Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1300/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1300/18

UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i stwierdził nabycie przez Gminę Miasto R. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętych pod drogę publiczną - ul. [...].

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Pismem z dnia 11 marca 2008 r., Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R. wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...] w obrębie [...], zajętych pod pas drogowy drogi publicznej lokalnej miejskiej - ulicy [...] w R.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdził, że Gmina Miasto [...] nie nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

W wyniku odwołania od wskazanej wyżej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc , iż w sprawie nie została wyjaśniona w sposób dostateczny kwestia zajęcia spornych działek pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu organ wojewódzki stwierdził, że nie została w tej sprawie wykazana przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, w szczególności na znajdującej się w aktach sprawy mapie ewidencyjnej nie został naniesiony przebieg granic pasa drogowego ul. [...] według stanu jaki istniał w dniu 31 grudnia 1998 r.

Organ I instancji ponadto stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających sprawowanie władania publicznoprawnego nad spornymi działkami.

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i stwierdził nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętych pod drogę publiczną - ul. [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Organ ustalił, na podstawie znajdującej się w aktach sprawy mapy uzupełniającej m. [...] obr. [...] że działka nr [...] dzieli się na działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Działka Nr [...] pochodzi z pgr. [...] objętej księgą wieczystą nr [...]. Działka nr [...] odpowiada zaś p.bud. [...] obj. LWH [...] gm. kat. [...] (por. wykaz zmian gruntowych wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] maja 2007 r. za nr [...]).

Organ odwoławczy w oparciu o odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., kopię protokołu badania ksiąg wieczystych w Sądzie Rejonowym w R. sporządzoną przez uprawnionego geodetę E. S. w dniu [...] kwietnia 2007 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1993 r. sygn. akt I Ns [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J. K. i J. K. zd. P. ustalił, że pgr. [...] i działka nr [...] stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność A. Z.

Oznacza to, iż według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. przedmiotowy grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.

Przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy jedynie tych nieruchomości, które zostały zajęte pod drogi publiczne.

Oznacza to, ze pierwsza przesłana zawarta w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zgodnie z którą nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego została spełniona.

Kolejna przesłana dotyczy zajętości nieruchomości pod drogę publiczną.

Organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie uchwały Nr XXI/168/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 12 października 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego z 1987 r., Nr 10, poz. 111) ulica [...] w R. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się drogą gminną.

Organ odwoławczy analizując przedmiotowa sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu przez Wojewodę [...], materiał dowodowy został uzupełniony m. in. o mapę ewidencji gruntów z adnotacją uprawnionego geodety L. F., potwierdzającą, że granice działki nr [...] są zgodne ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie geodety uprawnionego L. F. dotyczące opisu przebiegu granic działki nr [...] w obr [...] w R., która na podstawie operatu opisowego ewidencji gruntów oraz mapy ewidencji gruntów pozyskanej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dniu [...] sierpnia 2014 r. stwierdziła , że przedstawione na niniejszej mapie ewidencji gruntów w skali 1:1500 granice nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obr. w R. są zgodne ze stanem ewidencyjnym jaki istniał w dniu 31 grudnia 1998 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się opinia geodezyjna sporządzona w dniu [...] kwietnia 2018 r. przez geodetę uprawnionego A. G. na podstawie dokumentów zgromadzonych przez Wojewodę [...]. W opinii tej wskazała, że z mapy uzupełniającej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2007 r. pod numerem [...] oraz wykazu zmian gruntowych wynika, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, w celu wydzielenia różnych własności hipotecznych. Powyższe dokumenty oraz odbitka mapy zasadniczej z dnia [...] maja 2007 r. wskazują, że działka nr [...] w całości zajęta była wówczas pod drogę - ul. [...].

Organ odwoławczy po dokonanej analizie przedstawionej wyżej dokumentacji oraz znajdujących się w aktach sprawy m.in. odbitki mapy zasadniczej z dnia [...] listopada 1993 r. oraz załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu [...] z dnia [...] września 1996 r. wykonanego na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej ustalił, że przebieg ulicy [...] jest zgodny z granicami działki nr [...] wg mapy uzupełniającej nr [...] oraz mapy ewidencyjnej zawierającej adnotację o zgodności granic działki ze stanem ewidencyjnym istniejącym w dniu 31 grudnia1998 r.

Analiza ta prowadzi do wniosku, że granice pasa drogowego ulicy [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. pokrywały się z granicami działki ewidencyjnej nr [...], a teren projektowanych działek nr [...], [...] i [...] zajęty był wówczas pod ulicę [...].

Ostatnia przesłanką zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest przesłanka władania publicznoprawnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się metryka ulicy [...], sporządzona w dniu [...] czerwca 1996 r., z której wynika, że przedmiotowa ulica była oświetlona oraz uzbrojona w wodociąg i gaz, a na odcinku 102 m. od ul. [...] w kierunku północnym, nawierzchnia jezdni jest żwirowa utwardzana, natomiast dalej jest ziemna gruntowa. Ponadto w aktach sprawy znajdują się również dokumenty, tj. umowa nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zlecająca wykonanie robót polegających na utrzymaniu zimowym jezdni i chodników ulic będących w zarządzie Miasta R. w latach 1998-2001 r., gdzie w załączniku do ww. umowy - wykaz dróg do utrzymania zimowego - widnieje ul. [...] oraz umowa z dnia [...] marca 1993 r., zlecająca wykonywanie czynności eksploatacyjnych i konserwacyjnych urządzeń oświetlenia drogowego.

Organ odwoławczy ustalenia odnośnie władania publicznoprawnego dokonał w oparciu o zeznania świadków W. Z., J. M., Z. M. i M. M., z których wynika że do chwili zagrodzenia drogi przez A. Z. korzystali oni z ww. drogi, co może wskazywać, wbrew twierdzeniom właścicielki spornych działek, że powyższa nieruchomość drogowa była ogólnodostępna i użytkowana zgodnie z przeznaczeniem dróg publicznych.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, ze w aktach sprawy znajduje się kopia polisy Nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. (wraz z aneksem Nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r.) wydanej przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. dotyczącą ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku wykonywaniem funkcji zarządu dróg będących w administracji Miasta R.

Minister podkreślił, że władanie publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek.

Ponadto stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.), także w brzmieniu obowiązującym w dacie 31 grudnia 1998 r., zaopatrzenie w energię elektryczną, wodę oraz gaz należy do zadań własnych gminy. Wykonując te zadania, o czym świadczą urządzenia do tego przeznaczone, gmina musiała faktyczne władać nad ul. [...] w R.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie) istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władanie w formach określonych w ustawie o drogach publicznych.

Organ odwoławczy biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane.

Skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju nr [...], z dnia [...] maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Z.

Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wskazała, że uznanie podziału działki nr [...] ( droga) obr. [...] [...] jest stanowiskiem błędnym, nie opartym o dokumenty.

Zdaniem skarżącej organ nie dokonał wyczerpującego i dokładnego wyjaśnienia przebiegu granic przestrzennych gruntów tworzących ulicę [...] w R. ( działka nr [...] obr. [...] w R.), w tym granic geodezyjnych wynikających w pomiarów na gruncie przeprowadzonych w obecności skarżącej.

Odnosząc się do przesłanki władania publicznoprawnego skarżąca wskazała, ze jej ojciec J. K. jako pracownik Zakładu Energetycznego w R. był inicjatorem i czynnym uczestnikiem powstania słupów oświetleniowych na nieruchomości należącej do jego zony a matki skarżącej.

Podkreśliła, że zagrodzenie przez nią łańcuchem ulicy która jest jej własnością nie było działaniem bezprawnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r., którą to decyzją Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i stwierdził nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętych pod drogę publiczną - ul. [...].

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm., dalej: Pwurap). Zgodnie z tą regulacją nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe. Zatem, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zawarte w art. 73 ust. 1 Pwurap sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości ( działki [...] i [...] zajętych pod droge publiczną ul [...] w R.) była osoba fizyczna, albowiem stanowiła ona własność A. Z.

Niesporne jest również to, że na dzień 31 grudnia 1998 r. ulica [...]

( obejmująca działki [...] i [...]) na podstawie uchwały Nr XXI/168/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 12 października 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Rzeszowskiego z 1987 r., Nr 10, poz. 111) została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się drogą gminną.

Istota sporu sprowadza się do oceny czy nieruchomość oznaczona jako działki [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną a jeśli tak, to czy w dacie tej wykonywane było na niej władztwo publicznoprawne przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego.

Orzekający w niniejszej sprawie Minister Inwestycji i Rozwoju uznał, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 Pwurap.

Powyższe stanowisko Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela.

I tak, za podstawą swojego rozstrzygnięcia w kwestii zajęcia działek [...] i [...] pod drogę publiczną, na dzień 31 grudnia 1998 r., organ odwoławczy wskazał mapę ewidencji gruntów z adnotacją uprawnionego geodety L. F., iż granice działki nr [...] są zgodne ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., oświadczenie geodety uprawnionego L. F. dotyczące opisu przebiegu granic działki nr [...] w obr [...] w R., operat opisowy ewidencji gruntów oraz mapę ewidencji gruntów pozyskaną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dniu [...] sierpnia 2014 r., gdzie stwierdzono, że przedstawione na niniejszej mapie ewidencji gruntów w skali 1:1500 granice nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obr. w R. są zgodne ze stanem ewidencyjnym jaki istniał w dniu 31 grudnia 1998 r., opinię geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego A. G. w dniu [...] kwietnia 2018 r., na podstawie dokumentów zgromadzonych przez Wojewodę [...], mapę uzupełniającą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2007 r. pod numerem [...] oraz wykazu zmian gruntowych z którego wynika, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, w celu wydzielenia różnych własności hipotecznych. Powyższe dokumenty oraz odbitka mapy zasadniczej z dnia [...] maja 2007 r. wskazują, że działka nr [...] w całości zajęta była wówczas pod drogę - ul. [...].

Organ dokonał analizy wskazanej dokumentacji oraz znajdujących się w aktach sprawy odbitki mapy zasadniczej z dnia [...] listopada 1993 r. oraz załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września1996 r. wykonanego na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej i doszedł do przekonania, że przebieg ulicy [...] jest zgodny z granicami działki nr [...] wg mapy uzupełniającej nr [...] oraz mapy ewidencyjnej zawierającej adnotację o zgodności granic działki ze stanem ewidencyjnym istniejącym w dniu 31 grudnia1998 r. Powyższe wskazuje, że granice pasa drogowego ulicy [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. pokrywały się z granicami działki ewidencyjnej nr [...], a teren projektowanych działek nr [...], [...] i [...] zajęty był wówczas pod ulicę [...].

Powyższe, zdaniem Sądu, oznacza, że sporne działki gruntu w dacie 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogę publiczną.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, przesądza stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Pas terenu przeznaczony do ruchu (w rozumieniu powyższego przepisu) to jezdnia ale także i pobocze. Tym samym nie można przyjąć, że przedmiotowe działki nie była zajęte pod drogę publiczną 31 grudnia 1998 r.

Z akt administracyjnych wynika, ze skarżąca ulicę [...] zagrodziła łańcuchem w 2008 r.

Prawidłowe jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia przesłanka wymieniona w art. 73 ust. 1 Pwurap, tj. przesłanka władania nieruchomością w dacie 31 grudnia 1998 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego. W odniesieniu do powyższej przesłanki wyjaśnić trzeba, że władanie nieruchomością to dokonywanie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci) względem nieruchomości określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego. W orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się, iż dla udowodnienia przesłanki władania nieruchomością należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem.

W niniejszej sprawie Minister wyjaśnił, że w materiale dowodowym znajduje się

metryka ulicy [...], sporządzona w dniu [...] czerwca 1996 r., z której wynika, że przedmiotowa ulica była oświetlona oraz uzbrojona w wodociąg i gaz, a na odcinku 102 m. od ul. [...] w kierunku północnym, nawierzchnia jezdni jest żwirowa utwardzana, natomiast dalej jest ziemna gruntowa. Ponadto w aktach sprawy znajdują się również dokumenty, tj. umowa nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zlecająca wykonanie robót polegających na utrzymaniu zimowym jezdni i chodników ulic będących w zarządzie Miasta R. w latach 1998-2001 r., gdzie w załączniku do ww. umowy - wykaz dróg do utrzymania zimowego - widnieje ul. [...] oraz umowa z dnia [...] marca 1993 r., zlecająca wykonywanie czynności eksploatacyjnych i konserwacyjnych urządzeń oświetlenia drogowego jak również kopia polisy Nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. (wraz z aneksem Nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r.) wydana przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. dotycząca ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku wykonywaniem funkcji zarządu dróg będących w administracji Miasta R.

Skoro zatem przedmiotowe działki, stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej oraz zajęte były w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawały we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stały się one z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością gminy, na terenie której są położone. W tej sytuacji, niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 73 ust. 1 ww. ustawy.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł, wbrew zarzutom skargi, naruszenia przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji w wyroku.