywłaszczenia musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiej inwestycji, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Na wnioskowanych do zwrotu nieruchomościach zrealizowano fragment zieleńca, drogę wewnętrzną oraz garaże, jednak wskazane elementy infrastruktury, znajdujące się poza ogrodzeniem terenu domu szkolenia inwalidów, nie powstały jako element celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej, a jedynie jako element osiedla mieszkaniowego, czego dowodem są również zdjęcia lotnicze terenu. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby na wnioskowanym do zwrotu terenie dokonano jakichkolwiek nasadzeń, ewentualnie pielęgnowano zieleń już istniejącą, a teren ten był wykorzystywany dla celów domu szkolenia dla inwalidów i w jego władaniu. Aktualny sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości oraz stan faktyczny ustalony w czasie oględzin, świadczą wyraźnie o tym, że po wywłaszczeniu nie podjęto na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości działań, dla zrealizowania celu określonego jako budowa domu szkolenia dla inwalidów.

Zgromadzone materiały i dowody w sprawie, pozwalają uznać wnioskowane działki, stosownie do przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za zbędne dla realizacji celu wywłaszczenia.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji w przedmiocie zwrotu nieruchomości jest prawidłowa. Z uwagi jednak na zmiany podmiotowe, jakie nastąpiły w okresie pomiędzy zaskarżoną decyzją, a rozstrzygnięciem odwoławczym (w dniu 30 grudnia 2019 r. zmarła M. S., zaś spadek po niej zgodnie z treścią aktu poświadczenia dziedziczenia z 13 lutego 2020 r. Rep. A Nr [...] nabył w całości T. S.), należało uchylić pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji i orzec uwzględniając aktualny stan faktyczny.

Jak wynika z pisma Zarządu Budynków Komunalnych w K. z 24 lipca 2020 r., na działkach: nr [...], nr [...] i nr [...] znajduje się zespół garaży, które pozostają w zasobach nieruchomości zarządzanych przez ZBK, które obciążone są prawami obligacyjnymi na podstawie umów najmu lokali użytkowych z przeznaczeniem na garaż na rzecz: K. L., J. O., S. T., G. P., T. K. oraz dodatkowo na rzecz D. L. i Ż. S. - J.. W związku z powyższym również umowy najmu zawarte z D. L. i Ż. S. - J. wygasną z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, a w świetle art. 139 powołanej wyżej ustawy, wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, jak również żądanie odszkodowania za zmianę stanu nieruchomości powstałą po dacie wywłaszczenia.

Następnie Starosta [...] wskazał, że orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania (jak również nieruchomości zamiennej, jeżeli taka została przyznana) i obowiązek ten unormowany został w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W oparciu o treść orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. znak: [...] z 3 czerwca 1963 r. (ostatecznego z dniem 6 grudnia 1965 r.) ustalono, że w ramach odszkodowania nadano: A. O. w [...] cz., E. O. w [...] cz. i M. O. w [...] cz. w wieczyste użytkowanie na 99 lat nieruchomość pol. w K. w b. gm. kat. B. F. za wywłaszczone parcele katastralne l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2 oraz nałożono na Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. jako następcę prawnego Wydziału Pracy i Pomocy Społecznej Prezydium Rady Narodowej w m. K. obowiązek zapłaty kwoty [...]zł, jako różnicy wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości będącej przedmiotem nadania.

Z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Nr Rep. A I [...] z 30 lipca 1966 r. wynika, iż przyznana nieruchomość zamienna została sprzedana. Z kolei z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 445/09 z 20 maja 2009 r. wydanego w niniejszej sprawie wynika, iż: "w sytuacji gdy jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, a w części dopłatę pieniężną to - mając na uwadze, że przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca obowiązani są do zwrotu nieruchomości zamiennej i ustalonego odszkodowania - nie można wykluczyć, że gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego nieruchomości zamiennej można orzec o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu (wyrównującemu różnicę pomiędzy wartością wywłaszczonej nieruchomości a wartością nieruchomości zamiennej). Powyższy wniosek uzasadnia także dyspozycja z art. 136 ust. 3 ab initio, statuująca zasadę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części." W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo wskazał, że zwrotowi podlegać będzie część wywłaszczonej nieruchomości, w granicach wywłaszczonych parcel: 1 kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2, odpowiadająca otrzymanemu wyrównaniu pieniężnemu, stanowiącemu różnicę wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości zamiennej. Z orzeczenia nr [...] z 3 czerwca 1963 r. o nadaniu nieruchomości zamiennej wynika, że wartość nieruchomości wywłaszczonej o pow. 800 m2 wynosi [...] zł (tj. [...] zł/m2), natomiast wartość nieruchomości nadanej wynosiła [...] zł, przez co różnica w wartości nieruchomości, a tym samym dopłata pieniężna wyniosła [...] zł. W związku z tym, iż nieruchomość zamienna została zbyta i jest możliwość zwrotu jedynie dopłaty pieniężnej ([...]) kwota ta podzielona zostaje przez cenę 1 m2 przy wywłaszczeniu tj. 1,76 zł, co daje powierzchnię 496 m2. Z treści wniosku o zwrot z 8 marca 2001 r. oraz pisma M. S. z 21 marca 2004 r. wynika, iż roszczeniem o zwrot objęta jest część wywłaszczonych parcel znajdująca się poza działką na której znajduje się stacja sanitarno -epidemiologiczna, w związku z tym wydzielony do zwrotu teren będzie znajdował się poza tą działką. Natomiast z korespondencji przeprowadzonej z Panią M. S. (pismo z 6 czerwca 2015 r.), w sprawie ograniczenia zakresu żądania o drogę wewnętrzną zawartego w protokole z 26 sierpnia 2004 r., wynika iż wniosek zostaje podtrzymany o wnioskowany teren łącznie z drogą. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie odpowiedni zarzut odwołującej, dotyczący zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, za którą przyznano dopłatę pieniężną, organ I instancji w zaskarżonej w prawidłowy sposób wyjaśnił bowiem, która część wywłaszczonej nieruchomości podlega zwrotowi.

Również w wydanym w sprawie wyroku z 27 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1329/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż: "Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalny zwrot w/w działek, w sytuacji, gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej", a zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołującej, iż: "Stanowisko Starosty [...] o dopuszczalności zwrotu w/w działek, w sytuacji gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej, należy uznać za pozbawione podstaw."

Przedmiotem zwrotu są m. in. działki: nr [...] o pow. 0,0025 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha, nr [...] o pow. 0,0300 ha, nr [...] o pow. 0,0133 ha i nr [...] o pow. 0,0021 ha (o łącznej powierzchni 496 m2), położonej w obrębie [...] ewidencyjna K. m. K., w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. i w związku z tym do waloryzacji przyjęto kwotę [...]zł, stanowiącą odszkodowanie za wywłaszczone parcele (dopłatę pieniężną) proporcjonalnie do możliwej zwracanej powierzchni. Kwota zwaloryzowanego odszkodowania wyniosła [...] zł.

Na potrzeby postępowania w kwietniu 2016 r. został sporządzony operat szacunkowy, celem określenia zmiany wartości nieruchomości powstałej wskutek działań podjętych po jej wywłaszczeniu. Różnica pomiędzy wartością nieruchomości wg stanu na dzień 20 listopada 1952 r. oraz wg stanu na dzień zwrotu wyniosła [...] zł. W ocenie rzeczoznawcy majątkowego doszło zatem do zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości o kwotę wynoszącą [...] zł.

Z uwagi na okoliczność, iż kwota zmniejszenia się wartości nieruchomości jest wyższa niż wyliczona kwota zwaloryzowanego odszkodowania Starosta [...] wskazał, iż zwrot działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] o łącznej powierzchni 496 m2, obr. [...]. ewid. K., w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. nastąpi nieodpłatnie na rzecz M. S. w [...] części oraz E. S. w [...] części.

Organ podzielił pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lipca 2009 r. sygn.: I OSK 798/08, oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 grudnia 2007 r., sygn.: II SA/Kr 390/06, zgodnie z którym: "Nie można wreszcie podzielić stanowiska (...) że zgodnie z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać również o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania. Skoro oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne, które podobnie jak w przypadku wywłaszczenia, gdzie istnieje jako bezwzględna zasada ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu, muszą zawsze być rozstrzygane łącznie w decyzji, to stwierdzenie wadliwości i uchylenie jednego z nich powinno zawsze pociągać za sobą wzruszenie całej decyzji. Trzeba przy tym zauważyć, że analogiczne stanowisko w tej kwestii, zawarte w wyroku NSA z 22 listopada 1994 r. IV SA 1434/93 i wyroku NSA z 11 czerwca 1992 r. SA/Po 431/92 zostało sformułowane pod rządami poprzedniej ustawy, a więc w odmiennym stanie prawnym. Art. 69 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił wtedy, że: Decyzja o zwrocie nieruchomości powinna zawierać rozliczenie między Skarbem Państwa lub gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia, a osobą, na której rzecz następuje zwrot. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie recypowała tego uregulowania, co oznacza, że aktualnie nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania" (stanowisko takie wynika również z wyroków: WSA w Gdańsku z 13 sierpnia 2009 r" sygn.: II SA/Gd 302/09, WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2012 r" sygn. II SA/Kr 750/12 i NSA w Warszawie z 24 czerwca 2014 r" sygn.: I OSK 2876/12).

Aprobując powyższe wywody Wojewoda zwrócił uwagę na treść art. 136 ust. 3 zd. 3 u.g.n., który stanowi, iż warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Zgodnie z art. 140 u.g.n.: 1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

2. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.

3. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.

3a. Jeżeli zwrotowi podlega udział w wywłaszczonej nieruchomości albo w jej części, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do wielkości udziału.

4. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepisy ust. 3 i 3a stosuje się odpowiednio.

6. Koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.

Kwestia orzeczenia o zwrocie nieruchomości oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania z tego tytułu niekoniecznie musi stanowić przedmiot rozstrzygnięcia ujętego w jednej decyzji administracyjnej (choć najczęściej tak właśnie będzie). W przeciwieństwie bowiem do treści art. 119 ust. 1 pkt 7 u.g.n., zgodnie z którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, powinna zawierać ustalenie wysokości odszkodowania, oraz art. 129 ust. 1 u.g.n., stanowiącego, iż odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5, powołane wcześniej przepisy art. 136 ust. 3 zd. 3 i art. 140 u.g.n. nie przewidują wprost wymogu jednoczesnego orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i o rozliczeniach wynikających z art. 140 (mowa jest jedynie o tym, że warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, co może wszak nastąpić już po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie nieruchomości).

Powyższe jest o tyle istotne w rozpatrywanej sprawie, że kwestia rozliczeń z tytułu zwrotu nieruchomości została w zaskarżonej decyzji oparta w znacznej mierze na ustaleniach operatu szacunkowego sporządzonego w kwietniu 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. W., który potwierdził aktualność operatu na dzień 31 sierpnia 2017 r.

Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509) o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 września 2017 r., wprowadzone zostało nowe brzmienie m.in. ust. 4 w art. 156 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o treści: "Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154".

Po upływie wskazanego okresu operat szacunkowy może być nadal wykorzystywany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, który ten dokument sporządził, co do zasady, w kolejnych 12 miesiącach. Znowelizowany przepis art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera zatem jednoznaczne wskazanie co do momentu czasowego, od którego należy liczyć okres, w którym operat szacunkowy może być nadal wykorzystywany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. W tym zakresie zawarto odesłanie do treści art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, zawierającego ogólną zasadę dotyczącą ram czasowych możliwości wykorzystania danego operatu szacunkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego obejmuje kolejne 12 miesięcy licząc od zakończenia okresu, w którym ten operat szacunkowy mógł być wykorzystany zgodnie z art. 156 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W świetle powyższego wskazano, że od dnia 1 września 2017 r. prawnie dopuszczalna jest możliwość dokonania potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego wyłącznie jeden raz, a co za tym idzie teoretycznie ważność operatu szacunkowego może być zatem wydłużona maksymalnie do 24 miesięcy. Aktualnie obowiązujące regulacje nie przewidują możliwości przedłużenia ważności operatu szacunkowego o kolejne okresy.

Organ I instancji oparł się natomiast na operacie szacunkowym z kwietnia 2016 r., w związku z powyższym obecnie brak już możliwości dalszego wykorzystania tego operatu szacunkowego, co również powoduje bezcelowość dokonywania przez organ odwoławczy oceny prawidłowości jego sporządzenia.

W związku z powyższym orzeczono o uchyleniu pkt 3 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. znak: [...] i przekazaniu organowi I instancji sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy pismami z 4 grudnia 2018 r. zwrócił się do Archiwum Urzędu Miasta K., Archiwum Narodowego w K. i Archiwum Akt Nowych w W. z prośbą o sprawdzenie i udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajduje się decyzja w sprawie ustalenia odszkodowania lub dokumentacja związana z przekazaniem do depozytu sądowego kwoty odszkodowania na rzecz: A. z Z. W., S. W., T. O., A. O. lub ich spadkobierców: K. W., M. S. i E. S., z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 20 listopada 1952 r. nr [...] parcel: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat. N. W. oraz do Sądu Rejonowego dla K.-Ś. w K. z prośbą o sprawdzenie i udzielenie informacji, czy w zasobach akt Sądu za lata 1952 - 2000 znajdują się akta postępowania w sprawie złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania należnego z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości.

W odpowiedzi, pismem z 24 stycznia 2019 r. Archiwum Akt Nowych wskazało, iż: "nie odnaleziono dokumentów dotyczących ustalenia odszkodowania oraz przekazania depozytu do sądu za odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w K., w b. gminie kat. N. W.".

Kolejno Archiwum Narodowe w K. w piśmie z 3 stycznia 2019 r. oraz Sąd Rejonowy dla K. - Ś. w K. pismem z 25 marca 2019 r. wskazały, że informacje na temat złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego mogą znajdować się w skorowidzach i repertoriach serii II Ns I z lat 1952-1963 przechowywanych w zespole [...] - Sąd Powiatowy dla miasta K.. W wyniku kwerendy wskazanych dokumentów dokonanej przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. 14 sierpnia 2019 r. nie odnaleziono jednak wpisów dot. złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną, jako parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. W..

Kwerenda akt Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o sygnaturze nr [...] oraz akt Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. o sygnaturze nr [...], dot. wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cel "budowy domu szkolenia dla inwalidów", b. gm. kat. N. W., przekazanych przez Archiwum Urzędu Miasta K. przy piśmie z 13 grudnia 2018 r. również nie pozwoliła na odszukanie dokumentów świadczących o ustaleniu należnego odszkodowania za parcelę l. kat [...], b. gm. kat. N. W..

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina Miejska K., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, a także zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1.Wadliwy sposób rozwiązania przez Wojewodę kwestii operatu szacunkowego. Jak zauważył w treści decyzji Wojewoda operat szacunkowy może być użyty, zgodnie z regulacją zawartą w art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n., nie dłużej niż przez 14 miesiące od daty jego sporządzenia. Z tego to powodu poprzednia decyzja Wojewody z dnia 09.09.2019 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

2. Nie spełnienie wszystkich zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27.01.2020 r. poprzez uchylenie samej tylko decyzji Wojewody, zamiast kaskadowego uchylenia decyzji organów I i II instancji.

3. Oddzielenia elementu odszkodowawczego i zwrotowego w decyzji o zwrocie. Roszczenie poprzedniego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oparte jest na art. 136 ust. 3 u.g.n., który w zd. 3 stanowi, iż warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Zgodnie z art. 140 ust. 1 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać również o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że sprawą najpoważniejszą jest sposób rozwiązania przez Wojewodę kwestii wadliwego operatu szacunkowego. Jak zauważył w treści swej decyzji Wojewoda operat szacunkowy może być użyty, zgodnie z regulacją zawartą w art. 156 ust. 3 4 u.g.n., nie dłużej niż przez 24 miesiące od daty jego sporządzenia. Z tego to powodu poprzednia decyzja Wojewody z dnia 09.09.2019 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Uchylenie samej tylko decyzji Wojewody, zamiast kaskadowego uchylenia decyzji organów I i II instancji, wskazuje, iż WSA w Krakowie dostrzegł wady decyzji odwoławczej, nie badał zaś ewentualnych uchybień w decyzji Starosty [...]. Nie oznacza to, iż organ II instancji w ogóle jest pozbawiony możliwości uchylenie decyzji organu I instancji, jednak sposób orzeczenia nie spełnia zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27.01.2020 r. Jak wskazał sąd: "Zatem w ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien w przypadku spełnienia przesłanek dotyczących aktualizacji operatu potwierdzić jego ważność, lub w braku takich podstaw winno nastąpić sporządzenie nowego operatu po uchyleniu decyzji organu I instancji".

Zdaniem strony skarżącej Sąd nie przewidział możliwości częściowego uchylenia decyzji Starosty [...] przez Wojewodę z jednoczesnym orzeczeniem merytorycznym o zwrocie, a równocześnie uchylenia decyzji ze skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego z tytułu wywłaszczenia.

Sposób postępowania Wojewody oznacza, że uchybienie, do jakiego doszło w toku wydawania decyzji z dnia 09.09.2019 r. wcale nie zostało usunięte.

Wątpliwości budzi także sprawa oddzielenia elementu odszkodowawczego i zwrotowego w decyzji o zwrocie.

Roszczenie poprzedniego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oparte jest na art. 136 ust. 3 u.g.n., który w zd. 3 stanowi, iż warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Zgodnie z art. 140 ust. 1 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać również o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania.

Uprawnienie do żądania zwrotu nie jest uprawnieniem jednostronnym, lecz prawem powiązanym ściśle ze zobowiązaniem. Uprawniony do żądania zwrotu występuje także jako dłużnik Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany do rozliczenia się z pobranego odszkodowania. Dokonanie rozliczenia musi nastąpić w postępowaniu dotyczącym zwrotu i musi objęte być jedną decyzją (por. G. Bieniek i inni. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Zielona Góra 2000 r., s. 180). Analogiczne stanowisko zawarte jest w orzeczeniach (wydanych pod rządami poprzedniej ustawy, ale zachowującym nadal aktualność):

- wyrok NSA z dnia 22.11.1994 r. o sygn. IV SA 1434/93: "nie może być wydana decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości bez jednoczesnego orzeczenia o zwrocie wypłaconego odszkodowania(...)",

- wyrok NSA z dnia 11.06.1992 r. o sygn. SA/Po 431/92: " rozliczenie między Skarbem Państwa lub gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia, a osobą na rzecz której następuje zwrot nieruchomości jest koniecznym elementem decyzji, o której mowa w art. 69 [u.g.g.w.n]".

W przypadku stwierdzenia, iż decyzja Starosty [...] o zwrocie nie może być utrzymana w mocy, należało uchylić ją w całości i przekazać do ponownego rozpoznania lub też - po sporządzeniu nowego operatu szacunkowego - Wojewoda winien orzec we wszystkich ujętych w sprawie kwestiach. Uzyskanie przymiotu prawomocności przez decyzję w części orzekającej o zwrocie, a w konsekwencji m.in. wydanie nieruchomości i ujawnienie Wnioskodawców w księdze wieczystej sprawi, iż osłabiona zostanie ochrona interesów majątkowych Gminy Miejskiej K., wynikająca z art. 141 ust. 2 u.g.n., który stanowi: "Wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej".

Następnie wskazano, że stanowisko o rozdzielności kwestii zwrotowej i odszkodowawczej może być wręcz niekorzystne dla poprzedniego właściciela, który otrzymując zwrot nieruchomości nie będzie miał świadomości, jaką kwotę przyjdzie mu w przyszłości zwrócić na rzecz Skarbu Państwa czy jednostki samorządowej.

Konstrukcyjne oddzielenie od siebie elementu zwrotowego i odszkodowawczego spowoduje w takim wypadku, iż uchylenie części decyzji orzekającej o zwrocie możliwe będzie tylko w jednym z nadzwyczajnych trybów odwoławczych – a przyjąć należy, iż z pewnością nie jest zamiarem ustawodawcy takie kształtowanie norm postępowania, w którym nadzwyczajne środki kontroli decyzji administracyjnej stają się zwyczajnymi i jedynymi dostępnymi w sprawie. Zatem nawet gdyby przyjąć, że kwestie zwrotu nieruchomości i zwrotu przez poprzedniego właściciela zwaloryzowanego odszkodowania stanowią osobne sprawy administracyjne, to ustalenie kwoty podlegającej zwrotowi ma charakter warunkujący w stosunku do orzeczenia o zwrocie nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 31 marca 2021 r (k - 24) skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 30 kwietnia 2021 r.

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku.

Między oceną prawną a wskazaniami, co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (wyr. NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r I GSK 2395/05 Legalis). Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. ( Komentarz do p.p.s.a. pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2013 , str. 593 ).

W prawomocnym wyroku z dnia 27 stycznia 2020 r sygn. II SA/Kr 1329/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, bowiem oparta została o operat szacunkowy biegłego, który jest nieaktualny w świetle wymogów z art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien w przypadku spełnienia przesłanek dotyczących aktualizacji operatu potwierdzić jego ważność, lub w braku takich podstaw winno nastąpić sporządzenie nowego operatu po uchyleniu decyzji organu I instancji. Jednocześnie Sąd dokonując pełnej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalny zwrot wnioskowanych działek, w sytuacji, gdy brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej. Sąd ocenił i przesądził, że organy prawidłowo uznały, że zwrotowi podlegać będzie część wywłaszczonej nieruchomości, w granicach wywłaszczonych parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] o łącznej pow. 800 m2, odpowiadająca otrzymanemu wyrównaniu pieniężnemu, stanowiącemu różnicę wartości pomiędzy wartością nieruchomości wywłaszczonej, a wartością nieruchomości zamiennej. Podano w sposób precyzyjny sposób wyliczenia powierzchni zwracanej za odszkodowaniem. Brak jest podstaw do przyjęcia, że odszkodowanie ustalono za zmianę własności na użytkowanie wieczyste.

Niezasadne były pozostałe zarzuty względem operatu szacunkowego, tj. odnoszące się do kwestii spadku wartości nieruchomości związanego z koniecznością uwzględnienia kosztów rozbiórki budynku garażowego, czy nieuwzględnienia uzbrojenia terenu i poprawy otoczenia spornej nieruchomości, a także doboru nieruchomości przyjętych do porównania.

Organ odwoławczy zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2020 r, sygn. akt II SA/Kr 1329/19 w prawidłowy sposób ponownie rozpoznał istotę sprawy mając na względzie, że wnioskiem o zwrot objęta została nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 t.j. z dnia 2020.11.12), a wniosek ten złożyły wszystkie uprawnione osoby - spadkobiercy jej poprzednich współwłaścicieli. Orzeczenie merytoryczne o zwrocie nieruchomości ze skierowaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia jest dopuszczalne i w pełni uzasadnione okolicznościami sprawy.

W realiach niniejszej sprawy przesłanka ustawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką jest jej zbędność na cel wywłaszczenia została spełniona. Organy obu instancji przeprowadziły wnikliwe postępowanie dowodowe, w toku którego ustalono, że na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu, stosownie do art 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego, jako budowa domu szkolenia dla inwalidów. Inwestycja powstała w północnej części terenu przeznaczonego pod inwestycję, jednak poza terenem objętym wnioskiem o zwrot. Na przedmiotowych działkach nie znajduje się również infrastruktura związana z celem wywłaszczenia. Wobec powyższego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość należało uznać za zbędną na cel wywłaszczenia i orzec o jej zwrocie.

Organy obu instancji sprostały wymogom, o którym mowa w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy został oceniony wnikliwie stosownie do art. 80 k.p.a. Ta kwestia była również przedmiotem kontroli w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2020 r, sygn. akt II SA/Kr 1329/19.

Kwestia zbędności nieruchomości została w ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji należycie ustalona i rozstrzygnięta, zaś zarzuty skargi odnoszące się do błędnego rozdzielenia orzeczenia o zwrocie nieruchomości i zwrocie odszkodowania, nie zasługują na uwzględnienie.

Artykuł 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 256 z poźn.zm.) zawiera upoważnienie organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu I instancji (w całości albo w części) i orzeczenia, co do istoty sprawy, jeżeli organ ten dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa.

Wojewoda trafnie zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego, że w stanie faktycznym sprawy, zawnioskowane do zwrotu działki w granicach wywłaszczonych parcel nr [...] i [...] b. gm. kat. N. W. podlegają zwrotowi, gdyż nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, który został określony jako budowa domu szkolenia dla inwalidów. Z uwagi jednak na zmiany podmiotowe, jakie nastąpiły w okresie pomiędzy wydaniem zaskarżonej odwołaniem decyzji, a rozstrzygnięciem odwoławczym (w dniu 30 grudnia 2019 r. zmarła Pani M. S., zaś spadek po niej zgodnie z treścią aktu poświadczenia dziedziczenia z 13 lutego 2020 r. Rep. A Nr [...] nabył w całości Pan T. S.) Wojewoda uchylił pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji a także orzekł, co do istoty uwzględniając aktualny stan faktyczny.

Organ I instancji oparł się na operacie szacunkowym z kwietnia 2016 r., w związku z tym brak możliwości dalszego wykorzystania tego operatu szacunkowego, stosownie bowiem do art 156 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509) o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 września 2017 r., wprowadzone zostało nowe brzmienie m.in. ust. 4 w art. 156 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o treści: Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w

kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

W zakresie zarzutów skargi odnoszących się do nieprawidłowego rozdzielenia orzeczenia o zwrocie nieruchomości i orzeczenia, że zwrot nieruchomości następuje nieodpłatnie, przy rozstrzyganiu kasatoryjnym w tej drugiej kwestii, Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że zgodnie z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości nie musi orzekać o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania, ponieważ oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne. W decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5, przepisy art. 136 ust. 3 zd. 3 i art. 140 u.g.n. nie przewidują wprost wymogu jednoczesnego orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i o rozliczeniach wynikających z art. 140 (mowa jest jedynie o tym, że warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, co może wszak nastąpić już po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie nieruchomości). Wynika z tego, iż jedynie w przypadku wywłaszczenia istnieje jako bezwzględna zasada ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu i przyznanie odszkodowania, co z kolei oznacza iż w przypadku stwierdzenia wadliwości i uchylenie jednego z nich powinno zawsze pociągać za sobą wzruszenie całej decyzji (por. wyrok NSA z 23 lipca 2009 r. sygn.: I OSK 798/08, a także art. 119 ust. 1 pkt 7 u.g.n., zgodnie z którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w art. 107 § 1 kpa powinna zawierać ustalenie wysokości odszkodowania).

Jednocześnie stosownie do poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2009 r. sygn.: I OSK 798/08, nie można podzielić stanowiska (...) że zgodnie z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać również o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania. Skoro oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne, które podobnie jak w przypadku wywłaszczenia, gdzie istnieje jako bezwzględna zasada ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu, muszą zawsze być rozstrzygane łącznie w decyzji, to stwierdzenie wadliwości i uchylenie jednego z nich powinno zawsze pociągać za sobą wzruszenie całej decyzji. Analogiczne stanowisko w tej kwestii, zawarte w wyroku NSA z 22 listopada 1994 r. IV SA 1434/93 i wyroku NSA z 11 czerwca 1992 r. SA/Po 431/92 (powołanych w skardze Gminy K.) zostało sformułowane pod rządami poprzedniej ustawy, a więc w odmiennym stanie prawnym. Art. 69 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił wtedy, że: Decyzja o zwrocie nieruchomości powinna zawierać rozliczenie między Skarbem Państwa lub gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia, a osobą, na której rzecz następuje zwrot. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie recypowała tego uregulowania, co oznacza, że aktualnie nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania" (stanowisko takie wynika również z wyroków: WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 750/12 i NSA w Warszawie z 24 czerwca 2014 r., sygn.: I OSK 2876/12).

Skład sądu rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega inne poglądy w tej kwestii występujące w orzecznictwie sądowym i poglądach doktryny prawa ( w szczególności dotyczące zintegrowanego charakteru decyzji zwrotowej), jednak przy rozpoznawaniu każdej ze spraw decydujące jest indywidualne podejście z uwzględnieniem badania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw (również biorąc pod uwagę ekonomikę postępowania) do prowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie spełnienia przesłanek do zwrotu nieruchomości skoro rozstrzygnięcie prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2020 r, sygn. akt II SA/Kr 1329/19 przesądziło prawidłowość zwrotu, a uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy ( w tym zakresie do ponownego rozpoznania) otwierałoby taką możliwość.

Rozważania skargi dotyczące możliwego wydania nieruchomości i ujawnienia wnioskodawców w księdze wieczystej przed rozstrzygnięciem kwestii odszkodowawczej oraz możliwość utracenia przez wnioskodawców zainteresowania zwrotem nieruchomości mają charakter wyłącznie hipotetyczny. Ochrona interesów obu stron jest w wystarczający sposób zapewniona obowiązującymi przepisami prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.