Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 1; art. 33 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4 i ust. 5; art. 35 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 3, ust. 4 i ust. 5; art. 108 ust. 10 pkt 1;  art. 111 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant - st. referent Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi [...][...] na decyzję Minister Finansów z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] (dalej: Powiat, Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] dotyczącej określenia zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W związku z kontrolą doraźną przeprowadzoną u Skarżącego przez [...] Kuratorium Oświaty w W. (dalej: Kuratorium) w zakresie wypełniania plików Systemu Informacji Oświatowej (dalej: SIO) na dzień: 30 września 2008 r., 30 września 2009 r., 30 września 2010 r., 30 września 2012 i 30 września 2013 r., pismem z [...] października 2013 r. Minister Edukacji Narodowej poinformował organ o uzyskaniu przez Powiat części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok w wysokości wyższej od należnej o kwotę 1 064 611,00 zł, wskazując, że w wyniku błędów popełnionych przez dyrektorów szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Skarżącego łączna liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 243,9311 liczby uczniów przeliczeniowych.

Pismem z [...] czerwca 2014 r. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r.

W piśmie z [...] czerwca 2014 r. Skarżący wniósł o odstąpienie od zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., podnosząc następujące argumenty:

- przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia dowodów przez oparcie się w postępowaniu dowodowym wyłącznie na wynikach kontroli Kuratorium przy braku własnych ustaleń organu w zakresie podnoszonym przez Skarżącego,

- do dnia otrzymania pisma z organu żaden podmiot nie informował powiatu o wynikach kontroli przeprowadzonych przez Kuratorium w 2013 r. w szkołach i placówkach prowadzonych przez powiat,

- w kontrolach uczestniczyła osoba nieposiadająca upoważnienia kuratora oświaty.

Decyzją z [...] września 2014 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1115 ze zm.; dalej: u.d.j.s.t.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), organ zobowiązał Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 1 064 611,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 dla Powiatu została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 243,9311 liczby uczniów przeliczeniowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący Powiat zarzucił Ministrowi Finansów naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 poprzez oparcie się w postępowaniu dowodowym wyłącznie na wynikach kontroli Kuratorium Oświaty w. W. i art. 80 k.p.a., gdyż w opinii Powiatu, nastąpiło przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżący wskazał, że zapisy protokołów Kuratorium Oświaty są tak ogólnikowe, iż weryfikacja przez Powiat ustaleń zawartych w protokołach pokontrolnych nie była możliwa, powtórzono też zarzuty podniesione w piśmie z [...] czerwca 2014 r.

Podkreślono ponadto, że Zarząd Powiatu kwestionuje zasadność ustaleń kontroli określonych w oparciu o posiadane orzeczenia kierujące uczniów do kształcenia specjalnego. W opinii Powiatu, ustalenie liczby uczniów niepełnosprawnych, przypisanych odpowiednio wagom P2, P3, P4, P5 nie jest możliwa w oparciu o protokoły pokontrolne, ponieważ nie wskazuje się w nich konkretnych uczniów, a jedynie sumaryczne wyliczenia dla poszczególnych wag.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., organ utrzymał w mocy swoją decyzję z 29 września 2014 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy, na których się oparł oraz wskazał, że algorytm, na podstawie którego MEN podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010, został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756). Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P2, P3, P4 i P5, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Minister wskazał, że jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2010, stanowiły zatem orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, ustalono, że nie spełniali warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej, a następnie do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu na rok 2010 przy wagach: P2, P3, P4 i P5 uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Ustalono, że – w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. - zawyżono o:

- 24 uczniów liczbę uczniów statystycznych oraz przeliczanych wagą P40,

- 20 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P1

- 70 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P2,

- 3 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P3,

- 3 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P4 (z tego 1 uczeń powinien zostać przeliczony wagą P2),

- 13 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P5 (z tego 5 uczniów powinno zostać przeliczonych wagą P4, a 7 uczniów przeliczanych wagą P2),

- 4 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagami P7 i P8,

- 13 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P26.

Ponadto w szkołach/placówkach prowadzonych przez Powiat stwierdzono następujące nieprawidłowości skutkujące zaniżeniem części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r.:

- zaniżenie o 1 liczby uczniów przeliczanych wagą P5 w Technikum nr [...] w S.,

- zaniżenie o 1 liczby uczniów statystycznych, przeliczanych wagą P40 oraz przeliczanych wagami P7 i P8 w Technikum nr [...] w S.,

- zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych wagą P4 w Technikum w S.,

- zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów statystycznych, przeliczanych wagą P40 oraz przeliczanych wagami P7 i P8 w Powiatowym Zespole Szkół w B. (Szkoła Specjalna [...]),

- zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych wagą P5 w Liceum Profilowanym w S.,

- zaniżenie o 2 uczniów liczby uczniów statystycznych i przeliczanych wagą P40 w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w S.

Minister wskazał, że zaniżenia te nie skutkują jednak prawem ubiegania się przez Powiat o korektę poprzez zwiększenie wysokości należnej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., gdyż - zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie rocznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.

Dane te zostały ustalone przez organ na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawionych w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] i piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] , jak również wyjaśnień Kuratorium Oświaty w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...].

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazano, iż działania podjęte podczas kontroli [...] Kuratorium Oświaty w okresie od 1 do 18 lutego 2013 r., dotyczącej prawidłowości wykazywania w systemie informacji oświatowej uczniów w szkołach/placówkach prowadzonych/dotowanych przez Powiat, oparte zostały o przepisy prawa, tj. ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. Nr 168, poz. 1324, z późn. zm.). W trakcie kontroli kontrolerzy Kuratorium uwzględnili zasady wskazane w "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.5 (30 września 2008 r.) Jednocześnie organ podkreślił, iż Kuratorium Oświaty w W. przedstawiło wyniki kontroli doraźnej w odrębnych dla każdej szkoły protokołach kontroli. Protokoły kontroli zawierają liczbę uczniów w szkołach objętych kontrolą wykazaną w systemie informacji oświatowej w podziale na rodzaje niepełnosprawności oraz faktyczną liczbę uczniów posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty w podziale na rodzaje niepełnosprawności, ustaloną przez Kuratorium na podstawie orzeczeń publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, dzienników lekcyjnych, ksiąg ewidencji.

Ustosunkowując się do zarzutu uczestniczenia w kontroli osoby nieupoważnionej organ wyjaśnił, iż w szkołach specjalnych z siedzibami w S., S. i B., obecny był wizytator udzielający kontrolującym merytorycznej pomocy, przy czym osoba ta nie przeprowadzała czynności kontrolnych, nie uczestniczyła w tworzeniu protokołu kontroli ani też nie miała wpływu na wynik kontroli.

W kwestii zarzutu "powierzchowności" przeprowadzonej kontroli, organ - powołując się na przepisy § 12 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i ust. 3 rozporządzenia - wskazał, że termin rozpoczęcia i zakończenia prowadzonej kontroli, a zatem czas jej trwania, ustala organ przeprowadzający kontrolę, mając na uwadze, iż przeprowadzenie czynności kontrolnych nie może zakłócać pracy szkoły lub placówki, a kontrola taka nie powinna trwać dłużej niż 2 dni robocze. Każdy z dyrektorów wskazanych do kontroli szkół/placówek otrzymał pisemną informację o terminie i zakresie planowanych czynności kontrolnych, a zatem posiadali oni wiedzę na temat terminu kontroli.

Organ zaakcentował, że żaden przepis nie uprawnia organu prowadzącego szkołę/placówkę do weryfikowania zasadności kontroli pod kątem czasu jej trwania, jak również pod kątem jej ustaleń. Możliwość weryfikacji protokołu kontroli ustawo-dawca przypisał dyrektorowi szkoły / placówki (w art. 33 ust. 5 u.s.o. i § 16 ust. 1 rozporządzenia). Dlatego niezasadny jest zarzut, iż organ prowadzący nie miał możliwości weryfikacji ustaleń kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego:

1. art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym poprzez przyjęcie, że Kuratorium było organem właściwym do przeprowadzenia kontroli, a jego ustalenia są wiarygodne,

2. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organu administracji publicznej oraz zasady przekonywania przez nieustosunkowanie się do istotnych dla sprawy okoliczności, podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. powierzchowności kontroli oraz ogólnikowości zapisów w protokołach pokontrolnych,

3. art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego;

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. niezastosowanie art. 34a ustawy o systemie oświaty oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego.

W uzasadnieniu skargi Powiat stwierdził, że z przepisów art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 1 i ust. 2 u.s.o. oraz § 2 pkt 9 rozporządzenia nie wynika przekazanie Kuratorium kontroli finansowej nad szkołami placówkami. W tym kontekście Skarżący przywołał zasadę, zgodnie z którą w prawie administracyjnym jest dozwolone tylko to, co przepis wyraźnie przewiduje, a jakakolwiek interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczalna.

W ocenie Skarżącego kontrole przeprowadzone przez pracowników Kuratorium "miały charakter bardzo powierzchowny", ponieważ trwały 1 dzień, a dotyczyły danych z 5 lat szkolnych. W szczególności widać to w zestawieniu z wcześniejszą kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej (dalej: "UKS"), która dotyczyła dwóch placówek i jednego roku budżetowego (2009), a która trwała ponad 3 miesiące.

Skarżący podkreślił również ogólnikowość zapisów kontrolerów Kuratorium uniemożliwiających ich weryfikację. Sporządzone przez nich protokoły kontrolne (w odróżnieniu od protokołów UKS) nie wskazują konkretnych uczniów przypisanych – zdaniem kontrolujących – do niewłaściwych wag. Zawierają sumaryczne wyliczenia, natomiast brak w nich numerów uczniów z ksiąg uczniów, co czyni niemożliwym odniesienie się do wyników kontroli na którymkolwiek etapie postępowania.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 34a ust. 1 u.s.o. Skarżący podkreślił, że to organ prowadzący ponosi koszty prowadzenia szkół i placówek oraz ewentualne konsekwencje ustaleń kontrolnych dotyczących finansów. Dlatego "oczywistym w tym kontekście staje się prawo organu prowadzącego do czynnego udziału w procesie przeprowadzanej kontroli", którego to prawa Skarżący został pozbawiony, co świadczy o rażącym naruszeniu art. 28 k.p.a. Nawet gdyby przyjąć kompetencję kuratorium do sprawowania nadzoru finansowego, to brak współdziałania z organem prowadzącym – w myśl § 5 pkt 2 rozporządzenia - stanowi rażące naruszenie przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie noszą znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej: p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 6 oraz art. 7 k.p.a. polegającego na naruszeniu zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym poprzez przyjęcie, że Kuratorium było organem właściwym do przeprowadzenia kontroli, a jego ustalenia są wiarygodne. Podkreślić należy, iż kwestionowana przez Skarżącego doraźna kontrola w prowadzonych przez niego szkołach/placówkach oświatowych odbyła się w okresie od 1 do 18 lutego 2013 r. Stosownie do treści art. 31 ust. 1 u.s.o. (obowiązywał wówczas tekst jednolity ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. – powoływany wcześniej jako u.s.o.; obecnie obowiązuje tekst jednolity opublikowany z Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.) kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa. Przepis zawiera otwarty katalog zadań kuratora oświaty. Podstawowym zadaniem kuratora jest sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami, placówkami doskonalenia nauczycieli, w tym nad niepublicznymi placówkami doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa (art. 31 ust. 1 pkt 1 u.s.o). Natomiast - zgodnie z art. 33 ust. 1 u.s.o. - nadzór pedagogiczny polega na:

1) obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wy-chowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek;

2) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek;

3) udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych;

4) inspirowaniu nauczycieli do innowacji pedagogicznych, metodycznych i organizacyjnych.

W zakresie wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 2 nadzorowi podlega w szczególności:

- zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami;

- realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania;

- przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz prze-prowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki;

- przestrzeganie statutu szkoły lub placówki;

- przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach;

- zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 33 ust. 2 u.s.o.).

W myśl art. 35 ust. 5 u.s.o. kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny przy pomocy nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w kuratoriach oświaty oraz w urzędach tych organów lub podporządkowanych im jednostkach organizacyjnych. Przepis art. 33 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 u.s.o. uprawnia nauczycieli, o których mowa w art. 35 ust. 5 u.s.o., wykonujących czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego do wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez szkołę lub placówkę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania, wychowania i opieki oraz organizacji pracy. Nauczyciele ci mogą wydawać dyrektorom szkół i placówek zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności wraz z terminem ich realizacji, a dyrektor szkoły lub placówki, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zaleceń, może zgłosić wobec nich zastrzeżenia do organu sprawującego nadzór pedagogiczny (art. 33 ust. 4 i 5 u.s.o.).

Przepis art. 33 ust. 5 u.s.o. jednoznacznie wskazuje podmioty uprawnione do zgłoszenia zastrzeżeń oraz sposób wnoszenia zastrzeżeń. Natomiast tryb zgłaszania zastrzeżeń w odniesieniu do dokumentu jakim jest protokół kontroli został szczegółowo uregulowany w przepisach § 16 rozporządzenia (obowiązującego w okresie kontroli prowadzonej przez Kuratorium). Również w przypadku protokołu kontroli ustalenia w nich zawarte mogli kwestionować wyłącznie dyrektorzy szkół/ placówek oświatowych, wnosząc do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli, pisemne, umotywowane zastrzeżenia ( § 16 ust. 1 rozporządzenia). W niniejszej sprawie żaden z dyrektorów kontrolowanych szkół/ placówek oświatowych nie skorzystał z omawianych uprawnień. Zalecenia zostały zrealizowane, a w przypadku zaistnienia takiej konieczności dyrektorzy nanieśli stosowne korekty do SIO. W świetle ww. przepisów brak jest podstaw do twierdzenia, aby zastrzeżenia do czynności kontrolnych mógł zgłaszać powiat.

Przedmiotem kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium w dniach 1 – 18 lutego 2013 r. była prawidłowość wypełniania plików SIO na dzień: 30 września 2008 r., 30 września 2009 r., 30 września 2010 r., 30 września 2011 r. i 30 września 2012 r., w szczególności w zakresie danych dotyczących liczby uczniów, w tym liczby uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z poprzednio obowiązującą ustawą z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz. 463 ze zm.), jednym z podmiotów, uprawnionych do prowadzenia baz danych oświatowych, byli kuratorzy oświaty. Stosownie do art. 4 ust. 8 pkt 1 tej ustawy, kuratorzy oświaty prowadzili m.in. bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych z baz danych oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na terenie województwa. Natomiast art. 7 ust. 2 i 2 tej ustawy nakładał na podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązek sprawdzania kompletności oraz poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty. W okresie prowadzenia kontroli przez Kuratorium obowiązywała i nadal obowiązuje ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. Nr 139, poz. 814 ze zm. – dalej: ustawa s.i.o.), która w art. 108 ust. 10 pkt 1 przewiduje (analogiczny jak w poprzedzającej ją ustawie) obowiązek prowadzenia przez kuratorów oświaty baz danych oświatowych obejmujących zbiory danych z baz danych oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na terenie województwa. Natomiast art. 111 ust. 3 ustawy s.i.o. statuuje obowiązek podmiotów, o których mowa w art. 108 ust. 8 – 10 tej ustawy (a więc m.in. kuratorów) sprawdzania poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do art. 11 ust. 4 i 5 ustawy s.i.o., w przypadku stwierdzenia odpowiednio niekompletności lub niepoprawności danych przekazanych z innych baz danych oświatowych lub powzięcia wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym, kurator oświaty obowiązany jest niezwłocznie powiadomić o stwierdzonych nieprawidłowościach podmiot, który wprowadził te dane do bazy danych oświatowych. Natomiast podmiot, który wprowadził dane do bazy danych oświatowych, obowiązany jest niezwłocznie usunąć stwierdzone nieprawidłowości i ponownie przekazać pełne zbiory danych zgodnie z zasadami określonymi w art. 105-118 omawianej ustawy.

W świetle powyższych przepisów nie można podzielić poglądu Skarżącego, iż Kuratorium nie był podmiotem uprawnionym do przeprowadzania w jednostce samorządu terytorialnego kontroli poprawności danych wprowadzanych do bazy danych oświatowych. Przepisy ustawy s.i.o. nakładają na kuratorów obowiązek kontrolowania zbiorów baz danych oświatowych. Ustawa s.i.o. rozszerza kompetencje kontrolne kuratorów określone w ustawie o systemie oświaty o sprawdzanie poprawności danych wprowadzanych do systemu informacji oświatowej m.in. przez dyrektorów szkół i placówek oświatowych. Przepis art. 11 ust 3 ustawy s.i.o. daje uprawnienie kuratorom oświaty do kontrolowania poprawności wprowadzania danych do baz SIO w ramach sprawowanego przez nich nadzoru pedagogicznego.

Odnośnie zarzutu uczestniczenia w kontroli osoby nieupoważnionej - mając na uwadze wyjaśnienia organu w tym zakresie - Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów w sytuacji gdy w trakcie kontroli w szkołach specjalnych w S., S. i B., oprócz upoważnionych wizytatorów, obecny był również wizytator, który służył kontrolującym osobom wyłącznie pomocą merytoryczną, w szczególności wiedzą z zakresu kształcenia specjalnego, nie przeprowadzał zaś czynności kontrolnych i nie uczestniczył w tworzeniu protokołu kontroli ani też nie miał wpływu na wynik kontroli.

Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest także zarzut Skarżącego odnośnie "powierzchowności" przeprowadzonej kontroli. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra, kontrola jest przeprowadzana przez osobę (lub zespół) wyznaczoną przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, na podstawie imiennego upoważnienia zawierającego m.in. wskazanie terminu rozpoczęcia i zakończenia kontroli (§ 12 ust. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia). Zatem czas trwania kontroli, tj. termin jej rozpoczęcia i zakończenia ustala organ przeprowadzający kontrolę, mając na względzie przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia. Stosownie do tego ostatniego przepisu, przeprowadzenie w szkole lub placówce czynności kontrolnych nie może zakłócać pracy szkoły lub placówki, a kontrola taka nie powinna trwać dłużej niż 2 dni robocze. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dyrektor każdej objętej kontrolą szkoły/ placówki został powiadomiony o terminie i zakresie planowanych czynności kontrolnych. Trafnie podniósł organ, iż brak jest przepisów uprawniających organ prowadzący szkoły/placówki do weryfikacji zasadności, czasu trwania i ustaleń kontroli w sytuacji, gdy ustawodawca w sposób jednoznaczny przypisał możliwość tej weryfikacji dyrektorowi szkoły/placówki.

Nietrafne jest również porównanie przez Skarżącego kontroli prawidłowości wypełniania plików SIO z kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 553 ze zm.), której zakres obejmuje zgodność z prawem gospodarowania środkami publicznymi. Są to bowiem dwie różne kontrole, mające inne za-kresy przedmiotowe i prowadzone na podstawie odrębnych przepisów.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji stanowi art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania względem Skarżącego art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Przepis ten został prawidłowo powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji jako determinujący sposób rozstrzygnięcia kwestii zwrotu przez powiat nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpoznał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dlatego nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 6 i art. 7 k.p.a.

Organ również szczegółowo przedstawił dane stanowiące podstawę do wyliczenia nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 rok. W szczególności na aprobatę zasługuje stanowisko organu, zgodnie z którym tylko uczniowie, którzy według stanu na 30 września 2009 r. posiadali aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, mogli być wykazani w SIO.

Sąd nie dostrzega też nieprawidłowości w fakcie podzielania przez organ poglądów przedstawionych w pismach DKO czy MEN. Pisma te stanowiły dowody w sprawie, na ich podstawie został ustalony stan faktyczny i podlegały swobodnej ocenie organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.