Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 646/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Dnia 29 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi A.S. prowadzącego Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe A.– Chłodnia Składowa w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego oddala skargę. bg


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 207, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8 poz. 60 z 2005 r. ze zm.), art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł.z dnia [...] określającą wobec A. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. kwotę długu celnego w wysokości 128.975,60 z tytułu usunięcia spod dozoru celnego towarów objętych procedurą tranzytu według MRN nr 05PL32102000498510 z dnia 21 października 2005 r. w części podstawy prawnej w zakresie dotyczącym przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w pozostałej zaś części utrzymał decyzję w mocy. W sprawie ustalono, że w dniu 21 października 2005 r. w Urzędzie Celnym w G. – Oddział Celny D. M. dokonano zgłoszenia celnego do procedury tranzytu T1 na rzecz A. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. Zgłoszenia dokonała Agencja Celna B. Przedmiotem tego zgłoszenia był towar w postaci mrożonych piersi kurczaka o masie netto 25.470,00 kg opisany w fakturze nr [...] r. o wartości 64.948,50 USD. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod numerem [...].

Odbiorcą towaru była firma C. Głównym zobowiązanym była firma D reprezentowana przez Agencję Celną B. Jako Urząd Celny przeznaczenia wskazany został E. w E.

E. Urząd Celny przeznaczenia nie potwierdził otrzymania przesyłki. Urząd Celny w G. – Oddział Celny D. M., w którym objęto przedmiotowy towar procedurą tranzytu, wezwał głównego zobowiązanego do przedstawienia alternatywnego dowodu zakończenia procedury tranzytu. Główny zobowiązany przedstawił jako dowód kartę A zgłoszenia tranzytowego [...] oraz kopię listu przewozowego CMR z dnia [...] r. z naniesionymi pieczęciami estońskiego organu celnego Et.

W wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego z udziałem władz celnych E. ustalone zostało, iż adnotacje na w. w. dokumentach są nieprawidłowe, gdyż nigdy towar wraz z dokumentami nie był przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia. Mając powyższe na uwadze, Urząd Celny w G. wszczął postępowanie celne wobec głównego zobowiązanego i przewoźnika w sprawie niezakończonej operacji tranzytu wspólnotowego zewnętrznego realizowanej na podstawie dokumentu [...] r. Organ celny ustalił, iż towar objęty procedurą tranzytu został dostarczony do firmy A. S. a tam nastąpiło zerwanie zamknięć celnych i przeładowanie towaru objętego procedurą tranzytu na nowy środek transportu.

W związku z powyższym, mając na uwadze art. 215 ust. 1 tiret 1 WKC Naczelnik Urzędu Celnego w G.przekazał akta sprawy Naczelnikowi Urzędu Celnego I w Ł., organowi celnemu właściwemu ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie długu celnego, tj. usunięcie spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu.

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł., decyzją z dnia [...], określił A.S., kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 128.975,60 zł z tytułu usunięcia spod dozoru celnego towarów objętych procedurą tranzytu.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił jej rażące naruszenie przepisów prawa celnego formalnego – art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażające się brakiem wyjaśnienia wszystkich okoliczności, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięć w sprawie i brakiem zgromadzenia w sprawie całości materiału dowodowego, rażące naruszenie prawa podatkowego formalnego – art. 191 Ordynacji podatkowej wyrażające się przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, iż towar objęty tranzytem w dniu 22 października 2005 r. został dostarczony do firmy A. S. do P., gdzie został rozładowany i usunięty spod dozoru celnego podczas gdy nie pozwalał na to zgromadzony materiał dowodowy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z jednoczesnym wnioskiem o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków. Ponadto zdaniem skarżącego w sprawie należało zasięgnąć informacji w Komendzie Głównej Straży Granicznej w W., czy pojazd przewożący przeładowany towar przekroczył granicę z Niemcami czy też z Litwą na okoliczność uprawdopodobnienia, iż A. S. nie dokonał usunięcia towaru spod dozoru celnego, a dokonali tego R. T. i W. S.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydał zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu przytoczył przepisy art. 37 ust. 1 i 2, 38 ust. 2, art. 91 ust. 1 lit. A i 92 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC), stwierdzając na podstawie akt sprawy, że procedura tranzytu w omawianej sprawie nie została zakończona w sposób określony w przepisach celnych. Na podstawie zaistniałych okoliczności faktycznych organ celny uznał, że w tej sytuacji powstał dług celny w przywozie w rozumieniu przepisu art. 203 ust. 1 WKC. Organ przytoczył brzmienie art. 203 ust. 3 WKC określający krąg dłużników i stwierdził, że w krajowym orzecznictwie, pod pojęciem usunięcia towaru spod dozoru celnego rozumie się usunięcie obejmujące każdą czynność, jej brak lub zaniedbanie, którego skutkiem jest nawet krótkotrwałe niedopuszczenie do tego, aby właściwy organ celny miał dostęp do towarów znajdujących się pod dozorem celnym i przeprowadził kontrole przewidziane w art. 37 ust. 1 WKC. W rozumieniu art. 203 ust. 1 WKC usunięcie towarów spod dozoru celnego nie wymaga istnienia zamiaru, wystarczy aby były łącznie spełnione pewne obiektywne warunki takie jak w szczególności fizyczna nieobecność towarów w uznanym miejscu składowania w chwili, w której organ celny zamierza przeprowadzić rewizję tych towarów. Na takim stanowisku stoi również Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który uznał, iż naruszenie prawa polegające na złamaniu pieczęci, rozładowaniu towarów stanowi usunięcie towaru spod dozoru celnego.

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu niewyjaśnienia przez organ I instancji wszelkich okoliczności sprawy dotyczących przyczyn niezakończenia procedury tranzytu organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności faktyczne występujące w sprawie były wyjaśnione w sposób pełny i pozwalający organowi I instancji na uznanie za dłużnika w sprawie A. S. i wydanie decyzji o określeniu długu celnego powstałego w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu na podstawie dokumentu MRN nr [...] r. Organ zauważył, iż skarżący na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn i okoliczności, w jakich doszło do usunięcia spod dozoru towaru, który znajdował się pod w. w. procedurą tranzytu. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego złożył wnioski w postaci pism z dnia 11 czerwca 2008 r. i 22 września 2008 r. w sprawie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, jak również wskazał, iż materiał dowodowy należy uzupełnić o informacje z przejść granicznych z Niemcami i Litwą, przez które ewentualnie mógł przejeżdżać samochód z przeładowanym towarem. Dyrektor Izby Celnej w Ł. zlecił Naczelnikowi Urzędu Celnego I w Ł. przeprowadzenie dowodów z zeznań A.S., R. W. i G.B. Odnośnie wniosku dowodowego strony o przesłuchanie w charakterze świadka W. M. na okoliczność przebiegu procedury i R.T., odnośnie ustalenia okoliczności przeładowania towaru, Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia takiego dowodu ponieważ pan M. był już przesłuchiwany i protokół z przesłuchania z dnia 19 kwietnia 2007 r. wraz z innymi pismami wyjaśniającymi znajdował się w aktach sprawy już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jeśli zaś chodzi o przesłuchanie R. T., okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które miałyby zostać ustalone na skutek przeprowadzenia tego dowodu zostały już potwierdzone innymi dowodami, także znajdującymi się w aktach sprawy. Ponadto organ odmówił przeprowadzenia dowodu polegającego na uzyskaniu informacji z Komendy Straży Granicznej w W. odnośnie ustalenia, którą granicę wewnętrzną Unii z Niemcami czy też z Litwą przekroczył samochód, na który przeładowano przedmiotowy towar. Dowód ten w ocenie strony miał wykazać, iż skarżący nie usunął tego towaru spod dozoru celnego. Okoliczności, na które powołuje się strona w ocenie organu w tym przypadku nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ miały one miejsce po powstaniu długu celnego. Organ zauważył, iż kwestia udziału osób trzecich w procesie usunięcia towaru spod dozoru celnego nie ma wpływu na odpowiedzialność osoby, która dokonała tego usunięcia, bowiem przy określaniu tej odpowiedzialności nie bada się elementu winy i związku przyczynowo skutkowego, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny.

Odnosząc się do dowodów księgowych załączonych do odwołania organ celny zauważył, że nie mają one znaczenia dla ustalenia, czy skarżący usunął towar spod dozoru celnego. Ponadto z akt sprawy wynika, iż procedura tranzytu była realizowana w godzinach wieczornych w piątek [...] r. Kierowca przewożący przedmiotowy towar zeznał, iż problemy z agregatem pojawiły się w okolicach G. W ocenie organu celnego z uwagi na bliskość portów morskich oddziały celne w tych okolicach czynne są całą dobę a zatem istniała możliwość powiadomienia organów celnych znajdujących się najbliżej miejsca awarii samochodu o problemach związanych z realizacją procedury tranzytu i podjęcia stosownych działań, jednak skarżący podjął decyzję, aby uszkodzony samochód z towarem objętym procedurą tranzytu przyjechał do jego firmy. Z zeznań kierowcy wynika, że samochód przyjechał do P. w sobotę [...] r. w godzinach rannych. Powyższe fakty wynikają z zeznań świadków jak również z oświadczenia z dnia 31 lipca 2008 r. złożonego do akt sprawy i sporządzonego w toku postępowania protokołu przesłuchania A. S. z dnia 3 września 2008 r. W dniu [...] r. rzeczywiście właściwe miejscowo urzędy celne nie były czynne. Jednakże jak zauważył organ celny, w tym czasie w firmie znajdowały się pomieszczenia chłodnicze, gdzie towar z uwagi na awarię agregatu chłodniczego mógł zostać rozładowany do czasu powiadomienia organów celnych o zaistniałej sytuacji. Ponadto skarżący przez wiele lat prowadził działalność składu celnego, w którym wielokrotnie składowane były towary niewspólnotowe, obejmowane procedurą składu celnego po procedurze tranzytu, w związku z tym znał obowiązujące w tym zakresie przepisy. Organ powołał brzmienie art. 46 WKC, którego naruszenie spowodowały działania podjęte przez skarżącego w niniejszej sprawie.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo materialne, w szczególności przepisu art. 203 ust. 1, 2 i 3 tiret 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającej Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r.).

Strona skarżąca podniosła, że organ celny nie uwzględnił w swojej ocenie zeznań skarżącego, w której podaje on, że faktycznym właścicielem towaru była firma F w której imieniu działali W. S. oraz R.T., który zadecydował o przeładowaniu towaru na terenie Chłodni Składowej w P., na podstawiony przez siebie środek transportu, na co przyzwolenie wyraził tak przewoźnik jak i skarżący. Organ celny pominął złożone dowody operacji księgowych, z których wynikało, iż zakup towaru następował za środki firmy F oraz nie przeprowadził analizy dokumentacji finansowej firmy H. Organ nie uwzględnił w swojej ocenie faktu, iż zamknięcia celne ("plomby") zerwał przewoźnik, który następnie wręczył je właścicielowi towaru R. T., który stwierdził, iż plomby te okaże na posterunku celnym co zostanie udokumentowane spisanym protokołem i nałożeniem mandatu karnego co potwierdził przewoźnik. Skarżący był jedynie biernym uczestnikiem tych zdarzeń – grzecznościowo udostępnił rampę przeładunkową w swym zakładzie dla przeładunku towaru ze środka transportu stanowiącego własność przewoźnika na środek transportu należący do firmy F. Skarżący uczestnicząc we fragmencie zdarzenia, gdzie przybył "wyrwany" z uroczystości rodzinnej nie przypuszczał, ze towar jest usuwany spod dozoru celnego i że fakt usunięcia zamknięć celnych nie zostanie zgłoszony przez R. T. organom celnym. Sam skarżący nie wyklucza, że dokonał on jednak zgłoszenia zerwania zamknięć celnych. Organ celny nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. A.S. ocenę taką wywiódł z faktu, iż w zachowaniu przewoźnika i R. T. zauważył zrozumienie i rutynę działań, nie zaś przestępną procedurę.

Strona skarżąca powołała się na orzecznictwo oraz przepisy wspólnotowe regulujące pojęcie długu celnego wywodząc, że w badanym stanie faktycznym dłużnikiem odpowiadającym za powstanie długu celnego jest podmiot zobowiązany do wykonywania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej tranzytu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że organ celny orzeka na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w konkretnej sprawie i tylko z tym materiałem jest związana ocena prawna. Nawet w pozornie zbliżonym przypadku organ może orzec odmiennie. Organ przytoczył brzmienie art. 203 WKC stwierdzając, że w sytuacji gdy dług celny powstaje w oparciu o odrębną podstawę prawną, odrębny stan faktyczny i dotyczy rożnych wymienionych w tymże przepisie dłużników, to sprawy te należy traktować odrębnie, winny być prowadzone i rozstrzygane w odrębnych postępowaniach celnych. Organ zaznaczył, że o odpowiedzialności dłużnika, który usunął towar spod dozoru celnego powinno się orzekać w odrębnym postępowaniu w stosunku do postępowania prowadzonego wobec osoby, która odpowiada za dług celny z tytułu niewykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury. Organ podkreślił, że różna jest podstawa odpowiedzialności dłużników, o których mowa w art. 203 ust. 3 tiret 1 i 4 WKC. Stąd innego rodzaju ustalenia faktyczne powinny być poczynione przez organ celny by doprowadzić do ustalenia osoby, która usunęła towar spod dozoru celnego, a innego rodzaju, by uznać za dłużnika osobę, która nie wykonała obowiązków wynikających z procedury tranzytu. Ponadto organ podniósł argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 10 grudnia 2008 r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie oraz wnioski procesowe. Dokonała uzupełnienia zgłoszonych zarzutów oraz uzasadnienia skargi poprzez przytoczenie dodatkowych argumentów. Zaskarżonej decyzji dodatkowo zarzuciła, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 216 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, pkt (24) oraz art.46 ust. 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny poprzez jego niezastosowanie. Podniosła, iż organ celny nie rozpoznał wniosku dowodowego strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka R. T., jak również nie rozpoznał wniosku o zwrócenie się do Komendy Głównej Straży Granicznej. Uznając w. w. wnioski dowodowe za zbędne, organ celny winien był wydać odrębne postanowienia i zobowiązany był je uzasadnić. Postanowienia i argumenty w nich zawarte skarżący mógłby zaskarżyć do WSA. Przeprowadzenie wspomnianych dowodów w ocenie skarżącego niewątpliwie dałoby nowy obraz w sprawie i pozwoliłoby poznać prawdziwy przebieg zdarzeń. Strona skarżąca ponownie powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz ETS stwierdzając, ze w rozpoznawanej sprawie za zobowiązanego do pokrycia długu celnego można uznać bądź podmiot odpowiedzialny za dokonanie zgłoszenia celnego i złożenie zabezpieczenia, czyli Agencję Celną B, albo starać się dodatkowo zobowiązanym solidarnie uczynić przewoźnika W. M., który usunął zabezpieczenia celne i dopuścił do przeładowania towaru. Przewoźnik od momentu usunięcia zabezpieczeń celnych stał się bowiem jedynym posiadaczem towaru i jedynie zobowiązanym do pokrycia należności celnych.

W dniu 14 kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło "Pismo przygotowawcze" pełnomocnika skarżącego, w którym wniósł on o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z uwagi na fakt, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem pełnomocnika organ celny wydając decyzję naruszył art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa, w którym nie jest przewidziane rozstrzygnięcie, które podjął organ. Dyrektor Izby Celnej mógł bowiem w tym przypadku uchylić decyzję w całości lub w części lub orzec co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję umorzyć postępowanie w sprawie. Nie jest bowiem możliwe orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części.

Na rozprawie, która odbyła się przed Sądem w dniu 16 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podnosząc dodatkowo, że dług celny został uregulowany, w związku z tym nie ma przedmiotu postępowania. Co do zarzutu nieważności decyzji podniósł, iż organ celny musi mieć możliwość korekty również podstawy prawnej. Wyjaśnił, że niektóre przepisy znowelizowanego Kodeksu Celnego nie obowiązywały w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p. p. s. a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W omawianej sprawie, jak słusznie wskazuje organ celny II instancji, procedura tranzytu nie została zakończona w sposób przewidziany w przepisach celnych.

Zgodnie z art. 203 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302 z 19.10.1992 ze zm. opubl. w Dz. Urz. UE L 236 z 23 września 2003) - dalej WKC, dług celny w przywozie powstaje w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym. Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Dłużnikami są:

– osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

– osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,

– osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i

– odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Zgodnie z art. 92 ust. 1, procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia.

W niniejszej sprawie na terenie firmy A. w B., prowadzonej przez A. S., towar objęty procedurą celną został przeładowany ze środka transportu, którym był przewożony na inny środek transportu bez powiadomienia organu celnego. Nastąpiło to po uprzednim usunięciu zamknięć celnych nałożonych w urzędzie celnym wyjścia. Niewątpliwie został zatem usunięty spod dozoru celnego towar podlegający należnościom przywozowym, powstał więc dług celny w przywozie w rozumieniu art. 203 ust. 1 WKC

Wbrew argumentom podnoszonym przez skarżącego w skardze organy celne nie naruszyły powołanego wyżej przepisu. Wyjaśniły również wszystkie okoliczności sprawy dotyczące przyczyn niezakończenia procedury tranzytu.

Nie można zgodzić się z argumentem skarżącego zawartym w skardze i w nadesłanym do sądu piśmie uzupełniającym, że można za zobowiązanego do pokrycia długu celnego uznać bądź podmiot odpowiedzialny za dokonanie zgłoszenia celnego i złożenia zabezpieczenia – Agencję Celną B., albo starać się dodatkowo zobowiązanym solidarnie uczynić przewoźnika W.M., który usunął zabezpieczenie celne.

Skarżący twierdzi, że nie usunął towaru spod dozoru celnego. Jednak jak słusznie podnosi organ odwoławczy w omawianej sytuacji nie ma znaczenia kwestia udziału osób trzecich w tym procesie.

Wprawdzie prawidłowa wykładnia art. 203 ust. 3 tiret 4 WKC prowadzi do wniosku, że dla wskazania dłużnika długu celnego, powstałego na skutek usunięcia towaru spod dozoru celnego, istotnym jest ustalenie osoby zobowiązanej do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, nie ma natomiast znaczenia prawnego, kto faktycznie nie wykonał tych obowiązków (wyrok NSA z 6 listopada 2007 r. sygn. akt I GSK 2496/06 opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 368113). Nie mniej jednak należy wziąć pod uwagę, istotną okoliczność, że skutek usunięcia towaru spod dozoru celnego wywołuje również sytuacja, gdy wskutek naruszenia swoich obowiązków osoba ta umożliwia, ułatwia dokonanie tego usunięcia, co miało miejsce w niniejszym przypadku.

W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał [...]r. na terenie siedziby firmy, a dłużnikiem jest A. S. Ustalone przez organ okoliczności faktyczne zdarzenia nie budzą wątpliwości i w żadnym wypadku nie pozwalają przyjąć, że A.S. był jedynie stroną bierną całego zdarzenia. Świadczy o tym fakt, że podjął on decyzję aby uszkodzony samochód z towarem przyjechał do jego firmy w określonym dniu, jak również, że – mając świadomość tego faktu - nie powiadomił organów celnych o zaistniałej sytuacji. Nie poinformował również organów celnych o awarii agregatu, przeładunku, usunięciu zamknięć celnych bez zgody organów celnych, tym samym dopuścił do przeładowania towarów niewspólnotowych znajdujących się pod procedurą tranzytu. Dopuścił, że samochód, na który przeładowano towar odjechał z miejsca zdarzenia z dokumentami, na podstawie których objęto towar procedura tranzytu w Urzędzie Celnym w G. mimo iż z dokumentów tych wynikał inny stan faktyczny.

Nie pozostawia również wątpliwości fakt, że A.S. jako dłużnik nie dopełnił ustawowych obowiązków, polegających na objęciu towaru procedurą tranzytu zewnętrznego. Dłużnikami celnymi na podstawie art. 202 ust. 3 tiret pierwsze, art. 203 ust. 3 tiret pierwsze oraz art. 205 ust. 3 in principium Wspólnotowego Kodeksu Celnego są osoby, które - dokonały nielegalnego wprowadzenia towaru, usunięcia towaru spod dozoru celnego lub jego zużycia lub użycia niezgodnego z prawem. Faktem jest, iż sytuacja, gdy czynności tych w sensie faktycznym dokonuje osoba trzecia działająca bądź to w zakresie powierzonych jej zadań, bądź to poza ich zakresem, ale wykorzystująca cudzy sprzęt lub pracę może budzić wątpliwości. Jeżeli jednak usunięcia towaru spod dozoru celnego dokonała osoba trzecia, a osoba zobowiązana uczestniczyła w tym usunięciu albo wiedziała lub powinna wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego logicznym jest, że można jej przypisać winę w powstaniu długu celnego.

Pojęcie usunięcia spod dozoru celnego sprowadza się do stwierdzenia, że usunięciem spod dozoru celnego jest każde działanie lub zaniechanie, którego skutkiem jest choćby tylko czasowe uniemożliwienie lub utrudnienie organom celnym możliwości dostępu, przeprowadzenia kontroli towarów objętych dozorem celnym, przy czym dla stwierdzenia faktu usunięcia towaru spod dozoru celnego wystarczający jest brak obecności towaru w momencie, gdy pracownik organu celnego postanowił dokonać zbadania towaru. Także okoliczność, że zdarzenie nastąpiło wręcz na przekór intencjom, woli, interesom etc. potencjalnego dłużnika nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 203 WKC Dlatego także kradzież kwalifikowana jest z punktu widzenia art. 203 ust. 1 WKC jako usunięcie towaru spod dozoru celnego.

Usunięcie towaru spod dozoru celnego może polegać także na usunięciu zamknięć i rozładunku towarów w miejscu nieznanym przez organy celne w ramach procedury tranzytu zewnętrznego (por. M. Krzewiński, K. Lasiński - Sulecki, R. Mateńka, A. Milczarczyk, W. Morawski, R. Rosiak, T. Rudyk, C. Sowiński, M. Śpiewak "Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz", opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX, 2007).

Reasumując, nie ma w sprawie znaczenia argument skarżącego, że plomby zerwał przewoźnik. Nie było również, wobec poczynionych przez organ ustaleń konieczne przeprowadzenie dowodu z operacji księgowych. Nie jest również prawdopodobne, że skarżący faktycznie nie przypuszczał, że towar jest usuwany spod dozoru celnego, prowadził już bowiem takie punkty, wiedział, na czym polega prowadzenie składu celnego i na czym polega dozór celny, miał zatem doświadczenie w tym zakresie.

W ocenie sądu nietrafne są również zarzuty skarżącego, zawarte w uzupełnieniu skargi dotyczące naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w Ł.przepisów postępowania - artykułów 216 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

Z art. 181 i następnych przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że wymienione w tych przepisach materiały (np. deklaracje złożone przez stronę, księgi podatkowe, dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej) są dowodami w postępowaniu podatkowym bez względu na to, czy zostały sporządzone w toku postępowania, czy też niezależnie od czynności procesowych. Wydanie postanowienia, w świetle art. 187 § 2 w zw. z art. 216 Ordynacji podatkowej, jest niezbędne w przypadku gdy organ z urzędu lub na wniosek strony zamierza przeprowadzić określony dowód (np. przesłuchać świadka, powołać biegłego, przeprowadzić oględziny), a nie włączyć ("dopuścić") do materiału dowodowego już istniejący dowód. Przeprowadzenie określonego dowodu stanowi bowiem "poszczególną kwestię wynikającą w toku postępowania podatkowego", która wymaga wydania postanowienia, stosownie do art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej. Takiego formalnego wymogu nie stawia się natomiast w postępowaniu podatkowym wobec pozostałego materiału dowodowego, który ma obowiązek zebrać organ prowadzący to postępowanie, aby stwierdzić czy dana okoliczność została udowodniona.

Brak sformalizowania sposobu prowadzenia postępowania dowodowego nie oznacza naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, której zachowanie gwarantują inne instrumenty prawne (np. art. 123, art. 190, art. 192, art. 200 Ordynacji podatkowej) (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 215/06 opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 262149).

Organy celne podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego nie naruszyły, przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej, zasady swobodnej oceny dowodów.

Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, iż ustalenia organu I instancji były dokładne i prawidłowe. W konsekwencji zbędne byłoby uzupełnianie materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

Co do zarzutu strony skarżącej, dotyczącego niezastosowania regulacji zawartych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz. U. UE L z dnia 4 czerwca 2008 r.) należy wskazać że faktycznie uchyla ono rozporządzenia (EWG) nr 3925/91, (EWG) nr 2913/92 oraz (WE) nr 1207/2001, a odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytuje zgodnie z tabelami zbieżności zamieszczonymi w załączniku. Zgodnie z nimi, art. 203 odpowiada art. 46, który dotyczy długu celnego powstałego w wyniku niewypełnienia warunków lub obowiązków. W tych przypadkach, dłużnikiem jest każda osoba zobowiązana do wypełnienia danych obowiązków.

Punkt 24 niniejszego rozporządzenia mówi, że w przypadkach gdy dług celny powstaje w wyniku nieprzestrzegania przepisów prawa celnego, należy uwzględnić istnienie dobrej wiary dłużnika oraz zminimalizować skutki spowodowanego przez niego zaniedbania.

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie wymienia jednak przepisy, które stosuje się od dnia 24 czerwca 2008 r. wskazując również, że wszelkie inne przepisy (w tym art. 203) stosuje się od momentu, gdy stosuje się przepisy wykonawcze oparte na artykułach, o których mowa w ust. 1. Przepisy wykonawcze wchodzą w życie najwcześniej z dniem 24 czerwca 2009 r.

Decyzja organu odwoławczego wydana została w dniu [...] r. zatem przepisy niniejszego rozporządzenia w stosunku do art. 203 nie miały jeszcze zastosowania.

Nie jest słuszny również zarzut nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej, zawarty w nadesłanym do sądu piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 14 kwietnia 2009 r. Stwierdzić bowiem należy, że organ celny zmienił zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej obowiązującej przy jej wydaniu podstawy prawnej, nie zaś w części dotyczącej jej merytorycznego rozstrzygnięcia. To, że organ zmienił podstawę prawną jest kwestią formalną, nie mającą istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, liczy się bowiem sposób, w jaki organ celny rozstrzygnął merytorycznie o odpowiedzialności skarżącego. Tym samym zarzut naruszenia art. 233 Ordynacji podatkowej i wniosek pełnomocnika skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia.

Reasumując, określenie kwoty długu celnego głównego zobowiązanego przez organ celny uznać należy za prawidłowe w świetle przepisów art. 203 ust 3 tiret 4 w zw. z art. 96 ust. 1 WKC.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

TP