Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1468/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44, par. 52
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1468/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r., sprawy ze skargi B. O., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 10 czerwca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta w K. decyzją z dnia 27 października 2009 r. nr [...] ustalił B. O., Z. Z., J. Z., J. Z., S. Z., H. O., M. C., I. C., R. C., Z. Z., K. O. i A. Z. podatek od nieruchomości za 2009 rok w kwocie 1.701,00 zł. W decyzji wskazano powierzchnię opodatkowanych gruntów oraz budynków, a także zastosowane stawki podatku od nieruchomości. Ponadto wymieniono współwłaścicieli opodatkowanych nieruchomości i ich udziały w prawie własności.

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła B.O. wnosząc o ponowne ustalenie podatku od nieruchomości za rok 2009 oraz o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji, z uwagi na błędny wymiar podatku. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja podatkowa została oparta na błędnych danych, a w konsekwencji zawiera następujące błędy- "wyszczególnione składniki podatku, ich ilość, kubatury, podział na współwłasność i naliczenia podatkowe".

Samorządowe Kolegium odwoławcze decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Podstawa rozstrzygnięcia były wątpliwości jakie pojawiły się w procedurze ustaleniem kręgu podatników, a w następstwie z doręczeniem stronom decyzji wymierzającej podatek.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono ,iż zgodnie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn: Dz. U. 2005 r. Nr 240 póz. 2027 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Gdy jednak ewidencja gruntów ujawnia współwłaścicieli w sposób, który nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu (bo np. jeden z ujawnionych współwłaścicieli nie żyje i nie może mieć statusu współwłaściciela, a spadkobiercy zmarłego współwłaściciela nie są w ewidencji ujawnieni), to taka ewidencja gruntów sama nie jest podstawą wymiaru podatków w sposób odpowiadający prawu (tak wyrok WSA w Lublinie, z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 383/08).

Z akt przedmiotowej sprawy - informacji z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień 7 września 2009 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się we współwłasności B.O., Z. C., J. C., J. C., S. C., H. O., M. C., I. C., R. C., Z. C., K. O., A. Z.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ I instancji orzekając o ustaleniu podatku od nieruchomości za rok 2009 w stosunku do ww. podatników, jako solidarnie zobowiązanych wskazał nieżyjącego H. O. oraz Z. Z..

Kolegium wskazało, iż osoba zmarła nie może być stroną w postępowaniu podatkowym, a rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby zmarłej należy uznać za rażące naruszenie prawa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA 2422/03, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1771/02).

Wskazano, iż w przypadku gdy nieruchomość znajduje się we współwłasności lub posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (współposiadaczach) danej nieruchomości, a decyzja wymierzająca podatek winna zostać skierowana i doręczona wszystkim współwłaścicielom (współposiadaczom) tej nieruchomości. W przypadku natomiast ustalenia, że jedna z osób figurujących w ewidencji gruntów jako współwłaściciel nieruchomości nie żyje, obowiązkiem organu podatkowego powinno być podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia następców prawnych osoby zmarłej, co pozwoli na prawidłowe ustalenie kręgu współwłaścicieli nieruchomości, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca nie zgodziła się z uzasadnieniem rozstrzygnięcia . Przede wszystkim zakwestionowała stanowisko organu, iż przedmiotowe nieruchomości i budynki stanowią współwłasność, a nie własność B.O. nie wypowiadając się w ogóle dlaczego nie uwzględnił w sprawie złożonej przez skarżącą informacji o nieruchomościach i budynkach, w których wykazała, że jest właścicielem gruntów o pow. 1571 m2 oraz budynku mieszkalnego o pow. 220 m2;

Zdaniem skarżącej rażącym naruszeniem prawa jest oparcie się na ewidencji gruntów i budynków która w jej opinii nie jest dokumentem o mocy prawnej, nie ujawnia stanu prawnego zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym i nie może stanowić podstawy wymiaru podatku i na jego podstawie nie może Samorządowe Kolegium Odwoławcze czynić ustaleń kręgu współwłaścicieli i podatników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia kwestii w zakresie zmian w ewidencji gruntów i budynków przedkładając do akt sprawy zgłoszenie zmian oraz postanowienie Sądu Powiatowego w W. z dnia 21 lutego 1968 r. Wniosek ten został przez sąd oddalony.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu związanego ze znaczeniem, jakie przypisać należy normie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którą "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomości oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Skarżąca bowiem neguję możliwość wymiaru podatku od nieruchomości w oparciu o ewidencję gruntów i budynków uznając , iż w niniejszej sprawie nie odzwierciedla ona zarówno stanu prawnego jak i faktycznego posiadanych przez nią nieruchomości .

Podkreślić jednak należy, iż sformułowanie cytowanego przepisu jest kategoryczne, a przy tym jednoznaczne. To dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią bazę wszystkich pozostałych działań (czynności) wymienionych w art. 21 ust. 1, podejmowanych przez inne organy. Zważywszy na przedmiot rozpoznawanej sprawy oraz zarzuty sformułowane przez skarżącą, godzi się podkreślić zwłaszcza dwie zależności. Po pierwsze, wiążący charakter danych, o których mowa, jako podstawy wymiaru podatków (celowe podkreślenie składu orzekającego). Po drugie, ewidentnie założony przez legislatora - w analizowanym przepisie - prymat danych figurujących w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do rzeczywistego stanu faktycznego i przedstawionych przez podatnika dokumentów. Oznacza to , iż nawet w sytuacji gdy dane z ewidencji gruntu nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu prawnego są mimo to wiążące przy wymiarze podatku. Nie oznacza to jednak , iż organ podatkowy wykorzystując te dane przy wymiarze podatku ingeruje w jakikolwiek sposób w kwestię własnościowe jak to zdaje się obawiać skarżąca. Powołanie się przez organ podatkowy na dane z ewidencji gruntów i budynków oznacza jedynie , że określone dane w przepisanej formie prawnej zostały w tej ewidencji zgromadzone.

Istotne w sprawie jest również to , że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do własności i wielkości gruntów i budynków. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 listopada 2009 r. sygn. II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07 publ. na stronie: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tych działań w treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonej podstawie i w określonym trybie wynikającym z przepisów cyt. rozporządzenia. Zgodnie z § 44 zmian dokonuje starosta na wniosek bądź z urzędu (§ 46). Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 301/07, LEX nr 347773).

Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zmian w ewidencji gruntów nie dokonują organy podatkowe, lecz starosta. Podatek od nieruchomości , wymierzany jest na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a nie innych dokumentów przedstawionych przez podatnika . Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Mają jedynie obowiązek formalnego sprawdzenia ewidencji w zakresie jej autentyczności i aktualności.

Zaznaczyć jednak należy , iż w niniejszej sprawie organy podatkowe nie wywiązały się z tego obowiązku. Podstawa wymiaru podatku była informacja z rejestru gruntów, której nie można przyznać waloru dokumentu urzędowego będącego wypisem z ewidencji gruntów. Dokument ten został wydrukowany z komputerowej bazy nieruchomości w K. wg. stanu rejestru z dnia 12.04.2010r. jednakże nie zawiera żadnych dodatkowych oznaczeń pozwalających na uwiarygodnienie jego treści .

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270;). Otóż, w myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że znajdująca się w aktach administracyjnych informacja z rejestru gruntów stanowiąca jedynie wydruk z komputerowej bazy nieruchomości w K. wg. stanu rejestru z dnia 12.04.2010 r. wyżej przedstawionych wymagań dla dokumentu urzędowego nie spełnia. Otóż w.w. wypis co prawda zawiera imię i nazwiska osoby, która go sporządziła jednak , wbrew ust. 1 pkt 18 załącznika nr 5 brakuje podpisu osoby sporządzającej, brak jest pieczęci urzędowej organu (ust. 1 pkt 19 załącznika nr 5) oraz podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu (ust. 1 pkt 20 załącznika nr 5). A zatem nie można uznać, że znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów stanowi dokument urzędowy w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym podkreślenia wymaga, że informacja z rejestru gruntów nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej., ponieważ nie spełnia wymagań określonych dla tego rodzaju dokumentów w § 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 oraz wymagań ust. 1 pkt 18, 19, 20 załącznika nr 5.

Z tych też względów informacja z rejestru gruntów nie mogła być podstawą ustaleń zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji. Mając jednak na uwadze fakt, iż decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego była decyzją kasacyjną oraz fakt, iż skarżąca nie kwestionowała samego rozstrzygnięcia a jedynie jego uzasadnienie , zasadnym było utrzymanie decyzji Kolegium, która eliminowała z obrotu prawnego decyzje wymiarową opartą na "dokumencie", który w rzeczywistości nie jest dokumentem urzędowym i nie mógł stanowić podstawy wymiaru podatku w przedmiotowej sprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe powinny wziąć pod uwagę dokument urzędowy- wypis z ewidencji gruntów i budynków sporządzony w prawidłowej formie przez właściwy organ administracji publicznej i w oparciu o prawidłowy dokument ustalił wysokość podatku od nieruchomości za 2010.

Sąd nie przychylił się natomiast do wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego . Na wstępie omówienia tego problemu podnieść należy , iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna czyli uchylająca decyzje organu pierwszej instancji i to z przyczyn formalnych. Zatem kwestie związane z ustaleniami stanu faktycznego są otwarte, i mogą być przedmiotem rozważań w ramach postępowania podatkowego bez potrzeby zawieszania postępowania sądowego .

Ponadto zdaniem Sądu powołane okoliczności nie wypełniają przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania sądowego . Nie zachodzą bowiem żadne okoliczności wymienione w art. 124 i 125 p.p.p.s.a.

Powołane okoliczności nie wypełniają przede wszystkim art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło.

W ocenie Sądu, wynik postępowania zainicjowanego wnioskiem kierowanym do Starostwa Powiatowego w W. w przedmiocie zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie ma w rozpoznawanej sprawie charakteru prejudycjalnego. Ten organ administracyjny nie rozstrzyga bowiem zagadnienia, które pozostaje z niniejszym postępowaniem w takim związku, że warunkuje możliwość dalszego jego prowadzenia, a treść rozstrzygnięcia ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania toczącego się przed sądem. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, że w przypadku ewidencji gruntów i budynków nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną (np. jak to ma miejsce w przypadku ksiąg wieczystych z datą złożenia wniosku), a zatem nie ma możliwości "historycznego" korygowania danych ujawnianych w tej ewidencji. Ewentualne zmiany uwidocznionych w ewidencji danych, po upływie tego roku podatkowego, pozostaną bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania, albowiem zmiany w ewidencji nie będą odnosiły się do stanów faktycznych już zaistniałych, lecz na przyszłość.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).