Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 503/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1,§ 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w części przekraczającej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych), a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" w M. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego podał, iż prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację jej majątku. Utraciła ona bowiem płynność finansową i nie wykonywała wymagalnych zobowiązań, które przekroczyły wartość posiadanego majątku. Wprawdzie jej wierzytelności wynoszą łącznie [...] zł, niemniej jednak prowadzone postępowania sądowe i egzekucyjne nie doprowadziły do zaspokojenia wnioskodawcy. Podobnie majątek Spółki w postaci ruchomości nie został sprzedany mimo dwóch ogłoszeń sprzedaży. Ponadto z treści złożonego oświadczenia (vide: rubryki od 6-9 formularza PPPr) ustalono, że kapitał Spółki wynosi [...] zł, podczas gdy wartość środków trwałych szacuje się na kwotę [...] zł. Bilans na dzień ogłoszenia upadłości przyniósł stratę rzędu [...] zł, podczas gdy osiągnięty na koniec 2011 r. zysk zamykał się w kwocie [...] zł. Z przedłożonego dodatkowo zestawienia posiadanych w kasie i na rachunku bankowym środków wynika, że te na dzień [...] r. wynosiły: [...] zł i [...] zł.

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników (zaworów przepływowych "[...] "), która na dzień [...] r. wynosiła [...] euro, tj. [...] zł, podczas gdy sporządzony obecnie spis inwentarza przy założeniu, że 1 euro = 4,36 zł zamyka się w kwocie [...] zł. W odniesieniu natomiast do posiadanych wierzytelności oraz środków pieniężnych zgromadzonych w kasie ustalono, że te na dzień ogłoszenia upadłości opiewały na kwoty: [...] zł i [...] zł (vide: uzasadnienie postanowienia SR z dnia [...] r.), a obecnie zmniejszył się i wynoszą: [...] zł i [...] zł. Z zeznania podatkowego za 2012 r. wynika, że przychody Spółki wynosiły [...] zł i po potrąceniu o koszty ich uzyskania rzędu [...] zł przyniosły stratę w kwocie [...] zł. Ta jak ustalono z rachunku zysków i strat na koniec lutego 2013 r. zwiększyła się o [...] zł. Podobnie zwiększeniu uległy zobowiązania krótkoterminowe. Natomiast zmniejszyły się aktywa obrotowe i inwestycje krótkoterminowe (vide: bilans na dzień [...] r.)

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania w całości. Fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do Spółki "A" oznacza, że istnieje masa upadłości, tj. majątek który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłaty zobowiązań. Z treści urzędowego formularza wynika, że ten znacznie przewyższa należny od skargi wpis. Kapitał podstawowy wynosi bowiem [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł. W tej sytuacji nie zasługuje na aprobatę argumentacja Syndyka o konieczności zaspokojenia w pierwszej kolejności wierzycieli upadłego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, iż realizacja celu postępowania upadłościowego nie może korzystać z pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są w tym przypadku opłaty związane z prowadzeniem zainicjowanego postępowania sądowego. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia tego typu koncepcji (tak postanowienia NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11, Lex nr 948891 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 83/11, Lex nr 783857). Podobnie optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może stanowić podstawy przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku, skoro Spółka posiada jeszcze należności, których zgodnie z oświadczeniem Syndyka, nie udało się wyegzekwować, co jednak nie wyklucza ich ściągnięcia. Ponadto dysponuje towarami handlowymi, których wartość oszacowana została w bilansie na kwotę: [...] zł. Dlatego też nie sposób było uznać jakoby wnioskodawca zasługiwał na przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który reprezentuje go przed tut. Sądem. W tej sytuacji nieuzasadnione byłoby stwierdzenie, że upadła Spółka była w stanie ponieść dodatkowe i fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym, a jednocześnie nie mogła ponieść obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa, które na obecnym etapie obejmują należny od skargi wpis w kwocie [...] zł (vide: wartość przedmiotu sporu wskazaną przez organ), podczas gdy stan kasy i rachunków bankowych tejże Spółki na dzień [...] r. wynosił [...] zł (vide: przedłożone przy piśmie z dnia [...] r. dokumenty źródłowe).

Mając jednak na uwadze, iż sprawa będąca przedmiotem skargi jest jedną z kilku, które zostały wniesione przez Syndyka Masy Upadłości, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia będzie on zobowiązany wyniesie [...] zł rozpoznający sprawę za zasadne uznał uwzględnienie złożonego wniosku w pewnej jego części, która stosownie do art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a. oznacza zwolnienie strony skarżącej z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w części przekraczającej 500,00 zł. Ten zakres zwolnienia pozwala bowiem na rozłożone w czasie gromadzenie środków na poniesienie dalszych, wszak niepewnych opłat sądowych. Pomoc państwa nie może całkowicie zastępować starań podmiotu w zabezpieczeniu środków na prowadzenie procesu sądowego, zważywszy że nie można też wykluczyć zmiany sytuacji finansowej strony skarżącej, która w tym okresie może przecież nastąpić (vide: wierzytelności dochodzone na drodze sądowej).

W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.