Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 2564/95
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1996-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Konsekwencją prawną podpisania rozstrzygnięcia organu podatkowego przez osobę nieupoważnioną będzie uznanie tego rozstrzygnięcia za wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 2 stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia.

2. Decyzja o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika ma charakter konstytutywny i fakt zapłaty podatku nie zwalnia organów podatkowych od jej wydania.

TEZY

1. Konsekwencją prawną podpisania rozstrzygnięcia organu podatkowego przez osobę nieupoważnioną będzie uznanie tego rozstrzygnięcia za wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 2 stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia.

2. Decyzja o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika ma charakter konstytutywny i fakt zapłaty podatku nie zwalnia organów podatkowych od jej wydania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na trzy przyczyny nieważności decyzji.

Jednym z istotnych warunków prawidłowo wydanej decyzji w administracyjnym postępowaniu podatkowym jest to, kto /jaki organ/ dane rozstrzygnięcie wydał, a także kto je podpisał.

W orzecznictwie NSA utrwalono zasadę, iż decyzja, w której brak niektórych elementów określonych w art. 107 par. 1 Kpa nie traci swego charakteru, jeżeli zawiera co najmniej:

- oznaczenie organu,

- oznaczenie strony,

- rozstrzygnięcie sprawy,

- podpis osoby upoważnionej do jej wydania.

Są to tzw. elementy konstytucyjne decyzji administracyjnej, w razie braku któregokolwiek z nich, decyzja ta prawnie nie istnieje /por. wyrok NSA z dnia 13 marca 1986 r. - SA/Wr 837/86 z glosą Barbary Adamiak i powołaną tam literaturę - OSPiKA 1986 z. 5 poz. 132/.

Istotnym wymogiem prawidłowości rozstrzygnięcia w administracyjnym postępowaniu podatkowym jest podpis osoby upoważnionej do wydania tego rozstrzygnięcia, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego /art. 107 par. 1 i art. 124 par. 1 Kpa/. Podpisanie decyzji administracyjnej bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, z którego wynika upoważnienie do jej wydania, przesądza o istotnej wadzie decyzji.

Należy zauważyć, że konsekwencją prawną podpisania rozstrzygnięcia organu podatkowego przez osobę nieupoważnioną będzie uznanie tego rozstrzygnięcia za wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia /por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 1996 r. SA/Lu 13/95 - Przegląd Podatkowy 1996 nr 12 w: Jacek K. Sobczak, Podpis na decyzji w postępowaniu podatkowym/.

W rozpatrywanej sprawie w decyzji z dnia 9 grudnia 1994 r. /k. 61/ nie oznaczono organu, który wydał decyzję ani obok nieczytelnego podpisu pod decyzją nie wskazano imienia i nazwiska i stanowiska służbowego osoby podpisującej, z którego wynikałoby upoważnienie do wydania decyzji. Nie może być uznane za takie upoważnienie podpis mgr Teresy P. inspektora, gdyż pochodzi on z daty 28.11.1994 r., a więc przed wydaniem decyzji i jest innym podpisem niż widniejącym po prawej stronie decyzji. Z wyżej wymienionych względów należało uznać tak wydaną decyzję jako nieważną.

Dalszym uchybieniem powodującym nieważność decyzji było zaadresowanie jej również na nieżyjącego Franciszka M. W związku z tym należało uznać, że decyzja ta w tej sytuacji była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały /art. 156 par. 1 pkt 5 Kpa/.

Kolejną przesłanką nieważności decyzji wynikającą z przepisu art. 156 par. 1 pkt 5 Kpa było skierowanie jej do Celiny M. która nie była stroną w sprawie.

W postępowaniu tym nie wydano bowiem decyzji w trybie art. 44 i art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ o odpowiedzialności nabywcy majątku podatnika, która to decyzja ma charakter konstytutywny i fakt zapłaty podatku nie zwalnia organów podatkowych do jej wydania.

Jeżeli zachodzą określone ustawą przesłanki odpowiedzialności osób trzecich za powstałe zaległości podatkowe, to organ podatkowy zobowiązany jest do orzeczenia odpowiedzialności w formie odrębnej decyzji, a odstąpić od wydania takiej decyzji może tylko z uwagi na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 1985 r. /SA/Wr 477/85/ - Przegląd Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego w sprawach podatkowych za lata 1981-1985 cz. I B. Brzeziński i J. Jezierski, Finanse 1987 nr 11-12/.

Z tych względów w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 55 cyt. ustawy.