Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 818/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 § 1 pkt 2 i § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 12 maja 2016 r. nr [...] [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "O.p.") stwierdził, że odwołanie wniesione przez "A" S.A. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2010 r. do kwietnia 2012 r., wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 O.p.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wyjaśnił, że przesyłkę zawierającą ww. decyzję Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wysłał listem poleconym nr ([...] za zwrotnym potwierdzeniem odbioru za pośrednictwem Urzędu Pocztowego [...] stronie – spółce "A" S.A. na adres siedziby wskazany również w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. ul. [...].

Jak wynika z akt sprawy doręczenie powyższej decyzji nastąpiło w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez tzw. "doręczenie zastępcze" w dniu 14 grudnia 2015 r. wobec jej niepodjęcia w terminie 14 dni po dwukrotnym awizowaniu (30 listopada 2015 r. i 8 grudnia 2015 r.).

Pismem nadanym w dniu 8 marca 2016 r. w polskiej placówce operatora wyznaczonego Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji.

Organ wskazał, że w związku z doręczeniem decyzji w sposób określony w art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 14 grudnia 2015 r., ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 grudnia 2015 r., natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 8 marca 2016 r.

Mając na uwadze dyspozycję art. 12 § 6 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, że za datę wniesienia pisma uważa się nadanie w polskiej placówce operatora wyznaczonego Dyrektor uznał, że pismo zostało wniesione 71 dni po terminie do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany ani skracany. Uchybienie terminu zawitego powoduje dla strony ujemne skutki procesowe przede wszystkim w postaci zamknięcia drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Jakkolwiek podatnik wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to jednak wniosek ten nie spełniał przesłanek wynikających z dyspozycji przepisów art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego też Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. odmówił przywrócenia tego terminu.

W takim stanie rzeczy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie strony zostało wniesione z przekroczeniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia, co powoduje bezskuteczność odwołania.

Na przedmiotowe postanowienie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 223 § 2 O.p. poprzez uznanie, że skarżąca złożyła odwołanie z przekroczeniem ustalonego przez przepisy terminu,

- art. 150 § 4 O.p. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do tzw. doręczenia zastępczego, podczas gdy do doręczenia decyzji doszło dopiero w dniu 1 marca 2016 r. kiedy to z aktami postępowania zapoznał się Prezes Zarządu Spółki,

- art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez prowadzenie postępowania pomimo zaistnienia przesłanek do jego umorzenia jako bezprzedmiotowego,

- art. 162 O.p. poprzez uznanie, że odwołanie złożone przez skarżącą z dnia 8 marca 2016 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu, podczas gdy analiza treści tegoż wniosku oraz okoliczności podniesione w zarzucie dotyczącym naruszenia art. 223 § 2 O.p., winna prowadzić do wniosku, iż wniosek z 8 marca 2016 r. nieprzygotowany przez profesjonalnego pełnomocnika winien zostać uznany za wniesione odwołanie od decyzji,

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności przedstawionych w załączonych do skargi dokumentach,

- art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sprawie, w postaci załączonych do skargi dokumentach, wskazujących na to, że kierowane do skarżącej drogą pocztową pisma nie są doręczane z przyczyn od niej niezależnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w niniejszej sprawie w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Przedmiotem badania w niniejszej sprawie było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2010 r. do kwietnia 2012 r. Istotę sporu stanowiła natomiast kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i możliwości uznania doręczenia za skuteczne na podstawie art. 150 § 2 O.p.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kontrolą sądu objęte są jedynie ustalenia organu co do tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem czy organ podatkowy miał podstawy do uznania naruszenia terminu.

Art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienie temu terminowi.

Sąd wskazuje, że wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych, Ordynacja podatkowa wymienia m.in. termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zważyć należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i upływ tego terminu.

Dla stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu konieczne jest uprzednie prawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej decyzję organu.

Zgodnie z art. 144 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez pracowników obsługujących organ podatkowy lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 151 § 1 ustawy osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt. 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, o czym dwukrotnie zawiadamia się adresata. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2).

Doręczenie przewidziane w art. 150 Ordynacji podatkowej oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata, i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (por. wyrok TK z dnia 17 września 2002 r. SK 35/01 OTK - A 2002, nr 5, poz. 60; postanowienie SN z dnia 104 września 1970 r., sygn. akt IPZ 53/70).

Powyższy tryb, przewidziany w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej został zastosowany w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca sporną decyzję wysłana na adres siedziby Spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym była dwukrotnie awizowana w dniach 30 listopada 2015 r. i 8 grudnia 2015 r. O fakcie przechowywania przesyłki w placówce pocztowej skarżąca została poinformowana poprzez pozostawione przez doręczyciela zawiadomienia. W związku z tym, że w terminie 14 dni licząc od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia, przesyłka nie została odebrana przez skarżącą, decyzję prawidłowo uznano za doręczoną w dniu 14 grudnia 2015 r., stosownie do treści art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym od dnia następującego po tym dniu rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania i upływał on w dniu 28 grudnia 2015 r. Odnosząc się do zarzutów jakoby organ nigdy nie doręczył zaskarżonej decyzji bowiem pracownik przebywający w siedzibie Spółki w okresie, w którym organ starał się doręczyć sporną decyzję, nigdy dokumentów tych nie odebrał, podkreślić należy, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 O.p. ), ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu, spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne.

Uwzględniając, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji stanowi dokument urzędowy, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, w ocenie Sądu brak było podstaw do prowadzenia przez organ odwoławczy z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego z udziałem Poczty Polskiej związanego z doręczeniem tej decyzji.

Tym niemniej, Sąd dokonał oceny zwrotnego potwierdzenia przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy i uznał, że dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy.

Natomiast skarżąca nie zdołała obalić domniemania prawidłowości doręczenia zastępczego, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach. Okoliczności tych, w ocenie Sądu nie uprawdopodobniły również dokumenty przedłożone przy skardze.

Dlatego Sąd potwierdza wniosek organu odwoławczego, że przesyłka kierowana do podatnika została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 14 grudnia 2015 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym.

W kontekście powyższego zakreślony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dnia 15 grudnia 2015 r. i upłynął bezskutecznie 28 grudnia 2015 r.

Skoro zatem skarżąca nadała odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 8 marca 2016 r., to oznacza, że uczyniła to z uchybieniem terminu do jego złożenia. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obligowało to organ podatkowy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania.

Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (skarga Spółki na to postanowienie została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 817/16).

Przyznać należy przy tym rację organowi podatkowemu co do tego, że ustalenia w przedmiocie adresu strony skarżącej, właściwego dla dokonywania doręczeń nie były wadliwe. Sporną decyzję wysłano na adres, którym posługuje się Spółka i który jest wskazany w KRS jako adres siedziby.

Wskazania wymaga również, że w toku postępowania wymiarowego pisma kierowane do Spółki na ww. adres były odbierane, lecz wybiórczo.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.