Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 977/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1, art. 245 par. 1 i 2, art. 246 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

I SA/Lu 977/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące styczeń-marzec, lipiec i sierpień 2007r., oraz luty, październik-grudzień 2008r. postanawia: przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, A. W. (skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniosła, że jest osobą niepracującą, nie osiąga żądnego dochodu oprócz alimentów na starszą córkę w wysokości 300 zł miesięcznie. Utrzymuje się z pomocy rodziny, matki w formie niepieniężnej o wartości ok. 400 zł miesięcznie. Matka pobiera świadczenie emerytalne. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci, nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej siostry E. T., nie ponosząc żadnych opłat związanych z jego utrzymaniem. Korzysta również z pomocy ojca jej młodszego dziecka, przekazywanej w formie "dóbr potrzebnych niemowlęciu" o wartości ok. 500 zł miesięcznie. Środków z pomocy społecznej nie otrzymuje. Nie posiada żadnych rachunków bankowych. Dnia 18 maja 2013r., otrzymała jednorazowo kwotę 1000 zł z tytułu urodzenia dziecka. Do dnia 30 października 2012 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jednakże z powodu niezgłoszenia się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy została wyrejestrowana na okres 120 dni. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza została wykreślona z dniem 24 października 2011 r. (decyzja Prezydenta Miasta z [...] listopada 2011r.). Na dzień zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie posiadała żadnego majątku z nią związanego (arkusze spisu z natury z dnia 30 września 2011r.). W 2011r. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł - [...] zł, koszty uzyskania przychodów – [...] zł, a strata – [...] zł (zeznanie podatkowe PIT-36L). W 2012 r. skarżąca osiągnęła przychód z innych źródeł w wysokości [...] zł. Wniosek o ustanowienie adwokata skarżąca uzasadniła tym, iż nie posiada wiedzy prawniczej i nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Zarzuciła błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że w świetle przedstawionych okoliczności nie przysługuje jej prawo pomocy.

W uzasadnieniu wyjaśniła, że nie podała we wniosku, iż obecnie pełni funkcję prezesa zarządu "A" Sp. z o.o., gdyż nie uzyskuje z tego źródła żadnych dochodów. Korzysta z pomocy matki i siostry, w zamian za bezpłatną pomoc przy prowadzeniu spraw powyższej spółki. Utraciła status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, gdyż w dniu kiedy miała się stawić na wizytę w Urzędzie Pracy, nie mogła znaleźć opieki do dzieci. Pomimo toczących się od kilku lat postępowań podatkowych, nie zaoszczędziła żadnej kwoty pieniężnej, gdyż działalność gospodarcza przynosiła stratę, w 2011r., rzędu [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – P.p.s.a./ wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienia stanowią odstępstwo od obowiązku powszechnego i równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia /FZ 478/04/. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/.

Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi /II FZ 80/09/.

W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych należy stwierdzić, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania sądowego w rozumieniu przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie dysponuje ona żadnym majątkiem, obecnie nie posiada także źródeł dochodu. W utrzymaniu pomaga jej rodzina: matka i siostra. Otrzymuje alimenty w wysokości 300 zł na rzecz starszego dziecka oraz korzysta z pomocy ojca jej młodszego dziecka, przekazywanej w formie "dóbr potrzebnych niemowlęciu" o wartości ok. 500 zł miesięcznie. Z uwagi na pomoc rodziny skarżąca nie pobiera wynagrodzenia za sprawowanie funkcji prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o. gdzie wspólnikami są jej matka i siostra.

Sąd oceniając zdolności płatnicze skarżącej miał także na uwadze fakt, iż do dnia 24 października 2011 r., prowadziła działalność gospodarczą polegająca na sprzedaży paliw, jednak na tę datę nie posiadała żadnego majątku z nią związanego (arkusze spisu z natury z dnia 30 września 2011 r.). Z zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. wynika, że skarżąca osiągnęła przychód z innych źródeł w wysokości [...] zł., jednak jak wiadomo Sądowi z urzędu (sygn. akt I SA/Lu 615/12) do czerwca 2012r., korzystała ona z zasiłku dla bezrobotnych.

Mając na uwadze powyższe oraz znaczną wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 5.700 zł należy przyjąć, iż sytuacja życiowa, poziom uzyskiwanych dochodów, stan posiadanego majątku, poziom koniecznych wydatków razem uzasadniają stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania sądowego w tym kosztów związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika.

Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji i uwzględnić w całości wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.