Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1080/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,3,4,5,6,7
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 4 kwietnia 2019 r., Sygn. akt SKO [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr [...] z dnia [...].2019 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej O.p. oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.)- dalej u.p.o.l. oraz § 1 pkt 1 lit. c) oraz i § 1 pkt 2 lit. a) i lit. b) uchwały Rady Miasta z dnia 27 września 2018 r. nr LVII/1676/18 w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie Miasta (Pomor.2018.4023), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]2019 r., nr [...] ustalającą T.J. i K.J. podatek od nieruchomości za 2019 r.. w kwocie 1.377 zł.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...].2019 r., w nr [...] ustalił podatek od nieruchomości za 2019 r. (dotyczy nieruchomości: [...]: ul. [...], ul. [...]) w kwocie 1.377 zł, płatny w IV ratach.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Strona zarzucając liczne wady procesowe, których dopuścić się miał organ pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze- dalej "SKO", decyzją z dnia [...]2019 r. utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta w mocy. W pisemnym uzasadnieniu Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty oraz budynki lub ich części.

W niniejszej sprawie są to następujące lokale mieszkalne położone w G.:

|Lokal |Pow. użytkowa lokalu [m2] |KW lokalu |

|[...] |50 |[...] |

|[...] |67,16 |[...] |

SKO stwierdziło, że z publicznie dostępnego rejestru ksiąg wieczystych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, komu i od kiedy przysługuje prawo własności poszczególnych lokali. Zgodnie z księgami wieczystymi lokali współwłaścicielami nieruchomości są K.J. oraz T.J. Informacja o tym ujawniona została w księgach wieczystych ww. nieruchomości przez co jest ona dostępna dla wszystkich, w tym także organu podatkowego. Z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak ewidencja gruntów i budynków w sposób niebudzący wątpliwości wynikają wszelkie dane niezbędne dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jak powierzchnia lokali, gruntów oraz udział w prawie własności gruntu przypisany każdemu z lokali.

Dalej wskazano, że podstawą opodatkowania w przypadku lokalu jest ich powierzchnia użytkowa. Z kolej w przypadku gruntów jest to powierzchnia. Organ dokonał przeliczenia powierzchni gruntu stosowanie do udziału w prawie własności gruntu związanej z określonym lokalem mieszkalnym. Parametry te nie były kwestionowane przez podatników.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.p.l. Rada Gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Organ zastosował stawki podatkowe, przewidziane dla gruntów pozostałych oraz lokali mieszkalnych. Lokal przy ul. [...] opodatkowany został najwyższą stawką podatku od nieruchomości z uwagi na zajęcie go na działalność gospodarczą. Zastosowanie stawek podatkowych nie było kwestionowane przez podatników. Niezależnie od powyższego Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że powierzchnia lokalu przy ul. [...] w części zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej ustalona została na podstawie deklaracji podatnika T.J. Dodatkowo z akt sprawy, w szczególności z odpisów z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że w lokalu prowadzona jest działalność gospodarcza prowadzona przez adwokata T.J. oraz doradcę podatkowego R.J. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że zachodzą podstawy do przyjęcia najwyższych stawek podatkowych do opodatkowania części lokalu.

Wyliczenie nastąpiło według poniższej tabeli.

|[...] |Podstawa opodatkowania [m2] |Stawka podatkowa [zł/m2] |Zobowiązanie [zł] |

|Lokal |50 |0,77 |38,50 |

|Grunt |29 |0,48 |13,92 |

|Suma |52,42 zł |

|[...] |Podstawa opodatkowania [m2] |Stawka podatkowa [zł/m2] |Zobowiązanie [zł] |

|Lokal część mieszkaniowa |11,86 |0,77 |9,13 |

|Część lokalu zajęta na działalność gospodarczą |55,3 |23,47 |1297,89 |

|Grunt |36,40 |0,48 |17,47 |

|Suma |1376,91 zł |

Łączna wysokość zobowiązania z tytułu ww. lokali daje kwotę 1.377 zł, do uiszczenia której wszyscy współwłaściciele zobowiązani są solidarnie. Solidarność wynika z mocy samego prawa, tj. art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Z tego powodu organ wydał jednobrzmiącą decyzję skierowaną do wszystkich współwłaścicieli, co jest działaniem całkowicie zgodnym z prawem.

Skargę na powyższe postanowienie złożył T.J., który zarzucił:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 207 § 2 w związku z art. 210 § 1 punkty 3, 5, 8 i § 1 w związku z art. 211 O.p.,

- art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i §2, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 punkty 5 i 6, art. 210 § 4, O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji z dnia 2.01.2019 r. jest błędne, bowiem nie wskazuje prawidłowego oznaczenia Strony, jak również zawiera błędne rozstrzygnięcie. Z treści ww. decyzji wynika, że dotyczy dwóch podatników: T.J. i K.J. oraz dwóch nieruchomości. Natomiast decyzja skierowana jest jedynie do adresata T.J. Natomiast adresatami decyzji, przy rozstrzygnięciu odnoszącym się do dwóch nieruchomości, powinny być wszystkie Strony, którym decyzję należało doręczyć. Ponadto decyzja nie została doręczona K.J.

Zdaniem Skarżącego powinny być wydane dwie odrębne decyzje dotyczące nieruchomości przy ul. [...] i [...] doręczone właścicielom lokali. Wydanie decyzji dotyczących różnych właścicieli i nieruchomości jest nieprawidłowe i komplikuje rozliczenia podatkowe, zamiast je ułatwić.

Ponadto Skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji jest tzw. "decyzją nieistniejącą", ponieważ nie zawiera jednego z istotnych elementów, tj. nie została podpisana przez osobę upoważnioną przez Prezydenta Miasta.

Dodatkowo, Organy podatkowe I i II instancji nie wykorzystały w niniejszej sprawie istniejących w sprawie możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, o czym jednoznacznie świadczy pominięcie wniosków Strony. Organy podatkowe wydając decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 O.p. Nadto organy podatkowe I i II instancji dokonały dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, czym naruszono art. 191 O.p.

Strona stwierdziła, że decyzje organów podatkowych I i II instancji zostały sporządzone z naruszeniem przepisu art. 2 a O.p., gdyż zaistniałe w sprawie wątpliwości dotyczące treści przepisów prawa podatkowego oraz stanu faktycznego niniejszej sprawy zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Wątpliwości dotyczące treści przepisów prawa podatkowego odnoszą się do przepisów art. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 u.p.o.l. Z akt sprawy nie wynikają podstawy faktyczne i prawne, które umożliwiałyby wydanie jednej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości dwóm podatnikom.

Decyzje organów podatkowych obydwu instancji naruszają także przepisy art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. Do poszczególnych ustaleń zawartych w ww. decyzjach nie zostały przyporządkowane dowody z akt postępowania podatkowego z podaniem konkretnych numerów akt sprawy, co uniemożliwia ocenę prawidłowości zgromadzenia materiałów dowodowych i ustaleń faktycznych. W decyzjach brak wyczerpującej i prawidłowej oceny dowodów. Decyzje sprowadzają się w znacznej części do streszczenia czynności procesowych podjętych przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym, brak w niej wyczerpującej i prawidłowej oceny dowodów, zwłaszcza w sytuacji odmowy przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Organy podatkowe dokonały nieprawidłowych ustaleń faktycznych, co zostało wyżej wykazane. Organy podatkowe nie dokonały w uzasadnieniach decyzji wnikliwej i pełnej analizy przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Ponieważ organy podatkowe nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, to w tej sytuacji nie mogły zawrzeć w decyzjach uzasadnień odpowiadających wymaganiom stawianym przez art. 210 § 4 O.p. W tej sytuacji organy podatkowe naruszyły wynikającą z art. 124 O.p. zasadę przekonywania. Naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż strona została pozbawiona informacji o przesłankach rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga T.J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze należy stwierdzić, że są one całkowicie pozbawione uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Powyższe oznacza, że każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych (por. wyrok WSA w Rzeszowie w z 13 grudnia 2011 r., I SA/Rz 717/11). Oznacza to również, że organy podatkowe nie ustalają podatku od nieruchomości częściowo poszczególnym współwłaścicielom będącym osobami fizycznymi. Decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości dotyczą całej nieruchomości i doręczane są wszystkim współwłaścicielom. Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 927/12).

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie. Wszystkim też decyzja ta powinna być doręczona. Skutkiem jej doręczenia jest powstanie zobowiązania podatkowego. W efekcie doręczenia decyzji dochodzi również do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono (por. wyroki w sprawach III SA/Po 318/10, III SA/Po 206/10, I SA/Gl 17/09, I SA/Lu 754/07, I SA/Kr 453/07, I SA/Bk 368/07, III SA/Po 617/12, I SA/Kr 1559/12, I SA/Lu 1237/13, I SA/Sz 531/13, I SA/Po 768/18).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, jaki jest przedmiot opodatkowania i kto jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Prawo własności Skarżącego do lokali wynika z publicznie dostępnego rejestru ksiąg wieczystych i w żaden sposób nie zostało podważone w niniejszej sprawie. Z tego względu należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji SKO, że Skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności prawne czy faktyczne, które wymagałyby dodatkowych ocen czy analiz, jak również błędów organu podatkowego przy ocenach prawnych lub ustaleniach faktycznych.

Należy podkreślić, że wiedzą o tym, komu przysługuje prawo własności lokali można uzyskać z odpisu księgi wieczystej każdego z lokali. W rejestrze tym ujawniona zostaje podstawa wpisu lub wykreślenia prawa.

W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W przypadku przesłanki określonej w art. 247 §1 pkt 5 O.p. chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2017 r., I FSK 998/15, CBOSA). O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze (zob. wyrok NSA z 26 marca 2014 r., I GSK 1551/12, wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., I FSK 131/17, CBOSA).

Uwzględniając zatem treść całej decyzji oraz to, że została ona doręczona Stronom, nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia, że zaskarżony do sądu akt został skierowany do podmiotu niebędącego stroną.

Na marginesie należy zauważyć, że w aktach sprawy decyzja z dnia [...]2019 r. o nr [...], wystawiona jest zarówno na T.J. oraz K.J. Tym samym zarzut Skarżącego co do błędnego wydania decyzji poprzez wskazanie tylko jednego adresata decyzji jest chybione.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie podziela argumentacji Skarżącego o konieczności wydania dwóch odrębnych decyzji, których jedna dotyczyłaby nieruchomości przy ul. [...], a druga przy ul. [...]. Wydanie jednej decyzji z uwzględnieniem dwóch nieruchomości, zgodne jest z zasadą szybkości i prostoty postępowania administracyjnego. Skarżący nie podał żadnych powodów, dla których taki sposób wydania decyzji komplikowałby rozliczenie podatkowe.

Odnosząc się do zarzutów doręczenia Stronie niepodpisanej decyzji organu podatkowego należy wskazać, że zgodnie z art. 210 § 1a O.p., decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym lub podatku leśnym, w tym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego sporządzona z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu własnoręcznego osoby upoważnionej do jej wydania, zawierać podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania.

Z treści powyższych przepisów wynika, że decyzje podatkowe mogą mieć postać papierową lub postać elektroniczną, decyzje wydawane w formie dokumentu elektronicznego powinny być opatrzone podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym, oraz, że decyzje określonego rodzaju nie muszą zawierać własnoręcznego podpisu osoby upoważnionej do ich wydawania.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została niewątpliwie z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. W związku z tym nadruk imienia i nazwiska pracownika upoważnionego do jej wydania, bez własnoręcznego podpisu tej osoby, czyni zadość wymaganiom co do formy i podpisu decyzji stawianym przez ordynację podatkową.

Z kolei decyzja SKO zawiera własnoręczne podpisu całego składu orzekającego. Zatem, w ocenie Sądu powyższe stanowi podstawę do uznania bezzasadności zarzutów naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 O.p.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu pominięcia strony w postępowaniu, polegający na pominięciu jej wniosków o skompletowanie i uporządkowanie akt, ponumerowanie, sporządzenie projektu decyzji i analizy materiału dowodowego, wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami. Żądania te albo nie znajdują oparcia w przepisach prawa (projekt decyzji, pisemna analiza materiału dowodowego), jak też nie przekładają się w żaden sposób na ocenę prawidłowości decyzji wydanej w sprawie przez organ podatkowy. Nawet jeśli w sprawie nie było metryki czy nie ponumerowano akt, to okoliczności te nie przekonują o tym, aby wydana w sprawie decyzja była nieprawidłowa. Strona miała dostęp do całości akt, umożliwiono zapoznanie się z nimi. Ponadto decyzja w sposób prawidłowy, jasny i przejrzysty ukazuje co zostało opodatkowane, jak wyliczono zobowiązanie i kto jest zobowiązany do zapłaty podatku. Nie można więc stwierdzić, że stan akt czy sposób ich prowadzenia uniemożliwiał wydanie rozstrzygnięcia w sprawie czy uczestniczenie stron w postępowaniu.

Powody powyższe wykluczają w sposób oczywisty wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Sąd uznał także za bezzasadny wniosek podatnika odnośnie art. 2a O.p. Zgodnie z zawartą w tym przepisie dyrektywą interpretacyjną, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

W niniejszej sprawie wątpliwości tego rodzaju nie zachodzą. Zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów. Zachodziłoby to wówczas, gdyby rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwalał na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej. Wówczas prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla podatnika.

Prawidłowy jest pogląd SKO, że w niniejszej sprawie treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie jest jasna i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Przedmiotowa sprawa sprowadza się do prostego przeliczenia stawki podatkowej przez podstawę opodatkowania i trudno o uzasadnione dopatrzenie się w niej problemu natury prawnej, nie mówiąc o konieczności rozstrzygnięcia wątpliwości na rzecz podatnika.

Nawiązując do zarzutu przedwczesnego i bezpodstawnego ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości z 2019 rok, Sąd nie znajduje żadnych podstaw do zakwestionowania w tym zakresie wydanych decyzji. Decyzja w sposób prawidłowy określa co jest przedmiotem opodatkowania, jaka jest stawka oraz podstawa opodatkowania. Nie można mówić o jakichkolwiek wątpliwościach odnośnie tego, co i jakim wymiarem opodatkował organ podatkowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły opisane w skardze naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Z tych powodów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.