Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1282/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę kasacyjną i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 123, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Dyrektora Izby Celnej w B. oraz "S." Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 549/10 w sprawie ze skargi "S." Spółki z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w B.; 2. umarza postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane skargą kasacyjną "S." Spółki z o.o. w G.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z 31 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 549/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] października 2010 r., nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe: 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2/ stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz 3/ zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Zgłoszeniem celnym z [...] lipca 2010 r. S. Sp. z o.o. wprowadziła na polski obszar celny importowany z Rosji siarczan sodu. Spółka zaklasyfikowała towar do kodu TARIC 2530 90 00 00 w rozumieniu rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L.1987.256.1 ze zm.; dalej: WTC).

Decyzją z [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. po weryfikacji zgłoszenia celnego, zaklasyfikował zgłoszony towar do kodu TARIC 2833 11 00 00, zastosował stawkę celną erga omnes w wysokości 5,5% oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego.

Decyzją z [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej błędnie wskazanej podstawy prawnej (podano: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 z 19 września 2008 r. zmieniające załącznik nr 1 do WTC - Dz.U.UE.L.2008.291.1, a powinno być: rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z 30 września 2009 r. zmieniające załącznik nr 1 do WTC - Dz.U.UE.L.2009.287.1), a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo zaklasyfikował importowany przez Spółkę siarczan sodu do kodu TARIC 2833 11 00 00, gdyż jest on otrzymywany z wykorzystaniem procesu krystalizacji na skutek ogrzewania, które powoduje zmianę jego chemicznej i krystalicznej struktury. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w brzmieniu uwagi 1 do działu 25 WTC oraz w uwagach ogólnych do działu 25 WTC zamieszczonych w Notach Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów Tom I (Obwieszczenie Ministra Finansów z 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej - załącznik do M.P. z 4 grudnia 2006 r. Nr 86, poz. 880).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uchylając decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa) wskazał, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy celnej jest uzależnione od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia i oceny, w myśl reguł wskazanych w przepisach art. 122, 187 § 1, 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; dalej: Op), a zadośćuczynienie tym regułom powinno zmaterializować się w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 210 § 4 Op. Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnień decyzji organów celnych obu instancji doprowadziła Sąd do przekonania, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem powyższych norm proceduralnych, a nadto z naruszeniem art. 123 § 1 Op w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało ich uchyleniem.

Sąd pierwszej instancji określił, że istotą sporu między stroną a organami celnym jest prawidłowa klasyfikacja towaru objętego zgłoszeniem celnym i przyporządkowanie go do właściwego kodu TARIC - według strony jest to kod 2530 90 00 00, natomiast według organów jest to kod 2833 11 00 00.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że przy założeniu, iż w toku wytwarzania importowanego produktu pochodzącego z Jeziora Kuczuckiego (Rosja) doszło do zmiany jego struktury krystalicznej albo chemicznej w stosunku do pierwotnej - uzasadniona byłaby zatem klasyfikacja tego produktu do kodu 2530 90 00 00. Jednakże w ocenie Sądu teza ta nie została wykazana dowodowo.

Wskazał, że na żądanie Naczelnika Urzędu Celnego w Z. Spółka przedstawiła obszerny materiał dowodowy, mający potwierdzić klasyfikację towaru dokonaną w zgłoszeniu celnym. Złożyła m.in. 18 dokumentów (opinii, raportów, pism, w tym dwie opinie prof. dr hab. J. P.), ale organ I instancji nawet zdawkowo nie ustosunkował się do przedłożonych dowodów, wydając decyzję pod tezę przyjętą a priori. Jak wynika z akt wspólnych, dowody złożone przez Spółkę nawet nie zostały dołączone do akt. Dopiero na żądanie Dyrektora Izby Celnej w B. przekazano je w ślad za odwołaniem do organu II instancji. Na żądanie tego organu Spółka przedłożyła również urzędowe tłumaczenia wszystkich dokumentów, a mimo to organy celne dowody te zbagatelizowały, ograniczając się jedynie do zacytowania kilku, wyrwanych z kontekstu zdań zaczerpniętych z opinii prof. dr hab. Jacka Puziewicza i poparcia swojego stanowiska treścią WIT z 22 września 2010 r., wydaną przez Dyrektora Izby Celnej w W.

W ocenie Sądu pierwszej instancji przedstawiony wyżej przebieg postępowania świadczy o tym, że organy celne nie urzeczywistniły zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nie zebrały i wyczerpująco nie rozpatrzyły materiału dowodowego zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op. Co więcej, powołana przez organy WIT, zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1 ze zm.; dalej: WKC), nie wiązała ich.

Formułując wskazania, co do dalszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny polecił organom celnym, po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu z urzędu lub na wniosek strony dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 180 § 1 Op), wydać decyzję stosowną do poczynionych ustaleń, przy czym dla prawidłowej klasyfikacji importowanego przez Spółkę towaru organy powinny uwzględnić uwagę 1a do pozycji 2833 WTC, zawartą w Notach Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów Tom I.

Skargi kasacyjne złożyła zarówno Spółka, jak i Dyrektor Izby Celnej w B.

S. Sp. z o.o. w G. zaskarżyła wyrok w całości. Wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:

1. art. 141 § 4 ppsa poprzez:

a) nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku konkretnych i jednoznacznie sformułowanych wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku gdy sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji,

b) nie odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do wniosku skarżącej o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej związanego z wykładnią prawa wspólnotowego stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia sprawy;

2. art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez niewystąpienie przez Sąd pierwszej instancji z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co uniemożliwiło zbadanie w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w szczególności zgodności decyzji z prawem wspólnotowym;

3. art. 135 ppsa w związku z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez niewystąpienie przez Sąd pierwszej instancji z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, pomimo że Sąd pierwszej instancji był zobligowany do zastosowania przewidzianych prawem środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do zaskarżonej decyzji, w tym również naruszeń prawa wspólnotowego.

Dyrektor Izby Celnej w B. również zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 122, 187 § 1, 191 Op w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie konieczności wnikliwej i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego przedłożonego przez stronę, pomimo bezspornego ustalenia stanu faktycznego (potwierdzającego w pismach skarżącego proces krystalizacji) w oparciu o inne dokumenty przedłożone przez stronę, które zostały uznane za wystarczające przez organ do wyjaśnienia sprawy, skutkiem czego było uznanie naruszenia przez organ również art. 123 Op,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z regułą 1 i 6 zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 948/2009 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie treści powyższej zasady w zakresie treści pozycji i podpozycji przy ocenie dokonanej przez organy klasyfikacji taryfowej do kodu TARIC 2833 11 00 00 tj. siarczanów; ałunów; nadtlenosiarczanów: - siarczanów sodu: - - siarczanów disodu.

W dniu 12 listopada 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek S. Sp. z o.o. o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie wyjaśnienia wątpliwości, czy w świetle stanu faktycznego sprawy importowany przez skarżącą naturalny siarczan sodu może być klasyfikowany do działu 25 Taryfy celnej oraz czy przez pojęcie krystalizacji, użyte w uwadze 1 do działu 25 Taryfy celnej, należy rozumieć jedynie krystalizację w procesie przemysłowego oczyszczania produktu, czy też krystalizację naturalną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 czerwca 2013 r. pełnomocnik S. Sp. z o.o. w G.cofnął skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z 31 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 549/10.

Mając na uwadze, że cofnięcie skargi kasacyjnej jest skuteczne i dopuszczalne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ppsa umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane skargą kasacyjną Spółki.

Odnosząc się natomiast do skargi kasacyjnej organu wskazać należy, że nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Kontroli instancyjnej wyznaczonej ich granicami poddany został wyrok Sądu pierwszej instancji wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa. Uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do naruszenia zasad rzetelnej procedury podatkowej, w tym do naruszenia art. 123 § 1 Op. Przyjął także, że pogląd organów celnych obejmujących klasyfikację towaru importowanego przez skarżącą Spółkę jest co najmniej przedwczesny i stwierdził, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy celnej wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oraz jego rozpatrzenia, a "zadośćuczynienie owym regułom powinno zmaterializować się w uzasadnieniu decyzji".

Przenosząc motywy zaskarżonego wyroku na treść skargi kasacyjnej organu zauważyć należy, że oparta jest ona na poglądzie, że "stan faktyczny związany z produkcją siarczanu sodu nie jest kwestionowany, a zatem organ mógł go uznać za udowodniony i odnieść produkt powstały w jego wyniku do Kodu Taric". Uszło jednak uwadze organu, że istota sporu prawnego nie sprowadza się do ustalenia, czy w procesie produkcji siarczanu sodu dochodzi do krystalizacji, bo to nie jest kwestionowane, lecz do dokonania wykładni pojęcia "krystalizacji" użytego w uwadze 1 do działu 25 Sekcji V Wspólnej Taryfy Celnej i dokonania jego subsumcji. To właśnie temu celowi miały służyć przedłożone przez stronę w toku postępowania celnego opinie i pisma.

Zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej skarżący organ nie dostrzega braku konsekwencji w działaniu organów. Najpierw bowiem organ I instancji zobowiązuje stronę do przedłożenia dowodów mających potwierdzić klasyfikację towaru dokonaną w zgłoszeniu celnym. W wykonaniu tego żądania Spółka przedkłada cały szereg opinii i pism, do których organ I instancji w ogóle się nie odnosi. Następnie organ odwoławczy zwraca się do organu I instancji w istocie o uzupełnienie akt postępowania poprzez nadesłanie dowodów złożonych przez Spółkę, po czym zobowiązuje stronę do ich "urzędowego" przetłumaczenia, by potem, jak przyznaje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pominąć je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez lakoniczne stwierdzenie, że "w oparciu o przedłożone dokumenty jak i opinię biegłego nie można towaru zaklasyfikować do kodu Taric 2530 90 00 00" .

Nadto nie zauważa, że Sąd pierwszej instancji uznał także, iż doszło do naruszenia art. 210 § 4 Op. Przepis ten nakazuje podać w uzasadnieniu decyzji przyczyny, dla których organ innym dowodom odmówił wiarygodności. Wymogu tego nie spełnia zacytowane zdanie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w związku z regułą 1 i 6 Ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej. Sąd pierwszej instancji, o czym już była mowa uznał, że przedwczesne jest odniesienie się do prawidłowości dokonanej przez organ klasyfikacji importowanego towaru. Konsekwentnie zatem do tego poglądu nie stosował Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Zarzucanie przez organ Sądowi, że pominął regułę 1 i 6 byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby w zaskarżonym wyroku doszło do oceny zgodności kontrolowanych decyzji z przepisami prawa materialnego regulującymi klasyfikację taryfową. Taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca.

Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 ppsa oraz art. 60 i 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.