Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 601/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24, art. 145 par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi P.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 16 grudnia 2016 r. skarżący wniósł o umorzenie należności z tytułu składek.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału organ wydał w dniu [...] decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 01.2010r.-11.2011r., 10.2015 r. w łącznej kwocie 19.641,57 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres 03.2007r., 07 .2007r.-11.2011 r., 11.2013r., 10.2015r. w łącznej kwocie 30.674,00 zł oraz Fundusz Pracy za okres 01.2020r.-11.2021r., 10.2015r. w łącznej kwocie 1.791,01 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że Zakład może umorzyć należności, jeśli strona wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że pomimo zachowania należytej staranności z jego strony, na wniosek wierzyciela toczy się jedno z kilku postępowań egzekucyjnych wobec skarżącego, wskutek czego wszczęto postępowanie o egzekucję opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżący wyjaśnił, że wierzyciel wskazał lokal zastępczy, jednak nie spełniał on wymagań, jakie ustawodawca zagwarantował w ustawie o przydziale lokali zastępczych. Oświadczył, że powyższa okoliczność wskazuje, że jego rodzina jest bardzo zadłużona, co spowoduje groźbę opuszczenia domu rodzinnego i chociażby w kontekście tej tragedii życiowej opłacanie należności, na które de facto nie posiada środków pozbawiłoby jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych.

Skarżący wyjaśnił, że zawiesił działalność gospodarczą, aby nie generować dalszych długów. W czasie zawieszenia działalności gospodarczej podejmował kroki aby kondycja firmy zmieniła się na lepsze. Niestety pomimo usilnych starań zobowiązania rosną, a nie maleją, co zdaniem skarżącego oznacza, że jego tragiczna sytuacja ma charakter permanentny. Skarżący nie zgodził się z zarzutem, że niezarejestrowanie się w urzędzie pracy stanowi okoliczność obciążającą, bowiem cały czas podejmuje próby znalezienia pracy, o czym świadczy zalegająca w aktach sprawy umowa o pracy tymczasowej. Podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził bezskuteczność egzekucji. W związku z tym, zdaniem skarżącego, nie można uznać, że posiada ewentualnie będzie posiadał środki na spłatę wszystkich zobowiązań.

Ponadto poinformował, że z uwagi na fakt, iż sąd mocą postanowienia z dnia 17 listopada 2016 r. przysądził prawo własności do nieruchomości przy ul. A 9 i 11 na rzecz B S.A. we W., nieruchomość ta nie zwiększa jego możliwości finansowych. Skarżący zauważył także, że ma na utrzymaniu dwie córki, które się uczą i jako ojciec ma obowiązek łożyć na ich utrzymanie. Wskazał, że małżonka jest zatrudniona na ¼ etatu za wynagrodzeniem 500 zł.

W ocenie skarżącego dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy daje organowi możliwość stwierdzenia, że doszło do ziszczenia się przesłanek w sprawie umorzenia należności. Do wniosku załączył dokumenty wskazujące na prowadzone postępowania egzekucyjne.

Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] została wydana prawidłowo. Po ponownym zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek oraz analizie istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia aspektów stanu faktycznego i prawnego, jak również przedstawionych argumentów we wnioskach płatnika, w ocenie organu nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie należności w oparciu o przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą płatnik jest zobowiązany do opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Jeżeli mimo różnych trudności decyduje się na to aby ją prowadzić, to powinien być świadomy, że w konsekwencji powstałe z tego tytułu zadłużenia będą narastały.

Organ stwierdził, że nadal brak jest przesłanek, które mogłyby wskazywać na możliwość umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z tytułu całkowitej nieściągalności. W przepisie powołanej ustawy ustawodawca wskazał siedem przesłanek, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Oznacza to tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Zakład nie wyczerpał okresu dochodzenia należności. W stosunku do przedmiotowych zaległości jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. W ocenie organu brak jest potwierdzenia nieściągalności. Przesłanka do umorzenia jest spełniona, gdy przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Oddział, mimo podejmowanych działań, nie ustalił majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Odnosząc się do kwestii poruszonej we wniosku dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Zakład wyjaśnił, że całkowite umorzenie należności z tytułu składek pomimo niespełnienia przesłanki ich całkowitej nieściągalności, może nastąpić z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanego, po spełnieniu kryterium braku majątku lub posiadania ruchomości niepodlegających egzekucji na podstawie odrębnych przepisów. Według organu w przypadku skarżącego taka sytuacja nie zachodzi. Organ ustalił, że skarżący jest współwłaścicielem do 118/1000 części nieruchomości objętej KW nr [...] tj. działki o pow. 0,7124 ha położona w Ł., ul. C 105.

Organ podniósł, że w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek skarżący wskazał, iż zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, aby nie generować dalszych zaległości. W okresie zawieszenia działalności podejmował działania mające na celu poprawę kondycji finansowej firmy. Jednak nie przyniosło to oczekiwanych rezultatów. Wg ustaleń własnych Oddziału skarżący nadal nie dokonał likwidacji działalności. Może to oznaczać, iż liczy się z możliwością jej podjęcia. W opinii Zakładu, gdyby skarżący nie rozważał możliwości podjęcia działalności dokonałby wykreślenia działalności z rejestru działalności gospodarczej.

Organ wyjaśnił, że plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości przy ul. D 1/107, która stanowiła własność skarżącego i żony jest zatwierdzony przez Sąd. Z posiadanych przez Oddział informacji wynika, że skarżącemu i żonie przysługuje zwrot kwoty w wysokości 88.709,95 zł. Jednakże może być on wypłacony po złożeniu wspólnego oświadczenia małżonków w kancelarii komornika sądowego. Zatem po załatwieniu powyższej przedstawionych formalności skarżący będzie posiadał środki, które umożliwią spłatę zadłużenia z tytułu składek.

Organ wskazał, że przy ocenie czy ubóstwo tj. trwałe zagrożenie egzystencji rodziny dłużnika i niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jest stanem trwałym należy wziąć pod uwagę czy trudności płatnicze zobowiązanego mają charakter okresowy czy też stały i pogłębiający się oraz czy istnieje realna szansa na poprawę sytuacji finansowej np. poprzez podjęcie zatrudnienia.

Organ podkreślił, że skarżący poinformował, że jest w trakcie poszukiwania pracy. W złożonym w dniu 20 grudnia 2016 r. oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, że nie orientuje się w jakiej wysokości osiągają dochody członkowie jego rodziny. Natomiast w złożonym w dniu 6 marca 2017 r. wniosku wskazał, że obie córki obecnie uczą się i pozostają na utrzymaniu skarżącego, natomiast żona zatrudniona jest na 1/4 etatu i osiąga wynagrodzenie w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Nie wskazał innych źródeł utrzymania. W złożonym oświadczeniu skarżący podał informację, że rodzina nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy. Zdaniem organu gdyby sytuacja rodziny była ciężka to zapewne taka pomoc zostałaby przyznana.

Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby, iż utracił zdolności zarobkowania, a także, iż posiada przeciwskazania do podjęcia zatrudnienia, z którego będzie mógł uzyskiwać dochody niezbędne do opłacenia zaległości. Zdaniem Zakładu, po podjęciu pracy, skarżący będzie miał możliwość uregulowania ciążących na min zobowiązań.

Ponadto organ wyjaśnił, że pomimo wszczętej wobec skarżącego egzekucji opróżnienia lokalu mieszkalnego wraz z rodziną skarżący nadal zajmuje ww. lokal.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że ma zobowiązania wobec innych wierzycieli, ZUS wskazał, że należne składki są zobowiązaniami publicznoprawnymi, w związku z czym mają pierwszeństwo w regulowaniu przed zobowiązaniami wobec innych instytucji. Zobowiązania wobec Zakładu mają szczególny charakter z uwagi na ich przeznaczenie i kolejność zaspokajania. Posiadanie innych zobowiązań nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. ZUS realizuje ważny interes społeczny zgodnie z obowiązującym przepisami prawa.

W skardze P. K. zarzucił naruszenie:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) w związku art. 28 ust. 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późno zm.) poprzez błędne przyjęcie, że stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącego umożliwia mu dokonanie płatności zaległości bez uszczerbku dla niego samego i jego rodziny, a także błędne przyjęcie, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. naruszenie przepisów postępowania a to art. 7, art. 77 oraz art. 90 k.p.a. , poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego i na tej podstawie wyciągniecie wniosków stanowiących podstawę decyzji administracyjnej, wniosków stojących w opozycji do realnej sytuacji materialnej skarżącego, w szczególności nie uwzględnienia licznych zobowiązań finansowych strony, wysuwanie nie mających racji bytu postulatów jakoby fakt nieprzeprowadzenia całkowitej likwidacji firmy należy traktować jako przesłankę negatywną dla umorzenia należności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleniem podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, iż skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] brał udział ten sam pracownik organu administracji. Kierownik Inspektoratu mgr B. B. podpisała zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]. Pozwala to uznać, iż obie decyzje pochodzą od tego pracownika. Pracownik ten podejmował czynności związane z wydaniem obu decyzji i dokonywał merytorycznej oceny okoliczności mających wpływ na ich wydanie.

Przyczyny wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu wymienione zostały taksatywnie w art. 24 § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności pracownika. W wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., II GSK 431/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że poza przyczynami wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu, wymienionymi w art. 24 § 1, ustawodawca nie wykluczył przypadków, w których powstają wątpliwości co do bezstronności pracownika w rozpatrywaniu i załatwianiu określonej sprawy administracyjnej. Wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wymaga wprawdzie uprawdopodobnienia, że istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, ale nie chodzi tu o uprawdopodobnienie istnienia okoliczności powodujących stronniczość pracownika, lecz jedynie okoliczności wywołujących wątpliwość co do jego bezstronności. Nie jest zatem konieczne uprawdopodobnienie, że pracownik będzie stronniczy w załatwieniu sprawy ze względu na daną okoliczność, lecz wystarczy, że okoliczność ta powoduje powstanie wątpliwości co do jego bezstronności. Powyższa przyczyna wyłączenia pracownika jest zatem określona szeroko, bowiem umożliwia wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie istnienia wątpliwości, niekoniecznie uzasadnionych, co do jego bezstronności. Powodem wyłączenia pracownika mogą być także wątpliwości interpretacyjne w związku ze stosowaniem art. 24 § 1 k.p.a. To, że dany pracownik wydał decyzję w I instancji, może stanowić samodzielną podstawę z art. 24 § 3 k.p.a. do jego wyłączenia w postępowaniu z art. 127 § 3 k.p.a., gdyż oznacza samo przez się, że wskutek wydania decyzji dotychczasowej wątpliwa może być jego bezstronność w uczestniczeniu przy wydaniu decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ratio legis omawianego przepisu art. 24 § 3 k.p.a. było także uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to wyrobiony już pogląd, czy to na stan faktyczny, czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy, byłby niejako zdeterminowany przez swoje wcześniejsze, doświadczenie związane z udziałem w tym postępowaniu. Należy mieć bowiem na uwadze, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez dwa organy administracji – organ, który wszczął postępowanie i organ wyższego nad nim stopnia. Ze względu na to, że nad ministrem, samorządowym kolegium odwoławczym nie ma już żadnego organu wyższego stopnia ustawodawca w art. 127 § 3 k.p.a. – chcąc zadośćuczynić wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – przewidział wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ – ministra lub kolegium, który to wniosek posiada wszelkie cechy odwołania, za wyjątkiem cechy dewolutywności. Skoro zatem prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extentendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (vide: uchwała składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/2006, ONSAiWSA 2007/5/202 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2007 r., II OSK 442/06). Zatem wykonując dyspozycję z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika, który wydał decyzję w pierwszej instancji, obowiązany jest wyłączyć go od udziału w postępowaniu o ponowne rozpatrzenia tej sprawy, gdyż okoliczność ta mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności tego pracownika. W wyroku z dnia 29 listopada 2012 r., II GSK 1749/11 Naczelny Sąd Administracyjny również zauważył, że instytucja przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. daje gwarancję, że ponowne rozpatrzenie sprawy nie będzie iluzoryczne i zapewniona zostanie rzetelność oraz bezstronność orzekania.

Pogląd, iż wydanie zaskarżonej decyzji przez upoważnionego pracownika organu administracji, który brał udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w szeregu orzeczeń (por. wyroki: z 28 marca 2012 r.; II GSK 267/11; z 6 lipca 2011 r., II GSK 743/10; z 15 września 2011 r.; II GSK 831/10; z 2 października 2012 r., II GSK 1353/11; z 23 lutego 2012 r., II GSK 63/11; z 12 stycznia 2012 r., II GSK 1432/10; z 16 lutego 2012 r. II GSK 1522/10 i II GSK 1523/10; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14).

Jak wynika z powyższych rozważań, pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, nie może rozpoznawać środka odwoławczego wniesionego od tej decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy stanowi natomiast taki środek odwoławczy. Potwierdzeniem takiego stanowiska była nowelizacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonana przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.). Wykreślono wówczas z treści tego przepisu zwrot "w niższej instancji", podkreślając w ten sposób sam "udział" pracownika organu "w wydaniu zaskarżonej decyzji". Nowelizacja ta usunęła zatem wszelkie wątpliwości dotyczące możliwości ponownego orzekania przez osobę, która brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, które to wątpliwości pojawiały się w związku z wcześniejszym brzmieniem omawianego przepisu, a mianowicie, czy wyłączenie to ma zastosowanie również do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Celem tej nowelizacji było wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Należy przy tym wskazać, że wcześniejsze wątpliwości co do stosowania przepisów o wyłączeniu pracownika przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zostały wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013r. II GPS 4/12, w której wyrażono pogląd, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. również przed dokonaną nowelizacją. Uchwała ta nie ma wprawdzie decydującego znaczenia przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, gdyż zaskarżona decyzja wydana została już pod rządem nowego brzmienia tego przepisu, lecz potwierdza ona, że pracownik, który uczestniczył w wydaniu decyzji w I instancji, nie może brać udziału w wydaniu decyzji wydanej na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie doszło więc do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy załatwiono decyzją, w której wydaniu brała udział ta sama pracownica organu, która podpisała decyzję wydaną pierwotnie, choć osoba ta podlegała wyłączeniu. Sam bowiem podpis pod decyzją wydaną po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oznacza, że osoba ta brała udział w procesie decyzyjnym zmierzającym do wydania decyzji, czyli była "współautorem" rozstrzygnięcia badanego ponownie. Wyłączenie wynikające z omawianego przepisu, nie odnosi się przy tym jedynie do osoby, która podpisała decyzję z upoważnienia właściwego organu, lecz do osoby, która brała udział w wydaniu decyzji, czyli miała wpływ na jej treść. Sam natomiast podpis pracownika pod decyzją wprost świadczy, że pracownik ten uczestniczył w czynnościach, które w konsekwencji doprowadziły do wydania określonego rozstrzygnięcia i miał wpływ na jego treść. Tymczasem pracownik taki był wyłączony z mocy prawa od udziału w postępowaniu. Formułując powyższy pogląd, skład orzekający sądu podziela ten kierunek wykładni przywołanego przepisu, w świetle którego "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do podejmowania czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy (por. wyrok składu 7 sędziów NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H.Beck, wyd. 11, s. 153; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II s. 221-222).

Wobec powyższego stwierdzić zatem należy, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie to stanowi wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W świetle tego przepisu Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a: W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zapewni rzetelność oraz bezstronność orzekania w rozpoznawaniu sprawy poprzez wyłączenie od rozpoznawania sprawy pracowników biorących udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji. Mając na uwadze istotę rozstrzygnięcie, powrót sprawy do organu wymaga ponownego przeanalizowania aktualnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej skarżącego oraz aktualnych wyników prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona, która wystąpiła z wnioskiem o umorzenie składek jest zobowiązana do udziału w tym postępowaniu celem wykazania zasadności jej wniosku poprzez przedstawienie dowodów wyczerpująco obrazujących jej sytuację materialną i rodzinną, ma to bowiem wpływ na wynik postępowania.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

k.ż.