Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2055/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 46a
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
article: art. 75
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Pojęcie "dowód zakupu towarów", zamieszczone w art. 46a ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, oznacza dowód w znaczeniu nadanym przez art. 75 Kpa, który pozwala na ustalenie istnienia lub nieistnienia oznaczonych faktów.

TEZY

Pojęcie "dowód zakupu towarów", zamieszczone w art. 46a ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, oznacza dowód w znaczeniu nadanym przez art. 75 Kpa, który pozwala na ustalenie istnienia lub nieistnienia oznaczonych faktów.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej w Hurtowni Artykułami Spożywczymi prowadzonej przez P.K., ujawniono papierosy pochodzenia zagranicznego. Ustalono również, że P. K. kupił te papierosy od firm, które nie istniały.

P. K. nie przedstawił dowodów odpraw celnych papierosów, które ujawniono w wyniku kontroli.

Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył P. K. należności celne za 18.706 paczek papierosów według taryfy celnej 2402 20 00, ustalając wartość celną na 128.676.248 zł i cło w kwocie 115.809.000 złotych. Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe papierosy zostały wprowadzone na polski obszar celny z pominięciem odprawy celnej.

Po rozpoznaniu odwołania P. K. od powyższej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że obrotem towarowym z zagranicą jest przywóz towarów z zagranicy niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę celną. Przywóz towarów na polski obszar celny podlega cłu.

Według Prezesa GUC P. K. wprowadził do obrotu papierosy, nie przedstawił też dokumentów odprawy celnej.

Powołując się na art. 46a ust. 2 Prawa celnego organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku gdy osoba posiadająca towary przywiezione z zagranicy w toku czynności kontrolnych nie przedstawi dowodów odprawy celnej lub dowodów zakupu uważa się, że towar nie był poddany kontroli celnej. Fakt, że firmy wystawiające faktury dla strony nie istnieją, świadczy, według Prezesa GUC, o tym, że towar nie był poddany kontroli celnej. W interesie strony leży, aby dokonując zakupu towarów pochodzenia zagranicznego znacznej wartości upewniła się w kwestii dokonania odpraw celnych tych towarów i ciążących na nich należności państwowych oraz wiarygodności kontrahenta.

W skardze na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł P.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zarzucił naruszenie art. 46a ust. 2 Prawa celnego przez błędne przyjęcie, że podmiotem dokonującym obrotu z zagranicą jest skarżący.

Według skarżącego z art. 46a ust. 2 Prawa celnego wynika, że za poddane kontroli celnej uważa się towary w przypadku, gdy ich posiadacz przedstawi dowód, że towary zakupił. W przypadku gdy posiada on dokument na to, iż obrotu dokonał inny podmiot, nie jest on uważany za podmiot dokonujący obrotu z zagranicą /art. 48 Prawa celnego/.

Według skarżącego dokument stanowi dowód wyłącznie tego, że stwierdzenie pochodzi od jego wystawcy. Skarżący twierdzi, że przedstawione przez niego rachunki są dokumentami i stanowią dowód. Zawarta w nich treść nie jest zgodna z prawdą wyłącznie z uwagi na niemożność zidentyfikowania osoby wystawcy.

Wynika z nich jednak, że osoba nieznana z nazwiska złożyła oświadczenie woli o tym, że sprzedaje towar skarżącemu, a skarżący o tym, że towar kupuje. Zobowiązanie zostało zawarte w kraju, a więc według skarżącego należy przyjąć, iż obrotu z zagranicą dokonał inny podmiot.

Skarżący zarzuca, że organy celne nie mogą przerzucać odpowiedzialności za nieszczelność granic celnych na osoby, które w dobrej wierze oraz z zachowaniem wszelkich reguł staranności kupieckiej nabyły w kraju towary sprowadzone z zagranicy. Papierosy zostały zakupione na giełdzie towarowej, a sprzedawca okazał się dowodem odprawy celnej oraz wpisem do rejestru działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił ponadto, że zaskarżoną decyzją wymierzono cło zarówno od papierosów, na których zakup rachunki zostały zakwestionowane, jak i od tych, gdzie rachunki nie były kwestionowane, a więc od 3.586 nie kwestionowanych paczek.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 46a Prawa celnego w razie stwierdzenia, w wyniku dokonywania powtórnych czynności z zakresu kontroli celnej i badania pochodzenia towarów przywiezionych lub nadesłanych z zagranicy, których rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, również w przypadku, gdy zostały one dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym bez zastrzeżeń - że te towary nie były poddane kontroli celnej, organ celny dokonuje wymiaru i poboru cła.

W przypadku gdy osoba posiadająca towary przywiezione lub nadesłane z zagranicy w toku czynności kontrolnych nie przedstawi dowodów odprawy celnej lub dowodów zakupu towarów, uważa się, że towary te nie były poddane kontroli celnej. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła dowodów odprawy celnej. Spór sprowadza się natomiast do tego, czy przedstawione przez stronę skarżącą rachunki i faktury wystawione przez firmy, których istnienia nie wykazano, są dowodami zakupu towarów.

Gdyby uznać je za takie dowody, wówczas zgodnie z treścią art. 46a ust. 2 Prawa celnego nie można by uważać, że sprowadzone papierosy nie były poddane kontroli celnej. Tylko zaś w przypadku stwierdzenia, że towary nie były poddane kontroli celnej, organ celny dokonuje wymiaru i poboru cła. Zakup towaru oznacza dokonanie czynności polegającej na realizacji umowy kupna-sprzedaży, a więc, że nastąpiła zapłata za towar przez kupującego i wydanie towaru przez sprzedającego. Słowa "dowód" używa się w różnym znaczeniu. Dowodem nazywa się zarówno środek dowodowy, jak i czynność zmierzającą do wykazania prawidłowości jakiegoś twierdzenia, jak również używa się tego terminu na oznaczenie wyniku postępowania dowodowego. W ścisłym słowa znaczeniu przez dowód należy rozumieć środek dowodowy, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów. W tym znaczeniu używa słowa "dowód" art. 75 Kpa. Zakup towaru jest czynnością dwustronną, w której musi występować sprzedawca i kupujący. W niniejszej sprawie ustalono w sposób niesporny, że dwa rachunki jako sprzedającego wymieniają firmy, które nie istnieją. Rachunki te nie mogą stanowić dowodu zakupu papierosów, skoro nie istnieje strona sprzedająca.

Powyższe stwierdzenia oznaczają, że organy celne trafnie uznały, że rachunki opiewające na firmy "Welorex" i "Tele-Market" w świetle treści art. 46a ust. 2 Prawa celnego nie stanowią dowodu zakupu towaru i dlatego wymienione w nich ilości papierosów zostały uznane za nie poddane kontroli celnej.

Trafny natomiast okazał się zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organy celne na podstawie przeprowadzonego spisu z natury uznały, że nie poddano kontroli celnej 18706 paczek papierosów. Z tej ilości rachunki wystawione na firmy "Welorex" i "Tele-Market" opiewające odpowiednio na 3.400 i 1.250 paczek papierosów zostały zakwestionowane, gdyż wymienione w nich firmy nie istnieją.

Strona skarżąca przedłożyła również dowody zakupu papierosów w innych firmach.

Organy celne nie wyjaśniły, czy dowody zakupu papierosów opiewające na te firmy są dowodami zakupu czy też za takie nie można ich uznać, co w konsekwencji prowadziłoby do stwierdzenia, że nie były one poddane kontroli celnej.

Z ogólnej ilości przyjętej w spisie z natury 18.706 paczek papierosów trafnie uznano, że nie przedstawiono dowodów zakupu 4.650 paczek. Nie wyjaśniono natomiast czy i dlaczego pozostałych dowodów zakupu przedstawionych przez skarżącego również nie uznano za takie dowody, przyjmując domniemanie, że papierosy w nich wymienione nie były poddane kontroli celnej.

Celem dokonania precyzyjnych ustaleń w powyższym zakresie zaskarżona decyzja na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa podlega uchyleniu.