Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 121/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 45, par. 46, par. 47 ust. 3, par. 38 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art.7, art. 77, art.80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 158 w zw. z art. 155
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008r. sprawy ze skargi I. K. i K. K a decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 121/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 i § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zaktualizował – sprostował ewidencję gruntów obrębu M. 01 gm. M., woj. [...], w zakresie działek nr [...], [...], [...] zgodnie z mapą nr 2461-53/2001, tj. przedstawił granice w/w działek jak na mapie oraz przyjął za obowiązujące ich powierzchnie jak w rejestrze zmian w kolumnie stan według ewidencji gruntów z 1960 r., tzn. dla działki nr [...] przyjął powierzchnię 0,2216 ha, dla działki nr [...] przyjął powierzchnię 0,1080 ha, dla działki nr [...] przyjął powierzchnię 0,0971 ha.

Rozpoznając odwołania od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez I. K. i K. K. oraz E. K., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc, że w postępowaniu administracyjnym organ I instancji doprowadził do zgodności ewidencji gruntów ze stanem prawnym przedmiotowych nieruchomości.

Uwzględniając skargę wniesioną od powyższego rozstrzygnięcia przez I. K. i K. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, obowiązywało już (od dnia 3 czerwca 2001r.) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Rozporządzenie to nie zna pojęcia "prostowania" danych ewidencyjnych, którym posługiwały się przepisy poprzednio obowiązującego Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz. 813 z późn. zm. ) oraz przepisy - mającego zastosowanie w przypadkach określonych § 65 ust. 2 w/w Rozporządzenia - zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11, poz. 48 z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przepisy powołanego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (zwanego dalej Rozporządzeniem), regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych, przy czym aktualizacja nastąpić może z urzędu lub na wniosek ( § 45 ust. 1, § 46 ust. 1). Zgodnie z postanowieniami § 46 ust. 2 pkt 2 podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych.

Sąd podkreślił, że aktualizując w drodze decyzji operat ewidencji gruntów, organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy (art. 7 kpa), przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77), przy czym ustalenie, że dana okoliczność została udowodniona może być oparte na ocenie całokształtu zebranego materiału dowodowego (art. 80 kpa). Zadaniem organu, a nie osoby składającej, czy sporządzającej opracowanie jest ocena, czy zachodzą merytoryczne przesłanki do wprowadzenia zmiany. Wgląd w akta postępowania administracyjnego wskazuje, że decyzja zapadła z naruszeniem obowiązku udokumentowania rozstrzygnięcia zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że według wykazu zmian zawartego na mapie z dnia 5 grudnia 2001 Nr. ewid 2461-53/2001 "oznaczona na mapie oraz opisana w KW 48930 działka Nr [...], stanowi działkę Nr [...] oznaczoną w operacie ewidencji gruntów z 1960r." Akta sprawy nie zawierają wypisu z tej księgi wieczystej. Wprawdzie w rej. ewid. gruntów w poz. G. 964 figuruje działka [...] obj. KW 48930, jednakże jako tytuł jej własności wskazano akt notarialny [...], oraz "[...]". W istocie nie zostało wyprowadzone przejście działki [...] z operatu ewidencji w 1960r. do działki [...] dokumentami, które zawierałyby akta sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, kiedy powstała działka ewid. [...],a w szczególności, czy istniała już ewidencyjnie przed modernizacją.

Sąd zwrócił uwagę, że w wykazie zmian na w/w mapie "działka [...] stanowi działkę [...] opisaną w akcie własności ziemi [...]", tymczasem w aktach sprawy znajdują się dwie kserokopie tego samego AWZ z dnia [...] r. stwierdzającego nabycie przez Z. i M. małżonków S. działek: [...],[...],[...],[...]],[...]. Nie ma natomiast innego aktu własności ziemi, który zawierałby działkę nr [...], nie jest też wykazana zmiana ewidencji, przejścia oznaczeń w/w działek na działkę nr [...].

Według wykazu zmian na mapie 2461-53/2001 "oznaczona na niej działka [...], stanowi działkę Nr [...] opisaną w akcie notarialnym Rep. [...] oraz w operacie ewidencji gruntów z 1960r." Wypis z rejestru gruntów nie odzwierciedla tytułu własności działki [...]. Nie jest też ustalone, czy dla tej nieruchomości urządzona jest księga wieczysta lub założony zbiór dokumentów, a organy poprzestały na notatce urzędowej. Wynika z niej, że prawo własności E. K. wynika z aktu notarialnego z 1972r. Nr [...], a będąca przedmiotem nabycia nieruchomość oznaczona jest na mapie Nr 235/13/175/72, której akta sprawy również nie zawierają.

W przekonaniu Sądu w powyższej sytuacji organ odwoławczy nie miał przesłanek do weryfikacji prawidłowości ustaleń organu I instancji, oraz do przyjęcia za własne tych ustaleń, bez naruszenia powołanych przepisów art. 7, 77 i 80 kpa. Wydanie decyzji nastąpiło przed ustaleniem - w oparciu o zebrane w aktach sprawy dowody - wszelkich niezbędnych okoliczności obrazujących tytuły, na postawie których ustalono aktualny stan prawny nieruchomości, w tym co do przebiegu granic, który to stan ma ewidencja gruntów odzwierciedlać, a nie kreować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego dokumentów geodezyjnych i kartograficznych spełniających wymogi przepisów, a powstałych w związku z nałożonym obowiązkiem utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodnie z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Przez materiały "źródłowe", należy rozumieć te dokumenty w postaci orzeczeń sądów, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych itp., które wyznaczają aktualny stan prawny co do gruntów objętych ewidencją. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne korygowanie lub wyjaśnianie stanu prawnego. Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest poza postępowaniem ewidencyjnym w odrębnym trybie, a ostateczne decyzje i prawomocne orzeczenia ustalające przebieg granic podlegają ujawnieniu w ewidencji (art. 37 ust. 2 ustawy).

Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, Starosta, działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45, § 46 i § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, decyzją z dnia [...] odmówił aktualizacji - wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów miasta M., gmina M., woj. [...], w zakresie danych ewidencyjnych działek nr [...], [...] i [...].

Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożone przez I. K., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie przyjmując, że rozpatrywane w niniejszej sprawie zagadnienie nie może być objęte postępowaniem ewidencyjnym, które nie decyduje o kwestiach własności nieruchomości – jest bowiem jedynie postępowaniem rejestrowym. Strony niezadowolone z przyjętych granic w ewidencji gruntów mogą dochodzić ich zmiany w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Rozpoznając skargę od powyższego rozstrzygnięcia złożoną przez I. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 lutego 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie zostały przez organy wykonane w całości zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 grudnia 2004 r. w sprawie II SA/Kr 1028/02, który to wyrok ma charakter wiążący w niniejszej sprawie. Dodatkowo Sąd zauważył, że organy nie wyjaśniły, w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy, czy granice działki nr [...] odpowiadają granicom działki nr [...] sprzed aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów, a jeżeli zmienił się ich przebieg, to z jakich powodów. Z kolei, jeżeli przebieg granic działki [...] po aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów nie uległ zmianie, to z jakich powodów zmieniła się jej powierzchnia.

Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż podstawą odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów było ustalenie i przyjęcie przez organy orzekające, że przepisy § 37 oraz § 38 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie znajdują zastosowania w stosunku do nieruchomości oznaczonych numerami działek [...] i [...] z uwagi na brak zgodnego oświadczenia woli właścicieli tych nieruchomości, co do przebiegu granicy pomiędzy nimi. Zgodnie z ustaleniami organów obu instancji, w 2002r. zlecono wykonanie opracowania geodezyjno - kartograficznego, celem określenia danych dotyczących przebiegu granic działki [...] z sąsiednimi oznaczonymi nr [...] i [...]. Z ustaleń organów wynika, że "w toku wykonania tego opracowania nie doszło do ustalenia granicy do celów ewidencyjnych, tj. na zgodne oświadczenia stron. Strony były powiadomione przez geodetę uprawnionego o miejscu i terminie ustalenia granic, stawiły się na gruncie, ale nie podpisały protokołu przyjęcia granic". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w aktach sprawy brak dowodu potwierdzającego ustalenia o braku zgodnego oświadczenia woli właścicieli nieruchomości co do przebiegu granic pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Pomijając fakt, iż akta sprawy nie zawierają opracowania geodezyjno- kartograficznego zleconego w 2002r. , natomiast zawierają opracowanie z 2001r., to w aktach sprawy brak również protokołu granicznego, o którym mowa w § 38 pkt 2 rozporządzenia. Skoro zatem organy orzekające przyjęły, iż przepisy rozporządzenia tj. § 37 oraz § 38 pkt 2 nie mają zastosowania w sprawie, to ich obowiązkiem było udokumentowanie przyjętych ustaleń stosownym dokumentem załączonym do akt. Okoliczność ta ma znaczenie w sprawie albowiem jak wynika z treści skargi oraz pisemnego oświadczenia uczestników M. i Z. małżonków S., złożonego na rozprawie w dniu 14.03.2007r., strony twierdzą, iż pomiędzy nimi sporu nie ma.

W konsekwencji podniesionych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy orzekające poczyniły ustalenia, które nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.

Rozpoznając sprawę ponownie, Starosta, decyzją z dnia [...] orzekł w zakresie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu miasta M., gmina M.:

1. o zaktualizowaniu danych podmiotowych dotyczących działki nr [...] poprzez wykazanie danych współwłaścicieli przedmiotowej działki w/g Aktu Notarialnego Rep. [...] i KW 831, tj. E. i D. małż. K.;

2. o zaktualizowaniu danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] wg Mapy - Aneksu do mapy sytuacyjnej nr ewid. 2461-53/2001, przedstawiającej przebieg granic wg danych ewidencyjnych z 1960 r. zawartych w operacie ewidencyjnym 235/13/63/63;

3. o zaktualizowaniu danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni działek nr [...], [...], [...] jak pokazano w Rejestrze zmian na Mapie – Aneksie mapy sytuacyjnej nr ewid. 2461-53/2001 w kolumnie "Stan według ewidencji gruntów z 1960r.".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji ustosunkowując się do zaleceń Sądów, zawartych w uzasadnieniach wyroków wydanych w niniejszej sprawie wskazał, że pojęcie działki ewidencyjnej ewoluowało w przedziale czasowym od 1955 r. do chwili obecnej. W § 7 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego1969r. w sprawie ewidencji gruntów, obowiązującego również w 1982r., zdefiniowano działkę jako obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania. Według tej definicji działka nr [...] sprzed aktualizacji jest tożsama z działką [...] po aktualizacji i modernizacji. Zmiana przepisów w sprawie ewidencji gruntów i budynków nastąpiła na mocy ustawy z dnia 17 maja1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a definicja działki ewidencyjnej uległa zmianie w roku 1996 na podstawie Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdzie w § 4 podano, że działkę gruntu stanowi ciągły obszar gruntu, jednorodny ze względu na stan prawny.

Organ I instancji wskazał, że pojęcie działki ewidencyjnej zostało uzupełnione w § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zatem dopiero w 1996r. definicja działki ewidencyjnej oparta została o ciągłość obszaru gruntu i jednorodność jego stanu prawnego, a w 2001r. definicję tę doprecyzowano wskazując na dodatkowe cechy działki ewidencyjnej, tj. poza ciągłością i jednorodnością stanu prawnego obszaru gruntu wchodzącego do działki, musi on leżeć w granicach jednego obrębu (wieś, miasto, dzielnica), musi być wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zatem problem odpowiedniości (tożsamości) działek ewidencyjnych od czasu założenia ewidencji gruntów (na terenie M. w 1963r.) do chwili obecnej należy rozpatrywać w aspekcie definicji określających działkę ewidencyjną obowiązujących w określonym czasie.

Starosta podał, że zmiana numeracji działki, jako jednej z cech pozwalających na jej identyfikację, została przedstawiona w operacie aktualizacji ewidencji gruntów obrębu M. zaewidencjonowanym w zasobie PODGiK pod nr ewid. [...] pod nazwą "skorowidz zmian numeracji działek". Wynika z niego, że w miejsce dotychczasowego numeru 1166 przyjmuje się nowy numer [...]. Porównanie działki [...] z działką [...] wykonano analizując cechy definicyjne działki tj. ciągłość obszaru (działki nie dzieli inna działka), jej położenie (działka jest położona w obrębie M.), jednorodność prawną (działka jest ujawniona w KW 48930) oraz przebieg granic. Ponieważ tożsamość działek nr [...] i [...] określona jako identyczność wymienionych cech działki nie była pełna, w szczególności odnośnie przebiegu granic działki, zlecono wykonanie opracowania geodezyjnego. W wyniku opracowania wykonanego przez geodetę powstała mapa o nr ewid. 2561-8/2001. W postępowaniu administracyjnym dane ewidencyjne z tej mapy nie zostały ostatecznie wprowadzone i wykonany został aneks w postaci mapy nr ewid. 246-53/2001.

W przekonaniu organu I instancji, aneks - mapa nr ewid. 2461-53/2001 przedstawia prawidłowe dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], oparte o punkty graniczne działek dostosowane do obowiązujących przepisów. Punkty graniczne przedstawione na mapie nr ewid. 2461-53/2001 zostały przez geodetę wyliczone w sposób matematyczny, na postawie dokumentów pomiarowych odzwierciedlających stany prawne działek. I tak dla działki nr [...] do obliczenia położenia punktów granicznych wykorzystano dane z operatu założenia ewidencji gruntów wówczas wsi M. z lat 1960-1963 (nr ewid. 235/13/63/63). Ocena różnic powierzchni działki sprzed aktualizacji i modernizacji z wielkością przedstawioną na mapie nr ewid. 2461-53/2001 jest następująca: działka nr [...] w rejestrze ewidencji gruntów przed 1982r. była wpisana z powierzchnią 0,2220ha. Po aktualizacji w 1982r. jako działka nr [...] miała wpisaną powierzchnię 0,2200ha. W opracowaniu geodezyjnym, w wyniku którego została wykonana mapa nr ewid. 2461-53/2001 działka nr [...] ma obliczoną powierzchnię geodezyjną 0,2216ha. Różnica powierzchni działki [...] z mapy 2461-53/2001 i powierzchni działki [...] wynosi zaledwie 4 m² i jest znikoma (zaledwie 0,2%).

Organ I instancji wyjaśnił, że obecnie obowiązujące przepisy geodezyjne przy pomiarach aktualizacyjnych z zastosowaniem nowoczesnych technik pomiarowych i obliczeniowych dopuszczają odchyłki powierzchniowe rzędu 0,5%. To wystarcza do przyjęcia powierzchni bez dodatkowych wyjaśnień. Ponieważ udowodniono, że powierzchnia działki nr [...], została obliczona na podstawie analogicznych danych z operatu ewidencji z lat 1960-1963 oraz zgodności (w zakresie dopuszczalnych błędów obliczeniowych) powierzchni działki nr [...] z powierzchnią działki nr [...], niesłusznym jest argument podważający prawidłowość opracowania geodezyjnego, w wyniku którego powstała mapa nr ewid. 2461-53/2001 na podstawie tylko różnicy powierzchni działek [...] z mapy nr ewid. 235/13/175/72 i nr [...] na mapie nr ewid. 2461-53/2001. W przypadku tej działki różnica jest znaczna, bo wynosi 65 m², jednakże w operacie ewidencji gruntów powierzchnia tej działki zarówno przed jak

i po aktualizacji wpisana była jako 10 arów, tj. 0,1000ha, a więc tak liczona różnica wynosiłaby jedynie 29 m². Wyjaśnienie różnicy powierzchni działki nr [...] przed aktualizacją i nr [...] jest w źródłach danych do obliczenia powierzchni działki. Powierzchnia działki w operacie ewidencji gruntów nr ewid. 235/13/63/63 oraz na mapie nr ewid. 235/13/175/75 została obliczona sposobem mieszanym tzn. z wykorzystaniem miar terenowych i pobranych z mapy i już wówczas były to wielkości niejednoznaczne. Dodatkowo różnica powierzchni wynika również z faktu, że powierzchnie działek w operatach ewidencyjnych na terenie obrębów wiejskich zaokrąglano do 1 ara lub 0,1 ara. Natomiast powierzchnia działki nr [...] na mapie 2461-53/2001 została obliczona metodą analityczną (ścisłą) na podstawie przeliczonych punktów granicznych z operatu ewidencji gruntów z lat 1960-1963r.; stąd różnica powierzchni. Takie różnice, wynikające z przeliczenia danych ewidencyjnych określających przebieg granic działek występują powszechnie w praktyce organu. Wynika to z faktu, że obliczenia powierzchni działek w operatach ewidencyjnych wykonywane w zasadzie były metodą "mieszaną" lub "graficzną", polegającą na pobieraniu czynników obliczeniowych częściowo z pomiarów terenowych, a częściowo jako miar graficznych z mapy.

Organ I instancji wyjaśnił, że uzasadnieniem prawnym przyjęcia powierzchni geodezyjnej przedstawionej na mapie - aneksie nr ewid. 2461-53/2001 jako powierzchni do aktualizacji ewidencji gruntów, są przepisy § 102 ust. 4 pkt. 2 Instrukcji G-5 "Ewidencja gruntów i budynków" wprowadzonej Zarządzeniem Nr 16 z dnia 3 listopada 2003r. Głównego Geodety Kraju w sprawie wytycznych techniczno - organizacyjnych dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, gdzie podano, że w operacie ewidencji gruntów ujawnia się pole powierzchni geodezyjnej, gdy wartość tzw. odchyłki powierzchniowej, obliczonej jako różnica pomiędzy polem powierzchni geodezyjnej i polem powierzchni ewidencyjnej, przekracza wartość maksymalną. Przytaczając stosowne obliczenia organ wskazał, że w przypadku wszystkich trzech działek odchyłki powierzchniowe przekraczają odchyłki dopuszczalne, dlatego w operacie ewidencji gruntów należy ujawnić powierzchnie geodezyjne: działki nr [...] o wielkości 0,2216ha, działki nr [...] o wielkości 0,1080ha, działki nr [...] o wielkości 0,097 ha.

Odnosząc się do powstania działki nr [...], Starosta podał, że jej pochodzenie i ustalenie tożsamości z działką [...] jest podobne jak w przypadku pozostałych działek; działka ta "powstała" w toku prowadzenia ewidencji gruntów dla obrębu M. Oznaczenie nr [...] nastąpiło w toku aktualizacji ewidencji gruntów w 1982r. jako zmiana dotychczasowego oznaczenia nr [...] (dowód ze skorowidza zmian numeracji działek). Działka jako wydzielony obszar gruntu stanowiący przedmiot odrębnego prawa władania powstał (podobnie jak pozostałe działki z obrębu M.) w momencie założenia ewidencji gruntów w 1963r.

Organ I instancji wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył znaczą różnicę pomiędzy kształtem działki oznaczonej jako [...] na mapie nr 235/13/63/63, a mającej jej odpowiadać działką nr [...] na mapie nr ewid. 2461-53/2001. Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, że przebieg granicy działki nr [...] zaznaczony kolorem czerwonym na znajdującej się w aktach sprawy mapie nr ewid. 235/13/63/63, jest błędny. Prawidłowy kształt działki [...] i granica pomiędzy działkami [...] i [...] przebiega nie jak linia czerwona, a jak linia czarna na w/w mapie (na dowód prawidłowego przebiegu granicy uzupełniono akta sprawy o kopie z mapy ewidencyjnej z tzw. matrycy bez konturów klasyfikacyjnych). Tak określona granica nie różni się od granicy przedstawionej na mapie nr ewid. 2461-53/2001 pomiędzy działkami [...] i [...] jako odpowiednikami działek [...] i [...] sprzed aktualizacji i modernizacji.

Organ I instancji podał, że stan prawny działki nr [...] został uregulowany postanowieniem Sądu Rejonowego w J. Wydział I Cywilny z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie o sygn. Akt I Ns 234/05, zgodnie z którym Z. i M. małż. S. stali się z dniem 4 listopada 1971r. z mocy prawa współwłaścicielami nieruchomości położonej w M. oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o powierzchni 0,1100ha na mapie nr ewid. GKN.7430/2/513/2001. Dla tej nieruchomości została założona księga wieczysta KW 60298. Obecnie właścicielem działki nr [...] jest E. P.

Stan prawny działki nr [...] wynika natomiast z Aktu Notarialnego Nr Rep. [...]. W toku niniejszego postępowania E. K. przedstawił w/w akt notarialny, na podstawie którego uzyskano odpis z księgi wieczystej KW 8311, gdzie została ujawniona własność działki nr [...], przysługująca E. i D. małż. K. Dane dotyczące położenia działki, jej oznaczenia, przebiegu granic i powierzchni zostały przedstawione na mapie sytuacyjnej nr ewid. 2353/13/175/72. Ze skorowidza zmiany numeracji działek wynika, że numerowi [...] odpowiada numer [...]. Ponieważ na mapie nr ewid. 2353/13/175/72 granice działki przedstawione zostały na podstawie mapy ewidencji gruntów wsi M. oraz pomiaru uzupełniającego wykonanego w 1972r., oraz z powodu braku możliwości przeliczenia danych pomiarowych z tego operatu, na mapie nr ewid. 2461-53/2001 zostały przedstawione punkty graniczne jako przeliczone z operatu ewidencyjnego z 1960r. Zatem uznano za udowodnioną identyfikację działki [...] jako odpowiednika (w/g cech z definicji działki ewidencyjnej) działki nr [...] na mapie nr ewid. 235/13/175/72, stanowiącej podstawę stanu prawnego przyjętego do aktu notarialnego Nr Rep[...].

Organ I instancji podkreślił, że celem niniejszego postępowania było dostosowanie bieżących danych ewidencyjnych w trybie aktualizacji do zgodności ze stanem według materiałów źródłowych, za jakie uznano dane wynikające z operatu ewidencji gruntów z 1960r. nr ewid. 235/3/63/63. Mając na względzie, że stan prawny wszystkich działek nie ulegał zmianie od lat 1960-tych pod względem danych dotyczących przebiegu granic działek, należało zaktualizować obecne dane ewidencyjne dotyczące przebiegu granic tych działek według danych z lat 1960-tych.

Za udowodnione i nadające się do aktualizacji w ewidencji gruntów organ uznał dane przedmiotowe (przebieg granic działek i wynikające z takich przebiegów powierzchnie działek) nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...]. Dane dotyczące przebiegu granic w/w działek zostały wykazane na mapie - aneksie mapy sytuacyjnej nr ewid. 2461-53/2001 jako dostosowane do aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących ewidencji gruntów. Organ I instancji podkreślił, że jakiekolwiek spory graniczne, w tym spory dotyczące przygranicznych pasów gruntów, nie należą do kompetencji organu i nie mogą być rozpoznane w trybie postępowania ewidencyjnego. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że podnoszona przez małżonków K. sprawa zajęcia przez sąsiada części ich działki poprzez wybudowanie budynku gospodarczego, znalazła swoje wyjaśnienie w postaci przedstawienia budynku gospodarczego na mapie nr ewid. 2461-53/2001 jako położonego w granicach działki nr [...] stanowiącej ich własność.

Starosta wskazał, że konieczną do rozwiązania pozostaje sprawa o zajęty grunt, będąca przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w J., sygn. akt. I C 121/05.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła I. K., w zakresie dotyczącym dwóch danych ewidencyjnych, tj. szerokości drogi nr [...] oraz uznania działki nr [...] jako działki rolniczej, a w części budowlanej. Zdaniem skarżącej, na mapie - aneksie mapy sytuacyjnej nr ewid.2461-53/2001 wykazano drogę o szerokości 2,0m, a powinna to być to droga o szerokości 3,0 m, natomiast odnośnie użytku gruntowego w działce [...], cała działka powinna być oznaczona jako działka budowlana.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał historię sprawy, podjęte w niej czynności i rozstrzygnięcia oraz przytoczył najistotniejsze motywy dwóch zapadłych w niej wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Krakowie i Kielcach. Podkreślił, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Starosta dołożył należytych starań i uzupełnił materiał dowodowy o brakujące dokumenty, wyjaśnił również wszystkie wątpliwości zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lutego 2007 roku, dotyczące zmiany numeracji działek, powierzchni i granic działek będących przedmiotem prowadzonego postępowania, tj. uzupełnił akta sprawy o wypis z księgi wieczystej KW nr 48930, opisał "przejście" działki nr [...] z operatu ewidencji w 1960r. do działki nr [...] z operatu aktualizacji ewidencji gruntów 235/13/275/82, ustalił kiedy powstała działka numer [...] oraz udowodnił jej tożsamość z działką numer [...]

Organ II instancji wskazał, że zostały również wyjaśnione różnice pomiędzy kształtem działki nr [...] na mapie z 1963r., a kształtem i powierzchnią odpowiadającej jej działki nr [...] na mapie z dnia 5 grudnia 2001 r. nr 2461-53/2001, ustalona została tożsamość działki nr [...] z działką nr [...]. Organ I instancji porównał przebieg granic działki nr [...] po modernizacji ewidencji gruntów z przebiegiem granic działek nr [...] sprzed aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów wraz z analizą różnic powierzchni, określił stany prawne nieruchomości oznaczonych numerami działek [...] i [...].

Organ II instancji podkreślił, że powyższe kwestie zostały wyjaśnione nie tylko w uzasadnieniu decyzji Starosty, ale znalazły również odzwierciedlenie w materiale dowodowym w postaci wypisów z ksiąg wieczystych, skorowidzów zmian gruntowych, szkiców polowych oraz danych z obliczenia powierzchni przedmiotowych działek. Do akt sprawy został również włączony brakujący protokół graniczny "zgodnego oświadczenia woli" osób biorących udział w przeprowadzonym do celów aktualnego postępowania pomiarze przedmiotowych działek na gruncie oraz oświadczenie M. i Z. małżonków S. złożone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, z którego wynika, że pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi numerami działek [...] i [...], położonymi w obrębie M. nie ma sporu granicznego, a mapa nr 261-8/2001 wraz z aneksem nr 2461-53/2001 stanowi podstawę do zmiany w ewidencji gruntów.

Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wydana przez organ I instancji w całości realizuje wniosek I. K. z dnia 18 września 2000 r. o przywrócenie granic i powierzchni działki numer [...], zgodnie z ewidencją gruntów z 1968 roku. W związku z faktem, że właściciele sąsiedniej nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] nie wyrażają sprzeciwu na taki przebieg granic, możliwe jest wprowadzenie zmiany zgodnie z mapą nr 261-8/2001 oraz aneksem nr 2461-53/2001.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odnosząc się do zarzutów odwołania podał, że Starosta postanowieniem z dnia [...] sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia [...], wpisując na przedmiotowej mapie w miejsce "szer. 2,00 m" - "nr drogi 1561", jeśli zaś chodzi o prawidłowość oznaczenia użytku gruntowego w działce [...] organ I instancji uznał, że problem ten nie był objęty wnioskiem I. K., w związku z czym nie był przedmiotem rozpatrzenia w tym postępowaniu. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił jednocześnie, że rozstrzygnięcie organu I-szej instancji przyjmuje jako własne.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach I. i K. K., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i prawidłowe oznaczenie na mapie - aneksie mapy sytuacyjnej o nr ewid. 2461-53/2001 prawidłowej szerokości drogi nr [...], zamiast 2 m - 3 m oraz o zmianę oznaczenia należącej do nich działki nr [...] jako działki budowlanej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi jej autorzy wskazali, że w dokumencie z 1963r., zaewidencjonowanym pod nr 235/13/63/63, droga oznaczona wtedy nr [...], (obecnie [...]) miała wpisaną szerokość 3m. Pomimo, że mapa została opatrzona pieczęcią Starosty Powiatu jako zgodna z oryginałem, na załączonym do decyzji Starosty rejestrze zmian, droga ta ma szerokość 2 m, mimo, że rejestr zmian w Aneksie do mapy sytuacyjnej miał być wykonany na podstawie ewidencji gruntów z 1968r.

Skarżący podkreślili, że powyższy błąd wpływa na powierzchnię sąsiadujących z tą drogą działek: [...], [...], [...] i [...] oraz warunków korzystania z tej drogi. Jest to jedyna droga dojazdowa dla działek rolniczych położonych za działką [...].

I. i K. K. zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza ich interes prawny, gdyż działka o nr [...] ma zaledwie 2200 m² i ma oznaczoną część budowlaną, w części jest porośnięta starym sadem, a na pozostałym obszarze usytuowany jest budynek mieszkalno-gospodarczy należący do sąsiada i ta część oznaczona jest jako rolnicza, podczas gdy z uwagi na jej przeznaczenie i wykorzystanie działka ta powinna być oznaczona jako budowlana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Uczestnik E. K., występujący w sprawie także jako pełnomocnik uczestniczki D. K., wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że oboje z żoną nie kwestionują prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Pozostali uczestnicy Z. S., M. S., A. S. i J. P. nie zajęli stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że zarzuty podniesione przez skarżących nie dotyczą kwestii będących przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Przypomnienia bowiem wymaga, że postępowanie administracyjne, zakończone decyzją objętą skargą, toczyło się na wniosek I. K. złożony dnia 18 września 2000r. dotyczący "wyjaśnienia granicy" oraz powierzchni jej działki oznaczonej nr [...] położonej w M. Wszystkie zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcia, łącznie z poddaną obecnie kontroli sądowej decyzją Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], obejmowały swym przedmiotem żądanie zawarte w tym właśnie wniosku I. K. Jedynie pkt I-szy decyzji Starosty z dnia [...] nie dotyczy bezpośrednio działki nr [...], lecz wprowadzenia do ewidencji gruntów aktualnych danych dotyczących współwłaścicieli działki sąsiedniej oznaczonej nr [...], należącej do E. i D. małż. K., zgodnie z wpisem w księdze wieczystej urządzonej dla tej nieruchomości. Zarówno z treści skargi, jak i z okoliczności sprawy wynika jednak w sposób jednoznaczny, że skarżący nie kwestionują decyzji w tej części.

Przedmiotem kontroli sądowej jest zatem rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 decyzji organu I-szej instancji, utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. Jego zakresem – zgodnie z wnioskiem I. K. – objęta jest aktualizacja ewidencji gruntów poprzez ujawnienie:

- przebiegu granic pomiędzy działką wnioskodawczyni oznaczoną nr [...], a sąsiadującymi działkami: nr [...] J. P. (od północy) i nr [...] małżonków E. i D. K. (od wschodu),

- powierzchni wymienionych wyżej działek.

Jak widać z powyższego, ani szerokość drogi dojazdowej przylegającej do działki nr [...] ani rodzaj użytku gruntowego w tej działce nie były objęte decyzjami organów obu instancji. Wynika to z faktu, że rozstrzygnięć w tym zakresie nie żądała wnioskodawczyni w toku postępowania administracyjnego, zaś organy orzekły jedynie w zakresie zakreślonym granicami jej wniosku.

Z treści zarzutów sformułowanych w skardze wynika, że są one kierowane nie tyle przeciwko treści decyzji, co przeciwko zapisom znajdującym się na mapie będącej jej załącznikiem. Takie rozumienie przedmiotu sprawy wynika jednak z nieporozumienia. Decyzja Starosty z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], nawiązują wprawdzie do załącznika - mapy nr ew. 1461-53/2001, ale tylko w zakresie objętym sentencją decyzji organu I-szej instancji; chodzi mianowicie o aktualizację ewidencji gruntów odnośnie ujawnienia przebiegu granic i powierzchni działek, o czym była mowa wyżej. Uregulowanie tych dwóch kwestii wynikało z treści złożonego przez skarżącą wniosku. Obie decyzje nie obejmują zatem swym przedmiotem innych danych, uwidocznionych na mapie, ale nie będących przedmiotem rozpoznania w tej sprawie. Dotyczy to nie tylko rodzaju użytków gruntowych we wszystkich trzech działkach nr [...], [...] i [...], czy szerokości drogi dojazdowej, ale także pozostałych danych np. numerów ewidencyjnych innych działek.

Już z tych powodów bezprzedmiotowa jest merytoryczna ocena argumentów podniesionych w skardze, albowiem zarzuty w niej podniesione dotyczą materii nie objętej rozpoznaniem w sprawie oraz decyzjami organów obu instancji.

Ubocznie i niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na fakt, że w obrocie prawnym znajduje się postanowienie Starosty z dnia [...] prostujące oczywiste omyłki w decyzji z dnia [...] między innymi w ten sposób, że na mapie - aneksie mapy sytuacyjnej nr ew. 2461-53/2001, stanowiącej załącznik do tej decyzji, zamiast opisu: "droga szer.2,00m", wpisano "[...] – dr". Jak wynika z akt sprawy, postanowienie to nie zostało zaskarżone do organu wyższej instancji, zatem łącznie z decyzją z dnia [...] i mapą stanowiącą do niej załącznik, stanowi całość rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym, zakwestionowaną w skardze mapę – w zakresie danych dotyczących oznaczenia drogi dojazdowej – należy odczytywać łącznie z postanowieniem Starosty z dnia [...], w świetle którego treścią mapy nie została objęta szerokość drogi nr [...].

Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze (które z przyczyn wskazanych wyżej nie mogły zostać uwzględnione), Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W ramach tej kontroli Sąd miał na uwadze, że zaktualizowane w ewidencji gruntów dane dotyczące przebiegu granic oraz powierzchni działek nr [...], [...] i [...] nie były kwestionowane w skardze, co ma znaczenie z punktu widzenia ustanowionego w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. Trafność rozstrzygnięcia zawartego w decyzjach organów obu instancji nie została także zanegowana przez uczestników postępowania sądowego.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił na wstępie, czy organy wykonały wszystkie wytyczne i zalecenia zawarte w poprzednich wyrokach sądowych. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące dla organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższego przepisu, pogląd prawny przedstawiony w poprzednich wyrokach sądowych wiąże także Wojewódzki Sąd Administracyjny przy obecnie dokonywanej kontroli zaskarżonego aktu.

Przypomnienia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 grudnia 2004r. nakazał organom dokładnie ustalić i zbadać tytuły własności dotyczące wszystkich trzech działek, na podstawie których mogą być wprowadzone dane do ewidencji gruntów. Poza tym, za konieczne uznał wyjaśnienie okoliczności, w jakich doszło do zmiany numerów ewidencyjnych działek: [...] na [...], [...] na [...] i [...] na [...]. Niewykonanie tych wytycznych było przyczyną uchylenia obu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 27 lutego 2007r. Dodatkowo Sąd ten nakazał wyjaśnić, czy granice działki nr [...] odpowiadają granicom działki nr [...] sprzed aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów, a jeżeli zmienił się ich przebieg, to z jakich powodów. Jeżeli zaś przebieg granic działki [...] po aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów nie uległ zmianie, to z jakich powodów zmieniła się jej powierzchnia.

W toku kolejnego rozpoznania sprawy, organy obu instancji uwzględniając wytyczne zawarte w dotychczas wydanych w sprawie wyrokach sądowych, dokonały prawidłowych ustaleń w oparciu o uzupełniony i zgromadzony wcześniej materiał dowodowy. Ustalenia te, przedstawione obszernie w części historycznej uzasadnienia, odnoszą się do wszystkich kwestii, na które zwracały uprzednio uwagę Sądy. Dotyczą one głównie okoliczności związanych z tytułami prawnymi przysługującymi stronom do poszczególnych działek, w oparciu o które wprowadzone zostały zaskarżoną decyzją zmiany w ewidencji gruntów. Organy ustaliły przy tym, że dla każdej z działek urządzona jest księga wieczysta, a odpisy z tych ksiąg dołączone zostały do akt sprawy. W świetle zgromadzonych dowodów nie może także budzić wątpliwości tożsamość poszczególnych działek przed i po zmianie ich numerów ewidencyjnych. W świetle operatu aktualizacji ewidencji gruntów obrębu M., nr ew. [...] pod nazwą "skorowidz zmian numeracji działek", działce oznaczonej dawnym numerem [...] odpowiada działka nr [...], działce nr [...] – działka nr [...], a działce nr [...] – działka nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organu I-szej instancji znajduje się przy tym obszerna analiza porównawcza cech definicyjnych działek sprzed i po zmianie numeracji, a ich tożsamość została należycie wykazana i jest oczywista. Organ ustosunkował się także do kwestii związanej z różnicami powierzchni działek przed i po modernizacji ewidencji gruntów wyjaśniając źródło oraz przyczyny ich powstania.

Obszerny materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje niezbicie na to, że w trakcie aktualizacji ewidencji gruntów w roku 1982 doszło do zmiany polegającej na naniesieniu innego niż dotychczasowy, przebiegu wschodniej i północnej granicy działki wnioskodawczyni oznaczonej numerem [...]. Różnica ta widoczna jest w sposób wyraźny na znajdujących się w aktach mapach, np. sporządzonej w 1963r., nr ewidencyjny 235/13/63/63 (k.9 i 74 akt administracyjnych organu I-szej instancji) oraz w roku 1982 nr ew. 235/13/275/82 (k. 151 akt administracyjnych). Pomocne jest także zdjęcie satelitarne z nałożoną na nie kopią mapy ewidencyjnej – już po dokonanych w ewidencji zmianach (k. 122), oraz mapa sytuacyjna sporządzona przed geodetę U. S. dnia 22 kwietnia 2001r., zaewidencjonowana pod numerem 2461-8/2001 (k.17 akt administracyjnych). Stan ujawniony w czasie zakładania ewidencji gruntów w roku 1960 przedstawiony został na tej mapie kolorem czerwonym, zaś przebieg granicy zgodnie z operatem z roku 1982 – kolorem zielonym. Trudno aktualnie dociec przyczyn dokonania takiej zmiany, tym bardziej, że dotyczy ona granicy z działką nr [...], co do przebiegu której zarówno skarżąca jak i Z. i M. małżonkowie S. - poprzednicy prawni obecnej właścicielki tej działki – zgodnie deklarują, iż od lat nie uległa zmianie. Co więcej, jak widać ze zdjęcia satelitarnego i nałożonej nań mapy, od działki wnioskodawczyni "odjęto", a do działki nr [...] "przypisano" grunt pod budynkiem gospodarczym wybudowanym – co jest bezsporne – przez E. K. (współwłaściciela działki [...]), przy czym kontury tego budynku na mapie nie pokrywają się z jego faktycznym położeniem w terenie. Jak wynika jednocześnie z akt sprawy, a zwłaszcza z protokołów granicznych dotyczących przebiegu na gruncie granic działek nr [...], [...] i [...] (k. 205 – 211 akt administracyjnych I-szej instancji), budynek gospodarczy postawiony został przez E. K.w oparciu o nieformalną "umowę kupna – sprzedaży", jaką zawarł on w roku 1990 z Z. S. Doprowadziło to do zmiany przebiegu granic posiadania działek nr [...] i [...], gdyż jak wynika z treści tej umowy "ogród", będący jej przedmiotem stanowił część działki nr [...].

Jak słusznie zwrócił uwagę organ I-szej instancji, dla wyjaśnienia przyczyn wprowadzenia do ewidencji gruntów zmiany, o jakiej mowa wyżej, pomocnym mogą być przepisy obowiązującego w tym czasie (do 15 stycznia 1997r.) zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz.98 ze zm.). Zgodnie z § 10 tego zarządzenia, granice działki określa przebieg linii:

1. według faktycznego stanu władania, stwierdzonego na gruncie, lub

2. według stanu prawnego nieruchomości, ustalonego w postępowaniu uregulowanym odrębnymi przepisami, lub

3. według obowiązującego podziału powierzchniowego (oddziałów) – na obszarach lasów państwowych.

Stosownie zaś do § 7 ust.1 zarządzenia, działkę stanowił obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że władanie nieruchomością może być przejawem przysługującego danej osobie tytułu własności, ale nie musi. Władającym jest bowiem nie tylko właściciel, ale także posiadacz zależny (np. dzierżawca) lub samoistny, któremu nie przysługuje tytuł własności (art. 336 kc).

Jak widać z powyższego, w świetle przepisów obowiązujących od 1969r. do roku 1997, ujawnione w ewidencji gruntów granice działki ewidencyjnej nie musiały wcale odpowiadać jej granicom prawnym, wynikającym z tytułów własności. Jeżeli zatem zmianie uległ faktyczny przebieg linii granicznej w dacie, gdy sporządzany był operat pomiarowy w ramach aktualizacji lub modernizacji ewidencji gruntów, to okoliczność ta - w świetle zacytowanego przepisu - mogła być podstawą do dokonania zmiany w tym zakresie.

W stanie faktycznym sprawy, nie można jednak znaleźć uzasadnienia do ujawnienia w ewidencji gruntów w roku 1982 zmiany w przebiegu granic działki nr [...], nawet przy uwzględnieniu ówcześnie obowiązujących przepisów. W aktach nie ma żadnych dowodów na to, aby przed tą datą nastąpiła jakakolwiek zmiana faktyczna w przebiegu granic, a ta, o której była mowa wyżej nastąpiła później, bo po roku 1990 i dotyczyła granicy pomiędzy działką [...] i [...], nie zaś między działką [...] i [...]. Jak słusznie podkreśliły organy obu instancji, analiza tytułów własności wskazuje także na to, że nie było w tym czasie żadnych zmian mogących mieć znaczenie dla ustalenia granic prawnych przedmiotowych działek. Ponieważ zgodnie z treścią art. 158 w zw. z art. 155 kc, umowa przenosząca własność nieruchomości powinna być pod rygorem nieważności zawarta w formie aktu notarialnego, zawarta przez E. K. umowa nieformalna, o jakiej mowa wyżej, nie przeniosła skutecznie własności nieruchomości na nabywcę i nie mogła mieć żadnego znaczenia dla przebiegu granicy prawnej działki nr [...], ujawnionej przy zakładaniu ewidencji gruntów. Wprawdzie księga wieczysta dla tej nieruchomości (tj. dla działki nr [...]), oznaczona nr KW 48930 założona została w Sądzie Rejonowym w J. dopiero w roku 1997, niemniej jednak jako podstawę nabycia własności wskazano akt notarialny z dnia [...] Nr Rep. [...], mocą którego opisaną nieruchomość S. G. sprzedał poprzednikom prawnym skarżącej – J. i H. małżonkom S. (dowód: odpis z księgi wieczystej k. 254 oraz kserokopia wypisu z aktu notarialnego – k. 23 i 24 akt organu I-szej instancji). Wszelkie następujące po tej dacie zmiany właścicieli (wynikłe z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S., a potem z umowy darowizny na rzecz I. K. z dnia [...]), mają zatem charakter wyłącznie pochodny w stosunku do pierwotnego nabycia w oparciu o akt notarialny z roku 1946. Dlatego też Sąd uznał, że znajdująca się w aktach księgi wieczystej mapa nie tworzy stanu prawnego w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...], tym bardziej, że przedstawia ona tę działkę już po zmianach dokonanych w roku 1982 w sposób nie odpowiadający tytułom własności.

Z tych względów uznać należy, że zaktualizowanie w ewidencji gruntów danych wszystkich trzech działek w sposób, o jakim mowa w zaskarżonej decyzji, nastąpiło w zgodzie z prawem, w szczególności z przepisami rozdziału 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.05.240.2027) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.01.38.454).

Wskazać także należy, że wprowadzone przez organ do ewidencji gruntów zmiany, zarówno co do przebiegu granic działki nr [...] jak i jej powierzchni, realizują w całości wniosek I. K. W toku całego postępowania administracyjnego skarżąca domagała się bowiem ujawnienia danych w oparciu o mapy ewidencyjne sporządzone w czasie zakładania ewidencji gruntów dla tego obszaru, czyli w latach 60-tych. Jej żądaniu stało się zadość, a rozstrzygnięcie organu zostało także zaakceptowane przez pozostałe strony.

Należy przy tym pamiętać, że dane zawarte w ewidencji gruntów nie tworzą stanu prawnego, lecz go odzwierciedlają. Charakter ewidencji gruntów i budynków podkreślały już Wojewódzkie Sądy Administracyjne w obu wyrokach, jakie zapadły w niniejszej sprawie. Dlatego na podstawie zapisów zawartych w ewidencji nie można formułować stanowczych wniosków co do statusu prawnego jakiejkolwiek nieruchomości. Podstawowe znaczenie w tej mierze będzie miał zawsze tytuł własności.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.