Wyrok NSA, sygn. akt III SA 202/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-10-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: par. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 35 poz. 203
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Dla oceny, czy w świetle przepisu par. 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających dochody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ podatnik był uprawniony do korzystania ze zwolnienia od podatków, istotne jest ustalenie, czy stoisko handlowe podatnika znajdowało się w tym samym, czy też w innym miejscu niż zajęte uprzednio przez innego podatnika, w pomieszczeniach domu handlowego /jednostki gospodarki uspołecznionej/.

TEZY

Dla oceny, czy w świetle przepisu par. 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających dochody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ podatnik był uprawniony do korzystania ze zwolnienia od podatków, istotne jest ustalenie, czy stoisko handlowe podatnika znajdowało się w tym samym, czy też w innym miejscu niż zajęte uprzednio przez innego podatnika, w pomieszczeniach domu handlowego /jednostki gospodarki uspołecznionej/.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 6 września 1993 r. wydaną na podstawie par. 7 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego (...) /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./ stwierdził, że Annemarie Ż. utraciła prawo do zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego od 13 czerwca 1990 r. W motywach tego rozstrzygnięcia podano, że skoro podatniczka we wniosku o zwolnienie od podatków podała, że zna warunki, na podstawie których może uzyskać zwolnienie, a jednocześnie ustalono, że w wynajętym przez nią lokalu poprzednio prowadzono działalność handlową tego samego rodzaju, to - zdaniem Urzędu - wprowadziła organ podatkowy w błąd co do warunków korzystania ze zwolnienia. Zgodnie z par. 7 ust. 4 cytowanego rozporządzenia powoduje to utratę prawa do zwolnienia od podatków. Ponadto w czasie kontroli przeprowadzonej w marcu i kwietniu 1993 r. stwierdzono, że podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona była nierzetelnie, gdyż w pozycji 311 księgi za 1990 r. zaewidencjonowano zwrot towarów o wartości 23.966.000 zł, zaś w rzeczywistości była to sprzedaż towarów o tej wartości, której nie zaksięgowano. W czasie kontroli ujawniono, że w dniach 13, 15 i 16 czerwca 1990 r. sprzedano 42 zamrażarki, co uwidoczniono w księdze podatkowej. Nie wykazano jednakże w księdze podatkowej zakupu tych zamrażarek. Oprócz wymienionych wyżej nieprawidłowości, stwierdził organ I instancji, kontrola wykazała również wadliwości formalne w prowadzeniu księgi podatkowej.

W odwołaniu od tej decyzji zarzucono, że wbrew twierdzeniom organu I instancji - brak podstaw do orzeczenia, iż podatniczka utraciła prawo do zwolnienia od podatków. Zgłaszając bowiem obowiązek podatkowy, a następnie składając wniosek o zwolnienie od podatków podała miejsce rozpoczęcia działalności gospodarczej /G. ul. L. 1A/. Dopiero później, już po uruchomieniu działalności handlowej, rozpoczęła również sprzedawać towary w wynajętym lokalu Domu Handlowego "S.", o czym zawiadomiła organ podatkowy pismem z 13 czerwca 1990 r. Nie wprowadziła więc w błąd organu podatkowego co do warunków korzystania ze zwolnienia. Błędny zapis dokonany pod poz. 311 z dnia 26 czerwca 1990 r. został sprostowany przez podatniczkę w księdze handlowej 1991 r. pod pozycją 217/5/2 w dniu 15 października 1991 r., a więc 16 miesięcy przed kontrolą skarbową. Wbrew ustaleniom organu I instancji, zakup zamrażarek został zaksięgowany w dniu 20 czerwca 1990 r. pod poz. 19 księgi podatkowej z opóźnieniem wprawdzie, ale był. Zdaniem odwołującej się, opóźnione księgowanie nie jest podstawą do uznania księgi podatkowej za nierzetelną.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 6 grudnia 1993 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z równoczesnym podtrzymaniem jej podstawy faktycznej i prawnej. Organ odwoławczy wyraził jednocześnie pogląd prawny, że zarzut dotyczący miejsca uruchomienia działalności nie jest uzasadniony, ponieważ warunek wykonywania działalności w miejscu, w którym nie była ona dotychczas prowadzona, powinien być zachowany przez cały okres zwolnienia.

W skardze do Sądu, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 26 września 1994 r., ponowiono zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto zarzucono, co następuje:

- organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu,

- nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, gdyż przyjął, że w wynajętym przez podatniczkę pomieszczeniu Domu Handlowego "S." poprzednio prowadził działalność handlową Marek W., jakkolwiek w rzeczywistości prowadził on działalność handlową innego rodzaju i w innym miejscu, odległym o kilkadziesiąt metrów od stoiska uruchomionego przez podatniczkę.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe obu instancji nie ustaliły - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa - prawidłowo stanu faktycznego sprawy, a ponadto organ odwoławczy z naruszeniem art. 107 par. 3 Kpa nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, co w konsekwencji musiało spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawą faktyczną kwestionowanej w skardze decyzji było ustalenie, że w wynajętym przez podatniczkę stoisku prowadził poprzednio działalność handlową tego samego rodzaju Marek W., co uniemożliwiło korzystanie ze zwolnienia od podatków /par. 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia z 1990 r./, a ponadto, że księga podatkowa była nierzetelna, gdyż nie zaewidencjonowano w niej zakupu 42 zamrażarek oraz sprzedaży towarów o wartości 23.966.000 zł, ujętych w księdze jako zwrot. Skarżąca ustalenia te zakwestionowała, zaś materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje dostatecznej podstawy do uznania tych ustaleń za zgodny z rzeczywistością. I tak w szczególności z umów najmu z dnia 2 lutego, 25 maja, 12 czerwca, 5 września i 25 października 1990 r. nie wynika w sposób niewątpliwy, czy stoisko wynajęte przez skarżącą było poprzednio wynajmowane przez Marka W., czy też - jak twierdzi skarżąca oraz Marek W. słuchany informacyjnie na rozprawie sądowej 14 października 1994 r. - korzystali oni z odrębnych powierzchni handlowych.

Wbrew ustaleniom organów podatkowych, z materiału dowodowego sprawy wynika, że zarówno sprzedaż towarów o wartości 23.966.000 zł, jak i kupno zamrażarek zostało uwidocznione w księdze podatkowej. Wprawdzie zaewidencjonowania tych operacji dokonano z opóźnieniem, co przyznaje również skarżąca, lecz twierdzi jednocześnie /w odwołaniu/, że mają one charakter formalny, nie dający podstawy do uznania księgi za nierzetelną i powodując utratę prawa do zwolnienia od podatków. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego zarzutu i wbrew zebranym dowodom stwierdził, że "wyżej wymienione nieprawidłowości nie zostały wyjaśnione" /str. 4 zaskarżonej decyzji/.

Omówione wyżej wadliwości postępowania administracyjnego, naruszające art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 oraz art. 208 Kpa orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie rozważenie potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, a następnie po jego wszechstronnej ocenie i ustosunkowaniu się do zarzutów skarżącej - wydanie stosownej decyzji.