Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1858/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz T. G. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Komendant Centrum Szkolenia [...] w [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z poź. zm.), art. 95 pkt 2, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 97 w zw. z art. 97a i art. 104 ust. 1 oraz art. 95 pkt 3, art. 83 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 2 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 330 z póź. zm.) przyznał [...] T. G., zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] stycznia 2020 r., następujące należności pieniężne: 1. odprawę w wysokości 600 % miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, z uwzględnieniem art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w kwocie: 82.707,60 zł; 2. ekwiwalent pieniężny za 41 dni urlopu wypoczynkowego za 2020 rok, oraz za urlopy zaległe : 33 dni za rok 2014; 41 dni za rok 2015; 41 dni za rok 2016; 41 dni za rok 2017; 41 dni za rok 2018; 41 dni za rok 2019 tj. w kwocie: 174.813,03 zł; 3. dodatkowe uposażenie roczne za rok 2020 w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który dodatkowe uposażenie roczne przysługuje tj. w kwocie : 1203,30 zł.

T. G. odwołał się od przedmiotowej decyzji w zakresie jej punktu 1 i 2, tj. rozstrzygnięć dotyczących odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił pkt 1 i 2 decyzji Komendanta Centrum Szkolenia [...] Nr [...] z dnia [...].01.2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, iż Komendant Centrum Szkolenia [...] w [...] w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji nie zawarł ustaleń mających wpływ na wysokość należności oraz nie wskazał ile wynosi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby, a także jakie należności pieniężne składają się na jego wysokość i jakimi decyzjami administracyjnymi zostały przyznane. Ponadto, organ pierwszej instancji nie uzasadnił dlaczego przyjął, że w przypadku skarżącego ma zastosowanie art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ani co stanowiło podstawę wyliczeń uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym.

T. G. wniósł sprzeciw od decyzji Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych Nr [...] z dnia [...].06.2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1388/20 uchylił zaskarżoną decyzję.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 94. ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i art. 97 w zw. z art. 97a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2020 r. poz. 860 z późn. zm.), w punkcie I uchylił pkt 1 decyzji Komendanta Centrum Szkolenia [...] w [...] Nr [...] z dnia [...].01.2020 r. w części obejmującej wysokość odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i w tym zakresie przyznał przedmiotową należność w wysokości 75 048,00 zł. W pozostałym zakresie pkt 1 ww. decyzji utrzymał w mocy. W punkcie II: uchylił pkt 2 decyzji Komendanta Centrum Szkolenia [...] w [...] Nr [...] z dnia [...].01.2020 roku w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i w tym zakresie przyznał przedmiotową należność w wysokości 158 625,45 zł. W pozostałym zakresie pkt 2 ww. decyzji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że [...] T. G., na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego w dniu [...] lipca 2019 roku został z dniem [...] stycznia 2020 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].08.2019 r. Ww. oficer pełnił służbę wojskową nieprzerwanie od dnia [...] września 1988 r. Organ wskazał, że w ostatnim okresie przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej [...] T. G. pełnił służbę w dyspozycji Komendanta Centrum Szkolenia [...] (okres: [...].10.2019 r. - [...].01.2020 r.), a wcześniej w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej z miejscem wykonywania zadań w Centrum Szkolenia [...] (okres: [...].08.2019 r. - [...].09.2019 r.). Ostatnio zajmowanym przez stronę stanowiskiem służbowym było stanowisko służbowe [...] w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego zaszeregowane do grupy uposażenia 16A (okres: [...].06.2019r.- [...].07.2019r.).

Organ podał, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ww. przysługuje odprawa w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Wynika to z faktu, iż ww. żołnierz do dnia [...].03.2019 r. pełnił służbę na stanowisku służbowym [...]:[...], zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16. Z dniem 01.04.2019 r. oficer objął obowiązki na stanowisku służbowym [...]:[...], zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16A, a więc na stanowisku służbowym o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia. Następnie, w okresie od dnia [...].04.2019 r. do dnia [...].07.2019 r., tj. do dnia dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, strona jeszcze dwukrotnie zmieniała stanowiska służbowe (odpowiednio z dniem [...].05.2019 r. stanowisko służbowe [...]:[...], zaszeregowane do grupy uposażenia U;16A i z dniem [...].06.2019 r. stanowisko służbowe [...]:[...], zaszeregowane do grupy uposażenia U:16A). Niemniej z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż żołnierz dokonując wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w dniu [...].07.2019 r., uczynił to w okresie nieprzekraczającym dwunastu miesięcy od dnia objęcia pierwszego stanowiska służbowego zaszeregowanego do grupy uposażenia U:16A. Natomiast po pierwszym wyznaczeniu ww. żołnierza na stanowisko służbowe z wyższą grupą uposażenia, jeszcze dwukrotnie zmienił on stanowisko służbowe o tym samym stopniu etatowym i takiej samej grupie uposażenia.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych stwierdził, że ww. żołnierz wypowiedział stosunek służbowy w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez niego obowiązków na stanowisku służbowym o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, dlatego podstawę wymiaru należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zgodnie z treścią art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustala się przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym Naczelnik Wydziału, na którym żołnierzowi przysługiwała grupa uposażenia 16. Przy czym przez "poprzednie stanowisko służbowe" rozumieć należy ostatnie stanowisko służbowe, do którego zaszeregowano niższą grupę uposażenia. Organ podniósł, iż decydując się na odejście z zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, de facto strona godziła się na konsekwencje prawne wynikające z art. 97a ww. ustawy.

Organ stwierdził, że stronie przysługują należności z tytułu zwolnienia

z zawodowej służby wojskowej z uwzględnieniem uposażenia przysługującego stronie z tytułu zajmowania do dnia [...].03.2019 r. stanowiska służbowego [...].

W myśl art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, na uposażenie składa się uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia. W miesiącu marcu 2019 r. stronie przysługiwało uposażenie zasadnicze ustalone według grupy uposażenia U:16 w kwocie 7 660,00 zł (ustalone w oparciu o obowiązujące w przedmiotowym okresie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 135)), dodatek za długoletnią służbę wojskową w wymiarze 30% uposażenia zasadniczego, tj. w kwocie 2 298,00 zł (z tytułu pełnienia służby przez okres od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] marca 2019 r., przyznany stronie nr [...] z dnia [...].08.2018 r.), oraz dodatek specjalny z tytułu pełnienia służby wojskowej w wysokości 1,70 mnożnika kwoty bazowej, tj. w kwocie 2 550,00 zł (przyznany decyzją nr [...] z dnia [...].07.2018 r.). Przy tak zrekonstruowanych składnikach uposażenia należnego stronie na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym jego wysokość ustalono na kwotę 12 508,00 zł.

Organ wskazał, iż stronie wobec ponad trzydziestojednoletniego stażu służby wojskowej (od dnia [...].09.1988 r. do dnia [...].01.2020 r.), na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 97a cytowanej ustawy, przysługuje odprawa w wysokości 600% uposażenia ustalonego zgodnie z ww. regułami, tj. odprawa w kwocie 75 048,00 zł (12 508,00x600%=75 048,00 zł). Na podstawie art. 95 pkt 2 w zw. z art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stronie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane 279 dni urlopu wypoczynkowego, którego wysokość za każdy dzień tego urlopu, zgodnie z treścią art. 97 w zw. z art. 97a cyt. ustawy, wynosi 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. w kwocie 158 625,45 zł (12 508,00/22x279=158 625,45 zł).

Organ odwoławczy uznał, iż organ pierwszej instancji, ustalając wysokość odprawy w kwocie 82 707,60 zł oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kwocie 174 813,03 zł, dokonał tego błędnie. Jak ustalono błąd wynikał z faktu, iż Komendant Centrum Szkolenia [...] przy ustalaniu wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową, stanowiącego składnik uposażenia, uwzględnił staż służby przypadający na ostatni dzień pełnienia zawodowej służby wojskowej przez [...] T. G., podczas gdy z treści mającego zastosowanie w sprawie art. 97a ww. ustawy wprost wynika, iż wysokość odprawy oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop ustala się przyjmując uposażenie (a więc i jego składowe) należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 43/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt. II SA/Sz 1334/16). Z akt sprawy wynika, iż stronie na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym przysługiwał dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości ustalonej decyzją nr [...] z dnia [...].08.2018 r., tj. w wysokości 29 % kwoty należnego uposażenia zasadniczego, tj. w kwocie 2 134,40 zł z tym zastrzeżeniem, iż będzie on zwiększany [...] września każdego roku kalendarzowego o kwotę stanowiącą 1% należnego uposażenia zasadniczego za każdy kolejny rok służby wojskowej pełnionej ponad piętnaście lat, nie więcej niż do wysokość 35 % po 35 latach służby wojskowej. Zatem na dzień [...] marca 2019 r. stronie na podstawie ww. decyzji przysługiwał dodatek w wysokości 30% kwoty należnego uposażenia zasadniczego, tj. w kwocie 2 298,00 zł.

Ponadto, organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości dodatku specjalnego z tytułu pełnienia służby, na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, uwzględnił przyznanie dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby w wysokości 2,5 kwoty bazowej, tj. 3 750,00 zł, zgodnie z decyzją Komendanta Centrum Szkolenia [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., podczas gdy na dzień [...] marca 2019 r. (a więc w ostatnim dniu pełnienia służby na stanowisku służbowym [...] zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16), stronie przysługiwał dodatek przyznany decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w wysokości 1,70 kwoty bazowej, tj. 2 550,00 zł.

Wobec faktu, iż w myśl art. 139 k.p.a. organ odwoławczy co do zasady nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a ustalenia w przedmiotowej sprawie wskazują, iż stronie przyznano odprawę oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop w za dużej wysokości, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych uznał za zasadne poddać analizie, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające wspomnianą regułę zakazu reformationis in peius, tj. czy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Organ odwoławczy wskazał, że błędy organu I instancji doprowadziły do sytuacji, w której uposażenie, w oparciu o które doszło do ustalenia wysokości odprawy oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, było wyższe, aniżeli to przysługujące stronie na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Konsekwencją tego było przyznanie stronie należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości przekraczającej o 23 847,18 zł należne świadczenia.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych stwierdził, że analiza charakteru naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zakresie, w jakim organ ten błędnie ustalił wysokość uposażenia należnego stronie na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, a w konsekwencji błędnie ustalił wysokość odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przyznanych zaskarżoną decyzją, wykazała, iż naruszenie to ma charakter rażący. Do wniosku takiego prowadzi w pierwszej kolejności proste zestawienie przepisu mającego zastosowanie w sprawie, mówiącego o uposażeniu należnym na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym z treścią rozstrzygnięcia, które w zakresie wysokości przyznanych należności, uwzględnia uposażenie wyższe od należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Okolicznością, która wzmacnia przyjętą przez organ odwoławczy kwalifikację naruszenia, jakiego dopuścił się organ pierwszej instancji przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, jest skutek ekonomiczny do jakiego zaskarżona decyzja prowadzi, tj. przyznanie stronie prawa do świadczeń w kwocie o 23 847,18 zł przekraczającej świadczenia rzeczywiście należne. Z tego względu organ uznał za zasadne rozstrzygnięcie na niekorzyść strony.

Decyzja Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2021 r.

nr [...] (punkt I i II) stała się przedmiotem skargi T. G., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji (punkt i i II) i jej zmianę poprzez ustalenie, iż podstawą dokonania wszelkich naliczeń dla [...] T. G. było uposażenie należne na stanowisku naczelnika wydziału (16a), ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób prawidłowy okoliczności sprawy, a w szczególności nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela;

- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony w sytuacji, gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, a sprawa dotyczy przyznania lub odebrania stronie uprawnienia;

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do rozstrzygnięć organów administracji publicznej oraz naruszenie zasad utrwalonych praktyk rozstrzygania sprawy;

- art. 9 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez niewyczerpujące poinformowanie strony, co do możliwych skutków odwołania się od decyzji Komendanta Szkolenia [...] w [...] umieszczonych w tejże decyzji;

- art. 139 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. w zw. 61 § 3 k.p.a. poprzez zastosowanie wyjątku od zakazu reformationis in peius w związku z oczywistą sprzecznością z treścią przepisu prawa w sytuacji, gdy organ wydający decyzję rozpoznając przedmiotową sprawę nie dochował terminu dla rozstrzygnięcia zwykłej sprawy administracyjnej przekraczając okres jednego miesiąca;

- art. 139 k.pa. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa w związku z zastosowanie zakazu refomationis in peius w sytuacji, gdy rozpatrywana sprawa jest sprawą skomplikowaną wymagającą szerokiej interpretacji normy prawnej a sam organ w licznych pismach kierowanych do strony wskazywał na zawiłość sprawy i konieczność wydłużenia terminu do jej rozpoznania;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez zastosowanie "fikcji prawnej" przy wyliczeniu dodatku za wieloletnią służbę wojskową i błędnym ustaleniu, iż skarżący zakończył służbę wojskową w dacie [...] marca 2019 r., gdy tymczasem służbę zakończył z dniem [...] stycznia 2020 r.;

- art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez błędną wykładnię, mimo iż treść normy w sposób jednoznaczny wskazuje, iż "żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 wymienionej ustawy przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby" tj. w przypadku skarżącego [...] stycznia 2020 r.;

- art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie albowiem ostatnim zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem służbowym było stanowisko eksperta (U16a) na które został awansowany w dniu [...] czerwca 2019 r., natomiast jego poprzednim stanowiskiem służbowym było stanowisko naczelnika (U16a);

- art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w szczególności rozłączności stosowania normy.

W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał m.in., że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uznał, że w świetle art. 97a wojskowej ustawy pragmatycznej nie tylko uposażenie zasadnicze ale także pozostałe składniki uposażenia tj. dodatek za wieloletnią służbę oraz dodatek specjalny powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do należnych świadczeń w wysokości należnej skarżącemu do dnia [...] marca 2019 r. na stanowisku [...] w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Takiego wniosku nie da się wprost wywieźć z literalnej wykładni art. 97a wojskowej ustawy pragmatycznej. Wykładnia tego przepisu przyjęta przez organ pierwszej instancji, że przepis ten dotyczy tylko grupy uposażenia zasadniczego należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku, a nie pozostałych składników uposażenia jest możliwa do przyjęcia na gruncie literalnej wykładni tego przepisu. Dlatego też nie można zarzucić organowi pierwszej instancji, że wydając swoją decyzję rażąco naruszył przepis art. 97a wojskowej ustawy pragmatycznej. Zdaniem pełnomocnika skarżącemu należy się przy obliczaniu należnych świadczeń uposażenie z poprzednio zajmowanego stanowiska. W przypadku skarżącego poprzednio zajmowanym stanowiskiem służbowym było stanowisko naczelnika z grupą uposażenia U 16a.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik odniósł się do zarzutów skargi. Powołał się nadto m.in. na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn.. akt II SA/Wa 791/20. Wskazał także, że zarzut dotyczący niewyczerpującego poinformowania strony co do możliwych skutków odwołania się od decyzji jest niezasadny, ponieważ zgodnie z punktem 7 art. 107 § 1 k.p.a. pouczenie zawarte w decyzji odnosi się jedynie do tego czy i w jakim trybie od decyzji służy odwołanie, a także zawiera informacje o prawie do zrzeczenia się odwołania oraz skutkach dokonania tego zrzeczenia. Pełnomocnik powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 261/20, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r. sygn.. akt I OSK 2217/16.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 25 maja 2021 r. podtrzymał skargę i podniesione w niej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Na wstępie wskazania wymaga, że Sąd za prawidłową uznał – dokonaną przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych – wykładnię art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak również ustalenia organu odwoławczego co do tego, że podstawę wymiaru odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop należało ustalić przyjmując uposażenie należne skarżącemu na stanowisku służbowym [...], zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16, tj. na stanowisku, które skarżący zajmował do [...] marca 2019 r.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa w wysokości: po dziesięciu latach służby – 300% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Wysokość odprawy, o której mowa w ust. 1 pkt 3 ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad 10 lat, nie więcej jednak niż do wysokości 600% (art. 94 ust. 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do art. 95 pkt 2 tej ustawy, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne: ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 62 ust. 1a, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie.

Ustawodawca zdecydował jednakże w art. 97a powołanej ustawy, że w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia.

W sprawie jest bezsporne, że skarżący wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonał w dniu [...] lipca 2019 r. Nie jest też sporne, że z dniem [...] kwietnia 2019 r. skarżący objął stanowisko służbowe [...]:[...], zaszeregowane do grupy uposażenia U:16A.

W sprawie zostało też ustalone przez organ odwoławczy i jest bezsporne,

że przed objęciem stanowiska [...]:[...], zaszeregowanego do grupy uposażenia U:16A, skarżący (do dnia [...] marca 2019 r.) zajmował to samo stanowisko służbowe [...]:[...], jednakże zaszeregowane

do niższej grupy uposażenia, tj. U:16.

W świetle powyższego, skoro skarżący w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia

(z dniem [...] kwietnia 2019 r.) stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym lecz z wyższą grupą uposażenia -[...]:[...], zaszeregowanego do grupy uposażenia U:16A, wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej ([...] lipca 2019 r.), zasadnie organ zastosował art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustalając podstawę wymiaru należności przyjął uposażenie należne skarżącemu na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, czyli stanowisku [...]:[...], zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16 (stanowisko zajmowane do [...] marca 2019 r.)

W sprawie nie ma znaczenia ile czasu upłynęło od objęcia wyższego stanowiska służbowego do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, albowiem ustawodawca w art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnie wskazał, że chodzi o dokonanie wypowiedzenia przez żołnierza w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia.

Sąd nie podziela tym samym twierdzenia skargi, że ustalenie wysokości należności pieniężnych, o których mowa w sprawie powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnej na stanowisku [...]:[...], zaszeregowanego do grupy uposażenia U:16A. Pamiętać należy bowiem, że stanowisko eksperta choć było ostatnio zajmowanym stanowiskiem służbowym, to jednocześnie było kolejnym stanowiskiem zaszeregowanym do grupy uposażenia U:16A.

Wszelkie zarzuty skargi dotyczące niewłaściwej wykładni i błędnego zastosowania przez organ odwoławczy art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych Sąd uznał za nietrafne.

Niezależnie jednak od tego Sąd obowiązany był wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego, albowiem za nietrafne Sąd uznał stwierdzenie organu, że w sprawie tej spełnione zostało kryterium rażącego naruszenia prawa wyłączające zakaz reformationis in peius, o którym mowa w art. 139 k.p.a.

W doktrynie prawa administracyjnego prezentowany jest pogląd, że zakaz reformationis in peius ma charakter materialnoprawny (v. Jan Zimmermann, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym [w:] Księga pamiątkowa prof. Eugeniusza Ochendowskiego Toruń 1999, s. 352-353).

Zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Organ odwoławczy w sprawie tej stwierdził, że decyzja Komendanta Centrum Szkolenia [...] w [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Z tego względu rozstrzygnął sprawę w postępowaniu odwoławczym na niekorzyść skarżącego, poprzez przyznanie należności pieniężnych (odprawy

i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop) z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w pomniejszonej wysokości w porównaniu do wysokości świadczeń przyznanych przez organ I instancji.

Sąd nie podzielił twierdzenia organu, że naruszenie prawa przez organ I instancji sprowadzające się, jak wskazał organ odwoławczy, do "błędnego ustalenia wysokości odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop" ma charakter rażącego naruszenia prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Wbrew stwierdzeniu organu odwoławczego proste zestawienie art. 97a ustawy

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zastosowanego przez organ I instancji, z treścią rozstrzygnięcia decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2020 r., tj. przyznaniem odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w wysokości wskazanej w tej decyzji nie daje podstaw do stwierdzenia, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Samo stwierdzenie przez organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie organu I instancji uwzględnia uposażenie wyższe od należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku, nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Także wskazanie przez organ na skutek ekonomiczny przy rozważaniu rażącego naruszenia prawa (jako okoliczność wzmacniającą kwalifikację tego naruszenia jako rażącego) nie daje podstaw do zakwalifikowania błędu organu I instancji jako rażącego naruszenia prawa.

Choć zatem Sąd za trafne uznał ustalenia organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji co do niewłaściwego zastosowania przez organ I instancji art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w konsekwencji błędnego ustalenia w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. wysokości odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przyznanych skarżącemu, brak było podstaw do rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującego się z powołaniem się na rażące naruszenie prawa.

W sprawie jest bezsporne, że organ I instancji znał treść przepisu art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepis ten zastosował ustalając prawo do świadczeń w takiej wysokości, jak określne w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r.

Niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie, z czym niewątpliwie mamy do czynienia, będące w istocie konsekwencją, jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, błędnych ustaleń faktycznych co do wysokości poszczególnych składników uposażenia, nie stanowi – w stanie faktycznym tej sprawy – rażącego naruszenia prawa. Błędna wykładnia przepisu prawa, czy jego niewłaściwe zastosowanie nie stanowią rażącego naruszenia prawa. Powszechnie uważa się, że uchybienia prawu mają charakter rażący w przypadku istnienia wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Następuje to wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść rozstrzygnięcia stanowią zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego w całości lub w części (p. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 729-730). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Dotyczyć może tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (v. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97, LEX nr 41819).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną Sądu przedstawioną wyżej, wyrażającą się w stwierdzeniu, że brak było podstaw, aby naruszenie prawa w decyzji organu I instancji kwalifikować jako rażące.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł.