Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3728/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: ART 31 I ART 61A KPA
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również: "Inspektor" lub "organ II instancji") z [...] listopada 2015 r., nr [...] (dalej również: "zaskarżone postanowienie"). Na mocy tego postanowienia Inspektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. (dalej również: "Związek" lub "skarżący") na postanowienie Starosty O. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany właścicieli działek i zmiany użytków gruntowych pod wodami jeziora [...] w działkach: nr [...] na terenie obrębu [...] jednostka ewidencyjna [...] oraz nr [...] na terenie obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] z dotychczasowego użytku gruntowego "Ws" grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi" na "Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi" utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

II.1. Pismem z 27 lipca 2015 r. Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. wystąpił do Starosty O. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących oznaczenia użytków i właścicieli gruntów pod wodami jeziora [...] w gminie [...] (działka geodezyjna nr [...] w obrębie [...] oraz [...] w obrębie [...]), z dotychczasowego "Ws - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi" na zapisy zgodne wg wnioskodawcy ze stanem faktycznym i prawnym tj. "Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi". W uzasadnieniu podniesiono w szczególności, że przedmiotowy wniosek nie dotyczy zmiany właściciela, gdyż "był i jest nim Skarb Państwa". Natomiast wnioskowana zmiana znajduje poparcie we wcześniejszych wystąpieniach organów wykonujących uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód Skarbu Państwa – tj. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W. W części przedmiotowego pisma oznaczonego "Legitymacja Strony" skarżący, obok wskazania, że jest użytkownikiem obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...] (w skład którego wchodzą wody rzeki [...] i jezioro [...]) powołał się m. in. na § 37 oraz § 3 ust. 3 oraz § 7 Statutu Polskiego Związku Wędkarskiego wskazując, że celami Związku jest m. in. nabywania i użytkowanie wód, prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej i wędkarskiej, a także współdziałanie z podmiotami powołanymi do ochrony przyrody, ekosystemów wodnych, zwalczania kłusownictwa rybackiego i innych szkód wodnych. Przedmiotowa sprawa jest, zdaniem Związku, ściśle związana z jego celami statutowymi, a udział w postępowaniu niewątpliwie leży w interesie publicznym.

II.2. Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2015 r. Starosta O., powołując się na art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że Związek wnosząc o zmianę oznaczenia gruntów pod wodami powierzchniowymi w istocie domaga się dokonania innej klasyfikacji jeziora [...]. Organ pierwszej instancji podkreślił, że tytuł prawny przysługujący Związkowi do przedmiotowego jeziora nie legitymuje go do żądania zmiany jego klasyfikacji. Również interes prawny nie wynika z przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r.poz.520 ze zm., zwanej dalej także "p.g.k."). Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 .p.g.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ww. ustawy osoby o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. W przedmiotowej sprawie skarżący, jako użytkownik obwodu rybackiego w skład którego wchodzą wody jeziora [...] nie zgłasza zmian danych objętych ewidencją, lecz domaga się innej klasyfikacji jeziora [...]. Żądanie zmiany klasyfikacji jeziora z jednego rodzaju wód na inny rodzaj wód nie stanowi zaś zgłoszenia zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Zatem również przepisy prawa geodezyjnego nie legitymują Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego do wystąpienia z tego typu żądaniem. Organ I instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 463/09. Dodatkowo, Starosta powołał się na okoliczność, że w stosunku do działki nr [...] zostało już wszczęte – na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., postępowanie w sprawie zmiany oznaczenia użytków gruntowych pod wodami jeziora [...]. Zdaniem Starosty, zachodzi druga przesłanka przewidziana w art. 61a k.p.a., albowiem toczy się już postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W.

II.3. Na powyższe postanowienie Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 31 § 1 i 3 k.p.a. w zawiązku z art 11 ust. 1 pkt 4, art, 14 ust. 3 i art. 14a ust 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2015, poz. 469 z późn. zm.). W szczególności Związek podniósł w zażaleniu: "Stronie znane są orzeczenia wskazane w skarżonej Decyzji, jednakże w ocenie strony nie odnoszą się do istoty sporu, a rola Polskiego Związku Wędkarskiego w sprawach dotyczących zagospodarowania i ochrony wód Skarbu Państwa jest oparta o wiele aspektów jego działania. Podnieść należy, że przedmiotowa sprawa jest ściśle związana z celami statutowymi naszej organizacji, a nasz udział w postępowaniu niewątpliwie leży w interesie publicznym. Nasza wiedza z pewnością może przyczynić się do właściwego zakończenia postępowania. Usilne próby wyeliminowania Związku występującego w tej sprawie zarówno w roli użytkownika rybackiego jak i organizacji społecznej współdziałającej z podmiotami powołanymi do ochrony przyrody, ekosystemów wodnych, zwalczania kłusownictwa rybackiego i innych szkód w środowisku wodnym (§ 7. 4) Statutu), z procesu decyzyjnego w tej sprawie musi budzić zdziwienie".

II.4. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie administracyjne, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się jeżeli zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Inspektor wyjaśnił, że Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. "dzierżawi prawo rybackiego użytkowania jeziora [...] położonego na terenie obrębu [...] i obrębu [...], gm. [...]". Działając we własnym imieniu Związek wystąpił z wnioskiem o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany użytków gruntowych. Organ powołał się na art. 22 ust. 2 p.g.k. i wskazał, że postępowanie w celu zmiany danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób, które bądź zostały już ujawnione w ewidencji gruntów bądź też wykażą się stosownym dokumentem urzędowym stwierdzającym ich tytuł prawny do danego gruntu. Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. jako "dzierżawca prawa rybackiego użytkowania przedmiotowego jeziora" nie zalicza się do uprawnionych podmiotów, mogących skutecznie zgłaszać zmiany danych objętych ewidencja gruntów. Żądanie zmiany klasyfikacji jeziora z wód stojących na wody płynące nie stanowi zgłoszenia zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wnosząc o zmianę oznaczenia gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi wnioskodawca domaga się dokonania innej klasyfikacji jeziora. Żądanie zmiany klasyfikacji jeziora z wód stojących na wody płynące nie stanowi zgłoszenia zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W orzeczeniu z 12 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 463/09) stwierdza, że "Dzierżawa jeziora jest niezależna od klasyfikacji wód tego jeziora jako płynące lub wody stojące". Z powyższego orzeczenia wynika, że przysługujący dla Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. tytuł prawny dla przedmiotowego jeziora nie legitymował go do żądania zmiany klasyfikacji jeziora. Z powyższego wynika, ze w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 31 § 1 i 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie wystąpiły dwie samodzielne i niezależne przesłanki wskazane w przepisie art. 61 a § 1 k.p.a. W tej samej sprawie w stosunku do działki nr [...] położonej w obrębie [...] już toczy się postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dotyczące użytków gruntowych pod wodami jeziora [...] z wniosku Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział O.

III.1. Ze wskazanym na wstępie postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodził się skarżący. W skardze na to postanowienie wniósł o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty O. z [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wiąże go ze Skarbem Państwa - Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. - umowa użytkowania obwodu rybackiego nr [...] z [...] grudnia 2004 r. Umowa taka jest zawierana w przypadku gdy obwód rybacki stanowi wodę płynącą będącą własnością Skarbu Państwa. Ustalenie, że sporne wody (Jezioro [...]) są wodami płynącymi było przesłanką niezbędną dla zawarcia powołanej umowy użytkowania rybackiego. Wskazał tez na treść pisma Starostwa O. z 21 października 2002 r., z którego wynika, że informacja zawarta w wypisie z rejestru gruntów obejmującym wody stanowiące działkę [...], o którą chodzi w sprawie niniejszej, są wodami płynącymi, a zapis w rejestrze gruntów - wskazujący, że są to wody stojące jest błędny i niezgodny ze stanem rzeczywistym. Okoliczności te oznaczają w konsekwencji, że postępowanie toczące się w sprawie niniejszej dotyczy oczywiście interesu prawnego skarżącego, polegającego na konieczności ustalenia charakteru spornej wody a tym samym praw i obowiązków skarżącego wobec właściciela wody. Okoliczności te przesądzają również, ze skarżącemu w sprawie niniejszej służy przymiot strony oparty o art. 28 k.p.a. W tym względzie organ odwoławczy powołuje się na orzeczenie NSA z 20 stycznia 2010 r., stwierdzające że dzierżawa wody jest niezależna od jej klasyfikacji jako wody płynącej lub wody stojącej. Tymczasem istnienie powołanej umowy użytkowania obwodu rybackiego jest nieodłączne od charakteru tego obwodu jako wody płynącej. Z tego błędnego ustalenia organ odwoławczy wyprowadza wniosek, że tytuł władania przez skarżącego sporną wodą (dzierżawa jeziora) nie stwarza po stronie skarżącego legitymacji do żądania zmiany klasyfikacji wody. Skarżącemu nic nie jest wiadomo o toczącym się obecnie postępowaniu administracyjnym, którego przedmiot byłby tożsamy z przedmiotem sprawy niniejszej. Gdyby tak było, to ze względu na fakty i okoliczności wyżej przedstawione skarżący winien być wezwany do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony.

III.2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

III.3. W piśmie z 12 stycznia 2016 r. skarżący wniósł o uznanie na podstawie art. 28 k.p.a. legitymacji do wniesienia pisma o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie zmiany zapisów z dotychczasowego "Ws - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi" na "Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi". W uzasadnieniu wskazał, że jest użytkownikiem ustanowionego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. na wodach płynących Skarbu Państwa - obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...]. Niezgodne z prawem, przeczące prawdzie materialnej, przekwalifikowanie w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, wód płynących na "wody stojące" istotnie zakłóca uprawnionemu do rybactwa normalne użytkowanie obwodu rybackiego. Prawowity użytkownik rybacki jest w tej sytuacji bezsilny, albowiem spotyka się z odmową dokonania stosownych zmian w dokumentacji i nie może prowadzić użytkowania rybackiego obwodu jako całości. W tym stanie rzeczy nie może realizować swoich praw i obowiązków, nie może prowadzić zarybień w tym obszarze obwodu, a także nie może chronić tych wód w zgodzie z zasadami racjonalności gospodarki rybackiej. Powołał się także na fakt, że we wniosku z 27 lipca 2015 r., podniesiono również argumenty legitymujące stronę, wynikające z jej zapisów statutowych. Wskazano tam, że Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w W. posiada osobowość prawną, a do jego zadań statutowych należy m. in. nabywanie i użytkowanie wód, prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej i wędkarskiej, współdziałanie z podmiotami powołanymi do ochrony przyrody, ekosystemów wodnych, zwalczania kłusownictwa rybackiego i innych szkód w środowisku wodnym.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).

IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

IV.3. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 12 stycznia 2010 r., I OSK 463/09 (CBOSA), zgodnie z którym prawo rybackiego użytkowania jeziora jest niezależne od tego, czy wody są zaklasyfikowane do wód płynących czy stojących. Wobec tego tytuł prawny, przysługujący skarżącemu do użytkowania jeziora [...], nie uzasadnia tezy, że skarżącemu przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.) w domaganiu się zmiany w ewidencji gruntów i budynków z "Ws" (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi) na "Wp" (grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi). Pogląd ten koresponduje z ustaleniem, że umowa użytkowania, o której mowa w art. 20 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, nie kreuje ograniczonego prawa rzeczowego (art. 244 w zw. z art. 252 k.c.), a chodzi tu o stosunek obligacyjny (por. np. B. Rakoczy, Komentarz do art.20 ustawy - Prawo wodne, Lex 2013 oraz cyt. tam wyrok WSA w Warszawie z 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1329/10). W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

IV.4. Pomimo trafności poglądu organów o braku po stronie Związku własnego interesu prawnego w domaganiu się przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, zaskarżone postanowienie (oraz poprzedzające je postanowienie Starosty – art. 135 p.p.s.a.) podlega uchyleniu jako wydane z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu winno towarzyszyć należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem m.in. art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 9 września 2011 r., II OSK 2410/10, wyrok NSA z 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2188/00, wyrok NSA z 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). W realiach niniejszej sprawy Związek, niezależnie od kwestii użytkowania jeziora [...], konsekwentnie powoływał się równocześnie na swoje statutowe cele jako organizacji społecznej (m. in. współdziałanie w zwalczaniu kłusownictwa rybackiego), złożył do akt sprawy statut Polskiego Związku Wędkarskiego i podnosił, że jego udział w postepowaniu leży w interesie publicznym.

Organy nie dokonały wnikliwiej analizy żądania Związku, w szczególności nie podjęły kroków w celu wyjaśnienia, czy Związek nie domaga się podjęcia działań przez organ jako organizacja społeczna w rozumieniu art. 31 k.p.a. Organy winny między innymi zwrócić się do związku o zajęcie jednoznacznego stanowiska w tej kwestii. Uchybienie to ma istotne znaczenie, albowiem inne są przesłanki warunkujące własną legitymację danego podmiotu jako strony (art. 28 k.p.a.), a inne okoliczności uzasadniają występowanie w charakterze uczestnika na prawach strony (art. 31 k.p.a.). W tym drugim przypadku badaniu podlega w szczególności, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi tej organizacji i czy przemawia za tym interes społeczny.

IV.5. Sąd wskazuje również na błędną interpretację art. 61a § 1 k.p.a. przyjętą przez organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie. Chodzi o pogląd organów, że podstawą zastosowania tego przepisu, niezależną od kwestii statusu strony, jest toczenie się postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów i budynków z wniosku Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Otóż dla zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na równoczesne toczenie się innego postępowania administracyjnego konieczne jest ustalenie, że chodzi o postępowanie toczące się w tej samej sprawie. Uszło uwadze organu, że o tożsamości spraw administracyjnych można mówić tylko w sytuacji tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (por. np. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2015 i cyt. tam orzecznictwo; M. Romańska, Komentarz do art.61(a) Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2015). Tymczasem już z samych twierdzeń organu wynika, że brak jest tożsamości podmiotowej w obu postępowaniach. Jeżeli dwa podmioty domagają się przeprowadzenia tego samego (w aspekcie przedmiotowym) postępowania administracyjnego, to ich podania winny być potraktowane przez organ – na wstępie – odrębnie (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1471/13). Dodać należy, że art. 62 k.p.a. dopuszcza połączenie i prowadzenie jednego postępowania z wniosku więcej niż jednej strony o ile prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego, tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. Omawiane tu uchybienie organów nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem organy trafnie przyjęły, że Związek nie legitymował się własnym interesem prawnym.

IV.6. Rozpoznając sprawę ponownie Starosta będzie miał na uwadze wskazane wyżej oceny prawne (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności Starosta będzie zobligowany jednoznacznie ustalić, czy Związek opiera swe żądanie na art. 31 k.p.a. W razie pozytywnego ustalenia w tej kwestii, Starosta winien uwzględnić treść statutu Polskiego Związku Wędkarskiego, w tym jego § 6 i 7. Istotną okolicznością rzutującą na kwestię istnienia interesu społecznego w dopuszczeniu Związku do udziału w postępowaniu w sprawie dokonania przedmiotowych zmian w ewidencji gruntów i budynków jest m.in. to, że kwestionowane wpisy w ewidencji są źródłem poważanych konfliktów, angażujących między innymi lokalną społeczność i organy wymiaru sprawiedliwości (zob. np. pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] lutego 2013 r. oraz dołączone do akt sądowych wyroki Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...] oraz z [...] października 2012 r., sygn. akt [...]). Pozostając jeszcze przy kwestii realizacji wskazań zawartych w niniejszym wyroku należy zaznaczyć, że Starosta winien mieć na uwadze stan faktyczny i prawny obowiązujący w momencie ponownego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 596/15).

IV.7. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis w kwocie 100 zł.

IV.8. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.