Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1693/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 52 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy J. na czynność Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania nieruchomości w zarząd - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. (symbol [...]) Wojewoda [...] działając na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o lasach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 54, poz. 349) przekazał Lasom Państwowym Nadleśnictwu C. nieruchomości położone w J. przy ul. [...] i [...]

* działka ewid. nr [...] o pow. 0,3063 ha z obrębu [...] ,

* działka ewid. nr [...] o pow. 0,3153 ha z obrębu [...] ,

* działka ewid. nr [...] o pow. 0,3153 ha z obrębu [...] ,

stanowiące własność Skarbu Państwa, oznaczone w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym w O. IV Wydział Ksiąg Wieczystych;

Gmina J. reprezentowana przez Burmistrza Miasta J. działając na podstawie art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pismem z dnia 7 marca 2008 r. wezwała Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. (symbol [...]) z przekazania nieruchomości położonych w J. przy ul. [...] i [...] oznaczonych nr działek ewid. [...], [...], [...] z obrębu [...] , objętych księgą wieczystą KW Nr [...].

Burmistrz Miasta J. wskazał, że o sporządzeniu tego protokołu powzięto wiadomość z pisma Geodety Powiatowego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], przy którym przesłano do wiadomości kopię tego protokołu.

Burmistrz Miasta J. podniósł, iż z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach wynika, że lasy i grunty przeznaczone do zalesienia, znajdujące się w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi, przechodzą w zarząd Lasów Państwowych.

Zastosowanie tego przepisu wymaga spełnienia określonych warunków: nieruchomość musiała znajdować się w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi i jednocześnie być przeznaczoną do zalesienia. Warunki te nie zostały jednak spełnione wobec działek gruntu objętych protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.

Działki gruntu objęte protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r, nie należały do Państwowego Funduszu Ziemi, przez co nie spełniają ustawowego warunku z art, 74 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach do ich przekazania Lasom Państwowym w zarząd, skoro nie pochodziły z Państwowego Funduszu Ziemi. Brak również dokumentów wskazujących na przeznaczenie tych dziatek gruntu do zalesienia.

Burmistrz Miasta J. wskazał również, że wobec przedmiotowych działek nie wydano decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...] września 2004 r. przedmiotowe działki gruntu położone są w obszarze oznaczonym symbolem MNEL, który określa ich przeznaczenie jako podstawowe o wiodącej funkcji mieszkaniowej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ekstensywną z zalesieniem i dopuszczalnym przeznaczeniem towarzyszącym pod usługi. Jednocześnie na obszarze m.in. przedmiotowych działek zakazuje się budowy wolnostojących budynków towarzyszących o funkcji gospodarczej, technicznej i garażowej.

Natomiast na cele leśne w powołanej uchwale przeznaczone zostały obszary oznaczone symbolem ZL.

Powyższe wskazuje, że przedmiotowe działki gruntu nie mogą być wykorzystywane przez Lasy Państwowe do produkcji leśnej, bądź na cele związane z gospodarką leśną, skoro możliwą zabudową jest wyłącznie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Uchwalenie powołanego planu miejscowego było poprzedzone uzyskaniem zgody Ministra Środowiska na zmianę przeznaczenia tych działek gruntu w planie miejscowym, co dodatkowo potwierdza ich zbędność dla gospodarki leśnej.

Burmistrz Miasta J. wskazał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stało się konieczne dla wyeliminowania z obrotu prawnego dokumentu dotyczącego sprawy z zakresu administracji publicznej, który dotyczy także interesu prawnego Gminy Miasta J. , ponieważ przedmiotowe działki gruntu stanowią własność Gminy Miasta J. z mocy samego prawa już od dnia 27 maja

1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co wymaga jedynie potwierdzenia deklaratoryjną decyzją Wojewody, i o wydanie takiej decyzji wystąpiono do Wojewody [...] poprzez złożenie stosownej karty inwentaryzacyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Wojewody [...] wyrażoną w protokole zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. (symbol [...]) z przekazania nieruchomości położonych w J. przy ul. [...] i [...] oznaczonych nr działek ewid. [...], [...], [...] z obrębu [...] w J. w dniu 9 maja 2008 r. wniosła Gmina J. reprezentowana przez Burmistrza Miasta J.

Skarżąca wniosła o uchylenie czynności stwierdzonej protokołem zdawczo-odbiorczym Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. z przekazania Lasom Państwowym - Nadleśnictwo C. w/w nieruchomości.

Skarżąca podniosła, że Wojewoda [...] wezwany wezwaniem z dnia 19 lutego 2008 r. do usunięcia naruszenia prawa do chwili obecnej nie usunął naruszenia prawa.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2010 r. uczestnik postępowania Nadleśnictwo C. wniosło o odrzucenie skargi podnosząc, że skarżąca Gmina J. nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż na dzień 1 stycznia 1992 r. działki objęte protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. stanowiły własność osób fizycznych, ewentualnie wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 2 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Gmina J. powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynność Wojewody [...] wyrażoną w protokole zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r.

Ponieważ na czynność tę ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, to stosownie do art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Gmina J. o protokole zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. dowiedziała się w dniu 5 lutego 2008 r. i w dniu 19 lutego 2008 r. wezwała Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa, a zatem dochowała terminu z art. 52 § 3 w/w ustawy.

2 kolei stosownie do art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Wojewoda [...] nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Gmina J. w dniu 17 kwietnia 2008 r. (taką datę należy uznać ze stempla pocztowego) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, czym zachowała termin przewidziany w art. 53 § 2 w/w ustawy.

Gmina J. swojej legitymacji do zaskarżenia czynności Wojewody [...] wyrażonej w protokole zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. upatruje w tym, że działki gruntu będące przedmiotem przekazania tym protokołem stanowią jej własność z mocy samego prawa już od dnia 27 maja 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co wymaga jedynie potwierdzenia deklaratoryjną decyzją Wojewody, i o wydanie takiej decyzji wystąpiono do Wojewody [...] poprzez złożenie stosownej karty inwentaryzacyjnej.

Z akt administracyjnych wynika, że właścicielem działek gruntu przekazanych przez Wojewodę [...] Lasom Państwowym Nadleśnictwu C. protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. jest Skarb Państwa. Zatem w toku postępowania Gmina J. nie dysponowała tytułem prawnym do przedmiotowych nieruchomości.

Należy wskazać, że nabycie własności na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) następuje z mocy prawa z chwilą wejścia w życie tej ustawy, to jednak stosownie do art. 18 ust. 1 stwierdzenie przejścia owego prawa wymaga decyzji wojewody. Decyzja ta stanowi akt deklaratoryjny, ale konieczny i zawierający sui generis element konstytutywny, dopiero bowiem od chwili jej wydania (a ściśle - uprawomocnienia) gmina może skutecznie powoływać się w obrocie na swoje prawo, i prawem tym rozporządzać. Do tego czasu jednak gmina nie może powoływać się na samo brzmienie wymienionego art. 5 ustawy, gdyż decyzja wojewody stanowi sformalizowany i jedyny dowód nabycia przez gminę składników będących mieniem państwowym. Sytuacja ta powoduje w istocie czasowe wyłączenie uprawnień właścicielskich. Nabycie mienia komunalnego stanowi uwłaszczenie gminy częścią mienia ogólnonarodowego i ma charakter pochodny - gmina staje się następcą Skarbu Państwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2004 r., II CK 404/02).

Oznacza to, że bez decyzji komunalizacyjnej gmina nie jest legitymowana do wypowiadania się na zewnątrz w stosunku do mienia podlegającego komunalizacji.

Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie to, co nastąpiło z mocy prawa, jednakże dopiero ta decyzja otwiera gminie, jako właścicielowi, drogę do swobodnego dysponowania mieniem i składania w odniesieniu do niego oświadczeń woli na zewnątrz.

Dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające, w księdze wieczystej powinno być ujawnione prawo własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz, U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona.

Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że po stronie skarżącej Gminy J. obecnie brak jest legitymacji do zaskarżenia czynności Wojewody [...] wyrażone protokołem zdawczo-odbiorczym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.