Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2438/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę.

Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...][...] Konserwator Zabytków działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] postanowił:

1) nie uzgodnić pozwolenia na rozbiórkę budynku nr I, budynku nr II, budynku nr III, budynku nr V i Va, budynku A, budynku Ł, budynku M, zlokalizowanych przy ul. [...] na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w [...], zgodnie z załączonym Projektem rozbiórki budynku przy ul. [...] w [...] na terenie [...] Zakładu Mechanicznego. Obiekty: Budynek nr I, Budynek nr II, Budynek nr III, Budynek nr V i Va, Budynek A, Budynek Ł, Budynek M, oprac. przez mgr. inż. arch. [...], luty 2017 r.,

2) umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku W2 - magazynowego, portierni bud. XIII, budynku H - trafostacji, budynku W3 – magazynu i wiaty, budynku W4-magazynowego, budynku W5- magazynowego oraz budynku "[...]", zlokalizowanych przy ul. [...] na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] w [...], zgodnie z załączonym Projektem rozbiórki budynku przy ul. [...] w [...] na terenie [...] Zakładu Mechanicznego. Obiekty: Budynek W2- magazynowy, Portiernia bud. XIII, Budynku H- trafostacja, Budynku W3- magazyn, wiata, Budynek W4 – magazynowy, Budynku W5- magazynowy, Budynku "[...]", oprac. przez mgr. inż. arch. [...], luty 2017 r.

Podstawę prawną postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. stanowiły: art. 22 ust. 4 i art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), § 2 pkt 3b porozumienia z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie powierzenia Miastu [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...].06.2005 r., poz. [...]) oraz aneksów do ww. porozumienia: Nr [...] z dnia [...].06.2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), Nr [...] z dnia [...].12.2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) i Nr [...] z dnia [...].07.2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] 2010 r. Nr [...], poz. [...]) oraz 105 § 1, w związku z art. 126 i art. 106 k.p.a.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, że zespół budynków przy ul. [...] (tj. budynki oznaczone w projekcie budowlanym jako nr I, nr II, nr III, nr V i Va, A, Ł oraz M) został ujęty w gminnej ewidencji zabytków, utworzonej na podstawie zarządzenia Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków [...]. Stosownie do art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz ww. porozumienia, [...] Konserwator Zabytków jest uprawniony do uzgodnienia pozwolenia na planowaną rozbiórkę ww. budynków. Planowane prace polegać mają na rozbiórce istniejących obiektów na terenie zajmowanym do niedawna przez [...] Zakłady Mechaniczne [...].

Uzasadniając odmowę uzgodnienia przedmiotowych prac rozbiórkowych organ wskazał, że prace rozbiórkowe są niedopuszczalne pod względem konserwatorskim. Nieruchomość przy ul. [...] obejmuje zespół 5 budynków (hala maszyn + 4 bloki) powstałych po roku 1949 r. wg projektu, m.in., inż. arch. [...] i inż. arch. [...]. Budynki wzniesiono na działce wyznaczonej ulicami: [...]. Bloki wybudowane zostały na planie zbliżonym do litery E - trzy budynki ustawione są równolegle do ul. [...], a jeden, poprzeczny do nich, rozciągający się wzdłuż ul. [...]. Pomiędzy pierwszym i drugim blokiem od strony ul. [...] znajduje się wybudowana jako pierwsza parterowa hala maszyn. Bloki wykonane zostały w technologii szkieletu żelbetowego i wymurowane z szarej cegły cementowej. Z tego samego materiału wykonano także detal architektoniczny - opaski okienne, parapety oraz gzyms koronujący. Pierwotnie budynki przeznaczone były dla [...], powołanych przez Ministerstwo Oświaty w roku 1947. W roku 1951, wraz z przejęciem budynków przez [...] Zakłady Mechaniczne, zmienił się profil linii produkcyjnej. Od tego czasu produkowano tu silniki wysokoprężne i części do maszyn budowlanych.

Organ zauważył, że rozbiórka zabytkowych budynków przy ul. [...] została uznana za niedopuszczalną w zaleceniach konserwatorskich z dnia [...] października 2015 r. (l.dz. [...]). Zaznaczył, że ww. zespół budynków ujęty został w ww. gminnej ewidencji zabytków ze względu na jego walory historyczne, jak i architektoniczne (przykład architektury industrialnej [...] II poł. XX w.). Obiekty ujęte w ww. gminnej ewidencji zabytków odpowiadają definicji zabytku (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Zgodnie natomiast z art. 4 ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami, ochrona zabytku polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków i udaremnienie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

W świetle załączonego do wniosku o uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę opracowania pt. [...] Zakładu Mechanicznego autorstwa mgr. inż. arch. [...], stan techniczny budynków: nr I, II, III, V i Va "nie budzi zastrzeżeń", natomiast stan techniczny budynków: A, Ł i M jest "zadawalający".

W związku z powyższym organ nie uzgodnił ww. pozwolenia na rozbiórkę w przypadku budynków oznaczonych w projekcie budowlanym jako budynki o nr I, nr II, nr III, nr V i Va, A, Ł oraz M.

Uzasadniając zaś umorzenie postępowania w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku W2 - magazynowego, portierni bud. XIII, budynku H - trafostacji, budynku W3 - magazynu i wiaty, budynku W4 - magazynowego, budynku W5 - magazynowego oraz budynku "[...]", organ wskazał, że wymienione powyżej budynki nie zostały ujęte w ww. gminnej ewidencji zabytków, ani też nie znajdują się na terenie ujętym w ww. gminnej ewidencji zabytków. Brak jest zatem podstawy prawnej do uzgodnienia przez [...] Konserwatora Zabytków pozwolenia na rozbiórkę dla wnioskowanego zamierzenia, w związku z czym postępowanie w tej części jest bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu stosownie do

art. 105 § 1 k.p.a.

W wyniku rozpoznania zażalenia [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej także jako: skarżący), zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Minister Dziedzictwa i Kultury Narodowej, na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 93 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, odnośnie do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu zażalenia dotyczącego wydania zaskarżonego orzeczenia przez podmiot nieupoważniony, pełniący obowiązki [...] Konserwatora Zabytków, Minister wyjaśnił, że stosownie do zapisów porozumienia z dnia [...] czerwca 2005 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a [...] w sprawie powierzenia [...] prowadzenia niektórych sprawy z zakresu właściwości [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz aneksów do ww. aktu prawnego, [...] Konserwator Zabytków, działający z upoważnienia Prezydenta [...], jest organem uprawnionym do dokonywania ww. uzgodnień odnośnie do obiektów i obszarów ujętych w gminnej ewidencji zabytków dla [...]. W związku z tym Prezydent [...] pismem z dnia 11.10.2016 r., sygn. [...], upoważnił [...], który podpisał się pod zaskarżonym orzeczeniem, do załatwiania w imieniu ww. organu samorządowego spraw z zakresu właściwości Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków określonych w powyższym porozumieniu, zwłaszcza do wydawania decyzji administracyjnych i postanowień.

Minister podzielił stanowisko organu I instancji, że kompetencja tego organu do uzgadniania pozwolenia na rozbiórkę zespołu obiektów obejmujących budynki nr I, II, III, V, Va oraz budynki A, Ł, M na działkach nr ew. [...] obr. [...] w Dzielnicy [...] w [...] wynika z umieszczenia ich w gminnej ewidencji zabytków utworzonej zarządzeniem Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. W zaktualizowanym wykazie zabytków ujętych w ww. zbiorze (opubl. na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu [...]), wymieniony został budynek przemysłowy [...] przy ul. [...]. W powyższym zbiorze zabytków nie znalazły się pozostałe obiekty wyszczególnione we wniosku organu administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem [...] Konserwator Zabytków słusznie umorzył postępowanie uzgodnieniowe w sprawie pozwolenia na ich rozbiórkę.

Minister stwierdził, że ujęty w gminnej ewidencji zabytków zespół obiektów [...] przy ul. [...] w [...] posiada wartości historyczne i naukowe, jako egzemplifikacja industrialnej zabudowy [...] z II połowy XX w. oraz jeden z nielicznych przykładów powojennego, późnego modernizmu, który reprezentowany był w Polsce przed okresem realizmu socjalistycznego. Kompleks ten służyć może jako dokument do badania kultury materialnej miasta oraz historii architektury XX w. Posiada on także walory artystyczne, których nośnikiem jest kompozycja bryły i elewacji zespołu, opracowanie ścian zewnętrznych przy użyciu cegły cementowej oraz detal kształtowany w powyższym materiale. Jednocześnie Minister zaznaczył, że w świetle posiadanej dokumentacji brak jest dowodów, które poświadczałyby, że powyższy zabytek znajduje się w stanie katastrofy budowlanej bądź w stanie awaryjnym, jego statyka jest istotnie naruszona, albo stopień korozji powoduje konieczność rekonstrukcji większej części substancji budowlanej. Organ zaznaczył, że w dokumentacji przesianej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, wykonanej w lutym 2017 r., stan techniczny zabudowań, których rozbiórkę zaopiniowano negatywnie, określono jako dostateczny, niebudzący zastrzeżeń pod względem nośności lub zadawalający.

Odnosząc się do przedstawionej przez [...] Sp. z o.o. w toku postępowania zażaleniowego opinii autorstwa mgr. inż. [...] z lipca 2017 r. w której zaznaczono, iż zespól budynków: I, II, III, V, Va, A, Ł, M prezentuje zły stan techniczny, co w szczególności dotyczy ścian zewnętrznych, izolacji przeciwwilgociowej, stolarki okiennej i drzwiowej oraz dachów, na elementach konstrukcyjnych występują uszkodzenia i odkształcenia, a z elewacji odpadają fragmenty licówki i detalu, co wskazuje, że stopień zużycia obiektów (według skali Rossa) wynosi 65 % i kwalifikuje obiekt do rozbiórki (wnioski mgr. inż. [...] zostały powtórzone w oświadczeniu mgr. inż. [...] z dnia 12.07.2017 r.) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że tezy powyższych autorów sformułowane zostały wyłącznie w oparciu o badania makroskopowe. Przedstawiona organowi ocena dokonana została w sposób wizualny, nie zaś badawczy, wobec czego trudno uznać ww. wnioski za w pełni odpowiadające stanowi faktycznemu. Przyjęta celem obliczenia stopnia zużycia technicznego zespołu zabudowy metoda czasowa Rossa nie ma, zdaniem organu, co do zasady zastosowania przy ocenie stanu zachowania obiektów zabytkowych. Mgr inż. [...] i mgr inż. [...] nie przeprowadzili analizy możliwości wykonania konkretnych prac naprawczych i konserwatorskich omawianej grupy budynków. W związku z powyższym opracowania ich autorstwa, w ocenie Ministra, nie mogą stanowić dowodów przesądzających o konieczności rozbiórki powyższego kompleksu ze względów technicznych. Organ drugiej instancji podniósł, iż w interesie społecznym leży ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich historycznej substancji. W przedmiotowej sprawie jest to sprzeczne z interesem inwestora, jednakże [...] Konserwator Zabytków przedłożył interes społeczny nad interes skarżącego, ponieważ realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej likwidacji cennego elementu pejzażu kulturowego stolicy, posiadającego wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2017 r. wniosła [...] sp. z o.o. w [...]. Zdaniem strony, zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące prawo w następującym zakresie:

1) braku podstaw do określenia zakresu ochrony w gminnej ewidencji zabytków. Z gminnej ewidencji zabytków wynika, że pod poz. [...] pod adresem odpowiadającym adresowi przedmiotowej nieruchomości figuruje obiekt określony jako: "budynek przemysłowy" o historycznej nazwie: "Państwowe Zakłady [...]" oraz nazwie współczesnej: "[...] Zakłady Mechaniczne [...]". Karta adresowa zabytku nie zawiera żadnej mapy ani informacji na temat zakresu wpisu, w szczególności nie podaje, który budynek został w ewidencji uwzględniony. Nie wskazuje również form ochrony prawnej, co jest istotnym błędem, skoro zgodnie z art. 7 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - gminna ewidencja zabytków (GEZ) nie należy do prawnych form ochrony zabytków. Jako czas powstania przedmiotu ochrony podano: "1949-1950". Tymczasem na terenie przedmiotowej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] wykazano 12 budynków zaś zaskarżone postanowienie identyfikuje łącznie 15 budynków. Prowadzi to, zdaniem skarżącego, do wniosku, iż w toku postępowania nie zebrano w należyty sposób koniecznych dowodów i nie ustalono faktycznego przedmiotu ochrony. Budynki byłych [...] Zakładów Mechanicznych [...] zostały wybudowane w latach 1950-1960, a nie w okresie wskazanym w karcie adresowej. Uzasadniona jest zatem teza, iż faktycznym przedmiotem wpisu do przedmiotowej ewidencji jest tylko jeden spośród budynków zlokalizowanych na nieruchomości oraz niematerialne wartości kulturowe związane z funkcjonowaniem w tym miejscu nieistniejących już w stolicy podmiotów gospodarczych: "Państwowe Zakłady [...]" oraz "[...] Zakłady Mechaniczne [...]". W toku postępowania nie ustalono, który dokładnie budynek jest objęty wpisem do gminnej ewidencji zabytków. Uznano natomiast niektóre budynki za wpisane do GEZ, inne zaś za pozostające poza GEZ. Powyższe, zdaniem strony, stanowi istotne uchybienie postępowania dowodowego tj. art. 75 i 77 k.p.a.;

2) niedostatecznych ustaleń co do stanu zachowania obiektów. W toku postępowania nie przeprowadzono oględzin piwnic i nie poddano ocenie stanu fundamentów budynków stanowiących przedmiot zainteresowania konserwatorskiego. Występujące tam spękania świadczą o braku możliwości utrzymania i remontu budynków, a zatem wskazują na konieczność ich rozbiórki. Negatywna ocena opinii przedłożonej przez skarżącą spółkę nie została oparta o żadne wnioski i dowody faktyczne, a jedynie o teoretyczne kwestie dotyczące metody Rossa. Taka ocena dowodów oraz brak przeprowadzenia weryfikacji w ramach działań własnych organu I instancji stanowi naruszenie powołanych w pkt. 1 przepisów k.p.a. o postępowaniu dowodowym;

3) błędów formalnych organu I instancji. W tym zakresie skarżący podtrzymał zgłoszony w zażaleniu zarzut niewłaściwego umocowania formalnego osoby, która podpisała orzeczenie wydane w niniejszej sprawie w I instancji, tj. [...] Konserwatora Zabytków. Zdaniem strony, w dacie wydania zaskarżonego zażaleniem postanowienia nie funkcjonowała na stanowisku "[...] Konserwator Zabytków" żadna osoba, a postanowienie organu I instancji zostało podpisane przez urzędnika określonego jako "p.o. [...] Konserwatora Zabytków". Porozumienie nr [...] z [...] czerwca 2005 r. między [...] a Wojewodą [...], będące podstawą funkcjonowania [...] Konserwatora Zabytków, nie zna tego rodzaju upoważnienia do podejmowania orzeczeń administracyjnych w ramach powierzenia zadań przez Wojewodę.

Z powołanych względów strona wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2017 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy oraz zasądzenie na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zważywszy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie o którym mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a., stosownie do treści tego przepisu oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola objętych skargą rozstrzygnięć organów administracji publicznej obu instancji tego rodzaju wad, uzasadniających uwzględnienie skargi, nie wykazała.

Kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia wydane zostały w postępowaniu uzgodnieniowym, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo budowlane. Postępowanie to dotyczy obiektu, który został ujęty w gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskutek wskazania określonego obiektu nieruchomego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i przypisania mu w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków wartości zabytkowej.

Przedmiot rozpoznanej dotyczył m.in. zespołu obiektów obejmujących budynki oznaczone numerami I, II, III, V, Va oraz literami: A, Ł, M na działkach nr ew. [...] obr. [...] w Dzielnicy [...], który według prawidłowych ustaleń organów został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków utworzonej zarządzeniem Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Wbrew zarzutom skargi, przyjęte w postanowieniach objętych skargą ustalenia organów dotyczące zakresu istniejącego wpisu w gminnej ewidencji zabytków, zostały przyjęte przez organy poprawnie. Kwestionując w tym zakresie stanowisko organów ochrony konserwatorskiej skarżący podnosi, że w poz. [...] gminnej ewidencji zabytków pod adresem odpowiadającym adresowi przedmiotowej nieruchomości figuruje jedynie obiekt określony jako: "budynek przemysłowy" o historycznej nazwie: "[...]" oraz nazwie współczesnej: "[...] Zakłady Mechaniczne [...]". Skarżący podkreśla, że karta adresowa zabytku nr [...] nie zawiera żadnej mapy ani informacji na temat zakresu wpisu, w szczególności nie podaje, który budynek został w ewidencji uwzględniony. W odniesieniu do tych zastrzeżeń strony stwierdzić trzeba, że organy poprawnie wskazały, że objęta ochroną konserwatorską ze względu na wpis do gminnej ewidencji zabytków nieruchomość przy ul. [...] stanowiła zespół 5 budynków (hala maszyn i 4 bloki) powstałych w latach 1949-1950 r. wybudowanych na działce wyznaczonej ulicami [...] oraz [...] na planie zbliżonym do litery E, tj. trzy bloki ustawione zostały równolegle do ul. [...], a jeden, poprzeczny względem nich, rozciągający się wzdłuż ulicy [...]. Brak mapy, wbrew stanowisku skarżącego, nie uniemożliwia zidentyfikowania przedmiotu wpisu do ewidencji i nie daje podstaw do powzięcia wyrażanych przez skarżącego wątpliwości odnośnie do tego, który budynek przemysłowy jest przedmiotem ochrony konserwatorskiej. Zauważyć trzeba, że karta adresowa zabytku nieruchomego obejmuje jego fotografie z opisem wskazującym orientację, jak również obrys budynku z góry. Lokalizacja obiektu objętego ochroną konserwatorską, jak i jego kontury, w ocenie Sądu, odpowiadają usytuowaniu i konturom (kształtowi) zespołu obiektów obejmujących według projektu rozbiórki budynki nr I, II, III, V, Va oraz budynki A, Ł, M na działkach nr ew. [...] obr. [...] w Dzielnicy [...]. Okoliczność, że opisany jako całość w karcie adresowej budynek przemysłowy odpowiada kształtowi zespołu budynków oznaczonych na potrzeby postępowania w sprawie rozbiórki numerami i, II, III, V, Va oraz budynki A, Ł, M nie pozwala uwzględnić zarzutów skargi, iż w toku postępowania nie ustalono, który dokładnie budynek objęty jest wpisem do gminnej ewidencji zabytków oraz że przedmiot ochrony konserwatorskiej w postępowaniu uzgodnieniowym został nieprawidłowo w postępowaniu uzgodnieniowym zidentyfikowany. Argumentacji dającej uprawioną podstawę do uwzględnienia skargi nie stanowi wskazanie przez stronę, że budynki byłych [...] Zakładów Mechanicznych [...] zostały wybudowane w latach 1950-1960, podczas gdy z katy adresowej wynika, że przedmiot ochrony powstał w latach 1949-1950, skoro nie wiadomo, w oparciu o jakie dowody takie ustalenie odnośnie do daty powstania tych budynków zostało przez skarżącego poczynione, a ponadto niesporne jest, że poza budynkami oznaczonymi w projekcie rozbiórkowym pod nr: I, II, III, V, Va oraz literami: A, Ł, M na terenie nieruchomości posadowione są inne budynki, dla potrzeb projektu rozbiórkowego oznaczone jako budynek W2, portiernia bud. XIII, budynek H - trafostacji, budynek W3 – magazyn i wiata, budynek W4, budynek W5 oaz budynek "[...]",

Mając powyższe na uwadze, konieczność przeprowadzenia merytorycznego postępowania uzgodnieniowego przez organy ochrony konserwatorskiej w stosunku do budynków aktualnie oznaczonych jako: I, II, III, V, Va oraz A, Ł, M na działkach nr ew. [...] obr. [...] w Dzielnicy [...], jako tożsamych z obiektem ujętym w karcie adresowej nr [...], wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie budzi.

Jeśli zaś chodzi o kontrolę wyniku tego postępowania, to Wojewódzki Sd Administracyjny w pełni aprobuje zajęte przez organy obu instancji stanowisko wyrażające sprzeciw wobec rozbiórki budynków I, II, III, V, Va oraz A, Ł, M poprzez postanowienie o odmowie uzgodnienia rozbiórki.

Zauważyć trzeba, że skoro obowiązujące przepisy nie wskazują przypadków, w których należy wydać postanowienie uzgadniające rozbiórkę oraz przypadków uzasadniających odmowę uzgodnienia, to przyjąć należy, że ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniach dokonanych przez organ ochrony konserwatorskiej w konkretnej sprawie. Z tego względu sądowa kontrola postanowienia wydanego na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego jest ograniczona do zbadania, czy nie nosi ono cech dowolności. Postanowienie o odmowie uzgodnienia rozbiórki może być przez sąd uchylone w przypadku stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś naruszenie to będzie miało miejsce wówczas, gdy organ pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Oceniając prawidłowość zastosowania przepisów postępowania należy zaś mieć na uwadze, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 ustawy o ochronie zabytków, obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej. Ogólny charakter powołanego przepisu rodzi po stronie organu konserwatorskiego obowiązek wykazania, na czym dokładnie polega ochrona w każdej indywidualnej sprawie. Przepis art. 4 powołanej ustawy nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do wydawania przez organy konserwatorskie rozstrzygnięć o charakterze władczym (reglamentacyjnym), skutkujących ograniczającą ingerencją w zespół uprawnień przysługujących właścicielowi lub użytkownikowi zabytków. Zdefiniowana w ww. regulacji ochrona zabytków prowadzić zatem powinna do zrównoważonego rozwoju rodzimej zabudowy (wyważonego przenikania się przestrzeni współczesnej i zabytkowej), przy założeniu, że o wartości obiektów zabytkowych decyduje przede wszystkim to, że są one przekazami określonych znaczeń (świadectwa). Chodzi bowiem o utrwalenie i przekazanie pamięci o ludziach, procesach, wydarzeniach czy wyobrażeniach przez te obiekty w różnorodny sposób reprezentowanych. Tym samym w zależności od specyfiki zabytku oraz znaczeń mu przypisanych będzie ona wymagała bądź zachowania go w stanie nienaruszonym, bądź częściowego, a nawet zupełnego przekształcenia.

W odniesieniu do powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że odmowa uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynków I, II, III, V, Va oraz A, Ł, M nie została dokonana w warunkach wskazujących na przekroczenie przez organy granic uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z poszanowaniem zasad ogólnych kodeksu postepowania administracyjnego. Organ rozpoznający zażalenie orzekał na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), w tym dokumentów przestawionych w toku postępowania zażaleniowego przez skarżącego.

Po pierwsze stwierdzić trzeba, że u podstaw odmowy uzgodnienia projektu rozbiórki ww. budynków leżało ustalenie, że zgodnie z wnioskami wynikającymi z opracowania pt. Projekt rozbiórki budynku przy ul. [...] w [...] na terenie [...] Zakładu Mechanicznego autorstwa mgr. inż. arch. [...], stan techniczny budynków: nr I, II, III, V i Va "nie budzi zastrzeżeń", natomiast stan techniczny budynków: A, Ł i M jest "zadawalający". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister wskazał, że ujęty w gminnej ewidencji zabytków kompleks ww. obiektów byłych [...] przy ul. [...] w [...] posiada wartości historyczne i naukowe, jako egzemplifikacja industrialnej zabudowy [...] z II połowy XX w. oraz jeden z nielicznych przykładów powojennego, późnego modernizmu, który reprezentowany był w Polsce przed okresem realizmu socjalistycznego, przez co służy badaniu kultury materialnej miasta oraz historii architektury XX w. Minister stwierdził posiadanie przez ten kompleks walorów artystycznych, których nośnikiem jest kompozycja bryły i elewacji zespołu, opracowanie ścian zewnętrznych przy użyciu cegły cementowej oraz detal kształtowany w powyższym materiale. Jednocześnie Minister zaznaczył, że w świetle posiadanej dokumentacji brak jest dowodów, które poświadczałyby, że powyższy zabytek znajduje się w stanie katastrofy budowlanej bądź w stanie awaryjnym, jego statyka jest istotnie naruszona, albo stopień korozji powoduje konieczność rekonstrukcji większej części substancji budowlanej. Organ zaznaczył, że w dokumentacji przesianej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, wykonanej w lutym 2017 r., stan techniczny zabudowań, których rozbiórkę zaopiniowano negatywnie, określono jako dostateczny, niebudzący zastrzeżeń pod względem nośności lub zadawalający.

Po wtóre zauważenia wymaga, że podejmując swoje rozstrzygnięcie Minister odniósł się także do przedłożonej przez skarżącego oceny technicznej opracowanej przez mgr. inż. [...] z lipca 2017 r.

Podkreślić trzeba, że wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. Organy ochrony konserwatorskiej są zobowiązane do ochrony zabytków, która w rozumieniu art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polega na podejmowaniu działań służących zachowaniu wartości zabytkowych, przy wykorzystaniu przysługujących organom środków i instrumentów o charakterze władczym. Zły stan techniczny obiektu nie przesądza o utracie wartości zabytkowej, gdyż w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, każda z form ochrony zabytków, o której mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków, podlega ochronie bez względu na stan zachowania zabytku (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Rozbiórkę zabytku uzasadnia stwierdzenie takiego rozmiaru zniszczenia obiektu zabytkowego, który łączy się z uznaniem, że obiekt nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, bowiem nie da się go zachować. Jeśli się uwzględni powyższe, to nie może budzić wątpliwości, że wnioski końcowe analizowanego przez organ dowodu prywatnego w postaci oceny technicznej autorstwa mgr. inż. [...] sprowadzające się do stwierdzenia znacznego stopnia zużycia obiektów, które przyjęto z pominięciem analizy możliwości wykonania prac naprawczych i konserwatorskich, trafnie zostały uznane przez Ministra za niedające uprawnionych podstaw do uzgodnienia rozbiórki. Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, że obiekt obejmujący budynki I, II, III, V, Va oraz A, Ł, M zagrożony jest katastrofą budowlaną, czy też jego stan uniemożliwia przeprowadzenie remontu, w związku z czym organy zasadnie przyjęły, że nadal posiada on wartości chronione prawnie wyłączające jego całkowite unicestwienie (rozbiórkę).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r., II OSK 1446/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tylko szczególnie uzasadnione powody powinny stać za tym, by w drodze uzgodnienia zostały zatwierdzone projektowane przez inwestora roboty budowlane, których następstwem będzie nie tylko utrata przez zabytek nieruchomy jego dotychczasowej wartości, które ujęcie w ewidencji miało za zadanie chronić, ale również doprowadzenie do likwidacji zabytku nieruchomego. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że ustalenie, iż podlegający uzgodnieniu obiekt nie uległ żadnym zasadniczym zmianom od momentu ujęcia go w gminnej ewidencji zabytków, gdyż nadal posiada walory zabytkowe, które przesądziły o objęciu go ochroną konserwatorską, uznane musi być za argumentację wystarczającą do wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia rozbiórki. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że analizowany w niniejszej sprawie zespół budynków podlegających ochronie na mocy ustawy o ochronie zabytków, jak wskazały organy, ujęty został w ww. gminnej ewidencji zabytków ze względu na jego walory historyczne, architektoniczne i naukowe, wynikające z tego, że stanowi on przykład architektury industrialnej [...] II poł. XX w. oraz jeden z nielicznych przykładów powojennego, późnego modernizmu. Za nośnik walorów artystycznych obiektu organu uznały kompozycję bryły i elewacji zespołu, opracowanie ścian zewnętrznych przy użyciu cegły cementowej oraz detal kształtowany w powyższym materiale. Uwzględniając zatem, że materiał dowodowy pozyskany w sprawie (projekt rozbiórki, opinia techniczna oraz oświadczenie inż. [...]) wskazuje, że ogólny stan podlegających uzgodnieniu budynków nie budzi zastrzeżeń w zakresie nośności, a wskazuje jedynie na naturalny stan zużycia technicznego, uszkodzenia i ubytki, nie można uznać, ów "pogarszający się stan techniczny" obiektu (według oświadczenia inż. [...] z dnia 12 lipca 2017 r. dotyczącego stanu technicznego budynków) uzasadnia jego całkowitą likwidację.

Podkreślić dodatkowo należy, że opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany. Odpowiedzialny za jej realizację jest bowiem aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel lub posiadacz. Wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli lub użytkowników obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustanowiony w art. 5 ustawy o ochronie zabytków obowiązek sprawowania przez właściciela opieki nad zabytkiem rozumiany musi być w ten sposób, że rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c. (por. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 48/09; z dnia 7 listopada 2012 r., I SA/Wa 963/12; z dnia 8 listopada 2012 r., I SA/Wa 731/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., II OSK 890/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza ponadto, że zzaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim umarza postępowanie administracyjne w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę zlokalizowanych przy ul. [...] na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...]: budynku W2 - magazynowego, portierni bud. XIII, budynku H - trafostacji, budynku W3 – magazynu i wiaty, budynku W4-magazynowego, budynku W5- magazynowego oraz budynku "[...]", również nie narusza prawa wobec niespornego ustalenia, że ww. budynki nie podlegały uzgodnieniu ze [...] Konserwatorem Zabytków jako obiekty nieujęte w gminnej ewidencji zabytków.

Uwzględnieniu nie podlegał zarzut skargi dotyczący niewłaściwego umocowania formalnego osoby, która podpisała orzeczenie wydane w niniejszej sprawie w I instancji, tj. [...] Konserwatora Zabytków. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut nieprawidłowego powołania osoby, której powierzono pełnienie funkcji organu (tzw. piastuna funkcji organu) nie jest tożsamy z zarzutem naruszenia właściwości tego organu do wydania zaskarżonej decyzji. Czym innym jest istnienie samego organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygania określonej kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, a czym innym to, czy we właściwym trybie powołano piastuna tego organu, to jest osobę fizyczną pełniącą funkcję odpowiadającą nazwie organu i wykonującą jego kompetencje (por. wyroki NSA: z 10 lipca 2018 r., I OSK 1774/16; z 18 kwietnia 2018 r., I OSK 2336/17; z 15 maja 2014 r., II OSK 2993/12; z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2110/12 i sygn. akt II OSK 2513/12; z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1783/09; z 21 czerwca 2007 r., II GSK 61/07 i z 17 września 2010 r., I OSK 1549/09). Z tego względu istotna w tej sprawie jest jedynie okoliczność, że objęte skargą postanowienie organu I instancji zostało wydane przez osobę piastującą funkcję [...] Konserwatora Zabytków, a więc organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Z powołanych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.