Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1414/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 175
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W sytuacji, gdy nastąpiła zmiana decyzji o wymiarze cła, po pobraniu przez urząd celny należnych podatków, miesięczny tryb zwrotu określony w art. 175 Kpa nie ma zastosowania, a samoistną podstawę rozstrzygnięcia o zwrocie nadpłaconego podatku stanowi art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ stanowiący o trzyletnim okresie zwrotu.

TEZY

W sytuacji, gdy nastąpiła zmiana decyzji o wymiarze cła, po pobraniu przez urząd celny należnych podatków, miesięczny tryb zwrotu określony w art. 175 Kpa nie ma zastosowania, a samoistną podstawę rozstrzygnięcia o zwrocie nadpłaconego podatku stanowi art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ stanowiący o trzyletnim okresie zwrotu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.N. sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 27 sierpnia 1996 r. (...) w przedmiocie zwrotu nadpłaconych podatków VAT i importowego - uchyla zaskarżony decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja z dnia 10.06.1996 r., którą Urząd Skarbowy W.-M. umorzył postępowanie w sprawie, w której Spółka z o.o. P.N. domagała się zwrotu nadpłaconego podatku importowego i podatku od towarów i usług - w kwocie 128,90 zł.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Spółka P.N. sprowadziła z Indii "substancję farmaceutyczną" od którego to towaru wymierzono cło, a nadto pobrano należne od importu podatki.

Po otrzymaniu certyfikatu uprawniającego do preferencyjnej stawki celnej importer zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego o wznowienie postępowania, stosowną zmianę decyzji i o "zwrot należności celno-podatkowych"

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z 12.04.1996 r. wniosek uwzględnił, w części dotyczącej cła, informując stronę, że w sprawie dotyczącej podatków należy zwrócić się odrębnym pismem do właściwego Urzędu Skarbowego. Stosownie do tego pouczenia Spółka, powołując się na wymienioną decyzję, wystąpiła o zwrot nadpłaconych podatków w kwocie 128,90 zł.

Urząd Skarbowy postępowanie w tej sprawie umorzył, wyjaśniając, że zgodnie z art. 175 par. 1 Kpa tego rodzaju wniosek powinien być złożony w terminie 30 dni od pobrania przez płatnika /Urząd Celny/ podatku. Podatek pobrano 30.01.1996 r., a wniosek wpłynął dopiero 8.05.1996 r. Postępowanie w takiej sytuacji podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe /art. 105 Kpa/.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka podniosła zarzut obrazy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 105 Kpa przez nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty - mimo żądania strony. Powołano się przy tym na poglądy wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1995 r. III AZP 1/95 /OSNAPU 1995 nr 14 poz. 166/ i wyroku NSA z dnia 16 stycznia 1992 r. I SA 1289/91 /ONSA 1992 Nr 1 poz. 17/.

Izba Skarbowa uznała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Po wyjaśnieniu wynikających z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ zasad pobierania podatku przez płatnika /w tym przypadku urząd celny/ organ odwoławczy wskazał na określony w art. 175 Kpa jedyny tryb postępowania umożliwiający korektę obliczenia podatku. Natomiast zwrot podatku na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych może nastąpić wyłącznie w oparciu o wydaną wcześniej, na podstawie art. 175 Kpa, decyzję.

Odmiennie niż Urząd Skarbowy Izba Skarbowa przyjęła, iż pobranie podatku miało miejsce w dniu 5.02.1996 r. natomiast podanie o korektę podatku złożono - wprawdzie do niewłaściwego organu /Dyrektora Urzędu Celnego/ - w dniu 7.03.1996 r., a więc po terminie określonym w art. 175 Kpa.

W skardze na powyższy. decyzję Spółka ponowiła zarzut naruszenia art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - i to w stopniu rażącym domagając się stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji.

W uzasadnieniu skargi przytoczono obszerne fragmenty cytowanej wyżej uchwały Sądu Najwyższego.

Izba Skarbowa wniosła o oddaleniu skargi dodatkowo podnosząc, że winę za niedopełnienie formalności celnych ponosi strona, która nie przedstawiła w czasie odprawy certyfikatu pochodzenia towaru. Powinna - w przewidzianym ustawą terminie - wystąpić o korektę podatku z zaznaczeniem, że w późniejszym terminie przedłoży decyzję Urzędu Celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Problem, czy w takiej, jak rozpatrywana, sytuacji podatnik może dochodzić zwrotu nadpłaconego podatku wyłącznie w terminie i na zasadach określonych w art. 175 Kpa był już wielokrotnie rozstrzygany przez NSA. Sąd ten - niezmiennie i konsekwentnie /por. wyrok z dnia 9 lipca 1993 r., III SA 141/93, a ostatnio z dnia 12 grudnia 1997 r., III SA 1117/96/ przyjmował, że w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana decyzji o wymiarze cła, po pobraniu przez urząd celny należnych podatków tryb określony w art. 175 Kpa nie miał zastosowania, a samoistną podstawę rozstrzygnięcia o zwrocie nadpłaconego podatku stanowił art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Pogląd ten, podzielany także - co podniósł skarżący przez Sąd Najwyższy - przytoczony został również w komentarzu do Kpa autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego /Wyd. C.H.Beck W-wa 1996 str. 785/.

Zbędne w tej sytuacji staje się bliższe jego - po raz kolejny - uzasadnienie. Należy jedynie uznać za nie do przyjęcia sugestię by podatnik w trybie art. 175 Kpa kwestionował prawidłowy, w tym dniu, pobór podatku z uwagi na samą możliwość zmiany wymiaru cła.

Skarga jako oczywiście uzasadniona podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.