Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 739/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1b. uct. 5 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2022 r. nr SKO.4111/215/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 1 lutego 2022 r. nr GOPS.524.8.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego K. G. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K.G. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "Kolegium") w Rzeszowie z dnia 28 marca 2022 r. nr SKO.4111/215/2022 wydana w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.").

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 25 sierpnia 2021 r. K.G. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S.G.

Po jego rozpoznaniu organ ten decyzją z dnia 28 września 2021 r. nr GOPS.524.61.2021 odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że osoba wymagająca opieki posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] lutego 2012 r., nr [...] wydane przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z którego wynika, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Niespełniona zatem została przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. – zwana dalej: "u.ś.r."). Ponadto K.G. ma przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna z którego nie zrezygnował.

Decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. nr SKO.411/1052/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Powołując się na wyrok TK z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji o niespełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Na tej podstawie nie można było odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odnośnie drugiej z negatywnych przesłanek wyjaśniło, że nie może wydać decyzji reformatoryjnej, tj. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja, na podstawie której wnioskodawca pobiera zasiłek dla opiekuna.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] decyzją z 1 lutego 2022 r. nr GOPS.524.8.2022 odmówił przyznania K.G. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.

Organ ponownie wskazał, że wobec braku spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie nie może zostać przyznane. Za negatywnym rozpatrzeniem wniosku przemawia nadto fakt braku rezygnacji z pobierania zasiłku dla opiekuna.

W odwołaniu Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uś.r. oraz niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w/w ustawy i przez to nie uwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z art. 27 ust. 5. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, uchylenie decyzji w całości i przyznanie prawa do dochodzonego świadczenia.

Po rozpoznaniu odwołania SKO wskazaną na wstępie decyzją z dnia 28 marca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołując się na wyrok TK z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium ponownie nie zgodziło się ze stanowiskiem Wójta o niespełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wyjaśniło, że organ I instancji niesłusznie oparł zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu, który w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Wskazany powód, dla którego odmówiono przyznania odwołującemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w rzeczywistości nie zachodzi. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi bowiem moment powstania niepełnosprawności u matki odwołującego się.

Odnośnie kolejnej z podstaw odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mianowicie faktu, że K.G. ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna SKO wskazując na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyjaśniło, że nie można jednocześnie pobierać zasiłku dla opiekuna oraz świadczenia pielęgnacyjnego. Uprawniony powinien móc wybrać to świadczenie, które jest dla niego bardziej opłacalne. Wskazany przepis należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., zagwarantować, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Z tej przyczyny w uprzednio wydanej decyzji z 2 grudnia 2021 r. Kolegium wskazało, że konieczne jest, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do niższego świadczenia zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" lub "uchylone". W praktyce oznacza to wybór przez osobę wnioskującą świadczenia korzystniejszego, z czym wiąże się jednocześnie konieczność rezygnacji z dotychczas otrzymywanego. W okolicznościach sprawy wnioskodawca oświadczył, że jego sytuacja nie uległa zmianie nadal opiekuję się chorą mamą dlatego nie może podjąć zatrudnienia. Pobiera zasiłek dla opiekuna i nie rezygnuje z jego pobierania. Zasiłek pobierany jest bezterminowo. Jako bezzasadne Kolegium oceniło zarzuty odwołania. Wyjaśniło, że przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b, w postaci posiadania przez K.G. prawa do zasiłku dla opiekuna, nie została wyeliminowana przez wstrzymanie lub rezygnację z tego prawa. Jak zauważyło SKO odwołujący się, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata, jeszcze przed datą wydania zaskarżonej decyzji miał wiedzę co do możliwości dokonania wyboru pomiędzy zasiłkiem a świadczeniem pielęgnacyjnym oraz co do zasadności/konieczności złożenia wniosku o wstrzymanie zasiłku dla opiekuna. Okoliczność ta przemawia za brakiem podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 9 k.p.a., jak też przyjęcia po stronie odwołującego się nieznajomości prawa. Stronie znana jest konieczność dokonania wyboru i wstrzymania (rezygnacji) z zasiłku, jako warunek uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Do dnia wydania decyzji, odwołujący się ani nie przedłożył decyzji o wstrzymaniu wypłaty zasiłku dla opiekuna ani nie poinformował o wystąpieniu do właściwego organu z wnioskiem o zawieszenie prawa do zasiłku. Wręcz przeciwnie wskazywał, że nie rezygnuje z pobierania zasiłku.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył K.G. wnioskując o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie decyzji, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez uznanie, że fakt nabycia przez Skarżącego prawa do zasiłku dla opiekuna jest negatywną przesłanką do przyznania świadczenia, w sytuacji gdy nie został on poinformowany o konieczności zawieszenia pobierania zasiłku dla opiekuna w ten sposób, że okoliczność pobierania zasiłku dla opiekuna jest to jedyna przesłanka negatywna do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania które ma istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 9 i art. 79a k.p.a. poprzez nieudzielenie stronie informacji, że pobieranie przez Skarżącego zasiłku dla opiekuna jest jedyną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 P.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na zgodny wniosek stron w tym przedmiocie złożony w treści skargi oraz odpowiedzi na skargę o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Kolegium z dnia 28 marca 2022 r. nr SKO.4111/215/2022 utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.

Istota problemu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny dokonanej przez organy orzekające w sprawie wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności regulacja art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów (zob. B. Chludziński w: P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021).

W rozpatrywanej sprawie organy odmówiły przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji wyjaśniając przyczynę odmowy wskazał na dwie niezależne przesłanki odmowy, pierwszą – moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, przywołując przy tym art. 17 ust. 1b u.ś.r., oraz drugą – pobieranie przez Skarżącą zasiłku dla opiekuna (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b tej ustawy). Rozpoznając sprawę organ odwoławczy podzielił jedynie przyczynę odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia opartą o treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r.

SKO prawidłowo przyjęło, że przyczyna odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako zasadną przyczynę odmowy wskazał natomiast przesłankę opartą o treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., tj. ustalone prawo Skarżącego do zasiłku dla opiekuna. Organ odwoławczy nie powołał jednocześnie żadnej innej przyczyny odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

W sprawie organy nie kwestionowały sprawowania przez Skarżącego opieki nad matką.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b. u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Jednocześnie art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewiduje, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Odnośnie wyznaczenia okresu zasiłkowego przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. przewiduje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W niniejszej sprawie, jak już powyżej wskazano, Skarżący we wniosku z dnia 25 sierpnia 2021r. o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w sposób jednoznaczny wyraził wolę rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Dołączył do wniosku oświadczenie z dnia 20 sierpnia 2021 r. Zatem pobieranie przez skarżącego zasiłku dla opiekuna w świetle oświadczenia o wyborze świadczenia korzystniejszego, nie mogło stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku. Jak wyjaśniono w wyroku NSA z 22 lutego 2021 r. sygn. I OSK 2508/20 czy też wyroku NSA z 25 czerwca 2021 r. sygn. I OSK 2852/20 (orzeczenia dostępne w bazie CBOSA), a który to pogląd znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia, wykluczającego możliwość przyznania świadczenia wnioskowanego, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie art. 24 ust. 2 u.ś.r., w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest przy tym rzeczą bezsporną, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych. Decyzje te wprawdzie - co do zasady - mają moc na przyszłość, ale nie wyklucza to jednak, że mogą one mieć również moc wsteczną. Każdy bowiem akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej zaś sytuacji decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość jak i z mocą wsteczną Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 993/12; 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1129/12; 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 980/13; 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2257/16; 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2508/20). W rezultacie decyzja, mocą której uchylono decyzję własną w sprawie ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., może działać z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (zob. wyrok NSA: z 28 marca 2022 r., I OSK 1263/21, LEX nr 3360799; z dnia 6 maja 2022 r., I OSK 1464/21, LEX nr 3342718).

W konsekwencji pogląd organów I oraz II instancji co do tego, że przesłanka negatywna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. odpadnie dopiero z dniem wydania decyzji uchylającej prawo do zasiłku dla opiekuna ewentualnie z dniem zawieszenia jego pobierania narusza prawo, tj. art. 24 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., wobec jednoznacznego oświadczenia woli Skarżącego już we wniosku o rezygnacji ze zasiłku dla opiekuna.

Zgodnie z poglądem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2021 r. I OSK 832/21 - LEX nr 3308967, skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. Poza tym, sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania, pozostając bez środków do życia. Aby zatem wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wobec tego, sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) zasiłek dla opiekuna, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do zasiłku dla opiekuna (co w niniejszej sprawie miało miejsce).

By natomiast zapobiec kumulatywnemu pobieraniu dwóch konkurencyjnych świadczeń, organ powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, z których jedno zostało już wypłacone. Rozliczenie to mogłoby zostać dokonane poprzez wzajemną kompensatę świadczeń i wypłacenie beneficjentowi różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego już zasiłku (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18 i w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 158/19). Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń rodzinnych, przysługuje jedno, wybrane przez osobę uprawnioną oraz od treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1611/21).

Mając na względzie wyżej przedstawione stanowisko Sąd uznał, że skoro Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sierpniu 2021 r., a wraz z tym wnioskiem złożył oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, to przyznając stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji publicznej powinien to prawo przyznać od miesiąca, w którym wpłynął przedmiotowy wniosek.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy [....] z dnia 1 lutego 2022r.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego.