Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 64/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 2, i ust. 8, lp. 15.1 załącznika nr 4
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 81 ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. nr [...] Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu z dnia 18 października 2021 r. nr [...] nakładającą na R. K. jako osobę zarządzającą transportem w K. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., karę pieniężną w wysokości 200 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu 23 maja 2021 r. na drogowym przejściu granicznym w Kukurykach poddano kontroli ciągnik samochodowy marki [...] o nr. rej. [...] wraz z naczepą marki W. o nr rej. [...] Pojazdem kierował obywatel Białorusi A. N. , który wykonywał na rzecz K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. międzynarodowy transport drogowy rzeczy. W trakcie kontroli stwierdzono, że samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] nie ma aktualnych badań technicznych. Według wpisu w dowodzie rejestracyjnym termin ważności badań upłynął z dniem 19 maja 2021 r. Informację tę potwierdzono w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole nr [...]

Decyzją z dnia 18 października 2021 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Terespolu nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł za naruszenie określone w lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm. ) dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d.", tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, przewiduje odpowiedzialność zarządzającego transportem za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz określa wysokość kar za poszczególne naruszenia od 200 do 2000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ww. ustawy (art. 92a ust. 8). Zgodnie z l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze w wysokości 200 zł.

Organ wyjaśnił, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie całego działu transportu w przedsiębiorstwie. Odpowiada on przede wszystkim za pracę kierowców, dba o przestrzeganie przez nich przepisów, sporządza potrzebne dokumenty transportowe, weryfikuje umowy, planuje trasy, dba o utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdza procedury związane z bezpieczeństwem. Zarządzający transportem odpowiada za swoje własne czyny w postaci naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego, jak również za czyny innych osób, jeżeli był za nie odpowiedzialny albo dopuścił się chociażby nieumyślnie do powstania takich naruszeń. Zarządzający transportem zobligowany jest do takiego zorganizowania działalności przedsiębiorstwa, aby działalność ta nie naruszała aktów prawnych regulujących przedmiotowy obszar. Do obowiązków zarządzającego transportem należy w szczególności regularne sprawdzanie wszystkich elementów składowych pojazdu celem wyeliminowania zagrożenia w ruchu drogowym. Brak okresowego stwierdzenia dopuszczenia pojazdu do ruchu, czyli potwierdzenia spełnienia wszystkich warunków technicznych powoduje natomiast, że pojazd nie może być wykorzystywany do jakichkolwiek czynności, a w szczególności do wykonywania transportu drogowego.

Odnosząc się do art. 92c u.t.d., organ wskazał, że skarżący nie wykazał, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie, ani też nie udowodnił, że naruszenie to nastąpiło na wskutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Zdaniem organu nie można przyjąć, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego stanowi nie dające się przewidzieć wyjątkowe sytuacje i zdarzenia. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem dotyczącym Ip. 15.1. załącznika nr 4 do u.t.d. były bowiem okolicznościami, na które zarządzający transportem, należycie kontrolując i nadzorując realizację obowiązku dokonywania okresowych badań technicznych pojazdów, miał wpływ i mógł je przewidzieć.

Organ podniósł, że powoływana w odwołaniu awaria pojazdu na terytorium Białorusi może być uznana za zdarzenie trudne do przewidzenia, jednakże samo powstanie naruszenia, czyli dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą strona miała realny wpływ i mogła jej uniknąć. Strona mogła skorzystać z rozwiązań, które pozwoliłyby uniknąć powstania naruszenia, wybierając inny sposób dostarczenia pojazdów do stacji kontroli. Strona w żaden sposób nie wykazała, że nie miała wpływu na naruszenie ujawnione w dniu 23 maja 2021 r., ani też nie udowodniła, że naruszenie to nastąpiło na wskutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć, co pozwoliłoby na zastosowanie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Organ wyjaśnił ponadto, że w dniu 29 maja 2020 r. Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów i świadectw, licencji i zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz.U.UE.L.2020.165.10, dalej jako "rozporządzenie 2020/698"). Natomiast w dniu 3 marca 2021 r. Polska poinformowała Komisję Europejską, iż nie stosuje art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/267 z dnia 16 lutego 2021 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów, świadectw, licencji i zezwoleń, przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach ustawodawstwa dotyczącego transportu oraz przedłużenia niektórych okresów, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2020/698 (Dz.U.UE.L.2021.60.1, dalej jako "rozporządzenie 2021/267"). Wbrew stanowisku strony, terminy ważności badań technicznych pojazdów zarejestrowanych na terytorium RP nie zostały zatem przedłużone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698;

2) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez nie przeanalizowanie w realiach niniejszej sprawy podstaw do odstąpienie od nałożenia kary i umorzenia postępowania w sytuacji, gdy przepisy prawa UE przewidywały automatyczne przedłużenia ważności badań okresowych pojazdów i pomimo zgłoszenia przez Polskę informacji o niestosowaniu tych przepisów, strona miała prawo uważać, że przepisy UE obowiązują i badania uległy przedłużeniu, a zatem stosowanie surowej kary w sposób automatyczny, nieznacznym przekroczeniu terminu, jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa;

3) art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.), dalej jako "Prawo przedsiębiorców", poprzez nie rozstrzygnięcie wątpliwości co do zakresu obowiązywania normy prawa UE na korzyść strony;

4) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez nie przeanalizowanie w realiach niniejszej sprawy podstaw do odstąpienie od nałożenia kary i umorzenia postępowania w sytuacji, gdy zlecenie transportowe i trasy były tak zaplanowane, że pojazd powinien zjechać do bazy w Polsce przed upływem terminu ważności badania technicznego, a przyjazd po terminie był spowodowany tym, że na Białorusi została zbita szyba pojazdu, która była wymieniana, co spowodowało przedłużenie pobytu na Białorusi, konieczność naprawy szyby i stanowi okoliczność wyłączającą odpowiedzialność przewoźnika bowiem nie mógł on wykonać na Białorusi uznawanego na terenie UE przeglądu pojazdu, a jednocześnie nie mógł poruszać się pojazdem ze zbitą szybą. Powyższe ma znaczenie bowiem w trakcie kontroli nie stwierdzono usterek, a jedynie uchybienie terminowi przeglądu o 4 dni co było spowodowane przymusowym postojem pojazdu w celu wymiany szyby (jej sprowadzeniem przez warsztat i wykonaniem usługi).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że trasa przejazdu została zaplanowana w ten sposób, że pojazd zjechałby do Polski przed upływem terminu ważności badania technicznego. Zgodnie ze zleceniem transportowym, kierowca w dniu 17 maja 2021 r. załadował towar w Rosji i planowo miał przekroczyć granicę z Polską najpóźniej w dniu 19 maja 2021 r. oraz udać się bezpośrednio do stacji kontroli pojazdów w celu przeprowadzenia badań technicznych. Jednakże na terytorium Białorusi została zbita szyba w pojeździe, co uniemożliwiało dalszą jazdę. Naprawę szyby ukończono w dniu 19 maja 2021 r., natomiast pojazd musiał pozostać na parkingu do dnia 22 maja 2021 r. w związku z oczekiwaniem na zawiązanie i wyschnięcie kleju montażowego. Wyruszenie w dalszą trasę niezwłocznie po dokonaniu naprawy mogłoby spowodować odklejenie się szyby. W związku z tym pobyt na Białorusi przedłużył się o kilka dni i pojazd nie zdążył wjechać do Polski przed upływem ważności badania technicznego. Zdaniem skarżącego, wskazane wyżej okoliczności są okolicznościami, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Zarządzający transport em nie miał bowiem wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Tym samym zostały spełnione przesłanki wyłączenia jego odpowiedzialności.

Ponadto skarżący podniósł, że organy Unii Europejskiej w okresie pandemii przedłużyły ważność części dokumentów transportowych, a zatem same uznały, że przegląd jest wymaganiem formalnym, od którego można w pewnych okolicznościach odstępować. Nie ma on charakteru bezwzględnego, co powinno stanowić ważną wytyczną dla interpretacji w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał, że zgodnie z informacjami ukazującymi się w mediach w styczniu, lutym i marcu 2021 r., Unia Europejska przedłużyła tymczasowe środki mające pomóc przewoźnikom i obywatelom, którzy nie są w stanie spełnić niektórych wymogów administracyjnych z powodu środków podjętych w państwach członkowskich przeciwko COVID-19.

W odpowiedzi na skargę Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Na wstępie zaznaczyć należy, że w identycznym stanie faktycznym, ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia 17 sierpnia 2021 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał 7 grudnia 2021 r. wyrok w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 608/21. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zawartą w tym orzeczeniu ocenę stanu faktycznego oraz interpretację przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. W dalszych rozważaniach zasadne będzie posłużenie się argumentacją przytoczoną w przywołanym wyroku tym bardziej, iż zarzuty skargi są identyczne jak w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 608/21.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł, za naruszenie określone w lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

W toku postępowania ustalono, że osobą zarządzającą transportem w spółce jest R. K. posiadająca certyfikat kompetencji zawodowych nr [...]

Materialnoprawną podstawę wydania powyższej decyzji stanowił przepis art. 92a ust. 2 u.t.d., w myśl którego zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Kwestie związane z wykonywaniem badań technicznych pojazdów zostały uregulowane w przepisach unijnych i krajowych. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę [...] (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 51 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/45/UE", każde państwo członkowskie zapewnia, aby pojazdy zarejestrowane na jego terytorium były okresowo badane zgodnie z niniejszą dyrektywą w stacjach kontroli pojazdów upoważnionych przez państwo członkowskie, w którym pojazdy te są zarejestrowane. Badania zdatności do ruchu drogowego są przeprowadzane przez państwo członkowskie rejestracji pojazdu, przez organ publiczny, któremu to państwo członkowskie powierzyło to zadanie, lub przez wyznaczone organy lub podmioty nadzorowane przez to państwo członkowskie, w tym upoważnione podmioty prywatne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Dyrektywy 2014/45/UE, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 7 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 134 z późn. zm.), dalej jako "dyrektywa 2014/47/UE", świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub – w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego – uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej mają być przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne.

W krajowym porządku prawnym obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d.". W myśl tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 1 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5 p.r.d.), które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.).

Naruszenie powyższych obowiązków, stosownie do 92a ust. 2 i ust. 8 oraz lp. 15.1, załącznika nr 4 do u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 maja 2021 r. w trakcie kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] kontrolujący stwierdzili, że pojazd nie posiada ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Z wpisów w dowodzie rejestracyjnym naczepy wynika, że termin ważności ostatnich badań technicznych upłynął w dniu 19 maja 2021 r.

Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z której wydruk został załączony do akt sprawy i nie budzą wątpliwości Sądu. Bezsprzecznie w dniu kontroli skontrolowany pojazd nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Okoliczności te nie są również kwestionowane przez skarżącego.

Zarzuty skarżącego w rozpoznawanej sprawie skoncentrowane są w głównej mierze na odmowie zastosowania przez organy art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego nie miał on wpływu na powstałe naruszenie, bowiem transport był zaplanowany tak, że miał się zakończyć przed upływem terminu ważności badania technicznego, zaś po powrocie do kraju kierowca miał udać się bezpośrednio do stacji kontroli pojazdów w celu przeprowadzenia badań technicznych. Natomiast na terenie Białorusi doszło do uszkodzenia szyby pojazdu, co spowodowało konieczność jej naprawy i przedłużenie pobytu na terenie tego kraju. Tym samym zostały spełnione przesłanki wyłączenia jego odpowiedzialności jako zarządzającego transportem drogowym.

W ocenie sądu, wyjaśnienia skarżącego nie dają podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (art. 92c ust. 1a u.t.d.). Sytuacja wskazana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast sytuacje, które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, a nawet lekkiego niedbalstwa. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności.

Powoływane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności z pewnością nie przemawiają za spełnieniem powyższych standardów. Przede wszystkim wskazać należy, że z dokumentów transportowych przedstawionych przez stronę wynika, że załadunek towaru miał miejsce w dniu 17 maja 2021 r., zaś dostawa miała nastąpić do dnia 26 maja 2021 r. Jak wynika natomiast z wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, poprzednie okresowe badanie techniczne pojazdu miało miejsce w dniu 19 maja 2020 r., w związku z czym termin kolejnego badania technicznego upływał w dniu 19 maja 2021 r.

W tej sytuacji nie można uznać, że transport został tak zaplanowany, by pojazd w dniu 19 maja 2021 r. przekroczył granicę i przeszedł badanie techniczne na najbliższej stacji kontroli pojazdów w Polsce. Upływ okresu na wykonanie badania technicznego pojazdu bezsprzecznie pokrywał się z czasem przeznaczonym na transport towaru. Doświadczony i profesjonalny podmiot będący zarządzającym transportem drogowym przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie powinien planować transportu w okresie upływu ważności badań technicznych pojazdu, w szczególności w ten sposób, aby pojazd przekroczył granicę w ostatnim dniu ich ważności. Mając wiedzę o upływie ważności badań technicznych pojazdu w czasie przeznaczonym na transport skarżący powinien odpowiednio wcześniej podjąć czynności zmierzające do realizacji spoczywającego na nim obowiązku poddania pojazdu okresowemu badaniu. Zdaniem sądu, zachowanie skarżącego, który nie uwzględnił przy planowaniu transportu możliwych trudności nie nosił cech wymaganej od profesjonalnego podmiotu staranności. Nie do przyjęcia jest sytuacja, gdy tak jak w niniejszej sprawie, zarządzający transportem akceptuje wykonanie usługi transportowej bez ważnego badania technicznego pojazdu.

Twierdzeniom skarżącego w zakresie prawidłowego zaplanowania transportu przeczą również zeznania przesłuchanego w dniu kontroli w charakterze świadka kierowcy skontrolowanego pojazdu – obywatela Białorusi A. N., zamieszkałego w miejscowości I.. Jak wynika z protokołu przesłuchania świadka, kierowca wykonywał w imieniu K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. transport towaru na trasie z Moskwy do R.. Kierowca zeznał, że nie miał wiedzy o tym, że w dniu 19 maja 2021 r. upływała ważność badania technicznego samochodu ciężarowego, którym się poruszał. Kierujący pojazdem nie był także powiadomiony o planowanym terminie zakończenia transportu.

Powyższe ustalenia powodują, że nie sposób przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Transport towaru przewidziany był w dniach od 17 maja 2021 r. do dnia 26 maja 2021 r., a zatem w okresie, w którym upływał termin ważności badania technicznego, skarżący nie podjął zaś odpowiednich kroków zapewniających wykonanie tego transportu w sposób odpowiadający przepisom prawa, a wiec pojazdem posiadającym ważne aktualne badania techniczne.

Z akt sprawy wynika również, że do odwołania skarżący dołączył zaświadczenie, z którego wynika, że pojazd marki [...] o nr. rej. [...] w dniach od 18 do 19 maja 2021 r. znajdował się na stacji obsługi technicznej na terytorium Białorusi, w miejscowości I., gdzie wykonano usługę wstawienia w pojeździe przedniej szyby.

Co istotne, przedstawione przez skarżącego zaświadczenie wskazuje, że pojazd w dniach 18-19 maja 2021 r., w związku z wymianą przedniej szyby, znajdował się na stacji obsługi technicznej w miejscowości I. na terenie [...], a więc ok. 155 km od przejścia granicznego w Kukurykach. Z zaświadczenie tego nie wynika jednak, że w dniach od 20 maja 2021 r. do 22 maja 2021 r. pojazd nie mógł się poruszać z uwagi na czas związania i wyschnięcia kleju użytego do zamontowania szyby. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że powyższe okoliczności, w szczególności w zakresie wymiany szyby w pojeździe, w ogóle nie zostały podniesione przez przesłuchanego w charakterze świadka kierowcę, zaś zaświadczenie zostało dostarczone dopiero na etapie odwołania od decyzji pierwszej instancji. Skarżący nie przedstawił także żadnych innych dowodów potwierdzających konieczność odczekania po naprawie szyby.

Nie można również odmówić zasadności stanowiska organu, że strona mogła uniknąć naruszenia także wybierając inny sposób dostarczenia pojazdu do stacji kontroli.

W ocenie sądu, uszkodzenie szyby w pojeździe na terytorium Białorusi niewątpliwie ma charakter nieoczekiwany, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że było to zdarzenie usprawiedliwiające brak aktualnego badania technicznego pojazdu.

W tej sytuacji należało stwierdzić, że organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.

W ocenie sądu, nie zasługuje również na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut niezastosowania w sprawie art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698. Stosownie do tego przepisu, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Z uwagi na wskazany w powyższym przepisie okres, w którym miałyby być przeprowadzane badania, przepis ten nie mógł dotyczyć badania technicznego, które w przypadku skontrolowanego pojazdu było wyznaczone na dzień 19 maja 2021 r.

Termin ten ujęty był natomiast w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/267 z dnia 16 lutego 2021 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 dotyczącego odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów, świadectw, licencji i zezwoleń, przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach ustawodawstwa dotyczącego transportu oraz przedłużenia niektórych okresów, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2020/698 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 60, str. 1 z późn. zm.). W myśl tego przepisu, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między dniem 1 września 2020 r. a dniem 30 czerwca 2021 r., uznaje się za przedłużone o okres 10 miesięcy.

Stosownie jednak do art. 5 ust. 5 tego rozporządzenia, jeżeli w okresie między dniem 1 września 2020 r. a dniem 30 czerwca 2021 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi utrzymywaniem się kryzysu związanego z COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub wprowadziło stosowne środki krajowe w celu zmniejszenia takich trudności, państwo to może podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Państwo członkowskie informuje Komisję o swojej decyzji do dnia 3 marca 2021 r. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Jak zasadnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w dniu 3 marca 2021 r. Polska poinformowała Komisję, że nie stosuje art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2021/267 dotyczącego terminów okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 5 marca 2021 r. (Dz.U.UE.C.2021.76I.36). Oznacza to, że Polska nie przyjęła do stosowania przepisów rozporządzenia 2021/267 przedłużających ważność okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Wobec opublikowania odpowiedniego komunikatu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, decyzja ta ma moc wiążącą i zainteresowani mogli się zapoznać z jej treścią. Zauważyć należy, że jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów art. 2 pkt 5 i art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 do zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa w sposób rzeczywisty i ciągły. Wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportowym ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami z zakresu transportu drogowego, zarówno unijnymi jak i krajowymi. Obowiązkiem zarządzającego transportem jest znajomość przepisów w tym zakresie. Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem wiąże z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. Fakt ten oznacza, że zarządzający przed zleceniem zadania przewozowego powinien upewnić się, czy przy jego wykonywaniu nie zostaną naruszone obowiązujące przepisy prawa. Podkreślenia wymaga, że skarżący jako podmiot profesjonalny w zakresie transportu drogowego obowiązany jest do zapoznawania się na bieżąco z regulacjami prawnymi w tej dziedzinie.

Nieuprawniony jest także sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 11 ustawy – Prawo przedsiębiorców, poprzez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego. Stosownie do tego przepisu,

jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, że w rozpoznawanej sprawie pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego, w szczególności co do wystąpienia stwierdzonego naruszeniu. Żadnych wątpliwości interpretacyjnych nie nasuwała także treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślenia również wymaga, że zasada określona w art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców nie oznacza, że ilekroć pojawiają się różne sposoby rozumienia normy prawnej, niezależnie od poprawności argumentacji, to zawsze należy stosować taką wykładnię prawa, jaka okazuje się być korzystna dla strony. Zasady te będą mieć zastosowanie dopiero wówczas, jeśli mimo dokonania poprawnej metodologicznie i logicznie wykładni przepisu pozostaje kilka wyników wykładni, które mogą być uznane za prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano potrzeba posłużenia się omawianymi zasadami nie wystąpiła. Ponadto należy podkreślić, iż na skarżącego nałożona została kara administracyjna jako na osobę zarządzającą transportem drogowym a nie podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Reasumując stwierdzić należy, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości sądu. Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy pojazdem, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, o których mowa w art. 81 ust. 1 p.r.d. Organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy odniósł się do podniesionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej. Skarżącemu zapewniono również czynny udział w sprawie w toku całego postępowania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez obie strony postępowania.