Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 662/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Alicja Jaszczak-Sikora Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak (spr.) Marcin Morawski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. M., D. S., A. P., K. N., M. K., K. F., H. W., E. J., D. O., D. G., T. F., J. S., D. K., L. D., M. P., A. K., B. L., J. Z., W. T., I. T., A. S., B. R., A. i R. J., M. i D. K., J. M., B. i J. N., A. i K. S, K. S., K. P., D. K., E. i L. K., I. i W. W., W. S., J. C., R. i P. F., J. A., L. W., B. W., M. T., A. T., B. A., B. K., M. W., H. W., H. M., A. P., G. A., M. N., E. A., A. P. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej I. oddala skargę w stosunku do H. M., II. umarza postępowanie sądowe w stosunku do pozostałych skarżących.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 30 kwietnia 2004r. Nr "[...]" Rada Miejska w P., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, póz. 1591, ze zm), art. 59 ust. l w zw. z art. 5c pkt l ustawy z dnia 7 września 199r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996r. Nr 67, póz. 329, ze zm) postanowiła o likwidacji z dniem 31 października 2004r. Szkoły Podstawowej w R. Uchwała powyższa wydana została po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty w O. z dnia 26 lutego 2004 r.

Pismem z dnia 17 maja 2004 r. (wpłynęło do Biura Rady Miejskiej w P. w dniu 25 maja 2004r.) mieszkańcy wsi R., P. i L. - reprezentowani przez H. M. wezwali Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. do uchylenia uchwały z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w R. ponieważ jest ona sprzeczna z prawem i wolą mieszkańców wsi R., P. i L. jak również zasadami współżycia społecznego.

W uzasadnieniu podnieśli, że w piśmie kierującym tę uchwałę do Przewodniczącego Rady z dnia 13 kwietnia 2004r. Burmistrz P. wprowadził radnych w błąd, co do możliwości poprawy warunków nauczania dzieci z wymienionych miejscowości w szkole w T., zmniejszenia wydatków o ok. 200 tyś. zł, gdyż nie uwzględniono wydatków wynikających ze zmian organizacyjnych,. Nadto nie poinformował radnych o negatywnym zaopiniowaniu projektu uchwały przez komisję rewizyjną odnośnie stanu technicznego szkoły w T., jak również o dobrym stanie technicznym szkoły w R., o którą dbali sami mieszkańcy.

W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczący Rady Miejskiej w P. pismem z dnia 23 lipca 2004r. poinformował H. M., iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w oparciu o art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym należy kierować do Burmistrza. Wyjaśnił nadto, że uchwała z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w R. nie narusza prawa, o czym świadczy brak reakcji Wojewody, jako organu nadzoru. Poza tym skarżąca nie wykazała interesu prawnego lub uprawnienia mieszkańców wsi R., P. i L., który naruszony zostałby podjętą uchwałą.

W związku z tym, że wezwanie do usunięcia zarzucanego Radzie Miejskiej w P. naruszenie prawa okazało się bezskuteczne mieszkańcy miejscowości R., P. i L., reprezentowani przez H. M., wnieśli skargę do Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Olsztynie na uchwałę Rady Miejskiej w P. Nr "[...]" z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w K. Zarzucili jej naruszenie uprawnień mieszkańców i ich dzieci do bezpiecznej nauki w tej szkole z powodu jej likwidacji.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że tak ważna sprawa jak likwidacja szkoły winna być przedmiotem uchwał zebrań wiejskich zainteresowanych miejscowości, stosownie do art. 36 ust. l ustawy o samorządzie gminnym. Ponownie wskazano, że przewodniczący rady ukrył przed radnymi prośby mieszkańców, co miało wpływ na pozytywne zaopiniowanie zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w P. przesłał uchwałę Nr "[...]" Rady Miejskiej w P. z dnia 29 września 2004r. w sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniesionej przez pełnomocnika mieszkańców wsi R., P. i L. - Panią H. M., w której skargę uznano za bezzasadną.

W jej uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 59 ust. l ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty rada gminy może zlikwidować szkołę publiczną z końcem roku szkolnego po zapewnieniu uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, jednocześnie organ prowadzący szkołę jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze jej likwidacji, rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy właściwy do prowadzenia szkoły danego typu, które to wymogi zostały spełnione. Poza tym wyjaśniono, że likwidacja szkoły w R. była planowana już od 2000r. ze względów demograficznych i społeczność szkolna była o tych planach informowana. W tym też celu rozbudowywano Szkołę Podstawową w T. Przez ostatnie cztery lata nie było żadnych sygnałów ze strony dyrektora szkoły, rady pedagogicznej, czy rodziców, iż likwidacja szkoły w R. jest niezasadna. Poza tym wskazano na aspekt demograficzny, gdzie w roku szkolnym 2003/2004 uczęszczało do niej zaledwie 33 uczniów w ramach 4 klas w trzech oddziałach, gdyż klasa V i VI były łączone. Ze względu na małą liczbę dzieci z klas I - II i oddziału "zerowego" nie utworzono ich, zaś dzieci uczęszczały do Szkoły Podstawowej w T.

Wobec powołania się w skardze przez H. M. na upoważnienie udzielone jej przez mieszkańców wsi R., P. i L., Sąd pismem z dnia 18 sierpnia 2004 r. wezwał skarżącą do przedłożenia udzielonego jej w tej sprawie pełnomocnictwa oraz uzupełnienia braków formalnych skargi.

W dniu l września 2004r. H. M. przesłała udzielone jej pełnomocnictwo, jednakże z uwagi na braki wszystkich podpisów przez osoby go udzielające, została wezwania pismem z dnia 25 października 2004r. do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz braków pełnomocnictwa.

W piśmie z dnia 21 listopada 2004r. H. M. złożyła oświadczenie, iż prosi o potraktowanie złożonej w tej sprawie skargi jako indywidualnej wniesionej tylko przez nią, gdyż z powodu proceduralnych przeszkód pozostali skarżący rezygnują z uczestnictwa w postępowaniu sądowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu prawnego nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź procesowego obowiązujące w dacie jego podjęcia.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270, ze zm) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

Z oświadczenia złożonego w piśmie z dnia 21 listopada 2004r. H. M., działająca w niniejszej sprawie w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżących: D. S., A. P., K. N., M. K., K. F., H. W., E. J., D. O., D. G., T. F., J. S., D. K., L. D., M. P., A. K., B. L., J. Z., W. T., I. T., A. S., B. R., A. i R. J., M. i D. K., J. M., B. i J. N., A. i K. S., K. S., K. P., D. K., E. i L. K., I. i W. W., W. S., J. C., R. i P. F., J. A., L. W., B. W., M. T., A. T., B. A. , B. K., M. W., H. W., H. M., A. P., G. A., M. Z., E. A., A.P. oświadczyła, iż z uwagi na proceduralne zawiłości związane z udzielonym jej pełnomocnictwem przez dużą grupę osób, określone przez nią jako "przeszkody proceduralne stawiane przez Sąd", cofnęła skargę w imieniu tych osób. Wbrew subiektywnemu odczuciu H. M., Sąd obowiązany jest do należytej staranności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza jeżeli udzielone pełnomocnictwo nie pozwala na jednoznaczne określenie kręgu osób go udzielających. Poza tym Sąd obowiązany jest stosownie do art. 49 § 2 w zw. z art. 58 § l pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz pełnomocnictwa, natomiast nie uzupełnienie tych braków skutkuje odrzuceniem skargi. Także złożony wniosek w przedmiocie zwolnienia od uiszczenia wpisu sadowego w kwocie 300 zł musiał być rozpatrzony w ramach wymogów określonych w art. 257 ww. ustawy. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że w sprawie stawiane były pełnomocnikowi i skarżącym przeszkody proceduralne. Wobec czego Sąd nie stwierdził, aby zachodziły przesłanki do uznania, iż cofnięcie skargi w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne.

W tym stanie sprawy stosownie do art. 161 § l pkt l powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku umarzając postępowanie w stosunku do skarżących reprezentowanych przez H. M.

W pozostałej części Sąd uznał skargę za niezasadną, gdyż nie stwierdził aby zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

W myśl przepisu art. 59 ust. l ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996r. Nr 67, póz. 329, ze zm) szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. la i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Z brzmienia cytowanego przepisu wynika następująca kolejność czynności podejmowanych w toku procedury likwidacji szkoły przez organ ją prowadzący: W pierwszej kolejności organ ten jest zobowiązany zawiadomić kuratora oświaty i rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły. Zawiadomienie to nie może jednak nastąpić później niż 6 miesięcy przed zamierzonym, planowanym terminem likwidacji szkoły. Po zawiadomieniu kurator powinien wydać opinię w sprawie wyrażenia lub odmowy wyrażenia zgody na likwidację szkoły. W przypadku uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty, organ prowadzący może podjąć uchwałę w sprawie likwidacji szkoły.

Przedstawiona wyżej procedura ma charakter bezwzględnie obowiązujący wynikający z przepisów prawa, przy czym taka chronologia procedury likwidacyjnej szkoły została potwierdzona w orzecznictwie sądowoadministracynym - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA/Sz 149/01.

Wskazana procedura postępowania zachowana została przez organ prowadzący Szkołę Podstawową w K. Jak wynika z przekazanych akt tej sprawy Rada Miejska w P. Uchwałą Nr "[...]" z dnia 29 stycznia 2004r. podjęła decyzję o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w K. z dniem 31 sierpnia 2004r., a zatem stosownie do art. 59 ust. l ww. ustawy z końcem roku szkolnego, który po myśli art. 63 ustawy, stanowi dzień 31 sierpnia roku następnego po rozpoczynającym się w dniu l września roku szkolnym. W dniu 27 stycznia 2004r. odbyło się natomiast w Szkole Podstawowej w K. spotkanie przedstawicieli władz miasta tj. Burmistrza Miasta P. i Przewodniczącego Rady Miasta P. oraz sołtysa wsi K. z mieszkańcami obwodu tej szkoły, w trakcie którego zostali poinformowani o zamiarze likwidacji szkoły. Do protokołu z tego spotkania załączono listę obecności rodziców na ww. spotkaniu.

Pismem z dnia 12 lutego 2004r. Burmistrz P. poinformował Kuratora Oświaty w O. o podjęciu uchwały w dniu 29 stycznia 2004r. w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2004r. Szkoły Podstawowej w K., który postanowieniem z dnia 26 lutego 2004r. Nr "[...]" działając na podstawie art. 59 ust. 2 i 2b ustawy o systemie oświaty pozytywnie zaopiniował zamiar likwidacji szkoły. Wyjaśnił, iż przy podjęciu stanowiska w tej sprawie rozważył zapisy art. 31 ust. l i 6, art. 33 ust. l oraz art. 17 ustawy o systemie oświaty. Uznał, że likwidacja szkoły w R. nie spowoduje pogorszenia realizacji obowiązku szkolnego wynikającego z ustawy. Organ prowadzący szkołę zapewnia uczniom likwidowanej szkoły kontynuację nauki w Szkole Podstawowej w T., która lepiej zabezpieczy potrzeby edukacyjne uczniów likwidowanej szkoły.

Jak wynika z powyższego organ prowadzący szkołę spełnił wymogi określone w art. 59 ust. l, co do zachowania terminu dla zawiadomienia tak rodziców uczniów, kuratora oświaty, jaki i organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwy do prowadzenia tej szkoły. Brak jest zatem podstaw do uznania, ze uchwała w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w R. została podjęta z naruszeniem prawa.

W tym miejscu wyjaśnić należy skarżącej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie posiada kompetencji do kontroli podejmowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego uchwał pod kątem ich celowości, czy też uwzględniania interesu społeczności lokalnej, bowiem jak wyżej wskazano sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności za prawem. Powołane wyżej przepisy nie uzależniają natomiast likwidacji szkoły od uzyskania zgody społeczności lokalnej na taką likwidację, czy też od zgody rodziców dzieci likwidowanej szkoły. W tym względzie decyzje pozostawiono organowi prowadzącemu szkołę, po zapewnieniu możliwości kontynuowania nauki w szkole publicznej tego samego typu. Ten wymóg, jak wynika z akt sprawy, został również zachowany, gdyż dzieci ze Szkoły Podstawowej w K. będą kontynuowały naukę w Szkole Podstawowej w T.

Organ prowadzący szkołę miał prawo podjąć decyzję w sprawie likwidacji szkoły z uwagi na aspekt demograficzny, gdy z uwagi na malejącą liczbę dzieci w Szkole Podstawowej w R. nie zasadne było dalsze jej prowadzenie, jednakże ta argumentacja nie podlega kontroli Sądu ze względów wskazanych wyżej.

Z tego też powodu Sąd nie może być areną dla polemiki w przedmiocie celowości, czy też braku celowości likwidacji szkoły, gdyż tylko względy prawne mogły być przedmiotem kontroli Sądu.

W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.