Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1661/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. G. i R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i 3 oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. w zakresie kary pieniężnej w łącznej kwocie 2600 (dwa tysiące sześćset) złotych; 2. stwierdza, że decyzje o których mowa w punkcie 1 w części uchylonej nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 92 ust. 1 pkt. 6 i ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088) i lp. 1.1.2, lp. 1.11.7 ust. 2 i lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a załącznika do tej ustawy nałożył na R. G. Transport [...] karę pieniężną w łącznej kwocie 2.800 zł. w tym karę w wysokości 100 zł. z tego tytułu, że wykresówki nie zawierają przepisowych wpisów tj. imienia osoby kierującej pojazdem, 500 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z licencji, 2.000 zł. za to, że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i 200 zł. z tego tytułu, że przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli wskutek tego kontrola była nie ma wątpliwości, co do zapisów na wykresówce.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie w czasie kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2004 r. w G. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wypisu z licencji, okazanie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów, nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych i zamontowanie w pojeździe przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

W odwołaniu od tej decyzji R. G. i J. G. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i o wyłączenie pracownika prowadzącego postępowanie w I instancji, gdyż jest on bezpośrednio zainteresowany wynikiem rozstrzygnięcia a poza tym między stroną a nim istnieje zatarg co wywołuje wątpliwość co do bezstronności tego pracownika.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż w decyzji nie wskazano, kto jest stroną postępowania, podstawa prawna jest zbyt ogólnikowa, wbrew ustaleniom organu strona posiadała w pojeździe wypis z licencji, a karanie za to, że kierowca nie wpisał pełnego imienia osoby kierującej do wykresówki jest przejawem szykanowania przedsiębiorcy płacącego podatki. Nadto podniesiono, że organ odwołał się do nieobowiązującego aktu prawnego tj. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. W tej dacie Polska nie była bowiem członkiem Unii Europejskiej ani też EWG i akt ten nie został w Polsce należycie opublikowany. W ocenie odwołujących powyższe uchybienie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 i § 2 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 1 pkt. 2 i pkt. 6, art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym lp. 1.1.2, lp. 1.11.7 ust. 2, lp. 1.11.11 ust. 4 lit. c) załącznika do w/w ustawy, art. 3, art. 13, art. 15 ust. 5, 2, 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oznaczenia adresata decyzji i orzekł, iż jest nim R. G. i J. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Transport [...] (pkt 1), uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej 200 zł. z tytułu nieprawidłowo używanego przełącznika grup czasowych i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania (pkt 2) i utrzymał zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Zdaniem organu II instancji z akt sprawy wynika, że właścicielem w/w przedsiębiorstwa jest R. G. i J. G. a decyzja winna być skierowana do osób fizycznych. Firma pod nazwą, której prowadzona jest działalność nie jest bowiem, w świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, podmiotem praw i obowiązków.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył nadto, iż materiał dowodowy nie pozwala organowi na stwierdzenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie prawidłowego używania przyrządu pomiarowo-kontrolnego przez nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych. Organ I instancji nie wskazał, w jaki sposób nastąpiło i na czym polegało nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych.

Działanie organu I instancji w zakresie utrzymanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kar było, w ocenie tego organu, prawidłowe i zgodne z prawem. Argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania, gdyż naruszenia są oczywiste, a kary nałożone prawidłowo. Nie ma również wad w zakresie podstaw prawnych zaskarżonej decyzji bądź ich niepełnego brzmienia, a co za tym idzie brak jest naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że ustawa o transporcie drogowym wskazuje tylko, w jaki sposób mogą być nakładane kary, za naruszenia przepisów jakich ustaw oraz jakie są górne granice nakładania kar podczas kontroli drogowej (do 15.000 zł.) i podczas kontroli w przedsiębiorstwie (30.000 zł.) natomiast szczegółowa wysokość kar wynika z załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze z dnia 10 czerwca 2005 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli w istocie o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt. 1 i 3 ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu co do nieoznaczenia w decyzji strony i co do wadliwości rozstrzygnięcia w zakresie kar 100 zł., 500 zł. i 2.000 zł.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem o ile ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami prawa procesowego.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja w zaskarżonej części (pkt 1 i 2) oraz decyzja organu I instancji w części w jakiej dotyczy nałożenia kary w łącznej kwocie 2.600 zł. (100 zł. + 500 zł. + 2.000 zł.) narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie (w tych częściach).

Obowiązująca w dniu kontroli oraz w dniu podjęcia decyzji ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 281, poz. 2777 ze zm.) w art. 4 ust. 1 stanowi, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, zaś z ust. 2 wynika, iż za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Zatem w takim przypadku przedsiębiorcą nie jest spółka lecz jej poszczególni wspólnicy, z których każdy może rozpocząć działalność po uzyskaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej (art. 14 ust. 1 i 2 powołanej ustawy). W postępowaniu przed organem I instancji zaświadczenie o wpisie do tej Ewidencji zostało złożone zarówno przez R. G. jak i J. G.. Wraz z tymi dokumentami złożono również zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym Regon. Treść tych dokumentów wskazuje na to, że działalność gospodarcza prowadzona jest przez nich pod firmą Transport [...] w ramach spółki cywilnej. Jeżeli zatem organ w dacie kontroli nie miał wiedzy co do tego, iż wykonywany był transport drogowy w ramach wspólnego gospodarczego przedsięwzięcia zarówno przez R. G. jak i J. G. – wspólników spółki cywilnej to złożenie w/w dokumentów winno skutkować przeprowadzeniem stosownego postępowania i poczynieniem stosownych ustaleń w tym zakresie. Stroną postępowania administracyjnego jest bowiem, jak z powyższego wynika każdy ze wspólników.

Takich ustaleń organ I instancji nie poczynił naruszając tym samym reguły procedury administracyjnej w szczególności art. 7, 77 i art. 107 § k.p.a. W konsekwencji zaś uznał, iż stroną postępowania jest jedynie R. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Transport [...]. W stosunku do R. G. zostało wszczęte postępowanie i do niego też została skierowana decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie od tej decyzji dostrzegł tę wadliwość postępowania administracyjnego przed organem I instancji tyle, że dał temu wyraz w formie wskazującej na naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności statuowanej przepisem art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Istota tej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy i zapewnia stronie prawo wniesienia środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu I instancji do organu wyższego stopnia, przez co umożliwia obronę swych praw i interesów, a organowi odwoławczemu kontrolę prawidłowości przeprowadzonego w I instancji postępowania i kończącego je rozstrzygnięcia. Organ II instancji uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oznaczenia adresata decyzji i orzekając, iż jest nim R. G. i J. G. naruszył powyższą zasadę. Z akt administracyjnych wynika bowiem, iż J. G. nie była stroną postępowania. Postępowanie zostało wszczęte w stosunku do R. G. i on też został wskazany w decyzji jako strona postępowania. Okoliczność, iż wskazując adresata organ podał również nazwę firmy, pod którą działalność gospodarczą w/w wspólnicy spółki cywilnej prowadzą ani też okoliczność, iż pismo procesowe kierowane do organu zostało podpisane także przez J. G. nie stanowi, iż w tym postępowaniu J. G. miała status strony. Powyższe rozstrzygnięcie oznacza zatem, iż została ona pozbawiona możliwości uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu przed organem I instancji. Zaskarżona decyzja w pkt 1 i w konsekwencji w pkt 3 jest zatem w świetle powyższego decyzją wadliwą naruszającą obowiązujące prawo.

Ponownie rozpoznając sprawę w powyższym zakresie organ winien zatem prowadzić postępowanie w stosunku do obu wspólników uwzględniając obowiązujące reguły procedury administracyjnej.

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a orzekł, jak w pkt. 1 sentencji, zaś w pkt. 2 na podstawie art. 152 p.p.s.a.