Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 122/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1 i  par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Adam Nita (spr.), Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. E. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji lub Organu egzekucyjnego) z [...] r. nr [...]. W tym rozstrzygnięciu nieostatecznym, Organ I instancji oddalił skargę W. E. (zwanego dalej Wnioskodawcą, Zobowiązanym, Stroną lub Skarżącym) na czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.

Postanowienie Organu odwoławczego było już drugim orzeczeniem ostatecznym zapadłym w sprawie. Stało się tak, ponieważ poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a także poprzedzające je orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (por. wyrok z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1017/19). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Na podstawie pięciu tytułów wykonawczych, Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanego. Trzy spośród wspomnianych dokumentów, stanowiących postawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego zostały wystawione roku 2013. Miało to miejsce:

1) [...] r. – należność z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2013r.,

2) [...] r. - należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012,

3) [...] r. - należność z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r.

Z kolei, dwa kolejne tytuły wykonawcze sporządzono w roku 2014:

1) dokument z [...] r. obejmował należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013,

2) dokument z [...] r. dotyczył należności z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec 2013 r., czerwiec 2013 r. i wrzesień 2013 r.

Na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w roku 2013, Organ egzekucyjny zajął prawo majątkowe Zobowiązanego – jego wierzytelność z rachunku bankowego. Po doręczeniu Stronie stosownych zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych (w maju, czerwcu i w sierpniu 2013 r.) ustanowiła ona J. K. jej pełnomocnikiem przed Organem I instancji (podmiot ten, w dalszej części uzasadnienia będzie określany mianem Pełnomocnika). Jak wynika z treści pełnomocnictwa, obejmuje ono upoważnienie do reprezentowania Zobowiązanego w zakresie spraw, związanych z postępowaniami egzekucyjnymi w administracji. Pełnomocnictwo to zostało udzielone w całej rozciągłości, na czas nieokreślony. Dokument zawierający wspomniane umocowanie sporządzono zaś 8 października 2013 r., a Organowi egzekucyjnemu doręczono go w dniu następnym, tj. 9 października 2013 r. (por. pismo, w którym ustanowiono Pełnomocnika – k. 25 akt administracyjnych).

Następnie, także kolejne odpisy tytułów wykonawczych (dwa dokumenty z 2014 r.), a także związane z nimi, dwa zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego Skarżącego – jego wierzytelności z rachunku bankowego, zostały doręczone wprost Stronie (por. potwierdzenia odbioru, dokonanego 18 czerwca 2014 r., dotyczące egzekucji zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 – k. 32 i k. 36 akt administracyjnych oraz analogiczne dokumenty, dotyczące egzekucji wskazanych wcześniej, zaległych zaliczek podatkowych na podatek dochodowy od osób fizycznych – dowody doręczenia, które nastąpiło 25 sierpnia 2014 r. – k. 45 oraz 29 września 2014 r. – k. 49 akt administracyjnych).

Czynności egzekucyjne podjęte na tej podstawie nie dały rezultatu oczekiwanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (nie doprowadziły do zaspokojenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi). W tej sytuacji, Organ I instancji zajął udział Zobowiązanego we współwłasności nieruchomości (wynosił on ½). Stało się to w oparciu o wspomnianych wcześniej, pięć tytułów wykonawczych, wystawionych w roku 2013 i 2014. Stosowne pismo o zajęciu, zawierające wezwanie do zapłaty (datowane na [...] r.) zostało skierowane do Strony i na zasadzie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego uznano je za doręczone temu podmiotowi 28 grudnia 2018 r.

Pismem z 30 stycznia 2019 r. Zobowiązany wniósł do Organu I instancji skargę na wspomnianą czynność egzekucyjną. W dokumencie tym podniósł on m. in. przedawnienie - z dniem [...] r. - zobowiązań wskazanych w trzech tytułach wykonawczych z 2013 r. Ponadto, Strona wskazała, że 9 października 2013 r. ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym. Do dnia sporządzenia skargi podmiot ten nie otrzymał zaś żadnej informacji o czynnościach przerywających bieg terminu przedawnienia zobowiązań oraz nie przekazano mu zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Wyartykułowano też, że Pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu egzekucji należności, objętych 2 tytułami wykonawczymi z 2014 r. W związku z tym, czynności te podjęto z naruszeniem art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczącego doręczania pełnomocnikowi tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu. Ponadto, Skarżący wskazał, iż należności objęte dwoma tytułami wykonawczymi z 2014 r. zostały uregulowane [...] r. Z tych względów, wspomniany podmiot wniósł w o uchylenie zajęcia nieruchomości oraz wykreślenie ustanowionej na niej hipoteki przymusowej.

Organ I instancji zakwalifikował wspomniane pismo procesowe jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia nieruchomości. Na podstawie tego samego wniosku Strony, niejako "równolegle" zainicjowano też postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Punktem odniesienia dla rozważań Sądu w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie Organu II instancji, dotyczące drugiej ze wskazanych kwestii, tj. skargi na czynność egzekucyjną (kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia czynności egzekucyjnej była natomiast analizowana przez Sąd w sprawie o sygnaturze I SA/Gl 123/21).

Naczelnik Urzędu Skarbowego, po raz pierwszy orzekając w sprawie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Stało się tak, ponieważ skargę wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu. W tym kontekście podkreślono, że Strona miała możliwość wystąpienia o przywrócenie uchybionego terminu, na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie złożono jednak stosownego wniosku w tym względzie. Jednocześnie, Organ egzekucyjny za nieuzasadniony uznał zarzut pominięcia Pełnomocnika przy czynnościach doręczenia dwóch tytułów wykonawczych z 2014 r. i zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Z kolei, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrując skargę na ostateczne postanowienie Organu II instancji uchylił to rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je postanowienie Organu I instancji. Jak już wcześniej wskazywano, nastąpiło to w wyroku z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1017/19).

W judykacie tym Sąd wyraził przekonanie, że złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania zobowiązanego w szeroko rozumianym postępowaniu egzekucyjnym (bez zawężenia ram umocowania) obliguje Organ egzekucyjny do kierowania korespondencji związanej z tym postępowaniem na adres wyznaczonego pełnomocnika. Natomiast w razie wątpliwości co do umocowania tego podmiotu w danej sprawie, organ powinien wyjaśnić tę kwestię. Jak podkreślił Sąd, udzielenie pełnomocnictwa przez stronę postępowania nie oznacza, że ona sama została w ten sposób pozbawiona możliwości samodzielnego działania w zakresie objętym tym dokumentem. Strona, mimo ustanowienia pełnomocnika, zachowuje bowiem prawo do osobistej aktywności w toczącym się postępowaniu. Nie znajduje jednak żadnego usprawiedliwienia pominięcie pełnomocnika w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność egzekucyjną. Jeżeliby zaś organ miał wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa, jego rzeczą było wyjaśnienie tej kwestii z udziałem pełnomocnika, czy zobowiązanego, zwłaszcza w świetle art. 33 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak podkreślono, Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie rozpatrując sprawę powinien uwzględnić wcześniej przedstawione uwagi, zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy do nich konieczność oceny pełnomocnictwa z uwzględnieniem rozważań Sądu. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na błędną podstawę prawną dotychczasowych rozstrzygnięć organów administracyjnych obydwu instancji. Jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku, art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdował zastosowania w sprawie zastosowania, wobec regulacji zawartej w art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W reakcji na to orzeczenie, Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Pełnomocnika do wyjaśnienia, w świetle art. 33 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wątpliwości co do zakresu jego umocowania w danej sprawie. Wspomniany podmiot, w swojej odpowiedzi z 3 czerwca 2020 r. wyjaśnił zaś, że pełnomocnictwo z 8 października 2013 r. dotyczy także dwóch tytułów wykonawczych z 2014 r.

Następnie Organ I instancji, postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Stało się tak z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jak podniesiono, stosownie do art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 tej ustawy wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. W dalszej części swojego wywodu Organ egzekucyjny wskazał, że zawiadomienie o zajęciu nieruchomości uznano za doręczone Zobowiązanemu 28 grudnia 2018 r. Termin do wniesienia skargi na tę czynność, wyznaczony w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upłynął więc 11 stycznia 2019 r. Tym samym, wnosząc skargę 30 stycznia 2019 r., Strona uczyniła to po upływu wskazanego wcześniej terminu procesowego, a jednocześnie nie wystąpiła ona o jego przywrócenie w trybie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak podkreślił Organ I instancji, w aktach postępowania prowadzonego wobec Skarżącego znajduje się pełnomocnictwo udzielone w 8 października 2013 r. (wpływ do organu 9 października 2013 r.) Obejmuje ono umocowanie Pełnomocnika do reprezentowania Strony reprezentowania Podatnika przed organami Urzędu Skarbowego w zakresie spraw związanych z postępowaniami egzekucyjnymi w administracji z zaznaczeniem, aby wszelką korespondencję w tych sprawach kierować na adres pełnomocnika. Dodatkowo, Organ I instancji podkreślił, że wspomnianego pełnomocnictwa udzielono po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie trzech tytułów wykonawczych z 2013 r. Zobowiązany nie ustanowił zaś pełnomocnika po wszczęciu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, datowanych na 2014 r.

Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że mając na względzie uwagi Sądu, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1017/19 wezwał Stronę do udzielenia informacji. Jej treścią miała być wypowiedź, czy pełnomocnictwem udzielonym 8 października 2013 r. należy objąć postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie dwóch tytułów wykonawczych z 2014 r. (czyli dokumentów wystawionych i postępowań wszczętych po dacie złożenia wskazanego wcześniej pełnomocnictwa). Jak zaś wiadomo, Skarżący Pan W. poinformował Organ egzekucyjny, aby tym umocowaniem z 8 października 2013 r. objąć postępowania egzekucyjne, realizowane na podstawie tytułów wykonawczych z 2014 r.

Organ egzekucyjny przyjął to wyjaśnienie i prawo Strony do działania przez pełnomocnika. Jednocześnie jednak powołał się on na dyspozycję art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tej regulacji prawnej, z uwagi na szczególny charakter określonej czynności wyłączone jest zastępowanie strony przez jej pełnomocnika. Ten szczególny charakter czynności może zaś wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i – w przekonaniu Organu egzekucyjnego – ma go wezwanie zobowiązanego do zapłaty należności. Skoro bowiem to zobowiązanego obciąża obowiązek uiszczenia należności, to jemu należy doręczyć wezwanie do jego spełnienia. Dlatego właśnie, zdaniem Organu I instancji, nie znajduje uzasadnienia zarzut pominięcia Pełnomocnika w czynności wszczęcia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.

W zażaleniu na to postanowienie, Zobowiązany wniósł o jego uchylenie w całości, a także o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie zarzucił on rozstrzygnięciu nieostatecznemu:

1) art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, co do których zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu i wykonaniu, braku uprzedniego doręczenia upomnień pełnomocnikowi, o których mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2) art. 32 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uporczywe pomijanie pełnomocnika przy doręczeniach wszelkich pism. W przekonaniu Zobowiązanego skutkowało to pozbawieniem go Strony prawa do pełnej reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

3) art. 145 § 2 w związku z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez uporczywe pomijanie pełnomocnika przy doręczeniach wszelkich pism. Jak podniesiono, skutkowało to pozbawieniem Strony pełnej reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organowi egzekucyjnemu zarzucono też niedopełnienie obowiązku zawiadomienia Zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej, przerywającej bieg przedawnienia. To zaś stanowi niezbędną czynność do ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej;

4) art. 26 § 5 pkt 1 i/lub 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uchybienia w doręczeniach wezwań i zawiadomień o zastosowanym środku egzekucyjnym zarówno Pełnomocnikowi, jak i Zobowiązanemu, na wskazany adres;

5) art. 33 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez nierzetelne określenie zobowiązań podatkowych;

6) art. 2a Ordynacji podatkowej - poprzez niezastosowanie się do tego przepisu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego;

7) nierespektowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1017/19.

Jak wiadomo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił tych racji i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Stało się tak, ponieważ wspomniany organ w całości podzielił prezentowane już argumenty Naczelnika Urzędu Skarbowego, dotyczące legalności jego działania. Organ II instancji podkreślił, że z mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tego aktu prawnego nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego art. 32, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W przekonaniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, bez wątpienia więc zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie jednak, taka aktywność jest wyłączona z uwagi na szczególny charakter określonej czynności, który może wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjny w administracji. Zdaniem Organu II instancji cechę taką miało zaś doręczenie Stronie odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu jej składnika majątkowego. Skoro bowiem to Zobowiązanego obciąża obowiązek uiszczenia należności, to jego należy osobiście zawiadomić o zajęciu składnika majątkowego (w tym zakresie powołano wyrok WSA w Gdańsku z 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 532/05). Wobec tego, w przekonaniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skierowanie i doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego bezpośrednio Zobowiązanemu nie może być uznane za niedopuszczalne i zostało dokonane zgodnie z obowiązującą procedurą.

W nawiązaniu do tej tezy podkreślono, że zawiadomienie z [...] r. o zajęciu nieruchomości Strony, zostało, po dwukrotnym awizowaniu, doręczone jej w dniu 28 grudnia 2018 r. (na zasadzie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego i ukształtowanej w nim fikcji prawnej doręczenia pisma). Tym samym, termin do wniesienia skargi na zajęcie nieruchomości upłynął 11 stycznia 2019 r., a Zobowiązany skorzystał z tego środka prawnego w swoim piśmie z 30 stycznia 2019 r. Skarga na zajęcie nieruchomości miała więc miejsce po upływie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie, Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Strona wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Organu I instancji;

2) ukaranie maksymalną karą grzywny Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za przewlekłość postępowania (zgodnie z art. 154 § 6 w związku z § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi);

3) przyznanie na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej kwocie określonej w art. 154 § 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

4) zwrot kosztów postępowania.

Jednocześnie, ostatecznemu postanowieniu wydanemu w sprawie zarzucono naruszenie:

1) art. 32 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uporczywe pomijanie pełnomocnika przy doręczeniach wszelkich pism, a przez to pozbawienie Skarżącego pełnej reprezentacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2) art. 145 § 2 w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez uporczywe pomijanie pełnomocnika przy doręczeniach wszelkich pism, a przez to pozbawienie go możliwości pełnej reprezentacji zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyartykułowano też niedopełnienie obowiązku zawiadomienia zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej przerywającej bieg przedawnienia, co stanowi niezbędną czynność do ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej;

3) art. 26 § 5 pkt 1 i/lub 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uchybienia w doręczeniach wezwań i zawiadomień o zastosowanym środku egzekucyjnym zarówno pełnomocnikowi jak i zobowiązanemu na wskazany adres;

4) art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącego terminu załatwienia sprawy przez organ;

5) art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez nierzetelne wyjaśnienie sprawy;

6) art. 130 § 1 pkt 5 i pkt 6 Ordynacji podatkowej - poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu pracowników – jak to ujęto - biorących udział w zaskarżonym postanowieniu.

W odpowiedzi na te zarzuty, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe zapatrywanie i wniósł o oddalenie skargi. Tym samym, podzielił on pogląd i argumentację, które w swoim postanowieniu wyraził Naczelnik Urzędu Skarbowego. Jednocześnie, Organ II instancji zwrócił uwagę na brak w przedmiotowej sprawie podstaw do stosowania środków prawnych przeciwko przewlekłości działania organu. Ponadto wskazał on na okoliczność, że ponaglenie skierowane przez Stronę do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zostało uznane za bezprzedmiotowe postanowieniem tego organu z [...] r. Podniesiono też, że Zobowiązany nigdy nie wnosił o wyłączenie pracowników Urzędu Skarbowego od prowadzenia skierowanego wobec niego postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie była kwestia legalności oddalenia skargi na czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W związku z tym, normatywnym punktem odniesienia dla rozważań Sądu był art. 54 § 1 i § 4 – 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. – zwanej dalej u.p.e.a.).

W tym kontekście normatywnym, okolicznością o fundamentalnym znaczeniu jest to, że przedmiotem postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego są trzy zobowiązania podatkowe o terminie płatności przypadającym na 2013 r., objęte trzema tytułami wykonawczymi, wystawionymi i doręczonymi Stronie (w odpisach) w tym samym roku. Ponadto egzekucji poddano dwa zobowiązania podatkowe, których spełnienie przypadało na 2014 r., ujęte w dwóch tytułach wykonawczych sporządzonych w roku 2014 i w tym samym roku doręczonych Skarżącemu (w odpisach). Jednocześnie, po wystawieniu trzech tytułów wykonawczych z 2013 r. i po doręczeniu ich odpisów Stronie, wspomniany podmiot ustanowił swojego pełnomocnika. Jak już wcześniej wskazano, pismo zawierające umocowanie jest datowane na 8 października 2013 r., zaś Organ egzekucyjny otrzymał je w dniu następnym. Z kolei, w odniesieniu do postępowań egzekucyjnych zainicjowanych w 2014 r. (dwa tytuły wykonawcze, dotyczące skonkretyzowanych powinności podatkowych płatnych w tym samym roku), Wnioskodawca nie ustanowił pełnomocnika. Dopiero w 2020 r., wykonując wskazówkę Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1017/19, Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Pełnomocnika do wyjaśnienia wątpliwości co do zakresu jego umocowania w sprawie. Wspomniany podmiot, w swojej odpowiedzi z 3 czerwca 2020 r. wyjaśnił zaś, że pełnomocnictwo z 8 października 2013 r. dotyczy także dwóch tytułów wykonawczych z 2014 r.

Zdaniem Sądu, okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla treści rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Oznacza bowiem, że poczynając od 9 października 2013 r. (dzień doręczenia pełnomocnictwa Organowi I instancji), w trzech postępowaniach egzekucyjnych zainicjowanych w 2013 r., Strona ponad wszelką wątpliwość była reprezentowana przez Pełnomocnika. W odniesieniu do postępowań zainicjowanych w 2014 r. tak natomiast nie było i dopiero w 2020 r. wspomniany podmiot wyjawił, że jego umocowanie dotyczy także obydwu tych procedur.

Tymczasem, wobec nieskuteczności czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia prawa majątkowego Strony – jego wierzytelności z rachunku bankowego - pismem z [...] r. wezwano Skarżącego do zapłaty i zajęto udział wspomnianego podmiotu we współwłasności nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał tego w jednym dokumencie, odnoszącym się do wszystkich pięciu tytułów wykonawczych (trzech z 2013 r. i dwóch z 2014 r.), skierowanym wprost do Zobowiązanego (por. k. 73 akt administracyjnych). Tym samym, w zakresie trzech postępowań egzekucyjnych dotyczących zobowiązań podatkowych Strony, których termin spełnienia przypadał na 2013 r., w postępowaniu egzekucyjnym pominięto Pełnomocnika ustanowionego w nim od 9 października 2013 r.

W tym kontekście, Sąd nie zgadza się z argumentacją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, opartą na analizie art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzącą do tezy, że pomimo ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym, organ był władny dokonywać czynności wprost ze Stroną, a było tak ze względu na charakter czynności egzekucyjnej, wymagający osobistego działania Zobowiązanego. Zajęcie udziału we współwłasności nieruchomości nie jest bowiem czynnością procesową tak "osobistą" – tak ściśle związaną z "osobą strony", że podczas jej dokonywania podmiot ten nie może być reprezentowany przez pełnomocnika. Klasycznym, wręcz podręcznikowym przykładem zastosowania art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego są zaś takie aktywności strony podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym, co do których – przez wzgląd na właściwość danej czynności procesowej – podmiot ten nigdy nie może być zastępowany przez pełnomocnika. Nie sposób do nich zaliczyć bycia informowanym przez organ o zajęciu udziału we współwłasności nieruchomości Do aktywności procesowych strony, w których nie może być ona jednak reprezentowana przez pełnomocnika należy natomiast (i to jest znowu podręcznikowy przykład) składanie zeznań. Te są bowiem oświadczeniami wiedzy strony o tym, co ona widziała i słyszała i jako takie – z natury rzeczy – nie mogą być "przenoszone" przez ten podmiot na jego reprezentanta i z takim pośrednictwem objawiane organowi administracyjnemu.

Jednocześnie, co do dwóch postępowań egzekucyjnych dotyczących zobowiązań podatkowych Strony, których termin spełnienia przypadał na 2014 r. podmiot ten nie miał pełnomocnika, a już z całą pewnością nie był on ustanowiony na dzień [...] r., kiedy to wezwano Skarżącego do zapłaty i zajęto udział wspomnianego podmiotu we współwłasności nieruchomości. Jak wiadomo, na wezwanie Organu egzekucyjnego, dopiero w swojej odpowiedzi z 3 czerwca 2020 r. Pełnomocnik wyjaśnił zaś, że pełnomocnictwo z 8 października 2013 r. dotyczy także dwóch tytułów wykonawczych z 2014 r. Tym samym, w chwili zajmowania udziału Zobowiązanego we współwłasności nieruchomości, dokonanego na podstawie dwóch tytułów dotyczących zobowiązań podatkowych płatnych w 2014 r., Strona nie była reprezentowana przez Pełnomocnika w zakresie tych dwóch postępowań egzekucyjnych, dotyczących roku 2014. W tym zakresie skuteczne było więc zawiadomienie o zajęciu, skierowane wprost do Zobowiązanego.

Jak wiadomo – i okoliczność tę należy z całą mocą podkreślić, bo determinuje ona rozstrzygnięcie Sądu - wezwania Skarżącego do zapłaty i zajęcia udziału wspomnianego podmiotu we współwłasności nieruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał w jednym, "niepodzielnym" dokumencie. Odnosił się on do wszystkich pięciu tytułów wykonawczych (trzech z 2013 r. i dwóch z 2014 r.) i skierowano go wprost do Zobowiązanego (por. k. 73 akt administracyjnych). W związku z tym, zważywszy na fakt, że zajęciem nieruchomości datowanym na [...] r. (a doręczonym [...] r.) były objęte również tytuły wykonawcze dotyczące dwóch zobowiązań podatkowych Strony płatnych w roku 2014, nie ma wytłumaczenia dla nieterminowego (bo z naruszeniem 14 dniowego terminu) wniesienia przez ten podmiot (w tym zakresie niereprezentowany przez Pełnomocnika) skargi na czynność egzekucyjną, podjętą przez Organ I instancji (skarga na zajęcie jest datowania i została wniesiona dopiero 30 stycznia 2019 r.).

Jednocześnie, jak trafnie podniósł Organ egzekucyjny, nie wystąpiono o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 54 u.p.e.a. Podstawą prawną dla takiego działania mógłby zaś być art. 58 K.p.a. Dlatego właśnie, w przekonaniu Sądu słuszne było zaskarżone postanowienie ostateczne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W zaistniałym stanie faktycznym skarga na czynność egzekucyjną zajęcia udziału we współwłasności nieruchomości, datowana na 30 stycznia 2018 r., a wniesiona przez samego Zobowiązanego ponad wszelką wątpliwość została bowiem skierowana do Organu egzekucyjnego z uchybieniem terminu do jej wniesienia i dlatego podlegała ona oddaleniu.

Ponadto, w odpowiedzi na skargę Organ II instancji słusznie wyartykułował brak podstaw do formułowania wniosków, dotyczących przewlekłości postępowania. Dodatkowo wskazał on na niewystępowanie przez Zobowiązanego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym o wyłączenie pracowników Urzędu Skarbowego. W tej sytuacji trudno było odnosić się Sądowi do tej materii oraz do wniosków formułowanych przez Stronę.

Z wszystkich przedstawionych względów, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).