Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2484/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 45 ust. 3a; art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia (...) grudnia 2015 r.; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 16 965,04 zł (szesnaście tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych i 4 grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez M.S. Sp. z o.o. z siedzibą w W.Ś. (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS", "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] .dz.[...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

M. S. z o. o. złożyła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wnioski Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące czerwiec – grudzień 2014 r., w terminie przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 241 ze zm.). Pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. PFRON zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków wypłaconych Stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące czerwiec – grudzień 2014 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, Prezes PFRON:

1. nakazał Stronie zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania ww. decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące:

sierpień 2014 r. w wysokości 39 486,38 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 9 października 2014 r.,

wrzesień 2014 r. w wysokości 46 320,80 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 4 listopada 2014 r.,

październik 2014 r. w wysokości 52 094,48 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 2 grudnia 2014 r.,

listopad 2014 r. w wysokości 59 727,47 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 22 grudnia 2014 r.,

grudzień 2014 r. w wysokości 58 873,93 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 5 lutego 2015 r.

2. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków wypłaconych Stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r.

Organ pierwszej instancji stwierdził, iż dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od sierpnia do grudnia 2014 r. zostało wypłacone nienależnie, gdyż na dzień złożenia wniosków Strona spełniła przesłanki z art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 9 sierpnia 2008, str. 3), dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 800/2008", tj. zgodnie z prawodawstwem krajowym podlegała zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie. Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

MRPiPS wskazał, że przepis art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 127 poz. 721 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych" wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008, a w związku tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia.

Na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie, przyznając MŚP pomoc objętą tym rozporządzeniem, powinny zastosować uproszczoną, w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że Strona jest mikroprzedsiębiorstwem, gdyż spełnia przesłanki definicji zawartej w art. 2 ust. 3 załącznika 1 do ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008, tj. m.in. zatrudnia mniej niż 10 pracowników.

Przy ocenie sytuacji finansowej Strony zastosowanie ma zatem definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w ww. rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 800/2008. Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 7 ww. rozporządzenia Komisji, za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki:

w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59 poz. 404 ze zm.), badaniu podlega sytuacja ekonomiczna strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy. Na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena, czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Zdaniem organu odwoławczego, Strona spełniła na dzień złożenia wniosków za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. przesłanki z art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawa upadłościowego i naprawczego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Organ wskazał, że z dokumentów finansowych nadesłanych na etapie postępowania przed organem I instancji wynika, że kapitał własny Strony wyniósł na koniec: sierpnia 2014 r. (-3 535,23 zł), września 2014 r. (-94 769,40 zł), października 2014 r. (-87 383,02 zł), listopada 2014 r. (-125 716,41 zł) oraz grudnia 2014 r. (-231 003,37 zł). Ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności Strony i tym samym na zagrożenie upadłością. Ponadto z załączonego do akt sprawy bilansu wynika, że wskaźnik ogólnego zadłużenia Strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniósł na koniec sierpnia 2014 r. - 1,04, września 2014 r. - 1,64, października 2014 r. - 1,47, listopada 2014 r. - 1,65 oraz grudnia 2014 r. - 3,11. Za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57 - 0,67, a wysoka wartość ww. wskaźnika świadczy o spadku samodzielności finansowej strony i tym samym o zwiększeniu jej stopnia zadłużenia. Wartość wskaźnika powyżej "1" świadczy o dużym zadłużeniu i tym samym wskazuje również na zagrożenie upadłością. Zdaniem organu z tej analizy wynika, że Spółka jest nadmiernie zadłużona w stopniu zagrażającym wykonywanie zobowiązań pieniężnych, ze względu na ujemny kapitał własny i wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia. Wartość zobowiązań Spółki przekracza wartość aktywów ogółem, co zdaniem organu wyczerpuje przesłanki z art. 11 ustawy Prawo upadłościowe. Ujemny kapitał własny oraz ww. wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia (stosunku zobowiązań ogółem do majątku - aktywów ogółem) wskazują na to, iż Strona spełnia przesłankę określoną w art. 1 ust. 7 lit. c) ww. rozporządzenia Komisji i tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za okres od sierpnia 2014 r. do grudnia 2014 r. została pobrana nienależnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również po części prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; niepoddanie analizie umów pożyczek, a co za tym idzie nie wyjaśnienie, czy pożyczki wspólników zostały udzielone Spółce z zamiarem wykorzystania ich na bieżącą działalność Spółki, czy na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki np. w trybie art. 257 § 1 Kodeksu spółek handlowych,

- art. 9 i 11, art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 49e ust. 1 i 2 w zw. z art. 48 a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 1 ust. 7 lit c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy wobec podmiotu będącego stroną postępowania o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, a także nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, poprzez niepowołanie biegłego rewidenta celem zbadania sprawozdania finansowego Spółki, którego powołanie umożliwiłoby dokonanie obiektywnej oceny sytuacji ekonomicznej Skarżącej, jak również niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji nakazującej zwrot dofinansowania,

- art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez nieustalenie czy bilans złożony do sądu rejestrowego zgodnie z art. 69 ustawy o rachunkowości w zw. z art. 8a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym podlegał badaniu przez biegłego rewidenta,

- art. 47 i następne ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez badanie sprawozdania finansowego przez podmiot nieuprawniony, co skutkuje oceną, że postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 8 i 11 w zw. z art 107 § 3 K.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ do stawianych przez stronę postępowania wszystkich zarzutów przeciwko decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 29 grudnia 2015 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź uchybienie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna bowiem w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią m.in. przepisy art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którymi środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3).

Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia (motyw 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008).

Organy stwierdziły, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od sierpnia do grudnia 2014 r. zostało wypłacone nienależnie, gdyż na dzień złożenia wniosków Strona spełniła przesłanki z art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 uniemożliwiające wypłatę ww. dofinansowania, tj. zgodnie z prawodawstwem krajowym podlegała zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności. Dla celów tego rozporządzenia MŚP, które działają krócej niż trzy lata nie uważa się za zagrożone odnośnie tego okresu, chyba, że MŚP spełnia warunek określony w akapicie pierwszym lit. c.

Organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy (art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej).

Należy wskazać, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. j. Dz.U. z 2015 r. poz. 233), dalej: "p.u.i.n.", dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 ww. ustawy).

Odpowiedź na pytanie, czy podmiot gospodarczy spełnia kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze w sprawie niewypłacalności wymaga analizy.

Za podstawę oceny sytuacji finansowej Spółki w rozpoznawanej sprawie, organy przyjęły sprawozdania finansowe Spółki za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2014 r.

MRPiPS wskazał, opierając się w całości na ustaleniach organu I instancji, że kapitał własny Strony wyniósł na koniec: sierpnia 2014 r. (-)3 535,23 zł, września 2014 r. (-)94 769,40 zł, października 2014 r.(-)87 383,02 zł, listopada 2014 r. (-)125 716,41 zł oraz grudnia 2014 r. (-)231 003,37 zł. Zdaniem organów ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności Strony na zagrożenie upadłością. Wskaźnik ogólnego zadłużenia Strony, informujący o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniósł na koniec sierpnia 2014 r. - 1,04, września 2014 r. - 1,64, października 2014 r. - 1,47, listopada 2014 r. - 1,65 oraz grudnia 2014 r. - 3,11, co świadczy o dużym zadłużeniu i tym samym wskazuje również na zagrożenie upadłością.

Odnosząc się do wskazanych przez organy danych finansowych, Sąd stwierdza, że bilans stanowi podstawowe źródło informacji oceny relacji między wartością majątku dłużnika a jego zobowiązaniami. Jednakże obliczenie stanu nadmiernego zadłużenia wyłącznie na podstawie danych bilansowych nie zawsze jest miarodajne, a w rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, może stanowić jedynie podstawę domniemania niewypłacalności Spółki.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ w sposób wystarczający przeanalizował sytuację finansową Spółki pod kątem wystąpienia niewypłacalności. Organ I instancji podobnie, jak organ odwoławczy, ograniczyły się wyłącznie do wykazania wartości kapitału własnego i wskaźnika ogólnego zadłużenia Spółki, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów stwierdzając, że stanowi on o zagrożeniu kontynuacji działalności Spółki, a tym samym o zagrożeniu upadłością. MRPiPS stwierdził, że ujemny kapitał własny oraz wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia (stosunku zobowiązań ogółem do majątku - aktywów ogółem) wskazują na to, iż Strona spełnia przesłankę określoną w art. 1 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Komisji Nr 800/2008. Należy jednak zwrócić uwagę, że pojęcia "zobowiązania", czy "majątku" nie są tożsame z pojęciami "aktywów" i "pasywów". Aktywa to ogół składników majątkowych w ujęciu wartościowym będących własnością przedsiębiorcy, a pasywa to źródła finansowania aktywów, czyli znajdujące się w dyspozycji firmy, kapitały własne, zysk oraz zobowiązania wobec innych jednostek (por. W. Bień, "Czytanie bilansu przedsiębiorstwa", Warszawa 1993, s. 13). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, oprócz ustalenia wartości kapitału własnego i wskaźnika ogólnego zadłużenia Spółki, konieczne było dokonanie analizy innych okoliczności dotyczących majątku Spółki. Organ całkowicie pominął fakt, iż Spółka została zawiązana przez wspólników w krótkim odstępie czasu od dnia wszczęcia postępowania przez PFRON, nie odniósł się również do twierdzeń Skarżącej, że na ujemny wynik finansowy Spółki za 2014 r. ma wpływ ilość i wysokość pożyczek udzielonych Spółce przez wspólników. Jednocześnie organ nie zakwestionował twierdzeń Skarżącej, że jej bieżące zobowiązania były regulowane, nie prowadzono wobec Spółki żadnych postępowań sądowych, czy egzekucyjnych.

Sąd przy orzekaniu w tej sprawie wziął pod uwagę, że w orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się, że majątek przedsiębiorcy charakteryzuje się wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów, jak i aktywów, a treść bilansu nie może w pełni odzwierciedlać wszystkich składników majątku przedsiębiorcy składających się na pojęcie majątku sensu largo. Przykładowo, kapitały własne i zysk są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, a nie aktywów. Biorąc pod uwagę powyższe, artykułu 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego nie można interpretować, opierając się wyłącznie na bilansie, który jedynie porządkuje majątek przedsiębiorcy według źródeł jego finansowania (vide: Juliusz Petraniuk, Upadłość i jej podstawy w prawie upadłościowym i naprawczym (w) "Przegląd Prawa Handlowego" 2003/12/17). W wyroku z dnia 26 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 318/13 WSA we Wrocławiu stwierdził, że "nie wystarcza mechaniczne zestawienie kwot wynikających z bilansu aby stwierdzić, że zaistniała przesłanka niewypłacalności Spółki niezbędna jest bowiem rzeczywista ocena jej kondycji". Podobnie w wyroku z dnia 1 października 2008 r. WSA w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 422/08 stwierdzono, że sam bilans nie powinien stanowić podstawy do oceny stanu niewypłacalności podatnika. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko orzecznicze.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie oceniły rzetelnie i wnikliwie sytuacji finansowej Strony, czym uchybiły obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 K.p.a. w związku z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 §1 K.p.a.).

Sformułowana w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. Zasada ta najbardziej wyeksponowana jest na etapie postępowania wyjaśniającego - organ administracji publicznej ma obowiązek zebrać i wyjaśnić cały materiał dowodowy, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i ustalenia istniejącego stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast organ II instancji miał obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania całości sprawy (art. 15 K.p.a.) i nie powinien się ograniczać wyłącznie do powielenia oceny organu I instancji.

Ponadto organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zasada przekonywania nie została zrealizowana bowiem organ pominął milczeniem twierdzenia Strony i nie odniósł się do okoliczności istotnych w tej sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W tym zakresie Sąd podzielił zarzuty skargi uznając, że zaskarżona decyzja nosi cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone.

Natomiast nie znajduje uzasadnienia zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia prawa poprzez to, iż w postępowaniu dowodowym nie skorzystano z opinii biegłego rewidenta. Zdaniem Sądu organ administracji stwierdzając, że w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, może nie powoływać biegłego, lecz samodzielnie rozstrzygnąć kwestię wymagającą posiadania takich wiadomości (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 1997 r. sygn. akt V SA 1926/96).

Uwzględniając powyższe, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien poddać wnikliwej analizie sytuację finansową Strony mając na uwadze wskazania Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.