Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 93/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, 5, 8, 10, 18 i 22
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 08.08.2017 r. M. B. (dalej w skrócie: "skarżący") złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko - syna W. B., podając w składzie rodziny córkę – W. B.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 4, art. 5, art. 8, art. 10 i art. 18 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm., dalej w skrócie "ustawa"), odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na syna, na okres zasiłkowy 2017/2018. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że z wyroku Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...]r. o sygn. akt [...], dołączonego do akt sprawy wynika, że córka skarżącego jest pod opieką matki K. U. i to jej powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Dodatkowo, na podstawie wywiadu przeprowadzonego w dniu 11.10.2017 r. ustalono, że zamieszkuje ona z matką i przyjeżdża co drugi weekend do skarżącego. Natomiast święta spędza naprzemiennie zarówno z matką, jak i skarżącym, do którego przyjeżdża też w wakacje i ferie zimowe. Jednak nie jest tak, jak oświadczył skarżący w dniu 14.09.2017 r., iż sprawuje opiekę naprzemienną nad córką, to znaczy przez 6 miesięcy jest u byłej małżonki, a drugie 6 miesięcy przebywa u niego. Wobec powyższego, zdaniem organu skarżący nie sprawuje naprzemiennie opieki nad córką w porównywalnych i powtarzających się okresach, jak też nie posiada orzeczenia sądu potwierdzającego, że jest ona pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Z tego powodu córka skarżącego nie może być traktowana jako pierwsze dziecko w jego rodzinie, ale zgodnie z treścią art. 2 ust. 14 ustawy staje się nim syn.

W odwołaniu od powyżej decyzji skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy w związku z art. 58 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 682, w skrócie dalej: "k.r.o.") poprzez przyjęcie, że jego córka nie może być traktowana jako pierwsze dziecko w rodzinie z uwagi na jej zamieszkiwanie wspólnie z matką oraz przepisów prawa procesowego, w tym: art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nieustalenie rzeczywistego sposobu sprawowania przez niego opieki nad córką, a także niepoinformowanie o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w niej materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżącemu nie należy się wnioskowane świadczenie wychowawcze. W uzasadnieniu przedstawionych w odwołaniu zarzutów podano, że w dacie orzeczenia przez Sąd Okręgowy w K. Wydział [...] rozwodu skarżącego, tj. w dniu [...]r. sygn. akt [...], zasadą było ograniczanie w wyroku rozwodowym władzy rodzicielskiej jednego z małżonków do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka. Wyrazem powyższego było rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 przywołanego wyroku, zgodnie z którym ograniczono skarżącemu władzę rodzicielską nad córką do współdecydowania o istotnych jej sprawach takich, jak wybór szkoły, zawodu. Dopiero w dniu 13 czerwca 2009 r. weszła w życie nowelizacja k.r.o. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r. nr 220, poz. 1431) dokonano zmiany art. 58 k.r.o., stanowiącego podstawę do ograniczenia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców w wyroku rozwodowym. W dacie wejścia w życie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, tj. w dniu 16 kwietnia 2016 r. polskiemu ustawodawstwu nie była znana instytucja pieczy naprzemiennej. Dopiero w dniu 29 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2015, poz. 1062), która ją wprowadziła poprzez dodanie do art. 598²² k.p.c., możliwości określenia przez Sąd, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. Z uwagi na brak obowiązywania przepisów prawnych, w dacie orzekania przez tenże Sąd rozwodu skarżącego z matką córki, które stanowiły by podstawę do ustanowienia nad nią pieczy naprzemiennej nie sposób oczekiwać, aby w przywołanym wyroku znalazło się takie rozstrzygnięcie. Powyższy problem został dostrzeżony przez sądy administracyjne rozpoznające skargi w związku z odmową przyznania świadczenia wychowawczego 500+ (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Krakowie z dnia 6 czerwca 2017r. sygn. akt III SA/Kr 418/17; w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 477/16; w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt 11 SA/Łd 766/16, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej "CBOS"). W rzeczywistości skarżący sprawuje opiekę nad córką w porównywalnych okresach czasu co jej matka. Przebywa ona regularnie po szkole w mieszkaniu należącym do niego, posiada w nim swoje łóżko, biurko, zabawki, rzeczy osobiste, przybory i pomoce szkolne. Także święta, ferie zimowe i wakacje spędza w porównywalnych, naprzemiennych okresach czasu u obydwojga rodziców. Z tego powodu skarżący domagał się przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie rzetelnego wywiadu, który ustali rzeczywisty czas sprawowania przez niego opieki nad córką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył treść art. 4 ustawy, zgodnie z którym celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem potrzeb życiowych oraz przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Podał kryterium dochodowe w przypadku tego świadczenia na pierwsze dziecko i zasady jego obliczania w przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub w sytuacji gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu. Omówił również pojęcie rodziny, zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 ustawy, podnosząc, że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W przypadku, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, to wówczas takie dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Na podstawie akt sprawy ustalił, że skarżący w dniu 08.08.2017 r. złożył wniosek o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko – W. B. (ur. [...]r.) zaznaczając, że nie składa wniosku o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko. W składzie rodziny wykazał: siebie, żonę K. B., córkę W. B. i syna W. B. Na wezwanie organu I instancji z dnia 29.08.2017 r. o dostarczenie wyroku potwierdzającego, że córka jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców, w dniu 14.09.2017 r. dołączył do akt sprawy przywołany już wcześniej wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r., w którym powierzono K. B. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką, a skarżącemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach córki, takich jak wybór szkoły, zawodu (pkt 2 wyroku), nadto obowiązkiem jej utrzymania obciążył obie strony i zasądził alimenty w wysokości 500,00 zł miesięcznie (pkt 3 wyroku). Skarżący złożył również oświadczenie dotyczące opieki naprzemiennej, że córka zamieszkuje w okresie miesiąca dwa tygodnie u byłej małżonki K. U., a drugie dwa tygodnie u niego, w okresie wakacyjnym przebywa 1 miesiąc raz u niego, a drugi raz u byłej małżonki. W skali roku jest to 6 miesięcy u byłej małżonki, a drugie 6 miesięcy u niego. Celem weryfikacji tego oświadczenia organ I instancji zlecił przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego u skarżącego i K. U. W trakcie wywiadu skarżący złożył oświadczenie, że w ostatnim okresie czasu córka przebywała dwa weekendy w miesiącu u niego. Od chwili narodzin trzeciego dziecka jego byłej żony K. U., córka jest bardziej zaangażowana w opiekę nad siostrą "co powoduje iż czasowo jest porównywalnie u byłej żony i u mnie. Ponadto, kontakt z córką mam codziennie, telefony" (cytat). Oświadczył również, że aktywnie bierze udział w procesie wychowywania córki i ją ubezpiecza oraz ustala jej wizyty lekarskie. Naprzemiennie wszelkiego rodzaju święta spędza u niego bądź u byłej żony, tak też jest w wakacje i ferie zimowe. Wywiad z K. U. został przeprowadzony w dniu 10.10.2017 r. wówczas w składzie jej rodziny wykazana została ona sama, jej mąż – A. U., córka – W. B., córka – A. U. i córka – M. U.. Obecnie K. U. nie pracuje, ale przebywa na urlopie macierzyńskim. W ocenie sytuacji rodziny (część VII wywiadu) pracownik socjalny napisał, że córka – W. B. cały czas mieszka u matki, jest na jej utrzymaniu, a ze skarżącym utrzymuje nieregularny kontakt np. spędza u niego weekendy. K. U. oświadczyła, że otrzymuje alimenty na córkę w wysokości 500,-zł., a jej obecny mąż – A. U. oświadczył, że przebywa ona cały czas pod ich opieką i wspólnie z nimi zamieszkuje, a skarżący zabiera ją raz na jakiś czas na weekend, ostatni raz było to w miesiącu lipcu 2017 r. Zatem nieprawdą jest, że przebywa u skarżącego przez 6 miesięcy. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Kolegium, wymienione wywiady nie potwierdzają, iż opieka nad córką skarżącego sprawowana jest naprzemiennie przez jej rozwiedzionych rodziców w powtarzających i porównywalnych okresach. Dziecko zamieszkuje z matką i to ona sprawuje nad nim faktyczną opiekę. U skarżącego przebywa w weekendy a fakt, iż jak on sam podaje spędza naprzemiennie święta i wakacje u niego bądź u byłej żony, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż opieka ta jest sprawowana w powtarzających się i porównywalnych okresach. Kontakty telefoniczne z córką chociażby nawet codzienne, nie można bowiem uznać za sprawowanie opieki nad córką. Wskazywane w odwołaniu okoliczności, że "Córka regularnie przebywa po szkole w mieszkaniu należącym do odwołującego się, posiada w nim swoje łóżko, biurko, zabawki, rzeczy osobiste, a także przybory i pomoce szkolne". Zdaniem organu odwoławczego, nie znalazły potwierdzenia w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym, ani też w oświadczeniu skarżącego złożonym w trakcie tego wywiadu. Prawo do świadczenia wychowawczego i wliczania dziecka do składu rodziny ma tylko ten rodzic, z którym dziecko mieszka i znajduje się pod jego faktyczną opieką. Jedynie w sytuacji, gdyby sąd orzekł o naprzemiennej opiece obojga rodziców nad córką skarżącego, byłoby możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Z uwagi na to, że wyroki sądów rodzinnych rzadko zawierają stwierdzenie o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad dzieckiem, w znowelizowanej ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci doprecyzowano przepisy określając, że opieka naprzemienna ma być sprawowana przez obydwoje rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach. Wtedy dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obojga rodziców. Celem ustalenia czy opieka nad dzieckiem sprawowana jest w porównywalnych i powtarzających się okresach przeprowadza się wywiad środowiskowy. Wywiad przeprowadzony u skarżącego tej sytuacji nie potwierdził. Zatem nie mógł on umieścić w składzie swojej nowej rodziny dziecka z poprzedniego związku małżeńskiego. W tej sytuacji na gruncie przepisów ustawy status pierwszego dziecka posiada drugie dziecko z nowego związku, czyli syn – W. B.

Odnosząc się do zarzutów skargi w części dotyczącej obrazy przepisów prawa materialnego, Kolegium uznało, że nie są one zasadne, bowiem decyzja organu I instancji zgodna jest z przepisami prawa materialnego i nie narusza przepisów prawa procesowego, jak też została wydana w oparciu o dowody składane przez samego skarżącego. Jedynym dowodem w aktach sprawy, który nie pochodzi od niego jest wywiad środowiskowy u matki córki – K. U. Jednak nie zapoznanie z treścią tego wywiadu (stanowiące uchybienie procesowe) nie ma wpływu na prawidłowość podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Kolegium nie dostrzega także konieczności przeprowadzenia ponownego wywiadu ze skarżącym, bowiem wywiad z nim został przeprowadzony i podpisany, a złożone do wywiadu oświadczenie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach działający w imieniu skarżącego pełnomocnik podniósł takie same zarzuty i argumentację, jak w treści odwołania, zwłaszcza:

1) obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy w związku z art. 58 k.r.o., poprzez przyjęcie, że córka skarżącego nie może być traktowana jako pierwsze dziecko w rodzinie z uwagi na jej zamieszkiwanie wspólnie z matką – K. U. i powierzenie jej wykonywania władzy rodzicielskiej na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w K. Wydział XVIII Cywilny Rodzinny z dnia [...]r.;

2) obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 2 pkt 16 i art. 5 ust. 1 ustawy, skutkującą zróżnicowaniem sytuacji prawnej dziecka najstarszego w rodzinie, w zależności od tego, czy rodzice dziecka pozostają małżeństwem, czy też nie są związani węzłem małżeństwa lub żyją w rozłączeniu;

3) naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym: art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nieustalenie rzeczywistego sposobu sprawowania opieki nad córką, co wpłynęło na przyjęcie, że nie może ona zostać zaliczona do składu rodziny skarżącego;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym: art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i brak jego wypowiedzenia się odnośnie całości zebranego materiału dowodowego. Wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r., oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że skarżący jest ojcem dwójki małoletnich dzieci - córki W. B. (ur. [...]r.) z pierwszego małżeństwa z K. M. S. (obecnie U.) oraz syna – W. B. (ur. [...]r.), z jego drugiego małżeństwa z K. B.T. K. S., będąca pierwszą żoną skarżącego, wstąpiła ponowienie w związek małżeński, z którego pochodzi drugie jej dziecko, na które pobiera świadczenie rodzinne 500+. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych Z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze posługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wysokości 500,00 zł. miesięcznie na dziecko w rodzinie. Ilekroć w ustawie mowa jest o dziecku, zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy, należy przez to rozumieć dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Definicja legalna rodziny zawarta została natomiast w art. 2 pkt 16 ustawy. Stosownie do przywołanego przepisu, rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Organ administracji w zaskarżonej decyzji, w ślad za organem I instancji, uzasadniając odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na córkę skarżącego, na okres zasiłkowy 2017/2018, powołał się na treść wyroku Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...]r. Z jego treści wynika, że w związku z rozwiązaniem małżeństwa skarżącego z K. B. (z domu S., aktualnie: U.) wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką powierzono matce dziecka, a skarżącemu pozostawiono prawo współdecydowania o istotnych sprawach córki, jak wybór szkoły, czy zawodu. Obowiązkiem utrzymania małoletniej na mocy wyroku rozwodowego obciążono obydwoje rodziców dziecka, przy czym skarżącego obciążono obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Dopiero w dniu 13 czerwca 2009 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U 2008, nr 220, poz. 1431) dokonano zmiany art. 58 k.r.o., stanowiącego podstawę do ograniczenia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców w wyroku rozwodowym. W dacie wejścia w życie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, tj. w dniu 16 kwietnia 2016 r., polskiemu ustawodawstwu nie była znana instytucja pieczy naprzemiennej. Dopiero w dniu 29 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2015, poz. 1062), która wprowadziła, poprzez dodanie art. 598²² k.p.c., możliwość określenia przez Sąd, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. W literaturze wskazuje się, że piecza naprzemienna polega na tym, że dziecko podlega władzy rodzicielskiej obojga rodziców, którzy w podobnych okresach czasu sprawują nad nim opiekę (por. T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz Tom II '. Postępowanie rozpoznawcze, 2016 r.). Z uwagi na brak obowiązywania w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy w K. Wydział [...], tj. w dniu [...]r., przepisów prawnych, które stanowiły by podstawę do ustanowienia pieczy naprzemiennej nad córką nie sposób oczekiwać, aby w wyroku Sądu znalazło się wspomniane rozstrzygnięcie. Powyższy problem został dostrzeżony przez sądy administracyjne rozpoznające skargi w związku z odmową przyznania świadczenia wychowawczego 500+. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. stwierdził, że: "To organy orzekające w sprawie winny same dokonać oceny, czy sprawowana opieka nad dziećmi przez rodziców żyjących w rozłączeniu, stanowi wystarczającą podstawę do rozważenia zaistnienia opieki naprzemiennej, poprzez ustalenie faktycznego zakresu tej opieki wykonywanej przez rodziców w czasie przebywania dzieci u każdego z rodziców. Brak orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej nie wyklucza wniosku o sprawowaniu przez rodziców opieki naprzemiennej. Opieka naprzemienna iv dużym uproszczeniu polega nie tylko i wyłącznie na tym, że dziecko określony czas zamieszkuje u maiki, a określony u ojca. Istotne jest równie ustalenie intensywności opieki sprawowanej przez każdego Z rodziców, jej wymiar czasowy i jakościowy. Jeśli opieka sprawowana jest w porównywalnych zakresach można mówić o opiece naprzemiennej." (sygn. akt III SA/Kr 418/17, CBOS). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., gdzie przyjął, że uznanie, iż "Z opieką naprzemienną w rozumieniu art. 2pkt 16 ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mamy do czynienia tylko wówczas, gdy expressis verbis takie orzeczenie znajdzie się w treści wyroku sądowego, jest nieracjonalne i niesprawiedliwe wobec tych rodziców, którzy sami ustalili zasady opieki bez uprzedniej ingerencji sądu." (sygn. akt IV SA/Wr 477/16, CBOS). Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r. przyjął, że: "Czynienie automatycznego założenia, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko, gdy wprost takie orzeczenie znajdzie się w wyroku sądu, jest nieracjonalne i niesprawiedliwe wobec rodziców, którzy sami ustalili taką opiekę bez ingerencji Sądu. Przyjęcie takiej wykładni art. 2 pkt 16 u.p.w.d. w zakresie opieki naprzemiennej byłoby swoistym premiowaniem rodziców, którzy nie potrafią się porozumieć co do opieki nad dziećmi, w stosunku do tych rodziców, którzy są w sianie to uczynić bez ingerencji Sądu." (sygn. akt II SA/Ld 766/16, CBOS). Rolą organu administracji w sytuacji powzięcia wątpliwości odnośnie do sposobu sprawowania przez skarżącego opieki nad małoletnią córką było ustalenie, w następstwie wywiadu środowiskowego, w jaki sposób opieka ta jest w rzeczywistości sprawowana. Skarżący kwestionuje ustalenia poczynione w toku wywiadu środowiskowego z dnia 11 października 2017 r. W rzeczywistości sprawuje on opiekę nad małoletnią w porównywalnych okresach czasu co matka małoletniej. Córka regularnie przebywa po szkole w mieszkaniu należącym do skarżącego, posiada w nim swoje łóżko, biurko, zabawki oraz rzeczy osobiste, a także przybory i pomoce szkolne. Także święta oraz ferie zimowe i wakacje spędza w porównywalnych, naprzemiennych okresach czasu u obydwojga rodziców. Pomimo złożonego wniosku dowodowego organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie przez pracownika socjalnego rzetelnego wywiadu, który ustali rzeczywisty czas sprawowania opieki nad córką przez skarżącego. Przyjęta przez organ administracji wykładnia przepisów ustawy prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej najstarszego dziecka w rodzinie w zależności od tego, czy rodzice dziecka pozostają małżeństwem, czy też nie są związani węzłem małżeństwa lub żyją w rozłączeniu. W sytuacji bowiem, gdyby ojciec dziecka ubiegał się o świadczenie wychowawcze 500+ na drugie z dwójki dzieci, pozostając w związku małżeńskim z matką dziecka, wspomniany ojciec otrzymałby świadczenie 500+. W sytuacji natomiast, gdyby ojciec dziecka ubiegał się o świadczenie wychowawcze 500+ na drugie z dwójki dzieci, pozostając rozwiedzionym z matką dziecka, ów ojciec świadczenia takiego by nie otrzymał, nie legitymując się postanowieniem sądu o opiece naprzemiennej. Wolą ustawodawcy było umożliwienie zaliczenia do składu rodziny także dzieci rodziców niepozostających w związku małżeńskim lub dzieci z rodzin patchworkowych. Takie samo stanowisko zostało przedstawione w powszechnie dostępnym na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Informatorze "Rodzina 500 +" Jeżeli partnerzy żyją w związku nieformalnym i mają dzieci poprzednich związków oraz wychowują co najmniej jedno wspólne dziecko, to wówczas świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko będzie uzależnione od kryterium dochodowego, a na pozostałe dzieci bez względu na dochód. Dziecko do 25-go roku życia, które pozostaje na utrzymaniu rodziców, jest uwzględniane przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie. Dzięki temu jego młodszy brat lub siostra może nadal otrzymywać wsparcie, jeśli dochód na osobę nie przekroczy 800,- zł. (1 200,- zł. w przypadku wychowywania w rodzinie dziecka niepełnosprawnego). Również w zakładce pytania i odpowiedzi dotyczące programu świadczeń wychowawczych zamieszczonego na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej stwierdzono, iż jeżeli rodzina obok dzieci z poprzednich związków posiadać będzie jeszcze wspólne dziecko do składu rodziny wliczane będą wszystkie dzieci. Zgodnie z art. 30 ustawy, organem sprawozdawczym w przypadku programu świadczeń wychowawczych jest Minister Pracy i Polityki Społecznej, zatem wytyczne przedstawione w ramach wskazanego powyżej informatora powinny być wiążące dla organu administracyjnego wydającego decyzję z zakresu świadczenia 500+.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm., zwanej dalej jak dotychczas ; "ustawa".

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jak wynika z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 22 zdanie 1 ustawy, że w przypadku zbiegu praw rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.

W świetle art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy omawiana forma wsparcia ze środków publicznych przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Trzeba przy tym wyjaśnić, że w myśl art. 2 pkt 14 ustawy pierwszym dzieckiem jest dziecko jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia.

W ocenie sądu istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy administracji dokonały prawidłowej wykładni art. 2 pkt 16 ustawy w zakresie możliwości zaliczenia dziecka jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub rozłączeniu.

Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie stanęły na stanowisku, że o istnieniu opieki naprzemiennej, uzasadniającej zaliczenie dziecka jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub rozłączeniu można mówić wyłącznie w sytuacji, w której została ona ustalona orzeczeniem sądu.

Z treści odwołania oraz skargi wynika, że w ocenie skarżącego, o ile nie ma takiej potrzeby, sąd w wyroku rozwodowym nie wkracza w sferę dokładnego regulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami a dziećmi, zatem rodzice mogą na podstawie własnych ustaleń wprowadzić system opieki naprzemiennej nad dziećmi.

Definicja "rodziny" została unormowana w art. 2 pkt 16 ustawy, który przewiduje, że pod pojęciem "rodziny" ustawodawca rozumie odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Tymczasem wspólne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem lub opiekunem faktycznym, a nie pochodzenie dziecka jako element jego stanu cywilnego, determinuje przyznanie rozważanej formy wsparcia ze środków publicznych. Jak wynika bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na "dziecko w rodzinie".

Podobne stanowisko prezentuje się również w judykaturze (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Po 146/17, CBOS).

Ustawodawca przypisuje zatem istotne znaczenie rzeczywistemu wspólnemu zamieszkiwaniu dziecka wraz z osobą uprawnioną do omawianego wsparcia finansowego, przy czym dziecko to powinno znajdować się na utrzymaniu osoby uprawnionej. Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 2 pkt 16 ustawy jedynie przypadku orzeczenia - wyrokiem sądu - opieki naprzemiennej.

Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w omawianej ustawie, jak i w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682 ze. zm.).

Niemniej można przyjąć, że opieka naprzemienna polega na sprawowaniu pieczy nad dzieckiem w równych, kolejno następujących po sobie okresach przez każdego z rozwiedzionych rodziców (zob. M. Andrzejewski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, art. 58, t. 27). Podobny pogląd przyjmowany jest także w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2017 r. o sygn. akt II SA/Bk 144/17 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 18/17, CBOS).

Podkreślić należy, że instytucję opieki naprzemiennej musi cechować równość pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem, które mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców.

Z powyższych regulacji prawnych wynika, że pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 947/17 (CBOS), na gruncie przepisów omawianej ustawy zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny a zaliczenia go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo.

Stanowisko, zgodnie z którym pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu podzielone zostało w wyrokach NSA z dnia: 16 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 2640/17; 24 maja 2018 r. o sygn. akt I OSK 2997/17; 11 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I OSK 2088/17; 22 marca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2302/17; 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1807/17; 11 grudnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1506/17; 17 listopada 2017 r. o sygn. I OSK 1046/17; 4 października 2017 r. o sygn. akt I OSK 778/17; 22 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 947/17 (wszystkie są dostępne w CBOS).

Sąd wskazuje w tym miejscu, że orzekanie o władzy rodzicielskiej, w tym w zakresie opieki naprzemiennej, może odbywać się nie tylko w drodze rozstrzygnięcia zawartego w wyroku rozwodowym, ale może znaleźć uregulowanie w ugodzie, zawartej przez strony przed sądem i przez sąd aprobowanej (czego przejawem jest postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie na mocy art. 355 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, dalej w skrócie: "k.p.c."), jak i w ugodzie zawartej w postępowaniu mediacyjnym, która po jej zatwierdzeniu ma moc ugody sądowej (art. 183ᶥ⁵ § 1 k.p.c.).

Ugoda sądowa wywołuje podwójny skutek - likwiduje spór sądowy i kształtuje na gruncie materialnoprawnym stosunki między stronami - nadaje się do wykonania (stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.) i w tym znaczeniu zrównana jest z prawomocnym wyrokiem sądowym. W związku z powyższym, skoro w ustawie ustawodawca zawarł definicję pojęcia rodziny, a wykładnia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, to należy uznać, że ustawodawca - na gruncie omawianej ustawy - instytucję rodziny rozumiał tak, jak wyraził to w przytoczonej definicji.

Skład orzekający podziela także stanowisko, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tę jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 k.p.c., akt ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1674/17 (CBOS), w którym wyjaśniono, że pojęcie "opieki naprzemiennej" do polskiego porządku prawnego wprowadzone zostało ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1062). Skoro, pojęcie to nie jest zdefiniowane przez prawo, to za prawidłowe wypada uznać próby jego wyjaśnienia dokonywane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazujące, iż jest to stan, w którym rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu, którym przysługuje władza rodzicielska, sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, tj. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach. Opiekę naprzemienną cechuje bowiem mniej więcej równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców (por.: wyrok WSA: w Kielcach z dnia 22 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 18/17; w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 75/17; w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 121/17; w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 149/17, CBOS).

Powyższe wskazuje, iż rozstrzygnięcie o opiece naprzemiennej wymaga uwzględnienia wielu okoliczności związanych chociażby ze wspólnym, przemiennym i cyklicznym zamieszkiwaniem z dzieckiem jego rodziców, którzy są rozwiedzeni, żyją w separacji albo w rozłączeniu.

Należy bowiem pamiętać, że rodzina zdefiniowana w art. 2 pkt 16 ustawy obejmuje wyłącznie dzieci zamieszkujące wspólnie z osobami uprawnionymi do tego świadczenia (art. 2 pkt 16 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy). Ustalenie powyższych okoliczności i wyprowadzenie z nich wniosków umożliwiających rozstrzygnięcie o opiece naprzemiennej winno nastąpić z uwzględnieniem dobra dziecka jako fundamentalnej zasady wynikającej z przepisów k.r.o.

Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą więc być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tejże opieki okoliczności indywidualnej sprawy, a w szczególności konfrontujący oczekiwania rodziców wykonujących władzę rodzicielską z dobrem dziecka jako wartością dominującą (art. 95 § 3 k.r.o.). Tym samym samodzielne rozstrzyganie o opiece naprzemiennej przez organ administracji właściwy w sprawie świadczenia wychowawczego jest nieuprawnione i to nie tylko w świetle wyraźnego brzmienia art. 2 pkt 16 ustawy, ale także dlatego, że organ ten nie dysponuje instrumentarium prawnym umożliwiającym skonfrontowanie z dobrem dziecka artykułowanego przez rodzica lub oboje rodziców faktu istnienia opieki naprzemiennej, jako warunku przyznania świadczenia wychowawczego.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że miejsce pobytu córki skarżącego w wyroku rozwodowym ustalone zostało przy jej matce. Skarżący zobowiązany został również do uiszczania alimentów na jej rzecz. Ani z odwołania, ani ze skargi nie wynika, by skarżący i jego była żona zawarli jakąkolwiek ugodę przed mediatorem, czy też przed sądem, ustalającą opiekę naprzemienną nad wspólną córką. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uznania, że jest ona członkiem rodziny skarżącego, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania jej za pierwsze dziecko w jego nowej rodzinie.

Podkreślić należy, że nie można występowania opieki naprzemiennej określonej w art. 2 pkt 16 ustawy wywodzić z samego faktu powierzenia przez sąd obojgu rodzicom wykonywania władzy rodzicielskiej, czy określenie w wyroku sądu sposobu i zakresu kontaktów z dzieckiem. Czym innym jest bowiem wykonywanie przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej, czy sposób kontaktów z dzieckiem, a czym innym sprawowanie przez oboje rodziców na przemian w regularnie powtarzających się i równych odstępach czasu samodzielnej opieki nad dzieckiem.

W ocenie Sądu, przyjęcie odmiennego stanowiska opierałoby się na niezrozumieniu istoty opisanej wyżej instytucji, mającej charakter wyjątkowy, w praktyce bardzo rzadko stosowanej przez sądy. Prowadziłoby to bowiem do nadużywania tej instytucji w praktyce, co niewątpliwie sprzeciwiałoby się intencji ustawodawcy, a tym samym byłoby sprzeczne z dyrektywami wykładni wymienionych przepisów.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że ani z przywołanego wyroku ani z wyjaśnień skarżącego dotyczących zakresu jego opieki nad córką nie wynika, by opieka ta sprawowana była równocześnie, na przemian w regularnie powtarzających się, równych odstępach czasu, przez skarżącego oraz jej matkę. Konkluzji tej nie zmienia sygnalizowane przez skarżącego opiekowanie się córką przez pół roku.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, stwierdzić należy iż słusznie organ rozstrzygnął, iż skarżącemu przysługuje świadczenie wychowawcze jedynie na jego pierwsze dziecko w jego nowej rodzinie o ile spełnia określone w ustawie kryterium dochodowe.

Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych przez skarżącego co do braku poczynienia własnych ustaleń faktycznych przez organ odwoławczy. dysponując wyrokiem rozwodowym i dwoma wywiadami środowiskowymi przeprowadzonym w miejscu zamieszkania skarżącego i jego byłej żony, matki córki.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy, organ odwoławczy nie był zobowiązany do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, iż córka skarżącego nie jest jego pierwszym dzieckiem w jego nowej rodzinie.

Mając zatem na uwadze, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że znajduje się ona pod naprzemienną opieką obojga rozwiedzionych rodziców, dlatego nie można jej zaliczyć do rodziny skarżącego, w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy.

Sąd nie uznał za zasadne podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Jak już wyżej wskazano, prawidłowa wykładnia art. 2 pkt 16 ustawy wskazuje, że o istnieniu opieki naprzemiennej, w rozumieniu powołanego przepisu można mówić jedynie w sytuacji, w której wynika ona z orzeczenia sądu powszechnego. Zatem zarzuty objęte punktem 1-3 skargi są niezasadne. W sytuacji, w której skarżący nie przedłożył żadnego orzeczenia sądowego (wyroku, czy też postanowienia zatwierdzającego ugodę lub umarzającego postępowanie sądowe na skutek zawarcia ugody między stronami), organ zobligowany był do uznania, że nad jego córką z pierwszego małżeństwa nie jest sprawowana opieka naprzemienna.

Jak wynika z akt sprawy skarżący skutecznie wniósł odwołanie, a następnie skargę do tutejszego Sądu kwestionując fakt przyjęcia przez organy obu instancji, że opieka naprzemienna zachodzi wyłącznie w sytuacji, kiedy została ona określona w orzeczeniu sądu powszechnego. Organy dwóch instancji wyjaśniły, z jakich przyczyn uznają, że w sprawie nie zachodzi opieka naprzemienna, a dodatkowo organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy skład orzekający nie dostrzegł wpływu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. na wynik sprawy. Nieprzyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem nie określenia opieki naprzemiennej w orzeczeniu sądu. Skarżący, ani na etapie odwołania ani też na etapie skargi nie wykazywał, by wydane zostało orzeczenie sądowe wprowadzające opiekę naprzemienną nad jego córką z pierwszego małżeństwa.

W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów zarówno prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały jego rozpatrzenia i w sposób zasadny - stosownie do prawidłowo przeprowadzonej wykładni art. 2 pkt 16 ustawy - przyjęły, że córka skarżącego z pierwszego małżeństwa nie jest członkiem jego nowej rodziny w rozumieniu ustawy.

W świetle powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.