Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1559/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i 2, art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 61 ust. 1.
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2020 r. sprawy ze skargi S.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy terenu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 23 stycznia 2014 r. S. H., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A.", wystąpił do Wójta Gminy K. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładowej oczyszczalni ścieków przewidzianej do realizacji na nieruchomości stanowiącej działki o numerach 1 i 2 z karty mapy nr [...], obręb H., gmina K.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] r., znak [...], Wójt Gminy K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przemysłowej oczyszczalni ścieków przewidzianej do realizacji na wskazanej nieruchomości. Jako podstawę prawną wydania wymienionej decyzji Wójt wskazał przepisy art. 59 ust. 1, 60 ust. 1 i 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej: u.p.z.p.). oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] r. Następnie, postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia [...] r. o numerze [...] decyzja ta została sprostowana w zakresie punktu 13.

Dnia 12 czerwca 2019 r. K. J., K. P. i M. P., reprezentowani przez radcę prawnego P. C., złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: Organ) wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wnioskodawcy są stronami postępowania, albowiem ich nieruchomości położone są przy drodze, z której ma odbywać się obsługa komunikacyjna planowanej oczyszczalni ścieków, a następnie wskutek rozpoznania wniosku, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność wskazanej decyzji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Organ podniósł, że pomimo wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 61 ust. 1 u.p.z.p., Wójt Gminy K. w rzeczywistości ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przemysłowej oczyszczalni ścieków i wskazany rodzaj zabudowy określił jako infrastruktura techniczna, o której stanowi art. 61 ust. 3 powołanej ustawy. W tym kontekście Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 298/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 222/17, iż istotą urządzenia infrastruktury technicznej jest to, że nie może istnieć sama dla siebie, lecz powstaje zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno - gospodarczych. Urządzenie infrastruktury technicznej musi więc wiązać się z uzbrojeniem określonego terenu, pełnić funkcję "służebną" wobec innych obiektów, zapewniając im dostęp m.in. do energii elektrycznej czy cieplnej, paliwa gazowego, wody czy instalacji odprowadzającej ścieki. Brak zdefiniowania pojęcia infrastruktury technicznej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzasadnia w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie się w tym zakresie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. I tak, Organ wskazał, że pojęcie urządzeń infrastruktury technicznej zdefiniowane jest w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020, poz. 65 – tekst jednolity, dalej: u.g.n.), zgodnie z którym przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Organ zaznaczył jednocześnie, że powyższe obiekty, wymienione w art. 143 ust. 2 u.g.n., są przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 2 pkt 13 utożsamiane z uzbrojeniem terenu. Wynika to również z samego art. 61 ust. 3 ustawy u.p.z.p., który wprowadza odstępstwo od zasady dobrego sąsiedztwa osobno wobec obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej.

Odnosząc się z kolei do wykładni językowej, Organ powołał się za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na definicję encyklopedyczną, zgodnie z którą pod pojęciem "infrastruktura techniczna" należy rozumieć urządzenia, sieci przesyłowe i związane z nimi obiekty świadczące niezbędne podstawowe usługi dla określonej jednostki przestrzenno-gospodarczej w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków i odpadów, transportu, teletechniki itp.

W oparciu o powyższe rozważania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że realizacja zakładowej oczyszczalni ścieków nie może być uznana za realizację infrastruktury technicznej, albowiem istotą urządzenia infrastruktury technicznej jest to, że nie może istnieć sama dla siebie, lecz powstaje zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno - gospodarczych. Jednocześnie urządzenie infrastruktury technicznej musi wiązać się z uzbrojeniem określonego terenu, pełnić funkcję "służebną" wobec innych obiektów. Organ podkreślił przy tym, iż we wniosku wskazano na zamiar realizacji zakładowej oczyszczalni ścieków, a w aktach sprawy brak było korekty tegoż wniosku. W zaistniałej sytuacji, wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładowej oczyszczalni ścieków złożony przez S. H., winien być rozpatrzony na podstawie art. 61 ust. l pkt 1 u.p.z.p., który uzależnia zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego, co ma na celu zachowanie ładu przestrzennego. Przepis ten formułuje tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa i ma na celu zapewnienie, aby w procesie inwestycyjnym zachowano kontynuację funkcji, formy architektonicznej, gabarytów zabudowy oraz sposobu zagospodarowania terenu. Organ wskazał, że uszczegółowieniem powyższego przepisu jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 nr l64, poz. 1588), które w § 3 ust. 1 i 2 stanowi, że właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Analiza ta powinna być dowodem przeprowadzonym na okoliczność spełnienia przez projektowaną inwestycję warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. W tym kontekście Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, iż w niniejszej sprawie obszar analizowany nie został w ogóle wyznaczony.

Organ podkreślił ponadto, że inwestor w złożonym wniosku wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla budowy stacji zlewnej, budynku technologicznego i stacji dmuchaw - i wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 52 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. - nie określił żadnych parametrów planowanych do realizacji obiektów. Organ wskazał, że również z kontrolowanej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nie wynika, dla jakich obiektów zostały ustalone warunki zabudowy, gdyż określono jedynie dopuszczalną wysokość obiektów bez ich wyszczególnienia, geometrię dachów oraz powierzchnię zabudowy.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznało za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy K. nr [...], znak [...] z dnia [...] r., sprostowanej postanowieniem Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nr [...], poprzez stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Skargę na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. H. (dalej: Skarżący), zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. W skardze zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy projektowane zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie mechaniczno - chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu nisko reagentowej technologii oczyszczania ścieków stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, do którego - w myśl przepisu art. 61 ust 3 - nie ma zastosowania m. in. wymóg tzw. "dobrego sąsiedztwa";

2. art. 143 ust 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z definicją legalną zawartą w w/w przepisie, urządzenia kanalizacyjne są wymienione jako urządzenia infrastruktury technicznej, a oczyszczalnia ścieków stanowi urządzenie kanalizacyjne;

3. art. 61 ust. 1 u.p.z.p., poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy zgodnie z art. 61 ust. 3 powołanej ustawy, przepisu art 61. ust. 1 pkt 1 nie stosuje się m.in do urządzeń infrastruktury technicznej, a takim jest zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie mechaniczno - chemiczno - biologicznej oczyszczalni ścieków;

4. art. 28 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż K. i M. P., a także K. J. przysługuje status strony;

5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały błędnym uznaniem przez organ, że:

a) realizacja przemysłowej oczyszczalni ścieków nie może być uznana za realizację infrastruktury technicznej,

b) inwestor we wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie określił żadnych parametrów planowanych do realizacji obiektów, podczas gdy w przedmiotowym wniosku określono charakterystykę planowanej zabudowy, szczegółowo wskazując co będzie wchodziło w skład oczyszczalni ścieków przemysłowych, a ponadto szczegółowe parametry zostały wskazane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a następnie w treści decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] r.,

c) wskazane we wniosku pojęcie "zamiaru realizacji zakładowej oczyszczalni ścieków" bez jego późniejszej korekty, nie może stanowić realizacji infrastruktury technicznej, gdyż urządzenia infrastruktury nie mogą istnieć same dla siebie, lecz powstają zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno gospodarczych,.

Ponadto, Skarżący zarzucił Organowi błędne przyjęcie, że realizacji przemysłowej oczyszczalni ścieków nie może stanowić zakładowa oczyszczalnia ścieków, podczas gdy pojęcie to jest tożsame z uwagi na jeden i ten sam rodzaj ścieków, tj. ścieków przemysłowych oraz bezpodstawne przyjęcie szczegółowych danych w zakresie godzin pracy oczyszczalni, ilości pojazdów ciężarowych, mocy akustycznej źródeł liniowych dla pory dziennej i nocnej, podczas gdy w aktach organu brak jest jakiegokolwiek materiału dowodowego w postaci analiz pozwalających przyjąć wskazane w uzasadnieniu dane szczegółowe.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wskazał, że Organ niezasadnie stwierdził nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i przyjął, iż decyzja Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] roku została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., podczas gdy w/w podstawa prawna nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto, z ostrożności procesowej, na wypadek przyjęcia, że zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem niniejszego postępowania stanowi zabudowę przemysłową, skarżący kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] roku znak [...], poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy – tj. nie wzięcie pod uwagę faktu występowania przy tej samej drodze zabudowy produkcyjno - magazynowej, która to zabudowa winna być wzięta pod uwagę w sytuacji uznania przez organ konieczności spełnienia wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że – wbrew twierdzeniom organu – oczyszczalni ścieków nie można odmówić przymiotu infrastruktury technicznej. Organ błędnie uznał zdaniem Skarżącego, że w niniejszej sprawie powinny zostać spełnione łącznie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż przepis ten nie ma zastosowania w związku z brzmieniem art. 61 ust. 3 w/w ustawy. Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3036/15, który stanowi, że oczyszczalnia ścieków należy do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej. Skarżący zaznaczył, że oczyszczalnia ścieków stanowi zespół urządzeń - instalację służącą do oczyszczania ścieków, a więc pełniącą funkcję służebną. Istnienie oczyszczalni ścieków dla "samej siebie" z punktu widzenia technologicznego, a zwłaszcza praktycznego, jest w ocenie Skarżącego całkowicie nieuzasadnione i przeczące logice. Oczyszczalnie ścieków budowane są wyłącznie dla pełnienia funkcji służebnej - usuwania ze ścieków (komunalnych, przemysłowych) zanieczyszczeń w nich zawartych. Skarżący wskazał, że oczyszczalnia jako zespół urządzeń, sieci i obiektów może funkcjonować, jeżeli zapewniony będzie do niej dosył ścieków. Bez ścieków praktycznie żadne urządzenie, wchodzące w skład kompletnej instalacji oczyszczalni, nie może funkcjonować. Uruchomienie urządzeń oczyszczalni bez ścieków, bezspornie prowadzić może do ich uszkodzenia. Biorąc pod uwagę definicję encyklopedyczną pojęcia infrastruktury technicznej, zgodnie z którą "urządzenia, sieci przesyłowe i związane z nimi obiekty świadczące niezbędne usługi dla danej jednostki przestrzenno-gospodarczej (osiedla, dzielnicy, miasta, zakładu przemysłowego) w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków i odpadów, transportu, teletechniki i tym podobnych", można zdaniem Skarżącego uznać bez wątpienia, że oczyszczalnia stanowi element infrastruktury technicznej świadczącej niezbędne usługi (funkcja służebna) dla jednostki przestrzenno-gospodarczej (w tym przypadku zakładu przetwórczego,) polegające na oczyszczaniu ścieków z zanieczyszczeń, do wartości określonych w stosownych przepisach ochrony środowiska, a w tym przypadku zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1311).

Skarżący podniósł ponadto, że pojęcia "oczyszczalni ścieków przemysłowej" i "oczyszczalni ścieków zakładowej" traktować należy równoważnie. Na uzasadnienie takiego stanowiska wskazał, że pojęcie oczyszczalni ścieków przemysłowych z definicji encyklopedycznej odnosi się do oczyszczalni przystosowanej do oczyszczania ścieków powstających w wyniku prowadzonych procesów przemysłowych. W omawianym przypadku - zakład (przetwórstwo spożywcze), dla którego realizowana jest oczyszczalnia, jest bez wątpienia zakładem wytwarzającym ścieki, których jakość (chodzi tu głównie o tzw. ładunek zanieczyszczeń) i charakter procesów, z których one powstają, bez wątpienia kwalifikuje je jako ścieki przemysłowe. Trudno zatem w ocenie Skarżącego nie traktować, w odniesieniu do przedmiotowego konkretnego zakładu, pojęcia przemysłowego charakteru oczyszczalni jako oczyszczalni innej niż zakładowa.

Skarżący kwestionując stanowisko Organu, zgodnie z którym z decyzji Wójta Gminy K. o warunkach zabudowy nie wynika, dla jakich obiektów warunki te zostały ustalone, podniósł, że wszelkie szczegółowe dane w tym zakresie zostały wskazane w załączniku nr 3 do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Podniósł również, że podstawę dla prac projektowych, doboru urządzeń, często konstrukcji czy nawet wielkości poszczególnych obiektów, stanowi decyzja środowiskowa i warunki w niej ustanowione. W związku z powyższym trudno zdaniem Skarżącego na tym etapie oczekiwać, że inwestor będzie dysponował gotowym, dostosowanym do idealnych warunków projektem, skoro warunki decyzji środowiskowej mogą projekt ten diametralnie zmienić. Skarżący wskazał ponadto, że do wniosku o wydanie warunków zabudowy załączył mapy do celów projektowych w skali 1:500, na których uwzględniono naniesienia projektowe.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przez organ art. 28 k.p.a. Skarżący wskazał, że nie sposób uznać, aby wnioskodawcy mieli w niniejszej sprawie interes prawny. Skarżący podniósł, że analizowane materiały o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie wykazały, aby zasięg oddziaływania był na tyle znaczący, że dotyczył będzie również nieruchomości sąsiednich.

W końcowej fazie uzasadnienia skargi Skarżący jeszcze raz podkreślił, że będąca przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy oczyszczalnia jest elementem infrastruktury technicznej i pełni funkcje służebną, a jej podstawowym celem jest oczyszczanie ścieków z zanieczyszczeń, do wartości normowanych stosownymi przepisami, przed wprowadzeniem do środowiska. Bezspornie jest to oczyszczalnia ścieków przemysłowych (oczyszczalnia przemysłowa), której nie można traktować w oderwaniu od zakładu przemysłowego (oczyszczalnia zakładowa), dla którego to spełnia służebną funkcję. Nie może ona bowiem istnieć sama dla siebie, lecz jedynie dla obsługi określonych jednostek przestrzenno-gospodarczych i bezsprzecznie wiąże się z uzbrojeniem terenu oraz pełni funkcję służebną wobec innego podmiotu. Wobec tego wydanie decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. było zdaniem Skarżącego w pełni uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. Organ wskazał, że z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że na teren oczyszczalni wjedzie w ciągu 8 najniekorzystniejszych godzin pory dziennej około 32 pojazdów, co daje średnio około 4 pojazdy ciężarowe na godzinę. Zgodnie z powyższą metodyką, poziom mocy akustycznej źródeł liniowych dla pory dziennej i nocnej obliczono z wynikiem dla pory dziennej na poziomie 67,6dB/m. Powyższe wyliczenia zostały niezmienione po przeprowadzeniu ponownej analizy w [...] r., na co wskazuje załącznik nr 2 do wniosku.

Organ nie zgadzając się ze stwierdzeniem skargi, że szczegółowe parametry inwestycji zostały wskazane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wskazanego przedsięwzięcia, która stanowiła załącznik do wniosku o wydanie warunków zabudowy, zaznaczył, że wskazana decyzja środowiskowa ani w sentencji, ani w uzasadnieniu, ani też w charakterystyce przedsięwzięcia nie określa parametrów poszczególnych obiektów, wyszczególniając jedynie wskazane obiekty.

Organ podważył również stanowisko Skarżącego, który uważa przemysłową i zakładową oczyszczalnię ścieków za pojęcia tożsame. W tym kontekście Organ wskazał, że zakładowa oczyszczalnia ścieków służy jedynie odprowadzeniu ścieków powstających w jednym obiekcie, natomiast przemysłowa oczyszczalnia ścieków może przyjmować ścieki od różnych jednostek, w których te ścieki powstają.

Przedstawiając powyższe argumenty Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagało się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – tekst jednolity, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy K. nr [...], znak [...] z dnia [...] r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przemysłowej oczyszczalni ścieków, przewidzianej do realizacji na nieruchomości stanowiącej działki o numerach 1 i 2 z karty mapy nr [...], obręb H., gmina K., stwierdził, że nie narusza ona norm prawa materialnego i procesowego, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.

Problematyka ustalenia warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozumieniu art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy - dla terenu, na którym tak jak w rozpoznawanej sprawie, brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Jednocześnie, z mocy art. 61 ust. 2 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, natomiast z mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.).

Ustalenie przez właściwy organ administracji publicznej czy wspomniane warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 faktycznie zostały spełnione, wiąże się z koniecznością przeprowadzenia analizy urbanistycznej zgodnie z zasadami szczegółowo określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W pierwszej więc kolejności obowiązkiem organu administracyjnego jest wyznaczenie wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszaru analizowanego, a następnie przeprowadzenie na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p.

W rozpoznawanej sprawie, dla oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego kluczowego znaczenia nabrało wyjaśnienie czy planowana inwestycja polegająca na budowie oczyszczalni ścieków może być potraktowana jako budowa urządzeń infrastruktury technicznej, co w istocie skutkowałoby zastosowaniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i wyłączeniem przy rozpoznawaniu sprawy "zasady dobrego sąsiedztwa" przewidzianej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Bezspornie zgodzić się należy z Organem, iż brak zdefiniowania pojęcia "urządzenia infrastruktury technicznej" w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzasadnia odwołanie się w tym zakresie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Legalna definicja urządzeń infrastruktury technicznej zamieszczona została w art. 143 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym do urządzeń infrastruktury technicznej zalicza się: budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Jednocześnie, obiekty wymienione w art. 143 ust. 2 u.g.n. są przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 2 pkt 13 utożsamiane z uzbrojeniem terenu. Zatem oczyszczalnia ścieków pozostając poza zakresem przedmiotowym tej definicji, nie może zostać zaliczona do "urządzeń infrastruktury technicznej".

Wniosek ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wyrażany jest tam pogląd, wedle którego istotą urządzenia infrastruktury technicznej jest to, że nie może istnieć sama dla siebie, lecz powstaje zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno - gospodarczych. Urządzenie infrastruktury technicznej musi więc wiązać się z uzbrojeniem określonego terenu, pełnić funkcję "służebną" wobec innych obiektów, zapewniając im dostęp m.in. do energii elektrycznej czy cieplnej, paliwa gazowego, wody czy instalacji odprowadzającej ścieki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 03.09.2015 r., sygn. akt II SA/Łd 638/15; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16.07.2014 r., sygn. akt II SA/Gd 298/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.09.2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 222/17). Powyższy pogląd Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszym składzie w pełni aprobuje.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu, iż realizacja objętej wnioskiem S. H. oczyszczalni ścieków nie może być uznana za realizację infrastruktury technicznej. Nie ma przy tym znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, że w przedmiotowym wniosku wyraźnie wskazano, że inwestycja polegać ma na budowie "zakładowej oczyszczalni ścieków", podczas gdy Wójt Gminy K., wydając decyzję o warunkach zabudowy błędnie przyjął, że inwestycja polegać ma na budowie "przemysłowej oczyszczalni ścieków". Można co najwyżej zauważyć, że zakładowa oczyszczalnia ścieków, o jaką wnosił skarżący, służy jedynie odprowadzeniu ścieków powstających w jednym obiekcie, w odróżnieniu od przemysłowej oczyszczalni ścieków, która może przyjmować ścieki od różnych jednostek, w których te ścieki powstają. Natomiast tak jedna, jak i druga nie stanowią "urządzenia infrastruktury technicznej" w przyjętym rozumieniu.

Oczyszczalnia ścieków, jak wynika z przepisów Prawa budowlanego, powinna być zaliczana do jednej obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt. 1, a ściślej rzecz ujmując do kategorii jaką są budowle wymienione w pkt. 3 art. 3 (obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową).

Oczyszczalnie ścieków, jako budowle, wymagają zgłoszenia, jeśli mają wydajność do 7,50 m3 na dobę, a w przypadku wydajności przekraczającej tą wielkość, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor oczyszczalni ścieków powinien uzyskać decyzję o warunkach zabudowy, przy czym nie na zasadach określonych dla "urządzeń infrastruktury technicznej", ale dla obiektów budowlanych. To z kolei, o ile oczyszczalnia ścieków nie ma charakteru inwestycji celu publicznego, wymaga zastosowania w pełni art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym wymogu określonego w pkt. 1 ("dobrego sąsiedztwa") oraz w pkt. 2 (dostępu do drogi publicznej). Nie budzi wątpliwości, ze przedmiotowa oczyszczalnia ścieków nie może zostać zaliczona do inwestycji celu publicznego. Co prawda, zgodnie z art. 6 pkt. 3 u.g.n., celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania, jednakowoż rzeczona oczyszczalnia przemysłowa (zakładowa) z założenia nie ma służyć ludności, ale konkretnemu zakładowi.

Wobec tego uznać przyjdzie, że z rażącym naruszeniem prawa materialnego, w tym art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.z.p. doszło do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przemysłowej oczyszczalni ścieków, nie będącej inwestycją celu publicznego, w sytuacji w której było to możliwe jedynie w przypadku spełnienia warunków określonych w tym przepisie.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.