Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 67/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 59
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 listopada 2021 r. znak 1201-IEE.711.1.141.2021.5.ET w przedmiocie niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr 1217-SEW-2.720.1710.2021.1; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z dnia 3 listopada 2021 r. znak 1201-IEE.711.1.141.2021.5.ET działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.) w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Sączu (dalej: NUS, organ I instancji) z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr 1217-SEW-2.720.1710.2021.1 stwierdzające niedopuszczalność zarzutów nieistnienia i wygaśnięcia obowiązku z powodu jego przedawnienia, zgłoszonych przez T.S. (dalej: Zobowiązany, Strona, Skarżący).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że NUS jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego T.S. na podstawie 24 szt. własnych tytułów wykonawczych z dnia 21 czerwca 2021 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. w wysokości 1.038.934,00 zł należności głównej.

Zawiadomieniem z dnia 28 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy w Banku [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanemu w dniu 1 lipca 2021 r.

Pismem z dnia 7 lipca 2021 r. Zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Podniósł "nieistnienie obowiązku z uwagi na jego wygaśniecie w całości z dniem przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług". Jako podstawę zarzutów wskazał art. 33 § 2 pkt 1 oraz art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.).

W dniu 12 sierpnia 2021 r. NUS (wierzyciel) wydał postanowienie nr 1217-SEW-2.720.1710.2021.1, w którym stwierdził niedopuszczalność zarzutów nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz wygaśnięcia obowiązku w całości (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).

Zobowiązany pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. złożył zażalenie w ustawowym terminie. W zażaleniu zobowiązany zarzucił naruszenie:

1. "art. 34 § 2 pkt. 3 lit a) w zw z art 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy o PEA w zw z art. 6 w zw. art. 8 § 1 KPA w zw. z art 18 ustawy o PEA w zw. z art. 2 w zw. z art. 7 z zw.. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w/w przepisów polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia przez Zobowiązanego Zarzutów, podczas gdy Naczelnik zobowiązany był rozpoznać ww. Zarzuty,

2. art. 75 § 1 w zw z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 6 w zw. z art 7 i art 8 § 1 KPA w zw. z art 18 Ustawy o PEA:

a) poprzez nieprzeprowadzenie przez Naczelnika postępowania dowodowego (tj. brak zebrania i brak rozpatrzenia materiału dowodowego) na okoliczność ustalenia przedawnienia objętego postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie Tytułów wykonawczych (dalej: "Postępowanie" lub "Egzekucja) obowiązku Zobowiązanego w podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r., a tym samym brak wyjaśnienia przez naczelnika ww. okoliczności,

b) poprzez dokonanie przez Naczelnika całkowicie bezpodstawnej i dowolnej oceny ww. okoliczności, niepoprzedzonej przeprowadzeniem przez Naczelnika postępowania dowodowego na te okoliczność (tj. zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego na tę okoliczność) oraz niebędącej samodzielną oceną, która została oparta przez naczelnika wyłącznie na przywołanych w Postanowieniu fragmentach decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 maja 2021 r. (znak: 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23).

3. Art. 34 § 2 pkt 2 lit a) w zw. z art. 34 § 4 pkt. 3 lit a) w zw. z art 59 § 1 pkt 7 w zw. z art 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 Ustawy o PEA i w zw z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez nieuzasadnienie zarzutów w całości i nieumorzenie postępowania pomimo nieistnienia obowiązku (wygaśnięcia obowiązku) podlegającego Egzekucji, a to z uwagi na fakt, że wszczęcie Postępowania nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r.".

DIAS po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz ocenie zarzutów zawartych w zażaleniu zauważył, że zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była ostateczna decyzja DIAS z dnia 10 maja 2021 r. nr 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23. Decyzję doręczono zobowiązanemu w dniu 24 maja 2021 r. Zobowiązany złożył na nią skargę, która jest w toku rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Jak wyżej wskazano Zobowiązany w omawianej sprawie podniósł zarzut nieistnienia (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz wygaśnięcia (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.) obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi z uwagi na jego przedawnienie. Dochodzone należności dotyczą zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaniem organu II instancji wynika, że kwestia przedawnienia tego zobowiązania była już badana w odrębnym postępowaniu podatkowym. DIAS w ww. decyzji wymiarowej z dnia 10 maja 2021 r. szczegółowo odniósł się do kwestii przedawnienia stwierdzając, że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. nie uległy przedawnieniu.

W związku z tym, że Zobowiązany zarówno nieistnienie jak i wygaśnięcie obowiązku argumentował przedawnieniem dochodzonych należności, DIAS stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, iż w omawianej sprawie zaistniała okoliczność z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ II instancji wyjaśnił ponadto, że na dzień wydania niniejszego postanowienia ww. należności nie przedawniły się. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. uległ zawieszeniu z dniem 17 listopada 2017 r., w związku z zaistnieniem przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. tj. wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe i pozostaje zawieszony w dalszym ciągu.

Organ II instancji odnosząc się do zarzutów zażalenia podniesionych w punktach od 1 do 3 wyjaśnił, że są one bezzasadne. Charakter prawny postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. pozbawia zarówno wierzyciela, jak i organ egzekucyjny, możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Wobec braku przesłanek z art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

DIAS podkreślił, że w toku postępowania organ I instancji działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W sentencji zaskarżonego postanowienia powołał przepisy prawa, na podstawie których działał. Podejmując rozstrzygniecie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne kierował się również zasadami ogólnymi wskazanymi w K.p.a.

W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Realizacja ww. zasady ogólnej jest możliwa w wyniku kierowania się przez organ zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zasada proporcjonalności nakazuje podejmowanie przez administrację działań proporcjonalnych do zamierzonego celu, to znaczy, że nie powinny być nakładane na stronę obowiązki niewspółmierne do celu, który miałby być osiągnięty dzięki ich nałożeniu. Natomiast zasada bezstronności i zasada równości (równego traktowania) nakazują traktowanie przez władze publiczne w taki sam sposób podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji. W ocenie organu II instancji, wbrew temu co twierdzi Zobowiązany w zażaleniu, nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej, gdyż wierzyciel w zaskarżonym rozstrzygnięciu wyjaśnił jakimi przepisami prawa się kierował.

W omawianej sprawie organ podjął rozstrzygnięcie opierając się na całokształcie materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) i biorąc pod uwagę znaczenie poszczególnych dowodów dla okoliczności sprawy, co było warunkiem poprawności dokonanej oceny w świetle art. 80 K.p.a. Postanowienie w sprawie niedopuszczalności zarzutów zostało wydane w oparciu o informacje wynikające z decyzji wymiarowej oraz dokumenty potwierdzające skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia zgromadzone w aktach sprawy. Dokumenty zostały zweryfikowane w trakcie wydawania decyzji wymiarowej przez DIAS. W decyzji tej szczegółowo uzasadniono, że należności nią objęte nie uległy przedawnieniu. Fakt, że stwierdzenie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia i wygaśnięcia obowiązku nie jest zgodne z oczekiwaniami Zobowiązanego, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa oraz zasad prowadzenia postępowania w sprawie zarzutów na podstawie u.p.e.a.

Dodatkowo zobowiązany w zażaleniu wskazał, że "na podstawie art. 78 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 76a § 1 KPA w zw z art. 18 Ustawy o PEA, wnoszę o zażądanie od Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: "Naczelnik MUCS") przekazania urzędowo poświadczonych przez ten organ odpisów akt postępowania karnego skarbowego, wszczętego na podstawie postanowienia Naczelnika MUCS z dnia 17 listopada 2017r. o sygn. akt [...] (dalej: "Postępowanie KKS"), oraz włączenie ww. dokumentów do akt niniejszego Postępowania".

Odnosząc się do tego żądania organ II instancji wyjaśnił, że jest ono nieuzasadnione. Zgromadzony w analizowanej sprawie materiał dowodowy był bowiem wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy jeszcze raz wyjaśnił, że wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu przedawnienia z uwagi na fakt, że zarzut ten był rozpatrywany w innym postępowaniu, pozbawia organ możliwości merytorycznego badania po raz kolejny tego zarzutu, wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy DIAS stwierdził, że należało postanowić jak na wstępie realizując uprawnienia wynikające z dyspozycji art. 23 § 4 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisane na wstępie postanowienie DIAS z dnia 3 listopada 2021 r. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 i art. 15 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie ww. przepisów polegające na całkowicie bezpodstawnym stwierdzeniu niedopuszczalności wniesionych przez Skarżącego zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a., dotyczących nieistnienia (wygaśnięcia) egzekwowanego obowiązku ze względu na przedawnienie zobowiązań podatkowych Skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r., a w konsekwencji całkowicie bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy DlAS zobowiązany był rozpoznać ww. zarzuty,

2) art. 136 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 76a § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.:

a) poprzez nieprzeprowadzenie przez DlAS postępowania dowodowego (tj. brak zebrania i brak rozpatrzenia materiału dowodowego) na okoliczność ustalenia przedawnienia objętych postępowaniem egzekucyjnym zobowiązań Skarżącego w podatku VAT, w tym w szczególności poprzez nieuwzględnienie przez DlAS wniosku dowodowego złożonego przez Skarżącego w zakresie włączenia do akt niniejszego postępowania egzekucyjnego dowodów z dokumentów w postaci odpisów akt postępowania karnego skarbowego, jak również niewłączenie przez DlAS z urzędu ww. dowodów z dokumentów w postaci odpisów akt postępowania karnego skarbowego do akt niniejszego postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak wyjaśnienia przez DlAS ww. okoliczności,

b) poprzez dokonanie przez DlAS całkowicie bezpodstawnej i dowolnej oceny ww. okoliczności przedawnienia Zobowiązań Skarżącego w podatku VAT, niepoprzedzonej przeprowadzeniem przez DIAS postępowania dowodowego na tę okoliczność (tj. zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego na tę okoliczność) oraz niebędącej samodzielną oceną, gdyż ocena ta została oparta przez DlAS wyłącznie na ocenie prawnej zawartej przez organ I instancji w postanowieniu organu I instancji, jak również na ocenie prawnej zawartej w decyzji DIAS z dnia 10 maja 2021 r. (znak: 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23),

3) art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. i w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji i nieumorzenie wszczętego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, pomimo nieistnienia (wygaśnięcia) egzekwowanego obowiązku na moment wszczęcia tego postępowania, a to z uwagi na fakt, że wszczęcie ww. postępowania nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Skarżącego w podatku VAT za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r.,

4) art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 34 § 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji i nieumorzenie wszczętego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, pomimo rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa, polegającego na:

a) dokonaniu przez organ I instancji błędnej wykładni i nieprawidłowym zastosowaniu przez organ I instancji przepisów art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które polegało na stwierdzeniu niedopuszczalności wniesionych przez Skarżącego zarzutów, podczas gdy organ I instancji zobowiązany był rozpoznać ww. zarzuty,

b) nieprzeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania dowodowego (tj. brak zebrania i brak rozpatrzenia materiału dowodowego) na okoliczność ustalenia przedawnienia objętych postępowaniem egzekucyjnym zobowiązań Skarżącego w VAT za okresy od stycznia 2012 r, do grudnia 2013 r., a tym samym brak wyjaśnienia przez organ I instancji ww. okoliczności,

c) dokonaniu przez organ I instancji całkowicie bezpodstawnej i dowolnej oceny ww. okoliczności, niepoprzedzonej przeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania dowodowego na tę okoliczność (tj. zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego na tę okoliczność) oraz niebędącej samodzielną oceną, która została oparta przez organ I Instancji wyłącznie na przywołanych w postanowieniu organu I instancji fragmentach decyzji DIAS z dnia 10 maja 2021 r. (znak: 1201-10P2-2.4103.31.2020.23),

d) nieuznaniu przez organ I instancji zarzutów wniesionych przez Skarżącego w całości i nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku (wygaśnięcia obowiązku) podlegającego egzekucji, a to z uwagi na fakt, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r.,

5) art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 w zw. z art 6 w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak dokonania wyczerpującej oceny prawnej zaskarżonego postanowienia organu I instancji oraz brak uzasadnienia postanowienia w sposób odpowiadający wymogom prawa, z uwagi na to, że DlAS:

a) zajął w treści postanowienia niespójne i wewnętrznie sprzeczne stanowisko,

b) w sposób ogólnikowy (lakoniczny) odniósł się do podniesionych przez Skarżącego w zażaleniu na postanowienie organu I instancji zarzutów oraz w żaden sposób (w ogóle) nie odniósł się do argumentów przedstawionych przez Skarżącego w treści zażalenia na postanowienie organu I instancji,

c) powielił bezrefleksyjnie w całości argumentację (stanowisko) zaprezentowane przez organ I instancji w treści postanowienia organu I instancji,

d) nie dokonał i nie zawarł w uzasadnieniu postanowienia własnej oceny prawnej okoliczności przedawnienia objętych postępowaniem egzekucyjnym zobowiązań Skarżącego w podatku VAT, lecz w całości oparł się na ocenie prawnej tej okoliczności zawartej przez organ I instancji w treści zaskarżonego postanowienia organu I instancji, jak również na ocenie prawnej zawartej w decyzji DIAS z dnia 10 maja 2021 r. (znak: 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23).

Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji z dnia 12 sierpnia 2021 r. znak: 1217-SEW-2.720.1710.2021.1 w całości oraz umorzenie prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego w całości, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Skarżący obszernie, na 35 stronach uzasadnienia skargi umotywował podniesione zarzuty.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, względnie o przeprowadzenie rozprawy zdalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz, jak w sprawie niniejszej, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawierają one wady powodujące konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS z dnia 3 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia 12 sierpnia 2021 r. stwierdzające niedopuszczalność zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów nieistnienia i wygaśnięcia obowiązku z powodu jego przedawnienia w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w stosunku do Skarżącego na podstawie 24 tytułów wykonawczych z dnia 21 czerwca 2021 r., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. w wysokości 1.038.934,00 zł należności głównej, wystawionych przez NUS na podstawie ostatecznej decyzji DIAS z dnia 10 maja 2021 r. nr 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23.

Należy tu zaznaczyć, że decyzja DIAS z dnia 10 maja 2021 r. nr 1201-IOP2-2.4103.31.2020.23 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. i 2013 r. została poddana sądowej kontroli i uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 932/21. Odpis tegoż wyroku został wraz z jego uzasadnieniem doręczony stronom postępowania odpowiednio dnia 9 i 27 czerwca 2022 r. Z uwagi na brak zaskarżenia ww. wyroku stał się on prawomocny dnia 28 lipca 2022 r. W uzasadnieniu tego wyroku WSA wskazał, że decyzja z dnia 10 maja 2021 r. nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na dokonanie oceny, czy nie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stosowanie egzekucji administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki a zobowiązany tych obowiązków nie wykonuje dobrowolnie. Organ egzekucyjny obciąża obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Niniejsza sprawa dotyczy zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego w prowadzonym wobec Niego postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Należy zauważyć, że samo uchylenie decyzji, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, nie powoduje utraty mocy czynności egzekucyjnych, a zatem czynności dokonane na jego podstawie powodują przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego prawidłowa wysokość może zostać określona w późniejszej decyzji (por. B. Gruszczyński komentarz do art. 70 § 4; Ordynacja Podatkowa, Komentarz, S. Babiarz, B Duter, B. Gruszczyński, R Hauser, A. Kabat, M Niezgódka-Medek, LexisNexis, Wyd. 7 Warszawa 2011 r., str. 418). Pogląd ten jest też obecnie powszechnie akceptowany o orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 7 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1679/10, 11 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 445/10, 18 października 2005 r., sygn. akt II FSK 351/05; 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 52/05 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niemniej jednak istotne i rozstrzygające w niniejszej sprawie jest, że fakt uchylenia decyzji, na podstawie której wydano tytuły wykonawcze, uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.) w związku z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, a zatem niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.

Pogląd o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji uchylenia decyzji określającej zobowiązanie, stanowiącej podstawę prawną obowiązku, jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 19 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 111/08, 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1045/08, 17 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1823/08, 30 marca 2015 r. sygn. akt I FSK 22/14).

Kiedy w wyniku uchylenia decyzji przestaje istnieć podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego, tym samym postępowanie egzekucyjne staje się bezprzedmiotowe. Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego prowadzi do wygaśnięcia obowiązku, a w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W sytuacji, w której ewentualnie wydana zostanie nowa decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia wynikającej z niej należności w drodze egzekucji administracyjnej, ale na podstawie nowego tytułu wykonawczego.

Z tego względu za uzasadniony należy uznać wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, albowiem nie może ono być prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy wydany na podstawie decyzji wymiarowej, która została uchylona.

W związku z powyższym, odnoszenie się przez Sąd do pozostałej argumentacji i zarzutów Skarżącego byłoby niecelowe i co najmniej przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 12 sierpnia 2021 r., ponieważ było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do uwzględnienia przez organ przedstawionej oceny prawnej, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a., a co za tym idzie okoliczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji będącej podstawą do wydania tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne i rozpoznania w tym zakresie wniesionych zarzutów.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów postępowania obejmujący wpis od skargi w kwocie 100,00 zł.