Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1455/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi A. N. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] lutego 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2005 r. p. A. N. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w C. o wpis na listę adwokatów. Wnioskodawca powołał się na art. 65 i 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.), cyt. dalej jako p.o.a. Do wniosku dołączył wymagane dokumenty poświadczające ukończenie studiów wyższych, zdanie egzaminu sędziowskiego, niekaralność oraz szereg dokumentów potwierdzających przebieg kariery zawodowej wnioskodawcy.

W dniu [...] stycznia 2006 r. przeprowadzono z wnioskodawcą rozmowę, podczas której badano, czy starający się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Z rozmowy sporządzono protokół.

Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 65 ust. 1-3 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy odmówiono p. A. N. wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w C..

W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawca jest nieskazitelnego charakteru lecz nie daje rękojmi co do prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, albowiem w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2006 r. wykazał się zupełnym brakiem wiedzy w zakresie prawa o adwokaturze oraz zasad etyki adwokackiej i godności zawodu.

Powyższą uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] lutego 2006 r. zaskarżył p. A. N. wnosząc o jej uchylenie i wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej uchwale zarzucił niezgodność z przepisami prawa materialnego jak też procesowego. Wskazał na naruszenie art. 65 pkt 1 zdanie drugie w związku z art. 68 ust. 4 ustawy – Prawo o adwokaturze poprzez:

- uznanie, że wnioskodawca nie daje rękojmi co do prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, co jest stwierdzeniem nieprawdziwym i gołosłownym,

- przeprowadzenie tzw. rozmowy kwalifikacyjnej w formie egzaminu i uzależnienie akceptacji przez Radę dawania przez kandydata rękojmi, o której mowa w art. 65 pkt 1 zdanie drugie p.o.a., od wyników tego egzaminu, mimo że artykuł ten nie przewiduje takiej procedury,

- błędną interpretację art. 65 pkt 1 zdanie drugie p.o.a., w którym to przepisie wymaga się od kandydata tego, aby "...swym dotychczasowym zachowaniem dawał rękojmię...", co w sposób oczywisty odnosi się nie do aktualnej wiedzy merytorycznej kandydata w toku postępowania w sprawie wpisu na listę, lecz uprawnia organ do dokonania oceny jego zachowania (w sferze zawodowej i prywatnej), walorów etycznych, moralnych etc. – w okresie przed wszczęciem postępowania w sprawie wpisu na listę kandydatów.

Wskazał, iż jego kilkuminutowa rozmowa z trojgiem członków Rady ograniczyła się do zadania mu ok. pięciu pytań, w tym dwu z prawa o wykroczeniach i jednego dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów oraz jednego dotyczącego zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu. Pytający nie zgłosili żadnych zastrzeżeń co do treści odpowiedzi i nie zadawali żadnych dodatkowych pytań, jedynie przy pytaniu o terminy odwołań w postępowaniu w sprawach o wykroczenia wskazano, iż odpowiedź jest błędna.

Podnosił, iż ukończył studia prawnicze z wynikiem ogólnym bardzo dobrym, a egzaminy zdawał u powszechnie znanych prawników o ugruntowanej pozycji, dlatego też pogląd organu, iż nie przygotował się ze znajomości zbioru zasad etyki adwokackiej oraz prawa o adwokaturze nie jest zgodny z prawdą. Zdaniem odwołującego się, na przyswojenie sobie tej wiedzy wystarcza kilka lub kilkanaście godzin, a czy i jaki użytek z tej wiedzy robi adwokat może ocenić właściwy organ adwokatury po kilkumiesięcznej czy też kilkuletniej obserwacji działalności adwokata.

Wskazywał na błędną wykładnię art. 65 pkt 1 zdanie drugie p.o.a. podnosząc, iż organ nie miał prawa badania rękojmi, o której mowa w tym przepisie bez związku z dotychczasowym zachowaniem się kandydata, w przeciwnym bowiem razie zwrot "i swym dotychczasowym zachowaniem" byłby w omawianym przepisie zbędny, a to przeczyłoby elementarnej racjonalności ustawodawcy. Jego zdaniem, okręgowej radzie adwokackiej nie przysługuje prawo do badania jakiejkolwiek wiedzy teoretycznej adwokata. Wskazał ponadto, iż organ miał prawo uzyskać wiedzę o zachowaniu kandydata m.in. z dokumentów doręczonych przez kandydata, z wywiadu środowiskowego, z Policji czy też z dokumentów uzyskanych od organów państwowych czy samorządowych, nie miał natomiast możliwości egzaminowania i przesłuchiwania kandydata.

Ponadto p. A. N. zarzucał naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego "każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy". Zgodnie z art. 17 Konstytucji RP samorządy zawodowe sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego, jednakże celowi temu nie może służyć niedookreślone i mgliste pojęcie "rękojmi", ale przepisy Działu VIII ustawy – Prawo o adwokaturze, traktujące o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów oraz szkolenia. Niedopuszczanie do zawodu osób spełniających ustawowe wymogi jest sprzeczne z normami wyrażonymi ww. przepisach Konstytucji.

Zdaniem odwołującego się omawiana uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w C. naruszyła również art. 67-69 k.p.a w związku z art. 1 pkt 2. k.p.a.. Nie odczytano oraz nie okazano mu protokołu z rozmowy kwalifikacyjnej, nie przedstawiono mu także protokołu do podpisania. Wskazał, iż w przesłuchaniu uczestniczyło troje członków Okręgowej Rady Adwokackiej w C., tymczasem w podjęciu zaskarżonej uchwały uczestniczyło ośmiu członków Rady, co wskazuje iż pięciu z nich podjęło zaskarżoną uchwałę opierając się jedynie na ocenie jego osoby zawartej w protokole. Okoliczność niesporządzenia protokołu bądź sporządzenia go z rażącym naruszeniem art. 67-69 k.p.a. pozbawiła go możliwości merytorycznej polemiki z zawartą w uzasadnieniu ww. uchwały tezą, iż brak mu wiedzy w zakresie prawa o adwokaturze oraz w zakresie znajomości zasad etyki adwokackiej i godności zawodu.

Podnosił, iż pominięcie jego dotychczasowej kariery zawodowej stanowi rażące naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego dla oceny spełnienia przez kandydata wymogu z art. 65 pkt 1 zdanie drugie p.o.p.

Wskazywał ponadto na długotrwałe postępowanie w sprawie jego wniosku o wpis na listę adwokatów, co jego zdaniem stanowiło rażące naruszenie art. 68 ust. 5 p.o.p., który stanowi, że okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę adwokatów w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.

Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. który uznał pobieranie przez izby adwokackie opłat wstępnych za bezprawne, zarzucał również naruszenie art. 264 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nałożenie na niego obowiązku uiszczenia opłaty wstępnej.

Uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r., podjętą po rozpatrzeniu złożonego odwołania, utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w C..

W uzasadnieniu uchwały, po przedstawieniu stanu sprawy wskazano, iż w toku postępowania międzyinstancyjnego doszło do zmiany stanu prawnego, którą organ II instancji zobowiązany jest uwzględnić przy rozpatrywaniu odwołania. Mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (ogłoszonego w Dz. U. nr 75 poz. 529 z dnia 4 maja 2006 r.) za niekonstytucyjny został uznany m.in. przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, mający stanowić podstawę ubiegania się przez kandydata o wpis na listę adwokatów w takim zakresie, w jakim dopuszczałby do wykonywania zawodu przez osobę nie wykazującą się odpowiednią praktyką prawniczą. W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zakres doświadczenia zawodowego kandydata nie pozwala przyjąć, iż jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata, a zatem uznać należy, że do jego sytuacji odnoszą się bezpośrednio skutki przywołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem organu utrata mocy obowiązującej art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o.a. powoduje, że wniosek p. A. N. musi być rozstrzygnięty negatywnie jako nie znajdujący oparcia w aktualnym stanie prawnym.

Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. p. A. N. złożył skargę powyższą na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] lutego 2006 r.

Zaskarżonym uchwałom zarzucił naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza art. 65 zdanie drugie w związku z art. 68 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Uzasadniając skargę wskazał, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie odniosło się merytorycznie do argumentów zawartych w odwołaniu od uchwały organu I instancji, ograniczając się do powtórzenia stwierdzenia braku rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie odniósł się do zasadniczego zarzutu, tj. niedopuszczalności sprawdzania przez organ izby adwokackiej aktualnej wiedzy o adwokaturze, mimo iż jej rzekomy brak był jedyną przyczyną odmowy wnioskowanego wpisu na listę. Skarżący ponownie przytoczył zarzuty zawarte w odwołaniu, stwierdzając, że sprawdzenie wiedzy o adwokaturze z powołaniem się na przepis art. 65 pkt 1 p.o.a. narusza ten przepis, gdyż jest niezgodne z jego wykładnią językową, historyczną i systemową.

Nie zgadzał się ze stwierdzeniem organu, iż z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. przestał on spełniać wymogi określone przepisem będącym przedmiotem wykładni, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze. Według Trybunału Konstytucyjnego trudno przyjąć pogląd, że złożenie egzaminu sędziowskiego stanowi zbyt niski wymóg znajomości prawa dla przyjęcia w poczet korporacji zawodowej adwokatów. Skarżący podkreślił, iż w uzasadnieniu swego wyroku Trybunał pisze o postępującym zbliżeniu ról zawodowych adwokata i radcy prawnego, a także o gwarantowanej w art. 65 Konstytucji RP zasadzie wyboru wolności i wykonywania zawodu, na co skarżący zwracał uwagę już w odwołaniu od uchwały I instancji.

Skarżący wskazywał ponadto, iż Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na mankament regulacji w art. 66 ust. 1 pkt 2 znowelizowanej ustawy – Prawo o adwokaturze, gdzie dopuszcza się ubieganie o wpis na listę adwokatów osób, które odbyły aplikację inną, niż adwokacka, ale nie mają jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego. Trybunał nie wskazał, jaka konkretna praktyka byłaby tu wystarczająca, pozostawia to do uregulowania ustawodawcy. Skarżący podnosił, iż w myśl stanowiska organu zawartego w zaskarżonej uchwale 13-letnia praktyka w stosowaniu prawa nie jest wystarczająca, pogląd ten jest zupełnie dowolny i sprzeczny z elementarnym doświadczeniem zawodowym, a nawet dziwaczny, jeśli zważyć, że od teoretyków prawa - uprawnionych do ubiegania się o wpis na listę adwokatów (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.o.a.) nie jest wymagana jakakolwiek praktyka prawnicza, jak też odbycie jakiejkolwiek aplikacji prawniczej i złożenie egzaminu prawniczego.

Skarżący wskazał, iż nieprawdziwe jest stwierdzenie organu, że do jego sytuacji odnoszą się bezpośrednie skutki omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz stwierdzenie o utracie mocy obowiązującej art. 66 ust. pkt 2 p.o.a. Przepis ten bowiem nadal obowiązuje w postaci niezmienionej w zakresie, w jakim dopuszcza do wykonywania zawodu adwokata kandydatów o udokumentowanej praktyce prawniczej. W sentencji omawianego orzeczenia mowa o "odpowiedniej" praktyce, co powinno się zdaniem skarżącego interpretować w sposób zdroworozsądkowy i nie naruszający konstytucyjnego prawa wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz w sposób nie oderwany od całokształtu rozważań Trybunału. Skarżący stwierdził, iż z uzasadnienia omawianego wyroku łatwo wyczytać, że Trybunał nie stawia bynajmniej nazbyt wygórowanych wymogów odnośnie praktyki prawniczej wobec osób określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 p.p.a., jedynie postuluje wprowadzenia ustawowej regulacji w tej kwestii.

Ponadto wskazał na uprzywilejowaną sytuację osób, których wnioski w I instancji uwzględniono przed ogłoszeniem przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wobec osób, którym odmówiono wpisu i wobec których organ II instancji stosuje przy rozpatrywaniu odwołań wygodną dla siebie nadinterpretację wyroku w odniesieniu do praktyki prawniczej.

W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ podtrzymał pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, iż skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. mają bezpośrednie zastosowanie do sytuacji skarżącego, co skutkuje merytoryczną bezzasadnością złożonego wniosku o wpis na listę adwokatów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2006 r., którą utrzymano w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] stycznia 2006 r., odmawiającą p. A. N. wpisu na listę adwokatów Izby w C..

Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] lutego 2006 r. została podjęta, jak wskazano na wstępie jej uzasadnienia, na podstawie art. 65 ust. 1-3 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze. Natomiast w zaskarżonej uchwale Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej skoncentrowało się na utracie mocy art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze – w związku z wejściem w życie w dniu 4 maja 2006 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.

Trybunał Konstytucyjny orzekał w kwestii zgodności z Konstytucją art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw. Przepis ten ma następujące brzmienie: "Wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do (...) osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny". Trybunał orzekł, że powołany przepis w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku, że możliwy jest (także w świetle zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji) przepływ z jednego do innego zawodu prawniczego. Nie oznacza to jednak, ze przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych do należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. W warunkach obowiązywania konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania, przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Kwestie te winien rozstrzygnąć jednoznacznie ustawodawca."

W konkluzji uzasadnienia Trybunał stwierdził, iż "Mankamentem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy znowelizowanej jest brak ustawowego wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego, a nadto – nieokreślenie maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia – przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów – innego niż adwokacki egzaminu prawniczego. Dopuszcza to ubieganie się o wpis na listę adwokatów przez osoby, które uzyskały przed wielu laty dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż adwokacka aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa. Nadto umożliwia dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym – profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Sytuacja ta stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu. W tym zakresie, jako nieodpowiadająca wymogom art. 17 ust. 1 Konstytucji, wina być poddana przez ustawodawcę stosownej modyfikacji."

W rezultacie Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Inaczej mówiąc, Trybunał stwierdził niekonstytucyjność powołanego przepisu nie z tego powodu, co w nim jest, ale z powodu jego niedookreśloności, odnoszącej się do wymaganego okresu stażu zawodowego, maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis innego niż adwokacki egzaminu prawniczego, weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa oraz praktycznego doświadczenia prawniczego.

W świetle uzasadnienia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., zdaniem Sądu, za prawidłowe należy uznać badanie przez organy samorządu, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Jednym ze sposobów badania czy kandydat spełnia ww. przesłankę, o której mowa w art. 65 pkt 1 ustawy – prawo o adwokaturze, może być rozmowa członków okręgowej rady adwokackiej z kandydatem. Ze względu na fakt, iż rozmowa kwalifikacyjna stanowiła czynność postępowania mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (na jej podstawie organ odmówił dokonania wpisu skarżącego na listę adwokatów, wskazując iż nie daje on rękojmi co do prawidłowego wykonywania zawodu adwokata albowiem w trakcie rozmowy wykazał się zupełnym brakiem wiedzy w zakresie prawa o adwokaturze oraz zasad etyki adwokackiej i godności zawodu) należało - w myśl art. 67 k.p.a. - sporządzić z niej protokół.

W tym miejscu podkreślić należy, iż aby protokół stanowił podstawę ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych musi odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 68 kodeksu postępowania administracyjnego. Powinno więc z niego wynikać kto, gdzie i kiedy jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.

Zdaniem Sądu sporządzony w przedmiotowej sprawie protokół cechuje wysoki stopień ogólności, skrótowości oraz niejasności, co powoduje, że nie spełnia on wymogów stawianych takim dokumentom przez art. 68 § 1 k.p.a. i czyni tym samym wątpliwe ustalenia faktyczne w nim zawarte, zwłaszcza, że są one kwestionowane przez uczestnika tych czynności, któremu nie udostępniono do wglądu i podpisania protokołu.

Z protokołu, sporządzonego nieczytelnym pismem oraz z lakonicznych zapisów w nim zawartych nie wynika przede wszystkim treść pytań zadawanych skarżącemu, a dotyczących przepisów prawa o adwokaturze, godności, etyki i wykonywania zawodu oraz działalności obywatelskiej. Nie podano także treści odpowiedzi skarżącego, wskazując jedynie w skrótowy i niepełny sposób, że odpowiedź z danej dziedziny była błędna lub niewłaściwa. Podkreślić należy, iż większą wiedzę o przebiegu rozmowy oraz treści zadawanych pytań można uzyskać z odwołania skarżącego od uchwały organu I instancji niż z zawartości protokołu. Protokołu nie odczytano skarżącemu ani nie dano mu do podpisu.

W ocenie Sądu tak sporządzony protokół nie stanowi należytego odzwierciedlenia rzeczywistego stanu rzeczy i nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom art. 68 k.p.a.

Wskazać należy, iż zgodnie z wyrokiem NSA z 26 stycznia 2000 r. sygn. SA/Rz 2134/9 (niepubl.), jeżeli zaniedbano dopełnienia niezbędnych formalności i wymogów wynikających z przepisów k.p.a., to taka wadliwość protokołu powoduje, że nie może on stanowić podstawy dla ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.