Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 668/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Po 668/17

Uzasadnienie

Decyzją z [...].04.2017 r. Prezydent miasta K. na podstawie art.8 ust.l pkt.l art.17 ust.l pkt 11, art.50 ust.2 ust 3 i ust 5, ust.6, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2016 poz.930 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz.23 ze zm.).

Po rozpatrzeniu sprawy Pani A. B. Odmówił przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych

.W uzasadnieniu organ przedstawił sytuacje osobista zdrowotna i rodzinna, z której wynika iż A. B. ma 82 lata. Jest osobą schorowaną, wymagająca pomocy osób drugich w codziennym życiu. Ze względu na stan zdrowia zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności (dowód : orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.).

Decyzją [...] z [...] marca 2017r. A. B. przyznano usługi opiekuńcze w okresie od [...] marca 2017r. do [...] kwietnia 2017r. w wymiarze po 7 godzin dziennie w dni-robocze oraz po 7 godzin dziennie w dni wolne od pracy. Usługi opiekuńcze zostały przyznane z uwagi na fakt, że wspólnie zamieszkująca córka B. K. przedstawiła bilet lotniczy potwierdzający wylot do [...] w dniu [...] marca 2017r.

Pracownik socjalny podczas wykonywania czynności służbowych w dniu [...] kwietnia 2017r. przeprowadził wywiad środowiskowy, w trakcie którego A. B. oświadczyła: "oczekuję nadal pomocy w formie usług opiekuńczych w ilości 7 godzin dziennie z uwagi, iż ja jestem osobą niepełnosprawną z orzeczeniem znacznym, a córka moja B. K. jest osobą niepełnosprawną i przedkłada zaświadczenie lekarskie, i sama wymaga opieki, dlatego nie może sprawować opieki nade mną. Dołączam zwolnienie lekarskie. Jestem w tej chwili bardzo chora, mam temperaturę 39,3C i córka w zastępstwie podpisuje. K. jest obsługa schodołazu i spacery na zewnątrz budynku. Jestem silnie niedotleniona i z tego powodu choruję. Proszę o zmianę PCK na PKPS."

Dalej podano, że zasady i tryb postępowania w zakresie pomocy społecznej a także zasady i tryb ich udzielania zostały uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Jak wynika z przepisu art. 50 ust. 1 osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Jak z kolei stanowi art.50 ust.2 ustawy o pomocy społecznej usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób a rodzina a także wspólnie zamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 3 "rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy".

A. B. ma dwie córki: B. P. zamieszkałą w pobliżu K. i B. K., z którą zamieszkuje wspólnie. Wspólnie zamieszkała córka B. K. gospodaruje odrębnie (wg pisemnego oświadczenia). Z dokumentacji wynika, że prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych spowodowane jest przede wszystkim koniecznością stosowanie odrębnych diet w żywieniu. B. K. nie pracuje zawodowo, w okresie od [...] kwietnia 2016r. do [...] marca 2017r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna (dowód: zaświadczenie PUP z dnia [...] kwietnia 2017r). W chwili obecnej dysponuje więc czasem aby móc zaopiekować się matką. B. K. swoje ograniczone możliwości pomocowe tłumaczy stanem swojego zdrowia. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności czasowo do [...] lutego 2019r. (dowód: orzeczenie [...] z [...] lutego 2017r. ) - orzeczenie nie jest prawomocne, gdyż B. K. w dniu [...] lutego 2017r. wniosła od niego odwołanie. Obecna podczas wywiadu środowiskowego B. K. przedłożyła zaświadczenie lekarza specjalisty medycyny rodzinnej wystawione na druku ZUS ZLA o niezdolności do pracy w okresie od [...] kwietnia 2017r do [...] kwietnia 2017r. Posiłkując się przepisem art. 16a ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, jedynie fakt ustalonej niepełnosprawności w stopniu znacznym usprawiedliwia niemożność świadczenia pomocy i sprawowania opieki nad członkiem rodziny, który takiej pomocy i opieki wymaga. Zatem wspólnie zamieszkała córka B. K. dysponuje możliwością świadczenia pomocy dla A. B. i sprawowania nad nią opieki. Pracownik socjalny podczas przeprowadzania wywiadów środowiskowych stwierdził, że matkę z córką łączy duża pozytywna więź emocjonalna. Odnoszą się do siebie z szacunkiem.

Druga z córek, B. P. podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2016r. oświadczyła pisemnie, że jest pozytywnie ustosunkowana do matki, wyraża chęć i wolę negocjowania z siostrą zasad opieki nad matką, jednak siostra nie wyraża takiej chęci i woli. Ponadto oświadczyła, że przez 16 lat opiekowała się matką i uczestniczyła w kosztach jej opieki. Z ustaleń w sprawie wynika zatem, że A. B. nie jest osobą samotną, gdyż zgodnie z art. 6 pkt 9 osoba samotna to osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. A. B. posiada dwie córki (zstępnych), a więc przy rozpatrywaniu wniosku o objęcie usługami opiekuńczymi ma zastosowanie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że "usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy .innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić". Wskazano na treść przepisu art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne możliwości, zasoby i uprawnienia". A. B. w pierwszej kolejności winna skorzystać z możliwości świadczenia pomocy przez swoje córki.

Stosownie do art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Przez wzajemne wsparcie, o którym mowa w art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy rozumieć: pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności, których nie są w stanie samodzielnie zaspokajać. Wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkowicie bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2010r sygn. Akt I SA/Wa 961/10 stwierdzono, że "usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych (art. 50 ust.l u.p.s.). Dla przypomnienia osobą samotną jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych (art. 6 pkt 9 u.p.s.). Omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny (art. 50 ust. 2 u.p.s.), jednak w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, którą zwykle tworzą: małżonek, wstępni i zstępni. Obowiązki tych osób w zakresie opieki istnieją również wtedy, gdy nie mieszkają one wspólnie z osobą potrzebującą pomocy, a tym samym, gdy nie tworzą one rodziny w myśl definicji zawartej w art. 6 pkt 14 u.p.s. Słusznie ustawodawca eksponuje tu powinności wynikające z zasad współżycia społecznego, a po części i z prawa rodzinnego". Ponadto z uwagi na stan zdrowia A. B. jest objęta pielęgniarską domową opieką długoterminową (dowód: zaświadczenie z dnia [...].04.2017r. wystawione przez [...] Sp. z o.o. -Pielęgniarska Domowa Opieka Długoterminowa. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, pielęgniarka opieki długoterminowej domowej wykonuje wszystkie czynności pielęgnacyjne zgodnie z procesem- pielęgnowania. Zatem przyznana pomoc "pielęgniarskiej opieki długoterminowej "oraz pomoc ze strony córek winny w pełni zabezpieczyć potrzeby w zakresie opieki i pielęgnacji A. B..

Organ wskazał, że pomoc w formie usług opiekuńczych dla osób posiadających rodziny ma charakter fakultatywny i uzależniona jest między innymi od wysokości środków, jakimi dysponuje Ośrodek. Środki zaplanowane na 2017r. na zapewnienie usług opiekuńczych w mieście K. wynoszą3.256.000.00 zł. i są niższe w stosunku do roku 2016. Konieczność uwzględnienia od stycznia 2017r. wzrostu minimalnego wynagrodzenia oraz minimalnej stawki za godzinę pracy dla pracowników zatrudnionych w podmiotach realizujących usługi opiekuńcze powoduje znaczny wzrost w 2017r. ceny za godzinę świadczonych usług. W tej sytuacji miasto K. zawarło umowy z podmiotami realizującymi usługi określając cenę za jedną godzinę usług na kwotę 18.00 zł. Spowodowało to, że w roku 2017r możliwe jest przyznanie 180.888 godzin usług opiekuńczych, podczas gdy w 2016r przy wykonaniu planu w wysokości 3.338.741,00 zł i stawce 14,50 zł za 1 godzinę usług zrealizowanych było 230.258 godzin usług opiekuńczych u podopiecznych. Aktualny plan środków finansowych na zapewnienie usług opiekuńczych nie pozwala w całości zabezpieczyć wszystkich potrzeb osobom wymagającym tej formy pomocy. Wymusza to w pierwszej kolejności zapewnienie świadczeń obligatoryjnych dla osób samotnych i w minimalnym zakresie tym osobom, których rodzina pracuje zawodowo.

Reasumując uznano, że aktualna sytuacja rodzinna i sposób sprawowania opieki B. K. nad matką daje możliwość odmowy pomocy w formie usług opiekuńczych dla A. B.. Jednocześnie nadmieniam, że w przypadku ponownego zaistnienia konieczności wyjazdu córki za granice kraju A. B. może wystąpić do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wnioskiem o objęcie pomocą w formie usług opiekuńczych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji Pani A. B. złożyła odwołanie w przewidzianym do tego terminie. Odwołująca podała, że jest osobą bezdomną w świetle przepisów prawa oraz niepełnosprawną fizycznie. Córka B. K. wynajęła mieszkanie, które użyczyła odwołującej do chwilowego zamieszkania - jednakże zdaniem Pani B. nie zamieszkuje razem z nią. Ponadto odwołująca podała, że córka B. K. jest również osobą z poważnymi powikłaniami zdrowotnymi i nie może wykonywać nad nią opieki, jakiej strona wymaga. Pani A. B. profesjonalnej opieki oczekuje od wykwalifikowanych opiekunek. Ponadto podaje, że druga córka - P. B. Pasternak nie utrzymuje z nią żadnych kontaktów i w żaden sposób nie interesuje się jej stanem zdrowia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2017 r. na podstawie art. 138§1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżona decyzje . Powtarzając istotne okoliczności stanu faktycznego zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji podano, że zasady i tryb postępowania w zakresie pomocy społecznej oraz rodzaje świadczeń z tej pomocy, a także zasady i tryb ich udzielania zostały uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 50 ust. 1 tej ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Z kolei jak wynika z art. 50 ust. 2 usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępi, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 w/w ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 3 rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Wskazano, że przedmiotowa pomoc w formie usług opiekuńczych stanowi pomoc w formie niepieniężnej, która przyznawana jest m.in. ze względu na wiek, chorobę. Ma ona charakter świadczenia obligatoryjnego (art. 50 ust. 1) oraz fakultatywnego (art. 50 ust. 2). Kryterium, od którego zależny jest charakter usług opiekuńczych, jest status rodzinny osoby wnioskującej o przyznanie tej pomocy. W przypadku gdy wnioskodawca jest osobą samotną organowi administracji publicznej nie pozostawiono żadnej swobody działania i zobowiązany on jest przyznać przedmiotowe usługi. Natomiast od uznania organu zależne jest ich przyznanie, jeżeli osoby wymagająca pomocy innych osób nie jest osobą samotną, ale rodzina nie może stosownej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze są więc świadczeniem kierowanym przede wszystkim do osób samotnych, które nie mogą liczyć na pomoc osób najbliższych.

Jak stanowi art. 6 pkt 9 cyt. ustawy osobą samotną jest osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Z uwagi na treść powyższego przepisu organ zaakceptował stanowisko, że A. B. nie jest osobą samotną - posiada bowiem zstępnych co sprawia, że nie ma zastosowania przepis art. 50 ust. 1 cyt. ustawy. Z kolei - co zostało już zaznaczone powyżej, decyzja wydana w oparciu o przepis art. 50 ust. 2 ma charakter fakultatywny, na co w szczególności wskazuje jego treść "usługi opiekuńcze mogą być przyznane". W ocenie organ odwoławczego stosownie do przepisu art. 77 §1 w związku z art. 80 Kpa, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy i na podstawie jego całokształtu prawidłowo oceniono, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto zgodnie z art. 11 w związku z art. 107 §3 Kpa organ administracji publicznej powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie. W szczególności w wystarczającym zakresie dokonał oceny i analizy sytuacji bytowo- zdrowotnej oraz rodzinnej Pani A. B.. Z okoliczności sprawy wynika, że odwołująca posiada zstępnych (córki), na których ciąży obowiązek opieki nad matką. Ponadto objęta jest profesjonalną pielęgniarską domową opieką długoterminową, którą świadczy spółka [...]. Podkreślić raz jeszcze wymaga, że organy administracji publicznej, orzekające w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych - na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, mają prawo do oceny potrzeby przyznania wnioskodawcy przedmiotowej pomocy ale jednocześnie muszą kierować się ograniczonymi możliwościami finansowymi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji podał, że na rok 2017 jest w stanie zapewnić mniej godzin usług opiekuńczych niż w roku 2016 i w pierwszej kolejności pomoc skierowana jest do osób samotnych.

Skargę na powyższą decyzję złożyła osobiście A. B., a z treści skargi wynika, że domaga się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji i przyznania usług opiekuńczych w wysokości 7 godzin dziennie. Skarżąca ponownie opisała swoją sytuacje, kładąc akcent, że w istocie żadna z córek nie jest w stanie sprawować wobec niej opieki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje

Ustanowiony dla skarżącej profesjonalny pełnomocnik z urzędu na rozprawie sądowoadministracyjnej podtrzymał żądanie skargi , dodatkowo wskazał, że organ przyznał skarżącej usługi opiekuńcze i przedłożył decyzję z [...].08.2017 r. przyznającą usługi opiekuńcze za okres od [...].09.2017 do [...].09.2017 r. po 8 godzin dziennie. Pełnomocnik argumentował, że stoi to w sprzeczności z zaskarżoną decyzja odmawiającą przyznania usług opiekuńczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiające przyznania usług opiekuńczych.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów orzekających stanowiły przepisy ustawy z 12.marca 2004r. o pomocy społecznej.( Dz.U.z 2017.poz.1769 ze zm )

Wyjaśnić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych.

Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 u.p.s.). Skarżąca nie jest osobą samotną w rozumieniu przepisów u.p.s., gdyż nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 tej ustawy. Osobą samotną jest bowiem jedynie osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżąca natomiast jest wprawdzie osobą samotnie gospodarującą, gdyż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 u.p.s.), nie pozostaje też w związku małżeńskim, ale posiada zstępnych – dwie córki. Z jedną z córek okresowo w roku wspólnie zamieszkuje, a druga córka zamieszkuje w pobliżu. Wprawdzie organy nie poczyniły precyzyjnych ustaleń odnośnie faktycznej możliwości udzielania pomocy skarżącej przez córkę Barbarę, ale nie ma to w istocie istotnego znaczenia w sprawie.

Stosownie do treści art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.).

Decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. jest jednak decyzją uznaniową, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 u.p.s. - obligatoryjną. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może zatem oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której sama nie będzie zmuszona do wykorzystania własnych możliwości, umiejętności czy środków w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. II SA/Łd 405/16, publ. Lex nr 2154510, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 1344/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. IV SA/Wr 400/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. I SA/Wa 192/09, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 maja 2013 r., sygn. II SA/Op 130/13, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie administracyjne pozwala więc organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe.

Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, bo sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Z uwagi na fakultatywny charakter przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w oparciu o art. 50 ust. 2 u.p.s., organy administracji dokonały oceny spełnienia przesłanek z tego przepisu, mając na uwadze indywidualną sytuację skarżącej i jak wynika z wydawanych decyzji w okresie gdy córka Bożena wyjeżdża za granicę i skarżąca pozostaje sama w domu- to na ten czas jest przyznawana pomoc w formie usług opiekuńczych. Niewątpliwie, skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia wymaga codziennej pomocy w formie usług opiekuńczych innej osoby. Sąd w pełni podziela stanowisko organów iż takiej pomocy może udzielać skarżącej jej córka z którą faktycznie wspólnie przez znaczna część roku zamieszkuje.

Zdaniem Sądu, organy pomocy społecznej nie pozostawiły skarżącej bez jakiejkolwiek pomocy w zakresie usług opiekuńczych, pomimo istniejącego obowiązku najbliższych krewnych do zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych (art. 16 ust. 2 u.p.s.). Pomoc świadczona przez opiekunki w wymiarze określanym w odrębnych decyzjach w czasie gdy córka B. K. wyjeżdża za granicę – do Australii gdzie okresowo mieszka - jest znaczącym odciążeniem i wsparciem w opiece nad skarżąca . Jak zaś już wyżej wspomniano, uprawnienia wynikające z pomocy społecznej mają jedynie charakter subsydiarny, a więc uzupełniają środki i możliwości osoby uprawnionej. Organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego i w wystarczający sposób uzasadniły, z jakich względów nie przyznały skarżącej usług opiekuńczych . Niewątpliwie każda osoba wymagająca pomocy chce, aby zakres udzielanej jej opieki był jak największy, ale sam fakt spełniania kryteriów nie oznacza, że stronie musi być przyznane świadczenie w takim rozmiarze i formie, o jakie wnioskuje .

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.