Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 570/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jacek Fronczyk Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687), z dniem [...] grudnia 2012 r. zwolnił skarżącego [...] T. G. ze służby w Policji i na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podał, że Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] w W., przedstawił skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 k.k., zaś postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych wynikających z zakresu obowiązków funkcjonariusza Policji. Następnie pismem z dnia [...] października 2011 r. powiadomił organ, że w dniu [...] października 2011 r. został skierowany do Sądu Rejonowego [...], akt oskarżenia przeciwko wymienionemu. Z kolei Sąd Rejonowy [...] pismem z dnia [...] października 2012 r. przesłał odpis aktu oskarżenia oraz poinformował, że nie ustały przesłanki przemawiające za zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych, a terminy rozprawy zostały wyznaczone na [...], przewidując jednocześnie wyznaczenie kolejnych terminów. Ponieważ skarżący do chwili obecnej jest zawieszony w czynnościach służbowych, przeto jego przełożony wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go ze służby Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, powołując się na powyższe fakty. W dalszej części wskazując przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy stwierdzono, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, że decyzje wydawane na tej podstawie prawnej mają charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Powyższa norma prawna ma służyć ochronie interesu publicznego poprzez stworzenie możliwości usunięcia z szeregów Policji policjantów, wobec których prowadzone jest postępowanie karne i którzy, w związku z tym postępowaniem, od ponad 12 miesięcy nie realizują obowiązków służbowych, a jednocześnie pobierają 50% ostatnio należnego uposażenia. Pozostawienie takich policjantów w służbie jest sprzeczne z interesem państwa i jego obywateli w sytuacji, gdy nie jest możliwe określenie terminu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. W praktyce oznacza to konieczność długotrwałego wydatkowania środków publicznych na wypłatę uposażenia policjantom, którzy nie pełnią służby. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że [...] T.G. od [...] września 2011 r., tj. od ponad 12 miesięcy jest zawieszony w czynnościach służbowych, a postępowanie karne o sygn. akt [...], będące przyczyną zawieszenia, toczy się przed sądem pierwszej instancji, tj. Sądem Rejonowym [...] i termin jego zakończenia nie jest znany. Zatem przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. To zaś uprawnia do stwierdzenia, że waga zarzucanych czynów, przedłużające się postępowanie karne, długotrwałe zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych uniemożliwiające realizowanie zadań i czynności służbowych oraz konieczność ich wykonywania przez innych policjantów pozostających w służbie, przemawiają za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Zaznaczono również, że sytuacja taka wpływa negatywnie na wizerunek Policji, a więc formacji służącej społeczeństwu, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i utrzymania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Ponadto powyższy przepis prawa nie uzależnia zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby od wyniku prowadzonego postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, spowodowanego toczącym się postępowaniem karnym. Stąd też rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na jego podstawie jest możliwe bez konieczności zakończenia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem nie ma związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym. Ponadto zwolnienie na podstawie tego przepisu w żadnym razie nie przesądza o winie skarżącego w zakresie zarzuconych mu przestępstw, lecz stwarza przełożonym możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległych im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję. Stwierdzono również, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu, nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż ustawodawca przewidział w art. 42 ustawy procedurę gwarantującą zwolnionym na tej podstawie policjantom powrót do służby, z zachowaniem należnego im uposażenia, w przypadku zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania karnego z powodu niepopełnienia przestępstwa lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Z kolei decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny przejawiający się w tym przypadku koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, który powołany z mocy ustawy do przestrzegania prawa, podejrzany jest o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego i z mocy ustawy zawieszony jest w czynnościach służbowych.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. do Komendanta [...] Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania zarzucając, że:

I. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 9 ustawy o Policji, poprzez błędne utożsamianie ratio legis tego przepisu jako instrumentu prawnego służącego zwalnianiu ze służby policjantów, wobec których prowadzone jest postępowanie karne, od ponad 12 miesięcy nie realizują obowiązków służbowych pobierając jednocześnie 50% uposażenia oraz nie można określić terminu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, co prowadzi do uznania, że w każdej sytuacji gdy spełnione są wyżej wymienione przesłanki organ, w celu ochrony "interesu społecznego", musi zwolnić takiego policjanta ze służby;

II. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego w zakresie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, przy ustalaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który winien prowadzić do zwolnienia ze służby;

III. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;

IV. wydany został z naruszeniem przepisu art. 108 § 1 k.p.a. poprzez:

IV. 1. jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na mylne uznanie, że zgodne z interesem społecznym jest niezwłoczne zwolnienie ze służby policjanta podejrzanego o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego i zawieszonego w czynnościach służbowych;

IV.2. jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowym rozkazie personalnym organ określił datę zwolnienia na datę późniejszą o 18 dni niż data postanowienia o natychmiastowej wykonalności.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany w nim stan faktyczny sprawy oraz argumentację organu pierwszej instancji – podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i przesłankami koniecznymi do zastosowania tej podstawy zwolnienia ze służby w Policji jest to, aby upłynął okres 12 miesięcy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz aby nie ustały przyczyny, będące podstawą tego zawieszenia. Ponadto powyższy przepis ma charakter częściowo uznaniowym co oznacza, że z jednej strony decyzję, co do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, wskazując jednocześnie przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Natomiast ze względu na specyficzny rodzaj służby do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległej mu jednostki oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. Ponadto zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu stanowi uprawnienie pracodawcy, związane z przedłużającą się niemożnością świadczenia służby przez policjanta i niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego, stanowi dolegliwość. Jednakże przepis ten jest kompromisem pomiędzy uprawnieniami pracodawcy a pracownika. Celem bowiem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać zatem od pracodawcy, aby tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Dodano dalej, że w postępowaniu odwoławczym Sąd Rejonowy [...] sygn. akt [...] pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. poinformował, iż postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu nie zostało zakończone, zaś kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień [...] lutego 2013 r. i poinformowano również, że środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, zastosowany wobec wymienionego, nie został uchylony. Z powyższego wynika niezbicie, iż postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia wymienionego w czynnościach służbowych toczy się nadal, a termin jego zakończenia nie jest znany. Zatem zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy, bowiem zaistniały przewidziane prawem przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy, tj. skarżący jest zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] września 2011 r., a więc upłynął okres 12 miesięcy zawieszenia tego policjanta w czynnościach służbowych. Samo natomiast postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia trwa nadal, zaś termin jego zakończenia nie został w żaden sposób określony. Podkreślono ponadto, iż czyn, którego popełnienie zarzucono policjantowi, pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi obowiązkami służbowymi, zaś podczas zawieszenia w czynnościach służbowych trwającego przez okres 1 roku, 2 miesięcy i [...] dni, wymieniony pobierał 50% należnego uposażenia, zaś w tym czasie zadania i czynności służbowe, przypisane do zajmowanego przez wymienionego stanowiska służbowego, wykonywane były przez innych policjantów, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji. Zatem zarzuty z odwołania nie zasługują na uwzględnienie, bowiem organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do właściwej oceny w zakresie przesłanek uzasadniających zwolnienie wymienionego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w tym: postanowienie o zastosowaniu w sprawie [...] środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta wydane przez prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] w dniu [...] września 2011 r., raport kierowany przez wymienionego do Komendanta Rejonowego Policji [...] o zastosowaniu wskazanego środka z dnia [...] września 2011 r., rozkaz personalny nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie zawieszenia wymienionemu 50% ostatnio należnego uposażenia, pismo z Prokuratury Okręgowej [...] z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...] informujące, że przeciwko wymienionemu został skierowany akt oskarżenia do Sądu Rejonowego [...], pismo z Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] października 2012 r. informujące, iż w sprawie zostały wyznaczone trzy kolejne terminy rozpraw, zaś wskazany Sąd przewiduje wyznaczenie kolejnych terminów, a także akt oskarżenia załączony do wskazanego pisma. Powyższą okoliczność potwierdzono w postępowaniu odwoławczym, poprzez załączenie do akt postępowania pisma Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., w którym stwierdzono, iż postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu nie zostało zakończone, zaś kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień [...] lutego 2013 roku. Ponadto Komendant Rejonowy Policji [...], na wniosek właściwego przełożonego – [...], wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, zawiadamiając o powyższym stronę pismem [...] z dnia [...] października 2012 r., które zostało doręczone wymienionemu w dniu [...] listopada 2011 r. Niezależnie od powyższego organ I instancji rozstrzygnięcie oparł na dokonanej wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, uwzględniającej wszelkie okoliczności sprawy, w odniesieniu do przesłanek koniecznych do wydania decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie i nie znajduje więc potwierdzenia zarzut, iż została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez organ I instancji granic uznania administracyjnego, a także nieuwzględnienia interesu strony stwierdzono, iż dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 k.p.a., a więc powinien załatwić sprawę mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto powołany przepis nie daje przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi strony, lecz nakazuje rozważyć zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Podkreślono, że organy administracji uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela. Dlatego każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być przy tym słuszny w rozumieniu obiektywnym i nie może być wyprowadzony z własnego tylko przekonania, opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Skoro zatem – co już wyżej wykazano – skarżący od ponad 12 miesięcy jest zawieszony w czynnościach służbowych, zaś postępowanie karne, będące przyczyną tego zawieszenia nadal toczy się przed sądem, a termin jego zakończenia nie jest znany, to przesłanki określone przepisem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. Z kolei charakter zarzucanego policjantowi czynu popełnionego podczas służby oraz pozostającego w ścisłym związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, a także przedłużające się postępowanie karne, a w konsekwencji długotrwałe odsunięcie policjanta od wykonywania zadań i czynności służbowych oraz konieczność ich wykonywania przez innych policjantów pozostających w służbie stanowią dostatecznie zindywidualizowany powód zwolnienia wymienionego ze służby w Policji, w celu zapewnienia właściwej realizacji ustawowych zadań Policji. Z tego również powodu wskazane wyżej negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który długotrwale nie realizuje ustawowych zadań Policji w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia oskarżonego policjanta, określane mianem "słusznego interesu strony", zwłaszcza że w przypadku, gdy postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, będą policjantowi przysługiwały uprawnienia, wynikające z art. 42 ustawy o Policji. Zatem uchylenie decyzji organu I instancji z punktu widzenia interesu społecznego byłoby nieuzasadnione, bowiem sprowadzałoby się jedynie do powrotu policjanta do służby z dalszym brakiem możliwości jej pełnienia z uwagi na zawieszenie w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, który to termin nie jest znany. Nie sposób ponadto zgodzić się z poglądem o błędnym utożsamianiu przez organ ratio legis przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, jako instrumentu prawnego służącego automatycznemu zwalnianiu ze służby policjantów. Zgodnie bowiem z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, zwolnienie ze służby w Policji na wskazanej wyżej podstawie w żadnym razie nie służy automatycznemu zwalnianiu ze służby policjantów, ale stwarza przełożonym służbowym możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym jednostkom Policji etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych na Policję ustawowych zadań. Wymieniony będąc zawieszonym w czynnościach we wskazanym już wyżej okresie, nie pełnił służby do dnia zwolnienia zaskarżoną decyzją, a więc do dnia [...] grudnia 2012 r., a zatem przez okres 1 roku, 2 miesięcy i [...] dni i w tym czasie zadania oraz czynności służbowe przypisane do zajmowanego przez wymienionego stanowiska służbowego, wykonywane były przez innych policjantów, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji. Z powyższego wynika jednoznacznie, iż zaskarżona decyzja wydana została w przedmiotowej sprawie po zbadaniu możliwości pozostawienia w służbie wymienionego wyżej funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległej mu jednostki oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby i nie miała na celu automatycznego zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Ponadto decyzji prawidłowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wynikający z ochrony interesu służby, tożsamego z interesem społecznym, albowiem wykonanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkuje możliwość niezwłocznego mianowania innego policjanta na wskazane stanowisko służbowe, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy Rejonowej [...], a także bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania tej komendy. Podkreślono, iż realizacja ustawowych zadań Policji następuje również poprzez takie kształtowanie sytuacji kadrowej, które odpowiada potrzebom i zabezpiecza właściwą realizację ustawowych zadań Policji. Jednocześnie, co do zasady, ważnym interesem społecznym uprawniającym do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności jest potrzeba zapewnienia jednostkom organizacyjnym Policji odpowiedniej obsady kadrowej w celu zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji. Oznacza to, że zastosowanie w rozkazie personalnym o zwolnieniu policjanta ze służby, w związku z niezrealizowaniem przez niego ustawowych zadań i czynności służbowych z powodu długotrwałego, trwającego ponad 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych rygoru natychmiastowej wykonalności, jest dopuszczalne i mieści się w przesłance ważnego interesu społecznego, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący T. G. zarzucił zaskarżonemu rozkazowi, że:

I. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez błędne utożsamianie ratio legis tego przepisu jako instrumentu prawnego służącego zwalnianiu ze służby policjantów, wobec których prowadzone jest postępowanie karne, od ponad 12 miesięcy nie realizują obowiązków służbowych pobierając jednocześnie 50% uposażenia oraz nie można określić terminu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, co prowadzi do uznania, że w każdej sytuacji gdy spełnione są wyżej wymienione przesłanki organ, w celu ochrony "interesu społecznego", musi zwolnić takiego policjanta ze służby;

II. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego w zakresie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, przy ustalaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który winien prowadzić do zwolnienia ze służby;

III. wydany został z mającym wpływ na jego treść rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;

IV. wydany został z naruszeniem przepisu art. 108 § 1 k.p.a. poprzez:

IV. 1. utrzymanie w mocy rozkazu organu I instancji w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na mylne uznanie, że zgodne z interesem społecznym jest niezwłoczne zwolnienie ze służby policjanta podejrzanego o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego i zawieszonego w czynnościach służbowych;

IV.2. utrzymanie w mocy rozkazu organu I instancji w sytuacji, gdy w przedmiotowym rozkazie personalnym organ określił datę zwolnienia na datę późniejszą o 18 dni niż data postanowienia o natychmiastowej wykonalności.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Niezależnie od powyższego wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej koperty, w której nadano zaskarżony rozkaz przesyłką pocztową w celu wykazania daty jego wysłania i doręczenia pełnomocnikowi strony, przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...], zobowiązanie organu do przedstawienia na rozprawę dokumentu w postaci informacji biura podawczego Komendy [...] Policji na temat potwierdzenia, iż [...] stycznia 2013 r. złożył odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...], a następnie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z tego dokumentu, zobowiązanie organu do przedstawienia na rozprawę dokumentu w postaci uwierzytelnionej kserokopii z księgi rozkazów personalnych Komendanta [...] Policji właściwej dla zaskarżonego rozkazu oraz rozkazów bezpośrednio poprzedzających i następujących po zaskarżonym rozkazie, a następnie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z tego dokumentu, wszystkich na okoliczność ustalenia dat wydania rozkazu, powzięcia przez organ informacji o postanowieniu Sądu Rejonowego [...] z [...] stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] i wejścia zaskarżonego rozkazu do obrotu prawnego. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą już w odwołaniu, akcentując błędne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – podał, że jako datę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego wpisano ręcznie "[...]" stycznia 2013 r. i był to poniedziałek. Jednakże nie został on wysłany tego dnia, lecz dopiero w dniu [...] stycznia 2013 r., tj. w czwartek. Natomiast Sąd Rejonowy [...] wspomnianym już wyżej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. uchylił środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych i wobec powyższego odpadła przesłanka zwolnieniowa. W dniu następnym, tj. [...] stycznia 2013 r. skarżący złożył odpis powyższego postanowienia w biurze podawczym Komendy [...] Policji. Zatem powstają "wątpliwości co do daty wydania zaskarżonego rozkazu" bowiem "jak to jest możliwe, aby w tak rozbudowanej jak Komenda [...] Policji instytucji, korespondencja podpisana przez Komendanta oczekiwała na wysłanie w dni powszednie i wysłana była czwartego dnia, a tym samym nie może wejść do obrotu prawnego".

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych wynikało z faktu, że skarżący został zwolniony ze służby i w dniu wydania postanowienia przez sąd, nie był już funkcjonariuszem Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), a który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] T. G. postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia [...] września 2011 r. sygn. akt [...], działającego na podstawie art. 249, art. 250 § 4 oraz art. 276 k.p.k., został zawieszony w czynnościach służbowych z zakresu funkcjonariusza Policji w związku z podejrzeniem popełnienia przestęp z art. 228 § 1 k.k. Nie budzi również wątpliwości fakt, że od tego czasu do chwili wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, upłynął już okres ponad 12 miesięcy pozostawania w zawieszeniu w obowiązkach służbowych i nie ustały przyczyny, które legły u podstaw zawieszenia w czynnościach służbowych. Wobec powyższego zostały spełnione przesłanki wyszczególnione w powyższym przepisie.

Jednakże dla Sądu oczywistym jest, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby na mocy powyższego przepisu jest podejmowana również w ramach uznania administracyjnego, a zatem ma charakter fakultatywny, o czym świadczy sformułowanie w nim zawarte, tj. "można zwolnić". Zatem, mimo że zaskarżony rozkaz personalny podlega kontroli Sądu, to z drugiej strony jej zakres jest ograniczony, bowiem sprowadza się wyłącznie do badania zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie jego celowości. Wobec powyższego Sąd ustala w trakcie badania, czy wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie obowiązującego prawa było dopuszczalne, na co już wyżej odpowiedziano pozytywnie. Niezależnie od powyższego badaniu podlega kwestia, czy organ nie przekroczył uznania administracyjnego i czy w sposób właściwy, tj. przy uwzględnieniu zindywidualizowanych przesłanek, uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Rzecz bowiem w tym, żeby nie można było zarzucić organowi dowolności. Dodać w tym miejscu należy, że działanie organu wydającego rozstrzygnięcie w ramach luzu decyzyjnego, musi mieć swoje ramy zakreślone treścią art. 7 k.p.a., a zatem musi dążyć do wyjaśnienia prawdy obiektywnej z jednoczesnym obowiązkiem, który musi uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywatela. Zatem raz jeszcze podkreślić należy, że wybór rozstrzygnięcia dokonywany przez organ Policji na podstawie kryteriów celowości i słuszności, pozostaje poza granicami kontroli sądowej. Dodać w tym miejscu ponadto należy, że ocena, czy przy podjęciu rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby doszło do ewentualnego przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem skarżącego. Wprawdzie zarówno to pierwsze pojęcie, jak i drugie nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, to w tej sytuacji treść tę winien nadać im organ orzekający w sprawie kierując się elementami ocennymi przy równoczesnym ich wyważeniu, bowiem we wspomnianym już wyżej art. 7 k.p.a. nie określono hierarchii owych wartości, jak również zasad i metod rozstrzygania kolizji pomiędzy obydwoma interesami. Jak stwierdzono w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III ARN 49/93 (publ. OSNCP 1994/9/181) "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej".

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, wbrew zarzutom zawartym w skardze, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej nie przekroczył granic uznania administracyjnego i wystarczająco rozważył zarówno sytuację skarżącego, jak i interes służby oraz w sposób przekonywujący – zdaniem Sądu – wykazał, dlaczego interes skarżącego nie mógł zdominować interesu Policji. Wszak, co bardzo szczegółowo wskazano, skarżący przez ponad 12 miesięcy pobierał 50% należnego mu uposażenia, przy czym w tym czasie nie wykonywał on żadnych obowiązków służbowych. Bezspornym jest, co również podkreślił organ, że uniemożliwiało to właściwe realizowanie zadań oraz czynności służbowych w jednostce organizacyjnej Policji właściwej do miejsca pełnienia służby przez skarżącego, zaś jego obowiązki w tym czasie wykonywali inni funkcjonariusze, co – zdaniem Sądu – może mieć na nich demoralizujący wpływ. Niezależnie od powyższego organ słusznie zauważył, iż taki stan rzeczy wpływa negatywnie na wizerunek formacji policyjnej. W tej sytuacji zatem również należy przyznać rację organowi, który bardzo szczegółowo i wnikliwie rozważył kwestię kolizji interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego, należycie je wyważając i słusznie dając prymat temu drugiemu. W ten sposób również uzasadnił, wbrew temu, co twierdzi skarżący, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy nie służył do automatycznego zwolnienia go ze służby. Analizując w dalszym ciągu zarzuty ze skargi doszedł Sąd do kolejnego przekonania, że zarzut sprowadzający się do zaniechania uzasadnienia faktycznego w zakresie wskazania faktów, które uznano za udowodnione i dowodów, na których się oparł, jest gołosłowny i mijający się z prawdą. Z tego mianowicie powodu, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej, w sposób bardzo obszerny poświęcił swoje rozważania właśnie tej kwestii i wyciągnięte z tego wnioski są – w ocenie Sądu – właściwe oraz wystarczające.

Podobnie rzecz się ma z uzasadnieniem przez organ nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Bezspornym bowiem dla Sądu jest, że przy wskazaniu przytoczonych już wyżej argumentów zawartych w zaskarżonym rozkazie personalnym, niewątpliwie za takim rozstrzygnięciem przemawia interes społeczny. Wszak skarżący był podejrzany o popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Zatem dobro służby i wizerunek Policji wymaga, aby osoby powołane do ochrony porządku publicznego, miały nieskazitelną opinię. Niezależnie od powyższego – jak słusznie zauważył organ drugiej instancji – interes służby wymaga, aby czynności, których nie wykonywał skarżący, mogły być powierzone niezwłocznie innemu funkcjonariuszowi powołanemu na to stanowisko, co miało zapewnić prawidłowe funkcjonowanie Komendy Rejonowej Policji [...], a w konsekwencji zapewnić bezpieczeństwo i porządek publiczny na terenie działania tej jednostki organizacyjnej Policji.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany jedynie decyzji, od której służy odwołanie. Zatem jest to odstępstwo od ustanowionej w art. 130 § 1 i 2 k.p.a. zasady, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu i że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Stąd też istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej jest to, że decyzja, mimo że nie ostateczna, staje się wykonalna i stanowi swoisty tytuł egzekucyjny mimo jej nieostateczności. Reasumując, decyzja staje się wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej, ale co do treści rozstrzygnięcia w niej zawartego. Z tego więc powodu zarzut o późniejszym terminie zwolnienia ze służby, aniżeli w dacie wydania decyzji, nie zasługuje na uwzględnienie.

Co się zaś tyczy wątpliwości wyrażanych przez skarżącego w skardze, a dotyczących daty wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, to nie ma żadnych dowodów na to, aby ów rozkaz został wydany w innym terminie, aniżeli w dniu [...] stycznia 2013 r. Z tego mianowicie powodu, że sam fakt jego ekspedycji w dniu [...] stycznia 2013 r. o niczym jeszcze nie świadczy i w żadnym wypadku nie wskazuje, aby taki stan rzeczy miał miejsce w rzeczywistości. Dodać jeszcze należy skarżącemu, że uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych było determinowane zwolnieniem go ze służby w Policji. Ponadto, gdyby nawet przyjąć tak daleko idącą i niczym nie popartą hipotezę, to nie zmienia to faktu, że przesłankami zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, jest nie tyle sam fakt zawieszenie w czynnościach służbowych, co upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli – i co należy szczególnie skarżącemu zaakcentować – nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, a te wszak w rozpoznawanej sprawie nadal pozostały.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.