Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1982/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w K., Rosja na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz O. z siedzibą w K., Rosja kwotę 1412,64 (jeden tysiąc czterysta dwanaście 64/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w kwestionowanym zakresie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nakładającą na O. z siedzibą w K., Rosja karę pieniężną w wysokości 3.100 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz nieuzasadnione użycie dwóch wykresówek.

Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...] listopada 2005 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], należącego O. z siedzibą w K., Rosja (dalej cyt. jako skarżący). W protokole kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz nieuzasadnione użycie dwóch wykresówek. Do kontroli okazano m. in. dobową kartę opłaty drogowej, 3 zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu oraz 6 wykresówek. W karcie opłaty drogowej, w rubryce "Nr rejestracyjny" wpisano "[...]", pozostałe pola zostały wypełnione prawidłowo, również na okazanych wykresówkach i zaświadczeniach jako numer rejestracyjny pojazdu wpisano "[...]". W pojeździe było 2 kierowców, którzy odmówili podpisania protokołu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.100 zł, na którą składała się kara 100 zł za nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu oraz kara 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Uzasadniając karę pieniężną 3.000 zł organ powołał się na przepis art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).

Od tej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych odwołał się skarżący. Zarzucał naruszenie art. 42 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że na okazanej karcie opłaty drogowej nie został wpisany właściwy numer rejestracyjny pojazdu. Podkreślał, że na karcie został wpisany właściwy numer rejestracyjny, czyli numer "[...]", liczba "[...]" nie stanowi integralnej części numeru, jest oznaczeniem dotyczącym regionu kraju pochodzenia i jest umieszczana na wydzielonej części tablicy rejestracyjnej obok oznaczenia "RUS".

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.4.1 załącznika do tej ustawy, § 4 ust. 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, w kwestionowanym zakresie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w kwestionowanym zakresie w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty za przejazd po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty i jej wypełnienie zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., tylko prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Stosownie do § 5 ust. 6 rozporządzenia, karta nie wypełniona w sposób wskazany w ust. 3 nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Karta okazana przez kierowcę kontrolowanego pojazdu została nieprawidłowo wypełniona, gdyż nie został prawidłowo wpisany numer rejestracyjny pojazdu. Na karcie wpisano numer rejestracyjny pojazdu "[...]", nie został wpisany pełny numer rejestracyjny pojazdu "[...]". Organ uznał, że karta nie zawierająca prawidłowego wpisu w rubryce numer rejestracyjny pojazdu jest nieważna i nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Powołał się na treść § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych i w konkluzji stwierdził, że tylko prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie świadczenia.

W uzasadnieniu podał ponadto, iż stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Stosownie do art. 92 ust. 1 powyższej ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść odpowiednich punktów załącznika do ustawy.

Tę decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. Zarzucał naruszenie art. 42 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 4 ust. 1 i 2 oraz § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że na okazanej karcie opłaty drogowej nie został wpisany właściwy numer rejestracyjny pojazdu. Podkreślał, że karta opłaty drogowej została nabyta a karta została wypełniona, więc opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona. Nie zgadzał się ze stwierdzeniem organu o nieważności karty opłaty drogowej. Na karcie został wpisany właściwy numer rejestracyjny, czyli numer "[...]", liczba "[...]" nie stanowi integralnej części numeru, jest oznaczeniem dotyczącym regionu kraju pochodzenia i jest umieszczana na wydzielonej części tablicy rejestracyjnej obok oznaczenia "RUS".

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wywodził jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), w art. 42 ustanawia obowiązek uiszczania opłat drogowych przez przedsiębiorców. Przepis ten w ust. 1 ustanawia obowiązek uiszczania opłat, a w ust. 7 zawiera upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw transportu do określenia w porozumieniu z ministrem finansów publicznych w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 ustawy, trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty.

Korzystając z tej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W § 4 ust. 1 określił tryb wnoszenia opłaty: poprzez nabycie karty opłat, która następnie ma zostać prawidłowo wypełniona według wskazań zawartych w § 5. Stanowi on m. in., że karty dobowe i siedmiodniowe w części dotyczącej numeru pojazdu i terminu ważności wypełnia przedsiębiorca. Termin ważności karty siedmiodniowej określa sam przedsiębiorca przez wpisanie konkretnych dat i godzin, w których karta jest ważna i może być użyta jako dowód opłaty za przewóz wykonywany w datach wpisanych na karcie. § 5 ust. 6 cytowanego rozporządzenia stanowi, że karta niewypełniona, wypełniona w inny sposób niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Z dniem 28 września 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, po jej zmianie powyższą ustawą z dnia 23 lipca 2003 r., rozróżnia wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych od wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Wyrazem tego rozróżnienia jest ustalenie w załączniku do ustawy o transporcie drogowym innej kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych (3000 zł) i innej kary pieniężnej za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej (500 zł). Zmiana ustawy o transporcie drogowym – ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) z dniem 21 października 2005 r. zmieniła wysokość kary pieniężnej za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej z dotychczasowej 500 zł na 1.000 zł. (art. 8 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 33).

Ustawodawca nie zawarł definicji nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej ani nie wskazał, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. Uznał, że istnieją przypadki, w których niewypełnienie karty opłaty drogowej zgodnie z § 4 rozporządzenia nie traktuje się, wbrew treści zawartej w § 5 ust. 6 rozporządzenia, za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Powyższa zmiana ustawy "nie pociągnęła za sobą" zmiany rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r.

W tej sytuacji, § 5 ust. 6 rozporządzenia stoi w sprzeczności z ustawą o transporcie drogowym, która w załączniku pod pozycją lp. 1.4.4. określa wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego będąc organem odwoławczym ponownie rozpatrując sprawę ograniczył swoją rolę do kontroli decyzji organu I instancji. Tak jak organ I instancji uznał – na podstawie wyłącznie treści przepisów aktu wykonawczego do ustawy o transporcie drogowym - iż nie została uiszczona opłata za przejazd po drogach krajowych. Uznał, że przedłożona karta opłaty nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach, jest nieważna pomimo stwierdzenia, iż karta została nieprawidłowo wypełniona.

W ocenie Sądu nieprawidłowe wypełnienie karty nie uzasadniało uznania karty za nieważną.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się również do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, iż opłata za przejazd po drogach została uiszczona, karta opłaty drogowej została nabyta i następnie wypełniona a cyfry "[...]" nie stanowią integralnej części numeru rejestracyjnego pojazdu.

Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania i ocenie rodzaju naruszenia organ winien wziąć pod uwagę, iż okazane podczas kontroli inne dokumenty (wykresówki, zaświadczenia) posiadały jednakowo wpisany numer rejestracyjny pojazdu, bez cyfr "[...]", co kontrolujący inspektorzy uznali za prawidłowe.

W ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienia organu odwoławczego stanowią o naruszeniu przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), i jako mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.

Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji, do czasu uprawomocnienia wyroku, Sąd orzekł na zasadzie art. 152 a zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 2 powyższej ustawy.