Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 103/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10,  art. 145 par. 1 pkt 4 i 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 153,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz Społki A kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia "[...]" H. i E. G. oraz S. G., wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Prezydenta Miasta "[...]" decyzji z dnia "[...]", nr "[...]", zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ul. "[...]" w "[...]". Wnioskodawcy wskazali, iż o powyższej decyzji dowiedzieli się podczas wizji lokalnej przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w dniu "[...]".

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania w sprawie wskazując, iż wnioskodawcy nie posiadają w nim przymiotu strony.

W postępowaniu odwoławczym, Wojewoda wskazując, iż wnioskodawcom przysługuje status strony, decyzją z dnia "[...]", uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia "[...]" wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia "[...]", a następnie decyzją z dnia "[...]" odmówił jej uchylenia.

Decyzją z dnia "[...]", Wojewoda, z uwagi na uchybienia formalne, odnoszące się do nie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie orzeczenia, uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, wypełniając dyspozycję art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), Prezydent Miasta , zawiadomieniem z dnia "[...]", poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami.

Pełnomocnik wnioskodawców, zgłosił konieczność uzupełnienie dokumentów o materiały przesłane organowi odwoławczemu w trakcie poprzednio prowadzonego postępowania odwoławczego. Organ pierwszej instancji nie zwrócił się jednak do Wojewody o przekazanie wyszczególnionych przez pełnomocnika dokumentów i decyzją z dnia "[...]", po raz kolejny odmówił uchylenia swojej dotychczasowej decyzji z dnia "[...]". We wniesionym od tego rozstrzygnięcia odwołaniu, podniesiony został aspekt nie rozpatrzenia przez organ orzekający istotnych dla sprawy dokumentów, których dołączenia do akt sprawy domagał się przedstawiciel stron. Wojewoda decyzją z dnia "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", po raz kolejny odmawiającą uchylenia swojej decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zwrócił uwagę na konieczność analizy wszystkich dokumentów, a także niezbędność uwzględniania rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2007r., Sygn. akt II SA/Ol 668/07, uchylającego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania okien w ścianie budynku przy "[...]" w "[...]".

Prezydent Miasta w wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, decyzją z dnia "[...]", odmówił po raz trzeci uchylenia swojej decyzji z dnia "[...]", o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ul. "[...]" w "[...]". Wykazał, że usytuowanie otworów okiennych w ostrej granicy działki nie jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie uznając za istotną dla sprawy umowę zawartą między wnioskodawcą, a inwestorem w zakresie umożliwienia budowy na granicy działek, pomimo odmiennego stanowiska w tym zakresie wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2007r., ignorując tym samym wskazania organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu poprzedniej decyzji Wojewody z dnia "[...]". Decyzja organu pierwszej instancji została oparta w zasadzie w całości na fakcie, że "w dniu wydawania decyzji z dnia "[...]", znany był wynik wizji lokalnej z dnia "[...]", gdzie organ nadzoru budowlanego ustalił, iż inwestor Spółka A przeprowadził określone czynności i zlikwidował otwory okienne w ścianie szczytowej budynku, poprzez wypełnienie otworów okiennymi pustakami szklanymi bez dodatkowych otworów wentylacyjnych od strony działki G.".

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2, art. 151 § 1 pkt 2 , w związku z art.145 §1 pkt 4 i 8 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. i E. G. oraz S. G., Wojewoda:

1) uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]", w całości,

2) uchylił decyzję Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]", o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo - magazynowego przy ulicy "[...]" w "[...]" w całości,

3) odmówił udzielenia pozwolenia na roboty budowlane związane z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ulicy "[...]" w "[...]".

Wojewoda rozpatrując odwołanie G. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nadto, w ocenie organu, zachodzi przypadek o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy strona wnosi o wznowienie postępowania z przyczyny, że nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 148 k.p.a., może skutecznie wnosić żądanie w tym zakresie, przed upływem jednego miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o decyzji kończącej postępowanie. W przedmiotowej sprawie, strona dowiedziała się o decyzji w dniu "[...]", natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu "[...]", czyli z zachowaniem ustawowego terminu dla dokonania tej czynności. Zgodnie z przepisami, po wznowieniu postępowania uprawniony organ, w tym wypadku Prezydent Miasta "[...]", rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym), czyli rozpatruje ponownie sprawę zakończoną swoją ostateczną decyzją co jest istotne, nie będąc ograniczony ustaleniami dokonanymi w poprzednim postępowaniu.

Wojewoda wskazał, iż kończąca postępowanie decyzja Prezydenta z dnia "[...]", wydana została w związku z podjętym w dniu "[...]" rozstrzygnięciem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego, znak "[...]", umarzającym postępowanie organu nadzoru budowanego w sprawie wykonania okien w ścianie budynku magazynowo-biurowego przy ulicy "[...]" w "[...]" (od strony działek nr "[...]","[...]","[...]"), w obrębie "[...]". W ocenie organu pierwszej instancji, wydanie tej decyzji przez organ nadzoru budowlanego umożliwiło udzielenie pozwolenia na budowę w odniesieniu do okien projektowanych na ścianie wschodniej obiektu. Taki pogląd jest błędny. Decyzja PINB z dnia "[...]" i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego, zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2008r., uchylone. Na ten aspekt sprawy w ogóle nie zwrócił uwagi organ pierwszej instancji, pomimo jednoznacznej wskazówki w tym zakresie zawartej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zatem przy wznowieniu postępowania, argument nie wykonania likwidacji okien, który podkreślił w uzasadnieniu wyroku Sąd, ma decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie. Nadal nie ma podstaw w sprawie, aby uznać, że zostały zlikwidowane poprzez zamurowanie wszystkie otwory okienne we wschodniej ścianie budynku Spółki. Wojewoda zauważył, że w dacie wydania decyzji Prezydenta z dnia "[...]", decyzja PINB nie była ostateczna, co także nie upoważniało organu do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowiąc rażące naruszenie prawa.

Reasumując, Wojewoda wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, z uwagi na rozpoczęcie przez Inwestora robót w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru prowadził postępowanie, które do obecnej chwili nie zostało, po wyroku Sądu z dnia 28 sierpnia 2007r., zakończone wydaniem decyzji w sprawie. Zgodnie z treścią wystąpień wnioskodawców, nadal nie dokonano zamurowania otworów okiennych. Wykonanie wypełnienia luksferami, nie można uznać za likwidację otworów, gdyż jak wskazał Sąd w sprawie została zawarta umowa pomiędzy G. a poprzednikiem obecnego właściciela obiektu, na mocy której inwestor mógł w przeszłości otrzymać pozwolenie na budowę budynku na granicy działki, aby w perspektywie umożliwić zabudowę bliźniaczą swojego i sąsiedniego obiektu. Zgoda ta, zgodnie obowiązującymi poprzednio przepisami (Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), stanowiła, co należy podkreślić, warunek konieczny, dla uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę budynku przy ulicy "[...]" w "[...]". W świetle obwiązujących obecnie przepisów zgoda taka nie jest wymagana. Nie oznacza to jednak, aby w takiej sytuacji organy administracji architektoniczno-budowlanej zostały zwolnione z czuwania nad ochroną prawa do przyszłej zabudowy. Takie stanowisko przyjął w uzasadnieniu przywołanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, co nakazuje respektowanie tego poglądu. Powyższe wynika z dyspozycji art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym przywołany przepis powoduje, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego działaniem objęte są także przyszłe postępowania w sprawie. Ocena prawna wyrażona w wyroku jest wiążąca w zakresie takim, na ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W badanej sprawie żadna zmiana w tym zakresie nie nastąpiła.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła Spółka A, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako sprzecznej z prawem. Spółka w obszernej skardze zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. wyrażające się w sporządzeniu przez organ pierwszej instancji ogólnikowego i niepełnego uzasadnienia do zaskarżonej decyzji, które nie przedstawia w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, co uniemożliwia skarżącemu zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia i tym samym utrudnia zaskarżenie wydanej przez organ administracji publicznej decyzji.

2) naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wyrażające się błędnym ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż wnioskodawcy byli stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ulicy "[...]" w "[...]", a tym samym, że byli oni uprawnieni do złożenia podania o wznowienie przedmiotowego postępowania i mieli w tym interes prawny, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, bowiem bezpodstawnie doprowadziło do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a w rezultacie do uchylenia decyzji z dnia "[...]" o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ulicy "[...]" w "[...]" w całości i odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę.

3) naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracji publicznej, że podanie o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę złożone zostało przez wnioskodawców w terminie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do jego wznowienia, a w rezultacie do uchylenia decyzji z dnia "[...]".

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 k.p.a. wyrażające się zaniechaniem przez organ administracji publicznej spełnienia obowiązku w postaci poinformowania skarżącego o zebraniu całości materiału dowodowego i umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż doprowadziło do nie ustalenia w sprawie rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem organ przed wydaniem decyzji nie zapoznał się ze stanowiskiem skarżącego, co bez wątpienia miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 8 k.p.a., wyrażające się bezpodstawnym poszerzeniem przez organ administracji publicznej granic postępowania wznowieniowego i przyjęciem, że podstawę wznowieniową przedmiotowego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stanowi art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik w niniejszej sprawie, gdyż przesądziło o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta z dnia "[...]".

6) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracji publicznej, że decyzja Prezydenta z dnia "[...]" została wydana w związku z postanowieniem PINB z dnia "[...]", umarzającym postępowanie w sprawie wykonania okien w ścianie budynku magazynowo-biurowego przy ulicy "[...]" w "[...]" od strony działek nr "[...]", "[...]" i "[...]", obręb "[...]", które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż stanowiło główną przesłankę powodującą uchylenie decyzji z dnia "[...]" o udzieleniu Skarżącemu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo - magazynowego przy ulicy "[...]" w "[...]" w całości i odmowę udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę,

7) naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego tj. art. 7 k.p.a. i art. 140 K.c. wyrażające się błędnym ustaleniem przez organ administracji publicznej zaistniałego w sprawie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż skarżącego wiąże treść porozumienia z dnia "[...]" zawartego pomiędzy H. i E. G., a poprzednim właścicielem przedmiotowego obiektu, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż przesądziło o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta z dnia "[...]" o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ulicy "[...]" w "[..]" w całości oraz o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę,

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zagadnieniem mającym zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy, na co słusznie wskazał Wojewoda, jest kwestia związania Sądu wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2007r. Powyższym wyrokiem (sygn. akt II SA/Ol 668/07), wydanym w sprawie ze skargi H. E. i S. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" w przedmiocie wykonania przez inwestora Spółkę A okien w ścianie budynku. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której stanowi wyżej wskazany przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w drodze kasacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 16.10.1997r., sygn. akt I SA/Po 263/97). Wskazać także należy, że ocena prawna, o której mowa w komentowanym przepisie, jest formułowana w uzasadnieniu orzeczenia. W tym więc zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą.

Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (por. wyrok WSA w Warszawie z dn. 20.12.2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1803/06, publ. LEX nr 304101). Naruszenie zatem przez organy administracyjne postanowień powołanego wyżej art. 153 uzasadnia możliwość zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem sądu administracyjnego (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1996, str. 153-158).

Przede wszystkim z uzasadnienia wskazanego wyroku z dnia 28 sierpnia 2007r. wynika, że H., E. i S. G., jako właściciele i dzierżawcy działek o nr "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]", graniczących z położonymi przy ul. "[...]" działkami o nr "[...]" i "[...]" (zbudowanymi nieruchomością należącą do Spółki A) mają przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wykonania okien w budynku należącym do inwestora – Spółki A. Sąd zauważył, iż działanie Spółki (wykonanie okien) naruszyło interes prawny H. E. i S. G. w zakresie, w jakim ograniczyło ich prawo do zabudowy należącej do nich nieruchomości. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w świetle zawartego przez H. E. i S. G. porozumienia, a także obowiązujących przepisów ustawowych, a w szczególności przepisów tzw. prawa sąsiedzkiego (140 k.c.), ich prawa winny być bezwzględnie respektowane. Ponadto Sąd stwierdził, że Spółka wykonując otwory okienne dopuściła się samowoli budowlanej, a po interwencji organu nadzoru budowlanego nie przywróciła stanu poprzedniego (pierwotnego), bowiem za taki nie może być uznany wypełnienie otworów pustakami szklanymi, a części płytą gipsowo-kartonową. Ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2007r., sygn. akt II SA/Ol 668/07, ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, gdyż nie została wyłączona ani z powodu istotnej zmiany stanu prawnego, ani z powodu uchylenia powyższego wyroku w drodze rozpatrzenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewoda podejmując zaskarżoną decyzję orzekał w przedmiotowej sprawie mając na względzie ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku Sądu z dnia 28 sierpnia 2007r. W związku z powyższym nie można uwzględnić zarzutów skargi podnoszących, że H. E. i S. G. nie mają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku biurowo-magazynowego przy ul. "[...]" w "[...]", jak też, że nie byli oni legitymowani do złożenia podania o wznowienie postępowania, a także, że nie mieli w tym interesu prawnego. Ponadto, jak słusznie wskazał Wojewoda, wobec nie zakończenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego po wyroku Sądu z dnia 28 sierpnia 2007r. nie można uznać, iż w sprawie doszło do likwidacji samowoli, bowiem otwory okienne nie zostały zamurowane.

Okolicznością, która przede wszystkim spowodowała wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanej decyzji było naruszenie przez organ odwoławczy jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 10 k.p.a., zasady czynnego udziału w postępowaniu zgodnie, z którą organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie indywidualnej ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym jego stadium. Omawiana zasada obejmuje m.in. prawo strony do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem - prezentowanym zarówno w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również przez doktrynę - strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. W literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Podkreślenia wymaga ponadto, iż zasada, gwarantująca stronom możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, odnosi się do wszystkich dowodów i materiałów, bez względu na to, z czyjej inicjatywy są one przeprowadzone lub zbierane (z urzędu czy na wniosek strony). Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 k.p.a. Zasada wyrażona w art. 10 k.p.a., jako jedna z zasad ogólnych mających charakter norm prawnych, jest integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i ma zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej jak i drugiej instancji. Pozbawienie strony prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania. Dlatego też, zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn niż wymienione w art. 10 § 2 k.p.a. W przeciwnym razie zawsze dojdzie do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie Wojewoda naruszył powyższą zasadę, bowiem w aktach administracyjnych brak jest dowodu, że prowadząc postępowanie odwoławcze pouczył strony o przysługującym im prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Zasadny jest zarzut skargi, że w trakcie postępowania Wojewoda w ogóle nie zawiadomił skarżącej Spółki o przystąpieniu do fazy rozstrzygnięcia, a tym samym została ona pozbawiona prawa do zajęcia stanowiska odnośnie całości dowodów, materiałów zawartych w aktach sprawy, co niewątpliwie w danej sprawie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia organu i kształt całego postępowania. Skarżąca podniosła, iż dopiero po dniu "[...]" zostały dołączone do akt sprawy dowody w postaci: uzgodnień koncepcji zabudowy działek nr "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" i "[...]" położonych w "[...]" przy ulicy "[...]", dwóch porozumień w sprawie zabudowy bliźniaczej z dnia "[...]", umowy dzierżawy działek "[...]" i "[...]" zawartej z Prezydentem Miasta "[...]" oraz dwóch fotografii spornej ściany budynku Spółki A. Od "[...]" skarżąca nie była zawiadamiana o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Istotnym jest również zarzut, że dane dowody nie były wcześniej znane skarżącej i nie miała ona możliwości ustosunkowania się do nich. Zasadnym jest również wskazać, iż decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta z dnia "[...]" z uwagi na uchybienia formalne odnoszące się do nie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie orzeczenia. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta, zawiadomieniem z dnia "[...]", poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami i od tego momentu strony w ogóle nie były informowane o przysługującym im prawie wynikającym z dyspozycji art. 10 k.p.a. Dlatego też, zaznajamiając się z materiałem dowodowym sprawy, pełnomocnik wnioskodawców zgłosił konieczność uzupełnienia dokumentów o materiały przesłane organowi odwoławczemu w trakcie poprzednio prowadzonego postępowania odwoławczego, co tym bardziej obligowało ten organ do zagwarantowania prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Odnośnie zarzutu skargi wskazującego, że podanie o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie zostało wniesione przez H., E. i S. G. w terminie wskazać trzeba, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji Prezydenta z dnia "[...]" w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej przez PINB w dniu "[...]" (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skoro więc, ich wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Prezydenta w dniu "[...]" (potwierdzenie wpływu do "[...]"), to powyższy – miesięczny termin na złożenie powyższego wniosku (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.) należy uznać za zachowany. Odmienne wywody Spółki w tym przedmiocie, wyrażające przypuszczenie, że wnioskodawcy mogli dowiedzieć się o powyższej decyzji w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym niniejszej sprawy. Z kolei za zasadny należy uznać zarzut skargi wskazujący na nieuzasadnione poszerzenie przez Wojewodę granic postępowania wznowieniowego i przyjęcie, że podstawę do wznowienia postępowania stanowi pkt 8 art. 145 § 1 k.p.a. W tym względzie skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w pełni podziela ten zarzut i przyjmuje jako własny pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dn. 11.12.2006r. (sygn. akt IV SA/Wa 1987/06, publ. LEX nr 306531) stanowiący, że: "w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony i to właśnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nawet dochodząc do wniosku, iż okoliczności sprawy przemawiają za jej badaniem pod kątem innych podstaw wznowienia, nie może sam rozszerzyć granic postępowania wznowieniowego".

Podsumowując rozważania - legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. O ile jednakże chodzi o uchybienie przez organ orzekający zasadom określonym w art. 10 § 1 k.p.a., to jest ono jednoznaczne. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności tego postępowania. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Dlatego też rozpoznając ponowie odwołanie, Wojewoda winien uczynić zadość zarówno zasadzie wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a., jak również innym zasadom postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.