Wyrok NSA, sygn. akt FSK 804/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

FSK 804/04 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Nowak Jan Zając Protokolant Jan Jaworski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Lidii S. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt I SA/Wr 754/01 w sprawie ze skargi Lidii S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lipca 2003 r. I SA/Wr 754/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Lidii S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 r.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia 16 listopada 2000 r. (...), którą na podstawie art. 254 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej zmieniono decyzję w sprawie ustalenia Lidii S. łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od dnia 1 marca do dnia 31 grudnia 1998 r., wymierzając skarżącej również podatek od nieruchomości za okres od dnia 1 października do 31 grudnia 1998 r. od niezabudowanych gruntów położonych w C., związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stwierdzono bowiem, że skarżąca w grudniu 1997 r. i w lutym 1998 r. zakupiła łącznie 11, 35 ha gruntów, które na podstawie umowy z dnia 1 września 1998 r. wydzierżawiła spółce "G." Sp. z o.o. z siedzibą w W. w celu eksploatacji znajdujących na nich złóż granitu. O wydzierżawieniu tych gruntów Lidia S. nie powiadomiła Urzędu Gminy w M., wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu Lidia S. wniosła o uchylenie omówionej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę nie przesądza jeszcze o związaniu gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej. W skardze powołano się treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1994 r. SA/Ka 1897/93, wskazując, że na przedmiotowym gruncie nie jest aktualnie prowadzona żadna działalność gospodarcza.

Oddalając skargę Sąd powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym i leśnym, stosownie zaś do pkt 4 tego artykułu również opodatkowane tym podatkiem są grunty objęte przepisami o podatku rolnym i leśnym, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Według definicji podanej w art. 5 ust. 3 ustawy za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Stosownie do przepisu art. 6 ust. 6 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi wykaz nieruchomości w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości oraz poinformować ten organ o zaistniałych zmianach, mających wpływ na wysokość opodatkowania w terminie 14 dni od ich zaistnienia. Sąd stwierdził, że skarżąca nie poinformowała Urzędu Gminy w M. o tym, że całość gruntów wydzierżawiała umową z dnia 1 września 1998 r. spółce "G." Sp. z o.o. w celu przeprowadzenia badań znajdujących się na nich złóż granitów, uzyskania koncesji i wydobywania tych kopalin. Jak ustalono działania te spółka "G." podjęła niezwłocznie i już w dniu 4 grudnia 1998 r. uzyskała koncesję Wojewody (...) na wydobywanie granitu ze złoża "C. I". Przedmiotowe grunty znalazły się już zatem we wrześniu 1998 r. w posiadaniu zależnym przedsiębiorcy, wymienionej wyżej spółki handlowej. W związku z tym, Sąd uznał, że zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należało wymierzyć za te grunty podatek od nieruchomości, jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Po myśli z kolei przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązek podatkowy ciążył na skarżącej jako na właścicielce gruntów.

W skardze kasacyjnej Lidia S., działając przez swojego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Zarzucono mu naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 5 ust. 3 i ust. 1 pkt 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że jest właścicielką gruntów objętych przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Zdaniem skarżącej grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym jedynie wyjątkowo podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie może podlegać wykładni rozszerzającej i aby ustalić, że dany grunt podlega opodatkowaniu wymienionym podatkiem należy uprzednio stwierdzić czy nie jest on objęty przepisami o podatku rolnym lub leśnym.

Skarżąca wywodzi, że zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego polega na błędnej wykładni definicji legalnej zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy i przyjęciu w konsekwencji, że wyłącznie posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę decyduje o jego związaniu z działalnością gospodarczą.

Skarżąca twierdzi dalej, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie wykazało prowadzenia działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości, co więcej nie podjęto czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zakresie. Stanowi to, zdaniem skarżącej, istotne naruszenie prawa procesowego, skutkujące nie ustaleniem okoliczności określonej w ustawie.

Skarżąca zwraca uwagę na rozbieżności w doktrynie oraz w orzecznictwie dotyczące uznania gruntów za związane z działalnością gospodarczą i w rezultacie na niedopuszczalność wykładni rozszerzającej przepisów podatkowych. Wskazuje na zasadę zaufania obywatela do państwa, wynikającą z przepisu art. 8 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Oznacza to z jednej strony związanie Sądu podstawami kasacyjnymi w skardze określonymi, z drugiej zaś brak podstaw prawnych do dokonywania w sprawie samodzielnych ustaleń w zakresie nie objętym skargą kasacyjną. Uprawnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca określił więc odmiennie niż ma to miejsce w odniesieniu do sądu administracyjnego pierwszej instancji, który zarzutami i wnioskami skargi nie jest związany /por. art. 134 par. 1 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

W skardze kasacyjnej w rozpoznanej sprawie podniesiono tylko zarzut naruszenia prawa materialnego. Jak chodzi zaś o naruszenia przepisów postępowania, to autor skargi wskazuje na nie jedynie w jej uzasadnieniu i to bez jednoznacznego ich skonkretyzowania, co nie może być uznane za zarzut kasacyjny, z uwagi na wymogi formalne skargi kasacyjnej wynikające z art. 176 powołanego Prawa. Oznacza to akceptację stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia dokonanego w zaskarżonym wyroku. Natomiast treść uzasadnienia skargi świadczy o tym, że skarżąca stan ten kwestionuje podnosząc, iż na przedmiotowej nieruchomości nie była w 1998 r. faktycznie prowadzona działalność gospodarcza inna niż rolnicza lub leśna.

Okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia dla oceny zasadności zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, a przede wszystkim art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten zawiera definicję gruntów związanych z działalnością gospodarczą dla potrzeb całej ustawy, a nie wyłącznie dla jej art. 5, uznając za nie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Podstawowym zatem kryterium dla oceny czy dany grunt jest związany z działalnością gospodarczą czy też nie ustawodawca przyjął posiadanie go przez przedsiębiorcę. Powołany przepis nie zawiera natomiast warunku faktycznego wykorzystania gruntów na działalność gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna. Stąd też w myśl obowiązującego w 1998 r. brzmienia przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4, w związku z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, będące w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego inną działalność gospodarczą niż rolnicza lub leśna, podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bez względu na to czy faktycznie na tę działalność były one wykorzystane czy też nie.

Mając na względzie powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd w zaskarżonym wyroku dokonał, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, prawidłowej i zasadnej wykładni powołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W 1998 r. przedmiotowe grunty, stanowiące własność skarżącej, znajdowały się bowiem, co nie jest w sprawie sporne, w posiadaniu zależnym przedsiębiorcy, którym była spółka "G." Sp. z o.o., na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 września 1998 r.

W tej sytuacji skoro skarga kasacyjna w sprawie niniejszej okazała się nieuzasadniona, należało ją oddalić na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.