Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 160/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 7b ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Inga Gołowska Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi K. R., J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 listopada 2013 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2013 r. znak: [...] orzekającą o uwzględnieniu zarzutu złożonego przez K. R. i J. R. do modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy K, odnośnie powierzchni użytku "B" w działce nr [...] położonej w Z.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz.454).

Powyższa decyzja została podjęta w następujących okolicznościach:

W roku 2009 na terenie gminy K została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków, w wyniku której sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego. Projekt ww. operatu został wyłożony do wglądu zainteresowanych osób w dniach od 2 do 22 marca 2010 r., a z dniem 23 marca 2010 r. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. W dniu 9 września 2010 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 463 w poz. 3463 ukazała się informacja Starosty z dnia 25 sierpnia 2010 r. w sprawie projektu modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków gminy K, dotyczącego założenia ewidencji budynków i lokali, przetworzenia mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 i 1:5000 z postaci analogowej do postaci cyfrowej, aktualizacji powierzchni działek i użytków gruntowych, uzupełnienia i ujednolicenia zakresu informacyjnego części opisowej ewidencji gruntów i budynków zapewniającego dostosowanie do obowiązujących przepisów oraz uzupełnienia komputerowych baz tymi zmianami dla m. in. obrębu Z.

Skarżący K. R. i J. R. skorzystali z prawa wniesienia zarzutów na podstawie przepisu art. art. 24a ust. 9 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem składających zarzuty, nieprawidłowo, niezgodnie ze stanem faktycznym, z będących w ich władaniu działki wydzielony został naliczony grunt budowlany o powierzchni 9,66 arów.

Starosta decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...] orzekł o odrzuceniu zarzutu K. R. i J. R. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w ramach postępowania odwoławczego decyzją z [...] 2011 r. znak [...] uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta decyzją z [...] 2013 r. znak: [...] orzekł:

1) o uwzględnieniu zarzutu złożonego przez K. R. i J. R. do modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy K, odnośnie użytku "B" w działce nr [...] położonej w Z;

2) o zmianie danych ewidencyjnych, polegających na zmianie użytków w działce nr [...] położonej w Z, z RIIIb - 0,4825 ha, B - 0680 ha - na Rlllb - 0,4968 ha, B- 0,0537 ha zgodnie z operatem nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 lipca 2013 r. sporządzonym w ramach poprawy operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy K.

Starosta zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego podjął czynności wyjaśniające. Przeprowadził w dniu 15 maja 2013 r. na gruncie rozprawę administracyjną, podczas której dokonano oględzin przedmiotowej nieruchomości. Dokonano ustaleń, że na ww. działce znajdują się trzy budynki, ujawnione w ewidencji gruntów i budynków jako budynek mieszkalny i dwa budynki inne niemieszkalne. Budynki inne niemieszkalne wykorzystywane są jako budynki gospodarcze na cele własne. Teren wokół budynków jest ogrodzony ogrodzeniem z siatki na betonowej podmurówce. Wokół budynku mieszkalnego oraz pomiędzy nim a budynkami gospodarczymi teren pokryty jest betonowym chodnikiem. Chodnik ten wraz z terenem pod budynkiem mieszkalnym wskazany został przez strony jako właściwy stanowiący użytek B. W dniu oględzin nieruchomości, miejsce to nie zostało zamierzone w terenie, gdyż właściciele nie wyrazili na to zgody. Posiłkując się miarami z aktualnej mapy ewidencyjnej stwierdzono, że granica użytku B znajduje się 4 m od południowej ściany budynku mieszkalnego, obejmując dwie studnie, znajduje się też tam szambo, ponadto południowa i zachodnia cześć ogrodzonej działki jest porośnięta drzewami. Chodnik ma szerokość 1,10 m od ściany budynku. Od zachodniej ściany budynku mieszkalnego znajduje się betonowy chodnik na szerokości 0,70 m od ściany budynku. Odległość od ściany budynku do ogrodzenia wynosi 6, 5 m. Pomiędzy betonem a ogrodzeniem znajduje się grunt porośnięty trawą i drzewami. Od północnej strony budynku mieszkalnego granica użytku B sięga 1, 20 – 1, 30 m poza ogrodzenie. Przed bramą wjazdową oraz na szerokości 2, 40 m od ściany budynku mieszkalnego do budynku gospodarczego znajduje się betonowy chodnik. Od wschodniej strony budynku gospodarczego użytek B sięga 1 m od ściany budynku. Za budynkiem innym niezamieszkałym, wykorzystywanym jako budynek gospodarczy usytuowana jest betonowa obmurówka przeznaczona na obornik, nie zaliczona do obszaru użytku B. J. R. i K. R. zeznali do protokołu w sposób odmienny niż to wynika z map ewidencyjnych, iż granica użytku B od strony południowej budynku mieszkalnego biegnie 1,10 m wzdłuż muru, a nie 4 m od budynku, studnie znajdujące się na południowy -zachód od budynku mieszkalnego nie powinny być ich zdaniem objęte użytkiem "B" tak samo jak szambo. Ogólnie wskazali, że budynki niemieszkalne położone na działce [...] wykorzystywane są jako budynki gospodarcze w celu prowadzenia działalności rolniczej, i z tego względu nie powinny być uznane za użytek B. Użytek B ich zdaniem winien wynosić 3, 5 ara. W wyniku tych okoliczności protokół oględzin działki i szkic podglądowy został przekazany geodecie uprawnionemu M. K. celem dokonania wizji w terenie. W dniu 16 lipca 2013 r. do Starostwa wpłynęła od tego geodety dokumentacja techniczna z rozliczenie użytku "B" dla działki [...] położonej w Z. Dokumentacja ta została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 16 lipca 2013 r. Z dokumentacji wynikało, że zgodnie ze sprawozdaniem technicznym, stanowiącym część ww. operatu teren pierwotnie zakwalifikowany jako tereny zabudowane należy zmniejszyć. Wyjaśnione zostało, że w trakcie trwania procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] stanowiła przejazd do działki [...]. W trakcie wywiadu terenowego teren przejazdu przebiegający wzdłuż terenów zabudowanych włączono do terenów zabudowanych "B". Jednak na dzień dzisiejszy przejazd nie istnieje na gruncie, a w jego miejscu są tereny rolne. Tym samym, jak stwierdzono, północna granica użytku "B" położonego na działce [...] powinna przebiegać po ścianie budynku o numerze ewidencyjnym [...]; 2, a nie jak poprzednio ustalono po krawędzi przejazdu biegnącego przez działkę [...] do działki nr [...]. Ostatecznie sporządzony został wykaz zmian oraz mapa uzupełniająca, z których wynikało, że w działce Nr [...] zmieniają się użytki z RIIIb-0,4825 ha, B-0,0680 ha na RIIIb-0,4968 ha, B – 0,0537 ha.

K. R. i J. R. odwołali się od ww. decyzji, nadal kwestionując sposób i rozmiar wydzielania gruntów budowlanych z użytków rolnych w działce Nr [...] użytek B. Wskazali, że faktycznie na działce tej znajdują się dwa budynki gospodarcze i zakwestionowali dokonane podziały działki od strony południowej i północnej ściany budynku mieszkalnego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania, wydał opisaną na wstępie decyzję.

Organ na wstępie wyjaśnił zasady aktualizacji użytków gruntowych, w tym najistotniejszą, że zmiana stanu faktycznego na gruncie stanowi podstawę do wprowadzenia odpowiedniej zmiany w tej ewidencji. Grunt zalicza się do użytków rolnych – R – są to sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod strawami i grunty pod rowami - oraz do terenów mieszkaniowych B, do których z kolei zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne, niewykorzystywane do produkcji rolniczej oraz grunty zajęte pod urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.) i ogródki przydomowe. Kolejną zasada jest, że kontur użytku mieszkaniowego w granicach poszczególnych działek powinien być obszarem zwartym o regularnych granicach.

Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że ustalony przez Starostę podczas wizji terenowej faktyczny sposób użytkowania działki, potwierdzony i pomierzony przez geodetę uprawnionego jednoznacznie określa zasięg użytku gruntowego "B- tereny mieszkaniowe". Zgromadzona w sprawie dokumentacja potwierdza, że jest to obszar zwarty, zawierający w sobie nie tylko grunty zajęte pod budynkami, ale także grunty zajęte pod urządzenia funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym, komunikację wewnętrzną i podwórze oraz zieleń przydomową. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do operatu ewidencyjnego wprowadza się udokumentowane zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, a także z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych. Zatem protokół z wizji terenowej nie może być dokumentem, na podstawie, którego dokonuje się zmian w operacie ewidencyjnym, tym bardziej przedstawiony przez skarżących odręcznie sporządzony szkic z podanymi miarami i powierzchnia 3, 5 ara. Organ kategorycznie wskazał, że bez ustaleń zasięgu użytków i ich pomiaru poczynionych przez geodetę uprawnionego oraz sporządzonego w następstwie tych czynności opracowani geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych – nie jest możliwe wprowadzenie żądanej zmiany.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. R. i J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżący zarzucili organowi dokonanie nieprawdziwych ustaleń faktycznych co do zakresu faktycznego użytkowania gruntu, a w szczególności zarzucili, iż geodeta uprawniony M. K. nie dokonał żadnej wizji w terenie. Przekazana przez niego dokumentacja w oparciu, o którą orzekły w sprawie organy zdaniem skarżących jest niepełna i nie odzwierciedla z tego powodu zaistniałego stanu rzeczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga K. R. i J. R. nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Decyzja została wydana na podstawie przepisu art. 24 a ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiącego, że każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

Skarżący jako współwłaściciele działki o nr [...] położonej w Z byli podmiotem uprawnionym do zgłoszenia zarzutów.

Dokonana przez Starostę modernizacja gruntów i budynków na terenie K stanowi realizację nałożonego na starostów obowiązku aktualizacji ewidencji, która przede wszystkim ma być zgodna ze stanem faktycznym. Zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) ·uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia,

2) ·modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu,

3) ·poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych.

Jednym z elementów, które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów, a jednocześnie podlegają aktualizacji są zgodnie z § 59 rozporządzenia dane ewidencyjne dotyczące gruntów położonych w granicach obrębu:

1) nazwa obrębu i jego numer stanowiący część składową identyfikatora obrębu,

2) numeryczny opis granic obrębu, uwzględniający granice jednostek zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa,

3) dane dotyczące działek ewidencyjnych wchodzących w skład obrębu,

4) dane dotyczące budynków stanowiących część składową gruntu,

5) dane o usytuowaniu budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności,

6) dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych,

7) dane dotyczące rejonów statystycznych.

Przepis § 60 dzieli użytki gruntowe wykazywane w ewidencji na następujące grupy:

1) użytki rolne,

2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione,

3) grunty zabudowane i zurbanizowane,

4) użytki ekologiczne,

5) nieużytki,

6) grunty pod wodami,

7) tereny różne oznaczone symbolem.

Użytki rolne dzielą się kolei na:

1) grunty orne,

2) sady,

3) łąki trwałe,

4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem,

5) grunty rolne zabudowane,

6) grunty pod stawami,

7) rowy.

Szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do wskazanego rozporządzenia. Zgodnie z pkt 3 ppkt 1 załącznika Nr 6 do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe. Dodatkowo zgodnie z pkt 3 ppkt 4 do zurbanizowanych terenów niezabudowanych zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśne.

Wskazać należy, że z przedmiotowych przepisów wynika, iż o zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji decyduje przede wszystkim stan faktyczny związany z wykorzystywaniem gruntu, identyfikowany w oparciu o szczegółowe kryteria wymienione w załączniku nr 6 do wskazanego rozporządzenia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SA/Go 839/13).

W rozpatrywanej sprawie działka skarżących została zakwalifikowana jako działka w części stanowiąca użytek rolny "R", a w części użytek mieszkaniowy "B"(RIIIb – 0,4968 ha, B – 0,0537 ha). Podstawą ustaleń stała się wizja terenowa, i następnie przygotowana między innymi w oparciu o nią dokumentacja techniczna geodety uprawnionego, w której stwierdzone zostało, że w stosunku do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z roku 2010 opracowanej wskutek modernizacji teren pierwotnie zakwalifikowany jako tereny budowlane należy zmniejszyć, gdyż w trakcie procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] stanowiła przejazd do działki [...]. Przejazd włączono do terenów B. Jednak przejazd ten już nie istnieje. Na jego miejscu są grunty rolne. Tym samym północna granica użytku B położonego na działce [...] powinna przebiegać po ścianie budynku o numerze ewidencyjnym [...] a nie jak poprzednio ustalono po krawędzi przejazdu biegnącego przez działkę [...] do działki [...].

Ostateczne rozstrzygnięcie organu nastąpiło w wyniku skutecznego zgłoszenia przez skarżących zarzutu do ewidencji gruntów, które zainicjowało na nowo postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodne z § 46 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowiącego, że do operatu ewidencyjnego wprowadza się udokumentowane zmiany wynikające między innymi prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych a także z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych.

W dniu 16 lipca 2013 r. Starosta otrzymał dokumentację techniczną z rozpatrzenia reklamacji – rozliczenie użytku B dla działki Nr [...] i dokumentacja ta zgodnie z prawem została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w tym samym dniu. Zawierała ona wymagany wykaz zmian oraz mapę uzupełniającą.

Powyższe prowadzi do wniosku, że postępowanie aktualizacyjne wobec działki skarżących o Nr [...] zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Podstawą wprowadzenia nowych danych do ewidencji stały się dokumenty, które ww. rozporządzenie określiło jako źródło zmian wprowadzanych do ewidencji gruntów i budynków.

Zarzuty K. R. i J. R. nie mogły znaleźć uzasadnienia, gdyż w żaden sposób nie zostały poparte dokumentacją, stanowiącą zgodnie z ww rozporządzeniem podstawę do dokonania takich a nie innych zmian. Zarzuty te sprowadzające się do twierdzenia, że działka nr [...] w szerszym niż organ ustalił zakresie jest wykorzystywana na cele rolnicze stanowiły jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi na gruncie dokonanymi przez organ.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę K. R. i J. R. na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.