Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 150/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 29, art 64a pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 18 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy Koniusza z dnia 22 sierpnia 2012 roku o rozstrzygniecie sporu pomiędzy Wójtem Gminy Koniusza a Starostą Powiatu Proszowickiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B.O. o wykonanie rowu odpływowego na działce nr [...] w miejscowości G. postanawia : oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 sierpnia 2002 r. Wójt Gminy Koniusza wniósł o rozstrzygnięcie "sporu kompetencyjnego" poprzez wskazanie Starosty Powiatu Proszowickiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku B.O. (dalej jako "zainteresowany") o wykonanie rowu odpływowego na działce nr [...] miejscowość G.

W uzasadnieniu Wójt wskazał, że pismem z dnia 30 maja 2012 r. zainteresowany zwrócił się o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez R.W., art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, ze zm. - dalej jako "ustawa Prawo wodne"), poprzez zmianę stanu wody na gruncie tj. wykonanie prac ziemnych na działce nr [...]. Zainteresowany wskazał, że w wyniku wykonanych prac gromadząca się w rowach woda będzie zalewała jego grunt. Zainteresowany wniósł także o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nakazującej zakopanie utworzonego już rowu.

W dniu 20 czerwca 2012 r. Wójt dokonał wizji lokalnej, w trakcie której wstępnie rozpoznano, że właściciel działki [...] na terenie swojej nieruchomości wykonał system rowów odpływowych, który prawdopodobnie ma za zadanie zebranie wody z wododziału i odprowadzenie jej do rowu przydrożnego, znajdującego się przy drodze gminnej. Nie stwierdzono przy tym, aby prace wykonane na działce [...] mogłyby zakłócać stan wody na gruncie bądź wpływać ze szkodą na grunty sąsiednie, bowiem rowy te nie zmieniły kierunku spływu wód.

Wójt wskazał, że zgodnie art. 64a pkt 5 ustawy Prawo wodne, jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W związku z powyższym Wójt przekazał wniosek Staroście Powiatu Proszowickiego.

W dniu 11 lipca 2012 r. Starosta Powiatu Proszowickiego zwrócił wniosek Wójtowi Gminy Koniusza.

W dniu 16 lipca 2012 r. Wójt wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z prośba o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu kompetencyjnego. Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaznaczyło, że zgodnie z treścią art. 141 ust. 1 ustawy Prawo wodne, starosta jako wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej jest właściwym do załatwienia spraw związanych z wydawaniem pozwoleń wodnoprawnych. Kolegium wskazało również, że nie jest właściwym organem do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu.

Wnioskiem z dnia 10 grudnia 2012 r. Wójt Gminy Koniusza wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 wskazanej wyżej ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych.

W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór pomiędzy starostą i wójtem gminy i jest to spór negatywny, bowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego z dnia 30 maja 2012 r.

Wskazać jednak należy, że o sporze o właściwość (sporze kompetencyjnym) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne.

W sytuacji, gdy pomiędzy organami nie ma zgody, co do oceny stanu faktycznego i w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Taki spór kompetencyjny należy ocenić jako pozorny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt IV SA 3955/02, niepubl. oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OW 25/07, LEX nr 384675).

Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04, ONSiWSA 2004, nr 1, poz.17; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46).

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Wójt Gminy Koniusza i Starosta Proszowicki w swoich ustaleniach, odwołują się do różnych stanów faktycznych, w związku z którymi mają zastosowanie różne przepisy ustawy Prawo wodne, a w konsekwencji właściwe w sprawie mogą być różne organy.

Wójt Gminy Koniusza podniósł, że w sprawie z wniosku zainteresowanego powinien mieć zastosowanie przepis art. 64a pkt 5 ustawy Prawo wodne, w związku z czym starosta, jako organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego (art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne), jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz, co do którego jego właściciel nie wystąpił bądź nie uzyskał decyzji legalizacyjnej.

Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Starosty Proszowickiego, wniosek zainteresowanego dotyczy zmiany stanu wody na gruncie do czego ma zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, w związku z czym organem właściwym w sprawie będzie wójt. Na treść tego przepisu powoływał się zainteresowany w swoim wniosku z dnia 30 maja 2012 r. (k. 12).

Jedynie na marginesie wskazać należy, że w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, właściwy organ, a więc jak wynika wprost z treści cytowanego przepisu - wójt, burmistrz bądź prezydent, ma możliwość wydania decyzji odmownej w przedmiocie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, co nie będzie stało na przeszkodzie ewentualnemu prowadzeniu przez starostę, marszałka województwa bądź dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 140 ust. 1 – 2a ustawy Prawo wodne) postępowania w trybie art. 64a tejże ustawy.

Wobec powyższego uznać należało, że organy będące w sporze nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności tego czego dotyczy wniosek zainteresowanego. Nie można zatem dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej i ustalić który organ jest właściwym do rozpoznania sprawy.

Z powyższych względów i na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddalenia wniosku.