Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 32/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Paweł Darmoń (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. S. i J. S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 4 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w dniu 15 lutego 2016 r. wydał decyzję, znak: [...], którą po rozpatrzeniu sprawy budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym w budynku nr [...] w S. , w części dotyczącej wykonanej wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu nakazano współinwestorom - T. i J. S., rozbiórkę wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości w miejscowości S. nr [...], gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...] obejmującą pion kanalizacyjny prowadzony po zewnętrznej ścianie budynku (zlokalizowany w części na wschodniej ścianie budynku, w odległości około 1 m od północno-wschodniego narożnika budynku) wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, poprzez:

• demontaż płyt styropianowych, stanowiących obudowę pionu kanalizacyjnego na zewnątrz budynku(obudowa o wym. 17 cm x 23 cm), wraz z zabezpieczeniem z siatki i tynku nakrapianego;

• demontaż zaworu automatycznego napowietrzającego PCW 50mm za obrysem budynku (na wysokości powyżej kondygnacji, w sąsiedztwie miejsca wprowadzenia pionu kanalizacyjnego zewnętrznego do budynku);

• demontaż rur kanalizacyjnych kielichowych PCW pionu kanalizacyjnego 110 mm (na zewnątrz budynku);

• demontaż podłączeń układu podejść do przyborów sanitarnych do pionu;

• demontaż elementów włączenia instalacji kanalizacyjnej w przyłącze kanalizacyjne;

• demontaż rur kanalizacyjnych PCW 160mm zagłębionych w gruncie (o długości

8,8m) ułożonych: od ściany budynku mieszkalnego (obudowy pionu kanalizacyjnego zlokalizowanego w części na wschodniej ścianie budynku mieszkalnego do pierwszej studzienki w kierunku północnym (to jest studzienki oznaczonej jako I na schemacie stanowiącym załącznik do opinii technicznej autorstwa P. mgr inż. S. M. [...] do [...]);

• zamurowanie (wraz z wyrównaniem powierzchni zaprawą tynkarską) otworu na wysokości powyżej kondygnacji, poprzez który pion kanalizacyjny zewnętrzny wprowadzony jest do budynku.

Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. S. i J. S. wydał w dniu 4 listopada 2016 r. decyzję nr [...], znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w toku którego wydano liczne rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego oraz sądów administracyjnych.

Na etapie postępowania poprzedzającym wydanie decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia 7 maja 2014r., znak:[...], podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy: "Budowa przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym w budynku nr [...] w S. " w części dotyczącej wykonanej wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu" stwierdził: brak podstaw do nałożenia na inwestora T. i J. S., zam. w [...], gm. N., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych (zrealizowanych) robót budowlanych - rozbudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, w budynku mieszkalnym w S. nr [...], gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...], do stanu zgodnego z prawem - ze względu na fakt, iż nie zachodzi potrzeba wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych (zrealizowanych już) robót budowlanych - rozbudowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, do stanu zgodnego z prawem/przepisami.

Po rozpatrzeniu odwołania M. B. wniesionego od powyższej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 7 listopada 2014 r. Znak:[...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r., sygn. II SA/Kr [...] uchylił decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 7 maja 2014 r.

Ponownie prowadząc postępowanie po wyroku WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr [...] PINB wydał w dniu 11 września 2015 r. postanowienie znak: [...], którym na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nałożył na współinwestorów - T. i J. S. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 listopada 2015 r. dowodu w sprawie, którym ma być:

I. Uwierzytelniona kopia (lub oryginał) dokumentu/dokumentów, z którego/których wynikałoby wiążąco (w okresie budowy przyłącza kanalizacyjnego wraz z pionem kanalizacyjnym) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (przez T. i J. S.) - dla nieruchomości w miejscowości S. nr [...]. gm. N. (działka o nr ewid. gr. [...]), w zakresie dotyczącym budowy przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego wraz z pionem kanalizacyjnym, wynikające (odpowiednio stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego) np. z tytułu:

- własności (pełnej - całej nieruchomości)

- współwłasności i wyrażanej na piśmie zgody wszystkich pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie określonych robót budowlanych

- użytkowania wieczystego

- trwałego zarządu

- ograniczonego prawa rzeczowego

- stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawienie do wykonania określonych robót lub obiektów budowlanych

- ewentualny inny tytuł prawny;

W przypadku braku (nieistnienia) dokumentu/dokumentów:

II. Uwierzytelniona kopia (lub oryginał) dokumentu/dokumentów, z którego/których wynikałoby wiążąco (aktualnie/obecnie) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (przez T. i J. S.) - dla nieruchomości w miejscowości S. nr [...] gm. N. (działka o nr ewid. gr. [...]), w zakresie dotyczącym budowy przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego wraz z pionem kanalizacyjnym, wynikające (odpowiednio stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego) np. z tytułu:

- własności (pełnej - całej nieruchomości),

- współwłasności i wyrażanej na piśmie zgody wszystkich pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie określonych robót budowlanych,

- użytkowania wieczystego,

- trwałego zarządu,

- ograniczonego prawa rzeczowego,

- stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawienie do wykonania określonych robót lub obiektów budowlanych

- ewentualny inny tytuł prawny;

oraz także - jeżeli dokument/dokumenty, o których mowa w pkt II powyżej istnieją i wynika z nich odpowiednio stosowne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane:

III. Oświadczenie współinwestorów - T. i J. S., zam. w [...] nr [...] gm. N., o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - dla nieruchomości w miejscowości S. nr [...], gm. N. (działka nr ewid. gr. [...]), w zakresie dotyczącym budowy przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego wraz z pionem kanalizacyjnym, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budową, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budową, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (Dz. U. z 2015 r. poz.1146).

MWINB postanowieniem z dnia 28 października 2015 r. znak: [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia T. i J. S. wniesionego na powyższe postanowienie.

Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. znak: [...] [...] wezwał M. B. do przekazania do PINB w M. do dnia 30 listopada 2015 r. w formie pisemnej jednoznacznego oświadczenia, czy M. B. wyrażała kiedykolwiek (od dnia 15.07.1996 r. do chwili obecnej) zgodę dla inwestora (inwestorów) - T. i J. S. na wykonanie robót budowlanych przyłącza kanalizacyjnego wraz pionem kanalizacyjnym do budynku mieszkalnego w S. nr [...] (to jest robót budowlanych stanowiących przedmiot prowadzonego obecnie przez PINB w M. postępowania administracyjnego znak: [...]), jednocześnie organ I instancji wskazał, iż w sytuacji gdy wezwana nie wyrażała zgody winna wskazać czy zamierza taką zgodę wyrazić obecnie lub w najbliższej przyszłości (to jest do marca 2016 r.).

M. B. w piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. wyjaśniła, że nie udzielała zgody, nie udziela zgody i nie planuje udzielenia zgody na budowę przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym we wspólnym budynku nr [...] w S. .

PINB w M. włączył w dniu 4 stycznia 2016 r. do akt sprawy wydruk z elektronicznej księgi wieczystej, dla KW nr [...], z którego wynika, iż działka nr [...] stanowi współwłasność w równych częściach (po [...]) małżeństwa T. i J. S. (współwłasność małżeńska ustawowa) i M. B..

W tych okolicznościach PINB wydał zaskarżoną decyzję.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołali się T. S. i J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organowi I instancji i wydanym rozstrzygnięciom odwołujący się w szczególności zarzucają naruszenie przepisów proceduralnych, art. 7 i 77 § 1, 80, k.p.a. poprzez niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i dokonanie dowolnych ustaleń oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich przepisanych prawem elementów. Odwołujący się podnoszą, że zaskarżona decyzja została wydana przy nieuwzględnieniu zapadłego w sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr [...], złożonych przez skarżącą T. S. wniosków dowodowych.

Rozpoznając sprawę MWINB przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 9 tej ustawy, wobec czego zastosowanie znajdą przepisy u.p.b. w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji.

Z akt sprawy wynika, że inwestorzy T. i J. S. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w S. wykonali w 2005 r. wewnętrzną instalację kanalizacyjną obejmującą zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącz kanalizacyjny i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu.

Podkreślono, że wykonane roboty budowlane stanowiły rozbudowę istniejącej sieci kanalizacyjnej i wymagały zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b. pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadali. Prawidłowo zastosowano w sprawie procedurę, o której mowa w art. 50-51 u.p.b.

Dalej przywołano treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa), zgodnie z którym "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".

WSA w Krakowie w wyroku z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr [...] stwierdził między innymi: "Sąd, podzielając zarzuty skarżącej w tym względzie stoi na stanowisku, że nieprawidłowe było w niniejszej sprawie ograniczenie się organu wyłącznie do badania zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi, pomijając kwestie dysponowania przez inwestorów "prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza de facto realizacją robót bez zgody współwłaściciela nieruchomości, którym jest skarżąca. (...) Obowiązek nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma za zadanie doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie "stanu zgodności z prawem", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza, w ocenie Sądu, nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także zbadanie przez organy nadzoru budowlanego prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a kwestię dysponowania tym prawem przez inwestorów organy w niniejszej sprawie całkowicie pominęły. (...) Rozpatrując ponownie sprawę organy będą obowiązane ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych powyżej, w tym zbadaniem czy inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz rozpatrzeniem tych okoliczności w kontekście obowiązujących przepisów, rozumianych w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu".

Zatem w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego powinny zbadać czy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem, zarówno budowlanym jak cywilnym. WSA w Krakowie w wyroku wskazał, że koniecznym jest zbadanie czy inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] w S. stanowi współwłasność w równych częściach małżeństwa T. i J. S. oraz M. B.. W ocenie organu odwoławczego realizacja robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

W tym zakresie, odnosząc się również do zarzutów odwołania wskazano, że zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm., dalej k.c.) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. W ocenie organów nadzoru budowlanego roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącej sieci kanalizacyjnej poprzez wykonanie wewnętrznej kanalizacji sanitarnej przekracza zakres zwykłego zarządu, a zatem wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Ten pogląd prezentuje również orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2016r. sygn. akt II SA/Gd [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2009r. sygn. akt II SA/Kr [...]).

Zalegające w aktach sprawy dokumenty wskazują, że inwestorzy nie posiadali w dacie budowy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie posiadają tego prawa także obecnie. Ustaleń takich organy nadzoru budowlanego dokonały w oparciu o następujące dowody:

- pismo M. B. z dnia 6 września 2005 r. cyt.: Niniejszym oświadczam, że nie wyraziłam zgody T.. i J.. S. zam. na współwłasności [...] zgody na budowę i przyłącz kanalizacji na nieruchomości... (akta PINB w W. k. 87),

- postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt II Ca [...] (akta PINB w W. k. 69-70),

- oświadczenie M. B. z dnia 26 października 2000 r. cyt. Niniejszym oświadczam (my), że wyrażam (my) zgodę (-y), na przejście kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość położoną w S. składającą się z parceli gr nr [...] będącej moją własnością [...] [...] (akta PINB k. nr [...]),

- oświadczenie M. B. z dnia 24 listopada 2015 r. (akta PINB k. [...]).

Bezspornym jest, że współwłaścicielka nieruchomości M. B. nie udzieliła inwestorom T. i J. S. zgody na realizacje robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem. Nie stanowi z pewnością takiej zgody oświadczenie M. B. z dnia 26 października 2000 r., gdyż z jego treści jednoznacznie wynika, że dotyczy ona "przejścia kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość". Nie stanowi również podstawy do przyjęcia, że inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt II Ca [...], nie stanowi bowiem ono o zniesieniu współwłasności, potwierdza jednie, które części budynku są użytkowane przez poszczególnych współwłaścicieli.

W ocenie MWINB nie mają wpływu na niniejsze postępowanie przywołane w odwołaniu wyroki Sądu Najwyższego i sądów cywilnych. Zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm., dalej k.p.c.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższy przepis odnosi się li tylko do rozstrzygnięcia, sentencji wyroku nie do jego uzasadnienia.

Stwierdzono, że z uwagi na to, że inwestorzy nie posiadali w dacie budowy, ani nie posiadają obecnie prawa do dysponowania nieruchomością, nie jest możliwym zalegalizowanie robót budowlanych polegających na budowie wewnętrznej instalacji sanitarnej. Tym samym organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., nakazującej rozbiórkę wewnętrznej instalacji sanitarnej.

Co się tyczy podnoszonej przez skarżących kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, MWINB nie dopatrzył się takowego naruszenia. W ocenie MWINB zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie narusza przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ I instancji zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny, co zostało wyrażone w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej jaki i niniejszej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu niewykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr [...] cyt.: Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy powinien, kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku, ustalić w szczególności legalność wybudowanego przyłącza i po ustaleniu tej okoliczności prowadzić postępowanie, MWINB poinformował, iż zarzut ten należy uznać za niezasadny. PINB w M. prowadzi jedno postępowanie w sprawie budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. przez T. i J. S.. Przedmiotowa decyzja natomiast dotyczy jedynie pionu kanalizacyjnego, natomiast organowi z urzędu wiadomo, że w sprawie przyłącza PINB w M. wydał w dniu 30 czerwca 2016 r. odrębną decyzję znak: [...] Przywołany powyżej wyrok dotyczył decyzji umarzającej postępowanie jedynie w zakresie przyłącza. Sam sąd wskazuje w w/w wyroku: "Ponieważ zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania dotyczy tylko budowy przyłącza od studzienki do ściany budynku, a odrębne postępowanie dotyczy budowy samej kanalizacji w budynku, stąd w tej sprawie Sąd nie objął kontrolą postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. o nałożeniu obowiązków". Z powyższego jednoznacznie wynika, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr [...] dotyczył przyłącza kanalizacyjnego, a nie wewnętrznej instalacji sanitarnej, tym samym przywołane na wstępie zalecenia nie znajdują zastosowania przy orzekaniu w niniejszej sprawie.

MWINB poinformował, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji rozbiórka winna być wykonana pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, sztuką budowlaną i przepisami BHP, w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia. Poza kompetencjami MWINB pozostają kwestie związane z sposobem odprowadzania ścieków po wykonaniu rozbiórki wewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej.

W kwestii dotyczącej nieodniesienia się przez PINB w M. do wniosku dowodowego zawartego w piśmie z 24 listopada 2015 r. MWINB poinformował, iż wskazana mapa nie może stanowić wiarygodnego dowodu. Jedynie z daty sporządzenia w/w mapy (2000 r.) można wnioskować, że przedstawia ona stan projektowany, jednakże wobec braku informacji skąd w/w mapa pochodzi (np. pieczęci potwierdzającej przyjęcie do zasobu geodezyjnego, pieczęci potwierdzającej, że mapa jest załącznikiem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej) nie sposób ustalić czy stan przedstawiony na mapie został zaakceptowany pozwoleniem na budowę. Na kserokopii w/w mapy widnieje jedynie adnotacja "Na oryginale właściwe podpisy zgodność z oryginałem stwierdza Inspektor T. T.", bez wskazania organu czy sądu, którego pracownikiem jest podpisana osoba. Ponadto kwestia braku pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji sanitarnej została przesądzona w wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr [...] cyt.: (...) inwestor wykonał roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (...).

Nie odpowiada prawdzie stwierdzenie skarżących, iż nie byli oni zobowiązani do uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej (przez co należy rozumieć w określonych przypadkach albo pozwolenia na budowę albo zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy). W wydanych warunkach technicznych (nr [...]) z 25 marca 2005 r. wyraźnie wskazano, że przy wykonywaniu robót należy przestrzegać przepisów ustawy prawo budowlane. Przez powyższe należy rozumieć wszystkie przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym te stanowiące o konieczności uzyskania pozwolenia na realizację robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem.

W ocenie MWINB bezspornym jest, że inwestorami robót budowlanych byli zarówno T. S. jak i J. S.. Powyższe potwierdza wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr [...] cyt. stronami postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie są T. i J. S., czyli inwestorzy robót budowlanych.

Odnośnie wątpliwości skarżących w zakresie zmian w ustawie prawo budowlane MWINB wypowiedział się na wstępie niniejszej decyzji, wskazując, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy prawo budowlane sprzed nowelizacji z 20 lutego 2015 r. Jednocześnie mając na uwadze treść art. 9 k.p.a. wskazano, że aktualnie obowiązujące przepisy - art. 28 ust. 1 pkt 27 u.p.b. w zw. z art. 30 u.p.b.- stanowią, iż budowa instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych wewnątrz budynku nie wymaga pozwolenia na budowę.

Pozostałe kwestie podnoszone w odwołaniu należy uznać za niezasadne, w szczególności z uwagi na to, iż dotyczą one przyłącza kanalizacyjnego, a to nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Mając na uwadze zażalenie T. S. i J. S. na postanowienie PINB w M. z dnia 11 września 2015 r. znak: [...] wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., stanowiących podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym w szczególności do zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. W tym celu organ może korzystać z szeregu dostępnych, przewidzianych prawem środków dowodowych, w tym może zwrócić się do stron postępowania o przedłożenie stosownych dokumentów lub udzielenie niezbędnych informacji. Zgodnie, bowiem z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wskazano również na art. 123 k.p.a. (W toku organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy kodeksu stanowią).

Zatem PINB w M. miał podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Nie stanowi uchybienia pouczenie zawarte w w/w postanowieniu, bowiem zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Art. 7 i 77 § 1 k.p.a., ani inny przepis ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o te przepisy. Postanowienie takie można zaskarżyć dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.). MWINB dokonał oceny w/w postanowienia z dnia 11 września 2015 r. znak: [...] w niniejszym postępowaniu i uznał je za prawidłowe.

Podsumowując: inwestorzy T. S. i J. S. wykonali w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] w S. roboty budowlane polegające na wykonaniu wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącz kanalizacyjny i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, zatem należało wdrożyć postępowania, o którym mowa w art. 50-51 u.p.b. Z uwagi na nielegitymowanie się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani w dacie budowy, ani obecnie, brak jest podstaw do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, a co za tym idzie zachodzi konieczność wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. tj. decyzji nakazującej rozbiórkę wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej.

Od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli T. i J. S. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o uchylenie postanowienia PINB w M. z dnia 11 września 2015 r. znak [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Decyzji zarzucili rażące naruszenie prawa poprzez:

1. Obrazę przepisów prawa wynikających z Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Ustawy Prawo Budowlane a także wielu innych przepisów, o których mowa w odwołaniu z dnia 29.02.2016 od decyzji I instancji.

2. Naruszenie art. 2, 7 i 30 Konstytucji RP

3. Błędną podstawę prawną

4. Naruszenie art.103 § 1 u.p.b w związku z art.29 ust.1 pkt 27 u.p.b

5. Naruszenie art. 153 Ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi, poprzez ignorancję wyroku WSA w Krakowie z dnia 1.02.2010 sygn. akt II SA/Kr [...]

6. Błędne przeprowadzenie kontroli instancyjnej

7. Nieustalenie stanu faktycznego

8. Dotknięcie wadą z art. 156 § 1 pkt 2 ,4 i 7 k.p.a.

9. Naruszenie art.7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a.

10. Nakazanie, bez podstawy prawnej, wykonania czynności J. S., który nie był inwestorem

11. Ignorancję wyroków i uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że do sprawy w myśl art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane powinna znaleźć zastosowanie ta ustawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.). Zdaniem skarżących wskazują na to liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Dalej zarzucono, że w podstawie prawnej skarżonej decyzji organ II instancji wskazuje "Dz. U z 2016 poz. 290", a nie wskazuje "Dz. U nr [...] z dnia 27.03.2015", na podstawie którego orzeka i na który powołuje w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Stanowi to naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. gdyż w decyzji ma być powołana prawidłowa podstawa prawna a uzasadnienie faktyczne i prawne ma odpowiadać rzeczywistości a nie fikcji jak to uczynił WINB w K..

Skarżący podnieśli, że "Organ II instancji bezmyślnie cytuje art.153 p.p.s.a. (str. 6 decyzji), nie zastanawiając się nad jego treścią a konkretnie ostatnią częścią tego przepisu - >>chyba, że przepisy prawa uległy zmianie<<".

Ponadto w sentencji orzeczenia organy obu instancji mieszają pojęcia kwalifikując wewnętrzną instalację, jako budowę przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym, podczas gdy przyłącze jest, czym innym a wewnętrzna instalacja kanalizacyjna czy sieć jeszcze czym innym. Zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przez przyłącze kanalizacyjne rozumie się - odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną za pierwszą studzienką licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej - a z całą pewnością skarżona decyzja nie została wydana w tym zagadnieniu. Przyłącze wykonywała Gmina N. i w tym zagadnieniu wbrew wyrokowi II SA/Kr [...] organ wydaje orzeczenie w sprawie przyłącza dopiero w dniu 30.06.2016 znak [...] (str. 10 decyzji II instancji) i to jeszcze do niewłaściwych stron postępowania, gdyż inwestorem przyłącza była Gmina N., której PINB w M. nie włączył, jako stronę postępowania tegoż inwestora, a fakt ten został udowodniony na rozprawie administracyjnej w dniu 22.02.2016. Według tego wyroku organy nadzoru budowlanego najpierw miały wyjaśnić sprawę przyłącza a dopiero później prowadzić postępowanie w sprawie wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej. Działania organów obu instancji były wręcz odwrotne. Organ I instancji po 136 dniach od wydania decyzji w sprawie nakazu rozbiórki wewnętrznej kanalizacji sanitarnej umarza postępowanie w sprawie przyłącza wykonanego przez organ gminny nie badając w ogóle tej kwestii w tym także prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wewnętrzna instalacja kanalizacyjna była wykonana w sposób nieprawidłowy mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wręcz przeciwnie wynika z niej, że instalacja ta jest wykonana prawidłowo zgodnie ze sztuką budowlaną.

W żaden sposób nie można też zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że roboty budowlane wykonanej wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej w ocenie obu organów stanowią rozbudowę istniejącej sieci kanalizacyjnej (str. 6 uzasadnienia).

T. S. nie popełniła żadnej samowoli budowlanej, co zdaniem skarżących ewidentnie wynika z pisma burmistrza z dnia 14.02.2006 znak [...], które dołączyła, jako załącznik nr [...] do pisma z dnia 24 listopada 2015 wraz ze złożonym wnioskiem dowodowym o wyjaśnienie tej kwestii. Potwierdził to także Burmistrz pismem z dnia 28.03.2007 znak [...]

Stwierdzenie, że inwestor winien był legitymować się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę (str. 6 decyzji) gdyż, w wydanych warunkach technicznych ( nr [...]) z 25 marca 2005 wyraźnie wskazano, że przy wykonywaniu robót należy przestrzegać przepisów prawo budowlane" (str.9 decyzji) - jest wyłącznie dywagacją organu odwoławczego a nie oceną zgromadzonego materiału dowodowego.

Organy obu instancji miały obowiązek wyjaśnić pismo Burmistrza z dnia 14.02.2006 znak [...] i pismo Burmistrza z dnia 28.03.2007 znak [...], a czego nie uczyniły i nawet o nich nie wspomniały w wydanych decyzjach.

Następnie należy wyjaśnić czy inwestycja była czynnością zwykłego zarządu czy przekraczającą zwykły zarząd oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego wykonanie wewnętrznej instalacji a także przyłącza są czynnością zwykłego zarządu, o czym również wypowiedział się Sąd w wyroku II OSK [...] z dnia 16.07.2010 r. Uznanie przez organ II instancji, że cyt. "W ocenie organów nadzoru budowlanego roboty budowlane polegające na rozbudowie sieci kanalizacyjnej poprzez wykonanie wewnętrznej kanalizacji sanitarnej przekraczają zakres zwykłego zarządu" świadczy już o wadliwości wydanej decyzji, w której nieprawidłowo ustalono stan faktyczny, gdyż w przedmiotowym przypadku nie było żadnej rozbudowy sieci kanalizacyjnej tylko mowa była o wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej wykonanej na zewnątrz budynku.

Podkreślono, że T. S. nie wykonała przedmiotowej inwestycji na cudzej działce tylko na swojej, której jest współwłaścicielem.

Należy wskazać także, że jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 22.02.2016 inwestorem przyłącza była Gmina N., a nie T. czy J. S..

Zwrócono też uwagę na stwierdzenie organu: "Bezspornym jest, że współwłaścicielka nieruchomości M. B. nie udzieliła inwestorom T. i J. S. zgody na realizację robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem. Nie stanowi takiej zgody oświadczenie M. B. z dnia 26 października 2000, gdyż z jego treści jednoznacznie wynika, że dotyczy ona przejścia kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość".

Zdaniem skarżących organ nadzoru budowlanego powinien wiedzieć, że pojęcie przejścia kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość jest bardzo szerokie. Budując kanalizację przechodzi przez działkę sieć, przyłącz i wewnętrzna instalacja i każde z pojęć ma inną definicję prawną. Aby nie było wątpliwości oświadczenia powinny być składane precyzyjnie.

Organ II instancji w ogóle nie rozpatrzył zgromadzonego materiału dowodowego, w tym złożonego wniosku dowodowego w tym zagadnieniu, tylko oparł się wyłącznie na decyzji I instancji i to, co nieprawidłowo orzekł i pominął przy orzekaniu PINB w M., to również to samo powtórzył WINB w K..

Do pisma z dnia 24.11.2015 jako załącznik nr [...] skarżący dołączyli zeznania biegłego, który wypowiadał się o wyrażeniu zgody M. B. z dnia 26.10.2000. na przejście kanalizacji sanitarnej, a które całkowicie odbiega od stanowiska WINB w K. wyrażonym w skarżonej decyzji jak również nie został rozpatrzony materiał dowodowy w tej sprawie do wniosku z dnia 24 listopada 2015, a co się z tym wiąże organ odwoławczy nie wskazał, z jakich powodów nie daje wiary stwierdzeniom biegłego sądowego ds. instalacji kanalizacyjnych. Oświadczenie M. B. z dnia 26.10.2000 zostało wyjaśnione także przez [...] do protokołu rozprawy z dnia 22.02.2015 a organ odwoławczy nie wskazuje także powodów, dlaczego nie daje wiary w tym zagadnieniu Dyrektorowi Wodociągów i Kanalizacji.

Zdaniem skarżących wbrew twierdzeniom organu M. B. zgodę takową wyraziła wszystkim inwestorom i we wszystkich czynnościach, gdyż liczyła, że ktoś ją za darmo przyłączy do kanalizacji, a skoro żadnego takiego chętnego nie było to już po wykonaniu inwestycji zaczęła robić to, co robi do dnia dzisiejszego nalegając na rozbiórkę całej kanalizacji sanitarnej. M. B. godząc się na wykonywane czynności nie interweniowała u osoby pod nadzorem, której wykonywane były te czynności ani też nie wnosiła o wstrzymanie robót.

Ponadto wykonanie przyłącza (wewnętrznej instalacji) wbrew twierdzeniom organu nie jest rozbudową istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Skarżący zarzucili, że organy obu instancji błędnie ustaliły, że J. S. był inwestorem, podczas gdy jest to całkowitą nieprawdą, gdyż nie wynika to z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (wada art.156 § 1 pkt.4 k.p.a.) Wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy tj. warunki techniczne, protokół odbioru, umowa na odbiór ścieków itp. wskazują na jedną osobę tj. T. S..

Co do nieuwzględnionych wniosków dowodowych to organ I instancji w ogóle się do nich nie odniósł, co stanowi wadę prowadzącą do uchylenia decyzji. Organ II instancji odniósł się tylko lakonicznie do wniosku z dnia 24.11.2015, co do mapy sytuacyjno wysokościowej z 2000 roku, choć w sposób nieprawidłowy, gdyż organ winien się zwrócić z pytaniem do osoby fizycznej czy prawnej, od której dokument otrzymał skąd taki dokument posiada i wyjaśnić prawidłowość otrzymanego dokumentu. W przypadku natomiast sfałszowania dokumentu PINB w M. miał obowiązek powiadomić organy ścigania w celu ukarania sprawcy przestępstwa i stwierdzenia nieważności tego dokumentu, jeżeli sąd uznałby dokument za sfałszowany. Natomiast w przypadku ustalenia jego zgodności i wiarygodności dokument ten powinien być poddany ocenie i znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji administracyjnej.

Skoro inspektor T. T. stwierdza na mapie zgodność z oryginałem to na pewno musiało tak być, gdyż inspektor jest świadomy poświadczenia nieprawdy.

Wnioskowano też o wyjaśnienie innych dowodów, czego nie uczyniły organy obu instancji oraz nie odniosły się do nich w wydanych decyzjach.

Organy obu instancji całkowicie zignorowały złożone wnioski dowodowe z dnia 8.12.2015 i 24.11.2015. Zignorowany został również wniosek dowodowy z dnia 1.10.2015, gdyż organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę na kilka dni przed zarządzoną rozprawą administracyjną, na której dopiero ustalono stan faktyczny, natomiast organ II instancji w ogóle się do tego nie odniósł. Jeżeli organ doprowadził do rozprawy administracyjnej po prawie czterech miesiącach od otrzymanego wniosku w sprawie zarządzenia rozprawy administracyjnej to tym bardziej mógł się wstrzymać 7 dni z wydawaniem decyzji i odczekać na materiał dowodowy z przedmiotowej rozprawy.

Postanowienie PINB w M. z dnia 11.09.2015 znak [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Zostało wydane w stosunku do osoby niewłaściwej, gdyż J. S. nie był żadnym inwestorem i na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. uczestniczka postępowania M. B. wniosła o oddalenie skargi, podzielając stanowisko przyjęte przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Przede wszystkim należy wskazać na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.")., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Niewątpliwie w przepisie tym chodzi nie o jakąkolwiek zmianę przepisów, ale o taką ich zmianę, która znajdzie zastosowanie w tej konkretnej sprawie administracyjnej, która wcześniej była przedmiotem oceny dokonanej przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku - przez co wskazania sądu się zdezaktualizowały. W istocie chodzi, więc o sytuację sprzeczności pomiędzy wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego i znowelizowanymi przepisami prawa. Na mocy art. 153 p.p.s.a. taką sprzeczność należy rozwiązać dając pierwszeństwo powszechnie obowiązującym przepisom.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. I FSK [...] (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) "Ocena prawna może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym jak i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 325)".

Z kolei WSA w Ł. w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2012 r., sygn. I SA/Łd [...] wskazał, że skutkiem wyroku sądu administracyjnego jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi zatem prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Moc wiążąca rozstrzygnięcia jest jednak związana z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Rozstrzygnięcie należy zatem uznać za niezgodne z prawem jedynie wówczas, gdy nie uwzględnia wytycznych i oceny sądu przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Zmiana choćby jednego z elementów stosunku prawnego stwarza bowiem inną sprawę.

Na uwagę zasługuje również stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. II OSK [...] (ONSAiWSA [...]/8): "W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zawarta w orzeczeniu "ocena" to sposób kwalifikowania przez sąd jakichś stanów rzeczy lub zdarzeń jako wykazujących określone cechy. Ma ona charakter "prawny", gdy dokonywana przez sąd kwalifikacja odnosi się do wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, stanowiących podstawę prawną w rozpatrywanej przez sąd sprawie (por. wyrok SN z 13 czerwca 2002 r., III RN [...]). Związanie sądu oceną prawną należy rozumieć jako związanie tego sądu ustalonym w poprzednim wyroku znaczeniem przepisów prawa i sposobem ich zastosowania w sprawie. Związanie to opiera się na zakazie dokonywania przez sąd ustaleń interpretacyjnych sprzecznych z wyrażonym przez sąd w poprzednim orzeczeniu stanowiskiem. Ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone przez sąd w wydanym przez niego orzeczeniu. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający organowi administracji publicznej oraz sądowi ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Oznacza to, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak również oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z rozważań przedstawionych przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia. Stanowisko to należy uzasadnić tym, że związanie sądu oceną prawną zawartą w innym orzeczeniu stanowi ingerencję w konstytucyjną zasadę niezawisłości sędziowskiej (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Niezawisłość sędziowska podlega szczególnej ochronie, co oznacza, iż wyjątki od niej, zawarte w przepisie szczególnym, muszą być objęte wykładnią restryktywną".

W niniejszej sprawie na mocy powołanego przepisu wiążący jest prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r., sygn. II SA/Kr [...], którym WSA uchylił poprzednio wydane w sprawie decyzje MWINB i PINB. Od momentu wydania tego wyroku ani stan faktyczny w sprawie, ani też stan prawny nie zmienił się, a zatem wyrok nadal wiąże w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących tej kwestii należy wskazać, że w obecnym stanie prawnym - po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443) wykonane przez skarżących roboty budowlane nie wymagałyby już pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie zastosowanie jednak znajdzie ustawa Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wymienionej nowelizacji, a to na mocy jej przepisu art. 6 ust. 1, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia (art. 9), a więc w dniu 27 czerwca 2015 r. W niniejszej sprawie wprawdzie wydano decyzję ostateczną w dniu 7 listopada 2014 r., jednakże została ona - wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji - uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r. Po uchyleniu ostatecznej decyzji kończącej postępowanie sprawa powróciła do właściwości organów nadzoru budowlanego. Innymi słowy ponownie stała się sprawą "w toku", sprawą niezakończoną decyzją ostateczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo budowlane.

Z kolei powoływany przez skarżących art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem odnosił się wyłącznie do spraw pozostających w toku w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. w dniu 1 stycznia 1995 r. Nie ma żadnych podstaw by traktować ten przepis rozszerzająco i odnosić do kolejnych nowelizacji tejże ustawy w sytuacji, gdy nowelizacje te mają własne przepisy międzyczasowe.

Należy wobec tego stwierdzić z całą stanowczością, że przepisy omawianej nowelizacji nie mogą znaleźć zastosowania do niniejszej sprawy administracyjnej. Nie można więc uznać, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. in fine ("przepisy prawa uległy zmianie"), bowiem wyraźny i jednoznaczny przepis art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie do niniejszej sprawy przepisów dotychczasowych. Z tego też względu wbrew zarzutom skarżących - brak było podstaw do kwestionowania mocy wiążącej wyroku sygn. II SA/Kr [...] w rozpatrywanej sprawie.

Z uzasadnienia tego wyroku jednoznacznie wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne dotyczące zakresu wykonanych robót budowlanych, określonych jako rozbudowa wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, obejmującej zewnętrzny pion kanalizacyjny wraz z elementami jego włączenia w przyłącze kanalizacyjne i podłączeniami układu podejść od przyborów sanitarnych do pionu, w budynku mieszkalnym w S. nr [...], gm. N. - działka o nr ewid. gr. [...].

W omawianym wyroku przesądzono również, że inwestorzy - T. i J. S. - nie posiadali wymaganej przepisami Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd zaaprobował też przyjęty przez organy nadzoru budowlanego tryb postępowania w niniejszej sprawie - na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą powyższe kwestie nie mogły być już ponownie przedmiotem analizy organów nadzoru budowlanego, ani też Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dotyczące ich zarzuty skargi (np. zarzut, że inwestorem jest jedynie T. S., nie jest zaś inwestorem J. S., zarzut legalności wykonanych robót budowlanych) nie wymagają aby Sąd się do nich odniósł w sposób merytoryczny, bowiem na obecnym etapie postępowania obowiązuje zakaz ponownego badania kwestii, które już wcześniej zostały przez WSA rozstrzygnięte w prawomocnym wyroku.

W istocie uzasadnienie wyroku sygn. II SA/Kr [...] koncentruje się na rozważaniu kwestii, czy w tym właśnie trybie możliwe i konieczne jest badanie, czy inwestorzy samowolnie wykonanych robót budowlanych dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rozważania te prowadzą do wniosku, że nieprawidłowe było w niniejszej sprawie ograniczenie się organu wyłącznie do badania zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi, pomijając kwestie dysponowania przez inwestorów "prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza de facto realizację robót bez zgody współwłaściciela nieruchomości, którym jest skarżąca. W zakresie wskazań dla organów administracji, co do dalszego postępowania WSA stwierdził: "Rozpatrując ponownie sprawę organy będą obowiązane ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych powyżej, w tym zbadaniem czy inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz rozpatrzeniem tych okoliczności w kontekście obowiązujących przepisów, rozumianych w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu".

Organy obu instancji kwestię istnienia po stronie inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyjaśniły w sposób prawidłowy. Inwestorzy, mimo skierowanego do nich wezwania, nie przedstawili żadnego dowodu na dysponowanie takim prawem, natomiast współwłaścicielka nieruchomości M. B. w piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. oświadczyła w sposób jednoznaczny, że nigdy nie wyrażała zgody na przedmiotowe roboty budowlane oraz nie ma zamiaru zgody takiej wyrazić. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wykonanych przez inwestorów robót nie wynika również z postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt II Ca [...], które potwierdza jednie, które części budynku są użytkowane przez poszczególnych współwłaścicieli. Stanowiska tego nie zmieniają również wspomniane w skardze "zeznania biegłego". Dowód z opinii biegłego przeprowadzany jest w sytuacji, gdy dla oceny jakiejś kwestii wymaga się wiadomości specjalnych, nieposiadanych przez organ administracji. W żaden sposób dowód z opinii biegłego (czy też z jego zeznań) nie może odnosić się do ustalenia, czy współwłaściciel nieruchomości wyraził zgodę na wykonanie na niej robót budowlanych. Prawidłowo oceniono również oświadczenie M. B. z dnia 26 października 2000 r., w którym wyraziła ona zgodę jedynie na przejście kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość, nie zaś na wykonanie wewnętrznej kanalizacji sanitarnej w należącym do niej budynku.

Co do zarzutu, iż budowa wewnętrznej instalacji sanitarnej w budynku stanowiącym współwłasność stanowi czynność nieprzekraczającą zwykłego zarządu i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli budynku - nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oparte na powołanym tam orzecznictwie sądów administracyjnych.

W świetle dowodów zgromadzonych w aktach sprawy ustalenie, czy inwestorzy dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr [...] nie budzi wątpliwości.

W tym miejscu należy odnieść się do wskazanych przez skarżących rozbieżności co do robót budowlanych będących przedmiotem postępowania. Zarzucają oni, że "w sentencji orzeczenia organy obu instancji mieszają pojęcia kwalifikując wewnętrzną instalację, jako budowę przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym, podczas gdy przyłącze jest, czym innym a wewnętrzna instalacja kanalizacyjna czy sieć jeszcze, czym innym". Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że PINB w M. prowadzi odrębne postępowanie w sprawie budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. przez T. i J. S., natomiast decyzja będąca obecnie przedmiotem kontroli sądowe dotyczy innych robót budowlanych - polegających na wykonaniu wewnętrznej instalacji sanitarnej w budynku. Znalazło to odzwierciedlenie także w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr [...]: "(...) zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania dotyczy tylko budowy przyłącza od studzienki do ściany budynku, a odrębne postępowanie dotyczy budowy samej kanalizacji w budynku (...)". Wszelkie zarzuty dotyczące budowy przyłącza (jak np. nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania) leżą poza zakresem niniejszej sprawy.

W kwestii podnoszonych w skardze zaniechań organów nadzoru budowlanego dotyczących nieuwzględnienia ich wniosków dowodowych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Sąd nie dopatrzył się wadliwości w sposobie przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy I i II instancji.

Bezzasadny jest również zarzut nieważności postanowienia dowodowego wydanego przez organ I instancji w dniu 11 września 2015 r. Nie ma wątpliwości, że organy administracji mają obowiązek z urzędu przeprowadzić wszelkie możliwe dowody zmierzające do dokładnego i jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. 7 k.p.a.). Jednakże w sytuacji, w której organy te nie dysponują środkami dowodowymi, a mogą one pozostawać w dyspozycji stron postępowania zobowiązanie stron do przedstawienia takich dowodów nie jest sprzeczne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób w tej sytuacji mówić o przerzuceniu na stronę ciężaru dowodu, bowiem organ prowadzący postępowanie nie ma dostępu do pewnych środków dowodowych. Sąd nie dostrzegł, więc podstaw do zakwestionowania przedmiotowego postanowienia.

Jednocześnie należy wskazać, że niektóre zawarte w skardze stwierdzenia są zgodne z prawdą, lecz skarżący wyciągają z nich błędne wnioski, niezgodne w szczególności z wytycznymi, co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie. Dotyczy to np. stwierdzenia: "Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wewnętrzna instalacja kanalizacyjna była wykonana w sposób nieprawidłowy mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wręcz przeciwnie wynika z niej, że instalacja ta jest wykonana prawidłowo zgodnie ze sztuką budowlaną". Ta okoliczność nie została zakwestionowana przez WSA w Krakowie w wyroku sygn. II SA/Kr [...], gdzie stwierdzono: "Obowiązek nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma za zadanie doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie "stanu zgodności z prawem", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza, w ocenie Sądu, nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także zbadanie przez organy nadzoru budowlanego prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a kwestię dysponowania tym prawem przez inwestorów organy w niniejszej sprawie całkowicie pominęły". Tak więc sam fakt zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno - budowlanymi w żaden sposób nie przesądza o możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót. Skoro zaś kwestia prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została wyjaśniona w sposób negatywny dla inwestorów, to prawidłowe było wydanie w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia nakazującego doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie szeregu czynności wymienionych w decyzji organu I instancji.

Wobec powyższego skargę w niniejszej sprawie, jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.