Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 225/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 b ust. 7, art. 9 d ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
Teza: I. Z brzmienia art. 9b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) wynika, że w przypadku niedotrzymania terminu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nauczyciel zobowiązny jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze, co nie oznacza, że taki nauczyciel nie odbył wymaganego stażu lub skutkuje nieważnością odbytego stażu. Niedotrzymanie powyższego terminu powoduje taką sytuację, w której nauczyciel zobligowany jest do ponowneggo odbycia stażu jako jednego z warunków ustawowych, koniecznych do uzyskania przez niego kolejnego stopnia awansu zawodowego z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.

II. Materialno-prawny charakter terminu, o którym mowa w art. 9 d ust. 7 Karty Nauczyciela powoduje, że nie mogą do tego terminu odnosić się zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie okeślonym w art. 58 i art. 59 k.p.a.

TEZY

I. Z brzmienia art. 9b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) wynika, że w przypadku niedotrzymania terminu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nauczyciel zobowiązny jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze, co nie oznacza, że taki nauczyciel nie odbył wymaganego stażu lub skutkuje nieważnością odbytego stażu. Niedotrzymanie powyższego terminu powoduje taką sytuację, w której nauczyciel zobligowany jest do ponowneggo odbycia stażu jako jednego z warunków ustawowych, koniecznych do uzyskania przez niego kolejnego stopnia awansu zawodowego z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.

II. Materialno-prawny charakter terminu, o którym mowa w art. 9 d ust. 7 Karty Nauczyciela powoduje, że nie mogą do tego terminu odnosić się zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie okeślonym w art. 58 i art. 59 k.p.a.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi Ż. G. o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 225/08 ze skargi Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 27 marca 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego I. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r. wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 225/08, II. oddala skargę, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata T. L. kwotę 512,40 (pięćset dwanaście 40/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 stycznia 2008 r. Nr ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 9b ust. 7 pkt 2 oraz art. 9b ust. 1 i 6, art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) Burmistrz T. odmówił nadania Ż. G. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z tym uzasadnieniem ,że wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego został złożony po upływie wskazanego w art. 9d ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela terminu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Ż G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji Burmistrza oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku.

Decyzją z dnia 27 marca 2008 r. Nr ..., Dolnośląski Kurator Oświaty we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy wskazał , że strona posiada stopień nauczyciela kontraktowego i w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. odbywała staż na stopień nauczyciela mianowanego kolejno w Szkole Podstawowej Nr ... we W., Szkole Podstawowej Nr ... we W. oraz Zespole Szkół: Szkole Podstawowej i Gimnazjum w U. W.. Wymiar stażu nauczycielki wynosił 2 lata i 9 miesięcy. W dniu 21 czerwca 2006 r. strona uzyskała pozytywną ocenę stażu, sporządzoną przez Dyrektora Zespołu Szkół: Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w U. W.. Zgodnie z art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W przypadku niedotrzymania terminu złożenia wniosku nauczyciele ci zobowiązani są do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze. Strona złożyła wniosek o podjęcie postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego w dniu 21 września 2007 r. podczas, gdy termin na jego złożenie upłynął z końcem roku, w którym uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego, tj. w dniu 31 grudnia 2006 r.

Według organu II instancji , zgodnie z dyspozycją zawartą w zdaniu trzecim powołanego wcześniej przepisu zobowiązana była ponownie odbyć staż w pełnym wymiarze. Na podstawie art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Niespełnienie któregoś ze wskazanych warunków powoduje wydanie decyzji o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego (art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela). W ocenie organu odwoławczego , że nie został spełniony warunek odbycia stażu przez stronę. Z uwagi na fakt, że strona nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego w ustalonym w przepisach terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2006 r., zobowiązana była do odbycia stażu ponownie w pełnym wymiarze. Wobec tego nie można przyjąć, że staż odbyty w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. oraz ocena dorobku zawodowego z dnia 21 czerwca 2006 r. stanowi spełnienie warunku, o którym mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.

Natomiast odnosząc się do zawartego w odwołaniu o wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku organ II instancji stwierdził, że nie ma możliwości przywrócenia wskazanego terminu , albowiem jest to termin ustawowy, którego niedotrzymanie powoduje konsekwencje wskazane w tymże przepisie i organ administracji nie jest władny go przywrócić.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której skarżąca domagała się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji . Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art. 9b ust. 1 oraz art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela poprzez niewłaściwą ich wykładnię . W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w dniu orzekania przez organy decyzyjne spełniała warunki uprawniające do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a więc warunki kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 1a-3, odbyła staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego. W ocenie skarżącej organy orzekające nie mogły przyjąć, że nie odbyła stażu, gdyż odbyła go i zakończyła pozytywną oceną dorobku zawodowego. Według skarżącej z brzmienia przepisów nie wynika, że złożenie wniosku po terminie skutkuje nieważnością odbytego stażu. W tej sytuacji, organy decyzyjne wskazały w decyzjach niewłaściwą podstawę prawną odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Tym bardziej , że strona zwracając się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku jako powód uchybienia wskazała niewłaściwą informację przekazaną jej przez urzędnika. Zdaniem skarżącej, termin przewidziany w art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela jest terminem do złożenia wniosku , co oznacza , że nie jest terminem materialno-prawnym, a terminem związanym z procedurą awansu zawodowego nauczycieli, zaś terminy takie co do zasady podlegają przywróceniu. W tym wypadku, według skarżącej, należy posiłkować się art. 58 § 1 i § 2 kpa, do którego się zresztą zastosowała.

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Kurator Oświaty we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 24 września 2008r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08, oddalił skargę Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W. z dnia 27 marca 2008r. nr ... w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Pismem z dnia 26 lutego 2009r. Ż G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę, w której wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy ze skargi na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 27 marca 2008r. Skarżąca wywodziła, że zawiadomienie o rozprawie przesłane jej przez Sąd we wrześniu 2008r. zostało nadane na nieaktualny adres zamieszkania we W. przy ul. R. ., pod którym nie mieszkała już od roku. W tym czasie mieszkała pod nowym adresem. we W. przy ul. J... Stwierdziła, że nowy adres figurował w aktach sądowych w trzech miejscach i był Sądowi znany od początku sprawy, gdyż pierwsze pismo z Sądu - doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę było wysłane na prawidłowy adres we W. przy ul. J. .. O zaistniałej sytuacji dowiedziała się w dniu 17 lutego 2009r., gdy udała się do sekretariatu Sądu w celu wyjaśnienia, jaki list wysłano z Sądu na jej nieaktualny adres we wrześniu 2008r. Dowiedziała się, że było to zawiadomienie o terminie rozprawy i że sprawa została już zakończona. W związku z powyższym została pozbawiona możliwości obrony swoich praw na rozprawie i złożenia środka odwoławczego od wyroku sądowego, a samo załatwienie sprawy przedłużyło się o kolejne sześć miesięcy. Podniosła, że jest to dyskryminacja i ograniczenie jej praw obywatelskich, żądając ukarania pracownika winnego tej sytuacji.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 85/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę Ż. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08 w sprawie ze skargi Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W. z dnia 27 marca 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że badanie zasadności wskazanej przez stronę przesłanki wznowienia postępowania sądowego wymaga potwierdzenia istnienia związku przyczynowego między okolicznościami wskazanymi przez nią jako podstawa wznowienia, a treścią rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 24 września 2009 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taki związek nie zachodzi. Przedmiotem postępowania sądowego była kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W., w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Kontrola ta odnosiła się przede wszystkim do oceny sposobu przeprowadzenia przez organ wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących awansu zawodowego nauczycieli. Oznacza to, że miała ona charakter kontroli zobiektywizowanej i sprowadzała się do oceny, czy wykładnia ta była prawidłowa ze względu na ustalone reguły interpretacyjne, a podjęta przez organ decyzja była logicznym rezultatem procesu wykładni. Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wykładni i rozumienia przedmiotowych regulacji ustawy Karta Nauczyciela zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze na ostateczną decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W., jednak Sąd w wyroku z dnia 24 września 2009 r. wykładni tej nie podzielił. Stanowisko to strona podtrzymała podczas rozprawy wznowieniowej w dniu 20 maja 2009 r., nie wykazała jednak, że jej udział w rozprawie w dniu 24 września 2008 r. połączony z możliwością osobistego przedstawienia swego stanowiska wpłynąłby na treść orzeczenia. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej , że powołana przez nią przesłanka wznowieniowa mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Status zawodowy strony organy ustaliły na podstawie przepisów prawa, a podtrzymana przez nią interpretacja stosownych przepisów ustawy Karta Nauczyciela nie podważa prawidłowości wykładni przeprowadzonej przez organy administracji. W konsekwencji nie może także ulec zmianie ocena legalności decyzji dokonana w wyroku z dnia 24 września 2008 r. wydanym przez WSA we W.. Wskazywana przez stronę podstawa wznowieniowa nie miała zatem wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 225/08.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku Ż G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 281 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i połączenie w sprawie badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy oraz art. 282 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania , mimo przyjęcia, że podstawą wznowienia była nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 225/08, mimo że zapadł on w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1286/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 85/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W jego uzasadnieniu sąd kasacyjny wskazał , że nieważność postępowania jako podstawa wznowienia przewidziana w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że stwierdzenie wystąpienia takiej podstawy wznowienia skutkować powinno bez względu na to , czy i ewentualnie jaki wywarła ona wpływ na treść orzeczenia , jego uchyleniem. Jeśli chodzi o przyczyny wznowienia postępowania określone w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. przyczyny nieważności nie jest wymagane wykazanie, że ziszczenie się tych okoliczności wywarło ujemny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd II instancji stwierdził ,że badanie wpływu podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie musi mieć miejsce tylko gdy chodzi o przyczyny restytucyjne określone w art. 273 p.p.s.a. Do wznowienia z przyczyn restytucyjnych dochodzi wtedy, gdy nie kwestionuje się ważności postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, lecz wskazuje na istnienie pewnych faktów lub okoliczności wymagających weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia. Według sądu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. potwierdzając, że postępowanie sądowo-administracyjne zakończone wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. dotknięte jest wadą nieważności , oddalając skargę o wznowienie naruszył art. 282 § 2 p.p.s.a. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest pozostawienie w obrocie prawnym orzeczenia, które zapadło w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności, mimo że Sąd rozpoznający skargę o wznowienie postępowania powołującą się na tę podstawę wznowienia wadliwość taką dostrzegł. W ocenie NSA stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 2 września 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 225/08.

Na kolejnej rozprawie w dniu 5 października 2010 r., poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik strony skarżącej dodatkowo zarzucił, że organ pierwszej instancji powinien odnieść się w formie postanowienia do złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego i tym samym umożliwić jej weryfikację stanowiska organu, a nie orzekać w tym zakresie w decyzji odmawiającej nadania stopnia nauczyciele mianowanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego należy w pierwszej kolejności zauważyć , że skarga ta jest po raz drugi przedmiotem osądu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym , któremu Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę do ponownego rozpoznania . Wymaga też podkreślenia ,że Sąd , któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, związany jest bowiem wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny , o czym stanowi przepis art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne , jak i prawo procesowe. Przytoczony wyżej przepis determinuje postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nie posiada już, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może dokonać odstępstw od wskazań co do dalszego postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny krytykując w aspekcie prawnym pierwotnie wydane orzeczenie przez Sąd I instancji wyraził pogląd, że stwierdzenie wystąpienia przyczyny nieważności postępowania w chwili wydawania prawomocnego orzeczenia wywołuje skutki procesowe niezależnie od tego czy nieważność postępowania miała wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu nie ma potrzeby łączenia badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy. Wobec tego mając na uwadze rodzaj podstawy wznowieniowej powołanej przez skarżącą , określonej w art. 271 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.) za celowe sąd uznał rozdzielenie badania dopuszczalności wznowienia od ponownego merytorycznego rozpoznania skargi. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy będzie uzasadnione wówczas, gdy skarga o wznowienie opiera się na przyczynach restytucyjnych. Przyczyny te skutkują bowiem uchyleniem prawomocnego orzeczenia, gdy jest ono niesłuszne , a więc wówczas, jeżeli jest ono niezgodne ze stanem faktycznym. Istotne jest, więc ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy staniem faktycznym a treścią prawomocnego orzeczenia, co może mieć miejsce jedynie w przypadku łącznego rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy. Potrzeba taka nie zachodzi zaś w przypadku, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na podstawie nieważności postępowania. Jak wskazano, bowiem wyżej, stwierdzenie wystąpienia przyczyny nieważności postępowania w chwili wydawania prawomocnego orzeczenia wywołuje skutki procesowe niezależnie od tego czy nieważność postępowania miała wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu nie ma potrzeby łączenia badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy.

Podstawę wznowienia określają przepisy art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a.. Zgodnie z ich treścią, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli:

1) w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia,

2) strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.

Ponadto, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, jak również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.

Ustawa wskazuje także, że podstawą wznowienia postępowania jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2). Powołanie podstawy (albo podstaw) wznowienia ma istotne znaczenie w tym postępowaniu. To skarżący musi sprecyzować podstawę (podstawy) prawną wznowienia, a brak takiego konkretnego wskazania podstawy prawnej rzutuje już na samą dopuszczalność skargi. Nadto, sformułowanie jedynie podstawy prawnej wznowienia nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia.

W niniejszej sprawie Sąd badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania uznał, że jest ona wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała okoliczność przesłania jej zawiadomienia o terminie rozprawy na nieaktualny adres zamieszkania, co uniemożliwiło jej udział w postępowaniu sądowym, a tym samym świadczy o spełnieniu przesłanki wymienionej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., dotyczącej pozbawienia możności działania. W tym miejscu należy zauważyć, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy została wysłana na adres podany przez skarżącą w skardze. Biorąc pod uwagę powyższe należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 70 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. Ustawodawca przypisuje cytowanemu przepisowi bardzo istotne znaczenie procesowe, na co wskazuje obowiązek pouczenia o jego treści już przy pierwszym doręczeniu. Wprawdzie skarżąca nie powiadomiła Sądu o zmianie adresu, to jednak znajduje potwierdzenie w aktach sprawy jej zarzut, że nowy (aktualny) adres figurował w innych dokumentach sprawy (m.in. w odpowiedzi na skargę), a Sądowi był on znany, o czym może świadczyć fakt przesłania skarżącej odpowiedzi na skargę na aktualny, prawidłowy adres zamieszkania. Oznacza to, że w tej sytuacji obowiązkiem Sądu było ustalenie, który z figurujących w aktach sprawy adresów zamieszkania strony jest aktualny. Pozostaje poza sporem ,że Sąd uchybił temu obowiązkowi. W świetle powyższych okoliczności uznać należało ,że skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazane w skardze oraz wniosła ją w przypisanym terminie. Z tych względów Sąd na rozprawie przeprowadzonej w dniu 2 września 2010 r. postanowił wznowić postępowanie w sprawie.

Ma również rację skarżąca kiedy wywodzi ,że została pozbawiona możliwości obrony swoich praw na rozprawie i złożenia środków odwoławczych od wyroku sądowego, a zatem została pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Implikuje to stwierdzeniem, że powołana przez skarżącą podstawa wznowieniowa , określona w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a faktycznie wystąpiła i oznacza jednocześnie , że postępowanie w sprawie dotknięte jest wadą nieważności, a w konsekwencji z tego powodu wyrok sądu I instancji wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 225/08 z dnia 24 września 2008 r. powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku .

Z kolei zaistnienie pozytywnej przesłanki wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego o charakterze nieważnościowym i w jej następstwie uchylenie wyroku z dnia 24 września 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 225/08, obliguje Sąd do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 27 marca 2008r. nr ... w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Zasadniczym bowiem celem procesu wznowieniowego przed sądem administracyjnym jest osiągnięcie poprawności proceduralnej, zgodności z prawem orzeczenia Sądu. Sam fakt zaistnienia przesłanki nieważności postępowania spowodował konieczność uchylenia wyroku w postępowaniu wznowieniowym. Otwiera to na nowo (ożywia) poprzedni spór prowadzony w trybie zwykłym przez strony postępowania , a więc powrót do poprzedniej sprawy sądowo-administracyjnej.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.)(zwanej dalej ustawą Karta Nauczyciela). Zgodnie z jej art. 9b ust. 1 warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz:

1) w przypadku nauczyciela stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie;

2) w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną;

3) w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Stosownie zaś do art. 9d ust. 7 tej ustawy nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Nauczyciel mianowany może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W przypadku niedotrzymania terminów złożenia wniosków nauczyciele ci obowiązani są do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze.

Z akt badanej sprawy wynika, że skarżąca zgodnie z decyzją Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr ... we W. z dnia 4 września 2000 r. Nr SP......, uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego. W okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2006 r. odbyła staż na stopień nauczyciela mianowanego. W dniu 21 czerwca 2006 r. skarżąca uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego nauczycielki. Natomiast w dniu 21 września 2007 r. złożyła do organu decyzyjnego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Spór w niniejszej sprawie nie dotyczy więc faktów, bo te są niesporne, a jedynie interpretacji przepisów, które legły u podstaw wydanych decyzji przez organy obu instancji.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w świetle jednoznacznej treści przepisu art. 9d ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela nauczyciel kontraktowy wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego składa w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Przepis ten jest jasny, precyzyjny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W badanej sprawie przedmiotowy termin upływał w dniu 31 grudnia 2006 r. Wobec tego organy orzekające w sprawie dokonały jego prawidłowej wykładni uznając, że skoro skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w roku kolejnym, a więc po upływie przewidzianego w nim terminu, to zgodnie z jego brzmieniem obowiązana jest do ponownego odbycia stażu, w pełnym wymiarze. Tym samym, skoro skarżąca zobligowana jest do ponownego odbycia stażu, nie spełnia jednego z wymogów przewidzianych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, pozwalających na uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego. Z brzmienia art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela wynika, że w przypadku niedotrzymania terminu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego , nauczyciel zobowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze , co nie oznacza , że taki nauczyciel nie obył wymaganego stażu lub skutkuje nieważnością odbytego już przez niego stażu. Niedotrzymanie powyższego terminu powoduje taką sytuację, w której nauczyciel zobligowany jest do ponownego odbycia stażu jako jednego z warunków ustawowych, koniecznych do uzyskania przez niego kolejnego stopnia awansu zawodowego z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to , że ustawodawca w przepisach określających tryb i zasady ubiegania się o kolejny stopień awansu zawodowego nauczycieli dokonał rozróżnienia sytuacji prawnej nauczycieli legitymujących się stopniem nauczyciele mianowanego i nauczycieli stażystów oraz kontraktowych. W tym zakresie nauczyciel mianowany może wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego złożyć w terminie lat 3 od daty uzyskania oceny dorobku zawodowego, natomiast nauczyciele posiadające niższe stopnie awansu zawodowego zobligowani są to uczynić w tym samym roku. Rozróżnienie to – przy założeniu racjonalności ustawodawcy – nakłada na nauczycieli posiadających początkowe stopnie awansu zawodowego, a więc legitymujących się mniejszym doświadczeniem zawodowym, konieczność zachowania ciągłości zatrudnienia, pozwalającego na nabycie kolejnego stopnia awansu i realizowanie bez zbędnej zwłoki planu rozwoju zawodowego.

Natomiast procedura ubiegania się o nadanie stopnia awansu zawodowego wymaga przestrzegania przez nauczyciela dokonywania poszczególnych czynności w określonym terminie. W związku z tym – wbrew zarzutom skargi- do tego terminu nie mogą się odnosić zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy ,że dla rozróżnienia charakteru terminu istotnym kryterium jest umieszczenie przepisu wyznaczającego dany termin w ustawie materialnej lub w ustawie procesowej, co jednak nie zawsze jest wystarczające (np. z uwagi na pomieszanie regulacji materialnej i procesowej w jednym akcie prawnym). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że przy rozstrzyganiu, czy dany termin ma charakter materialny czy procesowy, decydujące znaczenie ma skutek upływu terminu. Jeżeli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub na niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawno-materialny (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1976 r., OSN 1977, poz. 186). Przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialno-prawnych. Zatem materialno-prawny charakter mają terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialno-prawnym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie . Termin materialno-prawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego; konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności, termin ten może być przywrócony tylko i wyłącznie przepisem ustawy (por. uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA 1997/2/56). Ustanowienie określonego terminu jako materialnoprawnego ma na celu ukształtowanie w określonym czasie pewnej konkretnej sytuacji prawnej, której po jego upływie nie można zmienić, tym samym ich ustanowienie ma na celu zapewnienie stabilności stosunków prawnych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 126/08 niepublikowany). Natomiast terminem procesowym jest czas do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania i tylko do takiego terminu stosuje się instytucję przywrócenia, sanującą negatywne procesowe skutki jego uchybienia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że przyjęta przez organy orzekające w sprawie ocena charakteru tego terminu jako terminu prawa materialnego jest prawidłowa. A tym samym nie podstaw do skutecznego wyartykułowania pod adresem organu odwoławczego zarzutu naruszenia przepisów postępowanie z powodu nie ustosunkowania się do formalnego wniosku strony o przywrócenie terminu do wszczęcie postępowania egzaminacyjnego w odrębnym orzeczeniu , lecz w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Bowiem materialno- prawny charakter terminu , o którym mowa w art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela powoduje, że nie mogą do tego terminu odnosić się zasady dotyczące przywracania terminu na warunkach i w trybie określonym w art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie w ocenie Sądu brak jest podstaw do wydawania odrębnego postanowienia w przedmiocie przywrócenie terminu, bowiem termin ten jako przesłanka materialno-prawna dotycząca określonego uprawnienia strony podlega ocenie organu w ramach postępowania dotyczącego procedury awansu zawodowego nauczyciela. Natomiast wydanie postanowienia stricte procesowego - w tej materii - powodowałoby przesądzenie kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, a zatem naruszałoby przepisy normujące postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego unormowanego przepisami ustawy Karta Nauczyciela, a zarazem nie znajdując oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego – z uwagi na materialno-prawny charakter terminu –obarczone byłoby wadą powodującą jego nieważność.

Konkludując powyższe stwierdzić należy ,że udział skarżącej we wznowionym postępowaniu – z przyczyn , o których była mowa wyżej- nie zmienił pokontrolnego stanowiska Sądu w kwestii legalności działania organów administracji W związku z tym zakończenie tego postępowania – wobec bezzasadności zarzutów skargi- nie pozwala na zweryfikowanie rozstrzygnięć organów oświatowych obu instancji. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.