Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2267/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant sekr. sąd. - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) na rzecz G. O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania Wójta G. O. od decyzji Wojewody ... z dnia ... kwietnia 2016 r., znak: ..., odmawiającej umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 18 500 zł określonej w postanowieniu Wojewody ... z dnia ... stycznia 2014 r. znak: ... Minister Finansów decyzją z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ przywołał następujące okoliczności:

Wójt G. O. pismem z dnia ... maja 2014 r. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie kary pieniężnej w wysokości 18 500 zł, wymierzonej postanowieniem Wojewody ... z dnia ... stycznia 2014 r. W uzasadnieniu Wójt G. O. opisał postępowanie w wyniku, którego doszło do nałożenia kary podnosząc, że dokonane przez niego czynności były zgodne z prawem. Ponadto wskazał na trudną sytuację finansową g. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wojewoda ... decyzją z dnia ... lipca 2014 r., znak: ... odmówił umorzenia kary pieniężnej. Wójt G. O. wniósł odwołanie od decyzji. W związku z wniesieniem odwołania Wojewoda ... w oparciu o art. 133 Kpa przesłał odwołanie oraz akta sprawy do Ministra Finansów.

Minister Finansów, decyzją z dnia ... listopada 2015 r., znak: nr ..., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił umorzenia przedmiotowej należności.

Wójt G. O. pismem z dnia ... grudnia 2015 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W trybie samokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), Minister Finansów decyzją z dnia ... stycznia 2016 r., znak: ... uchylił decyzję z dnia ... listopada 2015 r., znak ... oraz uchylił decyzję Wojewody ... z dnia ... lutego 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. syg. V SA/Wa 133/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda ... decyzją z dnia ... kwietnia 2016 r. znak: ... odmówił umorzenia należności.

Podniósł następujące zarzuty:

• naruszenie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp), poprzez ocenę dopuszczalności i zasadności umorzenia należności z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności interesu lokalnej społeczności,

• naruszenie przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ufp poprzez zastosowanie w sprawie, pomimo, iż z zakresu odesłania zawartego w art. 64 ufp nie wynika prawo organu do oceny dopuszczalności i zasadności stosowania ulg w spłacie należności publicznoprawnych w oparciu o przesłanki określone w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ufp,

• naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 5 ufp poprzez błędne stwierdzenie braku przesłanek umorzenia kary pieniężnej, w tym nieprawidłowe przyjęcie, iż ważny interes dłużnika występuje wyłącznie w przypadku zaistnienia trudnej sytuacji finansowej. bez uwzględnienia innych, istotnych w danej sprawie okoliczności,

• naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w skutek braku wszechstronnego i wnikliwego rozważenia oraz uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ufp właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (m.in. umorzyć w całości) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Przesłanki umorzenia należności w całości są określone w art. 56, który stanowi, że należności osób prawnych mogą być umarzane w całości, jeżeli:

1. osoba prawna została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

2. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

3. zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Minister Finansów podziela stanowisko doktryny (R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego Tom 4, C.H.Beck, Wyd. 1, 2012 r., s. 465-466) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 maja 2013 r., II FSK 1999/11), które uznały, że mówiąc o działaniu w imię jakiegoś dobra ponadindywidualnego (tj. w interesie publicznym, społecznym) zakłada się ujęcie go w postaci co najmniej jednej z sześciu wartości:

1. bezpieczeństwa prawnego,

2. porządku publicznego,

3. ochrony środowiska,

4. ochrony zdrowia publicznego,

5. ochrony moralności publicznej,

6. wolności i praw innych osób.

Organ podkreśla, że katalog ten nie może być jednak uznany za wyczerpujący, ponieważ za wchodzące w skład "interesu publicznego" przyjmuje się wiele innych wartości, np. jawność życia publicznego, obronność państwa, pokojowy i bezpieczny przebieg zgromadzeń, przeciwstawianie się oszustwom i nadużyciom podatkowym, ochrona autorytetu państwa.

W odniesieniu do "interesu publicznego" istotną rolę odgrywają głównie te wartości, które w społecznej hierarchii można umiejscowić na najwyższym poziomie. A zatem to przede wszystkim wartości podstawowe są istotą "interesu publicznego", pojęcie to ma bowiem wymiar nie tylko ekonomiczny, polityczny czy też prawny, ale – co istotne – podlega ocenom o charakterze etycznym stanowiącym dopełnienie ocen prawnych.

W odniesieniu do wskazanych powyżej wartości konstytucyjnych, które powinny być uwzględniane przy dookreślaniu "interesu publicznego", w przedmiotowej sprawie najistotniejsze są trzy: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny oraz ochrona moralności publicznej. Pojęcie "interesu publicznego" w analizowanym przypadku wiąże się ponadto z ochroną autorytetu państwa.

Przez ważny interes dłużnika należy rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków. O istnieniu ważnego interesu publicznego dłużnika decydują obiektywne okoliczności ustalone przez organ na podstawie dowodów zebranych w sprawie. Ważnego interesu dłużnika nie można natomiast utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zobowiązania, bowiem przyznanie ulgi w postaci umorzenia zobowiązania jest instytucją nadzwyczajną.

Organ II instancji podkreśla, że umarzanie należności jest wyjątkiem od zasady, że należności należy zapłacić. Dlatego punktem wyjścia jest ocena, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne.

W ocenie Ministra Finansów na podstawie informacji zebranych w toku postępowania odwoławczego należy uznać, że sytuacja majątkowa G. O. nie uzasadnia stwierdzenia ważnego interesu dłużnika w całkowitym umorzeniu należności.

Kwota wynikająca z nałożonej kary (18 500 zł) stanowi niewielką część (0,03%) wydatków prognozowanych w budżecie G. na 2016 r. (53 481 820 zł zgodnie z uchwałą nr ... Rady G. O. z dnia ... lutego 2016 r. w sprawie zmian budżetu G. O. na 2016 r.).

Projekt Uchwały Budżetowej G. O. na Rok 2016 ustalał dochody na poziomie ponad 54 203 tys. zł., natomiast wydatki na kwotę ponad 53 478 tys. zł. Projekt zakładał nadwyżkę budżetu w wysokości 725 tys. zł i wskazywał, że zostanie ona przeznaczona na spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów. Zadłużenia wynikające z kredytów wpływają na sytuację finansową g., jednakże zobowiązania dobrowolne (umowy cywilne) nie mogą uchylać obowiązku zapłaty należności publicznoprawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2003 r. o sygn. akt. I SA/Wr 2510/00, LEX nr 84021).

Uchwała nr ... Rady G. O. z dnia ... lutego 2016 r. w sprawie zmian budżetu G. O. na 2016 r. wskazuje natomiast, iż budżet g. po zmianach wynosi: dochody w kwocie ponad 54 206 tys. zł, wydatki w kwocie ponad 53 481 tys. zł.

Co do kwestii podnoszonych przez skarżącego, a więc konieczności spłacania licznych kredytów i pożyczek, należy zauważyć, że sytuacja finansowa G. związana z tego typu zobowiązaniami, zgodnie z dokumentem "Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej" (załącznik nr ... do uchwały R. G. nr ... z dnia ... grudnia 2015 r.) w najbliższym czasie ulegnie poprawie. Dokument ten wskazuje, że sytuacja finansowa powinna unormować się w 2017 r., wtedy to bowiem możliwe będzie finansowanie wydatków i rozchodów ze środków własnych, bez konieczności zaciągania cywilnoprawnych zobowiązań finansowych. Wieloletnia Prognoza Finansowa, nie planując zaciągania nowych zobowiązań, zakłada także stopniowe zmniejszanie długu jednostki, zaś bieżące potrzeby inwestycyjne planuje pokryć wpływami ze sprzedaży majątku oraz dochodami bieżącymi. Okoliczności te nie uzasadniają stwierdzenia, że G. O. znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji finansowej.

Wykaz przedsięwzięć (załącznik nr ... do uchwały R. G. nr ... z dnia ... grudnia 2015 r.) wskazuje, iż w najbliższych latach G. O. planuje wydatki na różnego rodzaju programy (kanalizacja sanitarna, porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej, dowóz uczniów do szkół, stypendia, pomoc społeczna, zadania związane z zagospodarowaniem przestrzennym). Nie ulega wątpliwości, że wskazane projekty mają znaczący wspływ na ogólną sytuację finansową g. Zaznaczyć należy jednak, iż istniejące i planowane zobowiązania są wynikiem realizowanych przez G. zadań i nie mają charakteru nadzwyczajności lub wyjątkowości. Tym samym nie uzasadniają stwierdzenia, że jednostka znajduje się w szczególnej czy wyjątkowo trudnej sytuacji, tylko z tego względu, że wykonuje zadania ustawowo nałożone na każdą tego typu jednostkę samorządu terytorialnego. Podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności nie uzasadnia zastosowania wobec G. przywileju w postaci umorzenia wymagalnej należności publicznoprawnej. Należność ta, w postaci kary finansowej, została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa za określone uchybienie (zwłoka w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej), a więc G. powinna w równym stopniu uwzględnić i realizować zarówno zadania związane z funkcjonowaniem jednostki i jej mieszkańców, jak i obowiązki będące konsekwencją podejmowania działań niezgodnych z obowiązującymi przepisami.

W ocenie organu odwoławczego nie jest zrozumiałe, dlaczego G. odmawia spłaty należności wynikającej z kary nałożonej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, chociażby w ratach odpowiednich do jej sytuacji finansowej. Możliwe są przy tym inne niż umorzenie rodzaje ulg, jak rozłożenie na raty, umorzenie w części bądź odroczenie terminu zapłaty należności. Tego typu ulgi, z jednej strony umożliwiają spłatę zaległości w bardziej dogodnej formie, a z drugiej – zabezpieczają interes Skarbu Państwa.

Zdaniem organu II instancji uwzględniając wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy, uzasadnionym jest stwierdzenie, że G. O. posiada środki na spłatę zadłużenia, ewentualnie w ratach, bez uszczerbku dla jej obowiązku wykonywania zdań służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców G. W ocenie Ministra Finansów spłata zobowiązań nie zagraża ogólnej sytuacji materialnej G. i nie przyczyni się do zaprzestania działalności lub funkcjonowania jednostki w jakiejkolwiek sferze publicznej, w związku z czym nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka ważnego interesu dłużnika.

Odnosząc się do przesłanki skuteczności postępowania egzekucyjnego, organ zauważa, że ustawa o finansach publicznych w art. 56 ust. 1 pkt 3 stanowi, że należności mogą być umarzane w całości, jeżeli zachodzi uzasadnienie przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjny, nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Analiza sytuacji finansowej G. O., w szczególności kwoty planowanych wydatków G. w większości nie podlega wyłączeniom egzekucyjnym.

Organ wskazuje jednocześnie, że w niniejszej sprawie umorzenie zobowiązania oznaczałoby nieuzasadnioną zgodę na rezygnację z należnego prawem dochodu. W niniejszej sprawie przyczyną powstania należności było działanie jednostki samorządu terytorialnego. Nie zostały również udowodnione szczególne okoliczności, które uzasadniałyby zmianę tej oceny.

Minister podnosi również, że umarzanie należności pieniężnych publicznoprawnych, a więc także tych wynikających z założonych kar finansowych, jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą odstąpienie od powszechnej zasady obowiązku zapłaty za popełnione wykroczenia. Z tego powodu również okoliczności społeczne i gospodarcze uzasadniające jej zastosowanie muszą posiadać tę samą cechę. Powinny to być zatem tego rodzaju okoliczności, które posiadają wyjątkowy, nadzwyczajny charakter. W przedmiotowej sprawie tego typu okoliczności nie mają miejsca. Podnoszone bowiem przez skarżącego kwestie co do konieczności realizowania ustawowych zadań G. i niewystarczającą ilość środków na niektóre przedsięwzięcia oraz konieczność spłaty dotychczasowych zobowiązań – nie stanowią okoliczności szczególnych i wyjątkowych, a tym samym nie są wystarczające, aby zastosować ulgę w postaci całkowitego umorzenia należności w postaci kary finansowej.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Wójt G. O. zarzucając jej:

– naruszenie przepisu art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U/ z 2013 r., poz. 885 z późn. zm) poprzez ocenę dopuszczalności i zasadności umorzenia nałożonej kary pieniężnej wyłącznie przez pryzmat przesłanek określonych w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 tej ustawy, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza interesu lokalnej społeczności w udzieleniu wnioskowanej ulgi;

– naruszenie przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o finansach publicznych poprzez zastosowanie w sprawie, pomimo, iż z zakresu odesłania zawartego w przepisie art. 64 ww. ustawy nie wynika prawo organu do oceny dopuszczalności stosowania ulg w zapłacie należności publicznoprawnych w oparciu o przesłanki określone w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o finansach publicznych;

– naruszenie przepisu art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne stwierdzenie faktu braku przesłanek umorzenia kary pieniężnej w oparciu o zastosowaną przez organ podstawę prawną rozstrzygnięcia, w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż ważny interes dłużnika występuje wyłącznie w przypadku zaistnienia trudnej sytuacji finansowej, bez uwzględnienia innych, istotnych dla sprawy okoliczności, jak również wobec uznania, że wykazany prze Wójta G. O. interes lokalnej społeczności nie stanowi interesu publicznego, przemawiającego za umorzeniem kary;

– naruszenie przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia oraz uwzględnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które należycie rozpatrzone przemawiają za umorzeniem nałożonej kary, jak również wobec niewłaściwego uzasadnienia decyzji, w szczególności niedoniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich okoliczności faktycznych, podnoszonych w odwołaniu, a w konsekwencji wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, bez właściwego wyważeni interesu Skarżącego oraz interesu Skarbu Państwa.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

– uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody ... w O.;

– zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., iż Minister Finansów, podobnie jak Wojewoda ..., z naruszeniem art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o finansach publicznych przyjął, iż przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych są określone w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 tej ustawy, a tym samym podstawowym kryterium oceny zasadności umorzenia nałożonej kary jest ustalenie czy występuje któraś z okoliczności wymienionych w powołanych przepisie, w tym ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Tymczasem zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stanowiącym materialną podstawę udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnych, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Ww. przepis regulując kwestię udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych, odwołuje się zatem wyłącznie do rodzaju ulg wymienionych w art. 55 ("może udzielać określonych w art. 55 ulg"), a nie przesłanek ich udzielenia uregulowanych w art. 56. Powyższe powoduje konieczność uznania, iż brak jest podstaw prawnych do oceny zasadności stosowania ulg w spłacie należności publicznoprawnych w oparciu o przesłanki określone dla należności cywilnoprawnych, wymienione w art. 56 ustawy o finansach publicznych, gdyż nie wynika to z zakresu odesłania zawartego w art. 64 tej ustawy.

Organ miał zatem obowiązek ustalić czy powołane przez Wójta G. O. okoliczności wskazujące na konieczność ograniczenia realizacji innych zadań publicznych, w tym w kontekście rozmiaru grożących kar i obecnej sytuacji finansowej G., a także możliwość przeznaczenia środków "uwolnionych" wskutek umorzenia na realizację obligatoryjnych zadań własnych G., mogą stanowić uzasadnioną przyczynę (społeczną) umorzenia należności, czemu winiem dać wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący stwierdza również, iż organ II instancji definiując przesłanki umorzenia należności w oparciu o zastosowaną podstawę prawną rozstrzygnięcia, dokonał ich niewłaściwej, zawężającej wykładni, utożsamiając ważny interes dłużnika wyłącznie z kondycją finansową G., jak również wskazując, iż punktem wyjścia jest ocena, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne. Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie, na gruncie podobnych regulacji Ordynacji podatkowej, "Artykuł 67a § 1 o.p. nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej od złej sytuacji finansowej i materialnej podatnika. Jedną z dwóch przesłanej udzielenia tej ulgi jest "ważny interes podatnika". Pojęcie to jest zdecydowanie szersze. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3001/13, CBOSA). Natomiast w kontekście oceny wystąpienia przesłanki interesu publicznego podnosi się, iż istotne znaczenie w tej kwestii ma rodzaj podmiotu wnioskującego o przyznanie ulgi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/GI 1152/15, CBOSA). Zatem również w zakresie stosowanych przesłanek ważnego interesu dłużnika czy interesu publicznego, organ zobowiązany był wyważyć społeczne skutki utrzymania obowiązku zapłaty kary, w tym w kontekście uszczuplenia realizacji innych zadań publicznych, a nie poprzestać w zasadzie wyłącznie na stwierdzeniu, że sytuacja majątkowa G. nie uzasadnia istnienia ważnego interesu dłużnika, jak również, iż podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności nie uzasadnia wobec G. przywileju w postaci umorzenia wymagalnej należności publicznoprawnej.

Poza tym analizując sytuację finansową G. organ pominął zasadniczą okoliczność podnoszoną w odwołaniu, a mianowicie fakt, iż łączna wysokość nieprawomocnie nałożonych na Wójta G. O. kar pieniężnych w związku z opóźnieniem w wydaniu decyzji lokalizacyjnych wynosi 1 113 500,- zł, co spowodowało wadliwe uznanie, że uiszczenie kary nie przekracza możliwości płatniczych G.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało niemożnością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu trafny jest zarzut braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (stanu faktycznego) pozwalających na jej ostateczne rozstrzygnięcie (art. 7 kpa), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Przypomnieć bowiem trzeba, że już w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący uzasadniając potrzebę umorzenia należności podnosił, że łączna wysokość nieprawomocnie nałożonych na niego kar pieniężnych w związku z opóźnieniem w wydaniu decyzji lokalizacyjnych wynosi 1 113 500,- zł. Zatem za przedwczesne i nie znajdujące oparcia w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym skarżący uznaje stwierdzenie organu, iż wobec wysokości wymierzonej kary jej uiszczenie nie przekracza możliwości finansowych G.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji powyższą kwestię pominął. Uznał bowiem, iż kwota nałożonej kary o umorzenie której chodziło w sprawie niniejszej, tj. kwota 18 500 zł za 37 dni zwłoki w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji jest niewielka. Stanowi bowiem 0.03% wydatków prognozowanych w budżecie G. na 2016 r.

Ponieważ odwołanie nosi datę ... kwietnia 2016 r., a decyzję organu odwoławczego wydano ... czerwca 2016 r., obowiązkiem tego organu było przynajmniej ustalenie, czy i ewentualnie które kary pieniężne nałożone w związku z opóźnieniem w wydaniu decyzji lokalizacyjnych spośród składających się na kwotę 1 113 500,- podlegały wykonaniu na dzień ... czerwca 2016 r.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy ustali, jak będzie kształtowała się powyższa kwestia na dzień wydania przez niego ponownej decyzji. Przy ocenie potrzeby ewentualnego umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej, o którą chodzi w sprawie niniejszej trzeba będzie mieć na uwadze jednak nie tylko rozmiar zobowiązań skarżącego wynikających z należnych kar ogółem, ale także to, że skarżący nie może działać w warunkach nieposzanowania prawa i w przeświadczeniu braku potrzeby ponoszenia jakichkolwiek konsekwencji finansowych wynikających z tychże działań/zaniechań.

Innymi słowy nie może tłumaczyć braku realizacji obowiązków wynikających z prawomocnych orzeczeń organów wyłącznie interesem finansowym G. oraz jej mieszkańców. Takie postawienie sprawy skutkowałoby tym, iż orzeczenia te stałyby się iluzorycznymi, jeśli na organach (tak jak chciałby tego skarżący), miałby ciążyć obowiązek niejako automatycznego umarzania należności z nich wynikających.

Organ ponownie rozpoznający sprawę musi zatem odnieść się także i do tej kwestii.

W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego uznać należy na obecnym etapie postępowania za przedwczesne. Tym niemniej sąd zwraca uwagę, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (w wersji mającej znaczenie dla przedmiotowej sprawy – Dz.U. 2013.885) właściwy organ na wniosek zobowiązanego może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań, o których mowa w art. 60. Przepis ten stanowi ( w wersji mającej zastosowanie w sprawie niniejszej), że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2. należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3. wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4. wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5. wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków;

6a. należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8. pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów do budżetu państwa.

Podkreślenia wymaga, że wyliczenie zawarte w powyższym przepisie ma charakter przykładowy. Operuje on bowiem pojęciem "w szczególności".

Z kolei ulgi określone w art. 55 mogą polegać na umorzeniu należności pieniężnych lub rozkładaniu na raty ich spłaty.

Odwołanie w art. 64 ust. 1 do art. 55 nie obejmuje jednak art. 56, który odnosi się wyłącznie do należności mających charakter cywilnoprawny. Takiego charakteru nie mają należności o umorzenie których wnosi skarżący, stąd też brak jest podstaw do zastosowania do nich przesłanek wskazanych w art. 56 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o finansach publicznych.

Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe, uwzględniając dodatkowo fakt, iż brak zdefiniowanych ustawowo przesłanek udzielenia ulg w sprawie takich należności jak objęte wnioskiem skarżącego obligują organ do zbadania wszelkich okoliczności, które mogłyby uzasadniać wniosek o ich umorzenie.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 200 ppsa.