Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1414/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 ust. 1 i 2; art. 139 ust. 3; art. 135 ust. 1 i 2; art 4 pkt 9; art. 13 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 105 poz 1 art. 5 ust. 1
law: Rozporządzenie (WE) NR 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad  regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen).
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 239 poz 19 art. 26 ust. 2 w zw z ust. 3
law: Konwencja Wykonawcza do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki  Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą we L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1980 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez przewoźnika T. z siedzibą w [...]– utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] orzekającą o nałożeniu na ww. przewoźnika kary administracyjnej w wysokości 6.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosi 24.651,00 PLN.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w H. wystąpił do Wojewody [...] o wymierzenie kary administracyjnej przewoźnikowi T. z siedzibą w [...] wskazując, iż w dniu [...] maja 2012 r. przywiózł on autokarem relacji [...]-[...] obywateli [...] – A. K., ur. [...] i Y. B., ur. [...] r., którzy nie posiadali zezwolenia uprawniającego ich do wjazdu i pobytu na terytorium Polski.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 ust. 1-3 w związku z art. 135 ust. 1-2 oraz art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej w H., orzekł o nałożeniu na T. z siedzibą w [...] kary administracyjnej w wysokości 6.000 EUR (3.000 EUR za każdą przywiezioną osobę), co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosi 24.651,00 PLN.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną, morską lub wykonując regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym (z wyjątkiem ruchu przygranicznego), przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.

Do nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika z tytułu odpowiedzialności administracyjnej wystarczy stwierdzenie obiektywnego faktu zaniedbania obowiązku określonego w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, bez badania, czy to naruszenie zostało zawinione przez przewoźnika. Za działalność przedsiębiorstwa przewozowego zawsze ponosi odpowiedzialność podmiot, który je prowadzi. Na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowców), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Organ wskazał, że w dniu [...] maja 2012 r. obywatele [...]: A. K., ur. [...] r. w m. [...] ([...]), legitymująca się paszportem [...] wydanym w dniu [...].12.2010 r. przez władze [...] z ważnością do dnia [..].12.2020 r. oraz Y. B., ur. [...] r. w m. S. ([...]), legitymujący się paszportem [...] wydanym w dniu [...].01.2012 r. przez władze [...] z ważnością do dnia [...].01.2022 r., byli pasażerami autokaru marki Mercedes nr rej. [...] w relacji [...] (UA) – [...] (PL), który odbywał kurs w międzynarodowym w transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w H. stwierdzili, że w[...] cudzoziemcy nie posiadają w swoich paszportach wiz, które w dniu [...] maja 2012 r. uprawniałaby ich do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. A. K. posiadała w swoim paszporcie wizę wielokrotną nr [...] wydaną w dniu [...].05.2012 r. przez Konsula RP w C. z ważnością od dnia [...].06.2012 r. do dnia [...].04.2013 r. na czas pobytu 180 dni, zaś Y. B. posiadał w swoim paszporcie wizę wielokrotną nr [...] wydaną w dniu [...].05.2012 r. przez Konsula RP w C. z ważnością od dnia [...].06.2012 r. do dnia [...].04.2013 r. na czas pobytu 180 dni.

Wobec faktu nieposiadania przez cudzoziemców w dniu [...] maja 2012 r., tj. w dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej w PSG w H., zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w H. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił A. K. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił Y. B. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. A. K. i Y. B. podczas przesłuchania przeprowadzonego w Placówce Straży Granicznej w H. oświadczyli, że nie zauważyli, iż zamieszczone w ich paszportach wizy są jeszcze nieważne w dniu, gdy przyjechali na granicę. Ponadto kierowca autokaru zeznał, że sprawdzał we Lwowie paszporty oraz wizy obywateli Ukrainy, lecz nieprawidłowo odczytał daty ich ważności.

W ocenie organu, okoliczności sprawy wskazują, że przewoźnik nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków ustawowych. Gdyby dołożył należytej staranności, to A.K. i Y.B. nie powinni byli uzyskać zgody na skorzystanie z usługi przewozowej w transporcie międzynarodowym. Analiza posiadanych przez cudzoziemców wiz nie budzi żadnych wątpliwości co do ich czytelności, gdyż w wizach wyraźnie zostało zaznaczone, iż okres ich ważności zaczyna się w dniu [...].06.2012 r. Organ stwierdził, że została spełniona obligatoryjna przesłanka do nałożenia kary administracyjnej, określona w art. 138 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie przewoźnik T. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu odwołania podniósł, że przewożone osoby otrzymały wizę zezwalającą na wjazd na terytorium Schengen, a zatem zostały pozytywnie zweryfikowane przez właściwe organy pod kątem zapewnienia należytej ochrony interesów Unii Europejskiej. Zdaniem odwołującego się, odpowiedzialność przewoźnika aktualizuje się jedynie wtedy, gdy przywiezie na granicę osobę bez wizy i zaniecha uprzedniego sprawdzenia, czy pasażer w ogóle tę wizę posiada. Przewożeni cudzoziemcy nie byli osobami nieuprawnionymi do przekroczenia granicy, natomiast ich uprawnienie było zakreślone w czasie, gdyż okres ważności wizy nie rozpoczął jeszcze biegu.

W ocenie odwołującego się, kierowca autokaru dochował należytej staranności w kwestii dokonania kontroli w takim zakresie, w jakim był do tego uprawniony. Ponadto, pasażerowie również nie wiedzieli, że okres ważności posiadanych przez nich wiz nie rozpoczął jeszcze biegu, natomiast organ nie przesłuchał w charakterze świadka na tę okoliczność cudzoziemców, ani kierowcy autokaru. Organ nie wyjaśnił, w jaki sposób miał zostać zagrożony cel, jakiemu służą zastosowane przepisy ustawowe, tj. zwalczenie nielegalnej imigracji, wobec czego nie zrealizował dyspozycji art. 11 k.p.a., wobec czego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, została wydana wskazana na wstępie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...].

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy autokaru oraz A. K. i Y. B.. Odnosząc się do ww. wniosku, Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż w dniu [...] maja 2012 r. A.K. i Y.B. zostali przesłuchani przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w H. w charakterze stron. Y.B. i A.K. zeznali wówczas, że nie zauważyli, iż posiadane przez nich wizy będą ważne dopiero za miesiąc, natomiast przed wyjazdem kierowca sprawdził wszystkim paszporty oraz wizy.

Organ podał, że cudzoziemcy posiadali zarejestrowane w dniu [...] marca 2012 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania im pracy w charakterze pomocniczych pracowników polowych na rzecz J. K. w okresie od dnia [...].06.2012r. do dnia [...].04.2013r. Decyzjami z dnia [...] maja 2012r. nr [...] i nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w H. odmówił A.K. i Y.B. wjazdu na terytorium Polski, nadając decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu [...] maja 2012 r. przeprowadzono również dowód z przesłuchania w charakterze świadka V. I. - kierowcy autobusu, którym podróżowali cudzoziemcy oraz pracownika T. z siedzibą we [...]. Pracownik przewoźnika zeznał, że w kasach są sprawdzane dokumenty podróży, natomiast kierowca autobusu oświadczył, że A.K. i Y.B. kupowali bilety w kasie oraz wsiedli do autobusu na dworcu we [...]. Sprawdzał ich paszporty oraz wizy, gdy wsiadali do autobusu, lecz nieprawidłowo odczytał daty od kiedy są ważne posiadane przez nich wizy, tj. pomylił miesiące i odczytał, że wizy są ważne od dnia [...] maja.

Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu, na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Ponadto art. 135 ust. 2 ustawy stanowi, że obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro.

Organ wskazał, że art. 135 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźników określonego typu obowiązki. Przewoźnik jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Ustawodawca wyraźnie przesądził, że obowiązek ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Organ podkreślił, iż nie jest wystarczający sam fakt posiadania przez cudzoziemca jakiejkolwiek wizy, ale wizy wymaganej, tj. uprawniającej cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP.

Organ podał, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób nie będących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Z uwagi na wstąpienie Polski do strefy Schengen podstawowe znaczenie dla przewoźnika wykonującego usługi w zakresie takim, jak odwołujący się, było zapoznanie się z właściwymi przepisami regulującymi ruch w tej strefie, w tym z rozporządzeniem (WE) NR 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz.U. UE L Nr 105 poz. 1 ze zm.), Konwencją Wykonawczą do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Linii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. UE.[...] z 2000r. Nr 239 poz. 19 ze zm.), jak również z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących, w tym zakresie obciąża przewoźników.

Skoro na mocy art. 135 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców, to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Skutki ich niedopełnienia ustawa określa jasno w art. 138 ustawy o cudzoziemcach. Zakres obowiązków przewoźnika został przez ustawodawcę sprecyzowany do kontroli posiadania odpowiednich, pozwalających na wjazd dokumentów. Czynnością, która umożliwia stwierdzenie - jak w niniejszej sprawie - jaki jest okres ważności wizy, a tym samym, czy uprawnia ona cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jest wgląd w naklejkę wizową. Zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się wysokim stopniem staranności, który jest jednak współmierny do zakresu kontroli, wynikającego z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jeżeli zatem analiza treści dokumentu wskazuje, że jest on nieważny, ponieważ wygasł termin jego ważności lub ważność dokumentu jeszcze się nie rozpoczęła, przewoźnik bądź działająca w jego imieniu osoba powinna to stwierdzić.

W przedstawionych okolicznościach sprawy organ wskazał, że A.K. i Y.B. nie spełniali warunków wjazdu na terytorium Polski, a także do strefy Schengen, określonych wart. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadane przez cudzoziemców wizy krajowe, na podstawie której zamierzali oni przekroczyć granicę w kierunku do Polski, nie uprawniały ich do wjazdu na to terytorium w dniu [...].05.2012r., gdyż rozpoczynały one ważność w dniu [...].06.2012r. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, niewątpliwie w przypadku zachowania przez przewoźnika należytej staranności, odnotowałby on fakt posiadania przez cudzoziemców wiz krajowych, które nie uprawniały ich do przekroczenia granicy Polski w dniu [...].05.2012r. Wizy były ważne dopiero od dnia [...].06.2012r., co wynika wprost z danych zamieszczonych w naklejce wizowej. Wzór naklejki wizowej zawiera termin ważności wizy, który to termin jest umieszczany w stałym polu, zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenie Rady (WE) NR 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającego jednolity formularz wizowy, co czyni weryfikację terminu ważności wizy łatwą w przypadku wglądu do niej.

W ocenie organu, nie jest zasadne przeprowadzanie dowodu w postaci ponownego przesłuchania kierowcy autokaru i cudzoziemców, gdyż zarówno kierowca autokaru, jak i A.K. oraz Y.B.zostali szczegółowo przesłuchani na okoliczność podjętych przez przewoźnika czynności w celu upewnienia się, czy posiadają oni uprawnienie do wjazdu i pobytu na terytorium Polski. Zeznania kierowcy i ww. pasażerów są spójne, nie wykluczają się wzajemnie i nie są ze sobą sprzeczne, tym samym brak jest podstaw do podważenia ich wiarygodności. Zarówno kierowca autobusu, jak i sami cudzoziemcy zeznali, iż V. I. sprawdzał ich dokumenty podróży oraz wizy. Kierowca zeznał dodatkowo, że stwierdzenie, iż posiadane przez cudzoziemców wizy są ważne, było wynikiem jego omyłki - błędnego odczytania daty początku ważności wiz. Zawarte we wniosku dowodowym stwierdzenie, iż pasażerowie odmówili okazania kierowcy dokumentu podróży, pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym, z którego jednoznacznie wynika, że kierowca autobusu dokonał kontroli dokumentów podróży i wiz cudzoziemców. Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy autobusu, A. K. i Y.B. jest nieuzasadniony, gdyż przesłuchania ww. osób odbyły się w dniu [...] maja 2012r. Ponadto, przesłuchanie kierowcy autobusu jest szczegółowe i wyczerpujące.

Organ dodał, że sprawdzenie daty początkowej i końcowej ważności wizy oraz jej typu należy w świetle art. 135 § 1 ustawy do elementarnych obowiązków przewoźnika. Za taką właśnie interpretacją przemawia zastosowane przez ustawodawcę sformułowanie "podjęcie działania dla upewnienia się", co wskazuje na wysoki miernik staranności, którego powinien dochować przewoźnik. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż cudzoziemcy nie spełniali warunków wjazdu na terytorium Polski, a także do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy sprawy wskazuje, że przewoźnik T. z siedzibą w [...] nie dołożył należytej staranności w celu upewnienia się, czy cudzoziemcy zamierzający w dniu [...] maja 2012r. wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadali wymagane wizy, uprawniające ich do wjazdu do Polski.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł przewoźnik T. z siedzibą we [...]

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a., jak również art. 78 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym brak uwzględnienia wniosku dowodowego strony i brak przesłuchania w charakterze świadka kierowcy autokaru, przewożącego w dniu [...] maja 2012 r. pasażerów na trasie [...] – [...]. na okoliczność czynności podjętych przez kierowcę w celu dokonania weryfikacji posiadanych przez cudzoziemców dokumentów, jak również informacji udzielonych mu przez obywateli [...] – A. K. i Y. B. dotyczących posiadanych przez nich dokumentów oraz brak przesłuchania w charakterze strony przedstawiciela przewoźnika, pomimo iż w sprawie istniały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że przewoźnik nie podjął żadnych działań w celu wykonania nałożonych na niego przez prawo obowiązków.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 135 i art. 138 ust 1 i ust 3ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach w związku z art. 31 ust 3 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 135 i art. 138 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem skarżącego, prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach, dokonana w świetle obowiązującego w Polsce systemu prawa - w szczególności Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz.Urz.UE.L 2006 Nr 105), dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., a także ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz art. 15 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej - prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Stosownie do art. 138 ust. 2, przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 3, przeliczenia równowartości euro, o której mowa w ust. 1, na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej.

Karę administracyjną, o której mowa w art. 138, na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej, w której odmówiono cudzoziemcowi wjazdu, nakłada na przewoźnika, w drodze decyzji, wojewoda właściwy ze względu na siedzibę organu występującego z wnioskiem, o czym stanowi art. 139 ust. 3 cytowanej ustawy o cudzoziemcach.

Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wobec faktu nieposiadania przez cudzoziemców w dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w H. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił A. K. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił Y. B. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie wystąpił do właściwego wojewody z wnioskiem o wymierzenie przewoźnikowi kary administracyjnej.

Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały sprecyzowane w Rozdziale 12 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności, zgodnie z art. 135 ust. 1 tej ustawy, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Stosownie do art. 135 ust. 2 ww. ustawy, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że obywatele [...] – A.K. oraz Y.B. byli pasażerami autokaru relacji [...] – [...], należącego do przewoźnika T. z siedzibą we [...] Kurs odbywał się w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w H. stwierdzili, że ww. cudzoziemcy nie posiadają w swoich paszportach wiz, które w dniu [...] maja 2012 r. uprawniałyby ich do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. W dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej cudzoziemcy nie legitymowali się ważnymi tytułami pobytowymi, uprawniającymi ich do wjazdu na terytorium RP. Posiadali wizy krajowe, wydane przez konsula w C., na czas pobytu 180 dni, z terminem ważności od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r.

Zarówno zamierzający przekroczyć granicę cudzoziemcy, jak i kierowca autobusu zostali przesłuchani przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w H. w dniu [...] maja 2012 r. Według oświadczeń cudzoziemców, nie zauważyli, że posiadane przez nich wizy nie są ważne, natomiast kierowca autobusu przed wyjazdem sprawdził wszystkim paszporty i wizy. Kierowca autobusu oświadczył, że sprawdził ich paszporty oraz wizy, gdy wsiadali do autobusu we [...], jednak nieprawidłowo odczytał datę, od kiedy wizy są ważne, gdyż pomylił miesiące. Z tego względu uznał, że wizy są ważne od dnia [...] maja 2012 r., a nie od [...] czerwca 2012 r. Przesłuchano ponadto pracownika T. z siedzibą w [...] na okoliczność, czy w trakcie sprzedaży biletów dokonywana jest kontrola dokumentu podróży oraz dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium RP lub Państw strefy Schengen. Świadek zeznał, że w kasach są sprawdzane dokumenty podróży, a przez niego - również paszporty oraz wizy. Wobec oświadczeń złożonych zarówno przez cudzoziemców, jak i kierowcę autokaru oraz pracownika przewoźnika w dniu [...] maja 2012 r., których treść jest spójna, brak było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnikiem jest osoba fizyczna lub prawna zajmująca się zarobkowo przewozem osób drogą powietrzną, morską lub lądową. Z kolei przepis art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec może przekroczyć granicę i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada:

1) ważny dokument podróży;

2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane;

3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku tranzytem.

Stosownie do art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen (Warunki wjazdu obywateli państw trzecich) w przypadku pobytu nieprzekraczającego trzech miesięcy w okresie sześciomiesięcznym warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące:

a) posiadają oni ważny dokument podróży lub dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy;

b) posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) NR 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową;

c) uzasadnią cel i warunki planowanego pobytu oraz posiadają wystarczające środki utrzymania, zarówno na czas trwania planowanego pobytu, jak i na powrót do ich

państwa pochodzenia lub na tranzyt do państwa trzeciego, co do którego istnieje pewność, że uzyskają zezwolenie na wjazd na jego terytorium, lub jeżeli mają możliwość uzyskania takich środków zgodnie z prawem;

d) nie są osobami, wobec których dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu w SIS;

e) nie są uważani za stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z Państw Członkowskich, a w szczególności nie dokonano wobec nich, na. tej samej podstawie, wpisu do celów odmowy wjazdu w krajowych bazach danych Państw Członkowskich.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, przez sformułowanie "wymagana wiza" zawarte w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, należy rozumieć wizę ważną, a więc uprawniającą cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Taką wizą przewożeni przez skarżącego cudzoziemcy nie dysponowali, co bezspornie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Prawidłowo organ ocenił, że A.K. i Y.B.nie spełniali warunków wjazdu na terytorium RP oraz do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadane przez cudzoziemców wizy krajowe nie uprawniały ich do wjazdu na terytorium RP w dniu [...] maja 2012 r., bowiem były ważne od dnia [...] czerwca 2012 r.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie przewoźnika, w świetle regulacji zawartej w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, powinno charakteryzować się wysokim stopniem staranności. W niniejszej sprawie analiza treści dokumentów pasażerów nie potwierdziła ich ważności, czego przewoźnik nie dostrzegł. Przywiezienie do granicy cudzoziemca nie posiadającego wymaganej wizy musiało skutkować sankcją określoną w art. 138 ust. 1 cytowanej ustawy, tj. nałożeniem na przewoźnika kary administracyjnej. Sankcja ta jest obligatoryjna, gdyż organ dysponuje uznaniowością wyłącznie przy określeniu wymiaru kary, co wynika wprost z treści ww. przepisu. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 138 ust. 1 ustawy, tj. "nakłada się karę administracyjną", podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Do uznania organu pozostawiono natomiast wysokość samej kary - od 3000 - 5000 euro za każda przywiezioną osobę.

Odnosząc się do zarzutu braku zgodności treści zaskarżonej decyzji z celem, jaki przepisom art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wyznacza dyrektywa 2001/51/WE stwierdzić należy, że nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji tej dyrektywy. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły), to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest min. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Skoro zatem kara administracyjna ma realizować cel prewencyjny, bez znaczenia jest ryzyko migracyjne związane z osobą, która została przez przewoźnika przywieziona do granicy bez odpowiednich dokumentów, jak również ewentualne zagrożenie związane z przewożoną osobą.

W przedmiotowej sprawie kara administracyjna została nałożona na przewoźnika prawidłowo, wobec spełnienia przesłanki określonej w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Kontrolując tok postępowania, Sąd nie dopatrzył się uchybień w zakresie dopełnienia przez organy administracji obowiązków określonych w szczególności w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Nadto, uzasadnienie kwestionowanej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.