Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 632/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 809/16 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 809/16 oddalił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy.

Wyrok powyższy został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2015 r. J. T. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot prawa jazdy kat. B nr [...] serii [...] wydanego przez Prezydenta Miasta [...] dnia [...] lipca 2006 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] odmówił wydania prawa jazdy z uwagi na nieudokumentowanie przez stronę pobytu w Polsce przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania J. T., decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że J. T. od 16 lutego 2009 r. jest zameldowany w miejscowości [...] w [...], wobec tego organem właściwym do wydania prawa jazdy jest lokalny urząd niemiecki. Tym samym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odwołujący się nie spełniał ustawowego wymogu oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, że zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, albo gdy nie jest związany z miejscem zawodowo, że przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy. Z tych też względów brak było podstaw do wydania prawa jazdy.

Z powyższą decyzją nie zgodził się J. T., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania, gdyż sprawa zwrotu dokumentu prawa jazdy nie jest sprawą administracyjną, ewentualnie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i zwrot dokumentu prawa jazdy, lub uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), oddalił skargę J. T.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przyjął, że skarżący na stałe przebywa w miejscowości [...] w [...], gdzie jest zameldowany od 16 lutego 2009 r. Również prawo jazdy należące do skarżącego zostało mu zatrzymane w [...] w związku z orzeczeniem przez miejscowy sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Występując z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy skarżący złożył oświadczenie, że przebywa i zamieszkuje w [...]. Natomiast właścicielka lokalu zaprzeczyła temu faktowi oświadczając, że na prośbę skarżącego zameldowała go w związku z ubieganiem się przez niego o zwrot prawa jazdy, ale faktycznie w lokalu tym nie zamieszkuje. Obecnie zaś toczy się postępowanie o jego wymeldowanie. Tym samym zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 11 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm. - dalej jako "ustawa")., co z kolei skutkować musiało odmową wydania prawa jazdy.

W ocenie Sądu I instancji nietrafny jest argument skargi, że art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy nie znajduje w sprawie zastosowania z uwagi na to, że skarżący domaga się zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, a nie jego wydania. Użyte w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy sformułowanie "wydawane" jako pojęcie pojemne odnosi się zarówno do osób, które nie nabyły jeszcze uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych i ubiegają się dopiero o wydanie prawa jazdy, jak i do osób, które ubiegają się o zwrot odebranego im wcześniej prawa jazdy. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której brak by było w ustawie regulacji dotyczącej kwestii zwrotu (wydania) prawa jazdy po zakończenia okresu jego zatrzymania (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 678/14, LEX nr 1988146).

W skardze kasacyjnej J. T. zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 2 ustawy w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., mimo że jako podstawę rozstrzygnięcia organ administracji zastosował art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 ustawy, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy te nie powinny znaleźć zastosowania, ponieważ skarżący posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami nie ubiegał się o wydanie prawa jazdy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. We wniesionym środku zaskarżenia nie sformułowano zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Istota sporu dotyczy zatem oceny zasadności odmowy wydania (zwrotu) prawa jazdy, tj. kwestii odnoszącej się do oceny spełnienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Z regulacji omawianego przepisu wynika, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że:

a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym:

– ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo

– z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo

b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo

c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo

d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole.

Spełnienie określonego w tym przepisie warunku wymaga wykazania faktu przebywania w sensie fizycznym w określonym miejscu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, spowodowanego koniecznością zachowania więzi osobistych lub zawodowych względnie związanego ze studiami lub nauką. Innymi słowy, miejsce przebywania w rozumieniu tego przepisu to miejsce, w którym koncentrują się życiowo ważne dla ubiegającego się o wydanie (zwrot) prawa jazdy sprawy. O ile zaś zainteresowany przebywa w różnych miejscach chodzi o wykazanie, że do tego miejsca, w którym skupiają się sprawy osobiste lub zawodowe albo związane ze studiami lub nauką, w sposób regularny powraca i tamże przebywa (normalnie zamieszkuje) przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym.

Nie można więc warunku "przebywania" utożsamiać z zameldowaniem określonej osoby pod oznaczonym adresem. Zameldowanie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r., 1382 ze zm.), to jedynie rejestracja faktu pobytu danej osoby. Zatem wykazanie faktu zameldowania pod oznaczonym adresem na pobyt stały lub czasowy przekraczający 185 dni w roku kalendarzowym nie oznacza jeszcze, że osoba ubiegająca się o wydanie (zwrot) prawa jazdy spełnia warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy. Konieczne jest też wykazanie charakteru pobytu. Przy czym to na ubiegającym się o zwrot prawa jazdy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia ustawowy warunek przebywania w określonym miejscu przez oznaczony czas z powodów, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że skarżący nie wykazał faktu spełnienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy. Organ, weryfikując prawdziwość złożonego przez skarżącego oświadczenia, ustalił, że skarżący kasacyjnie nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Polskie prawo jazdy zostało mu zatrzymane przez Sąd w [...], który orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów na 2 lata. Ponadto skarżący kasacyjnie od 2009 roku jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości [...] w [...] i brak jest informacji o jego wymeldowaniu. Zatem skarżący kasacyjnie nie zamieszkuje w [...]. Fakt ten został potwierdzony przez właścicielkę lokalu, która poinformowała, że obecnie toczy się postępowanie o wymeldowanie J. T. z lokalu mieszkalnego położonego w [...]. Zasadnie zatem WSA w Gliwicach podzielił stanowisko organów administracji, które uznały, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby w chwili składania wniosku o zwrot prawa jazdy, przebywał na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, albo gdy nie jest związany z miejscem zawodowo, że przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu albo przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił również charakteru swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Niespełnienie zatem przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy było wystarczające do wydania przez organ właściwy decyzji o odmowie wydania (zwrotu) prawa jazdy. Brak było tym samym podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa materialnego.

Odnosząc się do twierdzenia, że skarżący kasacyjnie nie ubiegał się o wydanie prawa jazdy, wyjaśnić należy, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że pojęcie "wydanie" odnosi się zarówno do osób, które nie nabyły jeszcze uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych i ubiegają się dopiero o wydanie prawa jazdy, jak i do osób, które ubiegają się o zwrot odebranego im wcześniej prawa jazdy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.