Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania A. K. uchylił w całości decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] i orzekł o odmowie wymeldowania A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania A. K. wraz małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy, zostało wszczęte w dniu 21 lutego 2013 r. na wniosek J. B., dysponującego tytułem prawnym do spornego lokalu na podstawie zawartej pomiędzy wnioskodawcą i Naczelnikiem Gminy w M. umowy przekazania posiadania i własności gospodarstwa rolnego z dnia 9 października 1980 r., nr [...].

Wnioskodawca oświadczył, że strona wraz z małoletnimi dziećmi nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od 2000 r., nie łoży na utrzymanie przedmiotowej nieruchomości, odwiedza tam jedynie rodziców. Dodał, że strona i jej dzieci przebywają u S. G. - babki jej męża - w lokalu przy ul. [...] w R.. Miejsce stałego zameldowania opuścili dobrowolnie i trwale. Zdaniem wnioskodawcy, taki stan rzeczy potwierdzić mogą osoby zamieszkujące w sąsiedztwie spornej nieruchomości, jak i w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...] oraz pracownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej – A. K., która przeprowadzała czynności służbowe w miejscu zamieszkania strony w lokalu przy ul. [...].

W dniu 28 lutego 2013 r. A. K., w reakcji na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania jej wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego, złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji pismo, w którym wyjaśniła, że podjęła decyzję o zamieszkaniu pod wyżej wymienionym adresem w związku z chorobą ojca, który wymaga opieki drugiej osoby, podczas kiedy jego żona pracuje zawodowo. Dalej dodała, że w spornym lokalu codziennie przebywa wraz z dziećmi, odbiera tam korespondencję, koncentruje swoje sprawy życiowe i wiąże z nim plany na przyszłość.

Pismem z dnia 22 marca 2013 r. organ I instancji wystąpił do Komisariatu Policji w C. o ustalenie aktualnego miejsca pobytu strony i jej małoletnich dzieci.

W odpowiedzi na powyższe Komendant Komisariatu, pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. poinformował organ I instancji, że w drodze wywiadu środowiskowego udało się ustalić, że strona wraz z dziećmi zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w R., jednakże bardzo często przebywają w spornym lokalu, gdyż opiekuję się tam chorym na Alzheimera ojcem. W związku z tą sytuacją posiada w lokalu przy ul. [...] wszystkie rzeczy osobiste. Powyższe informacje zostały potwierdzone przez mieszkańców okolicznych budynków.

W dniu 21 marca 2013 r. w siedzibie organu I instancji zeznania do protokołu złożyli świadkowie. W. B. - kuzyn strony oświadczył, że wyżej wymieniona wraz z małoletnimi dziećmi nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od kilku lat, przebywa natomiast w lokalu przy ul. [...]. W nieruchomości przy ul. [...] mieszkają jej rodzice, których często odwiedza. Dalej podał, że widział ją w miejscu stałego zameldowania dnia 15 marca 2013 r. Świadek uważa, że strona wraz z dziećmi definitywnie opuściła miejsce stałego zameldowania, choć nie jest mu wiadomym, czy posiada w lokalu przy ul. [...] jakiekolwiek rzeczy osobiste.

Świadek D. P., zamieszkała w lokalu przy ul. [...] w R. nie potrafiła jednoznacznie określić, gdzie zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe A. K. wraz z dziećmi. Świadek dodała, że często widzi ją przechodzącą koło swojego domu lecz nie wie, czy wyprowadziła się z miejsca stałego zameldowania.

Świadek W. B. - matka A. K. wyjaśniła, że córka codziennie w miejscu stałego zameldowania opiekuje się chorym ojcem, jednak nocuje tam tylko czasami. Dodała, że w lokalu przy ul. [...] córka posiada rzeczy osobiste, ubrania oraz meble. Świadek przyznała, że strona przebywa i posiada swoje rzeczy również w nieruchomości przy ul. [...], której właścicielka nie chce tam zameldować ani jej ani dzieci. W. B. potwierdziła, że praca zawodowa uniemożliwia jej sprawowanie stałej opieki nad mężem, więc pomaga jej w tym córka, która jeśli zostałaby wymeldowana z miejsca pobytu stałego miałaby utrudniony dostęp do tej nieruchomości i swoich rodziców, zgodnie z tym co zapowiedział świadkowi W. B..

Świadek E. G. zeznała do protokołu, że A. K. mieszka obecnie u swoich teściów przy ul. [...] i nie jest wiadomo, kiedy ona zmieniła miejsce pobytu. Przyznała, że nie widziała, żeby strona wyprowadziła się z lokalu przy ul. Wiejskiej 76.

Świadek A. Z. przesłuchany w dniu 16 kwietnia 2013 r. zeznał, że strona zamieszkuje przy ul. [...] i w domu swoich rodziców przy ul. [...], gdzie opiekuje się chorym ojcem. Świadek dodał, że nigdy nie widział, żeby strona wprowadzała się do lokalu przy ul. [...].

Świadkowie S. K. i T. K. nie były w stanie wypowiedzieć się na temat obecnego miejsca zamieszkania strony i jej małoletnich dzieci, natomiast świadek A. K.- pracownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdziła, że wszystkie wywiady środowiskowe dotyczące strony i jej małoletnich dzieci przeprowadzała w lokalu przy ul. [...]. Dodała, że zna od kilku lat sytuację rodziny strony. Wiadomym jej jest, że wyżej wymieniona opiekuje się swoim ojcem w domu rodziców przy ul. [...], gdzie weekendami często nocuje. W nieruchomości przy ul. [...] wraz z dziećmi ma swój pokój, dostęp do kuchni i łazienki. Znajdują się tam również ich rzeczy. Właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie wyraża zgody na zameldowanie w niej strony, ani jej małoletnich dzieci.

W celu zweryfikowania stanu faktycznego organ I instancji przeprowadził w dniu 9 maja 2013 r. oględziny w obydwu lokalach. W lokalu przy ul. [...] ustalono, że strona dysponuje wraz z dziećmi jednym pokojem, w którym znajdują się ich rzeczy. Natomiast w lokalu przy ul. [...] ma do dyspozycji dwa pokoje na pierwszym piętrze. W pokojach znajdują się zabawki dzieci, ubrania, telewizor, łóżka. Rodzina użytkuje kuchnię i łazienkę.

W tym stanie rzeczy, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu strony wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego.

Od decyzji tej odwołanie wniosła A. K.. W odwołaniu zarzuciła organowi I instancji oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych, według których trwale i dobrowolnie opuściła wraz z dziećmi miejsce stałego zameldowania, podczas gdy taki fakt nie miał w ogóle miejsca.

Wojewoda decyzją z dnia 24 lipca 2013 r., uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wymienił uchybienia, z jakimi zostało przeprowadzone postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że istnieje konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, by jednoznacznie potwierdzić lub zaprzeczyć, czy strona wraz z małoletnimi dziećmi spełniają przesłanki do wymeldowania. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził w postępowaniu, tak istotnych dla sprawy dowodów, jak pozyskanie zeznań wszystkich dorosłych osób, które również zamieszkują pod adresem ul. [...] w R., a więc A. M. B. J. B. i J. A. B., ale również męża strony – M. K. oraz jego babki – S.G. - właścicielki lokalu przy ul. [...] w R.. Nie ustalono również w postępowaniu pierwszoinstancyjnym żadnych szczegółów, ani nawet dat wywiadów środowiskowych dotyczących A. K. i jej dzieci, przeprowadzanych przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w lokalu przy ul. [...].

Organ I instancji uzupełnił postępowanie o dodatkowe informacje przekazane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, dane dotyczące zużycia wody i prądu, przekazane przez właściciela lokalu przy ul. [...] – J. B. oraz zeznania świadków.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. organ I instancji zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o podanie dat przeprowadzenia wywiadów środowiskowych dotyczących strony i jej małoletnich dzieci oraz miejsca przeprowadzenia tych wywiadów.

W odpowiedzi Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej przesłał pismo z dnia 2 września 2013 r. z informacją, że wywiady środowiskowe przeprowadzane były w lokalu przy ul. [...]. Z raportu wydrukowanego z bazy danych programu "POMOST", który stanowił załącznik do przedmiotowego pisma wynika, że na przestrzeni 13 lat przedmiotowych wywiadów środowiskowych odbyło się 76, natomiast w latach 2002 oraz 2005-2007 nie przeprowadzono żadnego.

W dniu 5 września 2013 r. została przesłuchana w charakterze świadka A. B., która oświadczyła, że zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] od 2002 r. i zna kuzynkę swojego męża A. K.. Świadek wyjaśniła, że w 2001 r. remontowała wraz z mężem sporną nieruchomość i już wtedy strona wraz z małoletnimi dziećmi nie zamieszkiwali w miejscu stałego zameldowania. Zdaniem A. B. wyżej wymienieni zamieszkują obecnie w lokalu przy ul. [...] i często odwiedzają rodziców strony w lokalu przy ul. [...]. Ojciec strony choruje, ale świadek nigdy nie widziała, żeby jeździła z nim do lekarza. A. B. zeznała, że w spornej nieruchomości nie ma rzeczy osobistych należących do strony i jej małoletnich dzieci, oraz że wyżej wymieniona nie nocuje w miejscu stałego zameldowania, nie robi tam prania ani też nie wykonuje żadnych prac na terenie posesji przy ul. [...].

W dniu 5 września 2013 r. zeznania w charakterze świadka złożyła również S. G., dysponująca lokalem przy ul. [...], która oświadczyła, że strona wraz z małoletnimi dziećmi nie przebywa stale w lokalu przy ul. [...], a jedynie sporadycznie tam nocuje. Świadek przyznała, że w jej nieruchomości znajdują się zabawki dzieci strony oraz jakieś jej ubrania. Według świadka strona opiekuje się swoim ojcem w lokalu przy ul. [...]. Świadek potwierdziła, że po zawarciu związku małżeńskiego z jej wnukiem – M.K., strona mieszkała w miejscu stałego zameldowania, ale nie potrafiła określić czasowych granic tego zamieszkiwania. S. G. zaprzeczyła jakoby strona pytała ją o możliwość zameldowania się wraz z dziećmi w lokalu przy ul. [...].

W dniu 5 września 2013 r. zeznania do protokołu w charakterze świadka złożył mąż A.. K., który oświadczył, że jego żona wraz dziećmi przebywa zarówno w lokalu przy ul. [...], jak i w lokalu przy ul. [...] ze względu na specyficzną sytuację rodzinną. Wyjaśnił, że po ślubie zamieszkiwali wraz z żoną w lokalu przy ul. [...]. Następnie po wyremontowaniu dwóch pomieszczeń w lokalu przy ul. [...] zamieszkał w nim wraz z rodziną. Świadek oświadczył, że nie zna powodów dla których jego babcia – S. G. nie zameldowała żony i dzieci w lokalu przy ul. [...]. Dalej wyjaśnił, że ze względu na opiekę nad chorym ojcem żona jest bardziej związana i częściej zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], zaś sam ze względu na prowadzenie wraz z babcią małego gospodarstwa częściej zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Dodał, że żona większość swoich rzeczy posiada w lokalu przy ul. [...], część zaś z jej rzeczy znajduje się w lokalu przy ul. [...].

Wraz z pismem z dnia 16 września 2013 r. J. B. dostarczył organowi I instancji informacje o zużyciu wody i energii elektrycznej w lokalu przy ul. [...], w tym pismo z Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia 13 września 2013 r., z którego wynika, że poziom zużycia wody w spornej nieruchomości (3,67 m³) nie wskazuje na zamieszkiwanie w niej 8 osób, gdyż norma zużycia wody przy warunkach panujących w lokalu przy ul. [...] wynosi 3 m³ na jednego mieszkańca. Powyższe dane Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w M. podał w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. z 2002 r. nr 8, poz. 70), uwzględniając przy tym specyfikę lokalu przy ul. [...], który stanowi gospodarstwo domowe, podłączone do instalacji wodociągowej oraz kanalizacyjnej, wyposażone w ubikację, łazienkę oraz lokalne źródło ciepłej wody.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji decyzją z dnia 27 września 2013 r. wymeldował A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie podając, że organ I instancji poczynił błędne ustalenia w przedmiocie opuszczenia przez nią lokalu przy ul. [...]. Podkreśliła, że nigdy nie opuściła miejsca stałego zameldowania. Jej przebywanie w lokalu przy ul. [...] nigdy nie miało trwałego charakteru, zwłaszcza, że dysponująca przedmiotową nieruchomością S. G. wielokrotnie informowała ją, że nie zamierza nikogo meldować w tym lokalu, gdyż czyni starania, żeby sprzedać przedmiotową nieruchomość. Odwołująca się zakwestionowała zeznania złożone przez świadka A.B. - synową właściciela lokalu przy ul. [...] który jest wnioskodawcą przedmiotowego postępowania. Zaręczyła, że pierze ubrania swoich dzieci w miejscu stałego zameldowania, wykonuje również prace w przydomowym ogrodzie, co mogą potwierdzić osoby mieszkające w pobliżu spornej nieruchomości.

Do odwołania strona załączyła zaświadczenie Ośrodka Alzheimerowskiego Sp. ZOZ w Ś. z dnia 24 września 2013 r., z którego wynika, że jej ojciec wymaga całodobowej opieki osób trzecich. Wyjaśniła, że w związku z tym, że jej matka pracuje wciągu tygodnia w godzinach 6.00 - 14.00, to właśnie ona zapewnia ojcu codzienną opiekę w podanym przedziale czasowym.

Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, właściwy organ wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć nie tylko, jako fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar opuszczenia i skoncentrowania swoich spraw życiowych w innym miejscu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowego zamieszkania, jak również zerwanie kontaktów z osobami, które w nim pozostały.

Materiał dowodowy przedmiotowej sprawy potwierdził, że odwołująca się i jej dzieci nie zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] nieprzerwanie od momentu swego w nim zameldowania, ale nigdy całkowicie nie zerwali więzi z tym lokalem, ani z osobami tam zamieszkującymi. Zarówno strona opiekująca się chorym ojcem, jak również jej małoletnie dzieci niemal codziennie przebywają w spornej nieruchomości. Posiadają w niej swoje rzeczy osobiste, co potwierdziły zeznania świadków W. B. i A. Z., ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w C., a także oględziny lokalu przy ul. [...].

Wprawdzie odwołująca się w piśmie z dnia 28 lutego 2013 r. zatytułowanym "odwołanie", w odniesieniu do lokalu przy ul. [...], użyła sformułowania "w najbliższym czasie miałam zamieszkać tam z powodu opieki nad chorym ojcem", jednakże w kontekście całości materiału dowodowego stwierdzić należy, że chodziło o skoncentrowanie wszystkich spraw życiowych w nieruchomości, w której zamieszkują rodzice wyżej wymienionej.

Zauważyć należy, że nawet świadkowie, w których opinii strona zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu przy ul. [...], jak W. B. - jej kuzyn, czy A. K. - pracownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zgodnie twierdzą, że odwołująca się wiele czasu spędza u swoich rodziców w lokalu przy ul. [...]. Dodać należy, że o ile wyżej wymienieni świadkowie potrafią potwierdzić, jakie związki łączą stronę z lokalem przy ul. [...], o tyle nie mają wiedzy, jakie związki łączą ją obecnie z lokalem przy ul[...].

Zeznając do protokołu w dniu 21 marca 2013 r. świadek E. G. oświadczyła, że "A. K. mieszka obecnie u swoich teściów – R., ul. [...]", a kilka zdań dalej oznajmiła: "Nigdy nie widziałam, żeby Pani A. K. wyprowadzała się z miejsca stałego zameldowania". Świadek przyznała dodatkowo, że nie mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie A. K..

Zeznając do protokołu w dniu 16 kwietnia 2013 r. A.Z. stwierdził: "Moim zdaniem Pani A. K. mieszka pod dwoma adresami"; "Nigdy nie widziałem, żeby Pani K. wprowadzała się do lokalu - [...], R.."

W zgromadzonym w przedmiotowym postępowaniu materiale dowodowym znajdują się oświadczenia trzech osób, które uważają, że związek odwołującej się i jej małoletnich dzieci z lokalem przy ul. [...]nie ma charakteru zamieszkiwania. Osoby te, to: wnioskodawca – J. B. oraz dwoje członków jego rodziny zameldowanych na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] – W. B. i A. B..

Zaznaczyć należy, że J. B. nie zamieszkuje w należącym do niego lokalu przy ul. [...]lecz w innej miejscowości: D.. Nie jest więc na co dzień obserwatorem sytuacji panującej w spornym lokalu.

Nie do końca sytuację panującą w lokalu przy ul. [...] jest w stanie opisać również W. B., który w swoich zeznaniach, złożonych do protokołu w dniu 21 marca 2013 r. stwierdził: "nie wiem, czy w miejscu stałego zameldowania są jakieś rzeczy osobiste Pani K. i jej dzieci".

Zeznając do protokołu w dniu 5 września 2013 r. świadek A. B. kategorycznie oświadczyła, że odwołująca się nie posiada w miejscu stałego zameldowania rzeczy osobistych swoich i dzieci, nie nocuje tam i nie robi prania, nie wykonuje też innych prac na terenie posesji nr [...] Zamieszkuje bowiem w nieruchomości przy ul. [...].

Oświadczenie powyższe stoi w sprzeczności ze stanowiskiem S.G. - dysponującej lokalem przy ul. [...], która zeznając do protokołu w charakterze świadka w dniu 5 września 2013 r. oświadczyła, że w jej domu A. K. nie przebywa stale i tylko sporadycznie nocuje, posiada tam zaledwie jakieś ubrania i zabawki dzieci.

Istotne dla przedmiotowego postępowania zeznanie złożył w dniu 5 września 2013 r. mąż A. K. Opisał specyficzną sytuację rodzinną i mieszkaniową, która ma wpływ na życie jego rodziny. Wyjaśnił, że ze względu na opiekę nad chorym ojcem żona jest bardziej związana i częściej zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], podczas kiedy on, ze względu na prowadzenie wraz z babcią małego gospodarstwa, częściej zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Świadek dodał, że żona większość swoich rzeczy posiada w lokalu przy ul. [...], część zaś znajduje się w lokalu przy ul. [...].

Odnosząc się do pisma z Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia 13 września 2013 r., z którego wynika, że poziom zużycia wody w spornej nieruchomości nie wskazuje na zamieszkiwanie w niej 8 osób, gdyż norma zużycia wody przy warunkach panujących w lokalu przy ul. [...] wynosi 3 m³ na jednego mieszkańca, organ odwoławczy uznał, że na podanych normach zużycia wody w tym lokalu nie może się opierać przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy zgormadzony w przedmiotowej sprawie potwierdza, że ponad wszelką wątpliwość w lokalu przy ul. [...] zamieszkują chociażby rodzice A. K. – J. B. i W. B., natomiast zużycie wody podane w piśmie Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia 13 września 2013 r., nie wykazuje nawet takiej liczby mieszkańców.

Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania mieszkania będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Zdaniem jednak organu odwoławczego materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza, że strona wraz z małoletnimi dziećmi spełniła opisaną powyżej przesłankę. Co prawda z zeznania M. K., złożonego do protokołu w dniu 5 września 2013 r. wynika, że odwołująca się korzystała wraz z rodziną z nieruchomości przy ul. [...], lecz czy jej związek z przedmiotową nieruchomością nosił kiedykolwiek cechy trwałego zamieszkiwania nie został potwierdzony, zwłaszcza w kontekście niechętnego stosunku właścicielki lokalu przy ul. [...] do jakiegokolwiek rodzaju zameldowania strony i jej małoletnich dzieci w wymienionej wyżej nieruchomości.

Odnosząc się do części materiału dowodowego, dostarczonego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej stwierdzić należy, że fakt przeprowadzania przez pracownika wyżej wymienionej placówki wywiadów środowiskowych dotyczących odwołującej się i jej dzieci w lokalu przy ul. [...], nie stanowi jednoznacznego potwierdzenia, że to właśnie wyżej wymieniona nieruchomość stanowi obecnie miejsce stałego zamieszkania odwołującej się i jej dzieci. Z materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że A. K. dzieliła realizację swoich spraw życiowych pomiędzy lokal przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na pobyt stały i lokal przy ul. [...], w którym nie zdołała się zameldować ze względu na brak zgody właścicielki.

Z zeznań męża A. K. wnioskować można, że ze względu na stworzenie lepszych warunków bytowych dla dzieci przeprowadził remont w lokalu przy ul. [...]. W związku z powyższym z dwóch lokali, z którymi była związana strona, wybrała lokal przy ul. [...], jako bardziej odpowiedni do przyjmowania w nim pracownika pomocy społecznej. Powyżej opisane okoliczności nie wykluczają oświadczenia strony, że jej pobyt w lokalu przy ul. [...] miał charakter czasowy.

Zgodzić należy się z organem I instancji, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że miejsce pobytu stałego to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby sporadyczne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Nie można się jednak zgodzić ze stwierdzeniem, że: "nie ulega wątpliwości, iż pani A. K. i jej małoletnie dzieci nie realizują tych funkcji w miejscu stałego zameldowania". Trzeba podkreślić, że podczas prowadzonego postępowania organ I instancji sam ustalił, że odwołująca się odbierała kierowaną do niej korespondencję również w miejscu stałego zameldowania i również w miejscu stałego zameldowania posiada swoje osobiste rzeczy, tam właśnie realizuje swoje kontakty z rodziną.

Należy przy tym wyjaśnić, że dla niniejszego rozstrzygnięcia istotny jest stan faktyczny na dzień wydania decyzji, a ten, jak ustalono podczas gromadzenia materiału dowodowego, przedstawia się tak, że strona i jej małoletnie dzieci w lokalu przy ul. [...] koncentrują znaczną część swoich spraw rodzinnych i bytowych i właśnie z tym lokalem wiążą swoją przyszłość.

Wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie należało mieć na uwadze specyficzną sytuację mieszkaniową i rodzinną strony, jak również spowodowaną nią konieczność przemieszczania się wyżej wymienionej wraz z małoletnimi dziećmi pomiędzy dwoma miejscami, gdzie realizują swoje życiowe sprawy.

Analizując zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy należy stwierdzić, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki do wymeldowania A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul [...].

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. W przypadku więc, kiedy poważną część swoich spraw życiowych koncentruje się w miejscu innym niż miejsce stałego zameldowania, co więcej prezentuje się to miejsce podczas wywiadów środowiskowych pracownikowi opieki społecznej, powinno się uregulować taką sytuację poprzez meldunek czasowy. W przypadku, kiedy nie można pozyskać potwierdzenia zamieszkiwania pod danym adresem ze strony osoby, posiadającej do niego tytuł prawny, należy wnioskować o zameldowanie na drodze postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją meldunkową.

Organ II instancji zaznacza, że przepisy ustawy mają charakter porządkowy i nie wkraczają w sferę stosunków cywilnoprawnych np. własnościowych, ani nie wpływają na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego.

Podkreślił, że rozwiązywanie sporów rodzinnych na wyżej wymienionych polach pozostaje w gestii sądów powszechnych.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. B., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, uproszczonej i niekompleksowej oceny materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie kwestii związanych z możliwością zameldowania A. K. i jej dzieci w lokalu przy ul. [...], a także pominięcia faktu, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt I C [...] nakazano rodzicom wyżej wymienionej opuszczenie nieruchomości przy ul [...], co doprowadziło do uznania, że nie spełniają niezbędnych przesłanek do wymeldowania, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, że brak jest podstaw do wymeldowania A. K. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego przy ul. [...], ponieważ w tej nieruchomości koncentrują oni znaczną część swoich spraw rodzinnych i bytowych i z tym lokalem wiążą swoją przyszłość, konsekwencją czego było niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 2 ustawy.

Skarżący podniósł, że pogląd organu, iż nie doszło do dobrowolnego wyprowadzenia się odwołującej się i jej małoletnich dzieci z lokalu przy ul. [...], oraz że nie zostało potwierdzone by ich związek z nieruchomością przy ul. [...] nosił kiedykolwiek cechy trwałego zamieszkiwania, stoi w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Skarżący wskazał, że zarówno z zeznań odwołującej się, jak i jej męża wynika w sposób jednoznaczny, że kilka lat po ślubie (ok. 2000 r.) dobrowolnie wyprowadzili się z lokalu przy ul. [...] i zamieszkali w nieruchomości położonej przy ul. [...], która stanowi własność S. G.

Wcześniej mąż odwołującej się przeprowadził w lokalu gruntowny remont, przystosował go na potrzeby swojej rodziny, zainwestował środki finansowe, co jednoznacznie świadczy o tym, że jego rodzina miała zamiar stworzenia swojego stałego centrum życiowego w lokalu przy ul. [...]

Poważne wątpliwości, zdaniem skarżącego, budzi również dokonana przez organ ocena zeznań S. G.. Z wypowiedzi wyżej wymienionej w żaden sposób bowiem nie wynika aby nie zgadzała się na zameldowanie odwołującej się i jej małoletnich dzieci. Nie wynika także, że przejawia ona niechętny stosunek do jakiegokolwiek rodzaju zameldowania. W aktach sprawy brak na to dowodów.

Zdaniem skarżącego odwołująca się nie wykazała w sposób przekonywujący, który lokal stanowi jej centrum życiowe. Trudno uznać za wiarygodne w sytuacji, w której wychowuje trójkę małoletnich dzieci, że swoje bieżące życie prowadzi w dwóch różnych miejscach zamieszkania. Doświadczenie życiowe przekonuje, że trudno jest sprawować jednocześnie opiekę nad chorym ojcem i trójką dzieci w wieku szkolnym, które wymagają pomocy w odrabianiu lekcji, którym należy przygotować posiłek.

O fakcie stałego zamieszkiwania odwołującej się wraz z dziećmi w lokalu przy ul. [...] świadczy okoliczność, że wszystkie wywiady środowiskowe przeprowadzane były przez pracownika Gminy M. właśnie w tym lokalu, wskazywanym przez nią jako miejsce zamieszkania.

Jak dalej podkreślił skarżący, z pisma Komisariatu Policji w C. z dnia 12 kwietnia 2013 r. także wynika, że odwołująca się wraz z dziećmi zamieszkują pod wskazanym adresem, natomiast w lokalu przy ul. [...] "jedynie przebywają często z uwagi na sprawowanie opieki nad ojcem."

Ponadto w opinii skarżącego, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było również ustalenie miejsca zamieszkania odwołującej się i jej dzieci poprzez uzyskanie informacji o tym od placówki oświatowej, do której uczęszczają dzieci.

Dowolne zdaniem skarżącego jest też ustalenie, że odwołująca się i jej dzieci z lokalem przy ul. [...] wiążą swą przyszłość. Skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt I C [...] Sąd Rejonowy w L. I Wydział Cywilny nakazał rodzicom odwołującej się – J. i W. B. – opuszczenie wyżej wymienionego lokalu. Z tych też względów w opinii skarżącego stwierdzić należy, że odwołująca się nie posiada fizycznych możliwości do skoncentrowania swojego życia w tym lokalu z uwagi na grożącą egzekucję omawianego wyroku.

Nadto skarżący podniósł, że stanowisko organu orzekającego, jakoby odwołująca się i jej dzieci mają dwa miejsca zamieszkania, stoi w sprzeczności z treścią art. 5 ustawy, z którego wynika, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce stałego pobytu. Tym bardziej, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że miejscem ich stałego pobytu jest lokal przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A. K. wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego.

Prawidłowo organy rozpoznające sprawę przyjęły, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.), dalej: ustawa, w myśl którego osoba która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się, a w razie niedopełnienia przez nią tego obowiązku, na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania takiej osoby. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wskazać również należy, że choć w art. 15 ust. 2 ustawy ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu, to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z jej własnej woli (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 223/12, lex nr 1219098 oraz z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2193/10, lex nr 1138105).

Przy czym kwestia dobrowolności ma jednak drugorzędne znaczenie, o ile opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany – poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.

Wskazać należy, że dla orzeczenia o wymeldowaniu nie jest wystarczające stwierdzenie, że zameldowana w danym miejscu osoba w nim nie przebywa, ale konieczne jest również zbadanie, czy ustał rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w danym lokalu w sposób stały. Przy czym ocena ta winna uwzględniać całokształt okoliczności związanych z zamieszkiwaniem konkretnej osoby w danym miejscu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2193/10, lex nr 1138105).

Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów ustalenia w sprawie wymagało, czy uczestniczka postępowania trwale i dobrowolnie opuściła miejsce dotychczasowego pobytu w przedmiotowym lokalu w znaczeniu art. 15 ust. 2 ustawy nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, że ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco, który następnie prawidłowo został oceniony przez organ odwoławczy w granicach prawem przewidzianej swobody. Opierając się na właściwie dokonanych ustaleniach należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie brak jest faktycznych i prawnych podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu uczestniczki postępowania wraz z małoletnimi dziećmi z miejsca pobytu stałego.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że uczestniczka postępowania i jej dzieci nie zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] nieprzerwanie od momentu swego w nim zameldowania, ale nigdy całkowicie nie zerwali więzi z tym lokalem, ani z osobami tam zamieszkującymi, jako że niemal codziennie przebywają w spornej nieruchomości. Posiadają w niej swoje rzeczy osobiste, co potwierdziły zeznania świadków W. B. i A. Z., ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w C., a także oględziny lokalu przy ul. [...] (protokół oględzin z dnia 9 maja 2013 r.).

Potwierdzeniem tego, że uczestniczka postępowania i jej dzieci niemal codziennie przebywali w spornej nieruchomości są zeznania świadków, w tym także świadkowie wg których uczestniczka postępowania zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu przy ul. [...], jak W. B. - jej kuzyn, czy A.K. - pracownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zgodnie twierdzą, że spędza wiele czasu u swoich rodziców w lokalu przy ul. [...]. Powyższe okoliczności, jak też zeznania świadków tj. E. G. do protokołu w dniu 21 marca 2013 r., która zeznała że "A. K. mieszka obecnie u swoich teściów – R., ul. [...]", a kilka zdań dalej oznajmiła: "Nigdy nie widziałam, żeby A. K. wyprowadzała się z miejsca stałego zameldowania", zeznania A.Z. do protokołu z dnia 21 marca 2013 r., który podał, że jego zdaniem A. K. mieszka pod dwoma adresami i nigdy nie widział, żeby wprowadzała się do lokalu [...] oraz zeznania M. K. męża A. K., który do protokołu w dniu 5 września 2013 r. podał, że ze względu na opiekę nad chorym ojcem żona jest bardziej związana i częściej zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], w którym ma większość swoich rzeczy, część zaś znajduje się w lokalu przy ul. [...] wskazują bezspornie, że uczestniczka postępowania nie zerwała więzi z miejscem pobytu stałego.

Z tej racji Sąd nie podziela twierdzeń skarżącego – J. B. oraz dwoje członków jego rodziny zameldowanych na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] – W. B. i A. B., że związek A. K. i jej małoletnich dzieci z lokalem przy ul. [...] nie ma charakteru zamieszkiwania.

Zauważyć należy, że J. B. nie zamieszkuje w należącym do niego lokalu przy ul. [...] lecz w miejscowości D.. Nie jest więc świadkiem sytuacji panującej w spornym lokalu. Również W. B. w zeznaniach, złożonych do protokołu w dniu 21 marca 2013 r. podał, że nie wie, czy w miejscu stałego zameldowania są jakieś rzeczy osobiste A. K. i jej dzieci". A. B. do protokołu z dnia 5 września 2013 r. zeznała, że A. K. nie posiada w miejscu stałego zameldowania rzeczy osobistych swoich i dzieci, nie nocuje tam i nie robi prania, nie wykonuje też innych prac na terenie posesji nr 76, ponieważ zamieszkuje w lokalu przy ul. [...].

Oświadczenie powyższe jest sprzeczne z zeznaniem S. G. - dysponującej lokalem przy ul. [...], która zeznając do protokołu w charakterze świadka w dniu 5 września 2013 r. oświadczyła, że w jej domu A. K. nie przebywa stale i tylko sporadycznie nocuje, posiada tam zaledwie jakieś ubrania i zabawki dzieci.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że pismo Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia 13 września 2013 r. informujące o zużyciu wody nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie.

Z materiału dowodowego przedstawionego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w tym wywiadów środowiskowych dot. przebywania A. K. i jej dzieci w lokalu przy ul. [...], nie stanowi jednoznacznego potwierdzenia, że to wymieniony lokal stanowi obecnie jej miejsce stałego zamieszkania. Z materiału dowodowego wynika bezspornie, że A. K. dzieliła realizację swoich spraw życiowych pomiędzy lokal przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na pobyt stały i lokal przy ul. [...].

Stwierdzić należy, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że nie nastąpiło opuszczenie przez uczestniczkę postępowania lokalu przy ul. [...] w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem nie opuściła go w sposób trwały, dobrowolny i nie towarzyszył zamiar przeniesienia centrum życiowego poza miejsce dotychczasowego zameldowania, a podejmowane przez nią działania wymownie wskazują, że nie zrezygnowała z przebywania we wskazanym lokalu, ponieważ sprawowała opiekę nad ojcem zamieszkałym w spornym lokalu.

Bez znaczenia pozostają okoliczności podnoszone w skardze przez skarżącego, a dotyczące posiadania tytułu prawnego do lokalu (wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 31 października 2013 r., sygn.. akt I C [...], który nakazano opuszczenie rodzicom uczestniczki postępowania opuszczenie lokalu), bowiem sprawy meldunkowe, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza zatem w sferę stosunków cywilnoprawnych (np. własnościowych, najmu etc.), ani nie wpływa na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy zasadnie stwierdziły, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w niczym nie narusza prawa, bowiem została wydana zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy oraz Kodeksem postępowania administracyjnego, zaś ustalenia w sprawie zostały dokonane w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy.

Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie uchybiają prawu – skarga, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.