Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 222/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy W. decyzją z 24 października 2019 r. znak: [...] nakazał Firma A z siedzibą w S.

1. usunięcie składowanych na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina W., odpadów - mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów - odpad o kodzie 06 09 04 - poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 - mieszanki popiołowo- żużlowe), w ilości ok. 34 000 Mg (tj. wszystkich składowanych tam odpadów), w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna;

2. usunięcie odpadów wymienionych w pkt. 1 dokonane przez przekazanie ich do unieszkodliwienia podmiotowi mającemu stosowne uprawnienia i pozwolenia do tego typu działalności;

3. transport odpadów przez zlecenie podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie w zakresie transportu odpadów.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku ze skargą złożoną przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. (dalej "MWIOŚ") z 18 października 2018 r. znak [...] do Rady Gminy W., w oparciu o art. 26 ustawy o odpadach, zawiadomił 30 listopada 2018 r. strony o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego składowania odpadów przez Firma A – posiadacza odpadów znajdujących się na terenie działki nr [...] w miejscowości Ł. (w tym mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi), tj. w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

W trakcie wykonywanych czynności przeprowadzono wizję w terenie 8 stycznia 2019 r. Ustalono, iż:

1. na działce nr [...] w m. Ł. znajduje się hałda mieszaniny fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych; jest to odpad, który wymieniono w piśmie MWIOŚ z 18 października 2018 r. Hałda ta znajduje się w betonowym boksie ogrodzonym z trzech stron;

2. P. W. – Prezes Firma A oświadczył, że hałda nie jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach, tylko w pełni normatywnym komponentem rekultywacyjnym o nazwie handlowej "Stabirol", wytworzonym na podstawie decyzji administracyjnej Starosty [...]. Część tego komponentu została już przez Spółkę sprzedana w ilości ok. 10-15 tys. Mg. Spółka jest zainteresowana dalszą sprzedażą ww. komponentu. W dniu 23 stycznia 2019 r., P. W. przedłożył opracowanie naukowe [...] dot. ww. komponentu oraz niezależne badania firm drogowych potwierdzających możliwość wykorzystania ww. komponentu w robotach drogowych;

3. P. W. oświadczył, że działka nr [...] jest własnością Firma A

Zdaniem organu wizja w terenie potwierdziła, że na działce nr [...] w północnej części składowane są hałdy materiału w formie stałej o barwie ziemisto brunatnej, jest to mieszanina odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych w ilości ok. 34 000 Mg.

W trakcie wizji przeprowadzonej 8 stycznia 2019 r. na terenie działki nie było żadnych urządzeń wchodzących w skład instalacji przetwarzania odpadów.

Dalej organ wskazał, że Sąd Rejonowy w T. prawomocnymi wyrokami (sygn. II W 3450/16 z 14 października 2016 r. oraz sygn. II W 3388/16 z 14 grudnia 2016 r.) uznał P. W. za winnego popełnienia wykroczeń:

- z art. 174 ust. 3 ustawy o odpadach, tj. magazynowania odpadów na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (odpad o kodzie 06 09 04 - poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 - mieszanki popiołowo-żużlowe), przez okres dłuższy niż 3 lata (mieszanina odpadów magazynowana jest od 10 lipca 2009 r., co stwierdzono w trakcie kontroli pozaplanowej problemowej, przeprowadzonej [...] czerwca 2016 r. w Firma A

- z art. 175 ustawy o odpadach, tj. przekazywania odpadów, tj. mieszaniny odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (odpady o kodach jak wyżej), osobie fizycznej, niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 27 ustawy o odpadach, co ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. - Delegaturę w T. w dniach 27 kwietnia 2016 r. i 30 maja 2016 r. na terenie działki o nr ewid. [...] w m. W. , gmina K., będącej własnością B. S. zam. R. (protokół z kontroli Nr TAR [...], sygnatura [...]).

Tym samym zdaniem organu niezawisły Sąd jednoznacznie uznał, że wytworzona przez Firma A mieszanina odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych znajdująca się na terenie działki nr [...] jest odpadem.

Następnie organ wskazał, że dla zastosowania treści art. 26 ustawy o odpadach konieczne jest ustalenie, czy zgromadzony na działce materiał jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach i jest składowany w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, a także ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wytwórcą jak i posiadaczem odpadów składowanych na działce jest Firma A, która w okresie od 2008 r. do 2009 r. nawiozła hałdy odpadów na przedmiotową działkę. Nie budzi również wątpliwości organu okoliczność, iż działka nr [...] nie jest przeznaczona do składowania lub magazynowania odpadów.

Ustalając istnienie ostatniej z przesłanek wynikających z art. 26 ustawy o odpadach organ stwierdził, że zalegająca na działce nr [...] hałda stanowi mieszaninę ww. odpadów.

Wskazał także, że pomimo przedstawienia przez Firma A opracowania [...] na "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad" w żadnym z takich działań szlam ten nie znalazł zastosowania (jako komponent rekultywacyjny) i aktualnie nadal jest składowany na działce [...] od ponad 10 lat.

Organ dodał końcowo, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W przedmiotowym przypadku organ uznał, że posiadacz odpadów jest zobowiązany do ich usunięcia.

Spółka Firma A z siedzibą w S. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji I instancji i zarzucając, iż została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym oraz z naruszeniem prawa, gdyż:

1) materiał składowany na działce nr [...] nie jest odpadem, a komponentem rekultywacyjnym,

2) zaskarżona decyzja narusza dyspozycję zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach.

Do odwołania załączone zostały kserokopie:

- wyroku WSA w Krakowie z 2 lipca 2019 r. sygn. II SA/Kr 522/19,

- wykonanych dla firma B przez Instytut Badawczy [...] w W. 14 marca 2014 r. badań kompozytu o nazwie "Stabirol" przeznaczonego do budowy nasypów,

- decyzji Starosty [...] z 27 czerwca 2008 r. znak [...] zmieniającej decyzję z 28 września 2005 r., zezwalającą na odzysk odpadów,

- opracowania [...] pt. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad" z maja 2008 r.,

- dwóch faktur Vat z 2015 r. dotyczących sprzedaży "Eko kruszywa – stabilizacji mechanicznej" oraz "Eko kruszywa".

W uzasadnieniu zarzutów odwołania skarżąca podniosła, że w sprawie o podobnym zakresie WSA w Krakowie ww. wyrokiem uchylił decyzje obu instancji.

Ponadto podniesiono, że wyroki w sprawie wykroczeń nie są zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej "P.p.s.a.", wiążące w postępowaniach administracyjnych. Zarzucono, że w postępowaniach wykroczeniowych Sąd nie zasięgnął opinii biegłych co do określenia składu, właściwości użytkowych i arbitralnie uznał, że ma do czynienia z odpadem. Podobnie uczynił organ wydając zaskarżoną decyzję w żaden sposób nie weryfikując materiału. Tymczasem w rzeczywistości składowany był nie odpad, a komponent rekultywacyjny – Stabirol, który został uzyskany z odpadów zgodnie z prawomocną decyzją Starosty [...]. Produkt ten był sprzedawany firmom budowlanym do budowy nasypów. Produkt jest przetwarzany i sprzedawany od 2008 r. i nadal jest w pełni do wykorzystania, a jego właściwości fizykochemiczne spełniają wysokie normy stawiane takim produktom przez Generalną Dyrekcję Dróg i Autostrad.

Skarżąca zarzuciła, że Wójt wydał decyzję jedynie w związku z faktem, że inny, niewyspecjalizowany w weryfikowaniu produktów jako odpadów organ, uznał Prezesa Zarządu za winnego popełnienia wykroczenia. Takie postępowanie wskazuje na niemożność samodzielnego weryfikowania i prawidłowego ustalania stanu w zakresie ochrony środowiska przez Wójta, a więc brak samodzielnego wykonywania obowiązków nałożonych na Wójta przepisami prawa.

Skarżąca podkreśliła, że materiał składowany w Ł. jest pełnowartościowym Eko kruszywem, który stanowił przedmiot handlu w okresie ostatnich 3 lat. Zdaniem Skarżącej dowody potwierdzają, że ten sam materiał występuje pod dwoma nazwami handlowymi "Eko Kruszywa" oraz "Stabirol", jak również pod ogólnym określeniem "komponent rekultywacyjny".

Skarżąca powołała się również na załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami z dnia 11 maja 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 796), wskazując, że przetworzenie prowadzące do utraty statusu odpadów, spełniające wymagania określone w art. 14 ustawy o odpadach, polegające na przeprowadzeniu oględzin, analizy grawimetrycznej, sprawdzeniu, sortowaniu, separacji, demontażu, mieszaniu, przepakowaniu, cięciu, zagęszczeniu, granulacji, suszeniu, rozdrabnianiu – stanowi odzysk.

Skarżąca podkreśliła, że poreakcyjne odpady związków wapnia, które zostały poddane procesowi odzyskania były konsystencji półpłynnej, a podstawą ich odzysku była stabilizacja (zagęszczenie) i doprowadzenie do określonej nośności, aby uzyskany materiał można było wykorzystać w budownictwie, co zdaniem skarżącej zostało osiągnięte i co można było zweryfikować podczas oględzin nieruchomości.

Z kolei popioły mają konsystencję lotną (drobny pył reagujący nawet na drobne powiewy wiatru), posłużyły do ustabilizowania związków wapnia wraz z wymieszaniem dodatkowo kruszywa naturalnego. Aktualnie na działce nie ma zdaniem skarżącej żadnych odpadów o wskazanych przez organ kodach, a nowopowstała mieszanina.

Skarżąca podniosła, że powstały komponent, po odpowiednim sprawdzeniu, został wykorzystany przez firmę firma B (lub jej podwykonawców), między innymi na nasypach kolejowych na trasie Tarnów-Rzeszów w miejscowości Ł. oraz P. , na autostradzie A4 na odcinku Tarnów-Kraków oraz pod centrum Handlowym [...] w T. .

Zdaniem skarżącej uznając ten produkt za odpad organ winien konsekwentnie domagać się jego usunięcia z ww. miejsc, w które został wbudowany, a które były znane organowi przed wydaniem decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 grudnia 2019r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), dalej "K.p.a." oraz art. 26 ust. 1-2 i 6 ustawy o odpadach, utrzymało w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 22 października 2018 r. do Rady Gminy W. przesłana została przez MWIOŚ skarga na Wójta Gminy W. wniesiona w trybie art. 227 K.p.a. W jej uzasadnieniu wskazano, iż pismem z 10 października 2017 r. MWIOŚ przesyłał Wójtowi Gminy W. informacje o wynikach kontroli pozaplanowej problemowej, przeprowadzonej w dniach 22 czerwca 2016 r. i 15 lipca 2016 r. w Firma A udokumentowanej protokołem Nr TAR [...]).

W trakcie przeprowadzonej 22 czerwca 2016 r. wizji w terenie stwierdzono, że na terenie użytkowanej przez Firma A działki nr [...] znajdują się luzem:

- selektywnie w betonowym boksie magazynowym, mieszanina odpadów szkła pochodzącego z demontażu zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych (odpady o kodzie 19 12 05 - szkło oraz 16 02 15* - niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte ze zużytych urządzeń (szkło kineskopowe pochodzące z monitorów komputerowych oraz odbiorników telewizyjnych) w ilości około 70 Mg,

- selektywnie w betonowym boksie magazynowym, odpady o kodzie 15 01 07 - opakowania ze szkła (butelki, słoiki i słoje, stłuczka opakowaniowa, itp.) w ilości około 640 Mg,

- w hałdach magazynowych materiał sypki o nazwie Eko Kruszywo (zawierający kruszone szkło o frakcji granulometrycznej 4-16 mm, zmieszane z piaskiem), w ilości około 18 000 Mg,

- w hałdzie magazynowej mieszanka odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych w ilości 34 000 Mg. Ww. hałda mieszaniny znajdująca się na terenie działki nr [...] praktycznie nie jest porośnięta zielenią (występują tylko pojedyncze skupiska traw i chwastów). W trakcie kontroli nie przedstawiono badań potwierdzających przydatność ww. mieszaniny do zastosowań w budownictwie i drogownictwie.

Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzona kontrola wykazała naruszenie warunku określonego pkt II.3 decyzji Starosty [...] znak: [...] z 15 lipca 2014 r., dotyczącego czasu magazynowania odpadów na działce o nr ewid. [...] w m. Łętowice, np. mieszanki odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych, która magazynowana jest na tym terenie przez okres dłuższy niż 3 lata (mieszanina odpadów magazynowana jest od 2009 r., co ustalono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. - Delegaturę w T. w lipcu 2009 r.).

W związku z wnioskiem o interwencję przesłanym przez Urząd Gminy K., pismem z 1 kwietnia 2016 r., znak: [...] w sprawie nawiezienia materiału niewiadomego pochodzenia w kolorze szaro-popielatym na działkę o nr ewid. [...] w m. W. (właścicielka B. S.), Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. - Delegatura w T. przeprowadził w dniach 27 kwietnia 2016 r. i 30 maja 2016 r. kontrolę ww. osoby fizycznej.

Według przedstawionej w trakcie ww. kontroli faktury nr [...] z 31 grudnia 2015 r. B. S. nabyła od Firma A produkt o nazwie Eko-kruszywo w ilości 765 Mg. Przeprowadzona przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. - Delegaturę w T. kontrola wykazała, że B. S. - właścicielka działki o nr ewid. [...] w m. Wierzbno, gmina K., ma zgromadzone na przedmiotowej działce odpady (odpady koloru szarego, o strukturze pylastej).

(...) Ustalono, że ww. odpady znajdujące się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Wierzbno są mieszaniną odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowe - żużlowymi z kotłów fluidalnych. W trakcie kontroli nie przedstawiono wyników badań potwierdzających przydatność ww. mieszaniny do zastosowania w budownictwie i drogownictwie. Przedstawione po kontroli pismem z 7 lipca 2016 r. ([...]), przez B. S. wyniki badań wykonane przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów - Zakład Geotechniki i Fundamentowania - Laboratorium Geotechniki, [...], ul. [...] dotyczą badań, ale kompozytu o nazwie "Stabirol", a nie "Eko kruszywo", i nie obejmują pełnego składu chemicznego oraz wymywalności składników.

Odpady o kodzie 06 09 04 nie figurują w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016 r., poz. 93).

Następnie organ przywołał treść art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach.

Wskazał, że w związku z odmową przyjęcia przez P. W. - Prezesa Zarządu Firma A mandatów karnych za popełnione wykroczenia w trybie art. 174 ust. 3 oraz z art. 175 ustawy o odpadach MWIOŚ skierował do Sądu Rejonowego w T. stosowne wnioski o ukaranie osoby odpowiedzialnej.

Sąd Rejonowy w T. prawomocnymi wyrokami uznał Pawła Wzorka za winnego popełnienia wykroczeń.

Biorąc powyższe pod uwagę MWIOŚ wniósł o wszczęcie przez Wójta Gminy W. postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania dla skarżącej decyzji w trybie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.

Z uwagi na brak informacji od Wójta co do podjętych działań MWIOŚ 21 września 2018 r. przeprowadził ponowną kontrolę w Firma A, dotycząca składowania odpadów na terenie działki nr [...]. W trakcie przeprowadzonej wizji ustalono, że od strony północnej terenu użytkowanego przez Zakład znajduje się pas drzewostanu liściastego, dalej koryto potoku [...]. Od strony południowej teren kopalni kruszywa naturalnego. Od strony wschodniej i zachodniej działka o nr ewid. [...] sąsiaduje z terenami nieużytków, częściowo porośniętych zielenią niską (działkami o nr ewd. [...] i [...]). W kierunku południowo-wschodnim od terenu działki [...] zlokalizowany jest basen poeksploatacyjny żwiru.

W trakcie wizji w terenie stwierdzono, że na terenie użytkowanej przez skarżącą działki nr [...] znajdują się luzem:

- selektywnie w betonowym boksie magazynowym, mieszanina odpadów szkła pochodzącego z demontażu zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych (odpady kodzie 1912 05 - szkło oraz 16 02 15 * - niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte ze zużytych urządzeń (szkło kineskopowe pochodzące z monitorów komputerowych oraz odbiorników telewizyjnych) w ilości około 70 Mg,

- w hałdzie magazynowej mieszanka odpadowego fluorku wapnia z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych w ilości 34 000 Mg. Hałda ww. mieszaniny znajdująca się na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , praktycznie nie jest porośnięta zielenią (występują tylko pojedyncze skupiska traw i chwastów).

Według wyjaśnień przedstawiciela kontrolowanej jednostki, znajdujące się na tym terenie w trakcie poprzedniej kontroli (22 czerwca 2016 r.) pozostałe odpady zostały usunięte i wykorzystane do utwardzania terenu na własnym terenie w m. S. 190.

Nie stwierdzono żadnych urządzeń wchodzących w skład instalacji do przetwarzania (odzysku) odpadów. Na ww. terenie znajdowała się wyłącznie ładowarka oraz stalowe kontenery do transportu i magazynowania odpadów. Nie stwierdzono prowadzenia działalności w zakresie zbierania bądź przetwarzania odpadów. Prezes Zarządu skarżącej odmówił podpisania protokołu.

Kolejno organ odwoławczy streścił uzasadnienie opisanej na wstępie decyzji I instancji i zarzuty odwołania.

Następnie organ odwoławczy przywołał treść materialnoprawnej podstawy decyzji, to jest art. 26 ustawy o odpadach. Przytoczył definicję wytwórcy odpadów zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy.

Stwierdził, że w każdym przypadku stwierdzenia składowania lub magazynowania odpadów przez ich posiadacza w miejscu, które nie stanowi składowiska odpadów lub nie zostało określone w sposób wyraźny jako miejsce magazynowania odpadów, organ o którym mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, jest zobowiązany nakazać ich usunięcie z tego miejsca jako z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Kolejno organ II instancji przedstawił wykładnię pojęcia "władającego powierzchnią ziemi", w rozumieniu ustawy o odpadach. Wskazał, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami zdejmuje zatem z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Nie pozwala im jednak zignorować dowodów wskazujących na wytwórcę odpadów. Posiadaczem odpadów, do którego można skierować decyzję dotyczącą ich usunięcia, nie jest bowiem jedynie osoba faktycznie władająca nieruchomością, na której one się znajdują, jest nim również ich wytwórca, zdefiniowany odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy.

Przez wytwórcę odpadów rozumie się natomiast nie tylko pierwotnego wytwórcę odpadów, ale również każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Podsumowując tę kwestię organ odwoławczy wskazał, że skarżąca, jako wytwórca "kompozytu rekultywacyjnego" uznanego obecnie za odpad - jest jego posiadaczem.

Dalej organ II instancji wskazał, że z urzędu wiadomym jest (wynika to ze zgromadzonych dokumentów w prowadzonej przed Kolegium sprawie z odwołania skarżącej, odnoszącej się do obowiązku nakazania usunięcia składowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina S., mieszaniny odpadowego fluorku wapnia (zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów - odpad o kodzie 06 09 04 - poreakcyjne odpady związków wapnia inne niż wymienione w 06 09 03 i 06 09 80) z mieszankami popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych (kod 10 01 80 - mieszanki popiołowo-żużlowe), w której WSA w Krakowie wydał 2 lipca 2019 r. wyrok o sygn. akt: II SA/Kr 522/19 - załączony do odwołania), że w okresie 2008 r. i 2009 r. skarżąca prowadziła na terenie kopalni kruszywa w m. Ł. , gmina W., działalność związaną z odzyskiem szlamów fluorku wapnia, z terenu byłych Zakładów [...] w K..

Ww. odpady powstawały w procesie otrzymywania tomasyny i fosforanu paszowego metodą termiczną w latach 1973-1993. Głównym składnikiem szlamów jest fluorek wapnia (CaF2), którego zawartość w suchej masie osiąga poziom 80%. Na zlecenie Firma A w maju 2008 r. wykonane zostało przez [...] - Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej w K. opracowanie pn. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i mostów". Według ww. opracowania głównymi składnikami odpadów wytworzonych na terenie byłych Zakładów [...]" w K. były: fluorek wapnia - CaF2, wodorotlenek wapnia -Ca(OH)2, oraz powstający w reakcji z CO2 z powietrza węglan wapnia – [...] Badania metodą dyfrakcji rentgenowskiej oraz spektroskopii w podczerwieni wykazały również obecność fosforanu wapnia - Ca3(P04)2 oraz siarczanu wapnia - CaSO4. Odzysk odpadów o kodzie 06 09 04 prowadzony był na terenie działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina W. i polegał na uśrednianiu ww. odpadów z mieszankami popioło-żużlowymi z kotłów fluidalnych. Część wytworzonego kompozytu wykorzystana została jako materiał podsypkowy pod podbudowy dróg w ramach inwestycji realizowanych głównie przez Firma A natomiast pozostała część została zhałdowana w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S. oraz na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , której dotyczy rozpoznawana sprawa.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, pod pojęciem odpadów rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę, że skarżąca składuje na terenie działki nr [...] mieszaninę odpadowego fluorku wapnia i mieszanki popiołowo-żużlowej, i ww. substancja składowana jest na tym terenie przez bardzo długi, bo wynoszący około 11-12 lat okres (mieszaninę przywożono od 2008 r. do 2009 r.), bez jednoznacznego wskazania możliwości jej wykorzystania, należy bezwzględnie uznać ją za odpad.

Prawidłowość co do uznania składowanej mieszaniny znajduje również potwierdzenie w przywoływanych już wyżej prawomocnych wyrokach Sądu Rejonowego w T. oraz Sądu Okręgowego w T. (sygn. akt: II Ka 520/16 z 15 lutego 2017 r. oraz sygn. akt: II Ka 80/17 z 30 marca 2017 r.), którymi Prezes Zarządu Firma A - prawomocnie uznany został za winnego popełnienia wykroczeń.

Dlatego, zdaniem organu II instancji, zarzuty odwołania wskazujące na naruszenie prawa poprzez uznanie, że materiał składowany na działce nr [...] położonej w Ł. nie jest odpadem, a komponentem rekultywacyjnym, nie są zasadne.

Odnośnie zaś faktur dokumentujących obrót "komponentem rekultywacyjnym" (nazywanym w fakturach "Eko-Kruszywem"), a mających dowodzić, że sprzedawana substancja nie jest odpadem (znajduje odbiorców), organ odwoławczy zauważył, że przekazywanie podmiotom nieuprawnionym mieszaniny odpadów uznane zostało przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy w T. za wykroczenie z art. 175 ustawy o odpadach.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób odnieść się do drugiego z zarzutów odwołania wskazującego na naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, a to wobec braku sprecyzowania przez stronę odwołującą, na czym naruszenie powyższego przepisu miałoby polegać.

Firma A z siedzibą w S. wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 grudnia 2019 r. znak [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca podniosła, że decyzja Wójta Gminy S. z 18 stycznia 2019 r. narusza jej interes prawny poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca składuje na działce nr [...] odpady, a przez to jest zobowiązana do ich usunięcia.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła, że została wydana niezgodnie ze stanem faktycznym oraz z rażącym naruszeniem prawa, gdyż:

1) materiał składowany na działce nr [...] nie jest w rzeczywistości odpadem, lecz komponentem rekultywacyjnym,

2) narusza dyspozycję zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez nakazanie skarżącej usunięcie materiału nie stanowiącego odpadu,

3) nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez całkowite nie wzięcie pod uwagę dowodów z opinii i ekspertyz przedstawionych przez skarżącą na wykazanie, iż materiał zgromadzony na działce nie jest odpadem, lecz materiałem wykorzystywanym w budownictwie.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo zarzuciła, że organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu, powołując się jedynie na popełnienie wykroczenia przez Prezesa skarżącej. Ponadto podniosła, że nie zostało wykazane, na jakiej podstawie MWIOŚ przesyłając pismo o wszczęcie postępowania administracyjnego przyjmuje, iż składowany materiał jest odpadem.

Na marginesie skarżąca dodała, że komponent ten był wcześniej głównie sprzedawany dla Firma A posiadającego stosowną technologię na wykorzystanie tego komponentu przy budowie dróg. Jednakże firma ta w 2012 roku ogłosiła upadłość i Firma A straciła zdecydowanie największego odbiorcę na tego rodzaju materiał.

Niemniej jednak skarżąca posiadała składowany Stabirol w miejscowości Ł., który przejął G. C. (materiał złożony na działce nr [...] w miejscowości Ł., który przejęła firma firma C), i który prowadzi jego bieżącą sprzedaż, o czym wie MWIOŚ i nie wszczyna żadnych postępowań z tego powodu.

Reasumując skarżąca podniosła, że:

1) materiał składowany na działce w miejscowości Ł. stanowi komponent rekultywacyjny (Ekokruszywo, STABIROL) i nie jest odpadem, gdyż został stworzony w oparciu o prawomocną decyzję Starosty [...].

2) komponent rekultywacyjny nie jest odpadem, gdyż był i nadal jest produktem handlowym będącym w obrocie (co potwierdza także MWIOŚ).

3) komponent rekultywacyjny nie jest odpadem co zostało potwierdzone przez jego nabywcę - firmę EUROVIA, opinią wydaną przez IBDiM - niezależny instytut badawczy.

4) materiał Stabirol jest sprzedawany przez firmę firma C

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 1 lipca 2020 r. skarżąca podniosła, że zmieszanie dwóch odpadów powoduje, że ich charakterystyka się zmienia i jest to materiał do wykorzystania w budownictwie. Ponadto nie powoduje skażenia środowiska. W związku z tym, zdaniem skarżącej, organ obecnie zarzuca, że jest to odpad, bo zalega ponad trzy lata, jednocześnie powołując się na wyroki wykroczeniowe związane z inną oceną odpadów, mianowicie ze skażeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania na podstawie art. 26 ustawy o odpadach.

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo rozstrzygnęły kwestię nielegalnego składowania odpadów, a kwestionowane decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Innymi słowy, zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

W sprawie bezsporne było, że w okresie 2008 r. i 2009 r. skarżąca prowadziła na terenie kopalni kruszywa w m. Ł. , gmina W. (na działce nr [...], do której ma tytuł prawny – jest właścicielem) działalność związaną z odzyskiem szlamów fluorku wapnia z terenu byłych Zakładów [...] w K..

Ww. odpady powstawały w procesie otrzymywania tomasyny i fosforanu paszowego metodą termiczną w latach 1973-1993. Głównym składnikiem szlamów jest fluorek wapnia (CaF2), którego zawartość w suchej masie osiąga poziom 80%. Na zlecenie Firma A w maju 2008 r. wykonane zostało przez [...] - Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej w K. opracowanie pn. "Wykorzystanie szlamów fluorku wapnia do wytwarzania kompozytu przeznaczonego do rekultywacji składowiska odpadów, niwelacji terenu, budowy wałów, nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i mostów".

Według ww. opracowania głównymi składnikami odpadów wytworzonych na terenie byłych Zakładów [...]" w K. były: fluorek wapnia - CaF2, wodorotlenek wapnia -Ca(OH)2, oraz powstający w reakcji z CO2 z powietrza węglan wapnia – CaCO3. Badania metodą dyfrakcji rentgenowskiej oraz spektroskopii w podczerwieni wykazały również obecność fosforanu wapnia - Ca3(P04)2 oraz siarczanu wapnia - CaS04.

Skarżąca prowadziła potencjalnie legalny odzysk odpadów m.in. w oparciu o decyzję Starosty [...] z 28 września 2005 r. zezwalającą na odzysk odpadów zmienianą następnie wieloma decyzjami, m.in. decyzją z 27 czerwca 2008r. znak [...]

Odzysk odpadów o kodzie 06 09 04 prowadzony był na terenie działki nr [...] w m. Ł. i polegał na uśrednianiu ww. odpadów z mieszankami popioło-żużlowymi z kotłów fluidalnych (odpad o kodzie 10 01 80). Część wytworzonego kompozytu wykorzystana została jako materiał podsypkowy pod podbudowy dróg w ramach inwestycji realizowanych głównie przez Firma A , natomiast pozostała część została zhałdowana w północnej części działki o nr ewid. [...] w m. Ł. , gmina S. oraz na działce o nr ewid. [...] w m. Ł. , której dotyczy rozpoznawana sprawa.

Bezsporne było także, że ok. 34 000 Mg tak powstałej mieszaniny, zgromadzonej w hałdach, w formie stałej o barwie ziemisto brunatnej, zalega obecnie na działce nr [...] co najmniej od 2009 r., a wytwórcą i posiadaczem ww. mieszaniny, w rozumieniu ustawy o odpadach, jest skarżąca.

Nie było również sporne, że działka nr [...] nie jest i nie była przeznaczona do składowania lub magazynowania odpadów (a jedynie wcześniej do zbierania i odzysku).

Sporna i rozstrzygająca dla wyniku niniejszej sprawy była kwestia, czy ww. 34 000 Mg mieszaniny spełnia kryterium odpadu, czy też nie; w konsekwencji, czy możliwe i konieczne jest orzeczenie nakazania usunięcia składowanych (magazynowanych) hałd mieszaniny.

Należy tu wyjaśnić, jak słusznie wskazały w sprawie organy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. "Pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (por. wyrok WSA w Kielcach z 29 maja 2018 r., sygn. II SA/Ke 769/17 - powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy przez odzysk rozumie się jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.

W art. 3 pkt 21 ustawy o odpadach, ustawodawca zamieścił legalną definicję pojęcia przetwarzanie, przez które rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Przetwarzanie odpadów nie jest pojęciem tożsamym z gospodarowaniem odpadami, ale stanowi jeden ze sposobów postępowania z odpadami, stosownie do art. 3 pkt 2 ww. ustawy.

Warto zaznaczyć, że co do zasady odzysk odpadów przeprowadzony zgodnie z zasadami wiedzy i techniki, z poszanowaniem reguł ochrony środowiska i przepisów ustawy o odpadach, np. na podstawie i w ramach stosownych decyzji zezwalających, jest procesem nie tylko dopuszczalnym, ale wręcz pożądanym. Powyższe nie powinno jednak prowadzić do tworzenia nowych odpadów, co musi spotkać się z reakcją odpowiednich organów.

Dla uznania czy wytwórca odpadów zamierza się ich pozbyć, czy też dalej wykorzystać nie wystarczy subiektywne przekonanie wytwórcy, a tym samym złożenie przez niego stosownego oświadczenia, ani też faktyczne dalsze wykorzystanie przez wytwórcę. Konieczne jest w takiej sytuacji indywidualne rozpatrzenie danego przypadku przez uprawniony organ z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych. O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, ale nie chodzi o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz o zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu. Przesłankę "pozbycia się" można stwierdzić na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji). Wyjątkiem od tej zasady jest ustalenie przepisu, który nakłada obowiązek pozbycia się przedmiotu lub substancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 16 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Ol 587/19).

Definicja odpadów opiera się zatem na znanej od dawna w prawie unijnym i polskim "triadzie": odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do pozbycia się jest obowiązany. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom.

Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiły np. przedmiot sprzedaży. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, nie ma znaczenia wola, świadomość posiadacza (por. wyrok WSA w Poznaniu z 18 grudnia 2019 r., sygn. IV SA/Po 630/19).

Jako odpady należy traktować nie tylko przedmioty i substancje będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, a które posiadacz, wytwórca, uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2019 r., sygn. II OSK 2916/17).

W myśl art. 14 ustawy o odpadach:

1. Określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich odzyskowi, w tym recyklingowi, spełniają:

1) łącznie następujące warunki:

a) przedmiot lub substancja są powszechnie stosowane do konkretnych celów,

b) istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie,

c) dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i w normach mających zastosowanie do produktu,

d) zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska;

2) wymagania określone przez przepisy Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Jest nim starosta, za wyjątkiem spraw zastrzeżonych do kompetencji marszałka województwa i regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 41 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy o odpadach). Zezwolenie na zbieranie odpadów wydaje się na wniosek posiadacza odpadów.

Jak już wyżej wspomniano, niespornym jest w sprawie niniejszej, że skarżąca posiadała zezwolenie na odzysk, zbieranie i transport odpadów, w tym zgodnie z prawomocną decyzją Starosty [...] z 27 czerwca 2008 r. znak [...] zmieniającą zmienianą poprzednio wieloma decyzjami decyzję z 28 września 2005 r., zezwolenie na odzysk, zbieranie i transport odpadów o kodzie 06 09 04 w ilości 50 000 Mg. Zezwolenie to dotyczyć miało właśnie odpadów pochodzących głównie z likwidowanego składowiska odpadów w [...]", które poprzez mieszanie z popiołami lotnymi miały tworzyć kompozyt z zastosowaniami w budownictwie (rekultywacja, niwelacja terenu, budowa nasypów drogowych i kolejowych, podbudów dróg i autostrad) o nazwie "Stabirol". Odzysk i magazynowanie miało odbywać się na działkach, do których skarżąca ma tytuł prawny.

Należy jednak wskazać, że zezwolenie wydane dla skarżącej były w sposób typowy dla tego typu zezwoleń obwarowane konkretnymi warunkami ich realizacji, a także terminem, w którym upoważniono podmiot legitymujący się zezwoleniami do wykonywania przewidzianej w nich działalności.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że wbrew zarzutom skarżącej, organy w niniejszej sprawie nie orzekały w przedmiocie nakazu usunięcia odpadowego fluorku wapnia o kodzie 06 09 04 oraz mieszanek popiołowo-żużlowymi z kotłów fluidalnych o kodzie 10 01 80, ale w przedmiocie nakazu usunięcia mieszaniny powstałej z ww. substancji, której nie zakwalifikowano do konkretnego kodu odpadów.

Fakt zmieszania substancji półpłynnej z lotnymi popiołami, celem uzyskania postaci stałej, był bowiem bezsporny. Nie było również sporne, że zmieszanie dwóch odpadów powoduje, że charakterystyka mieszaniny jest inna, niż substratów użytych do mieszania.

Trzeba też zauważyć, że podobnie jak każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, również i tak powstała mieszanina, nawet jeżeli pierwotnie była zgodna z zezwoleniem Starosty, może stać się odpadem z upływem czasu lub wskutek zmiany okoliczności. Tak też stało się w niniejszej sprawie.

Dlatego przedkładane przez skarżącą opinie i ekspertyzy mające na celu dowieść, że powstały kompozyt (mieszanina) z odzyskanych odpadów nie miała statusu odpadu, nie mogły przesądzać, że mieszanina ta nie została odpadem po latach leżenia na hałdach.

Innymi słowy nawet, jeżeli 34 000 Mg kompozytu zalegającego od 11 lat w hałdach na przedmiotowej działce, można uznać za komponent rekultywacyjny, nie stanowi to przeszkody do uznania mas mieszaniny za odpad.

Odnosząc się do prawidłowości zgromadzenia przez organy materiału dowodowego w sprawie, należy podkreślić, że skarżąca, jako współgospodarz postępowania administracyjnego, nie może przerzucać całości obowiązków dowodowych na organy administracji.

Kwestie związane z dokumentacją ewentualnych transakcji dotyczących spornej mieszaniny, a także jej składu i zastosowania w pierwszej kolejności powinny wynikać z materiałów będących w posiadaniu profesjonalnego przedsiębiorcy i przedstawionych organowi celem wykazania podnoszonych przez skarżącą tez. Tymczasem skarżąca przedstawiła jedynie dwie faktury VAT z 2015 r. dotyczące sprzedaży produktu opisanego jako "Eko kruszywa – stabilizacja mechaniczna" oraz "Eko kruszywa". Z faktur tych nie wynika jakie parametry i skład ma sprzedawana mieszanina. Skarżąca nie przedstawiła też żadnych umów, zamówień ani jakiejkolwiek dokumentacji związanej z ww. transakcjami.

Wobec powyższego nie mógł też przynieść zamierzonego skutku zarzut braku zasięgnięcia opinii biegłych co do określenia składu i właściwości użytkowych mieszaniny przez Sąd i organy administracji.

Jako że zebrany przez organy materiał dowodowy wskazywał, że hałdy mieszaniny stanowią odpad, to po stronie skarżącej znajdował się ciężar wykazania, że kompozyt odpadem nie jest. Nie sposób oczekiwać, by wójt niewielkiej gminy, reagując na gołosłowne w tym zakresie tezy posiadacza odpadów, prowadził szeroko zakrojoną analizę z udziałem biegłych, obejmującą takie działania jak badania metodą dyfrakcji rentgenowskiej, czy spektroskopii w podczerwieni, celem uzyskania pełnego składu chemicznego oraz stwierdzenia wymywalności składników.

Powyższym wnioskom nie przeczy przyznane przez MWIOŚ i organ odwoławczy użycie części wytworzonego kompozytu jako materiału podsypkowego pod podbudowy dróg w ramach inwestycji realizowanych głównie przez Firma A wiele lat wcześniej.

Wbrew stanowisku skarżącej akta sprawy nie potwierdzają również tezy, jakoby G. C. (firma C) przejął mieszaninę składowaną na działce nr [...] w miejscowości Ł. i prowadził jej bieżącą sprzedaż. Z akt wynika natomiast spór pomiędzy skarżącą a G. C. (właścicielem działki nr [...]), bowiem żaden z ww. podmiotów nie "poczuwa się" do zalegających na działce hałd mieszaniny. Wynika też, że skarżąca zapłaciła nawet G. C. 250.000 zł tytułem naruszenia umowy przez nieuporządkowanie dzierżawionej działki z nawiezionych hałd mieszaniny.

Trzeba też zauważyć, że odpady o kodzie 06 09 04 nie figurują ani w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami z dnia 11 maja 2015 r., ani też w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.

Odnośnie powoływanych w sprawie wyroków skazujących prezesa zarządu skarżącej przez Sądy Rejonowy i Okręgowy w T., należy przyznać rację skarżącej, że w myśl art. 11 P.p.s.a., w związku z art. 7 § 1 Kodeksu karnego zawierającego definicję pojęcia "przestępstwo", wyrok skazujący za wykroczenie nie jest wyrokiem skazującym co do popełnienia przestępstwa. Zatem wyrok taki nie ma wiąże sądów administracyjnych i organów administracji i nie zwalnia organów z obowiązku wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy. Powyższe nie zmienia faktu, że wyrok w sprawie o wykroczenie jest w postępowaniu administracyjnym jednym z elementów zgromadzonego materiału dowodowego, podlegającym ocenie organu zgodnie z art. 80 K.p.a. W niniejszej sprawie organy, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, poczyniły ustalenia faktyczne nie opierając rozstrzygnięcia wyłącznie na treści przedmiotowych wyroków, ale prawidłowo dokonując własnej oceny stanu faktycznego.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej należy jeszcze wyjaśnić, że choć można uznać, że Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy nie są wyspecjalizowane w weryfikowaniu produktów jako odpadów, to niewątpliwie są wyspecjalizowane do orzekania w sprawach o wykroczenia, w tym takich, których elementem składowym hipotezy normy (opisu czynu zabronionego) jest, jak w art. 175 ustawy o odpadach, pojęcie "odpad".

Z kolei niewątpliwie organem wyspecjalizowanym w weryfikowaniu produktów jako odpadów jest [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K., który zainicjował przecież zarówno postępowanie wykroczeniowe jak i niniejszą sprawę dotyczącą usunięcia odpadów.

Natomiast powoływany przez skarżącą wyrok WSA w Krakowie z 2 lipca 2019r. sygn. II SA/Kr 522/19, dotyczący hałd mieszaniny zalegającej na działce nr [...] w miejscowości Ł., zapadł w zupełnie odmiennej sytuacji procesowej. W tamtej sprawie bowiem zaskarżona decyzja Kolegium utrzymywała w mocy decyzję Wójta Gminy S. wydaną w postępowaniu wznowieniowym, po uprzednim prawomocnym umorzeniu postepowania stwierdzającym brak podstaw do wydania nakazu usunięcia odpadów.

Dlatego też WSA w ww. wyroku jednoznacznie wskazał, że organy wadliwie przyjęły zapadłe wyroki wykroczeniowe jako nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję, sprzecznie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd wskazał też, że nie jest władny wypowiadać się w kwestiach merytorycznych, a ewentualne naruszenie prawa materialnego nie podlega sanowaniu w trybie wznowienia postępowania.

Podsumowując Sąd wskazał, że w tym stanie rzeczy za nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne należy uznać przejście przez organy do kolejnej fazy postępowania wznowionego, tj. do ponownego rozpatrywania i rozstrzygania sprawy co do istoty. Skoro kwestia istnienia przyczyn wznowienia postępowania pozostaje otwarta, również sąd – na obecnym etapie – nie może odnosić się do tych twierdzeń organów tudzież twierdzeń skarżącej, które wiążą się z owym ponownym rozpatrywaniem i rozstrzyganiem sprawy co do istoty. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że ww. wyrok nie jest miarodajny dla sprawy niniejszej, z uwagi na istotnie inną sekwencję wydawanych w sprawie decyzji.

Podsumowując, ważne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazały organy obu instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przeprowadzonym bez wad procesowych mających wpływ na jego wynik.

Organ I instancji prawidłowo też zawarł w decyzji elementy wymagane przez art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, a to termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nie nastąpiło też naruszenie wskazywanych w skardze regulacji K.p.a. ani art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach.

Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.