Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 544/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
article: art. 92a ust. 1, 6, art. 92c
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy Al.[...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu T. P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r. póz. 1265 ze zm.), Ip. 6.3.7, Ip. 8.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 25, art. 26d ust. 1, art. 26e ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), art. 14 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na T. P. kary pieniężnej w wysokości 7.500 złotych.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Naruszenie ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniu [...], a zostało one stwierdzone w protokole kontroli nr [...] z dnia [...]. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewóz drogowych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy; przestrzeganie przepisów ruchu drogowego w zakresie transportu drogowego na zasadach określonych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r., Dz. U. z 1999 r., NR 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004r., Nr 92, poz. 874). Zakres kontroli obejmował okres od 14 sierpnia 2013 r. do 13 sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona legitymuje się licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Pismem z dnia [...], strona złożyła odwołanie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 77, 80, 81, 107 kpa. Wyjaśnił, iż tarczki naprawdę zostały skradzione w nieznanych okolicznościach. Wskazał, że jego sytuacja majątkowa jest trudna, ma zadłużenie i toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Wniósł o uchylenie decyzji i nie karanie lub orzeczenie kary w wysokości 2.000 złotych.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 92 a ust. 3 pkt l ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych -- dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Zgodnie z art. 92a ust. 4 ww. ustawy, za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Zgodnie z art. 92a ust. 5 ww. ustawy, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Zgodnie z art. 92a ust. 6 ww. ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985), h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, póz. 879, z późn. zm.), wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Organ odwoławczy poinformował, iż w dniu 2 marca 2015 roku wszedł w życie art. 34 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1) zgodnie z którym: kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

Stosownie bowiem do art. 48 rozporządzenia 165/2014 wchodzi ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Jednakże art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego jednocześnie zauważył, iż po wejściu w życie rozporządzenia 165/2014 stosownie do treści art. 47 rozporządzenia, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014.

Zważyć należy, iż wejście w życie rozporządzenia należy rozumieć w kontekście bezpośredniego stosowania prawa UE, co oznacza że dla jego obowiązywania nie jest wymagana zgoda Państw Członkowskich UE, czy też dodatkowe czynności po stronie Państw Członkowskich. Bezpośrednie obowiązywanie prawa Unii Europejskiej oznacza, że normy tego prawa od dnia wejścia w życie stają się częścią porządku prawnego, który obowiązuje w państwie członkowskim (są elementem krajowego porządku prawnego), obok norm prawa krajowego. Normy te nie wymagają inkorporacji do krajowego porządku prawnego. Jednakże stosowanie rozporządzenia zawsze może być ograniczone i odłożone w czasie, stosownie do postanowień szczególnych rozporządzenia. Skutkiem zawieszenia odłożenia stosowania w czasie rozporządzenia jest zaś jego nieobowiązanie w znaczeniu wąskim, tj. nie wywoływanie skutków prawnych w określonym zakresie. Bezpośrednie stosowanie prawa Unii Europejskiej oznacza, że normy tego prawa stanowią podstawę prawną działań organów państw członkowskich (organów krajowych).

Stosownie do treści art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/08, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.):

a) przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. l, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

W myśl art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

zapisów na wykresówkach;

wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;

rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. l, pracodawca:

udostępnia kierowcy na jego wniosek;

przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 6.3.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.

W toku czynności kontrolnych w siedzibie przedsiębiorcy T. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe T. P. z siedzibą przy ul. A 26 w miejscowości [...], kontrolujący inspektorzy transportu drogowego zażądali okazania wykresówek a także dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów oraz zapisów z tachografów cyfrowych i kart kierowców za okres objęty kontrolą odnośnie przedsiębiorcy osobiście kierującego pojazdem.

Organ odwoławczy zważył, iż podczas kontroli przedsiębiorca wezwany został do okazania wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów kierowcy T. P. za okres od dnia [...] do dnia [...], tj. do daty zawieszenia działalności. Do okazania powyższych dokumentów przedsiębiorca wzywany był za pismami z dnia [...] oraz z dnia [...].

Mając na uwadze powyższe ustalono, iż podczas kontroli przedsiębiorca nie okazał wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w łącznej ilości 48 szt. za następujące dni: 14, 15, 16. 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29. 30 i 31 [...]r, oraz l, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 [...]; r.

Na podstawie ewidencji czasy pracy przedłożonej w toku postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił, iż w dniach 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 26, 28, 29 i 31 [...] r., oraz l, 2, 3, 4, b, 8, 9. 11. 12, 13, 15, 17, 18, 21, 22, 23, 25, 26, 27 i [...] r., kierowca miał czas wolny lub odpoczywał albo przebywał na urlopie wypoczynkowym. Organ uwzględnił powyższe i orzekł, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek z powodu kradzieży za 15 dni. Przedsiębiorca wykazał, iż pracował w dniach 14, 20, 23, 27 i [...]r. oraz 5. 7, 10, 14, 16, 19, 20, 24, 28 i 30 [...] r.

Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji wskazał, że kara pieniężna w wysokości 7.500 złotych za wyżej opisany stan faktyczny została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

Odnosząc się do argumentu strony podniesionego w odwołaniu, iż wykresówki zostały skradzione w bliżej nieznanych okolicznościach, organ odwoławczy wskazał, iż to oznacza, że nie były należycie przechowywane.

Ponadto wskazać należy, że strona nie okazała żadnego dowodu potwierdzającego, iż w okolicznościach podjęcia wiedzy o kradzieży tarcz podjęła kroki mające na celu wykrycie sprawcy i ustalenie okoliczności zdarzenia.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust.1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. l, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

2. Przepisy ust. l pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ.

Organ odwoławczy wskazał, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy i wobec tego na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek kontroli kierowcy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09 wskazał, że "zatem jedynie zaistnienie nie dających się przewidzieć zdarzeń lub okoliczności stanowi podstawę do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Wskazać należy, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą (...) bezradność przedsiębiorcy w egzekwowaniu obowiązków pracowników, żadną miarą nie może stanowić przesłanki do uznania, że ziściły się wyjątkowe zdarzenia i okoliczności nie dające się przewidzieć. Przedsiębiorca odpowiada wobec organu kontrolnego nie tylko na podstawie przepisów prawa krajowego (np. art. 92 ust. l pkt 2 utd., lecz także przepisów rozporządzeń wspólnotowych. W tym zakresie należy wskazać art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006(...) stanowiący, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli to naruszenie miało miejsce na terytorium innego państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. "

Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w zakresie naruszenia z Ip. 8.3 załącznika do ustawy, w oparciu o okazane przez stronę dokumenty, słusznie stwierdził, iż powyższe naruszenie nie miało miejsca. Przedsiębiorca okazał ewidencję czasu pracy i wykazał w jakie dni pracował a kiedy miał czas wolny czy też odpoczywał. Z okazanych dokumentów organ I instancji mógł bez problemu wydzielić dni w których kierowca nie pracował. Za niezasadne organ uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa.

Na powyższą decyzję T. P. wniósł skargę do WSA w łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 6, 6, 8, 9, 10, 11 75, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3 i art. 124 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązków spoczywających na organie oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wniósł również o rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną i uchylenie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i przyznanie profesjonalnego pełnomocnika oraz wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonych decyzji.

Skarżący wskazał, że organy nie rozpoznały sprawy pod względem faktycznym – okoliczności kradzieży tarczek – i przypisały mu popełnienie szeregu uchybień, co nie jest prawdziwe. Wskazał, że w postępowaniu domagał się obniżenia kary i nadal się tego domaga.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż pozostaje aktualne stanowisko organu odwoławczego wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz.U. UE L nr 370 poz.8 ze zm.). rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/08, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L nr 102 poz.1), ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012r. poz.1155) oraz ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1265 ze zm.) dalej u.t.d.

Zgodnie z treścią art.10 ust.5 rozporządzenia nr 561/2006 a)przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

b) do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

c) komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

informacje o jednostce

W myśl art.14 ust.2 rozporządzenia nr 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie z treścią art.31 ust.1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca:

1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;

2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;

3) miał czas wolny od pracy;

4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;

5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;

6) pozostawał w gotowości w rozumieniu art. 9 ust. 1.

W myśl art.92a ust.1 ustawy z 6 września 2001r. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Zgodnie z treścią art.92a ust.6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W myśl art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. wie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Zgodnie z treścią l.p.6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001r. za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kara pieniężna za każdy dzień wynosi 500 zł.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, iż T. P. podczas kontroli nie przedstawił wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów za 15 dni w okresie od [...]. do [...]. Dotyczyło to następujących dni: 14,20,23,27 i 30 [...]. oraz 5,7,10,14,16,19,20,24,28 i 30 [...]. Z uwagi na nieokazanie wykresówek za wymienione dni organy administracji słusznie nałożyły na skarżącego karę pieniężną 7500 zł (15 x 500 zł – l.p.6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.).

T. P. jako przyczynę nieokazania wykresówek podał fakt ich kradzieży w bliżej nieznanych okolicznościach. W istocie powołał się na okoliczność uwalniającą go od obowiązku nałożenia kary pieniężnej określoną w art.92 c ust.1 pkt.1 u.t.d.

Należy zaznaczyć, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego jest zbliżona do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Przepis art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że miał miejsce przypadek określony w art.92 c ust.1 u.t.d. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane do wykazania, że dołożyło należytej staranności organizując pracę i nie miało wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Przez należytą staranność należy natomiast rozumieć uczynienie wszystkiego czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.(por. wyroki NSA z 9 listopada 2011r. w spr. II GSK 1117/10, z 17 listopada 2010r. w spr. II GSK 976/09, z 6 kwietnia 2011r. w spr. II GSK 404/10, z 6 lipca 2011r. w spr. II GSK 716/10 i z 17 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 137/12, wyrok WSA w Gliwicach z 4 września 2013r. w spr. II SA/Gl 806/13 oraz wyroki WSA w Olsztynie z 18 grudnia 2012r. w spr. II SA/Ol 1328/12 i z 31 października 2013r. w spr. II SA/Ol 669/13).

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż kradzież wykresówek nie jest okolicznością automatycznie uwalniającą przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Istotne są okoliczności w jakich doszło do kradzieży a w szczególności to czy przewoźnik dołożył należytej staranności w przechowywaniu dokumentów. Profesjonalny przewoźnik winien w sposób właściwy dbać o swoje interesy a więc podejmować wszelkie kroki celem zabezpieczenia interesów prowadzonej firmy czyli wykazać się przezornością i wyobraźnią przy wyborze miejsca przechowywania dokumentów. Winien więc tak zabezpieczyć wykresówki aby nie zostały one przejęte przez osoby trzecie. Przechowywanie dokumentacji poza lokalem firmy i trzymanie jej w samochodzie naraża ją na utratę i zwiększa ryzyko kradzieży. Przewoźnik ma obowiązek starannego przechowywania dokumentów. Organ administracji nie ma obowiązku badać czy zaistniały okoliczności na które przewoźnik nie miał wpływu i czy powstanie naruszenia było od niego niezależne. Ciężar dowodzenia takich okoliczności spoczywa w takim przypadku na przedsiębiorcy. To on musi wykazać zaistnienie takich okoliczności. Poprzestanie na samym tylko oświadczeniu strony nie jest wystarczające. Nie wystarczy samo uprawdopodobnienie takich okoliczności. Konieczne jest ich udowodnienie. W przypadku kradzieży wykresówek to na przewoźniku spoczywa obowiązek wykazania, że uczynił wszystko czego można od niego oczekiwać aby skutecznie zabezpieczyć przechowywanie dokumentów w taki sposób aby zminimalizować w możliwie największym stopniu ryzyko kradzieży. Z oczywistych względów nie można przewidzieć zdarzeń losowych takich jak kradzież, powódź czy pożar ale można poczynić odpowiednie kroki aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia tym bardziej jeżeli mamy do czynienia z przedsiębiorcą, który jest profesjonalistą od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 czerwca 2009r. w spr. II GSK 989/08, z 18 września 2014r. w spr. II GSK 1083/13, z 15 kwietnia 2015r. w spr. II GSK 541/14, z 25 lutego 2015r. w spr. II GSK 481/14, WSA w Warszawie w wyroku z 27 kwietnia 2010r. w spr. VI SA/Wa 86/10, WSA w Rzeszowie w wyroku z 4 marca 2004r. w spr., II SA/Rz 12/14, WSA w Krakowie w wyroku z 16 stycznia 2013r. w spr. III SA/Kr 1550/11 i WSA w Łodzi w wyroku z 12 września 2014r. w spr. III SA/Łd 606/14. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał okoliczności, o których mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d.

Należy zaznaczyć, że T. P. w postępowaniu administracyjnym i sądowym różnie przedstawiał okoliczności kradzieży wykresówek. W oświadczeniu z dnia [...] podał, że wykresówki mu ukradziono (k.90 akt administracyjnych). W zeznaniach z dnia [...] wyjaśnił, że wykresówki przechowywał w samochodzie garażowanym w jego gospodarstwie i ukradziono mu je z samochodu wraz z innymi dokumentami (WZ, dokumenty magazynowe) lecz nie zgłaszał tego na Policji (k.92 akt administracyjnych). Podobnie przedstawił to w skardze zaś w piśmie procesowym z [...] podniesiono, że ukradziono mu cały samochód z wszystkimi dokumentami (k.51 – 53 akt sądowych). W kolejnym piśmie procesowym z [...] skarżący ponownie zmienił swoją wersję podając, że nie ukradziono mu samochodu tylko wykresówki znajdujące się w samochodzie (k.59 60 akt sądowych). Skarżący różnie zatem przedstawiał okoliczności kradzieży wykresówek co budzi wątpliwości co do wiarygodności tych wersji. Dodatkowo wątpliwości te powoduje fakt, że wykresówki i inne dokumenty rzekomo ukradzione nie miały żadnej wartości dla osoby potencjalnie dopuszczającej się kradzieży. Po co bowiem potencjalny złodziej miałby je kraść skoro nie miały one żadnej wartości a były istotne jedynie dla przewoźnika.

Zakładając hipotetycznie, że miała miejsce kradzież wykresówek z samochodu skarżącego to i tak nie można uznać, że T. P. dołożył należytej staranności w ich przechowywaniu. Winien on tak zabezpieczyć wykresówki aby nie doszło do ich utraty. Przechowywanie wykresówek w samochodzie nie jest należytym ich zabezpieczaniem. Każdy przewoźnik jest zobowiązany przechowywać wykresówki w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu (art.14 ust.2 rozporządzenia nr 3821/85). Przewoźnik winien zatem przechowywać wykresówki bądź w siedzibie firmy bądź pod adresem zamieszkania w takim miejscu aby nie miały do niego dostępu inne osoby (np. w sejfie, szafie zamykanej na klucz i.t.p.). Nie ulega wątpliwości, iż pozostawienie wykresówek w samochodzie nie jest odpowiednim ich zabezpieczeniem. W takim przypadku wykresówki są bowiem narażone na utratę i niewątpliwie zwiększa się ryzyko ich kradzieży.

W postępowaniu administracyjnym skarżący nie wyjaśnił okoliczności w jakich doszło do kradzieży wykresówek. Podał jedynie, że wykresówki mu ukradziono i nie zgłaszał tego organom ścigania. Natomiast w piśmie procesowym z [...] pełnomocnik skarżącego podniósł, że T. P. dowiedział się o kradzieży dopiero w czasie kontroli w dniu [...]. Wcześniej nie podnosił, że dopiero w trakcie kontroli stwierdził fakt kradzieży. Nie podnosił tego ani w swoich zeznaniach ani w zastrzeżeniach do protokołu kontroli. Jest zatem wysoce wątpliwa obecna wersja skarżącego, że fakt rzekomej kradzieży został ujawniony dopiero w czasie kontroli. Zakładając nawet hipotetycznie, że T. P. o kradzieży dowiedział się dopiero w dniu kontroli (tzn. [...].) to tym bardziej świadczy o braku należytej staranności w przechowywaniu wykresówek. Rzekomo skradzione wykresówki dotyczyły okresu od [...] do [...]. zaś kontrola miała miejsce w dniu [...]. Wykresówki dotyczyły zatem odległego okresu (11 – 12 miesięcy przed kontrolą). Oznacza to, że skarżący przez tak długi okres czasu trzymał wykresówki w samochodzie narażając je na utratę i zwiększając ryzyko ich kradzieży.

Dodać należy, iż skarżący nie zgłosił faktu rzekomej kradzieży wykresówek organom ścigania co jest rzeczą niezrozumiałą. Wykresówki są niezwykle istotnym dokumentem dla przewoźnika. Ma on obowiązek ich przechowywania przez okres 1 roku od ich użycia aby móc udokumentować czas pracy kierowcy w razie ewentualnej kontroli. Skoro tak istotne dokumenty zostały ukradzione to jest rzeczą zrozumiałą, że przewoźnik winien zgłosić ten fakt organom ścigania. T. P. do chwili obecnej nie dokonał takiego zgłoszenia co podważa wiarygodność jego tłumaczenia o rzekomej kradzieży wykresówek.

W tutejszym sądzie toczyły się i nadal się toczą sprawy z zakresu transportu drogowego. Sądowi w obecnym składzie znane są z urzędu tłumaczenia przewoźników dotyczące braku wykresówek. Prawie we wszystkich sprawach przewoźnicy podnoszą fakt, ich kradzieży bądź zaistnienia wyjątkowych okoliczności takich jak pożar czy powódź i.t.p. Prawie zawsze fakt kradzieży nie jest zgłaszany organom ścigania. Oczywiście tłumaczenia przewoźników w innych sprawach nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy lecz nie można pominąć faktu, iż tłumaczenia skarżącego wpisują się w narrację tłumaczeń wszystkich przewoźników w podobnych sprawach.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że T. P. nie wykazał okoliczności wymienionych w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. Przede wszystkim nie wykazał, że dołożył należytej staranności w przechowywaniu wykresówek a więc, że prawidłowo zabezpieczył je przed innymi osobami. Nie wyjaśnił także szczegółowo w jakich okolicznościach doszło do rzekomej kradzieży. Nie powiadomił również organów ścigania o fakcie rzekomej kradzieży. Organy administracji słusznie zatem uznały, że nie zostały wykazane okoliczności, o których mowa w art.92 c ust.1 pkt.1 u.t.d.

Niezasadne są zarzuty skargi naruszenia przez organy art.7,75,77 § 1 K.p.a. oraz art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. przez pominięcie faktu kradzieży wykresówek oraz niewyjaśnienie szczegółów dotyczących kradzieży.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach ciężar wykazania okoliczności wymienionych w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku a nie na organie administracji. To zatem skarżący a nie organ musi wykazać zaistnienie okoliczności określonych w wymienionym przepisie. Skarżący winien zatem wykazać, że dołożył należytej staranności w zabezpieczeniu wykresówek przed innymi osobami. Winien również dokładnie opisać okoliczności w jakich doszło do kradzieży i uwiarygodnić to zgłoszeniem popełnienia przestępstwa. Skarżący żadnych wymienionych okoliczności nie wykazał ani nawet ich nie uprawdopodobnił. Stanowisko skarżącego sprowadza się do tego, że wykresówki mu ukradziono czego nie mógł on przewidzieć. W związku z czym nie może ponosić on odpowiedzialności za brak wykresówek. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie z powodów omówionych we wcześniejszych rozważaniach.

Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że organy administracji nie uwzględniły zeznań T. P. co do faktu kradzieży wykresówek. Wbrew temu zarzutowi organy administracji wzięły pod uwagę zeznania skarżącego i uznały, że nie wykazał on okoliczności, o której mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. Do wersji skarżącego szczegółowo odniesiono się w piśmie organu z [...] Sąd podzielił argumentację organu w tym zakresie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący nie okazał wykresówek za 15 dni w okresie od [...] do [...]. Nie zostały również wykazane okoliczności, o których mowa w art.92c ust.1 pkt.1 u.t.d. Organy administracji słusznie zatem wymierzyły karę pieniężną w wysokości 7500 zł. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę T. P..

Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał radcy prawnemu M. K. kwotę 250- zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

b.a.