Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 413/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Burmistrz M. L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił skarżącej K. W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką J. W., z uwagi na niespełnienie w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych" lub "uśr"), ponieważ ustalony stopień niepełnosprawności wymagającej opieki J. W. istnieje od 72 roku życia, a także ze względu na zaistnienie w sprawie zbiegu prawa do świadczeń, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr, ponieważ skarżącej decyzją z dnia [...] lutego 2019 r przyznano zasiłek dla opiekuna z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką na okres od [...] lutego 2019 r. do [...] lutego 2022 r.

W następstwie rozpatrzenia odwołania wniesionego od powyższej decyzji, w którym skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej z art. 17 ust. 1b uśr bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we [...] decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] lutego 2022 r. do upływu 60-go dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w wysokości [...] zł miesięcznie. SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji o zaistnieniu w sprawie podstawy do odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę z art. 17 ust. 1b uśr, podnosząc że przepis ten został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności (wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13) i, że w związku z tym zawarte w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności i wobec tego kryterium to w stosunku do opiekunów osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później należy pominąć. Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki uniemożliwiającej zdaniem organu I instancji przyznanie wnioskowanego świadczenia, SKO wskazało, że na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy nie mogła ona stanowić przeszkody do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśniło przy tym, że skarżąca, pobierająca na mocy decyzji Burmistrza M. L. z dnia [...] lutego 2022 r. zasiłek dla opiekuna, składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła jednocześnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., że rezygnuje z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] listopada 2021 r. oświadczyła, że rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna z momentem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskutek wezwania SKO z dnia [...] stycznia 2022 r. w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. złożyła zaś wyraźne oświadczenie, że rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna. Po rozpatrzeniu tego oświadczenia Burmistrz M. L. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] uchylił w całości z dniem [...] lutego 2022 r. swoją ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., na mocy której skarżącej przyznano zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Skoro uchylenie ww. decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna nastąpiło z dniem [...] lutego 2022 r., to tym samym w ocenie SKO od tego dnia skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, co znajduje potwierdzenie w treści jej oświadczeń a także w przeprowadzonym w sprawie wywiadzie środowiskowym. Odnosząc się do okresu na jaki przyznano skarżącej wnioskowane świadczenie, organ wyjaśnił, że pomimo iż z treści orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącej wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności upływa z dniem [...] lutego 2022 r., to jednak na mocy przepisów szczególnych dotyczących z zapobiegania COVID-19, jego ważność ulega przedłużeniu.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Sądu, zaskarżając ją w części w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] czerwca 2021 r. do dnia [...] stycznia 2022 r., a więc w zakresie ustalającym datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w części ustalającej, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jej począwszy od dnia [...] lutego 2022 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b uśr przez nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

b) art. 27 ust. 5 uśr poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Skarżąca podniosła ponadto, że już we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku w sytuacji przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym, jak wskazała, dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji. Wskazała przy tym, że stosownie do art. 24 ust. 2 uśr prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego oraz że nie do przyjęcia jest sytuacja by osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń otrzymywała świadczenie mniej korzystne, mimo że mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podkreślając w szczególności że wybór świadczenia korzystniejszego przez stronę winien być wyraźny i oczywisty, a nie warunkowy, bowiem zmiana lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa wymaga zgody udzielonej wprost i wyraźnie. Natomiast we wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2021 r.) pełnomocnik skarżącej wskazał warunkowo, że dopiero w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne wnosi o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna (błędnie określony we wniosku jako specjalny zasiłek opiekuńczy). Dopiero więc po uzyskaniu wyraźnej i niebudzącej wątpliwości zgody strony na uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, którą to strona wyraziła w dniu [...] lutego 2022 r., Burmistrz M. L. zobligowany był do wydania decyzji uchylającej zasiłek dla opiekuna. SKO podkreśliło jednocześnie, że decyzja wydana w trybie art. 155 kpa wywołuje skutki prawne najwcześniej z datą wydania decyzji oraz datą określoną w sentencji tej decyzji. Zatem dopiero po uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna strona spełniała wszystkie wymogi warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i w związku z tym ustalono datę początkową prawa do świadczenia od dnia [...] lutego 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Istotę sporu w niniejszej sprawie, w następstwie decyzji reformatoryjnej SKO, stanowiła wyłącznie kwestia daty początkowej, od której należało przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zakwestionowała bowiem legalność przyznania jej przez SKO wnioskowanego świadczenia od daty odpadnięcia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w związku z uchyleniem decyzji ustalającej dla strony prawo do zasiłku dla opiekuna, tj. od dnia [...] lutego 2022 r., domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia [...] czerwca 2021 r. Odnośnie natomiast wskazanej przez organ I instancji przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opartej na treści art. 17 ust.1b uśr, SKO stwierdziło – tak jak wskazywała na to w odwołaniu skarżąca - że w sprawie nie było podstaw do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie tego przepisu. Stanowisko to Sąd uznał za prawidłowe i przyjął wraz z argumentacją jako swoje. Jednocześnie w sprawie nie budziło wątpliwości spełnienie warunków koniecznych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 uśr, a z akt sprawy wynika, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad matką, która posiada znaczny stopień niepełnosprawności.

Wobec powyższego odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (od dnia [...] czerwca 2021 r.), a więc za okres w którym obowiązywała decyzja z dnia [...] lutego 2019 r. ustalająca na rzecz skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna na okres od [...] lutego 2019 r. do [...] lutego 2022 r., podnieść należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosowanie zaś do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b uśr, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 uśr, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] czerwca 2021 r. (data wpływu wniosku do organu), pobierała ona na mocy decyzji Burmistrza M. L. z dnia [...] lutego 2019 r. zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką J. W..

Nie ulega również wątpliwości, że przepis art. 24 ust. 2 uśr stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Co do zasady więc wniosek skarżącej złożony w dniu [...] czerwca 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem pomocy począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od [...] czerwca 2021 r., na co powołuje się skarżąca w złożonej skardze. Stan taki nie mógł mieć jednak miejsca w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Nie można bowiem pominąć tego, że okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy wymusiły zastosowanie przez SKO w pierwszej kolejności ograniczenia ustawowego wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała bowiem negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym dla skarżącej prawem do zasiłku dla opiekuna. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje bowiem, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stanowi o tym wprost art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Ustawodawca przewidział jednak sytuację dotyczącą zbiegu tych świadczeń w art. 27 ust. 5 uśr, dając stronie możliwość swobodnego wyboru jednego z nich.

Z treści przywołanych unormowań wynika, że nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Treść normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr. Wykładnia systemowa ww. przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiada jednocześnie prawo do zasiłku dla opiekuna, określonego wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 uśr. Przepis art. 24 ust. 2 uśr stosuje się, gdy wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku skarżącej w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Skoro w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie, zmiana) lub jej całkowite wykonanie (skonsumowanie). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że uchylenie lub zmiana decyzji, co do zasady wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

Z powyższego wynika, że dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr – a więc w niniejszym przypadku uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) - umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 uśr, możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. W sprawie skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego warunkowy wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna (początkowo błędnie określony jako specjalny zasiłek opiekuńczy), jedynie w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, pismem z dnia [...] listopada 2021 r., podtrzymała ww. warunkowy wniosek o uchylenie decyzji dotyczącej prawa do zasiłku dla opiekuna, oświadczając, że rezygnuje z należnego jej zasiłku z momentem przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. złożyła natomiast oświadczenie, w którym sprostowała oświadczenie z dnia [...] czerwca 2021 r. wskazując, że rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna, a nie jak wskazała wcześniej specjalnego zasiłku opiekuńczego. W konsekwencji, organ I instancji, mając na uwadze m.in. to że skarżąca nie złożyła wyraźnego wniosku o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna, a jedynie wniosek hipotetyczny (uzależniony od spełnienia innego warunku) – odmówił jej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując m.in. na zaistnienie w sprawie zbiegu prawa do świadczeń, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, a SKO procedując w postępowaniu odwoławczym skierowało do niej wezwanie, w którym organ zasadnie wskazał, że zgoda strony na uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa jest koniecznym warunkiem, a ponadto zgoda ta nie może być domniemana lecz musi być wyraźnie i precyzyjnie oświadczona. W związku z tym skarżąca wezwana została do złożenia oświadczenia, czy wnioskuje ona o uchylenie decyzji Burmistrza M. L. z dnia [...] lutego 2019 r. w trybie art. 155 kpa i tym samym czy wyraża bezwarunkową zgodę na jej uchylenie. Dopiero po otrzymaniu ww. wezwania, skarżąca w dniu [...] lutego 2022 r. stawiła się w organie, który wydał decyzję ustalającą jej prawo do zasiłku dla opiekuna i złożyła skuteczne oświadczenie o uchylenie tejże decyzji. To zaś, skutkowało wydaniem przez Burmistrza M. L. decyzji z dnia [...] lutego 2022 r., którą uchylił on w całości z dniem [...] lutego 2022 r. decyzję w sprawie przyznania skarżącej zasiłku dla opiekuna z dnia [...] lutego 2019 r. Decyzja ta, co istotne w sprawie, nie została zakwestionowana przez stronę i stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2022 r. W tych okolicznościach ww. decyzja uchylająca wywołała skutki prawne z datą określoną w tej decyzji, tj. z dniem [...] lutego 2022 r. Po ustaleniu w toku postępowania odwoławczego, że decyzja z dnia [...] lutego 2019 r. przyznająca skarżącej zasiłek dla opiekuna została uchylona z dniem [...] lutego 2022 r., SKO zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie od dnia w którym nie było już materialnoprawnej przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. od momentu w którym przestała istnieć w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej zasiłek dla opiekuna. Jak już wcześniej wskazano, SKO nie podzieliło bowiem stanowiska organu I instancji o zaistnieniu w sprawie podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1b uśr.

Z przytoczonych okoliczności wynika, że w sprawie ograniczenie ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr ustało dopiero wraz z uchyleniem decyzji przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna tj. [...] lutego 2022 r. Dopiero w tym dniu ustała przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Brak przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr zaistniał dopiero od dnia [...] lutego 2022 r., a nie w miesiącu złożenia wniosku. Dlatego też od dnia [...] lutego 2022 r., a więc od najwcześniejszego możliwego terminu, SKO przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie. Wobec bowiem posiadania przez skarżącą prawa do zasiłku dla opiekuna do dnia [...] stycznia 2021 r., nie była ona do tego momentu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.

Jak podkreślono powyżej według art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. zasiłku dla opiekuna. Nie można więc – jak słusznie wskazano to w wyroku NSA z dnia 19 maja 2021 r. o sygn. akt I OSK 209/21 (dostępnym na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query) - w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Potwierdza to art. 27 ust. 5 uśr, z którego wynika, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do zasiłku dla opiekuna, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Zgodnie z art. 24 ust. 2 uśr prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (patrz wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21 - dostępny jw.).

W niniejszej sprawie, w świetle wskazanych powyżej okoliczności, prawo skarżącej do zasiłku dla opiekuna ustało wraz z wydaniem decyzji Burmistrza M. L. z dnia [...] lutego 2022 r., ze skutkiem od dnia [...] lutego 2022 r. – na co wskazano w sentencji decyzji. Dopiero więc od dnia [...] lutego 2022 r. odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr i dlatego też od tego najwcześniejszego możliwego terminu można było przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie, co prawidłowo orzekło SKO w zaskarżonej decyzji. Dopóki bowiem w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej zasiłku dla opiekuna, dopóty niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym była ona uprawniona i pobierała zasiłek dla opiekuna.

Wobec powyższego należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji reformatoryjnej, prawidłowo przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] lutego 2022 r., tj. od dnia odpadnięcia negatywnej przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w związku z uchyleniem z dniem [...] lutego 2022 r. decyzji przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna. Skarżąca bowiem dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, jak wykazano, nie było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] czerwca 2021 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie, aż do dnia uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącą za ten okres wnioskowanego świadczenia.

Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 ze zm.).