Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 44/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200 w zw. z art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2018 r. sprawy ze skargi I.T. na bezczynność Zarządu A w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Zarządu A w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. T. (dalej: "skarżąca") wnioskiem z dnia 30 listopada 2017 r., skierowanym do Zarządu A w G. z siedzibą przy ulicy [...] (dalej: "A"), domagała się w trybie art. 2 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm., dalej: "ustawa o dostępie do informacji publicznej"), udzielenia odpowiedzi na następujące pytania (cytat):

"1. Wykaz ilości drzew i krzewów, które w roku: 2015, 2016 i 2017, na terenie ogólnodostępnym w A G ul [...], zostało poddanych pielęgnacji z wyszczególnieniem na:

- cięcie pielęgnacyjne

- cięcie formujące

- cięcie korygujące

- cięcie odmładzające

oraz wskazanie wielkości kosztów poniesionych przez zarząd A na ten cel, w rozbiciu na poszczególne okresy: 2015, 2016, 2017.

2.Wykaz ilości drzew i krzewów, które w roku: 2015, 2016 i 2017, na terenie ogólnodostępnym zostały wycięte oraz wskazanie wielkości kosztów poniesionych przez zarząd ROD A na ten cel, w rozbiciu na poszczególne okresy: 2015,2016, 2017.

3. Komu (osoba fizyczna/ firma), zarząd A, zlecił dokonanie w/w pielęgnacji zadrzewienia w latach 2015-2017. Wykaz faktur.

4. Komu (osoba fizyczna/ firma), zarząd A, zlecił dokonanie w/w wycinki drzewostanu i zadrzewienia w latach 2015-2017. Wykaz faktur. W tym:

- dokumentacja potwierdzająca, że wskazany podmiot miał uprawnienia państwowych pilarzy,

- dokumentacja potwierdzająca złożenie noty dendrologicznej wystawionej przez inżynierów ochrony środowiska, która to nota pozwala uzyskać zgodę na wycinkę drzew. Wedle prawa ochrony środowiska do przycinania, prześwietlania oraz wycinki drzew uprawnione są osoby posiadające państwowe uprawnienia NOT. Jaki był koszt tej noty?

5. Jakie były koszty wywozu odpadów zielonych pozyskanych w drodze pielęgnacji i wycinki, w rozbiciu na lata 2015-2017,

6. Jakie były koszty wydania zgody przez Urząd Marszałka Województwa [...] lub Urząd Miasta G., na wycinkę drzewostanu w rozbiciu na lata 2015, 2016 i 2017.

7. Specyfikację zgłoszeń na policji, straży miejskiej lub straży pożarnej w związku z termicznym przekształcaniem odpadów zielonych pod oknami świetlicy w latach 2015-2017.

8. Dokumentację potwierdzającą złożenie przez zarząd A, w organach nadrzędnych PZD i straży miejskiej, wniosku z zawiadomieniem o zniszczeniu drzewa przez nawierty na terenie ogólnodostępnym.

9. Dokumentację potwierdzającą złożenie przez zarząd A, w organach nadrzędnych PZD i straży miejskiej, wniosku z zawiadomieniem o wycince drzewa na terenie ogólnodostępnym.

10. Wykaz wielkości poniesionych kosztów przez zarząd A, związanych z pielęgnacją i wycinką drzew i krzewów w latach 2007 do 2014 w rozbiciu na poszczególne lata."

Wniosła o udostępnienie powyższych informacji w formie przesłania na adres e-mailowy [...] i w tym celu wyraziła zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Pismem z dnia 8 lutego 2018 r. Prezes Zarządu A zwrócił się do skarżącej z pytaniem, w jaki sposób informacja ma być jej doręczona, czy podkreśloną we wniosku formą przesłania na adres e-mailowy [...] czy też inną, związaną z poniesieniem dodatkowych kosztów w kwocie 315,10 zł. (skanowania i kserowania dokumentów przez pracownika), na którą składa się minimalna stawka pracownika (w roku 2018 = 13,70 zł. x 23 godziny pracy + koszt skanu 0,20 zł. za jeden dokument). Nadmienił, że od dnia 1 października do dnia 31 marca biuro A jest zamknięte, dlatego możliwość osobistego przeglądania żądanych informacji istnieje w godzinach pracy biura począwszy od dnia 1 kwietnia 2018 r. Z tego powodu domagał się wskazania, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, jaką drogą ma być przekazana odpowiedź na złożony wniosek. Pouczył również, że nieudzielenie odpowiedzi w zakreślonym terminie, skutkować będzie brakiem winy A w zwłoce w przekazaniu informacji żądanych we wniosku skarżącej. Dodatkowo przypomniał, że co roku wszystkim działkowcom udostępniana jest pełna dokumentacja obejmująca informację publiczną, z którą przez okres 7 dni można się zapoznać w biurze A. Nadto, na tablicy ogłoszeń, w końcu czerwca każdego roku, udostępniany jest bilans rozliczeń finansowych dla wszystkich osób zainteresowanych tą informacją.

W skardze na bezczynność A z dnia 2 stycznia 2018 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła, że nie udzielono jej odpowiedzi na złożony przez nią wniosek, dlatego domagała się stwierdzenia bezczynności organu, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw.

W uzasadnieniu skargi zaznaczyła, że zgłosiła zniszczenie czterech drzew na terenie A, a postępowanie w tej sprawie toczy się w Urzędzie Marszałka Województwa [...]. Ponadto zauważyła, że wypowiedziano jej umowę dzierżawy ogrodu, a swoich praw dochodzi przed sądem cywilnym. Wyjaśniła, że jest ignorowane przez organy i stąd jej skarga na bezczynność.

Skarżąca w ponagleniu z dnia 2 marca 2017 r. skierowanym do PZD A w G. żądała w szczególności wyjaśnienia przyczyn i ustalenia winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

W dodatkowym piśmie z dnia 5 marca 2018 r., skierowanym wraz z załącznikami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do sprawy o sygn. akt IV SAB/Gl 44/18, skarżąca podniosła, że postępowanie jest przewlekle prowadzone przez ROD A (k. 23 akt sądowoadministracyjnych). Następnie w piśmie z tej samej daty wraz z załącznikami skarżąca poinformowała, że postępowanie w sprawie jej wniosku z dnia 30 listopada 2017 r. jest prowadzone przewlekle, a ROD A nadal jest bezczynny (k. 23).,

W odpowiedzi na skargę z dnia 2 stycznia 2018 r. A, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi powołał się na brak swojej zdolności sądowej. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych działkowcy lub osoby zainteresowane zawarciem umowy dzierżawy działkowej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach ogrodowych, w celu zakładania i prowadzenia Rodzinnych Ogrodów Działkowych oraz obrony swoich interesów i reprezentacji, a do tych stowarzyszeń ogrodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie z art. 17 ustawy Prawo o stowarzyszeniach - stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszeniem, w ramach którego funkcjonuje A jest Polski Związek Działkowców. Statut Polskiego Związku Działkowców (dalej: "PZD") stanowi, że jego jednostkami organizacyjnymi są: 1) rodzinne ogrody działkowe, 2) jednostki terenowe, 3) jednostka krajowa. Z kolei zgodnie z § 32 pkt 1 Statutu PZD w ramach jednostki organizacyjnej rodzinnego ogrodu działkowego organami są a) walne zebranie (konferencja delegatów), b) zarząd, c) komisja rewizyjna. Statut nie przewiduje by Rodzinny Ogród Działkowy lub jego Zarząd posiadał odrębną od stowarzyszenia osobowość prawną lub by mógł taką osobowość uzyskać.

Zarząd A w G. nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej do występowania w sprawie sądowoadministracyjnej, gdyż żaden z przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, prawa o stowarzyszeniach, jak i status PZD takiej osobowości mu nie przyznaje. Oznacza to, że nie posiada także zdolności sądowej, wobec czego nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Również z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, aby zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby zarząd rodzinnego ogrodu działkowego, funkcjonującego w ramach jednostki organizacyjnej stowarzyszenia Polskiego Związku Działkowców w zdolność sądową i pozwalałyby występować mu samodzielnie, niezależnie od stowarzyszenia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności takim przepisem nie jest art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który określa jedynie, jakie podmioty obowiązane są do udostępniania informacji publicznej.

Nie można zatem przyjąć, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zdolność sądową należy oceniać inaczej, niż według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

Z ostrożności procesowej podniesiono, że skarżąca w okresie od dnia 30 stycznia 2017 r. do dnia 12 lutego 2018 r. złożyła do A 25 obszernych wniosków o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej, obejmującej wszelakie kwestie: od pielęgnacji roślin i drzew; dbania o mienie; przez wywóz odpadów; interwencje służb mundurowych; zużycie mediów, przebieg postępowań administracyjnych; udostępnienie umów licencyjnych z ZAIKS i umów ubezpieczenia oraz uchwał organów; zasad przetwarzania danych osobowych; zasad dzierżawy ogrodów działkowych; informacji o sposobie zarządu finansami, w tym wskazanie szczegółowych wydatków; polityki zarządu w sprawie faszystowskich symboli; struktury organizacyjnej; kompetencji poszczególnych organów; dat kadencji poszczególnych członków zarządu; wyznaczania miejsc parkingowych; umieszczenia znaków drogowych; kompetencji i uprawnień poszczególnych zleceniobiorców, którzy w przeszłości wykonywali przeróżne zlecenia itp.

W dalszej kolejności, skarżąca w miesiącu styczniu 2018 r., skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach łącznie 23 skargi na bezczynność A.

Wymienione działania skarżącej mają bezpośredni związek ze złożeniem w dniu 22 września 2017 r. małżonkowi skarżącej przez Polski Związek Działkowców w W., reprezentowany przez Zarząd A, wypowiedzenia umowy dzierżawy ogródka działkowego z powodu braku troski o ogród i naruszania obowiązującego regulaminu.

Zdaniem A, wyłącznym celem skarżącej, o czym świadczy ilość wniosków i skarg, sekwencja ich składania oraz zakres żądanych informacji, jest w istocie paraliż pracy i obciążenie kosztami udzielania informacji, jak i kosztami ewentualnego postępowania, w razie uchybienia terminom do rozpatrzenia zgłaszanych wniosków.

Wszystkie wnioski zostały wysłane przez skarżącą pod koniec miesiąca listopada i grudnia 2017 r., a więc wtedy, gdy A nie pracuje, co ma miejsce w okresie od dnia 1 października do dnia 31 marca każdego roku, a zajmowany budynek w tym okresie nie jest ogrzewany. Zatem rzeczywiste zapoznanie się z wnioskiem o informację publiczną oraz wdrożenie działań ukierunkowanych na jej udzielenie, w normalnym toku czynności, mogło nastąpić dopiero od dnia 1 kwietnia 2018 r.

Wiadomości e-mail, którymi skarżąca zwracała się o udzielenie informacji publicznej, o tytule "Wniosek do Zarządu R A G., ul. [...]", były następnie codziennie powielane, co świadczyć może o celowym działaniu, polegającym na dążeniu do zakwalifikowania tej korespondencji jako spam blokowany w skrzynce pocztowej, czego negatywnymi skutkami również obciążony zostanie A. Takie zdarzenia miały w rzeczywistości miejsce, albowiem część z wniosków dołączonych do skarg nie została doręczona na skrzynkę pocztową ich adresata - A.

Zauważano również, że w działaniach skarżącej i jej zapytaniach nie sposób dopatrzeć się w troski o dobro publiczne, czy też o funkcjonowanie przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawności administracji i innych organów, a więc celu przewidzianego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie prawniczym stwierdzono, że działania skarżącej wyczerpują znamiona nadużycia prawa, które nie zasługuje na ochronę i stanowi podstawę do oddalenia skargi na bezczynność organu.

Zarząd A zwrócił uwagę, że takie zachowania skarżącej powodują potencjalne wyłączenie prawa do uzyskania informacji publicznej przez podmioty, które w rzeczywistości taką informacją są zainteresowane. Wskazane nadużycie absorbuje Zarząd A, który pełni swe funkcje w głównej mierze społecznie za niewielką roczną odpłatnością i składa się z osób starszych, których siły i środki są ograniczone, co może powodować opóźnienie realizacji wniosków nie stanowiących nadużycia prawa, tym bardziej, że skarżąca domaga się uzyskania przetworzonej informacji, której przygotowanie wymaga przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Prawo do informacji przetworzonej ma natomiast jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku możliwości jej wykorzystania dla dobra ogółu, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Tymczasem, wnioski skarżącej na taki interes publiczny się nie powołują.

Dodatkowo, zachowania skarżącej mają charakter uporczywego nękania innych działkowców oraz członków Zarządu, poprzez utrwalanie wizerunku bez ich zgody, wysyłanie bezpodstawnych pomówień do Policji, Straży Miejskiej, Urzędu Miejskiego, Polskiego Związku Działkowców, utrudnianie prowadzenia czynności A. Składane wnioski o udostępnienie informacji i skargi wpisują się w działalność mającą na celu całkowitą obstrukcję A. Nadto, po wypowiedzeniu dzierżawy działkowej uległy one znacznej intensyfikacji. Dodatkowo podniesiono, że 14-stodniowy termin załatwienia wniosku przewidziany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter gwarancyjny, także dla adresata wniosku, w celu zabezpieczenia jego prawa niezakłóconego działania, zmierzającego do załatwienia sprawy. Powinno to być wzięte pod uwagę, wówczas kiedy wniosek o udostępnienie informacji publicznej kierowany jest do podmiotu prywatnego, który tylko częściowo wykonuje zadania publiczne, a nie jest organem władzy publicznej, jak też wówczas, gdy nie jest podmiotem stale pracującym i odpowiednio wyposażonym w wykwalifikowany personel administracyjny.

Podnosząc okoliczność zwrócenia się na piśmie w dniu 8 lutego 2018 r. do skarżącej o sprecyzowanie, w jakiej formie ma zostać udzielona informacja publiczna, oraz stosownie do art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyliczenie opłaty związanej z kosztami przetworzenia i udostępnienia informacji publicznej, A podkreślił, że skarżąca nie odpowiedziała na przywołane pismo. Brak reakcji skarżącej na wezwanie, zdaniem ROD A, powoduje ustanie bezczynności, co uzasadnia złożony w odpowiedzi na skargę wniosek o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), bądź też oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Pismem Prezesa Polskiego Związku Działkowców A z dnia 13 marca 2017 r., została udzielona odpowiedź na złożone przez nią wnioski z dnia: 30 listopada 2017 r. (2 wnioski), 5 grudnia 2017 r., 6 grudnia 2017 r. i 9 grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na wniosek z dnia 30 listopada .2017 r. organ poinformował, że (cytat):

"1. Zarząd A w G. nie prowadzi ewidencji dokonywanych zabiegów pielęgnacyjnych, a na terenie ogólnodostępnym jest jedno drzewo. Zarząd A nie poniósł kosztów pielęgnacji drzew i krzewów w latach 2015-2017, gdyż bieżące czynności pielęgnacyjne sa dokonywane w ramach obowiązków gospodarza i zarządu,

2. Na terenie ogólnodostępnym A w G. w latach 2015-2017 nie doszło do wycięcia drzew i krzewów, w związku z czym zarząd nie poniósł żadnych kosztów na ten cel,

3. Odpowiedź jak punkt 1,

4. Odpowiedź jak punkt 2,

5. Zarząd A w G. nie poniósł kosztów wywozu odpadów zielonych pozyskanych w drodze pielęgnacji i wycinki w rozbiciu na lata 2015-2017,

6. Urząd Marszałka Województwa [...] nie wyraził zgody na wycięcie jednego drzewa posadowionego na terenie ogólnodostępnym A. Koszt wniosku o uzyskanie zezwolenia stanowił wydatek 5,20 zł-koszt wysłania wniosku w roku 2016. Poza tym zarząd nie poniósł żadnych kosztów związanych z procedurą wydania zgody na wycinkę drzewostanu.

7. W latach 2015-2017 było jedno zgłoszenie do Straży Miejskiej odnośnie palenia pod świetlicą odpadów zielonych, wynik postępowania jest Pani znany.

8. Zawiadomienie o zniszczeniu drzewa na terenie ogólnodostępnym A przez nawiercenia złożyła wnioskodawczyni do Straży Miejskiej w roku 2016, Zarząd A nie składał odrębnie tego zgłoszenia,

9. Zarząd A w G. nie dokonał wycinki żadnego drzewa, dlatego tez nie dysponuje wskazywaną przez Panią dokumentacją,

10. Zarząd A w G. nie poniósł kosztów związanych z pielęgnacja i wycinką drzew, czynności te są wykonywane w ramach obowiązków gospodarza oraz członków zarządu."

W piśmie z dnia 28 maja 2018 r. będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu pełnomocnik organu wyjaśnił, że A w G. dysponuje nieruchomościami na zasadzie prawa użytkowania nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej zawartych w piśmie z dnia 4 maja 2018 r. oświadczył, że Zarząd A nie ponosi odpowiedzialności za zachowania poszczególnych dzierżawców ogrodów, a także nie zwalniał nikogo z obowiązku kompostowania czy utrzymania terenów ogrodów w należytym stanie. Wskazał dalej, że skarżąca otrzymała odpowiedź na wszystkie jej wnioski o udzielenie informacji publicznej. Zauważył, że skarżąca zwraca się do Zarządu z pismami, które w istocie stanowią jej interpretacje uzyskanych już informacji bądź stanowią pomówienie. Zauważył, że skarżąca na przestrzeni 2017 r. skierowała do Zarządu A ponad 200 pism, które stanowiły bezzasadne pomówienia i doniesienia. Nadto była inicjatorką kilkudziesięciu bezpodstawnych interwencji Straży Miejskiej na terenie A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r.,poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, natomiast kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub 4a. Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie zaakcentować należy, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania organu, polegającego na niezałatwianiu w terminie sprawy, do której był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, np. do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1996 r., s. 62-63).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się udzielenia odpowiedzi na wniosek, złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zacytowany w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Z dołączonych akt administracyjnych wynika, że żądana przez skarżącą odpowiedź na wniosek została jej udzielona w treści pisma Prezesa Polskiego Związku Działkowców A z dnia 13 marca 2018 r., doręczonego w dniu 15 marca 2018 r. Dodatkowo, równolegle ze skargą na bezczynność organu, skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie tego samego wniosku, która stanowi odrębną sprawę sądowoadministracyjną.

Nie ulega wątpliwości, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje zagadnienie dostępu do tej informacji, określa zarówno jej zakres podmiotowy (wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku - art. 4 ust. 1), jak i przedmiotowy (art. 1 ust. 1 w związku z art. 6) oraz procedurę i tryb jej udostępniania (art. 7).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza wymienionymi podmiotami, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (tekst jednolity: Dz. U. nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, ale obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Dodatkowo, wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej nie należy wyłącznie do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, jak i innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak na przykład samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne (por E. Ochendowski - Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1999 r.). W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej" i cechuje je powszechność oraz użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/2010 i z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1858/13, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej "CBOS").

Mając na uwadze powyższe należy zaakcentować, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. Takim podmiotem, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest A. Poczynione w tym zakresie rozważania, zawarte w odpowiedzi na skargę, wskazujące na tylko częściowe wykonywanie zadań publicznych, czy też czasowo działającą strukturę bez wyposażenia w wykwalifikowany personel administracyjny, nie zasługują na uwzględnienie.

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że Polski Związek Działkowców (dalej w skrócie: "PZD"), zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 2176, dalej: "ustawa"), a także Statutem Stowarzyszenia ogrodowego Polskiego Związku Działkowców, uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 2 lipca 2015 r. ze zmianami wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów PZD w dniu 9 grudnia 2017 r. (tekst jednolity zarejestrowany w KRS w dniu 23 lutego 2018 r.), realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art. 7 ustawy).

Rodzinne ogrody działkowe (dalej w skrócie: "") są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia (por. art. 4 ustawy).

Zgodnie z art. 3 ustawy podstawowymi celami, są:

1) zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych;

2) poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych;

3) pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie ich szans;

4) integracja wielopokoleniowej rodziny, wychowanie dzieci w zdrowych warunkach oraz zachowanie aktywności i zdrowia emerytów oraz rencistów;

5) integracja społeczna osób w wieku emerytalnym oraz niepełnosprawnych;

6) przywracanie społeczności i przyrodzie terenów zdegradowanych;

7) ochrona środowiska i przyrody;

8) oddziaływanie na poprawę warunków ekologicznych w gminach;

9) kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka;

10) tworzenie warunków do udostępniania terenów zielonych dla społeczności lokalnych.

Na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju. Nadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1.

Samo stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące na obszarze danej gminy, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Dotacja, o której mowa w ust. 1, ma służyć realizacji celu publicznego, związanego z zadaniem gminy, o którym mowa w art. 6 ust. 1, i może być przeznaczona w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej, jeżeli wpłynie to na poprawę warunków do korzystania z przez działkowców, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do tego.

Z treści Statutu PZD wynika, że jest to ogólnopolskie stowarzyszenie ogrodowe, powołane do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, które działa na podstawie przywołanej już wcześniej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach i Statutu PZD.

Rodzinny ogród działkowy (), jest podstawową jednostką organizacyjną PZD (§ 53 Statutu) i posiada organy, którymi jest walne zebranie (konferencja delegatów), zarząd, komisja rewizyjna (§ 56 i nast. Statutu).

Zarząd prowadzi sprawy i reprezentuje PZD, w tym prowadzi sprawy polegające na realizacji zadań koniecznych do zapewnienia bieżącego funkcjonowania (sprawy zwykłego zarządu), a w szczególności realizuje obowiązki wynikające z prawa powszechnie obowiązującego (§ 69 i 72 Statutu).

Zdaniem składu orzekającego, jednym z takich obowiązków zarządu, w rozpatrywanej sprawie jest udostępnienie informacji publicznej oraz udzielenie odpowiedzi na złożony przez skarżącą wniosek, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zawierający różne pytania i poruszający różne zagadnienia związane z wydatkowaniem środków publicznych.

W tym stanie rzeczy, skoro żądana we wniosku skarżącej informacja dotyczy sposobu wykonywania przez A zadań, mających na celu zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnej, a także wydatków z tym związanych, to z tego powodu organ po jego otrzymaniu, był zobowiązany do udostępnienia bez zbędnej zwłoki informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Tymczasem, wnioskowane informacje zostały udostępnione przez organ w treści skierowanego do skarżącej pisma z dnia 13 marca 2017 r.

Dodatkowo, zauważyć przyjdzie, że prawo do informacji publicznej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obejmuje m. in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przypadku, gdy adresat wniosku uzna, że wnioskowana informacja ma taki właśnie charakter zobowiązany jest wezwać do wykazania tej okoliczności przez wnioskodawcę.

W piśmie z dnia 8 lutego 2018 r. organ wezwał skarżącą o wskazanie sposobu udzielenia informacji publicznej akcentując, że w niektórych przypadkach skarżąca może być zobowiązana do poniesienia kosztów jej udostępnienia., Podkreślić należy, że w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego taki wniosek został skierowany (adresat) może dokonać następujących działań:- udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej;- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej);- odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 omawianej ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;- może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13). Jednocześnie wskazać należy, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku(art.13 ust. 2). Jak wynika z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, podczas gdy w niniejszej sprawie organ udzielił odpowiedzi pismem informacyjnym, ale już po wyżej wskazanym terminie.

Przyjdzie zauważyć, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu, a także dokonanie czynności materialno-technicznej wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy zostały one podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, CBOS). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ, którego dotyczyła skarga, wyda akt lub podejmie czynność, to mimo pozostawania w zwłoce, przestaje być bezczynny (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, CBOS). Postępowanie sadowoadministracyjne z tego powodu staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw by, zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nadal stwierdzić bezczynność organu i zobowiązywać go do załatwienia wniosku skarżącej, w określonym terminie. Jednakże, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd był zobowiązany ocenić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednak dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13, CBOS).

W niniejszej sprawie nieudzielenie żądanej informacji wynikało, co można odczytać z odpowiedzi na skargę, z faktu wpływu wniosku w okresie nieaktywności A, który nie działa w okresie zimowym, tj. od miesiąca listopada do miesiąca marca. W tych okolicznościach nie można uznać, że bezczynność organu przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organu dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku), bowiem podejmowane przez organ czynności zmierzały w istocie do załatwienia wniosku skarżącej, co faktycznie miało miejsce dwa miesiące po złożeniu skargi, oraz działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie (pkt 2), a także w oparciu o art. 200 w związku z art. 209 p.p.s.a. zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego (pkt 3).