Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 948/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 81, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 38 pkt 1, załącznik nr 7, § 50
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 29/16 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 29/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł A. P. zaskarżając go w całości.

W skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej p.p.s.a., naruszenie:

I. Norm prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 80 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w związku z art 44 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiającym, szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dziennik Urzędowy nr L 327 12/12/2001, s. 11) w zw. z art 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu orientacji i Gwarancji Rolnej (EFORG) (Dziennik Urzędowy nr 153 30/04/2004 s.30) polegające na niezastosowaniu w/w przepisów w sytuacji gdy skarżący A. P. zadeklarował powierzchnię gruntów na podstawie dokumentów ewidencyjnych i w zwykłych okolicznościach powyższy błąd w zakresie rozbieżności w podanych powierzchniach nie mógł być przez rolnika wykryty a w/w regulacje prawne wskazują, iż sankcji w postaci obniżek i wyłączeń w ramach systemu pomocy, nie mają zastosowania jeżeli rolnik złoży wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy wykazał, iż nie ponosi winy, co ewidentnie ma miejsce w niniejszej sprawie,

2. § 38 pkt.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z § 27 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 polegające na zastosowaniu powyższych przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej po 15 marca 2014 roku i tym samym zastosowanie nieobowiązującego załącznika nr 7, który przewiduje zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 100% zamiast 25% obowiązującej po zmianie.

II. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymaganiom z art 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów, a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, wskazując jedynie podstawę prawną w oparciu o która organ wydał zaskarżaną decyzję.

2) art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu Il instancji, pomimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakich dowodach organ oparł ustalenia faktyczne w sprawie,

3) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 158. § 1 w zw. z art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a. przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej,

W oparciu o wskazane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), a obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., "(...) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej". W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016r., I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017r., I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017r., I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017r., I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017r., II GSK 1869/17).

Analizowany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do – niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a. – oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia" (tak wyrok NSA z dnia 27 marca 2018r., I GSK 612/18, LEX nr 2486227). Sąd ten nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (tak np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2018r., II OSK 1232/16, LEX nr 2495656).

Na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Zważywszy na powyższą regulację prawną Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r. Wobec tego do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Uzasadnienie to Sąd ten ograniczył zatem do oceny prawnej wniesionych zarzutów.

Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż nie ma ona usprawiedliwionej podstawy prawnej.

Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych ma tę konsekwencję, że jako pierwsze rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero uznanie za prawidłowe poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych umożliwia ocenę prawidłowości zastosowania normy materialnoprawnej. W tej sprawie ta kolejność rozpoznania zarzutów kasacyjnych jest tym bardziej usprawiedliwiona, gdyż skarga kasacyjna nie zarzuca wadliwej wykładni prawa materialnego.

Zarzuty kasacyjne naruszenia prawa procesowego zawarte w pkt II petitum skargi kasacyjnej, nie są zasadne.

Zważywszy na sposób sformułowania tych zarzutów oraz ich uzasadnienie w skardze kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna zawiera wadę konstrukcyjną, co utrudnia i de facto uniemożliwia merytoryczną ocenę tychże zarzutów. Obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest uzasadnienie zarzutu kasacyjnego, a w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. również wykazanie wpływu naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy. Nie każde bowiem uchybienie tego rodzaju przepisom skutkuje uwzględnieniem środka zaskarżenia, a jedynie takie które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. To zaś wymagało od skarżącego kasacyjnie wykazania poprzez przedstawienie odpowiedniej argumentacji, że rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne niż zawarte w zaskarżonym wyroku gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia. Tego rodzaju argumentacji skarga kasacyjna ani jej uzasadnienie w istocie nie zawierają.

Skarżący kasacyjnie w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazanego w pkt II pkt 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej zarzucił wybiórcze przedstawienie stanu sprawy i nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny zaskarżonej decyzji.

Zarzut ten jest całkowicie chybiony. Należy wskazać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W przepisie tym określone zostały niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw, aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. WSA przedstawił w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zaś uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku zawiera rozważania sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz postępowania, w ramach którego rozstrzygnięcie zostało wydane. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonujący przedstawił przesłanki oddalenia skargi. W treści uzasadnienia zawarto treść żądania wniosku, stan faktyczny i prawny sprawy, w sposób szczegółowy oceniono argumenty, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Tak sporządzone uzasadnienie pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania WSA, umożliwia zatem przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. To z kolei prowadzi do wniosku, że WSA uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający powyżej wskazane wymogi.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (v. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, niepubl.). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tak więc sam fakt, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem, nie może oznaczać, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie prawa. Omawiany zarzut skarżący wiąże, z jego zdaniem brakiem rozważenia w sposób kompleksowy wszystkich dowodów, nie wskazując i w żaden sposób nie uzasadniając, jakie dowody w sprawie zostały przez organ pominięte oraz do jakich zarzutów i twierdzeń skarżącego Sąd I instancji się nie ustosunkował, jak też którym dowodom odmówił wiarygodności. Powyższy zarzut uznać należy zatem za gołosłowny i stanowiący zarazem jedynie polemikę skarżącego z prawidłowo ustalonym i zaakceptowanym w sprawie przez Sąd I instancji stanem faktycznym. Również jako chybione uznać należy zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. zawarte w części II pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji z naruszeniem wskazanych wyżej norm prawnych zaakceptował decyzję organu ARiMR, pomimo że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego. W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiowiskowej odbywa się zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, gdzie ustawodawca określił, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć dla wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Jednocześnie w ust. 3 tego artykułu ( art. 21 ) zostało ustanowione, iż to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Wobec brzmienia powołanych przepisów zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie są zasadne. Podkreślić w tym miejscu należy, że pojęcia "dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy", o czym stanowi niemający w sprawie zastosowania art. 7 kpa nie można utożsamiać z "wyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego. Tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 7 kpa uznać należy za bezskuteczny, a skoro w złożonym środku prawnym jego autor nie postawił zarzutu naruszenia przepisów art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, nie można skutecznie zarzucić organom braku bezstronnego wyczerpującego zweryfikowania zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Organy ARIMR przeprowadziły czynności kontrolne. Wyniki tych czynności zostały przedstawione w raporcie. Dowód ten, sporządzony został w przepisanej formie i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oparty na tym dokumencie wynik kontroli został stronie dokładnie wyjaśniony i uzasadniony. Powielanie wadliwego zarzutu skargi (co do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa – niemających zastosowania w sprawie) w podstawach skargi kasacyjnej – bez choćby twierdzenia, że pogląd Sądu I instancji w tym przedmiocie jest nietrafny i bez uzasadnienia z jakich względów z wywodem Sądu I instancji strona wnosząca skargę kasacyjna się nie zgadza - jest niezrozumiałe i tym samym nie może być skuteczne.

Nie można zatem skutecznie podważać ustaleń stanu faktycznego sprawy zarzutem naruszenia przepisów kpa, stosowanie których - wskutek modyfikacji wprowadzonej przez ustawodawcę w art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich jest wyłączone.

Usprawiedliwienia nie znajduje też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa. Stanowisko strony sprowadza się do w istocie do polemiki z poczynionymi ustaleniami. Skarżący swoją aktywność procesową ograniczył do gołosłownych zarzutów kwestionujących ustalenia. Tymczasem uzasadnienie kontrolowanej decyzji wskazuje, że organ poddał analizie całokształt materiału dowodowego w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena ta nie budzi wątpliwości co do rzetelności i obiektywizmu. Skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń w zakresie ustalonego przez organ stanu faktycznego. W konsekwencji Sąd I instancji nie miał podstaw, by organowi zarzucić uchybienie wymogom uzasadnienia przyjmując, że uzasadnienie to nie zawiera elementów przewidzianych art. 107 § 3 kpa. Wobec tego, że zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy i jego ocena wedle reguł swobodnej oceny dowodów nie została skutecznie zakwestionowana żadnym zarzutem kasacyjnym – Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był przyjąć, że materiał ten stanowi podstawę czynienia ustaleń faktycznych, a następnie ich oceny i zastosowania na gruncie mającej zastosowanie w sprawie normy materialnoprawnej.

Zdaniem Sądu II instancji w sprawie brak jest również uzasadnionych podstaw, by skutecznie stawiać zarzut naruszenia wskazanych w części I petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Normy prawne zawarte w § 38 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wbrew zarzutom skargi i kasacyjnej (część I pkt 2 petitum skargi kasacyjnej), zostały w sprawie niniejszej zastosowane prawidłowo. Przepis § 38 pkt 1 rozporządzenia PRŚ 2013 miał w sprawie zastosowanie, w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 15 marca 2014 r., co oznacza właściwe przyjęcie załącznika nr 7, który w pakiecie 2 za uchybienie w postaci prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby przewidywał zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wys. 100%. Obowiązująca, po zmianie dokonanej z dniem 15 marca 2014r. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2014 r. (Dz. U 2014. 324) regulacja przewidująca za powyższe uchybienie zmniejszenie w wys. 25% płatności nie mogła mieć w sprawie zastosowania.

Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 324), rolnik, który na podstawie przepisów dotychczasowych podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, kontynuuje jego realizację zgodnie z przepisami dotychczasowymi, z tym że począwszy od dnia 15 marca 2015 r. nie może dokonać zmiany tego zobowiązania polegającej na:1) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1; 2) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1. Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia do pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" przyznawanej za realizację zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, albo nowego zobowiązania, określonego w ust. 2, w kolejnych latach jego realizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego, skoro skarżący w roku 2014 złożył wniosek kontynuacyjny zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na mocy uprzednio obowiązujących przepisów, prawidłowo zastosowano dla ustalenia zmniejszeń na działce rolnej U w ramach pakietu 2, wariantu 2.1 normy określonej § 38 pkt 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 marca 2014 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. (Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów) - w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2014 r., w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby wysokość zmniejszenia wynosi 100%. Tym samym zasadnie przyjęto zmniejszenie w wys. 100% zastosowane do działki rolnej U, gdzie zastosowano kod nieprawidłowości E6. Natomiast w zakresie pozostałych działek, na których znajdowała się plantacja aronii w ramach realizowania pakietu 2 – wariantu 2.11, stosownie do treści § 50 rozporządzenia PRŚ z dnia 13 marca 2013r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w zakresie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 11 pakietu 2, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58, a więc rozporządzenia PRŚ z dnia 26 lutego 2009 r., co oznacza również prawidłowe zastosowanie w tej części przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRŚ z dnia 26 lutego 2009 r., zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych lub - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W załączniku nr 7 (Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów) wskazano, że uchybienie polegające na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, powoduje zmniejszenie w wysokości 100%. Wobec powyższego zasadnie Sąd I instancji uznał prawidłowość działania organu Agencji by dla wszystkich działek rolnych deklarowanych przez skarżącego do pakietu 2.11, przyjąć zmniejszenie dla tego wariantu wynoszące 100%.

Na koniec, jako oczywiście nieuzasadniony uznać należy też zarzut naruszenia art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, bowiem przepis ten, zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach, dotyczy kwestii odzyskiwania nienależnych płatności, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, a zatem z oczywistych względów przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej uznał przedstawione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a, skargę kasacyjną oddalił.