Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2212/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 2, art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 164
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy TARCZNIK [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także: Urząd Patentowy RP lub organ) – działając na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 1 oraz art. 164 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także: p.w.p.), a także art. 256 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 98 k.p.c. - po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2010 r. wniosku spółki B. Sp. j. [...] z siedzibą w P. (dalej także: wnioskodawca lub uczestnik) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny TARCZNIK BR o numerze [...], udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: skarżąca spółka):

- unieważnił prawo ochronne na znak towarowy słowny TARCZNIK BR nr [...] (pkt 1 decyzji), oraz

- przyznał od skarżącej spółki na rzecz wnioskodawcy kwotę 2.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] stycznia 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek spółki B. Sp. j. [...] z siedzibą w P. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny TARCZNIK BR o numerze [...], udzielonego z pierwszeństwem od dnia [...] kwietnia 2007 r. na rzecz skarżącej spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Sporne oznaczenie przeznaczone było do sygnowania towarów w klasie 1, tj. nawozów oraz klasie 5, tj. środków ochrony roślin. W uzasadnieniu wnioskodawca, powołując się na przepisy art. 255 ust. 1 pkt 1 oraz art. 164 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2, a także art. 131 ust. 1 pkt 2 oraz 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. – zarzucił brak dostatecznych znamion odróżniających spornego oznaczenia i zawartej w nim informacji co do przeznaczenia towarów, dla których sygnowania znak został przeznaczony. Wnioskodawca podniósł również, że występuje sprzeczność z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami charakteru wymienionego wyżej znaku towarowego a jego zgłoszenie nastąpiło w złej wierze. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wnioskodawca podkreślił, że analizowany znak towarowy składa się jedynie z dwóch elementów słownych, które mają za zadanie informować klientów, że towary nim opatrzone są przeznaczone do zwalczania tarczników i że występują w postaci brykietu. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p, wnioskodawca wskazał natomiast, że działania skarżącego, polegające na zgłoszeniu spornego znaku towarowego, miały charakter niezgodny z uczciwymi praktykami kupieckimi i tym samym pozostawały również w sprzeczności z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż preparat o nazwie TARCZNIK BR był produkowany i wprowadzany do obrotu przez B. Wnioskodawca stwierdził, iż w roku 2007 przedsiębiorca ten, pierwotnie prowadzący współpracę ze skarżącym, wypowiedział zawartą z nim umowę dystrybucyjną. W następstwie tego skarżąca spółka dokonała wymienionego powyżej zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP. Wnioskodawca podniósł także, że przedmiotowe prawo stanowi przeszkodę w uzyskaniu ochrony na zgłoszony przez niego znak towarowy BROS TARCZNIK BR o numerze [...].

W odpowiedzi na w/w wniosek skarżąca spółka, jako uprawniona z rejestracji spornego znaku towarowego, w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. wniosła o jego oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona wskazała, że zgodnie z przepisami uzyskała atest Państwowego Zakładu Higieny na wprowadzenie preparatu na rynek pod nazwą TARCZNIK BR, ale ze względu na trudności w uzyskaniu zezwolenia na produkcję wskazanego powyżej produktu, zawarła umowę z B., które o to zezwolenie wystąpiło. Skarżąca spółka zastrzegła jednocześnie, że sama poniosła wszelkie koszy związane z opracowaniem produktu oraz uzyskaniem stosownych atestów i zezwoleń. Po rozwiązaniu umowy z B. skarżący, w celu ochrony opracowanej przez siebie nazwy produktu, dokonał zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP. Okoliczności te przemawiały, w ocenie skarżącej spółki, za bezzasadnością argumentów wnioskodawcy opartych na art. 131 ust. 1 pkt. 2 oraz 131 ust. 2 pkt. 1 p.w.p. W piśmie tym uprawniona podkreśliła również, że w okresie od 1999 do 2007 r. "żadna inna firma nie wprowadzała do obrotu preparatu o nazwie TARCZNIK BR, a więc (...) produkt ten był w świadomości nabywców jednoznacznie kojarzony z firmą S. Sp. z o.o.". Strona podniosła ponadto, iż preparat o nazwie TARCZNIK BP zapobiega i zwalcza oprócz szkodników o nazwie tarcznik, także cały szereg uciążliwych szkodników roślin, takich jak mszyce, mączniki i wełnowce, których nazwy w żadnym razie nie kojarzą się z nazwą tarcznik, a to przeczy dotychczasowej praktyce organu, który co do zasady udziela praw wyłącznych na oznaczenia słowne przeznaczone do sygnowania preparatów służących do ochrony roślin, które wskazują na ich przeznaczenie i funkcję (m.in.: ABC NA MSZYCE, ABC NA SZKODNIKI NA WARZYWACH).

Ponadto skarżąca spółka w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] października 2009 r. odniosła się do wszystkich podstaw prawnych wskazanych we wniosku o unieważnienie spornego prawa. Strona podkreśliła wieloletnie intensywne używanie znaku TARCZNIK BR w obrocie gospodarczym, a także zaznaczyła, że Urząd Patentowy RP "dość często udziela praw ochronnych na znaki słowne, które wskazują pośrednio na przeznaczenie i funkcję towaru". Strona wskazała na prawa wyłączne do znaków towarowych POGOŃ KRETA, LARWAX, KRETOL, MNISZEK, ALOES i OWADOSTOP (szczegółowe dane, k. 90 akt sprawy, tom I). W załączniku do przedmiotowego pisma uprawniony przedstawił przykłady użycia oznaczenia TARCZNIK (k. 84-89 akt sprawy, tom I).

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP w dniu [...] października 2009 r., strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie.

Wnioskodawca przedstawił na rozprawie informacje potwierdzające okoliczność, zgodnie z którą akronim "BR" używany jest do oznaczania towarów mających formę brykietu. Wskazał ponadto, że w jego ocenie, działania uprawnionego należy uznać za zmierzające do uniemożliwienia innym podmiotom stosowania w obrocie oznaczeń mających charakter informacyjny. Wnioskodawca zaznaczył jednocześnie, że sporne oznaczenie wprowadza w błąd w zakresie nawozów, gdyż może sugerować, że preparaty nim oznaczone posiadają dodatkowe właściwości skierowane przeciw szkodnikom roślin o nazwie tarcznik. Zanegował możliwość nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak towarowy. Wnioskodawca wskazał także, że nie zostały przedstawione w tym przedmiocie stosowne dowody, a produkty wprowadzone do obrotu były sygnowane znakiem SUBSTRAL, podczas gdy wyrażenie TARCZNIK BR pojawiało się na opakowaniach w formie oznaczenia informującego.

Z kolei uprawniony do spornego prawa przedstawił na rozprawie dodatkowe materiały dowodowe w postaci faktur mające świadczyć, że oznaczenie TARCZNIK BR nabyło wtórną zdolność odróżniającą (k. 95-105 akt sprawy, tom I). Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. strona skarżąca podniosła, iż rozwiązanie umowy nie stanowi przypadku skutkującego stwierdzeniem dokonania zgłoszenia znaku w złej wierze. Uprawniony zaznaczył ponadto, odnosząc się do art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., że produkt oznaczony znakiem TARCZNIK BR łącznie "zwalcza szkodnika i nawozi rośliny". Strona skarżąca wyjaśniła także, iż w obrocie używa znaku towarowego SUBSTRAL, a także innych znaków, m.in. TARCZNIK BR, MNISZEK i OSMOCOTE.

Kolegium Orzekające w dniu [...] października 2009 r. zobowiązało uprawnionego do spornego prawa do przedstawienia między innymi dowodów potwierdzających nabycie wtórnej zdolności odróżniającej według zasad wskazanych w orzecznictwie.

W odpowiedzi na wniosek Kolegium Orzekającego, skarżąca spółka pismem z dnia [...] listopada 2009 r. przedstawiła materiały, o które wnioskowało Kolegium. Ponadto strona odniosła się do kwestii: intensywności i długotrwałości używania znaku przed dokonaniem zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, udziału towaru sygnowanego znakiem TARCZNIK BR w rynku, inwestycji na promocję spornego oznaczenia oraz sposobu używania znaku towarowego.

Na kolejnej rozprawie, w dniu [...] grudnia 2009 r., strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie.

Uprawniony z prawa ochronnego na sporny znak towarowy zanegował twierdzenie strony przeciwnej, zgodnie z którym preparaty TARCZNIK BR i PROWADOL nie były jedynymi tego rodzaju produktami na rynku przed 2007 r. Skarżąca spółka wyjaśniła również, że zostały one przez nią wskazane, ponieważ jako jedyne pozwalały na skutecznie zwalczanie szkodników z grupy czerwc. Skarżąca spółka przedstawił także informacje z trzech sklepów na poparcie danych dotyczących udziału produktu TARCZNIK BR w rynku. Strona podkreśliła, że wolumen sprzedaży wyniósł w latach 1999 do 2007 średnio 52 tysiące sztuk rocznie.

Obecny na rozprawie wnioskodawca zakwestionował przedstawione przez skarżącą spółkę materiały dowodowe, wskazując na istnienie innego produktu umożliwiającego skuteczne zwalczanie wymienionych wyżej szkodników.

W dniu [...] grudnia 2009 r. wpłynęło do Urzędu Patentowego RP pismo uprawnionego, w którym oświadczył, iż nikt oprócz niego "nie wprowadzał do obrotu preparatów z oznaczeniem »tarcznik« lub »tarcznik br«".

W dniu [...] grudnia 2009 r. wnioskodawca złożył w Urzędzie Patentowym RP pismo, w którym przedstawił inne preparaty służące między innymi do zwalczania tarcznika.

W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. uprawniony stwierdził, iż "podane przez wnioskodawcę informacje w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. nie zasługują na uwzględnienie przez organ, ponieważ są oparte na nieprawdziwych i nierzetelnych informacjach".

Podczas rozprawy w dniu [...] lutego 2010 r. strony ponownie potwierdziły swoje dotychczasowe stanowiska.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na rozprawie w dniu [...] lutego 2010 r., Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]- unieważnił prawo ochronne na znak towarowy słowny TARCZNIK BR nr [...] (pkt 1 decyzji), oraz przyznał od skarżącej spółki na rzecz wnioskodawcy kwotę 2.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że w niniejszej sprawie po stronie wnioskodawcy występuje interes prawny, o którym mowa w art. 164 p.w.p. Organ przywołał w tym zakresie zarówno poglądy doktryny, jak i tezy wynikające z orzecznictwa sądowego oraz wskazał, że wnioskodawca otrzymał od skarżącego pismo z żądaniem zaprzestania naruszania spornego prawa.

Przechodząc do merytorycznej oceny, organ wskazał na wstępie, iż charakter odróżniający i opisowy znaku towarowego należy oceniać, z jednej strony, w odniesieniu do towarów lub usług, dla których wystąpiono o rejestrację, a z drugiej strony, przez pryzmat docelowego kręgu odbiorców tego znaku, który tworzą konsumenci tych towarów i usług. W niniejszej sprawie organ uznał, że towary, w odniesieniu do których wystąpiono o rejestrację, należy uznać za towary o charakterze technicznym. W związku z tym organ przyjął, że właściwy krąg odbiorców to konsumenci posiadający wiedzę specjalistyczną lub zawodową w dziedzinie ogrodnictwa lub rolnictwa, którzy uważnie badają towar i jego znak towarowy.

W ocenie organu, znak towarowy słowny TARCZNIK BR, przeznaczony do sygnowania towarów w klasie 1 (nawozy) oraz 5 (środki ochrony roślin), należy uznać za oznaczenie opisowe. Organ wskazał, powołując się na internetowy słownik PWN, że "tarcznik" jest to "owad, szkodnik drzew owocowych", zaś "tarczniki" stanowią rodzinę owadów z rzędu pluskwiaków liczącą około 1400 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych (zob. H. Sandner, Owady, Warszawa 1989). Z kolei, jak wskazał organ, jeśli chodzi o oznaczenie "BR", to w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 czerwca 2004 r. kod "br" zarezerwowany został dla formy użytkowej "brykiet" lub "blok". W tej sytuacji Urząd Patentowy RP stwierdził, że środki ochrony roślin sygnowane słownym oznaczeniem wskazanym powyżej w sposób bezpośredni i wyraźny informują nabywcę, że produkt służy do zwalczania tarczników i ma postać brykietu. W przypadku nawozów docelowy odbiorca również rozumiałby, że proponowany towar, oprócz funkcji nawożenia, będzie oddziaływał podobnie do środków ochrony roślin przeznaczonych do zwalczania tarcznika. Podkreślił, że sporny znak jest oznaczeniem słownym i nie posiada elementu pozwalającego na stwierdzenie jego dystynktywności.

Przywołując obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych, organ zwrócił uwagę na to, że znaki opisowe nie mogą podlegać rejestracji, jako znaki towarowe, a ich wyłączenie spod takiej możliwości nakazywałby także interes uczestników obrotu gospodarczego. Założenie to wynika z faktu, że tego rodzaju rejestracja prowadziłaby do monopolizacji używania oznaczeń przez poszczególnych przedsiębiorców. Rejestracja znaków opisowych miałaby zatem skutek antykonkurencyjny, a celem art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p jest zapobiegnięcie temu zjawisku. Mając to na względzie, Urząd Patentowy RP uznał, że monopolizacja słów "tarcznik" lub "Br" jako znaku towarowego przeznaczonego do sygnowania przedmiotowych towarów stanowiłaby zagrożenie dla wolności działalności gospodarczej. Wskazał również, że wyłączenie od rejestracji znaków opisowych ma na celu niedopuszczenie do tego, by rejestrowane były takie znaki, które ze względu na ich zbieżność ze zwyczajowo przyjętym sposobem oznaczania towarów, czy też ich cech, nie mogą pełnić funkcji identyfikującej przedsiębiorcę, od którego pochodzą. Oznacza to, że znaki te nie mają siły odróżniającej, którą taka funkcja zakłada. Organ przyjął, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym.

W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył również, że przedmiotowy znak nie spełniał prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie posiadał żadnych znamion, które umożliwiłyby indywidualizację danego towaru na rynku pośród towarów tego samego rodzaju, jednak pochodzących z innych przedsiębiorstw. Nie było zatem możliwe stwierdzenie, że sporny znak posiadał cechy odróżniające.

W związku z powyższym Urząd Patentowy RP uznał, że trafny jest zarzut naruszenia przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Ustosunkowując się do kwestii nabycia wtórnej zdolności odróżniającej w trybie art. 130 p.w.p., organ przeanalizował poglądy występujące w tej materii w orzecznictwie i doktrynie. W konsekwencji organ stwierdził, że oznaczenie TARCZNIK BR należy zaklasyfikować do kategorii znaków opisowych, które nie mogą nabyć zdolności odróżniającej, w rozumieniu art. 130 p.w.p. W ocenie organu uczestnicy obrotu gospodarczego powinni mieć dostęp do tak określonego znaku i możliwość używania go. Według organu, o zagrożeniu wynikającym z rejestracji takich oznaczeń świadczy fakt wystąpienia przez uprawnionego z rejestracji o zaprzestanie używania w obrocie oznaczeń zawierających w treści słowo TARCZNIK przez wnioskodawcę. Urząd Patentowy wskazał ponadto, że istotne jest również to, iż spornym oznaczeniem posługiwał się nie tylko uprawniony, lecz i inne podmioty - w tym wnioskodawca, co również stoi na przeszkodzie nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak towarowy.

W dniu [...] października 2010 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Urzędowi Patentowemu RP oraz zasądzenia na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, strona zarzuciła organowi:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie art. 130 p.w.p w związku z art. 129 ust. 1 pkt. 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - poprzez błędną ocenę charakteru znaku towarowego w odniesieniu do zakresu prawa ochronnego – towarów, dla jakich została udzielona ochrona – nieuwzględnienie wszystkich okoliczności związanych z oznaczaniem towarów w obrocie.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podkreśliła, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpującego całego materiału dowodowego. Zdaniem strony skarżącej, organ nie ustosunkował się do, przedstawionego przez stronę, na wniosek organu, materiału dowodowego dotyczącego udowodnienia nabycia przed datą zgłoszenia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak towarowy TARCZNIK BR w następstwie długotrwałego jego używania w przeciętnych warunkach obrotu gospodarczego. Zdaniem strony, Urząd Patentowy RP – wbrew wyraźnym obowiązkom wynikającym z przepisów k.p.a. - nie odniósł się przede wszystkim do materiału dowodowego, który dotyczył udowodnienia:

- intensywności i długotrwałości używania znaku TARCZNIK BR przed zgłoszeniem go do ochrony,

- udziału towaru oznaczonego tym znakiem w rynku,

- inwestycji na promocję tego znaku,

- sposobu używania spornego znaku.

Ponadto, zdaniem strony skarżącej, organ dopuścił się naruszenia art. 130 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 1 pkt. 2 i art. 129 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy - poprzez błędne przyjęcie braku znamion odróżniających spornego znaku w odniesieniu do towarów, dla jakich jest on przeznaczony. Zdaniem skarżącej spółki znak "TARCZNIK BR" nie ma charakteru opisowego w odniesieniu do np. nawozów kl. 01, ponieważ nawóz jest produktem chemicznym lub pochodzenia organicznego i nie kojarzy się przeciętnemu odbiorcy tego towaru ze szkodnikiem roślinnym, a twierdzenie przez Urząd Patentowy RP, że "W odniesieniu do nawozów docelowy odbiorca także rozumie, iż proponowany mu towar, oprócz funkcji nawożenia będzie miał oddziaływanie podobne do środków ochrony roślin przeznaczonych do zwalczania tarcznika" - jest bezpodstawne.

Zdaniem skarżącej spółki, organ na poparcie swojego stanowiska niewłaściwe powołał się również na orzecznictwo, które dotyczy znaków towarowych, które są nazwą rodzajową w odniesieniu do towarów, dla jakich zostały przeznaczone (np. orzeczenia w sprawach znaków towarowych: SPIRYTUS REKTYFIKOWANY, POLBAR, czy też HERBATNIKI TRADYCYJNE), albowiem sporny znak towarowy nie jest nazwą rodzajową towarów, dla których jest przeznaczony.

Skarżąca spółka zarzuciła, że Urząd Patentowy RP, nie badając materiału dowodowego, jakiego zażądał od strony skarżącej w zakresie nabycia wtórnej zdolności odróżniającej - przesądził z góry, że sporny znak TARCZNIK BR, mimo używania go przez blisko 8 lat przed zgłoszeniem do ochrony w Urzędzie Patentowym RP, nigdy nie nabędzie w następstwie jego używania charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu, pomimo, że przepis art. 130 p.w.p. wyraźnie nakazuje, żeby przy ocenie, czy oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie. Według strony organ zignorował, że okres używania znaku od 1999 r., a więc przed zgłoszeniem do Urzędu Patentowego RP, jest bezsporny.

Skarżąca spółka zakwestionowała także pogląd Urzędu Patentowego RP, zgodnie z którym towary, w odniesieniu do których wystąpiono o rejestrację, należałoby uznać za mające charakter techniczny. Strona zanegował również prawidłowość określenia kręgu odbiorców, jako "konsumentów posiadających wiedzę specjalistyczną lub zawodową w dziedzinie ogrodnictwa lub rolnictwa, którzy uważnie badają towar i jego znak towarowy". Strona wskazała, że towary sygnowane spornym znakiem były i są oferowane przede wszystkim grupom odbiorców, którzy nie posiadają specjalistycznej wiedzy we wskazanych powyżej zakresach.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ, ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego błędnego przyjęcia opisowego charakter oznaczenia "TARCZNIK BR" w odniesieniu do nawozów, z uwagi na niekojarzenie się przeciętnemu odbiorcy tego towaru ze szkodnikiem roślin - przywołał twierdzenie skarżącej spółki, że preparat o nazwie TARCZNIK BR jednocześnie "zwalcza szkodnika i nawozi rośliny".

Ponadto organ wyjaśnił, że przywołane orzecznictwo, które w ocenie skarżącej nie jest zbieżne z przedmiotowym stanem faktycznym, miało jedynie na celu wskazanie, że istnieje kategoria oznaczeń, które nie mogą nabyć wtórnej zdolności odróżniającej. Organ wyraźnie podkreślił także, że w jego ocenie sporny znak towarowy należy zaliczyć do oznaczeń, które nie mogą nabyć wtórnej zdolności odróżniającej z uwagi na jego treść i charakter informacyjny w odniesieniu do towarów wskazanych w wykazie. Urząd Patentowy podtrzymał stanowisko, że w interesie obrotu gospodarczego tego rodzaju oznaczenia nie powinny podlegać ochronie uzyskanej w drodze rejestracji.

W odniesieniu do zarzutu błędnego określenia kręgu odbiorców, organ zaznaczył, że wskazane przez skarżącego kategorie podmiotów należy uznać za wchodzące w zakres grupy zdefiniowanej przez Urząd Patentowy RP. Zdaniem organu jest to uzasadnione z uwagi na fakt, że hodowla kwiatów wymaga zdobywania i pogłębiania wiedzy w tej dziedzinie a skorzystanie ze środka ochrony roślin jest przez te osoby dokonywane ze starannością i zwiększoną uwagą.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu braku odniesienia się przez organ do materiału dowodowego dotyczącego nabycia przez sporny znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej, który strona przedstawiła w toku postępowania spornego, Urząd Patentowy RP wskazał, że z uwagi na przyjęcie, że sporne oznaczenie nie nadaje się do rejestracji, organ odniósł się do wskazanego materiału dowodowego w rudymentarnym zakresie.

Organ podkreślił, że całość materiału dowodowego, w tym dokumenty nadesłane przez strony sporu, jak i inne okoliczności faktyczne, zbadano w stopniu wyczerpującym i zgodnym z jedną z naczelnych zasad postępowania – zasadą prawdy obiektywnej.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP nie zgodził się z zarzutami naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jaki i proceduralnego przedstawionymi przez skarżącą spółkę.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 6 czerwca 2011 r., pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony i zarzuty skargi - wskazał, że część produktów skarżącej zwalcza zarówno tarcznika, jak i jednocześnie nawozi rośliny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] narusza prawo.

Zdaniem Sądu unieważniając prawo ochronne na słowny znak towarowy TARCZNIK BR nr [...], Urząd Patentowy RP dopuścił się zarówno naruszenia przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, w tym w szczególności art. 130 p.w.p. w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., jak również uchybił przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Według Sądu naruszenie wspomnianych przepisów prawa materialnego polegało na wadliwym przyjęciu przez organ, iż w świetle ustawy – Prawo własności przemysłowej istnieje kategoria znaków opisowych, do której to kategorii należy m.in. sporny znak towarowy, które w ogóle nie mogą nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, w rozumieniu przepisu art. 130 p.w.p. Organ wadliwie interpretując ów przepis, a także ignorując również stosowne normy prawa Unii Europejskiej i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - uznał, że znaki opisowe, do których zaliczył również znak towarowy TARCZNIK BR nr [...], nie mogą nabrać charakteru odróżniającego nawet w następstwie ich długotrwałego używania przed datą zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym.

Zdaniem Sądu, w konsekwencji mylnej interpretacji unormowań prawa materialnego, organ odstąpił od oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego, przedłożonego przez stronę w toku postępowania na okoliczność wtórnej zdolności odróżniającej, dopuszczając się tym samym ewidentnego naruszenia norm proceduralnych. Wskazane naruszenie polegało na niewyjaśnieniu przez organ wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym RP.

Tym samym organ, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy, należy na wstępie wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

Powyższy przepis jest wyrazem funkcji znaku towarowego, jako właściwego gospodarce instrumentu komunikacji między przedsiębiorcą a konsumentem towarów lub usług. Znak towarowy, pozostając w fizycznym lub jedynie pojęciowym związku z konkretnym egzemplarzem towaru, przekazuje bowiem nabywcom informację, że wszystkie towary tak oznaczone pochodzą z jednego i tego samego źródła podporządkowanego przedsiębiorcy, który jest uprawniony do używania znaku towarowego. Z przepisu art. 120 ust. 1 p.w.p. wynika także, że wskazaną funkcję wyróżniania towarów i usług na podstawie ich pochodzenia może realizować tylko taki znak, który ma zdolność odróżniającą w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług. Wyróżniający charakter znaku polega na wyposażeniu znaku w takie cechy, które w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazując, że towar w ten sposób oznaczony pochodzi od określonego, tego samego przedsiębiorstwa (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2002 r., sygn. akt II SA 3847/01, Monitor Prawniczy z 2002, nr 10, poz. 436).

Na gruncie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zdolność odróżniająca znaku towarowego, to zdatność znaku do odróżniania towarów (usług) jednego przedsiębiorcy od rodzajowo podobnych towarów (usług) innych przedsiębiorców na podstawie ich pochodzenia Jest to zatem zespół cech znaku towarowego, dzięki którym dane oznaczenie identyfikuje w obrocie konkretny towar (tak m.in. D. Kiedrowska, K. Wiernicka /w:/ Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 209 i cyt. tam m.in. wyrok ETS z dnia 8 kwietnia 2003 r. w sprawach połączonych C-53/01, C-54/01 i C-55/01, Linde AG, Winward Industries i Rado Uren AG, Zb. Orz. 2003, s. I-3161, pkt 40).

Powyższą zdolnością odróżniania (dostatecznymi znamionami odróżniającymi) znak towarowy powinien legitymować się w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Należy przyjąć, że zdolnością odróżniania w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej jest zdolność danego oznaczenia do przekazywania informacji o pochodzeniu towaru z określonego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających.

Przepis art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy przewiduje, że – z zastrzeżeniem art. 130 p.w.p. - nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które:

- nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone, a także

- składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.

Niewątpliwie, podstawową przesłanką udzielenia praw ochronnych jest zdolność odróżniająca danego oznaczenia. W doktrynie rozróżnia się tzw. abstrakcyjną zdolność odróżniania i konkretną zdolność odróżniania. Znak towarowy charakteryzuje się abstrakcyjną zdolnością odróżniania, gdy oznaczenie oceniane abstrakcyjnie (w oderwaniu od konkretnych towarów lub usług) nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znak towarowy ma konkretną zdolność odróżniania, gdy nadaje się do odróżniania towarów lub usług zawartych w zgłoszeniu do Urzędu Patentowego RP od towarów lub usług innego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie znak towarowy musi służyć do identyfikacji produktu, w związku z którym wnosi się o rejestrację, jako pochodzącego z konkretnego przedsiębiorstwa, a więc znak ma służyć odróżnianiu tego produktu od produktów pochodzących z innych przedsiębiorstw.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy - wbrew stanowisku strony skarżącej - uznać, iż Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, iż zarejestrowane na rzecz skarżącej spółki oznaczenie TARCZNIK BR nr [...], nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, albowiem jest to oznaczenie słowne pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych, posiadające jedynie charakter informacyjny (opisowy), wskazujący na cechy towarów i usług zgłaszającego i nie spełnia funkcji odróżniającej w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Według Sądu taki znak słowny nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiłyby w pamięci odbiorcy i pozwoliły zindywidualizować dany towar (lub usługę) na rynku wśród towarów (usług) tego samego rodzaju, ale pochodzących z różnych przedsiębiorstw.

Organ prawidłowo wskazał, powołując się na internetowy słownik PWN, że "tarcznik" jest to owad, szkodnik drzew owocowych, należący do rodziny owadów z rzędu pluskwiaków, liczącą około 1400 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych, zaś oznaczenie "br", to określenie zarezerwowane dla formy użytkowej "brykiet" lub "blok", o czym świadczą stosowe przepisy powołanego przez organ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 czerwca 2004 r. W tej sytuacji Urząd Patentowy RP prawidłowo stwierdził, że środki ochrony roślin sygnowane słownym oznaczeniem (spornym znakiem towarowym TARCZNIK BR) w sposób bezpośredni i wyraźny informują nabywcę, że produkt służy do zwalczania tarczników i ma postać brykietu. Zgodzić się należy również z organem, że – wbrew zarzutom skarżącej spółki – także w przypadku nawozów (towary w kl. 1) docelowy odbiorca rozumiałby, że proponowany towar, oprócz funkcji nawożenia, będzie oddziaływał podobnie do środków ochrony roślin przeznaczonych do zwalczania tarcznika.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zgodzić się należy z organem, że sporny znak towarowy TARCZNIK BR nr [...] stanowi jedynie słowne oznaczenie opisowe, które niesie ze sobą wyłącznie informację o cechach towarów do oznaczania, których jest przeznaczony. Zdaniem Sądu, przedmiotowe oznaczenie, jako oznaczenie informacyjne pozbawione jest jakichkolwiek cech (np. grafiki), które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy. W konsekwencji zgodzić się należy z Urzędem Patentowym, iż krąg odbiorców uzna, że omawiany znak dostarcza informacji na temat cech towaru, które są nim oznaczone, a nie wskazuje na jego pochodzenie.

Uznanie znaku opisowego za pozbawiony zdolności odróżniającej uzasadniają dwa względy. Po pierwsze znak ma przekazywać informację o pochodzeniu towaru, a nie o nim samym, po drugie znak, do którego z mocy rejestracji płynie wyłączność używania, nie może pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze.

Zdaniem Sądu, zdolność odróżniająca znaku towarowego wyraża się w posiadaniu przez znak dostatecznych znamion pozwalających na odróżnienie w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług. Konieczność posiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających wynika z faktu, iż oznaczenie pełniące funkcję znaku towarowego musi nadawać się do identyfikacji towarów w obrocie, aby zaś móc realizować tę funkcję w sposób prawidłowy, musi posiadać pewne cechy charakterystyczne, które mogą utkwić w pamięci kupujących.

Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że znak towarowy TARCZNIK BR takiej funkcji nie spełnia, albowiem oznaczenie "tarcznik br" nie nadaje się do identyfikacji towarów i usług w obrocie, nie jest zdolne do spełnienia funkcji wskazywania pochodzenia właściwej znakom towarowym.

Według Sądu organ zasadnie przyjął, że określenie "tarcznik br" utkwi w pamięci kupujących, jednakże tylko jako określenie cech, przydatności, przeznaczenia, czy też funkcji zgłoszonych towarów i usług.

Przechodząc do oceny kręgu odbiorców, uznać trzeba niewątpliwie, że sporny znak, zawierając wyłącznie element opisowy kształtujący pożądaną przez zgłaszającego reakcję potencjalnych klientów, nie będzie wskazywał, że tak oznaczony towar pochodzi zawsze z jednego źródła.

Należy stwierdzić, że Sąd powziął pewne wątpliwości, czy organ prawidłowo wskazał, że za właściwy krąg odbiorców należy przyjąć konsumentów posiadających wiedzę specjalistyczną lub zawodową w dziedzinie ogrodnictwa lub rolnictwa, którzy uważnie badają towar i jego znak towarowy. Niewątpliwie zgłoszony przez skarżącą spółkę do ochrony wykaz towarów trudno uznać za przedstawiający towary należące do towarów powszechnego użytku i zarazem kierowane do nieograniczonej liczby odbiorców. Tym niemniej, w pewnym sensie zgodzić się należy ze stroną, gdy ta przyjmuje, że towary sygnowane spornym znakiem były i są oferowane przede wszystkim grupom przeciętnych odbiorców (np. gospodynie domowe lub inne osoby hodujące kwiaty w domu i na balkonie), którzy nie posiadają specjalistycznej wiedzy we wskazanych powyżej zakresach (a więc w dziedzinie ogrodnictwa, czy też rolnictwa). Ta kwestia winna być niewątpliwie przedmiotem ponownej oceny organu.

Według Sądu, pomimo prawidłowego ustalenia przez Urząd Patentowy RP, że znak towarowy TARCZNIK BR nr [...], jako oznaczenie opisowe, nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawie okazała się jednak kwestia wadliwej oceny przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji tego uchybienia - obraza norm postępowania z uwagi na brak przeprowadzenia przez organ szczegółowej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przedstawionego przez stronę skarżącą na okoliczność wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Należy przyjąć, że chodzi o naruszenie nie tylko norm prawa administracyjnego materialnego, ale i innych dziedzin prawa, które organ administracyjny powinien zastosować w procesie wydawania decyzji.

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczeń z dwóch stron. Z jednej strony może nastąpić jedynie, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć związek przyczynowy między treścią ukształtowanego w decyzji stosunku administracyjno-prawnego materialnego lub procesowego a naruszeniem norm prawa materialnego. Z drugiej strony w pojęciu naruszenie prawa materialnego nie mieszczą się takie naruszenia, które można uznać za "rażące", w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i które dają podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (vide: T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 458).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 1052/08, LEX nr 593487, "Sąd administracyjny dokonujący kontroli zgodności decyzji z obowiązującym prawem nie może pominąć tak zasadniczej kwestii jak podstawa materialno - prawna wydanego rozstrzygnięcia organu".

Jak już wyżej zauważono, sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (materialnego i proceduralnego) i stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ogólnie ujmując, naruszenie prawa materialnego może mieć dwojaką postać. Może polegać na błędnej wykładni prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy organ błędnie przyjął, że określony przepis prawny obowiązuje lub nie obowiązuje w danej sprawie, albo niewłaściwie zinterpretował treść lub znaczenie tego przepisu. W konsekwencji wadliwie została ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie. Po drugie - naruszenie prawa może polegać na niewłaściwym zastosowaniu prawa. Będzie to miało miejsce w sytuacji, gdy organ prawidłowo ustalił treść normy prawnej, ale błędnie ją zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli zgodności spornej decyzji Urzędu Patentowego z przepisami prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie, przy wydawaniu przedmiotowej decyzji organ błędnie przyjął, że w świetle cyt. ustawy istnieje kategoria znaków opisowych, do której to kategorii organ zaliczył również sporny znak towarowy, które w ogóle nie mogą nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, w rozumieniu przepisu art. 130 p.w.p.

Zdaniem Sądu, organ wadliwie interpretując ów przepis ustawy krajowej, dopuścił się zarazem naruszenia zarówno stosownych norm prawa europejskiego, jak i zignorowania ugruntowanego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W konsekwencji organ mylnie uznał, że znaki opisowe, takie jak m.in. znak towarowy TARCZNIK BR nr [...], nie mogą w żadnym wypadku nabrać charakteru odróżniającego, nawet w następstwie ich długotrwałego używania przed datą zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym.

Otóż należy, według Sądu, wskazać, iż zarówno art. 130 ustawy - Prawo własności przemysłowej, jak i art. 3 ust. 3 Pierwszej Dyrektywy Rady EWG nr 89/104 z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżanie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. WE z 1989 r. Nr L 40, s. 1, oraz Dz.Urz. UE – wyd. specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 146 ze zm. – obecnie: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. – Dz. Urz. UE Nr L z 2008 r., 299.25) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. o wspólnotowym znaku towarowym (Dz. Urz. UE nr L z 1994 r.,11.1 - obecnie rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r.) - jasno wskazują, iż znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług (a więc m.in. tzw. znaki opisowe), mogą nabyć wtórną zdolność odróżniającą, o ile przed datą złożenia wniosku o rejestrację i w następstwie jego używania dany znak uzyskał charakter odróżniający.

W tej sytuacji uznać należy, iż wbrew błędnej ocenie organu, już literalne brzmienie tych przepisów wskazuje, że możność nabycia wtórnej zdolności odróżniającej odnosi się do znaków towarowych o charakterze opisowym. Wniosek taki wynika także z ugruntowanego orzecznictwa wspólnotowego, w tym m.in. z wyroku ETS z dnia 4 maja 1999 r., C–108/97, w sprawie Chiemsee.

W tych warunkach błędny jest, sformułowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, pogląd organu, jakoby nabycie wtórnej zdolności odróżniającej znaków o charakterze opisowym było co do zasady niemożliwe.

W konsekwencji mylnej wykładni unormowań prawa materialnego i uznania spornego znaku za oznaczenie w ogóle niezdolne do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej, organ odstąpił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim przedłożonych przez stronę dowodów na okoliczność wtórnej zdolności odróżniającej znaku TARCZNIK BR.

W tej sytuacji należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż Urząd Patentowy RP, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonując dowolnej tym samym oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, podnoszonych w toku postępowania spornego, dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 7 k.p.a., a także ewidentnej obrazy art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Zdaniem Sądu, wydanie prawidłowej decyzji administracyjnej w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 420/98, nie publik.).

Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. organ dopuścił się obrazy w/w norm postępowania, albowiem nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób precyzyjny do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości oceny wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego.

W ocenie Sądu brak odniesienia się przez organ do przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów i podniesionych przez nią wątpliwości w zakresie powyższej oceny, istotnej dla zastosowania norm prawa materialnego, nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez Urząd Patentowy RP, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wszechstronne wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie posiadania przez sporny znak wtórnej zdolności odróżniającej, należałoby uznać, iż brak było jakichkolwiek podstaw do orzeczenia o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy TARCZNIK BR.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, pod kątem analizy ewentualnego posiadania przez sporny znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej, pamiętając jednocześnie o obowiązku szczegółowego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów skarżącego przedsiębiorcy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając jednocześnie, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania, Sąd miał na względzie dyspozycję przepisów art. 200 i art. 205 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).