Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 558/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmawiającą R. Z. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r. w wysokości [...] zł z odsetkami [...] zł i na ubezpieczenie zdrowotne od września 2013 r. do kwietnia 2014 r. w wysokości [...] zł z odsetkami [...] zł.

U podstaw tej treści rozstrzygnięcia ZUS motywował, że dokonał ponownej analizy kwestii przedawnienia wymienionych składek i uznał, że są one wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Przymusowe dochodzenie tych należności prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS [...] od [...] listopada 2016 r.

Następnie ZUS wyjaśnił, że R. Z. nie wykazał przesłanek wnioskowanego umorzenia składek. W tym kontekście ZUS nawiązał do art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2021.423 ze zm. - u.s.u.s.) oraz do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U.2003.141.1365 - rozporządzenie MGPPS).

Według ustaleń ZUS, R. Z. jest rozwiedziony. Nie pracuje zarobkowo. Nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych. Nie uzyskuje dochodów z innych źródeł. Nie otrzymuje świadczeń z Urzędu Pracy. Nie korzysta z pomocy społecznej oraz z innych form pomocy. Nie ma zobowiązań pieniężnych. Gospodarstwo domowe prowadzi z matką - M. B.. Stałe wydatki R. Z. to "miesięczne opłaty" w wysokości [...] zł i "opłaty eksploatacyjne" w kwocie [...]zł. Majątek R. Z. stanowią: mieszkanie o powierzchni 36,33 m˛ w P. objęte księgą wieczystą nr [...], motocykl [...] z 1985 r. i samochód [...] z 1997 r. ZUS zaznaczył, że uzyskał hipotekę przymusową na lokalu mieszkalnym R. Z. w odniesieniu do [...] zł.

W dalszej kolejności ZUS argumentował, że R. Z. nie przedstawił dowodów na okoliczność trwałej i całkowitej niemożności podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia. Złożył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...] marca 2021 r., stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności M. B.. Z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z [...] lipca 2021 r. wynika, że R. Z. uzyskał stałe świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Z tego tytułu od lutego 2021 r. otrzymuje [...] zł miesięcznie. Jest to rekompensata za niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnację z pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zdaniem ZUS, świadczenie pielęgnacyjne może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zaległych składek.

ZUS tłumaczył, że trudna sytuacja materialna, uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały. Według danych ZUS, w lipcu 2021 r. podstawa wymiaru składek wyniosła [...] zł w związku z wypłatą świadczeń za 6 miesięcy. M. B. otrzymuje świadczenie emerytalne [...] zł brutto, [...] zł netto i dodatek pielęgnacyjny [...] zł. W sumie kwota do wypłaty na rzecz M. B. stanowi [...] zł.

W tych okolicznościach budżet gospodarstwa domowego R. Z. kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie i jest wyższy od minimum socjalnego rzędu [...] zł w IV kwartale 2020 r. dla dwuosobowego gospodarstwa pracowniczego. Zatem sytuacja finansowa R. Z. nie nosi cech ubóstwa i nie uzasadnia korzystania z pomocy społecznej.

ZUS stwierdził, że "W stałych miesięcznych kosztach utrzymania nie uwzględniono podstawowych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym, czyli zakupu żywności, ubrań, środków higienicznych, itp. Nie są to nadzwyczajne koszty, a ZUS nie może umarzać zaległości każdej osobie, która ponosi, podobnie jak ogół społeczeństwa, zwykłe koszty utrzymania."

Następnie ZUS zaznaczył, że R. Z. do [...] kwietnia 2014 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie fryzjerstwa i pozostałych zabiegów kosmetycznych. Wobec tego powinien liczyć się z uciążliwościami związanymi z dochodzeniem składek. Ich umorzenie ma charakter zupełnie wyjątkowy. Powstanie omawianych zaległości nie wynikało z klęski żywiołowej ani z innych nadzwyczajnych zdarzeń. Natomiast decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej, R. Z. powinien mieć świadomość obowiązku opłacenia składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach niezależnie od osiąganych przychodów, różnych problemów. Składki te są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym. Instytucja umorzenia służy wsparciu osób w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi, zdarzeniami, gdy status materialny trwale nie rokuje spłaty zadłużenia. Zatem umorzenie składek może być uzasadnione jedynie okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym.

W ocenie ZUS, uwzględnienie wniosku R. Z. naruszałoby interes publiczny oraz konstytucyjną zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Obowiązkiem ZUS jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności. Względy społeczne wymagają, aby zaległości publicznoprawne były realizowane. W sprawach o ich umorzenie interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany. Zwalnianie z obowiązku ich ponoszenia godzi w prawa innych osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych określoną w art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 u.s.u.s. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter składek, ZUS jest zobowiązany do szczególnej staranności i ostrożności przy ich umarzaniu. Zasada sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa nie pozwala ZUS na uwzględnienie wniosku R. Z. i tym samym na uprzywilejowanie w stosunku do tych, którzy płacą składki w terminie.

R. Z. (Skarżący) złożył skargę na powyższą decyzję ZUS.

Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza podstawową zasadę "pomocniczości, merytoryczności oraz przejrzystości postępowania administracyjnego". W szczególności narusza konstytucyjną zasadę "pierwszeństwa praw podmiotowych obywateli nad jakimikolwiek uprawnieniami służbowymi jakie posiada dany organ publiczny". Skarżący zwracał uwagę na pierwszeństwo "tego co dobre i słuszne". Powołał się przy tym na art. 5 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U.2020.1740 ze zm. - K.c.) w związku z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.

W następstwie formułowanych zarzutów Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący motywował, że przestał prowadzić działalność gospodarczą ze względu na jej nieopłacalność. Był zarejestrowany jako bezrobotny. Przez ostatnie siedem lat "wegetował" razem z niepełnosprawną matką w dwupokojowym mieszkaniu o powierzchni 36,33 m˛. W przekonaniu Skarżącego, jego trudna sytuacja materialna uzasadnia umorzenie należności z tytułu składek.

Skarżący zaznaczył, że pojazdy wymieniane przez ZUS mają znikomą wartość rzędu [...] zł.

Zdaniem Skarżącego, ZUS nie rozpatrzył wniosku o umorzenie w sposób obiektywny. Wbrew stanowisku ZUS, interes ogólnospołeczny nie jest ważniejszy od interesu prawnego Skarżącego, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej co najmniej od maja 2014 r., kiedy zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, a dodatkowo opiekuje się niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W ocenie Skarżącego, przyszłość nie przyniesie poprawy jego sytuacji życiowej, materialnej, skoro za dwa lata osiągnie wiek emerytalny.

Na zakończenie Skarżący stwierdził, że ustawowy obowiązek płacenia składek nie oznacza "bezwzględności egzekucyjnej" kosztem życia lub zdrowia zobowiązanego i jego najbliższej rodziny.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja ZUS nie jest zgodna z prawem.

Jak stanowi art. 28 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1).

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2).

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe (Dz.U.2020.1228 i 2320);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy Prawo upadłościowe;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3).

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a).

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. 3b).

Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4).

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, decyzję umarzającą należności z tytułu składek pozostawia się w aktach sprawy (art. 28 ust. 5).

W przypadku gdy nastąpiło wyrejestrowanie płatnika składek oraz ubezpieczonych, umorzeniu z mocy prawa ulegają należności z tytułu składek, jeżeli ich wysokość nie przekracza wysokości dziesięciokrotności kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 28 ust. 5a).

W przypadku gdy dłużnik zmarł, umorzeniu z mocy prawa ulegają należności z tytułu składek, jeżeli ich wysokość nie przekracza wysokości 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym datę zgonu dłużnika (art. 28 ust. 5b).

W przypadku, o którym mowa w ust. 5a i 5b, Zakład nie wydaje decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek (art. 28 ust. 5c).

Przepisu ust. 3 pkt 4b nie stosuje się do składek w części finansowanej przez ubezpieczonego, chyba że jest on jednocześnie płatnikiem składek (art. 28 ust. 6).

Stosownie do art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl § 1 rozporządzenia MGPPS, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., określa ono szczegółowe zasady umarzania przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek.

Według § 3 rozporządzenia MGPPS, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1).

Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ze zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające ze zobowiązanym w faktycznym związku (§ 3 ust. 2).

Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (§ 3 ust. 3).

Jednocześnie wymaga zaznaczenia, że w celu rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległych składek ZUS ma obowiązek przeprowadzić postępowanie zgodnie z wymogami określonymi w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 ze zm. - K.p.a.).

Wobec tego trzeba przypomnieć, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.).

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.).

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.).

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.).

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio (art. 75 § 2 K.p.a.).

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (art. 79a § 1 K.p.a.).

W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2).

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Sąd jest zdania, że z perspektywy przytoczonego stanu prawnego ZUS dotychczas nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w kontekście twierdzeń Skarżącego, nie rozpatrzył istoty sprawy w sposób bezstronny i przedstawił dowolną argumentację.

ZUS przyjął, że sytuacja życiowa i materialna Skarżącego pozwala na zapłatę zaległych składek, ale jednocześnie w żaden sposób nie wytłumaczył dlaczego zatem ich egzekucja prowadzona od 2016 r. nie przyniosła efektów. Na czym w tej sytuacji miałaby polegać celowość, skuteczność jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. ZUS przemilczał przy tym okoliczność, że skierowanie egzekucji do lokalu mieszkalnego o powierzchni rzędu 36 m˛ pozbawiłoby Skarżącego i jego niepełnosprawną matkę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Jeśli, zdaniem ZUS, egzekucja z lokalu mieszkalnego miałaby nie godzić w ważny interes Skarżącego i jego niepełnosprawnej matki, nie przedstawił w tym zakresie żadnych argumentów. Powoływane przez ZUS świadczenie pielęgnacyjne ma na celu przede wszystkim zapewnienie godnej egzystencji rodzinie opiekującej się osobą niepełnosprawną.

ZUS w żaden sposób nie omówił, jakie konkretne okoliczności faktyczne miałyby wskazywać na przyszłą poprawę sytuacji finansowej Skarżącego, biorąc pod uwagę jego wiek, wykształcenie, warunki panujące na rynku pracy w czasie pandemii COVID-19 oraz konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Sąd ocenia, że ZUS dowolnie odstąpił od rozważenia wszystkich koniecznych wydatków Skarżącego w świetle jego twierdzeń z uwzględnieniem logiki i doświadczenia życiowego. Trudno racjonalnie przyjąć, że zamykają się one wszystkie w kwocie niespełna [...] zł miesięcznie. W tym kontekście trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na zakupy związane z żywnością, lekarstwami, środkami czystości, podstawowym ubraniem, obuwiem oraz z zapewnieniem niepełnosprawnej matce wszystkich rzeczy potrzebnych do godnego funkcjonowania w warunkach znacznego stopnia niepełnosprawności, braku zdolności do samodzielnej egzystencji.

Z zaświadczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności M. B. wynika, że potrzebuje ona między innymi dodatkowego zaopatrzenia w sprzęt i pomoce ułatwiające funkcjonowanie oraz stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Nie ulega przecież wątpliwości, że gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest obciążone istotnie wyższymi wydatkami z kategorii koniecznych w porównaniu z gospodarstwami domowymi tworzonymi wyłącznie przez osoby zdrowe. W tym celu należało przede wszystkim wezwać Skarżącego do skonkretyzowania wysokości poszczególnych wydatków. Dla ułatwienia Skarżącemu udzielenia ścisłej i wyczerpującej odpowiedzi ZUS miał obowiązek przykładowo wymienić poszczególne kategorie wydatków, jakie w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego muszą być ponoszone w gospodarstwie domowym, w skład którego wchodzi osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności. Należało również przeanalizować w tym zakresie wielkości statystyczne.

Wezwania dotychczas kierowane przez ZUS do Skarżącego z [...] stycznia i [...] maja 2021 r. były zbyt ogólne. W odniesieniu do wydatków ZUS wymienił: stałe opłaty, kredyty, pożyczki i inne zobowiązania. Skarżący mógł więc pozostawać w mylnym przekonaniu, że bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie i niepełnosprawnej matki nie mają znaczenia.

Dopiero po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego ZUS uzyska podstawy faktyczne do trafnego stwierdzenia czy i jakie przesłanki umorzenia należności składkowych zostały spełnione w realiach rozpatrywanego wniosku Skarżącego. Z punktu widzenia dotychczasowych twierdzeń Skarżącego, ZUS powinien w szczególności skoncentrować ustalenia i rozważania na okolicznościach, do których nawiązują art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 3 pkt 1, pkt 3 rozporządzenia MGPPS.

Nie można zgodzić się z przekonaniem ZUS, że w sprawach o umorzenie należności składkowych interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany. Sąd jest zdania, że interes publiczny nie może być przeciwstawiany interesowi jednostki, zwłaszcza jeśli miałoby to godzić w ochronę jej życia i zdrowia, w podstawy godnej egzystencji jej samej bądź jej najbliższych dotkniętych niepełnosprawnością. Co do zasady, z perspektywy art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.), interes publiczny i interes jednostki są równie istotne. Natomiast, który z nich przesądzi wynik indywidualnej sprawy, zależy od jej konkretnych okoliczności faktycznych. W tym przypadku okoliczności istotne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku Skarżącego obejmują nie tylko fakt posiadania mieszkania i uzyskiwania ustawowego świadczenia, ale także wszystkie konieczne wydatki zwłaszcza związane z zapewnieniem osobie niepełnosprawnej godnej egzystencji, niezbędnego wsparcia, leczenia i rehabilitacji.

Bez wątpienia stosowanie przez ZUS wnioskowanej instytucji umorzenia zaległych składek zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Jednak nie oznacza to, że ZUS miałby być uprawniony do rozstrzygania wniosków o umorzenie w sposób dowolny. Uznanie administracyjne spełnia bowiem kryterium legalności tylko w tych sytuacjach, w których bazuje na zasadach logiki i doświadczenia życiowego, na prawdzie obiektywnej od strony faktów oraz na konstytucyjnych standardach od strony prawa. Tymczasem ZUS skoncentrował swoją argumentację na wybranych okolicznościach, pomijając inne, które - obiektywnie rzecz biorąc - mogą przemawiać za zasadnością stanowiska Skarżącego.

Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że kontrolowana decyzja jest konsekwencją istotnego naruszenia przez ZUS art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które może istotnie wpływać na wynik sprawy. Bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, bez odtworzenia prawdy obiektywnej, bez spójnego toku argumentacji poprowadzonego z uwzględnieniem reguł logiki i doświadczenia życiowego, ZUS nie był uprawniony do nieuwzględnienia wniosku Skarżącego dodatkowo z sugestią, że domaga się on uprzywilejowania kosztem współobywateli.

W dalszym postępowaniu ZUS uwzględni stanowisko prawne przyjęte w ramach niniejszej sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Rzetelnie, bezstronnie i zgodnie z prawdą obiektywną wyjaśni wszystkie istotne aspekty położenia życiowego i materialnego Skarżącego, według ustawowych reguł prowadzenia postępowania administracyjnego.

Z tych powodów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).