Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1487/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2466/03 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie;


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie sygn . akt S.A./Sz 2466/ 03 odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej " [...] " w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego doprowadzania ścieków na terenie gminy [...] . W motywach tego orzeczenia wskazano , iż na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ) utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie właściwy jest do rozpoznania skargi wniesionej przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie , w której postępowanie nie zostało zakończone a także ,iż sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm.) .

Sąd Wojewódzki w Szczecinie podkreślił ,że wniesienie do Sądu administracyjnego skargi na uchwałę wydaną przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może nastąpić po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa ,interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego ( art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. Nr 142 z 2001 r. poz. 1591 ze zm. ) .Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 cyt. ustawy wynosi 30 dni , a liczony jest od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo w przypadku nie udzielenia odpowiedzi na to wezwanie od dnia ,w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35§ 3 kpa( art. 52 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym ). Z akt sprawy jak wyjaśniono wynika , że strona skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na pismo z dnia 25 sierpnia 2003 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skutecznie doręczone Radzie Miejskiej w [...] w dniu 23 września 2003 r. Bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego rozpoczął się zatem z dniem 23 listopada 2003 r. Skargę należało wnieść najpóźniej do dnia 23grudnia 2003 r. tymczasem jak podkreślił Sąd skargę pełnomocnik strony skarżącej wniósł dopiero w dniu 30 grudnia 2003 r. czyli po upływie terminu określonego w art. 35 § 1 k p a .

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w [...] zaskarżając go w całości .Skargę tę oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne przyjęcie , że skarżący wnieśli skargę po upływie terminu do jej wniesienia , tj. naruszeniu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Wskazując na powyższe naruszenie zgłoszono wniosek uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy .

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono ,że Sąd błędnie przyjął ,iż skarżący nie otrzymali odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ,czego skutkiem było nieprawidłowe obliczenie terminu do wniesienia skargi .Wyjaśniono ,że skarżący wskazali w skardze ,iż organ administracji publicznej ,reprezentowany przez Burmistrza ,udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia 25 sierpnia 2003 r. ,którą to odpowiedź pełnomocnik skarżących otrzymał w dniu 2 grudnia 2003 r. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia przez Sąd I instancji , że strona skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa . Powyższe zaś skutkuje tym ,że termin do złożenia skargi powinien być liczony nie od daty doręczenia wezwania organowi jak to błędnie przyjął Sąd , lecz od daty doręczenia pełnomocnikowi skarżących odpowiedzi na wezwanie . Termin do złożenia skargi wynosił więc 30 dni licząc od dnia 2 grudnia 2003 r. (art53 § 2 ustawy) i upłynął z dniem 2 stycznia 2004 r.( art. 83 § 2 i 3 ustawy ) . Nadając skargę w dniu 30 grudnia 2004 r. w polskim urzędzie pocztowym skarżący dochowali terminu do jej wniesienia tym samym jak konkludowano odrzucenie jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W myśl art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania ,jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej ,bowiem według art. 183§ 1 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej ‘biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze .Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa ,którym zdaniem skarżącego –uchybił Sąd ,uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego –wykazania dodatkowo ,że wytknięte to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. .Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności .Ze względu na to , iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).Opiera się on na założeniu ,że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez Wspólnoty Mieszkaniowe [...] i "[...] " w [...] oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi tj naruszenia prawa procesowego . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten skierowany musi być przeciwko orzeczeniu Sad (wyrokowi lub postanowieniu) .

Postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucono naruszenie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Przepis art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawy reformujące sądownictwo administracyjne statuuje zasadę , iż sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Niewątpliwym w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt , iż skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie obie Wspólnoty Mieszkaniowe wniosły 30 grudnia 2003 r. a zatem przed datą 1 stycznia 2004 r. i postępowaniu w tej sprawie nie zostało zakończone . Dlatego też przy rozpoznawaniu skargi w tej sprawie Sąd administracyjny I instancji zobowiązany był stosować przepisy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. )

Wyczerpanie środków zaskarżenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa o , których mowa w art. 52 § 1 , 3 , 4 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego stanowią podstawę dopuszczalności skargi .

Skarga składana w trybie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t j z 2001 r. Nr 142 poz . 1591 ze zm. ) tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie musi być poprzedzona wcześniejszym wezwaniem do usunięcia prawa a właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego odmówi usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo nie wypowie się we tej kwestii w terminie , który obowiązuje do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 35 i 36 kpa. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się bowiem przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym ( art. 101 ust 3 ustawy o samorządzie gminnym ). Kolejnym obowiązkiem strony poza obowiązkiem wyczerpania środków zaskarżenia jest złożenie skargi w terminie , co statuuje art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 cyt. ustawy). Bieg terminu do wniesienia skargi na podstawie przepisów ustawy samorządowej rozpoczyna się następnego dnia po dniu , w którym skarżącemu została doręczona odmowa usunięcia przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego albo też po upływie dwóch miesięcy , w czasie których organ ten miał obowiązek ustosunkować się do tego wezwania ( art. 101 ust 3 ustawy samorządowej w związku z art. 35 § 3 kpa ). .

Jak wynika z lektury akt przedmiotowej sprawy pełnomocnik skarżących dwukrotnie zwracał się do Rady Miejskiej w [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa , po raz pierwszy pismem z dnia 25 sierpnia 2003 r. zaś po raz kolejny pismem z dnia 20 listopada 2003 r. nazwanym "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa II " .Przy czym podkreślić należy ,iż pierwsze wezwanie z dnia 25 sierpnia 2003 r. doręczono Radzie Miejskiej w [...] w dniu 23 września 2003 r. jak prawidłowo ustalił to Sąd I instancji .

Burmistrz Gminy [...] udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia z dnia 25 sierpnia 2003 r. i w piśmie sporządzonym 25 listopada 2003 r poinformował pełnomocnika obu Wspólnot Mieszkaniowych o wniesieniu pod obrady najbliższej Sesji Rady Miejskiej zmian obecnie obowiązującego " Regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] . Pismo Burmistrz Gminy [...] będące odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 2 grudnia 2003 r. co potwierdza data wpływu umieszczona przez kancelarię prawną pełnomocnika na przedmiotowej odpowiedzi .

Tym samym stwierdzić należy ,iż Gmina [...] udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lecz uczyniła to już po upływie dwóch miesięcy przewidzianych na ustosunkowanie się do wezwania .

Zajęcie stanowiska przez Gminę na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest w istocie podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie (załatwienie lub odmowa załatwienia sprawy ).Stosując odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o załatwianiu spraw należy przyjąć , iż rozstrzygnięcie sprawy po upływie terminu do jej załatwienia ( tj 2 miesięcy ) powoduje ten skutek , że termin do wniesienia skargi w takiej sytuacji należy liczyć od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia stronie postępowania.

W rozpoznawanej sprawie termin przewidziany w art. 53 .§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia skargi winien być zatem liczony od dnia doręczenia pełnomocnikowi obu Wspólnot odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a więc od dnia 2 grudnia 2003 r. Niespornym pozostaje ,iż pełnomocnik skarżących wniósł skargę w dniu 30 grudnia 2003 r. a więc w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie . To zaś oznacza ,że skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w Kamieniu Pomorskim była dopuszczalna wbrew stanowisku zajętemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym postanowieniu . Dlatego też zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Tym samym skarga obu Wspólnot winna w tej sytuacji podlegać merytorycznemu rozpoznaniu .

Z tych też względów należy uznać , że kasacja wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie i stosownie do art. 185 § 1 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,należało orzec jak w sentencji .