Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1200/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust.5
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B.D., I.D., P.D., T.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 lipca 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. ( dalej: PINB) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zgodności z przepisami, realizowanej na parceli nr [...] przy ul. [...] w R., inwestycji budowy budynku usługowego - [A]

W dniu 4 września 2007r. PINB przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalił, że dokonano zmiany wysokości budynku o 2,20m., jak również doszło do odstępstw od projektowanej wersji elewacji frontowej, zatwierdzonej przez Miejskiego Konserwatora Zabytków.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB wstrzymał prowadzone roboty budowlane związane z budową budynku usługowego przy ul. [...]w R. oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń w miejscu wstrzymanych robót.

Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dwóch egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z innymi dokumentami.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r.nr [...] PINB na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nakładając jednocześnie na inwstorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W wyniku wniesionego przez M. i F. G. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: WINB ) decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z orzeczeniem WINB.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny. W wyniku wniesionego odwołania WINB decyzją z dnia [...] r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...] r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia kolejnego projektu budowlanego zamiennego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB odmówił inwestorom zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wzniesiony przez inwestorów budynek usługowy w stosunku do istniejącego na sąsiedniej działce budynku, z uwagi na różnice wysokości narusza wymagania techniczno – budowlane.

Decyzją z dnia [...] r. WINB utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Gl 1800/13 oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Sąd przesądził, że w sprawie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a przedłożony projekt budowlany zamienny nie zawierał żadnych rozwiązań w budynku inwestorów mających na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia użytkowników budynku sąsiedniego. Nadto wskazał, że wszelkie przedłożone ekspertyzy techniczne potwierdzają, że budynek inwestorów jest znacznie wyższy od budynku sąsiedniego, a wyloty kominowe na dachu tego budynku są usytuowane nieprawidłowo, co może powodować zakłócenia w działaniu wentylacji grawitacyjnej i odprowadzaniu spalin z pieca centralnego ogrzewania, co z kolei narusza § 142 warunków technicznych. Stwierdził również, że organy były zobligowane do wdrożenia trybu z art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie nałożenia obowiązku uzupełnienia i usunięcia nieprawidłowości w projekcie zamiennym. Natomiast wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, winno skutkować wdrożeniem kolejnego etapu postępowania z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę dachu oraz 4. i 3. kondygnacji nadziemnej w całości oraz wykonanie tymczasowego zabezpieczenia obiektu po robotach rozbiórkowych przed negatywnym działaniem czynników atmosferycznych, tak aby nie stanowiły przeszkody dla działania kominów w budynkach sąsiednich.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: I. i T. D. oraz B. i P. D. reprezentowani przez radcę prawnego K. D.-B., podnosząc, że organ pierwszej instancji nie uzasadnił decyzji w sposób należyty, zgodnie z art. 107 k.p.a., bowiem nie zawarł merytorycznego uzasadnienia zakresu nakazanej rozbiórki. Ponadto w ocenie odwołujących się wydanie takiego nakazu wymagało posiadania specjalistycznej wiedzy z zakresu budownictwa, dlatego też do uzyskania takich informacji konieczne było powołanie biegłego. Stwierdzili również, że organ pierwszej instancji ograniczył się wyłącznie do wskazania, bez powołania się na jakiekolwiek przepisy oraz bez uzasadnienia poczynionych ustaleń, że wzniesiony budynek nie powinien przekraczać wysokości 10 metrów. Zakwestionowali również możliwość powołania się przez organ na opinię sporządzoną na potrzeby innego postępowania. Ponadto podnieśli, że orzeczenie rozbiórki w trybie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie ma charakteru bezwzględnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013r. poz. 267 z późn. zm. dalej: k.p.a.) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazu wykonania tymczasowego zabezpieczenia przedmiotowego obiektu po robotach budowlanych przed negatywnym działaniem czynników atmosferycznych (tak aby nie stanowiło ono przeszkody dla działania kominów w budynkach sąsiednich) i umorzył w tym zakresie postępowanie przed organem pierwszej instancji, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie WINB wskazał, że w niniejszej sprawie był związany oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 09 czerwca 2014 roku, sygn. akt II SA/G1 1800/13, który przesądził kwestię trybu w jakim ma toczyć się przedmiotowe postępowanie. Podkreślił, że nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych w okolicznościach faktycznego zakończenia budowy nie ma podstaw do zastosowania. Doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w rozpatrywanej sprawie również jest niecelowe z uwagi na to, że inwestycja dotyczy budowy całego obiektu i w efekcie sprowadzałaby się do nakazu rozbiórki. Pozostała zatem do rozważenia jedynie zasadność nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w stosunku, do którego inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od projektu a projekt budowlany zamienny nie został przedłożony w całości. Zdaniem WINB nakaz rozbiórki części budynku (dach oraz 3 i 4 kondygnacja), odpowiada prawu, jednakże z zastrzeżeniem, iż decyzja ta legalizuje roboty budowlane nie objęte nakazem rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie budowy dokonano zmiany wysokości budynku i wysokość od poziomu nawierzchni chodnika przed wejściem do budynku od strony ul. [...] do najwyżej położnej górnej powierzchni przykrycia nad klatką schodową wewnętrzną, wynosi aktualnie 17,73 m. Ta wysokość jest zatem większa od projektowanej o 2,20 m., co powoduje, że przedmiotowy budynek jest znacznie wyższy od budynku sąsiedniego trzykondygnacyjnego o wysokości 9,30 m, co z kolei prowadzi do naruszenia § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącego wyprowadzenia przewodów kominowych ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Zdaniem WINB wykazano istnienie konkretnego, realnego zagrożenia dla użytkowników budynku sąsiedniego. Zatem wobec nie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego organ zobowiązany był do zastosowania normy określonej w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że tylko obniżenie budynku może zlikwidować przeszkodę w działaniu przewodów kominowych sąsiedniego budynku. Jednocześnie dla prawidłowego działania przewodów, ich wyloty powinny znajdować się co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości od 1,5 do 3,0 m, od przeszkody. W związku z powyższym przeszkoda, którą jest ściana szczytowa przedmiotowego budynku powinna mieć wysokość równą wysokości zestawu kominowego numer dwa, gdyż jest on najniższy. To natomiast prowadzi do ustalenia, że przedmiotowy budynek nie powinien przekraczać wysokości 10 metrów. Organ wskazał, że przy uwzględnieniu prawidłowych rozwiązań technicznych rozbiórki, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, należy rozebrać dach, czwartą kondygnację oraz trzecią kondygnację w całości. Pozostawienie bowiem fragmentów ścian trzeciej kondygnacji bez stężeń poprzecznych stanowiło by zagrożenie dla życia i zdrowia osób. Zdaniem organu odwoławczego dyspozycja art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestorów nakazu wykonania tymczasowego zabezpieczenia obiektu po robotach rozbiórkowych, dlatego w tym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli inwestorzy I. D. T. D., B. D. i P. D. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które w ich ocenie miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 9, art. 11 , art. 77 § 1,art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia wyczerpującego i kompletnego uzasadnienia oraz brak merytorycznej wypowiedzi organu co do zasadności zakresu orzeczonej rozbiórki, nadto zaniechanie powołania biegłego i nie przeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, w konsekwencji nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak również nieuzasadnione utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną subsumcje do istniejącego stanu faktycznego. Zdaniem skarżących istnieje techniczna możliwość zachowania 3 kondygnacji i wykonania nad nią nowego przykrycia w formie stropodachu. Nadto dla prawidłowego orzeczenia zakresu rozbiórki niezbędne jest posiadanie specjalistycznej wiedzy, której pracownicy organu nie posiadają, dlatego konieczne było powołanie biegłego z zakresu budownictwa. Wskazali również, że organ sam powinien dokonać pomiarów budynku i znajdujących się na sąsiednim budynku kominów. Zarzucili także, że organ odwoławczy nie rozpatrzył ponownie sprawy ograniczając się jedynie do powtórzenia ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Zakwestionowali również bezwzględny charakter rozbiórki orzeczonej przez organ nadzoru budowlanego, stwierdzając przy tym, że ich budynek w żaden sposób nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników sąsiedniej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę WINB w całości podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżących wnosił i wywodził jak w treści skargi akcentując jednocześnie, że istnieje możliwość zachowania trzeciej kondygnacji budynku, w taki sposób, że będzie spełniała normy wynikające z warunków technicznych. Nadto stwierdził, że koszty niezbędnych do wykonania robót nie mogą uzasadniać konieczności rozebrania całej kondygnacji budynku. W dalszym ciągu podtrzymał również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej z dnia 6 listopada 2015r. sporządzonej przez inż. F. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art.106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym celem takiego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy ograny ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń ( por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005r.,sygn. akt II GSK 164/05, ONSA WSA 2006, nr 2, poz. 45). Nie ulega zatem wątpliwości, że zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Dlatego też Sąd oddalił wniosek skarżących o dopuszczenie dowodu z prywatnej opinii technicznej.

Wskazać również należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 09 czerwca 2014 roku, sygn. akt II SA/Gl 1800/13 oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i przesądził, że wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, winno skutkować wdrożeniem postępowania z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego W tej sytuacji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organy rozpoznające sprawę jak i Sąd związane były zarówno oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w/w orzeczeniu sądu.

Zgodnie z treścią art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz.1409 z późn. zm.), w przypadku niewykonania w terminie obowiązku o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy organ ostatecznie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego mógł wydać jedynie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane jest możliwe nie tylko w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku ale również w przypadku braku możliwości zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, z powodu stwierdzenia nieprawidłowości projektu budowanego i braku możliwości ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, a tym samym braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009r., sygn. akt II OSK 357/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego i nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Pojęcie to nie może oznaczać czego innego dla tych, którzy te przepisy naruszyli. Przy czym za stan zgodny z prawem należy uznać taką sytuację, w której uwzględnione są interesy osób trzecich ( por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2013r., sygn. akt II OSK 857/12 oraz wyrok NSA z 14 maja 2008r.,sygn. akt II OSK 603/07, LEX nr 510794). Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którymi zgodny być musi obiekt budowlany, należą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz.1422).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że celem postępowania naprawczego, toczącego się na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Należy przy tym pamiętać, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 ustawy - Prawo budowlane nie ma charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego (np. obowiązującego w dacie wydania pierwotnego pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego). Jako postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa.

Zasadnie zatem organy nadzoru budowlanego przyjęły, że w sytuacji gdy przedłożony przez skarżących projekt budowlany zamienny narusza przepisy warunków technicznych w zakresie dotyczącym przewodów kominowych, odmówiły zatwierdzenia tego projektu, a następnie nakazały rozbiórkę części obiektu budowlanego, przy czym wątpliwości Sądu budzi zakres orzeczonej rozbiórki.

Powołując § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organy wskazały, że budynek skarżących jest znacznie wyższy od sąsiedniego, co powoduje, że przewody kominowe na sąsiednim budynku nie spełniają wymogów przewidzianych Polską Normą PN-89/B10425 i stwarzają niebezpieczeństwo zakłócenia ciągu kominowego, a w konsekwencji stanowią realne zagrożenie dla użytkowników sąsiedniego budynku. Sąd w pełni podziela to stanowisko mając na uwadze zarówno treść opinii technicznej z września 2007r., jak i treść protokołu kontroli stanu technicznego budynku z dnia 22 maja 2012r. oraz ekspertyzę techniczną z dnia 29 września 2009r. i ocenę techniczną z kwietnia 2012r., które nie pozostawiają w tym zakresie żadnych wątpliwości, że z uwagi na wysokość budynku skarżących kominy na sąsiadującym z nim budynku nie zapewniają spełniania wymagań normy PN-89/B10425.

W tym stanie rzeczy jako niezasadne należało uznać zarzuty skargi, że organ w tym zakresie dokonał nieprawidłowych ustaleń oraz, że wbrew powołanym ekspertyzom budynek inwestorów w obecnym kształcie nie stwarza zagrożenia dla mieszkańców sąsiadującego z nim budynku.

Jako chybiony należało również uznać zarzut dotyczący nie powołania w sprawie biegłego z zakresu budownictwa. Wskazać należy bowiem, że art. 84 § 1 k.p.a. określa przesłanki dopuszczenia w postępowaniu administracyjnym dowodu z opinii biegłego i zgodnie z tym przepisem dowód z opinii biegłego przeprowadza się, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Ocena projektu budowlanego zamiennego oraz ocena naruszeń przepisów o warunkach technicznych jak również określenie zakresu rozbiórki obiektu, w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji należały do kompetencji organów nadzoru budowlanego zarówno w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odmowie zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jak i w postępowaniu w przedmiocie nakazania częściowej rozbiórki obiektu budowlanego. Zarówno PINB jak i WINB mogą badać zgodność realizowanej inwestycji z przepisami prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami oraz wydawać w tym zakresie rozstrzygnięcia, ponieważ dysponują niezbędną wiedzą jako wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego. W konsekwencji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie było żadnych podstaw do powołania dowodu z opinii biegłego w celu określenia zakresu rozbiórki obiektu.

Nie można zgodzić się również z zarzutem, że organ zaniechał przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia w ogóle konieczności orzeczenia rozbiórki obiektu. Jak już wyżej wskazano organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił dlaczego, konieczne stało się wydanie takiego rozstrzygnięcia. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w aktach znajduje się szereg opinii, ekspertyz, protokołów oględzin oraz projektów budowlanych zarówno spornego jak i sąsiadującego z nim budynku. W sposób nie budzący wątpliwości można było zatem dokonać ustaleń w zakresie dotyczącym wysokości poszczególnych budynków, wysokości kominów oraz ich usytuowania względem budynku skarżących.

Nietrafny jest również zarzut dotyczący orzeczenie nakazu częściowej rozbiórki. Jak słusznie wskazał wojewódzki organ nadzoru budowlanego, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie było możliwe wdanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót, w sytuacji gdy wykonane roboty budowlane były sprzeczne z przepisami techniczno-budowlanymi i stwarzały realne zagrożenia dla mieszkańców sąsiedniego budynku, a nadto zostały już zakończone. Natomiast doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego sprowadzałoby się de facto do jego rozbiórki. Zatem zasadne było orzeczenie częściowej rozbiórki w zakresie w jakim obiekt naruszał przepisy o warunkach technicznych.

Organy prawidłowo uznały, że budynek skarżących nie powinien wznosić się powyżej wysokości najniższego komina znajdującego się na sąsiadującym z nim budynku. Jednocześnie przyjęły, że jest to wysokość 10m. Z protokołów kontroli okresowej oraz projektu technicznego budynku mieszkalno-usługowego wynika, że budynek należący do uczestników postępowania ma wysokość 9,30m, natomiast z przedłożonej przez uczestnika opinii technicznej z września 2007r. wynika, że wysokość niższego komina wynosi 0,70m. Tym samym można przyjąć, że wskazana w decyzjach dopuszczalna wysokość budynku skarżących jest prawidłowa. Sposób wyliczenia tej wysokości wynika wprost z treści decyzji organu I instancji, a organ odwoławczy wyliczenia te potwierdził.

Nie ma również wątpliwości co do tego na jakiej wysokości kończy się trzecia kondygnacja budynku skarżących, wynika to wprost z przedłożonego przez nich projektu budowlanego zamiennego i jest to wysokość 10,71m. Zatem aby doprowadzić sporny budynek do stanu zgodnego z prawem należałoby rozebrać jego część do wysokości 10m. Organ jednak wskazał, że takie rozwiązanie pociągałoby za sobą konieczność wykonania prac zabezpieczających o znacznej wartości i dużym stopniu skomplikowania pod względem technicznym, co byłoby niezasadne ekonomicznie. Nie wskazując przy tym żadnych przepisów prawa, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie. Stanowisko to zostało podtrzymane również przez organ odwoławczy, który uzasadniając konieczność rozbiórki całej trzeciej kondygnacji, a więc poniżej dopuszczalnej wysokości 10 m, powołał się jedynie ogólnie na rozwiązania techniczne, nie wskazując konkretnie o jakie rozwiązania chodzi.

Tym samym w ocenie Sądu zasadny okazał się zarzut skargi dotyczący nie wyjaśnienia zasadności orzeczonego zakresu rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Organy nie tylko bowiem nie wyjaśniły przyczyn dla których w ten sposób określiły zakres rozbiórki, ale również nie wskazały podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. O ile bowiem zgodzić się można, że § 142 rozporządzenia o warunkach technicznych stanowił podstawę do rozbiórki spornego obiektu do wysokości 10m, to orzekanie dalszej rozbiórki nie zostało przez organ w żaden sposób uzasadnione.

W przedmiotowej sprawie organ orzekł o nakazie rozbiórki bez powołania podstawy prawnej i bez należytego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Organy obu instancji nie odniosły się w swoim uzasadnieniu do obowiązku rozbiórki tej części budynku, który znajdował się poniżej linii kominów sąsiedniego budynku. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ przyjął, że w tej części budynek ten naruszał przepisy prawa budowlanego.

Nie można zgodzić się z argumentacją, że koszty niezbędnych do wykonania prac, jak również stopień skomplikowania rozwiązań technicznych w pełni uzasadniają rozszerzenie zakresu rozbiórki obiektu. Takie działanie powinno znaleźć swoje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa i tylko wówczas może być podstawą takiego rozstrzygnięcia. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest bowiem przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Dopiero ustalenie przez organ nadzoru, iż przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia i zarazem obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki ( por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 września 2013r. sygn. akt II SA/Łd 329/13, LEX nr 1371104).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB z dnia [...]r. o nr [...], naruszają art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego oraz przepisy postępowania w zakresie dotyczącym realizacji zasady prawdy obiektywnej ( art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji ( art.107 § 3 k.p.a.) w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ dokona ustaleń w zakresie dotyczącym zgodności z przepisami tej części kondygnacji 3. budynku, która znajduje się poniżej dopuszczalnej wysokości 10m. i wyda w tym zakresie decyzję w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, którą następnie uzasadni zgodnie z wymogami wynikającymi z art.107 § 3 k.p.a.