Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1260/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1260/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r., sprawy ze skargi K.W., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 maja 2014 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 maja 2014r. nr [...], doręczonym w dniu 22 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 228 § l pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., nr 749 ze zm.) stwierdził uchybienie przez K.W. terminowi do wniesienia odwołania.

Organ wyjaśnił, że Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności K.W. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe T. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. i III kwartał 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Przesyłka zawierająca decyzję została przesłana na adres zamieszkania podatnika. Jak wynika z potwierdzenia odbioru oraz pisma Poczty Polskiej S.A. Region Sieci w K. z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] przesyłka była awizowana dwukrotnie w dniach: 13 stycznia 2014 r. i 21 stycznia 2014 r., a następnie została odebrana w Urzędzie Pocztowym w dniu 23 stycznia 2014 r. przez żonę podatnika. W związku z tym, na podstawie art. 149 Ordynacji podatkowej, decyzję uznano za doręczoną w dniu 23 stycznia 2014 r.

Organ zaznaczył, ze w decyzji zawarto pouczenie prawie, sposobie i terminie wniesienia od niej odwołania.

Następnie wskazano, że pismem z dnia 19 lutego 2014 r. (data nadania 20 lutego 2014 r.), tj. po upływie 14-dniowego terminu, podatnik złożył odwołanie od opisanej decyzji, podczas gdy ostatnim dniem do złożenia odwołania był bowiem dzień 6 lutego 2014 r.

Wraz z odwołaniem podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wymienionej decyzji, przy czym postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, czego skutkiem jest bezskuteczność złożonego odwołania.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 23 czerwca 2014r. skardze pełnomocnik podatnika zarzucił organowi naruszenie:

- art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012, poz. 1529), poprzez jego zastosowanie, zamiast art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa pocztowego, a tym samym uznanie, że ubezwłasnowolniona całkowicie żona skarżącego, działając jako osoba pełnoletnia zamieszkująca wspólnie z adresatem była uprawniona do odbioru korespondencji, pomimo braku upoważnienia jako przedstawiciel ustawowy albo ewentualnie braku pisemnego oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem,

- art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego podczas, gdy odbiorca nie mógł skutecznie podjąć się oddania pisma adresatowi,

- art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie dowodów przedłożonych do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz niewyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nierozstrzygnięcie czy osoba ubezwłasnowolniona całkowicie może skutecznie odebrać korespondencję w imieniu skarżącego, a tym samym czy w ogóle doszło do doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu podniesiono, że H.W. (żona skarżącego) jako osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może być przedstawicielem ustawowym swojego małżonka, a tym samym nie jest osobą uprawnioną do odbioru korespondencji w jego imieniu.

Niemniej jednak nawet przyjęta przez Dyrektora Izby Skarbowej przesłanka do skutecznego odbioru przesyłki w placówce pocztowej zakłada, że osoba pełnoletnia złoży stosowne pisemne oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Takie oświadczenie nie zostało złożone przed podjęciem korespondencji, a tym samym dodatkowo nie możemy mówić o skutecznym podjęciu korespondencji z uwagi na niedopełnienie wymogów prawnych.

Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej nie tylko pominął istotne okoliczności sprawy, ale nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminowi, względnie jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną czy postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania .

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola sądowo-administracyjna nie potwierdziła zaistnienia naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia. A zatem Dyrektor Izby Skarbowej w sposób prawidłowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K.W..

Na wstępie należy wskazać, iż nie istniały podstawy do uwzględnienia wniosku organu i odrzucenia skargi K. W. bez jej merytorycznego rozstrzygania na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012r. poz. 270 dalej p.p.s.a.). Składając ten wniosek organ nie uwzględnił, iż ostatni dzień ustawowego terminu do złożenia skargi przypadał w sobotę a dniem następnym była niedziela. Stosownie natomiast do treści art. 83 § 2 cytowanej wyżej ustawy, "jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy" Nadając zatem skargę w dniu 23 czerwca 2014r. skarżący uczynił to w terminie ustawowym określonym dla dokonania tej czynności..

Skonstatować dalej należy, iż do podstawowych obowiązków organu odwoławczego należy ustalenie kiedy orzeczenie administracyjne zostało stronie doręczone, a także sprawdzenie czy w świetle obowiązujących przepisów proceduralnych odwołanie zostało wniesione w terminie. Jeżeli strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy stosownie do art. 228 §1 pkt. 2 p.p.s.a. stwierdza postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. . 228 §1 pkt. 2 p.p.s.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

Powracając do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy rozważyć prawidłowość doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji.

W badanej sprawie przesyłka zawierająca decyzję została przesłana na adres zamieszkania podatnika. Jak wynika z potwierdzenia odbioru oraz pisma Poczty Polskiej przesyłka była awizowana dwukrotnie w dniach: 13 i 21 stycznia 2014r. a następnie została odebrana w Urzędzie Pocztowym w dniu 23 stycznia 2014r. przez żonę podatnika. W związku z tym, na podstawie art. 149 Ordynacji podatkowej, decyzję uznano za doręczoną w dniu 23 stycznia 2014 r. Następnie pismem z dnia 19 lutego 2014r. (nadanym 20 lutego 2014r.), tj. po upływie 14-dniowego terminu, podatnik złożył odwołanie, podczas gdy ostatnim dniem do złożenia odwołania był bowiem dzień 6 lutego 2014 r. Wraz z odwołaniem podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lecz ten postanowieniem z dnia 19 maja 2014r.został załatwiony odmownie przez Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowienie to jest prawomocne..

Zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeśli zatem w rzeczywistości nie zostanie spełniony choćby jeden ze wskazanych warunków, wówczas możliwe jest wzruszenie twierdzenia organu podatkowego o skuteczności dokonanego doręczenia. Biorąc pod uwagę istotę doręczenia zastępczego we wskazanym trybie przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi, innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. W badanej sprawie, organ przyjął (powołując się na art. 149 p.p.s.a.) wyżej wymieniony tryb doręczenia, przy czym z jednej strony wskazał, że odbiorcą przesyłki była żona, z drugiej zaś, że doręczenie zastępcze nastąpiło poprzez wydanie awizowanej przesyłki w placówce pocztowej.

Tymczasem, tryb doręczenia zastępczego możliwy jest tylko i wyłącznie w "miejscu zamieszkania adresata" a nie jak było w niniejszej sprawie w placówce pocztowej. Wypada przy tym podkreślić, że pisma doręcza się stronie, ewentualnie jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi, o czym stanowi art. 145 Ordynacji. Skoro zatem wydanie przesyłki nastąpiło w placówce pocztowej, to takie doręczenie należało zakwalifikować do trybu określonego w art. 145, a nie art. 149 Ordynacji. Jakkolwiek uchybienie w zakresie kwalifikacji trybu doręczenia przesyłki miało miejsce, to samo to uchybienie - przy przyjęciu skuteczności doręczenia - nie stanowiło naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to oznacza, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Przyjmując prawidłowość doręczenia w trybie art. 145 Ordynacji podatkowej zaznaczyć należy, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie doszło w sprawie do naruszenia art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012, poz. 1529), poprzez jego zastosowanie, zamiast art. 37 ust. 2 pkt 2. Organ prawidłowo bowiem przyjął, iż przesyłka pocztowa może być także wydana ze skutkiem doręczenia w placówce pocztowej, osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego: Skarżący natomiast nie wykazał, by takie zastrzeżenie złożył, co może dziwić w sytuacji gdy kwestionuje prawidłowość doręczenia przesyłki do rąk żony, wykazując, iż jest ona całkowicie ubezwłasnowolniona. W takiej sytuacji gdyby chciał dochować należytej staranności w prowadzeniu swych spraw takie zastrzeżenie powinien złożyć i wówczas skutecznie mógłby kwestionować doręczenia dokonywane wbrew zastrzeżeniu, do rąk ubezwłasnowolnionej żony. W zaistniałej sytuacji zgłoszone zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. Organowi zaś nie można postawić zarzutu naruszenia w prowadzonym postępowaniu art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i nie wyjaśnienia okoliczności związanych z przesłaniem i doręczeniem wydanej decyzji skoro zebrany został materiał wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy a fakt, że organ nie przypisał faktowi ubezwłasnowolnienia żony skarżącego przesadzającego znaczenia, nie oznacza, że dokumentu tego nie objął swym badaniem.

Wszystkie podniesione wyżej okoliczności mają mniejsze znaczenie niż ta na którą w tym miejscu pragnie zwrócić uwagę Sąd a mianowicie na konsekwencję twierdzeń skarżącego (popartych stosownymi dokumentami) o pobycie za granicą od przełomu listopada i grudnia 2013 roku do 13 lutego 2014r.

Oceniając tą okoliczność zwrócić należy uwagę na treść art. 147. § 1. Ordynacji podatkowej stanowiącego, iż w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ustanowienie pełnomocnika do spraw doręczeń musi zostać zgłoszone organowi podatkowemu właściwemu w sprawie a w razie niedopełnienia obowiązków przewidzianych w § 1 i 3 pismo uważa się za doręczone:pod dotychczasowym adresem.

Skoro więc skarżący - jak sam twierdzi i wykazuje - wyjechał z kraju na czas przekraczający dwa miesiące i obowiązków powyższych nie wypełnił, bezprzedmiotowe są wszelkie jego zarzuty kierowane do sposobu doręczenia decyzji opierające się na mającej go uwalniać od winy argumentacji jakoby w związku z pracą zawodową nie przebywał w miejscu zamieszkania a organ - dopuszczając się nieprawidłowości - za pośrednictwem poczty dokonywał istotnych procesowo czynności z udziałem ubezwłasnowolnionej całkowicie żony podatnika. Oczywistym bowiem jest, że skarżący świadom był, że z udziałem jego osoby toczy się postępowanie podatkowe a więc i tego, że będzie się to wiązać z doręczaniem korespondencji o istotnym dla niego znaczeniu. W okolicznościach sprawy pozwala to na uznanie, iż powodem niezachowania ustawowego terminu złożenia odwołania były wynikiem działań i zaniechań samego skarżącego, nie zaś naruszenia przepisów prawa przez organ odwoławczy.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.