Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] r., nr [...], którą przyznano M. T. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona" bądź "Skarżąca") płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok [...] w łącznej kwocie [...]zł, w tym za: wariant: 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków w wysokości [...] zł, oraz wariant: 4.8 ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości [...] zł, odmówiono przyznania płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej na rok [...] do działek rolnych zadeklarowanych w ramach: wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożono sankcję w wysokości: [...] zł.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] r. do Biura [...] ARiMR wpłynął elektroniczny wniosek Strony o przyznanie płatności na rok [...], obejmujący swym zakresem m.in. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (dalej określaną "RŚK") w drugim roku realizacji zobowiązania. W jego treści, Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie wsparcia z tytułu realizacji:

a) wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne na obszarach Natura 2000, na [...] działce rolnej ([...]) o powierzchni [...] ha,

b) wariantu 4.7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) na obszarach Natura 2000, na [...] działkach rolnych ([...]) o łącznym areale [...] ha,

c) wariantu 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na obszarach Natura 2000, na [...] działkach rolnych ([...] o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu [...] r. Kierownik [...] ARiMR wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał Wnioskodawczyni wsparcie z tytułu realizacji wariantów 4.7 oraz 4.8 (do powierzchni pomniejszonej o [...] ha z uwagi na zawyżenie o taką wartość deklaracji areału na działce rolnej [...] w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do wsparcia) oraz odmówił przyznania wsparcia z tytułu realizacji wariantu 4.4, nakładając na Wnioskodawczynię dodatkowo sankcję wieloletnią w kwocie [...]zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w przypadku gruntów stanowiących we wniosku na rok [...] działkę rolną [...] (wariant 4.4), w roku [...] Wnioskodawczyni wystąpiła i uzyskała płatność z tytułu realizacji wariantu 4.8.

Z uwagi na zasadę wynikającą z regulacji § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 z późn. zm. – zwane w skrócie "rozporządzenie RŚK"), że zobowiązanie i związane z nim prawo do płatności, obejmuje jedynie grunty zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK

w ramach danego pakietu lub wariantu oraz określoną w § 6 ust. 1 tego aktu prawa krajowego zasadę, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania, nie podlegają zmianie

w trakcie jego realizacji, organ I instancji uznał zmianę deklarowanego wariantu, dokonaną w roku [...] za niedopuszczalną.

Wobec powyższych ustaleń, organ I instancji przyjął, że powierzchnia kwalifikująca się do wsparcia w wariancie 4.4. wynosi [...] ha wobec zadeklarowanych [...] ha. Z uwagi na rozmiar tej rozbieżności zastosował przepisy art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. WE nr L 181 z 20 czerwca 2014 r. ze zm. - dalej w skrócie "rozporządzenie (UE) nr 640/2014"), odmawiając przyznania płatności w deklarowanym wariancie i nakładając na Stronę sankcję w kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem deklarowanym a stwierdzonym.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła odwołanie do Dyrektora [...] W jego treści wskazała, że na działce nr [...] (działka rolna [...]) w roku [...] realizowany był wariant 4.8, a zadeklarowanie wariantu 4.4 stanowiło wynik omyłki doradcy wypełniającego e-wniosek.

Dyrektor [...], utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że poza sporem jest fakt, że Strona w [...] r. wystąpiła o przyznanie płatności RŚK do gruntów zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] obręb M., gmina S., powiat [...] (działka rolna [...]) z tytułu realizacji na niej wariantu 4.4 na powierzchni [...] ha. Nie ulega również wątpliwości, że grunt ten był objęty zobowiązaniem RŚK podjętym w roku [...] w zakresie wariantu 4.8. Oznacza to, że Strona wystąpiła o płatność z tytułu realizacji wariantu nie objętego zobowiązaniem, jakie podjęła w roku [...]

Organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia Wnioskodawczyni, zgodnie z którymi deklaracja ta była omyłką, jakkolwiek zdają się wiarygodne, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Regulacja art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 227 dnia 31 lipca 2014 r., str. 69 ze zm.) stanowi co prawda, że: "wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze", to jednakże - zdaniem organu odwoławczego - przepis ten umożliwia zastosowanie przywołanej regulacji jedynie wtedy, gdy błędy mogą być "bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa. Taka sytuacja w niniejszym przypadku jednakże nie zaistniała.

Zdaniem organu odwoławczego, o oczywistości błędu musiałyby stanowić zapisy samego wniosku z [...] r. Tak jednak nie jest. Wniosek ten, jakkolwiek niezgodny z zapisami analogicznego dokumentu złożonego celem uzyskania płatności za rok [...] wewnętrznie spójny i nie zawiera żadnych zapisów, które na pierwszy rzut oka, bez odwoływania się do innych dokumentów, pozwalałyby na stwierdzenie, że jest w oczywisty sposób nieprawidłowy.

Analogicznie organ odwoławczy ocenił kwestię ewentualnego uznania wyjaśnień Wnioskodawczyni o zdezaktualizowaniu się wniosku w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Przepis ten bowiem stanowi, że kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

W ocenie organu odwoławczego, sytuacja taka bez wątpienia zaistniała w niniejszym przypadku jako, że Strona złożyła wyjaśnienia odnośnie wadliwej deklaracji wariantu dopiero po tym, jak została poinformowana przez Kierownika [...] o opisanej powyżej nieprawidłowości, wynikającej właśnie z faktu, że w [...] r. Strona zadeklarowała do wsparcia w wariancie 4.4 działkę od [...] r. objętą zobowiązaniem RŚK w wariancie 4.8.

Organ odwoławczy wskazał także, że wniosek o przyznanie płatności stanowi oświadczenie wiedzy i woli, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Organy Agencji są związane treścią wniosków składanych przez rolników. Rolnicy z kolei ponoszą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość wniosków i ponoszą konsekwencje zgłoszenia nieprawidłowych danych (vide: wyrok NSA z dnia 14.05.2015r., sygn. akt II GSK 2106/14), nawet jeśli zlecają przygotowanie wniosku osobie trzeciej. Postępowanie administracyjne w sprawie płatności na rok [...] zostało wszczęte na wyłączny wniosek Strony, która określiła zakres swego żądania. To po stronie Wnioskodawczyni ciążył obowiązek właściwego, zgodnego z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym wypełnienia wniosku. Brak weryfikacji jego zapisów stanowi zaniedbanie Strony.

W dalszej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odniósł się do całokształtu okoliczności faktycznych sprawy w zakresie poszczególnych wariantów zadeklarowanych we wniosku Strony.

Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK (z uwzględnieniem zmiany) złożonym w roku [...], Strona nie występowała o przyznanie płatności w tym zakresie. Tym samym nie podjęła zobowiązania RŚK obejmującego wariant 4.4. (Półnaturalne łąki wilgotne na obszarach Natura 2000). Działka rolna zadeklarowana w [...] do wsparcia w omawianym wariancie w roku [...] była zgłoszona do wsparcia z tytułu realizacji wariantu 4.8.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że z regulacji § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia RŚK wynika zasada, zgodnie z którą zobowiązanie - i związane z nim prawo do płatności - obejmuje jedynie grunty zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK w ramach danego pakietu lub wariantu. Przy czym § 6 ust. 1 tego aktu prawa krajowego stanowi, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem RŚK oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji.

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego wynika, że w latach kolejnych płatność przysługiwać może jedynie do tych pakietów lub wariantów, jakie zostały zadeklarowane we wniosku pierwszorocznym. Wariantu 4.4 we wniosku na rok [...] Strona ostatecznie nie zgłosiła, a co za tym idzie nie mogła skutecznie ubiegać się o płatność w tym zakresie w roku [...]. Wyjaśnienia Strony zawarte w odwołaniu wskazują, że w istocie nie realizowała wariantu 4.4, lecz 4.8, zaś deklaracja pierwszego z nich stanowiła omyłkę, która jednakże nie została terminowo skorygowana, w związku z czym - nie może stanowić podstawy do przyznania płatności w wariancie 4.8 ani do uwolnienia Strony od skutków wystąpienia o płatność, do której nie była uprawniona.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia deklarowana w wariancie 4.4 wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona: [...] ha. Powołując treść art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014, art. 17 ust. 1 pkt e) oraz art. 19 organ odwoławczy wskazał, że różnica między tymi powierzchniami stanowi 100 % areału deklarowanego. Oznacza to, że konieczna jest odmowa przyznania płatności z tytułu realizacji wariantu 4.4 oraz nałożenie kary dodatkowej, o której mowa w przywołanym przepisie wspólnotowym, wobec powyższego obliczono sankcje zgodnie z regulacją art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 na kwotę [...]zł.

Odnośnie natomiast wariantu 4.7. Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) na obszarach Natura 2000, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana wynosiła: [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona: [...] ha; stawka płatności [...] zł/[...]. Należną płatność wyliczono na kwotę: [...] zł. Brak było zmniejszeń z uwagi na brak stwierdzonych naruszeń wymogów.

Odnosząc się zaś do wariantu 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na obszarach Natura 2000, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana wynosiła: [...] ha; powierzchnia stwierdzona: [...] ha i różnica wyniosła: [...] ha, a zatem różnica stanowi [...] % powierzchni stwierdzonej.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z literą art. 18 ust. 6 w związku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, w przypadku rozbieżności nie większej niż 3% obszaru zatwierdzonego lub [...] [...], płatność przyznaje się do powierzchni stwierdzonej. Stawka płatności wynosiła [...] zł/[...]. Zatem, należną płatność wyliczono na kwotę: [...] zł. Kwota ta była zgodna z ustaloną w decyzji organu I instancji.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że kwestia winy i odpowiedzialności osoby wypełniającej wniosek wobec Strony wykracza poza ramy niniejszego postępowania i dotyczy sfery relacji między tymi osobami. W przekonaniu Dyrektora [...], w niniejszym przypadku nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia o odmiennej treści.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na powyższą decyzje Organu odwoławczego Strona zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej w skrócie "K.p.a.") przez nieuwzględnienie w postępowaniu opinii ornitologicznej załączonej do wniosku o przyznanie płatności i w konsekwencji niewyjaśnienie w pełni istoty sprawy, czego konsekwencją było uznanie, że skarżąca nie dokonała omyłki w ww. wniosku.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień Skarżącej co do omyłki we wniosku o przyznanie płatności, czego konsekwencją było uznanie, że na rzeczonym obszarze realizowany był wariant "4.4. Półnaturalne łąki wilgotne" w sytuacji, kiedy z faktycznych działań wynika realizacja wariantu "4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki".

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/14 z dnia 11 marca 2014 r. poprzez uznanie, że obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony czego następstwem było wymierzenie kary administracyjnej w sytuacji, gdy wskazanie w systemie informatycznym wariantu "4.4. Półnaturalne łąki wilgotne" było wynikiem omyłki podczas wprowadzania w systemie informatycznym.

Wnosząc powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o:

1. uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] r. w całości,

2. uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] r. w części odmawiającej przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz nakładającej sankcję w kwocie [...]zł.

Nadto, Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów:

1. z opinii ornitologicznej załączonej do wniosku o przyznanie płatności,

2. ze świadków p. M. M. [...]) oraz ornitologa p. S. P. na okoliczność ustalenia, że wskazanie we wniosku o przyznanie płatności wariantu "4.4. Półnaturalne łąki wilgotne" zamiast "4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki" było pomyłką oraz, że na deklarowanym terenie jest realizowany wariant "4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem w wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie stwierdził by organy dopuściły się naruszenia zarzucanych skargą przepisów prawa w sposób, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika [...] r., którą przyznano Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok [...] za wariant: 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków w wysokości [...] zł oraz wariant: 4.8 ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości [...] zł, odmówiono zaś przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok [...] do działek rolnych zadeklarowanych w ramach: wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożono sankcję w wysokości: [...] zł.

Istota zarzutów skargi na powyższą decyzję sprowadza się do kwestionowania stanowiska organu co do odmowy Skarżącej wsparcia z tytułu realizacji wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne na obszarach Natura 2000 na działce rolnej [...] (nr [...]) o powierzchni [...] ha i nałożenia nań sankcji poprzez uznanie przez organ, że w stanie faktycznym zaistniałym w badanej sprawy nie wystąpił "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia UE Nr 809/2014, mimo wyjaśnienia Skarżącej, że we wniosku o przyznanie płatności na [...] r. zaistniała oczywista omyłka przez wskazanie wariantu 4.4. Półnaturalne łąki wilgotne, zamiast wariantu 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków oraz, że na zadeklarowanej działce jest realizowany wariant 4.8., a o tej oczywistej omyłce świadczy załączona do wniosku opinia ornitologiczna, która stwierdza, że działka [...], [...], spełnia warunki do realizacji wariantu 4.8 (załączona do skargi).

Jak wynika z akt badanej sprawy i nie jest sporne, Skarżąca w drodze elektronicznego wniosku wystąpiła o przyznanie na rok [...] płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (RŚK) m.in. do gruntów zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] [...], gmina [...], powiat [...] (działka rolna [...]) z tytułu realizacji na niej wariantu 4.4 na powierzchni [...] ha. Z wniosku tego wynika, że został załączony "Materiał graficzny". Następnie, wniosek ten Skarżąca zmieniła, ponownie wskazując na tej działce [...] ([...]) realizację wariantu 4.4, a także załączyła "Materiał graficzny".

Poza sporem jest również okoliczność, że działka nr [...] ([...] była objęta zobowiązaniem RŚK podjętym w roku [...] w zakresie wariantu 4.8.

A zatem, nie budzi wątpliwości, że w roku [...] Skarżąca nie wystąpiła o płatność RŚK z tytułu realizacji wariantu 4.8, który był objęty zobowiązaniem w roku [...]

Poza tym, jak również wynika z akt, dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji pismem z dnia [...] r. Skarżąca zgłosiła okoliczność błędnego zadeklarowania w [...] roku wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, zamiast prawidłowo wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Natomiast, jak wynika z załączonej do skargi opinii ornitologicznej (Dokumentacji przyrodniczo ornitologicznej na potrzeby działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020), dotyczyła ona wprawdzie wariantu 4.8 odnośnie działki [...], jednakże nie stanowiła ona załącznika do wniosku o płatność RŚK na [...] rok, co potwierdza treść tej dokumentacji, tj. data i podpis Skarżącej ([...] oraz treść wniosku o przyznanie płatności RŚK na [...] r.

Rozstrzygając sporną kwestię co do wystąpienia oczywistej omyłki odnośnie błędnego zadeklarowania wariantu 4.4 na działce [...] istotne jest, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o przyznanie płatności na [...] rok, nie zaś wniosek o przyznanie płatności na [...] rok. Są to dwa odrębne postępowania i w związku z tym organ, badając zasadność wniosku na [...] rok był związany tylko jego treścią i zakresem, jak i załączoną doń dokumentacją, a ta – jak wyżej wskazano – była spójna i konsekwentna w zakresie działki [...], co potwierdza treść wniosku, z którego wynika zobowiązanie Skarżącej do realizacji na działce [...] wariantu 4.4, a następnie jego zmiana potwierdzająca zobowiązanie Skarżącej do realizacji na działce [...] wariantu 4.4.

Przepis art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.EU.L.2014.227.69 - zwanego w skrócie "rozporządzenie (UE) nr 809/2014), stanowi, że:

"Wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze.

Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym."

Zdaniem Sądu, z przepisu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 wynika, że błąd oczywisty występuje wówczas, gdy może zostać wykryty przez organ już na podstawie treści wniosku i jego załączników, a taka sytuacja w badanej sprawie nie wystąpiła.

Zgodzić się więc należało z organem, że wyjaśnienia Skarżącej, zgodnie z którymi deklaracja wariantu 4.4. we wniosku na [...] rok była omyłką, niezależnie, że zdają się być wiarygodne, nie mogły mieć jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż jak wynika z treści przytoczonego przepisu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, dopuszcza on zastosowanie tej regulacji jedynie tylko w przypadku, gdy organ może wykryć błąd bezpośrednio na podstawie informacji wynikających z wniosku oraz dokumentów załączonych przez beneficjenta do wniosku, przy czym chodzi tu o wniosek na dany rok, a nie o wszystkie wnioski złożone w ramach podjętego wieloletniego zobowiązania.

Organ odwoławczy ocenił kwestię ewentualnego uznania wyjaśnień Wnioskodawczyni o zdezaktualizowaniu się wniosku w kontekście wyjątków od stosowania kar administracyjnych przewidzianych m. in. w art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Przepis ten bowiem stanowi, że kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca "powiadomiła" organ co do błędnej deklaracji wariantu we wniosku o płatność RŚK na [...] rok, jednakże dopiero w odwołaniu od decyzji Kierownika [...] z której wówczas dowiedziała się o wadliwości zadeklarowania w roku [...] wariantu 4.4 na działce [...] (działka ewidencyjna nr [...]), zamiast prawidłowego 4.8, tak jak w roku [...] objętą zobowiązaniem RŚK w wariancie 4.8.

Znajdują tu zatem zastosowanie zasady przewidziane w rozporządzenie RŚK.

W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenie RŚK, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi", zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu.

Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 § 6 ust. 1 rozporządzenia RŚK, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

Mając więc na uwadze zasadę, przewidzianą w przytoczonym wyżej § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia RŚK, że zobowiązanie i związane z nim prawo do płatności, obejmuje jedynie grunty zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK w ramach danego pakietu lub wariantu oraz zasadę określoną w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia RŚK, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania, nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, zaistniała podstawa do uznania, że organ w sposób uprawniony przyjął, że zmiana deklarowanego wariantu, jak miała miejsce w roku [...], była niedopuszczalna.

Zasadnie organ odwoławczy podniósł, że wniosek o przyznanie płatności stanowi oświadczenie wiedzy i woli i są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, zaś organy Agencji są związane treścią wniosków składanych przez rolników. Rolnicy z kolei ponoszą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość wniosków i ponoszą konsekwencje zgłoszenia nieprawidłowych danych (na co trafnie powołano wyrok NSA z dnia 14.05.2015 r., sygn. akt lI GSK 2106/14), nawet jeśli zlecają przygotowanie wniosku osobie trzeciej. Postępowanie administracyjne w sprawie płatności na rok [...] zostało wszczęte na wniosek Skarżącej, która określiła zakres swego żądania i to po stronie Skarżącej jako wnioskodawczyni ciążył obowiązek starannego i należytego, zgodnie z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym, sporządzenia wniosku. Brak weryfikacji jego zapisów stanowił zaniedbanie Skarżącej i trudno by organ ponosił odpowiedzialność za brak rzetelności strony w tym zakresie. Obowiązki organu, wynikające z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 627), nie mogą być tak dalece posunięte, by organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego.

W tej sytuacji, skoro we wniosku o przyznanie pierwszej płatności RŚK złożonym w roku [...], Skarżąca występowała o przyznanie płatności RŚK odnośnie działki [...] (nr [...]) w ramach wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, zaś w roku [...] nie podjęła zobowiązania RŚK w ramach tego wariantu, gdyż wskazała inny wariant, tj. 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne na obszarach Natura 2000, to organ zasadnie odmówił wsparcia do tej działki [...] o powierzchni [...] ha stosownie do art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 r., wobec ustalenia, że różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi [...] ha, zatem przekracza 50 %, i na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 r. nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku, w którym dokonano ustalenia.

Sąd podziela stanowisko organu, że w latach kolejnych płatność przysługiwać może jedynie do tych pakietów lub wariantów, jakie zostały zadeklarowane we wniosku pierwszorocznym. W świetle zgromadzonego w badanej sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że we wniosku na rok [...] Skarżąca nie zgłosiła wariantu 4.4, a tym samym nie mogła skutecznie ubiegać się o płatność w tym zakresie w roku [...] niezależnie, czy faktycznie realizowała wariant 4.8. Wyjaśnienia Skarżącej co do błędnego zadeklarowania wariantu 4.4 w roku [...] dopiero w odwołaniu, jedynie potwierdzają, że w istocie Skarżąca nie realizowała wariantu 4.4, jednakże nie był to oczywisty błąd w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, gdyż organ nie mógł go wykryć bezpośrednio na podstawie analizy treści wniosku na [...] rok i jego załączników, w tym jego zmiany, lecz dopiero porównując go z wnioskiem o płatność RŚK na rok [...] co oznacza, że nie został spełniony warunek uprawniający do dokonania korekty lub poprawki po złożeniu wniosku, a mianowicie, zaistniały w stanie faktycznym badanej sprawy błąd nie mógł zostać "bezpośrednio zidentyfikowany w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.", Skarżąca zaś nie podważyła ustaleń organu, że powierzchnia deklarowana w wariancie 4.4 wynosiła [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona - [...] ha, a więc różnica między tymi powierzchniami stanowiła 100 % areału deklarowanego, co uprawniało organ do odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji wariantu 4.4 oraz nałożenia kary dodatkowej zgodnie z ww. art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Zdaniem Sądu, organy rozstrzygając merytorycznie niniejszą sprawę wszechstronnie zbadały występujące okoliczności faktyczne, które znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, i dokonały ich oceny prawnej w kontekście znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a tym samym w sposób uprawniony dokonały rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec tego zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i postępowania Sąd uznał za bezpodstawne.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl