Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 212/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1, 4, 13, 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 , 3, 52
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel / spr. / Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda Renata Czeluśniak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P.N. na bezczynność [...] S.A. w K. Oddział w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] S.A. w K. Oddział w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku P.N. z 21 sierpnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od A. SA w K. Oddział w K. na rzecz skarżącego P.N. kwotę 357 / trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z 21 sierpnia 2012 r. P.N. wezwał A. S.A. w K. Oddział w K. do podjęcia negocjacji w celu zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu wraz z wezwaniem do zapłaty. Jednocześnie wystąpił o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce stanowiącej jego własność.

W odpowiedzi w piśmie z 24 września 2012 r. A. S.A. w K. Oddział w K. poinformował, że nie udostępnia osobom fizycznym dokumentacji prawnej. Dokumenty te mogą zostać przedłożone wyłącznie na wniosek instytucji do tego upoważnionych, tj. organów ścigania lub wymiary sprawiedliwości.

W piśmie z dnia 16 października 2012 r. P.N. ponownie wezwał spółkę do przekazania kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność A. S.A. posadowionych na nieruchomościach stanowiących jego własność.

W odpowiedzi spółka podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko.

P.N. wniósł w dniu 11 grudnia 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność A. S.A. w K. Oddział w K. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 21 sierpnia 2012 r. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności. spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Skarżący wskazał również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

A. SA w K. Oddział w [...] wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka wskazała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż jest spółką prawa handlowego, której ponad 99% akcji jest w posiadaniu spółki [...] S.A. w K. (pozostałe ok. 1% akcji jest w rękach osób fizycznych ).

Z kolei [...] S.A. jest spółką publiczną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w W. . Skarb Państwa nie posiada w tej spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o' ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Spółka odwołała się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 13 lutego 2012 r, sygn. akt II SAB/Wa 399/11 ( LEX nr 1139139 ) gdzie wskazano, że "podmioty, o których mowa w art. 4 u.d.i.p., to władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku osób prawnych niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pożycie dominująca. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej".

Niezależnie od powyższego również informacje, których dostarczenia domaga się skarżący nie stanowią informacji publicznej podlegających udostępnieniu w rozumieniu przepisu art. 6 ustawy o dostępnie do informacji publicznej: Jak zaś wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt l OSK 8/11 "ustawa z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji.

Dla poparcia swojego stanowiska spółka zacytowała również stanowisko NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10. Wreszcie wskazano, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji związaną z realizacją jej interesów gospodarczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2012 póz. 270 - t.j.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie orzekania m. in. w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych a rat. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s. a., przy czym zgodnie z treścią art. 149 ustawy sąd uwzględniając taka skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarga jest zasadna.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści.art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6. 09. 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 póz. 1198 ze zm.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek art. 52 §.3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa to bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a ponieważ ustawa o odstępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ) należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie z P.N. wystąpił do [...] S.A. w K. Oddział w [...] z wnioskiem z 21 sierpnia 2012 r. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce stanowiącej jego własność. Po otrzymaniu odpowiedzi [...] S.A. w K. Oddział w K. Oddział w K. udzielonej pismem z 24 września 2012, że nie udostępnia osobom fizycznym wnioskowanej dokumentacji P.N. ponownie wezwał A. S.A. w K. do udostępnienia ww. dokumentów, ponownie otrzymał odpowiedź udzieloną pismem z 14 .11. 2012 r. , że żądana informacja nie zostanie mu udostępniona. Nie otrzymał jej także do dnia rozprawy w dniu 28 stycznia 2013 r..

Kwestia, która na wstępie wymaga wyjaśnienia dotyczy ustalenia czy przedsiębiorstwo energetyczne [...] S.A. w K. Oddział w K. jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6. 09. 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z ww. przepisem art. 4 ust. 1 wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18. 08. 2010 r., sygn.. akt l OSK 851/10, .Lex 737513 oraz w wyroku WSA w Krakowie z 15. 01. 2013 r. , sygn. akt SAB 184/12 , że termin ""zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem • realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu cyt. art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP stanowi "zadania publiczne" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c*ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

W tej sytuacji należy uznać, że [...] S.A. w K. Oddział w K. był podmiotem, na którym ciążył obowiązek rozpoznania wniosku P.N. z 21 sierpnia 2012 r., , który dotyczył udzielenia informacji publicznej, przy czym Sąd nie przesądza w sprawie ze skargi na bezczynność w jaki sposób powinien być załatwiony ww. wniosek.

Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną" lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodowanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub- w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 61 § 3 ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 4 Konstytucji udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z 18. 11. 2004 r., II SAB/Wa 166/04, Lex nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z 31. 08. 2005 r., II SAM/a 1009/05, Lex nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok WSA w Krakowie 15. 01. 2013 r. sygn.. akt USA/Kr 184/12, CBOSA).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy, w której P.N. wystąpił we wnioski z 21 . 08. 2012 r. , ponowionym w dniu 16 . 10. 2012 r. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce stanowiącej jego własność trzeba uznać, iż wniosek ten stanowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Należy tez podkreślić, że nie ma znaczenia fakt iż wniosek dotyczy sporządzenia kopii wnioskowanych do udostępnienia dokumentów , gdyż ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych (wyrok WSA w Krakowie z 15. 01. 2013 , sygn.. akt II SAB/Kr 184/12, CBOSA). Konkludując należy uznać, że o ile [...] S.A. w K. , Oddział w K. jest w dyspozycji dokumentów o udostępnienie których - w kserokopii - wnioskował P.N. , stanowiących podstawę prawną lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce Skarżącego, to dokumentacja taka ma charakter informacji publicznej i pozostaje w dyspozycji podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie.

Należy powołać orzecznictwo sadowoadministarcyjne, przyjmujące, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Krakowie z 15. 01. 2013, sygn. Akt II SAB 184/12. CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 29. 05. 2008 r., IV SA/Po 545/07, Lex 516697, wyrok WSA w Poznaniu z 19. 12 2007 r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751).

Z art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji.

W tej sytuacji wniosek P.N. z 21 sierpnia , ponowiony w dniu 16 . 10. 2012 r [...] S.A. w K. , Oddział w K. powinien rozpoznać na zasadach przewidzianych w ww. ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądana przez niego informacja ma bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócił jest zobowiązany do udzielenia in formacji publicznej. A zatem o ile [...] S.A. w K. Oddział w K. jest w posiadaniu wskazanych przez P.N. dokumentów -powinien zakończyć wszczęte ww. wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie w sytuacji gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji.

Skoro zatem do dnia wydania przedmiotowego wyroku wniosek Skarżącego nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, skierowane do skarżącego pisma [...] S.A. z 24 września 2012 r. i 14 listopada 2012 r, nie odpowiadają prawu - co oznacza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała także po wniesieniu skargi , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 p.p.s.a. jak w sentencji jak w punkcie l sentencji.

Mając na uwadze fakt, iż wniosek Skarżącego nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, który zgodnie z art. 13 ustawy o informacji publicznej wynosi 14 dni, a od jego złożenia minęło ponad 5 miesięcy Sąd stwierdził, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.