Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 887/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 26 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant referent stażysta Łukasz Zajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 262, art. 265¹ ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), w wyniku odwołania Spółki A z siedzibą w Ł. z dnia 2 czerwca 2004 roku od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że w dniu 28 lipca 1999 roku Spółka A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary opisane w 3 pozycjach.

Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie w/w zgłoszenia celnego i decyzją nr [...] z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze.

Od w/w decyzji Strona odwołała się pismem z dnia 27 maja 2002 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. Pismem z dnia 23 września 2003 r. Strona wniosła w trybie art. 2651 § 1 o uchylenie w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Po rozpatrzeniu w/w wniosku Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Od w/w decyzji Strona odwołała się pismem z dnia 2 czerwca 2004 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W/w decyzji Strona zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie nieprawidłowego kodu PCN, naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (art. 122, art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa), naruszenie art. 2651 § 1 Kodeksu Celnego.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, iż istotą przedmiotowej sprawy jest rozstrzygnięcie możliwości rozpatrzenia wniosku Strony z dnia 23 września 2003r. o uchylenie w całości w trybie art. 2651 Kodeksu celnego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Art. 2651 § 1 Kodeksu celnego stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Tym samym w/w przepis wskazuje przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla zastosowania tego szczególnego trybu postępowania.

Strona uzasadniła swój wniosek o uchylenie w/w decyzji spełnieniem wszystkich przesłanek przewidzianych w omawianym przepisie. Zdaniem wnioskodawcy za uchyleniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. przemawiają: rozbieżności w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów pomiędzy w/w decyzją a innymi decyzjami organów celnych, przy czym Strona nie kwestionuje prawidłowości klasyfikacji dokonanej w przedmiotowej decyzji, oraz nieuzasadnione wymierzenie odsetek wyrównawczych.

Biorąc pod uwagę brzmienie art. 2651 Kodeksu celnego, a także zakres żądań Strony wyrażonych we wniosku z dnia 23 września 2003r., Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku Strony w sprawie uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] z powodu niespełnienia przesłanek przewidzianych w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, w ten sposób, że uchyleniu w całości w/w decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. w/w decyzją uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów, ustalając dla nich prawidłowe kody Taryfy celnej. Strona we wniosku z dnia 23 września 2003 r. nie kwestionuje prawidłowości zastosowanych w przedmiotowej decyzji kodów, stwierdzając jedynie, iż istnieją rozbieżności w klasyfikacji dokonywanej w różnych rozstrzygnięciach organów celnych. Tym samym Strona nie kwestionowała również, iż klasyfikacja towarów zawarta w zgłoszeniu celnym była niewłaściwa, a przedmiotowe zgłoszenie celne w tym zakresie nieprawidłowe.

Strona pismem z dnia 23 września 2003r. wniosła o uchylenie w/w decyzji w całości, co w połączeniu z upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu Celnego i braku możliwości ponownego wydania decyzji w sprawie zgłoszenia celnego powoduje, iż po uchyleniu tej decyzji niemożliwe było by uregulowanie kwestii prawidłowości klasyfikacji taryfowej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Wskazane przez Stronę we wniosku z dnia 23 września 2003 r. powody przemawiające za uchyleniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...], tj. rozbieżności w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów pomiędzy w/w decyzją, a innymi decyzjami organów celnych oraz nieuzasadnione (zdaniem Strony) wymierzenie odsetek wyrównawczych, nie są wystarczającymi powodami przemawiającymi za uchyleniem w/w decyzji w całości, w sytuacji gdy Strona nie kwestionuje wadliwości całej decyzji, a jedynie jej niewielkiej części.

Tym samym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. została wydana w sposób prawidłowy.

Odnosząc się do podniesionego przez Stronę w odwołaniu z dnia 2 czerwca 2004 r. zarzutu zastosowania w zaskarżonej decyzji nieprawidłowych kodów Taryfy celnej wyjaśnił, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...]. została wydana w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, tzn. w trybie nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznej, i jako taka nie zawiera merytorycznych rozstrzygnięć w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. Klasyfikacja taryfowa nie była przedmiotem postępowania zakończonego w/w decyzją. Przedmiotem analizowanego postępowania była bowiem możliwość uchylenia w całości decyzji ostatecznej. Tym samym w/w zarzut należy uznać za bezzasadny. Z podobnych powodów należy uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a także niepowołania biegłego.

Rozpatrując wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej organ celny zobowiązany był do przeanalizowania czy zachodzą przesłanki do zastosowania trybu nadzwyczajnego wzruszenia w/w decyzji. Wobec stwierdzenia niezachodzenia przedmiotowych przesłanek, co uniemożliwiło uchylenie w/w decyzji w całości, organ celny nie miał obowiązku przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie zastosowanej klasyfikacji taryfowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy Strona we wniosku z dnia 23 września 2003 r. nie kwestionowała klasyfikacji taryfowej ustalonej w zaskarżonej decyzji.

Na powyższą Decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. skarżąca Spółka złożyła w dniu 10 września 2004 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie norm prawa procesowego w tym art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, art. 120, 121 § 1, 128, 256 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją i jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organy celne przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402) stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc, w znacznej mierze, wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie k.p.a. m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).

Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:

1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,

2/ strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,

3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,

4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.

Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku strony była ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Nr [...] z dnia [...]. Decyzję tę można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron"(Masternak M M. Podatk 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (Wiesław Czyżowicz “Prawo celne" Wyd. C.H. BECK Warszawa 2004 r.). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (wyrok NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442).

Spółka A sprecyzowała swój wniosek w ten sposób, że wnosiła o uchylenie w całości, w trybie określonym w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. Nr [...] z dnia [...] o wymiarze kwoty uzupełniającej długu celnego za towary zgłoszone do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] oraz o odsetkach wyrównawczych.

Organ celny rozpoznający wniosek był związany jego treścią. Treść wniosku określała bowiem zakres w jakim strona wyrażała zgodę na zmianę decyzji ostatecznej.

Organ celny uznając, że Spółka wnosi o uchylenie decyzji ostatecznej, a następnie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji określonych w art. 65 § 4 Kodeksu celnego, wykroczył poza zakres jej zgody. W ocenie Sądu, organy celne związane były treścią wniosku strony skarżącej, która wnosiła jedynie o uchylenie decyzji z dnia [...], co powodowałoby, że skutki prawne wywoływałoby zgłoszenie celne dokonane [...]. W takim przypadku powoływanie się przez organ na treść art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie znajduje uzasadnienia. Zgoda strony stanowi podstawową przesłankę stosowania przepisu, nie może być ani dorozumiana ani domniemana. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do jej treści, organ winien zwrócić się do strony o ich wyjaśnienie. Jak wskazał NSA w wyroku z 25 czerwca 1985 r S.A./Wr 351/85 ( ONSA 1985 Nr 1, poz. 36) granicę dozwolonych zmian decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. wyznacza treść wyrażonej zgody" .

Nieuprawnione w ocenie Sądu jest stanowisko organu odwoławczego, że na przeszkodzie uchyleniu decyzji zgodnie z wnioskiem strony stał art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy uznał, że jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Przepisy szczególne, o których mowa w cytowanym przepisie są to zawarte w ustawie lub przepisach wykonawczych przepisy, które sprzeciwiają się uchyleniu bądź zmianie decyzji. W tym kontekście powoływanie przepisu art. 65 § 5 kodeksu celnego, który reguluje termin wydawania decyzji w przedmiocie prawidłowości bądź nieprawidłowości zgłoszenia celnego po jego przyjęciu jest oczywiście nieuzasadnione. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że gdyby wolą ustawodawcy było zakreślenie trzyletniego terminu na zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 2651 dałby temu wyraz, podobnie jak to uczynił w przepisie art. 2652 tym bardziej, że przepisy te zostały wprowadzone do porządku prawnego tym samym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 10 kwietnia 1999r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402).

Organ celny rozpoznając ponownie sprawę winien więc rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A zakreśliła oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Oceny takiej nie zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji, natomiast uzasadnienie decyzji organu I instancji jest w tym zakresie niewystarczające.

Brak zbadania istnienia takich przesłanek, jest naruszeniem art. 2651 § 1 Kodeksu celnego oraz naruszeniem art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 187 § 1 i 210§ 4 i 124 Ordynacji podatkowej i uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji.

Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96).

Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji (art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

Powyższe okoliczności uzasadniały, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku § 14 ust. 2 pkt 1c i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z o.o. w Ł. kwotę 455 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.