Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1496/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9, art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 oraz art. 99 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1437/15 w sprawie ze skargi W.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W.G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1437/15 oddalił skargę W.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 11 czerwca 2008 r. nr [...] zwolnił W.G. ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2008 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), tj. z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, wobec nieustania przyczyny będącej podstawą zawieszenia. Na skutek wniesienia przez stronę odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia 7 października 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił tę datę na dzień 31 października 2008 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Na skutek wniesienia przez W.G. skargi na powyższy rozkaz personalny sprawę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 486/10 skargę oddalił.

Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział XIV Karny wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] na podstawie art. 414 § 1 K.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k. uniewinnił W.G. od popełnienia zarzucanych mu czynów. Powyższy wyrok stał się prawomocny w dniu [...] grudnia 2009 r., a do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynął w dniu 21 grudnia 2009 r.

W związku z powyższym, W.G. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji został przywrócony do służby w Policji i w ustawowym terminie zgłosił gotowość jej podjęcia. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr [...] MSWiA w [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] został uznany za zdolnego do służby w Policji. Z uwagi na zamiar powierzenia wyżej wymienionemu obowiązków na stanowisku równorzędnym do zajmowanego przed zwolnieniem ze służby w Policji z którym łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową lub służbową przeprowadzono stosowne postępowania w następstwie których Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] podjął decyzje o cofnięciu W.G. poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" oraz odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne". Decyzje wydane w tych sprawach zostały utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji.

Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] po uzyskaniu informacji, że na terenie całego województwa [...] nie występują stanowiska policyjne, które nie wiązałyby się z koniecznością posiadania dostępu do informacji niejawnych, rozkazem personalnym z dnia 1 sierpnia 2011 r. nr [...] zwolnił W.G. z dniem 10 sierpnia 2011 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby. Przedmiotowemu rozkazowi personalnemu na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku odwołania strony od w/w rozkazu sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia 31 maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1437/12 skargę W.G. na powyższy rozkaz personalny oddalił. Złożona przez stronę od powyższego wyroku skarga kasacyjna została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1116/13 oddalona.

W konsekwencji W.G. mimo przywrócenia do służby w Policji i zgłoszenia gotowości jej podjęcia, faktycznie służby tej nie podjął.

Pismem z dnia 14 marca 2013 r., a następnie pismami z dnia 18 czerwca i 25 sierpnia 2014 r. W.G. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wypłatę uposażenia za okres od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia 13 lutego 2015 r. nr [...] odmówił W.G. przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r. Na skutek wniesienia przez stronę odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, iż zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. W świetle art. 99 ust. 1 tej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Natomiast stosownie do art. 99 ust. 2 cyt. ustawy, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Z art. 106 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Organ odwoławczy dokonując analizy powołanych przepisów stwierdził, że otrzymywanie przez policjanta uposażenia i innych świadczeń pieniężnych jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można mówić wówczas, gdy policjant jest uprawniony i zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Stosownie do treści art. 42 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust.3. Z art. 42 ust. 7 cyt. ustawy wynika, że przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Komendant Główny Policji wskazał, że w związku z faktem, iż Sąd Rejonowy [...] w [...] wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r.) uniewinnił W.G. od popełnienia zarzucanych mu czynów – nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego z wyżej wymienionym. Przywrócenie do służby policjanta nie reaktywuje stosunku służbowego ex tunc (od uprzedniego zwolnienia), lecz dopiero od momentu tego przywrócenia – w niniejszej sprawie od uprawomocnienia się wyroku sądu karnego.

W świetle art. 42 ust. 4 ustawy o Policji prawo do uposażenia policjanta przywróconego do służby powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służy zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Powołany przepis uzależnia prawo do uposażenia policjanta, który w trybie art. 42 ust. 1 cyt. ustawy został przywrócony do służby, nie tylko od mianowania na stanowisko służbowe, ale także od dopuszczenia go do służby i podjęcia przez niego tej służby. Oznacza to, że policjantowi, który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku reaktywacji tegoż stosunku, a przy tym nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, czyli faktycznie nie pełnił służby, nie przysługuje prawo do uposażenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku W.G., po przywróceniu go do służby w Policji w dniu 9 grudnia 2009 r., nie został on dopuszczony do pełnienia służby, gdyż okazało się, iż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia i stosunek służbowy z dniem 10 sierpnia 2011 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został rozwiązany. W konsekwencji uznał, że samo pozostawanie wyżej wymienionego w okresie od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r. w stosunku służbowym bez faktycznego pełnienia służby nie stanowiło podstawy do przyznania mu uposażenia za ten okres.

Ponadto Komendant Główny Policji podał, że W.G. zostało przyznane świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, tj. za okres od dnia 1 listopada 2008 r. do dnia 8 grudnia 2009 r., równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby, określone w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, w maksymalnej wysokości, tj. za okres 6 miesięcy.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi W.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie:

- art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz że samo przywrócenie policjanta do służby na stanowisko równorzędne nie powoduje, iż reaktywuje się jego prawo do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego, prawo do uposażenia przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby;

- art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego policjanta od zarzucanego mu czynu;

- art. 7, art. 77 i art. 10 K.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającej go decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku powołał treść art. 42 ust. 1, 2 i 7 ustawy o Policji. Stwierdził, że skoro Sąd Rejonowy [...] w [...] wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...], prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r., uniewinnił W.G. na podstawie art. 414 § 1 w związku z art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k. od popełnienia czynów zarzucanych mu w postępowaniu karnym, to nastąpiło reaktywowanie jego stosunku służbowego.

Dokonując analizy art. 99 ust. 1 i art. 42 ust. 4 ustawy o Policji wskazał, że pobieranie przez policjanta uposażenia i innych świadczeń pieniężnych jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. Przy czym o pełnieniu służby można mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Natomiast zgłoszenie się do komisji lekarskiej i wykonanie zleconych badań, a także oczekiwanie na wynik postępowania toczącego się w celu uzyskania wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych – do takich czynności nie należą, mają one na celu jedynie ustalenie, czy w okresie po zwolnieniu ze służby w Policji nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność dalszego jej pełnienia przez policjanta.

Powyższe prowadzi do konstatacji, że prawo do uposażenia powstaje dopiero z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające jej niepodjęcie. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż ustawa o Policji posługuje się różnymi zwrotami językowymi nawet na określenie tego samego albo zbliżonego stanu, co nie jest pożądane, lecz jedynym rozwiązaniem tego problemu jest odpowiednia interpretacja normy prawnej. Taki sposób legislacji nie pozwala na zastosowanie w tym procesie wyłącznie wykładni językowej. Niezbędne jest sięgnięcie do innych metod wykładni prawa. Podjęcie służby w rozumieniu tego przepisu oznacza faktyczne wykonywanie przez policjanta zadań w ramach istniejącego stosunku służbowego.

W okolicznościach tej sprawy, stosunek służbowy istniał, gdyż W.G. został do służby w Policji przywrócony, nie został on jednak do służby dopuszczony. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że podjął on służbę i należało mu się uposażenie. Fakt nieuzyskania przez niego poświadczenia bezpieczeństwa nie może być uznany za okoliczność usprawiedliwiającą niepodjęcie służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu, że skarżącemu, który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku reaktywacji tego stosunku, a przy tym nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, czyli faktycznie nie pełnił służby, nie przysługuje prawo do uposażenia. Samo pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia jest powiązane z faktycznym podejmowaniem służby (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1685/14 i 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01).

Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji , na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W.G., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię:

- art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na ich błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz że samo przywrócenie policjanta do służby na stanowisko równorzędne nie powoduje, iż reaktywuje się jego prawo do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie prawo do uposażenia przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby;

- art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, polegające na ich błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego policjanta od zarzucanego mu czynu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ze względu na błędne przyjęcie, że w stosunku do zaskarżonego rozkazu personalnego nie zaszły okoliczności uzasadniające jego uchylenie, podczas gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie doszło do naruszenia art. 7, art. 10 i art. 77 K.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego, mogących mieć w sprawie zastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podał m.in., że przyczyna niemożności podjęcia przez niego służby, z uwagi na odmowę uzyskania stosownych certyfikatów bezpieczeństwa upoważniających go do dostępu do informacji niejawnych, była od niego niezależna i usprawiedliwiała niemożność faktycznego wykonywania służby. Ma to znaczenie o tyle, że w razie przyjęcia, iż bez ponownego mianowania na stanowisko służbowe W.G. prawo do uposażenia nie przysługuje, to prawo aktualizuje się również w razie, gdy po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające jej niepodjęcie.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdził, iż są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tym przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa materialnego, albowiem zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią procesową konsekwencję dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zakwestionowanej przez autora skargi kasacyjnej, wykładni art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 oraz art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, a w jej następstwie ich niewłaściwego zastosowania, są zatem odzwierciedleniem procesowym koncepcji materialnej, przedstawionej przez skarżącego kasacyjnie.

Spór prawny między stronami wymagał rozważenia, czy W.G., przywrócony do służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, który stosownie do art. 42 ust. 2 w terminie określonym w tym przepisie zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby, lecz z uwagi na nieuzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa do dostępu do informacji niejawnych i brak stanowisk policyjnych, na których nie jest ono wymagane, nie został do służby dopuszczony, nie podjął jej i w konsekwencji został z niej zwolniony na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 tej ustawy – ma prawo do uposażenia, o którym mowa w art. 42 ust. 4 cyt. ustawy za okres od przywrócenia do służby do dnia zwolnienia z tej służby? Niezbędne było również wyjaśnienie, czy prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko art. 99 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, a nie z dniem przywrócenia do służby na podstawie w/w przepisów?

Warunki reaktywacji stosunku służbowego w odniesieniu do policjanta uprzednio zwolnionego ze służby w następstwie zaistnienia jednej z sytuacji opisanych w art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy określają art. 42 ust. 2 i 7 oraz art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wynika z nich , że – w przypadku policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9, tj. zwolnionego na skutek upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia – podstawą do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne jest stwierdzenie faktu zakończenia wobec niego postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Wydanie wyroku uniewinniającego policjanta od stawianego mu zarzutu popełnienia przestępstwa będącego podstawą do zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie podstawą do jego zwolnienia skutkuje:

1. samoistną (z mocy prawa) reaktywacją rozwiązanego stosunku służbowego, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 568/06, publik. LEX nr 290659);

2. przywróceniem policjanta do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, gdyż dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 72/10, publik. LEX nr 674891).

Analiza treści art. 42 ustawy o Policji wskazuje, że ustawodawca rozróżnia kwestie przywrócenia do służby w Policji, zgłoszenia gotowości podjęcia służby, dopuszczenia do służby oraz podjęcia służby, łącząc z nimi różne konsekwencje prawne. Wykładnia językowa i systemowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że samo przywrócenie do służby, niezwłoczne zgłoszenie gotowości podjęcia służby nie może być utożsamiane z jej podjęciem. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organów Policji, które przyjęły, że przez podjęcie przez policjanta służby należy rozumieć faktyczne przystąpienie do wykonywania obowiązków na stanowisku służbowym. Ponadto zauważyć należy, iż fakt, że określone w art. 42 ust. 4 tej ustawy prawo do uposażenia jest bezpośrednio powiązane z podjęciem służby potwierdza również treść art. 42 ust. 5 omawianej ustawy. Z przepisu tego wynika, że policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3, stanowiącym, że jeżeli o przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Ustawodawca przewidział zatem inne świadczenie niż uposażenie w sytuacji, gdy następuje przywrócenie do służby a nawet zgłoszenie gotowości jej pełnienia. Świadczenie to zostało określone jako "świadczenie pieniężne równe uposażeniu", co oznacza, że nie jest ono uposażeniem.

W świetle art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, zaistnienie przesłanek określonych w tych przepisach stanowi podstawę przywrócenia policjanta do służby na stanowisko równorzędne i nie wymaga wydania odrębnego rozkazu personalnego o przywróceniu. Nie oznacza to jednak automatycznego dopuszczenia policjanta do wykonywania konkretnych obowiązków służbowych. Przywrócenie do służby reaktywuje stosunek służbowy, dopuszczenie decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych przydzielonych policjantowi na danym stanowisku służbowym.

W przypadku przywrócenia policjanta do służby z mocy prawa i zgłoszenia przez niego w terminie określonym w art. 42 ust. 2 cyt. ustawy gotowości niezwłocznego jej podjęcia, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury zmierzającej do ustalenia, czy może być on do niej dopuszczony, a następnie mianowany na stanowisko równorzędne. Dla określenia, czy policjant nadal spełnia warunki do pełnienia służby w tej formacji niezbędne jest m.in. skierowanie go na badania lekarskie w celu oceny zdolności fizycznych i psychicznych, a także przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji).

W rozpoznawanej sprawie dla ustalenia, czy W.G. przysługuje prawo do uposażenia, konieczne było zbadanie przesłanek z art. 42 ust. 4 tej ustawy. Przepis ten wprawdzie łączy prawo do uposażenia z dniem podjęcia służby, to jednak zawiera istotne zastrzeżenie. Prawo do uposażenia powstaje bowiem z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby. Chodzi zatem o sytuacje, w których zgłaszający nie może faktycznie podjąć obowiązków służbowych z przyczyn istniejących po zgłoszeniu do służby, które go usprawiedliwiają.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo podzielił stanowisko organów Policji, które przyjęły, że przeprowadzenie w stosunku do wyżej wymienionego policjanta postępowania kontrolnego oraz poszerzonego postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych, zakończonego wynikiem negatywnym, nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej niepodjęcie przez niego służby, o której mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skoro W.G., przywrócony do służby w Policji, który w ustawowym terminie zgłosił gotowość jej podjęcia, a w sprawie nie wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające jej niepodjęcie – faktycznie służby nie podjął (nie wykonywał czynności służbowych) w okresie od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r. – to brak było podstaw do przyznania mu uposażenia za w/w okres.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie ocena uprawnienia wyżej wymienionego policjanta do uposażenia była dokonywana przede wszystkim w aspekcie regulacji zawartej w art. 42 ust. 4 tej ustawy. Pozostawanie policjanta w stosunku służbowym, bez podejmowania służby, nie rodzi prawa do uposażenia. W sprawie jest niesporne, że w stosunku do W.G. nie został wydany rozkaz personalny w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe. W związku z powyższym zawarcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, że wyżej wymieniony policjant nie został mianowany na stanowisko służbowe – nie stanowiło podstawy do przyjęcia, że prawo policjanta do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania na stanowisko służbowe.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 oraz art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, są niezasadne. Powyższe stwierdzenie skutkowało przyjęciem, że zaskarżony wyrok nie narusza również określonych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego i prawidłowo zastosował sposób rozstrzygnięcia określony w art. 151 P.p.s.a., a nie jeden z wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Trafnie uznał, że wydane w sprawie orzeczenia organów obu instancji nie naruszają prawa, w tym z art. 7, art. 10 i art. 77 K.p.a. Organy Policji w postępowaniu administracyjnym ustaliły okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego i – jak wyżej wykazano – prawidłowo je oceniły. Nie naruszyły także zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W sprawie nie został również naruszony art. 3 § 1 P.p.s.a., który jest przepisem o charakterze ustrojowym. Wyjaśnić należy, iż do naruszenia tego przepisu przez Sąd doszłoby w przypadku, gdyby wbrew ustalonym w nim wymogom odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie żadna z tych sytuacji nie wystąpiła.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).