Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 251/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi "A.’ Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2020 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia B. sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w J. (dalej: Skarżąca, Spółka lub Podatnik) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2020 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z treści zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Spółka w dniu 6 marca 2020 r. złożyła do Urzędu Skarbowego deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2020 r., w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.022.575 zł, w tym 1.019.675 zł do zwrotu w terminie 60 dni na rachunek bankowy Spółki oraz kwotę w wysokości 2.900 zł. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Termin zwrotu podatku wynikający ze złożonej deklaracji przypadał na dzień 5 maja 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: NUS) dwukrotnie przedłużał termin zwrotu różnicy podatku wykazanego przez Spółkę - postanowieniami z dnia 23 kwietnia 2020r. oraz 13 sierpnia 2020r. odpowiednio do 31 sierpnia 2020 r. oraz 30 listopada 2020r. Zażalenia wniesione przez Spółkę na przedmiotowe postanowienia nie doprowadziły do ich uchylenia.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2020r. NUS po raz kolejny przedłużył termin zwrotu różnicy podatku wykazanego przez Spółkę – tym razem do 31 marca 2021r. W uzasadnieniu organ powołał się na konieczność dwustronnej weryfikacji transakcji podatnika, która z uwagi na brak kontaktu z kontrahentem Spółki – nastąpił zwrot korespondencji - nie przebiegała sprawnie. Dodatkowo weryfikacja sprzedaży dokonanej przez Spółkę na rzecz podróżnych, wymaga wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, co do prawidłowości części dokonanych transakcji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm. )- dalej: ustawa o VAT, przez bezpodstawne i uciążliwe dla Podatnika przedłużanie zwrotu podatku, a także błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, że podane przez organ wątpliwości były wystarczającą przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki VAT bez konieczności wskazania konkretnych zaniedbań i wątpliwości. Spółka podkreśliła, że przeciągający się zwrot nadwyżki VAT godzi w płynność finansową Spółki i grozi niewypłacalnością wobec pracowników, a w konsekwencji utratą przez nich miejsc pracy.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, DIAS wskazał na potrzebę dalszej weryfikacji w przedmiocie wykazanej przez podatnika nadwyżki podatku do zwrotu, która to okoliczność jest ustawową przesłanką determinującą możliwość przedłużenia przez organ terminu zwrotu nadwyżki na rzecz podatnika.

Organ podkreślił, że w sprawie istniała konieczność weryfikacji rozliczeń Skarżącej wynikająca z kilku różnych okoliczności m.in. z faktu, że jeden z kontrahentów Spółki, nabywający jak i dostarczający w kontrolowanym okresie towary dla Spółki, uczestniczył jednoczenie w łańcuchu transakcji, w którym obecne były tzw. podmioty znikające. Nadto weryfikacja prawidłowości przeprowadzenia transakcji Tax Free napotkała trudności związane z ogromną ilością analizowanego materiału oraz stwierdzoną wadliwością części transakcji, a dokonanie części czynności sprawdzających było niemożliwe z uwagi na brak kontaktu z kontrahentem Spółki, który kilkakrotnie nie podjął kierowanej do niego korespondencji.

Jednocześnie organ podkreślił, że częściowy zwrotu podatku VAT za luty 2020r. w kwocie 904.817 zł. wraz z odsetkami ( z wykazanej przez Spółkę do zwrotu kwoty 1.019.675 zł.) został dokonany w dniu 6 listopada 2020r., z tym że kwota ta przekazana została na konto bankowe Prokuratury Regionalnej w R., tytułem wykonania postanowienia o zabezpieczeniu (post. Prokuratury Regionalnej w R. z 30 października 2020 r., sygn. [...] o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej, poprzez zajęcie wierzytelności względem Skarbu Państwa z tytułu zwrotu podatku przysługującego m.in. za luty 2020 r.) Zatem przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2020 r., organ I instancji dokonał częściowego zwrotu podatku VAT za luty 2020 r.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:

- naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej: Op. - poprzez pozbawienie Spółki prawa do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2020r. przez bezpodstawne i uciążliwe przedłużanie terminu zwrotu podatku,

- błędną wykładnię art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przejawiającą się w bezpodstawnym przyjęciu, że podane przez organ okoliczności były wystarczającą przesłanką do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT do czasu zakończenia czynności sprawdzających, pomimo braku wskazania przez organ konkretnych, dostatecznych i istotnych wątpliwości oraz spowodowania w ten sposób realnego niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej przez Podatnika.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ podatkowy bezprawnie dokonuje przedłużenia zwrotu podatku VAT, mimo upływu długotrwałego okresu i braku wskazania uzasadnionych przesłanek. Zwrócono uwagę, że wydawanie kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki odbywają się w ramach czynności sprawdzających, a nie w ramach postępowania podatkowego. Nadto dokonywane czynności sprawdzające wykraczają poza formalne sprawdzenie dokumentów.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sporu w sprawie jest prawidłowość przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku, w sytuacji gdy jest to kolejne przedłużenie tego terminu, umotywowane przez organ okolicznościami, które w ocenie Skarżącej nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy, a mogą spowodować daleko idące negatywne skutki dla strony, w postaci zachwiania jej płynności finansowej.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według wyżej wymienionych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie podlega uwzględnieniu.

Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością w postaci stwierdzenia, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Przewidziany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny (por. np. wyrok Naczelnego Sadu administracyjnego z 5 października 2016 r. sygn. akt I FSK 87/15, dost. CBOiS).

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie organu zawiera wskazanie przesłanek uzasadniających konieczność dalszego procedowania przy weryfikacji zgłoszenia, które jest wystarczające do uznania, że kolejne przedłużenie terminu do zwrotu nadwyżki jest oparte na powołanej podstawie prawnej. Innymi słowy, organ wystarczająco precyzyjnie wykazał, że zachodzi potrzeba dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu deklarowanej przez Podatnika kwoty. Tym bardziej, że przedłużenie przedmiotowego zwrotu nie dotyczy całej kwoty zadeklarowanej przez Stronę.

Należy bowiem zauważyć, że przedłużającej się weryfikacji zgłoszenia towarzyszy częściowy zwrot zadeklarowanej kwoty nadwyżki – na dzień wniesienia skargi zwrócono 904.817 zł. wraz z odsetkami, z wykazanej przez Spółkę do zwrotu kwoty 1.019.675 zł. Fakt, że środki te zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym pozostaje poza przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki jest stwierdzenie konieczności dodatkowej weryfikacji deklarowanych przez podatnika kwot nadwyżki podatku do zwrotu. Konieczność ta, w ocenie Sądu, może wynikać zarówno z uwagi na podejrzenie udziału kontrahenta Podatnika w oszustwach podatkowych, jak również z okoliczności uzasadnionych i zrozumiałych, takich jak konieczność zweryfikowania przez organ dużej liczby dokumentów, a także niemożność potwierdzania zasadności zwrotu z uwagi na brak kontaktu z kontrahentem podatnika.

Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięć wynika, że względem Spółki zostały podjęte czynności zmierzające do zbadania zasadności zwrotu, przy czym czynności te nie zostały zakończone przed dniem wydania zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji należało uznać, że zaistniały przesłanki pozwalające na przedłużenie terminu dokonania zwrotu VAT.

Z przedstawionych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i art. 247b O.p.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, uzasadnienie wydanego w sprawie postanowienia zostało prawidłowo skonstruowane, a argumentacja organu przemawiająca za koniecznością dodatkowej weryfikacji spornego zwrotu podatku jest spójna, logiczna i czytelna. Organ odwołał się do konieczności przeprowadzenia określonych czynności, a fakt podjęcia konkretnych działań znajduje oparcie w aktach sprawy.

Instytucja przedłużenia terminu zwrotu VAT, uregulowana w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, ma na celu przeciwdziałanie wyłudzeniom nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług, a jednocześnie uwzględnia interesy rzetelnego podatnika, bowiem jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.