Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 106/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 9, art. 44, art. 58, art. 64  par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. U. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 2 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz P. U. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. U. (dalej zwaną również: skarżącą) – reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego P. P., jest postanowienie Wojewody Opolskiego (dalej zwanego również: organem odwoławczym lub Wojewodą) z dnia 2 grudnia 2020 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej we wznowionym postępowaniu, decyzji Starosty Brzeskiego z dnia 22 lipca 2020 r., nr [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta Brzeski, uwzględniając wniosek A. K., postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Brzeskiego z dnia 6 sierpnia 2019 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia M. K. pozwolenia na przebudowę wraz z rozbudową budynku usługowo - mieszkalnego położonego w [...] przy ulicy [...], na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków nr a, b (po podziale c i d), e w zakresie: przebudowy wraz z rozbudową budynku usługowego na budynek usługowo - mieszkalny zlokalizowanego na działce oznaczonej nr b, przebudowa budynku gospodarczego na działce nr b, rozbudowa budynku usługowego zlokalizowanego na działce nr b o jednokondygnacyjną część usługową, budowa instalacji wewnętrznych gazowej i hydrantowej (tylko wewnątrz budynku) oraz wentylacji mechanicznej, budowa projektowanych masztów reklamowych na działce nr a, rozbiórka budynku gospodarczego i ogrodzenia na działce nr b, e.

Postanowienie wysłane zostało do skarżącej – jako strony postępowania, przesyłką pocztową na adres: [...] [...] ul. [...], ale nie zostało podjęte i po dwukrotnym awizowaniu przesyłka została zwrócona do organu.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia 22 lipca 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) - zwanej dalej K.p.a., Starosta Brzeski stwierdził, że jego ostateczna decyzja z dnia 6 sierpnia 2019 r., nr [...], wydana została z naruszeniem prawa.

Decyzja została przesłana skarżącej na adres w [...] ul. [...]. Przesyłka była awizowana w dniu 23 lipca 2020 r., a następnie powtórnie w dniu 31 lipca 2020 r., po czym jako niepodjęta w terminie została zwrócona do organu.

W dniu 29 września 2020 r. drogą mailową, na adres Starostwa Powiatowego, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Starosty Brzeskiego. Formułując nagłówek "Uzasadnienie odwołania" w treści wniosku wskazała, że wnosi o przywrócenie terminu do odwołania ponieważ dopiero we wtorek 23 września 2020 r. dowiedziała się o decyzji. Korespondencji, która została do niej wysłana przez Starostwo nie odebrała nie ze złej woli, lecz dlatego, że nie było jej w Polsce. Wyjaśniła, że większą część roku pracuje za granicami Polski i nie była świadoma konsekwencji z tym związanych, dlatego prosi o rozpatrzenie jej prośby. Jako swój adres skarżąca wskazała [...] ul. [...].

Pismem z dnia 2 października 2020 r., na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., Starosta Brzeski wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, przez jego złożenia zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 15 października 2020 r.

W odpowiedzi skarżąca przesłała osobiście podpisane pismo z dnia 19 października 2020 r. (wpływ do organu 21 października 2020 r.) zawierające treść odpowiadającą wnioskowi złożonemu drogą e-mail. Dodatkowo w piśmie tym wskazała, że mieszkanie kupiła w 2017 r. i nikt nie informował jej, że toczy się jakiekolwiek postępowanie administracyjne czy też sądowe odnośnie tej nieruchomości. "Pan K. wręcz oznajmił, że nie ma żadnych". Zaznaczyła również, że "nie otrzymała od Starostwa żadnego pisma z dnia 8 sierpnia 2019 r.".

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 59 § 2 K.p.a., Wojewoda Opolski odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu na podstawie art. 46 § 6 K.p.a. organ ustalił, że skoro pierwsze zawiadomienie (awizo) o przesyłce zawierającej decyzję pozostawiono pod adresem zamieszkania skarżącej w dniu 23 lipca 2020 r., to decyzję uznano za doręczoną z dniem 8 sierpnia 2020 r. i z tym dniem upłynął dla skarżącej bieg terminu na wniesienie skutecznego odwołania. Dalej wyjaśnił, że w art. 58 K.p.a. określone zostały cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie. Pierwszą jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Drugą stanowi uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Trzecią przesłanką jest złożenie do organu wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Czwarta przesłanka dotyczy dopełnienia czynności procesowej przez zainteresowanego jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu. Odnosząc się do okoliczności faktycznych organ stwierdził, że skarżąca, zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. złożyła prośbę o przywrócenie terminu, a wniosek w tym przedmiocie wpłynął do organu z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a., tj. w ciągu siedmiu dni od dnia uzyskania informacji o wydaniu decyzji administracyjnej przez Starostę Brzeskiego. Z treści wniosku wynika, że powodem nieodebrania decyzji w terminie była nieobecność wnioskodawczyni w miejscu zamieszkania. Stosownie do tej okoliczności organ wskazał, że dłuższe przebywanie poza miejscem zamieszkania np. w związku z urlopem, nie uzasadnia przywrócenia terminu. Wyjazd skarżącej do pracy za granicę zależał od jej woli i nie jest obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą odbieranie korespondencji. Strona należycie dbająca o swoje interesy, planując dłuższy pobyt poza miejscem swojego zamieszkania, powinna wskazać organowi inny adres do korespondencji, bądź ustanowić pełnomocnika. Ostatnia przesłanka jest z kolei spełniona wówczas, gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełniona zostanie spóźniona czynność np. przez wniesienie odrębnego odwołania od decyzji. W niniejszej sprawie, w ocenie organu, przesłanka ta nie została spełniona, albowiem pierwotny wniosek przesłany zwykłą pocztą elektroniczną w dniu 23 września 2020 r., jak i pismo skarżącej z dnia 19 października 2020 r., uzupełnione na skutek wezwania, nie jest odwołaniem od decyzji, lecz jedynie wnioskiem o przywrócenie terminu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

- art. 58 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w szczególności, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżącej podczas, gdy wniosek o przywrócenie terminu spełniał wymagania wynikające z art. 58 K.p.a.;

- art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące uznaniem, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do wniesienie odwołania podczas, gdy te przesłanki zostały spełnione;

- art. 44 § 1-4 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, skutkujące błędnym ustaleniem daty skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, mającym znaczenie dla określenia terminu na wniesienie odwołania od tej decyzji; w związku z tym, z ostrożności procesowej skarżąca podniosła zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji;

- art. 45 § 6 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem daty doręczenia skarżącej decyzji oraz początku i końca terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy w niniejszej sprawie doręczenia były dokonywane droga tradycyjną, a nie w formie dokumentu elektronicznego;

- art. 64 § 2 K.p.a. poprzez brak wezwania skarżącej do sprecyzowania żądania objętego pismem z dnia 19 października 2020 r. mimo, że jego treść nie wskazywała jednoznacznie czy skarżąca składa wyłącznie wniosek o przywrócenie terminu, czy też łącznie z nim składa odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji;

- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 44 § 4 K.p.a. i art. 58 § 2 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie postanowienia, w szczególności w zakresie dotyczącym skuteczności doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji oraz niezłożenia przez skarżącą, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, odwołania od decyzji;

- art. 35 § 1-3 K.p.a. oraz art. 36 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie określonych w tych przepisach terminów załatwienia sprawy administracyjnej, niezawiadomienie skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, niepodanie przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy, niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, niepouczenie skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi dodatkowo, kolejno wywodziła, że:

- wysłanej do niej decyzji nie odebrała, nie z powodu złej woli, lecz z tego względu, że przez znaczną część roku przebywa poza granicami Polski, gdzie pracuje, co należy uznać za obiektywną okoliczność;

- postępowanie w toczącej się sprawie nie zostało wszczęte na jej wniosek, a gdyby była wnioskodawczynią z całą pewnością brałaby w sprawie bardziej aktywny udział, w tym dopełniłaby obowiązków związanych z odbiorem korespondencji;

- nie można zgodzić się z organem, że nienależycie dba o swoje interesy związane ze sprawą tylko z tego dlatego, że nie odebrała korespondencji w terminie, gdyż od samego początku była zaangażowana w sprawę i śledzi jej przebieg;

- z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie dowody organ wziął pod uwagę przy ocenie okoliczności sprawy, w szczególności co do jej zaangażowania w przebieg sprawy;

- organ odwoławczy nie skorzystał z kompetencji do przeprowadzenia nowych dowodów na okoliczności wskazane przez Skarżącą w piśmie z dnia 19 października 2020 r.;

- organ całkowicie pominął w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności związane z doręczeniem skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, co prowadzić może do wniosku, że doręczenie to odbyło się z naruszeniem przepisów prawa i termin na wniesienie odwołania nie rozpoczął biegu;

- w piśmie z dnia 19 października 2020 r. zawarta została prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w dalszej części użyto sformułowania "Uzasadnienie odwołania", przez co należy uznać, że de facto chciała wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonać czynności, dla której określony był termin, tym bardziej, że zgodnie z art. 128 K.p.a. odwołanie nie musi zawierać szczególnego uzasadnienia, a wystarczające jest, jeśli wynika z niego, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji;

- w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia całkowicie pominięte zostały okoliczności związane ze skutecznym doręczeniem decyzji i nie wyjaśniono jakie okoliczności legły u podstawy twierdzenia, że pismo z dnia 19 października 2020 r. nie jest odwołaniem, lecz jedynie wnioskiem o przywrócenie terminu.

Sprawy nie można uznać za szczególnie skomplikowaną, a organ odwoławczy nie przeprowadził w zasadzie żadnych dowodów w sprawie, co mogłoby uzasadniać wydłużenie terminu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie było bowiem postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Instytucja procesowa przywrócenia terminu uregulowana została w art. 58 K.p.a. Art. 58 § 1 K.p.a. stanowi, że termin - w razie jego uchybienia - należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2, w myśl art. 58 § 3 K.p.a., jest natomiast niedopuszczalne.

Stosownie do treści powołanych przepisów podkreślić trzeba, że istotną okolicznością warunkującą zastosowanie instytucji przywrócenia terminu i wydania w tym przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że doszło do uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, tj. inaczej mówiąc, że upłynął już termin do dokonania określonej czynności. W przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie przywrócenie terminu dotyczy wniesienia odwołania związane jest to z koniecznością ustalenia, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, od którego należało liczyć termin do wniesienia odwołania i termin ten bezskutecznie już upłynął.

Ponadto, jak słusznie zauważył organ, na podstawie wskazanych regulacji przyjąć należy, że przywrócenie uchybionego terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek. Po pierwsze od wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu. Po drugie od zachowania 7-dniowego terminu do złożenia prośby, który biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Po trzecie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zainteresowany zobowiązany jest dokonać czynności, dla której ustanowiony był termin objęty wnioskiem. Po czwarte zainteresowany zobowiązany jest do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Rolą organu jest zatem ustalenie, czy wszystkie zostały spełnione. Podkreślić jednak wyraźnie trzeba, że trzy pierwsze przesłanki mają charakter formalny. Merytoryczna ocena wniosku - w kontekście braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, może być zatem dokonana dopiero wtedy, gdy wniosek spełnia wszystkie te wymogi (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1056/19 i wskazane tam orzecznictwo, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie słusznie skarżąca podniosła w swych zarzutach, że Wojewoda dokonał nieprawidłowych ustaleń w kwestii określenia terminu do wniesienia odwołania i jego uchybienia. Zgodzić się należy z tym, że do ustalenia skutku doręczenia skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, Wojewoda błędnie zastosował art. 46 § 6 K.p.a. Skoro bowiem, jak wynika z akt administracyjnych, decyzja ta doręczana był przez operatora pocztowego w trybie art. 44 K.p.a., to skutek i datę jej doręczenia należało ustalić stosownie do art. 44 § 4 K.p.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia, czternastodniowego okresu na jaki pismo zostało złożone w placówce pocztowej. Na tej podstawie należało uznać, że wobec pozostawienia skarżącej pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki (w terminie 7 dni) w dniu 23 lipca 2020 r., a następnie drugiego jej awizowania w dniu 31 lipca 2020 r., skutek doręczenia decyzji nastąpił z dniem 6 sierpnia 2020 r. W konsekwencji, 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął dla skarżącej z dniem 20-tego, a nie jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu 8-go sierpnia 2020 r. Zdaniem Sądu nieprawidłowe ustalenia organu dokonane we wskazanym zakresie, same w sobie nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, jakkolwiek wymagały dostrzeżenia.

Wprawdzie skarżąca łączy w skardze zarzut dokonania nieprawidłowych ustaleń co do terminu doręczania decyzji z zarzutem dokonania nieskutecznego doręczenia, jednak nie wskazuje żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć sam skutek doręczenia dokonanego w trybie art. 44 K.p.a. W szczególności nie kwestionuje tego, że adres na który wysłano korespondencje był nieprawidłowy. Okoliczności takie nie wynikają również z akt administracyjnych. Zarówno we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - złożonym e-mailem, jak i w późniejszym piśmie z dnia 19 października 2020 r., a następnie także w skardze, jako swój adres skarżąca wskazuje właśnie ten, na który przesłana została decyzja pierwszoinstancyjna. Ten sam adres pojawia się również w aktach administracyjnych dotyczących postępowania poprzedzającego postępowanie wznowieniowe, którego dotyczy niniejsza sprawa.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie było podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym, jakkolwiek organ błędnie ustalił termin do wniesienia odwołania, w świetle bezspornego stanu faktycznego prawidłowo uznał, że termin ten upłynął i wobec tego zaistniała przesłanka uzasadniająca rozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie tego terminu.

W odniesieniu do złożonego wniosku nie jest sporne to, że skarżąca złożyła wniosek i zachowała 7-dniowy termin do jego wniesienia, określony w art. 58 § 2 K.p.a. Okoliczności te nie są kwestionowane przez strony i Sąd dokonując oceny na podstawie akt sprawy również nie widzi podstaw do ich podważenia.

Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przyczynę odmowy przywrócenia terminu stanowiło stwierdzenie przez Wojewodę, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu oraz, że wraz ze złożeniem wniosku nie dokonała czynności dla której określony był termin, tj. nie złożyła odwołania.

W zakresie tak dokonanej oceny podkreślić przede wszystkim trzeba, że wobec stwierdzenia zaistnienia braku formalnego wniosku - w postaci niezłożenia odwołania, nie było podstaw do badania przesłanki braku winy w uchybieniu terminu i dokonania odmowy przywrócenia terminu z tego powodu, że przesłanka ta nie została spełniona. Jakkolwiek zgodzić się trzeba z ustaleniami organu co do braku złożenia przez skarżącą odwołania to jednak zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, ocena w tym zakresie była przedwczesna i wskazany brak nie mógł stanowić bezpośredniej podstawy do odmowy przywrócenia terminu.

Z treści wniosku skarżącej złożonego zarówno drogą e-mail, jak i w odpowiedzi na wezwanie organu pismem z dnia 19 października 2020 r., nie sposób wywieść, że skarżąca jednym pismem złożyła zarówno wniosek o przywrócenie terminu jak i odwołanie. Treść złożonych pism w żaden sposób nie nawiązuje do kwestii wniesienia odwołania, a samo użycie zwrotu "uzasadnienie odwołania" nie mogło zastępować jednoznacznego oświadczenia w przedmiocie wniesieniu tego środka zaskarżenia. Organ administracji nie mógł tym samym przypisać pismom skarżącej znaczenia jakie z nich nie wynikały.

Niemniej jednak Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, że w takiej sytuacji przed rozpoznaniem wniosku Wojewoda zobowiązany był do zastosowania art. 64 § 2 K.p.a. i wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie odwołania. Brak dokonania takiego wezwania przed rozpoznaniem wniosku, w ocenie Sądu, skutkował natomiast naruszeniem wskazanego przepisu, a w związku z tym także ustalonej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej i wynikającej z art. 9 K.p.a. zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków; w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uchwale z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 9/08, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia stanowi brak formalny podania, a więc w przypadku jego wystąpienia organ właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wskazany pogląd prawny dotyczy co prawda zastosowania art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej jednak z uwagi na prawie identyczne brzmienie i znaczenia prawne art. 58 § 2 K.p.a. przyjąć należy, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie także na gruncie K.p.a.

Zgodnie z oceną NSA uznać trzeba, że wniosek o przywrócenie terminu wszczyna postępowanie incydentalne. W świetle przepisów K.p.a. treść odwołania, które winno być złożone łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu nie determinuje wyniku oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym, niedołączenie odwołania do wniosku o przywrócenie terminu musi być uznane za brak formalny, uzasadniający zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. W konsekwencji, nie można uznać by dołączenie odwołania do wniosku o przywrócenie terminu stanowiło materialnoprawną przesłankę tego wniosku (por. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1989/12 i z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3332/18).

Reasumując, ustalenie w niniejszej sprawie przez Wojewodę, że wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie dopełniła czynności złożenia odwołania, nakładało na organ obowiązek wezwania skarżącej, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez złożenie odwołania. Skoro organ wezwania takiego nie wystosował, to brak ten nie mógł bezpośrednio prowadzić do odmowy przywrócenia terminu. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 9 i art. 64 § 2 K.p.a. w stopniu skutkującym koniecznością jego uchylenie.

W ocenie Sądu, wobec wyżej wskazanej wadliwości przedwczesna była też ocena stwierdzająca brak spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu w postaci braku winy w uchybieniu terminowi. Stosownie do zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., podkreślić przy tym trzeba, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby dokonując oceny w tej kwestii organ uwzględnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, co świadczy o naruszeniu także wskazanych przepisów postępowania w granicach tak dokonanej oceny.

Rozpatrując merytorycznie wniosek - wobec twierdzenia skarżącej o czasowym pobycie poza miejscem zamieszkania w związku z pracą Wojewoda uznał, że zaniechanie poinformowania organu o czasowej zmianie adresu jest związane z winą skarżącej. Nie uwzględnił jednak tego, że postępowanie przed organem pierwszej instancji nie zostało wszczęte na jej wniosek i nie ustalił, czy w toku postępowania skarżąca została skutecznie pouczona o obowiązku poinformowania organu o każdej, czasowej nawet zmianie miejsca zamieszkania. Tymczasem dokonana ocena powinna uwzględniać całokształt okoliczności faktycznych, także ustalanych z urzędu, w tym treści udzielanych przez organ pouczeń. W świetle zasady informowania wynikającej z art. 9 K.p.a. dopiero uzyskanie przez stronę wiedzy o obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu i jego zaniedbanie może bowiem skutkować negatywnymi dla niej konsekwencjami.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł w pkt 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił natomiast o kosztach postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., a następnie w przypadku jego uzupełnienia, dokonania przez organ merytorycznej oceny wniosku przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym – w kontekście obowiązków strony postępowania administracyjnego, związanych z obiektywną wiedzą skarżącej o prowadzonym postępowaniu.