Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2704/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 182, art. 188
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 122 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz del. NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 463/12 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r. oddalił skargę I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pismem z dnia 22 kwietnia 2011 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Szczecina, Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód, złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania I. P. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym.

W uzasadnieniu wniosku Prokurator wyjaśnił, że Prokuratura Rejonowa Szczecin - Zachód nadzorowała postępowanie przygotowawcze, w toku którego biegli lekarze rozpoznali u I. P. osobowość nieprawidłową uwarunkowaną wieloczynnikowo oraz uzależnienie mieszane (amfetamina, marihuana, kokaina) w wywiadzie. W ocenie Prokuratury możliwy jest wpływ stwierdzonego stanu zdrowia kierującego na jego właściwości psychomotoryczne, bowiem przez wiele lat zażywał różnego rodzaju narkotyki, w tym tzw. mocne. Działanie tego rodzaju środków może mieć wpływ na ogólny stan zdrowia kierującego, a także na jego strefę postrzegania, interpretacji zjawisk i sytuacji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...], Prezydent Miasta Szczecina, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), orzekł o skierowaniu I. P., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie w związku z informacją o zastrzeżeniach o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.

Od powyższej decyzji I. P. odwołał się podnosząc, że decyzję oparto na opinii biegłych psychiatrów, którzy przeprowadzili tylko jednorazowe badanie. Z opinii tej nie wynika, aby biegli stwierdzili, że nie może kierować pojazdem. Ponadto dodał, że od 2002 r. nie ma żadnego kontaktu z narkotykami, ani też innymi używkami, nie leczy się również w Poradni Zdrowia Psychicznego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że w sprawie zastosowanie znalazł przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, mówiący o tym, że postępowanie w przedmiocie zdolności do kierowania pojazdami przez osoby posiadające te uprawnienia wszczęte może być z urzędu przez starostę. Zgodnie z tym przepisem starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wskazany przepis rozporządzenia nie określa źródeł informacji, które stanowić mogą podstawę powzięcia przez starostę zastrzeżeń, co do stanu zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, wymaga jedynie, aby informacja o tych zastrzeżeniach była wiarygodną. Przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem.

Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie taką wiarygodną informacją jest przeprowadzone przez biegłych psychiatrów badanie, stwierdzające uzależnienie skarżącego od narkotyków.

Powyższą decyzję I. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7; art. 75; art. 77; art.78 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o dołączenie pełnej opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] maja 2010 r.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia skierowanie go na badania, podczas gdy decyzja ta była przedwczesna, albowiem istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności nie zostały wyjaśnione.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedstawiona informacja o zastrzeżeniach, co do stanu jego zdrowia nie jest wiarygodna. Podniósł, że Prokurator złożył wniosek do Prezydenta Miasta o wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie po upływie roku czasu od wydania opinii przez biegłych psychiatrów i w momencie gdy została wniesiona apelacja w sprawie, w której został poddany badaniu. Zdaniem skarżącego Prokurator powinien złożyć taki wniosek w trakcie prowadzonego wówczas postępowania przygotowawczego i biegli mogliby dodatkowo się wypowiedzieć w kwestii tj. czy są przeciwwskazania do prowadzenia przeze niego pojazdów.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę Sąd podkreślił, że uznaniowy charakter § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), wymaga rozważenia przez starostę po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania w niniejszej sprawie pochodziła od Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód i była oparta na opinii biegłych lekarzy psychiatrów, którzy stwierdzili u I. P. osobowość nieprawidłową uwarunkowaną wieloczynnikowo oraz uzależnienie mieszane (amfetamina, marihuana, kokaina) w wywiadzie.

Fakt, że do akt administracyjnych dołączono tylko wyciąg z opinii sporządzonej na potrzeby innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia. Sama opinia nie była podstawą orzekania przez organy, lecz wyciąg z niej stanowił źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia. Sąd podzielił stanowisko organów, że wyciąg z opinii stanowił wystarczające źródło informacji i nie było potrzeby dołączania do akt pełnej opinii sądowo-psychiatrycznej.

Uznając za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 78 K.p.a. Sąd podniósł, że opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby i jak słusznie wskazał organ, nie przesądza o tym czy istnieją, lub też brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. Jednakże okoliczność ta nie podlegała badaniu przez organy w prowadzonym postępowaniu. Rolą organów było ustalenie czy istnieją wiarygodne informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, które to zastrzeżenia mogą wskazywać na niezdolność do prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu informacja uzyskana przez Prezydenta Miasta Szczecina z Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia skarżącego związanych z zażywaniem przez wiele lat narkotyków, a oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej wykonanej w sprawie karnej przeciwko skarżącemu, była informacją wiarygodną a materiał dowodowy w tym zakresie był wystarczający. W związku z powyższym zasadnym było skierowanie skarżącego na badania lekarskie.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku I. P., na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., podniósł zarzuty naruszenia:

I. prawa materialnego – to jest art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku:

- przyjęcia, iż opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] maja 2010 r. (wydana w toku postępowania przygotowawczego nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową Szczecin - Zachód w Szczecinie o sygn. akt: [...]) stanowi wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia I. P. , mogących powodować u niego niezdolność do prowadzenia pojazdów — pomimo iż przedmiotowa opinia wskazuje, że u I. P. nie występują żadne jednostki chorobowe, a jedynie w wywiadzie (na podstawie rozmów z badanym) ustalono, iż występuje u niego uzależnienie mieszane, przy jednoczesnej ośmioletniej abstynencji od narkotyków, podczas gdy nie wynika z niej, że u skarżącego stwierdzono pogorszony stan zdrowia lub objawy chorobowe świadczące o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami;

- utrzymania w mocy decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie na podstawie błędnego przyjęcia, iż zachodziły ustawowe przesłanki do jej wydania.

II. przepisów postępowania - w szczególności art. 33 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 182 K.p.a. i art. 188 K.p.a., które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez niezapewnienie udziału Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Szczecin - Zachód w toczącym się postępowaniu, pomimo iż był on stroną postępowania administracyjnego - przez co nie miał on zagwarantowanej możliwości brania udziału w przedmiotowym postępowaniu, która to okoliczność powodować może nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., przez co może mieć bezpośredni wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że załączona do wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód w Szczecinie opinia sądowo-psychiatryczna została sporządzona na potrzeby ustalenia, czy w chwili zdarzenia będącego przedmiotem rozpoznania w postępowaniu karnym, I. P. działał w stanie pełnej, ograniczonej czy też wyłączonej poczytalności. Biegli psychiatrzy w żadnej mierze nie dążyli do ustalania stanu zdrowia skarżącego pod kątem jego zdolności motorycznych i uwarunkowań do kierowania pojazdami.

Skarżący wywodził, że jedynie informacja, z której wynikają konkretne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego, związane z jego określonymi zachowaniami lub diagnoza lekarska wskazującą bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami - może stanowić podstawę do skierowania na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Omawiana opinia (a w zasadzie to wyciąg z tej opinii) takich wskazań nie zawiera (tym bardziej, że dane w niej zawarte a dotyczące używania w odległym okresie narkotyków wynikają jedynie z wypowiedzi pacjenta - zatem wyłącznie z wywiadu, a nie z badań), nie mogła zatem stanowić podstawy do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew zarzutom i twierdzeniom strony skarżącej - odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Granicami skargi kasacyjnej są przytoczone przez skarżącego podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 174 P.p.s.a., w myśl którego skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W pierwszej kolejności należało ustosunkować się do podniesionego zarzutu nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W ocenie skarżącego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji było dotknięte wadą nieważności, albowiem w sprawie nie zapewniono udziału Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód mimo, że był on stroną postępowania administracyjnego, przez co organ ten był pozbawiony możliwości obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.).

Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania I. P. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym. Zgodnie z art. 182 k.p.a. prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Prawo zwrócenia się do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego oznacza w istocie tylko procesowe prawo prokuratora do żądania wszczęcia postępowania. Przesłanką żądania wszczęcia postępowania przez prokuratora jest istnienie stanu niezgodnego z prawem. Ocena, czy taki stan istnieje, należy do prokuratora i nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej, do którego wpłynął wniosek prokuratora o wszczęcie postępowania. Organ jest bowiem związany takim wnioskiem.

Natomiast przystąpienie do sprawy (powiadomienie organu o udziale w postępowaniu) wywołuje ten skutek, że prokurator staje się uczestnikiem na prawach strony i z tego tytułu ma zapewniony udział w czynnościach postępowania. Prokurator korzysta więc z praw strony na zasadzie art. 188 k.p.a. tylko w takim przypadku, gdy przyjmuje udział w postępowaniu administracyjnym.

Z kolei zgodnie z art. 8 P.p.s.a., prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymaga tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich nie działają w sprawie we własnym interesie, lecz w interesie ogólnym - ochrony praworządności lub praw człowieka i obywatela. Oznacza to, że decyzja prokuratora o udziale w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy wyłącznie do tego podmiotu. Udział prokuratora może polegać albo na żądaniu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesieniu skargi), albo na udziale w już toczącym się postępowaniu (zgłoszenie udziału w toczącej się sprawie).

Do pozbawienia strony możności obrony swych praw dochodzi wówczas, gdy w wyniku uchybień procesowych nie może ona brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. B.Gruszczyński [w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 538; postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. II OSK 136/12, Lex nr 1116290). Powodem uchylenia wyroku z uwagi na przesłankę nieważności, wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., muszą być uchybienia, do których doszło w postępowaniu sądowym. Nie może być zatem mowy o przesłankach nieważności postępowania wskazywanych przez skarżącego kasacyjnie, a w konsekwencji za całkowicie bezzasadny uznać trzeba wniosek o stwierdzenie nieważności postępowania, i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że pozbawiony jest on doniosłości prawnej.

Podstawą materialnoprawną wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. – dalej: "ustawa"). W postanowieniach art. 122 ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia", co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Skierowanie na takie badania następuje w drodze decyzji administracyjnej, która podlega kontroli instancyjnej i poddana być może ocenie pod względem legalności w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, zawierający normę zezwalającą staroście na wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na badania, został tak zredagowany, że musi wystąpić w sprawie przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń do stanu zdrowia" kierującego pojazdem, które muszą zostać potwierdzone w wyniku przeprowadzonego przez starostę postępowania, bowiem tylko zastrzeżenia potwierdzone przez starostę dają temu organowi prawo do wydania decyzji o skierowaniu na badania. Również określone ustawowo przesłanki skierowania na badania ograniczają ramy stosowania tego trybu jedynie do wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadków, w których starosta na podstawie przeprowadzonego postępowania uzna, że skierowanie takie jest konieczne.

Jak niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy, a jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w świetle określonych przez prawo przypadkach, dlatego ingerencja organu administracji w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona do przypadków, gdy spełnione zostaną ustawowe przesłanki (por. np. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1080/07, [w:] CBOSA).

Z treści art. 122 ust. 1 pkt 4 wynika, że ustawa nie określa bliżej, o jakie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem chodzi, ani bliżej ich nie definiuje. Natomiast przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15 – dalej: "rozporządzenie") stanowi, że "Starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów." Mając na względzie treść normatywną przepisu rozporządzenia, należy przyjąć, że podstawą do wydania decyzji jest już wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie w tym zakresie.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organów, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, posiada przymiot wiarygodnej informacji, uzasadniającej przeprowadzenie u skarżącego badania na okoliczność istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie stanowił, bowiem wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód z dnia [...] kwietnia 2011 r., zawierający informację, że w toku postępowania przygotowawczego została wydana opinia przez biegłych lekarzy psychiatrów, wskazująca na możliwość wystąpienia u niego zaburzeń mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego przez daną osobę. W tym kontekście należy stwierdzić, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go, jako kierowcę. W piśmiennictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem (zob. W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Wyd. ABC 2002 r.; R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Wyd. ABC 2005 r.).

Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest to, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 126/09, LEX nr 557072; z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 167/10, LEX nr 745122).

Niewątpliwie, mając na względzie zarówno ochronę interesu publicznego polegającą na zapewnieniu maksymalnego możliwego poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak i konieczność zagwarantowania ochrony praw jednostek przed dyskryminacją związaną z ich stanem zdrowia, normy art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy i § 2 ust. 5 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że podstawą skierowania na badania lekarskie mogą być jedynie konkretne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego, związane z jego określonymi zachowaniami lub diagnozą lekarską wskazującą bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

Sąd pierwszej instancji zatem trafnie skonstatował, że informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, oparta na opinii biegłych lekarzy, pochodziła od Prokuratora, który to organ, zgodnie z art. 182 k.p.a., jest uprawniony do zainicjowania postępowania administracyjnego. Niewątpliwe informacja uzyskana przez Prezydenta Szczecina z Prokuratury Rejonowej Szczecin - Zachód o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia psychicznego skarżącego, z której wynikało, że u skarżącego stwierdzono osobowość nieprawidłową uwarunkowaną wieloczynnikowo oraz uzależnienie mieszane (amfetamina, marihuana, kokaina) w wywiadzie, była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej kontroli legalności zaskarżanej decyzji. Zasadnie uznał, że organy obiektywnie ustaliły stan faktyczny; prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy oraz właściwie zastosowały normy prawa materialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – na mocy art. 184 P.p.s.a., z braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, orzekł jak w sentencji.