Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3088/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41.
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją

z maja 2014 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania L. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: L. M. "M." (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji/WITD) z [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że w dniu [...] listopada 2013 r. w miejscowości N. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan A. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem płyt wiórowych (ładunek podzielny) w imieniu skarżącego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,15 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do. 0,11 w górę);

- przekroczenie o 2,15 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,5 %);

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

[...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z [...] stycznia 2014 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych.

W odwołaniu skarżący wskazuje, iż naruszenie nastąpiło w wyniku nieprawidłowego działania, zaniedbania ze strony kierowcy oraz załadowcy, gdyż on jako podmiot wykonujący przejazd zapewnił, aby ładunek nie był ponadnormatywny. Wskazał ponadto na możliwość swobodnego i prawidłowego rozmieszczenia ładunku na przestrzeni naczepy. Podkreślił, że przedmiotem przewozu był ładunek, którego waga nie powodowała przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, dopuszczalnej ładowności naczepy, co w jego ocenie świadczy, że dochował należytej staranności, a powstania naruszenia nie można było przewidzieć. W ocenie skarżącego, postępowanie powinno zostać umorzone.

Organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że droga krajowa nr 11 na odcinkach [...] zostały zaliczone do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Ustalił, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 30 czerwca 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

Powołując się na przepisy opisane w decyzji wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej prd) jest wydawane na przejazd pojazdu:

- wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI;

- naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Jego zdaniem zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny, z którego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,15 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t. W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Wskazał, że nie można przenieść odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na kierowcę. Podniósł, że zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd a ustawodawca nie wskazał kierowcy jako adresata takiej decyzji. Odnośnie kwestii odpowiedzialności innego podmiotu - załadowcy, mając na uwadze treść art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd, organ uznał, że faktycznie obowiązujące regulacje prawne przewidują możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego również wobec ww. podmiotów a kara pieniężna może być nałożona na te podmioty równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast i tylko w przypadku zaistnienia ww. okoliczności. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności ww. podmiotów.

Organ przeprowadził rozważania dotyczące przewożonego produktu. Wskazał, że w rozpatrywanym przypadku przewożono płyty wiórowe, które nie stanowią ładunku sypkiego, ani drewna. Pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu, zdaniem organu odwoławczego, traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazał, że we wszelkiego rodzaju opracowaniach jednoznacznie przyjmuje się, że drewno, to po prostu surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo. Uznał, że nie jest drewnem, w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 2 urd, drewno w sytuacji jego przetworzenia przemysłowego i uzyskania wyrobów z drewna, albowiem traci ono wówczas przymiot surowca. Jego zdaniem, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.

Organ nie podzielił stanowiska strony, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucając, że nie powinien ponosić żadnej odpowiedzialności, gdyż do naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego, nieprawidłowego działania oraz zaniedbania ze strony kierowcy oraz załadowcy. Firma zapewniła, żeby przewożony ładunek nie był ładunkiem ponadnormatywnym, ponadgabarytowym oraz była możliwość swobodnego i prawidłowego rozmieszczenia przedmiotowego ładunku. Kierowca wraz z załadowcą miał możliwość dokonania właściwego rozłożenia ładunku, tak aby nie doszło do przekroczenia nacisków na osie. Podniósł, że kierowca przewoził ładunek o łącznej masie, która gwarantowała zachowanie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnej ładowności pojazdu. Wnosił o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Organ zgromadził kompletny materiał dowodowy. W toku przeprowadzonej kontroli w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawy został sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy i jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich dziania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zdaniem sądu, organ słusznie uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, a strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu oraz została pouczona o przysługujących jej prawach. Jak wynika z akt sprawy strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych

i prawnych mających znaczenie dla prawnej odpowiedzialności strony. Organ wyczerpująco opisał sprawę zgodnie z wytycznymi zwartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W kwestii zarzutu strony, iż nie dokonywała załadunku, organ słusznie wyjaśnił, że zgodnie z art. 140aa ust. 3 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 nakłada się na podmiot wykonujący przejazd oraz podmiot wykonujący inne czynności związanie z przewozem drogowym, między innymi na załadowcę, jeżeli okoliczności i dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Treść tego przepisu wskazuje, że odpowiedzialność przewoźnika i nadawcy czy załadowcy ma charakter niezależny. Organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie również na ten podmiot, w przypadku spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd. Stanowiłoby to jednak odrębne postępowanie administracyjne i w żaden sposób nie wyłączałoby odpowiedzialności przewoźnika za powstałe naruszenia. W ocenie sądu, słuszne jest stanowisko organu wskazującego, że z art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd wynika, że umarza postępowanie gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego a nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności oraz nie miało się wpływu na powstanie naruszenia.

Zasadne jest twierdzenie organu, że odpowiedzialność przedsiębiorcy oparta jest na zasadzie ryzyka, a zatem zawsze ponosi on odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób (w tym pracowników), którymi w wykonywaniu działalności się posługuje. Zgodnie, bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw. ryzyko osobowe) to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do wykonywanej pracy. Reguła ta obowiązuje tak na gruncie prawa cywilnego jak i administracyjnego. Zgodnie z art. 140 aa prd stroną w niniejszym postępowaniu jest przedsiębiorca. Przewożony ładunek był policzalny każda szpula była opisana. Jeśli kierowca miałby jakieś uwagi do sposobu załadowania mógł nie kontynuować jazdy, ponad to w razie wątpliwości mógł powiadomić osobę, która podjęłaby odpowiednią decyzję. Strona będąc profesjonalistą ma świadomość, że sposób rozmieszczenia ładunku na przestrzeni ładunkowej ma istotne znaczenie na rozkład obciążenia pojazdu. Rozmieszczenie ładunku ma istotny wpływ na degradacje dróg oraz na zachowanie się pojazdu w skrajnych sytuacjach, co ma wpływ na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji, rozstrzygając sprawę oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.