Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 2043/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (sprawozdawca) Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r., sprawy ze skargi A. i J. G. i partii A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]", w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu : I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. i J. G. kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) i na rzecz partii A kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

2 IV SA 2043/02

Uzasadnienie

Postanowieniem Nr "[...]" z dnia 5 kwietnia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy postanowienie Nr "[...]" z dnia 12 stycznia 2001 r. wydane z upoważnienia Starosty O. przez Dyrektora Wydziału Gospodarowania Środowiskiem w Starostwie Powiatowym w O. w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zakładu unieszkodliwiania odpadów komunalnych w L.

Powołane wyżej postanowienie zostało wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O., po ponownym rozpoznaniu sprawy. Wcześniejsze postanowienie tego organu z dnia 15 lutego 2001 r. Nr "[...]" r. zostało bowiem uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2002r. "[...]".

Uchylając postanowienie z dnia 15 lutego 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy w trakcie przeprowadzonego postępowania nie sprawdziły, czy realizacja inwestycji polegającej na budowie zakładu unieszkodliwiania odpadów komunalnych jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że takiego sprawdzenia organy winny dokonać już na etapie uzgadniania inwestycji w trybie art. 106 kpa. Bez dokonania uzgodnienia nie jest możliwe odniesienie się do tego, czy ocena oddziaływania na środowisko a zwłaszcza wskazane w niej rozwiązania mające na uwadze ochronę środowiska są adekwatne do tego, jakie uregulowania w tym zakresie przewidziane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2002r. uznało, że dołączona do akt sprawy ocena oddziaływania na środowisko zakładu unieszkodliwiania odpadów komunalnych została sporządzona przez osobę posiadającą kwalifikacje i uprawnienia biegłego z listy Wojewody "[...]", zaś z treści tej oceny wynika, że inwestycja będzie zlokalizowana w strefie ochrony sanitarnej istniejącego składowiska odpadów, w bezpośrednim sąsiedztwie tego składowiska. Realizacja planowanego zamierzenia znacznie zmniejszy potencjalnie szkodliwy całościowy wpływ inwestycji na środowisko, gdyż zrekultywowane istniejące składowisko oraz projektowane segmenty technologiczne będą oddziaływać na środowisko w sposób ograniczony i w zakresie wynikającym przede wszystkim z niezbędnego transportu odpadów oraz operacji technologicznych związanych ze składowaniem odpadów balastowych, ewentualnym przerzucaniem pryzm dojrzewającego kompostu oraz przeróbką gruzu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że powyższa ocena oddziaływania na środowisko pozwala na przyjęcie, że zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pozwala na ograniczenie możliwych oddziaływań obiektu na środowisko naturalne.

W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało dalej, że zakład unieszkodliwiania odpadów stałych ma powstać, w bezpośrednim sąsiedztwie dotychczasowego wysypiska, w granicach jego strefy ochronnej. Podkreślono, że plan zagospodarowania przestrzennego gminy dla terenu, gdzie ma powstać sporna budowa, przewiduje możliwość rozbudowy obiektu pod warunkiem uzyskania oceny szkodliwości na środowisko naturalne i uzyskaniu uzgodnień w Wydziałem Ochrony Środowiska.

Organ wskazał także, iż planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie uzasadniając tego stwierdzenia.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 40 ust. 4 pkt 2 oraz art. 40 ust 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, póz. 139 ze zm), w brzmieniu obowiązującym przed dniem l stycznia 2001r.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. i J. G., a także przez partię A.

Skarżący A. i J. G. zarzucili organowi II instancji, że wydał postanowienie bez zapoznania się z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali, że budowa zakładu utrudni im korzystanie z działki, której są właścicielami. Podkreślili, że budowa zakładu na terenie wysypiska śmieci urąga zasadom państwa prawa, z uwagi na fakt, że w bezpośredniej bliskości spornego obiektu znajdują się osiedla domów jednorodzinnych.

Z kolei partia A zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pozbawienie jej praw strony i niezapewnienie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W skardze podniesiono dalej, że wspomniana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na ten zarzut skargi podniesiono, że zakład unieszkodliwiania odpadów powstanie w 500 metrowej strefie ochronnej wokół wysypiska, które jest przygotowane do zamknięcia i rekultywacji. Skarżąca wskazała, że nieprawdą jest, że zakład ma powstać w bezpośredniej bliskości wysypiska. W skardze przywołano "Opinię sądową z zakresu Ochrony Środowiska", według której przedmiotowy zakład będzie stanowił przy takiej lokalizacji poważne zagrożenie dla środowiska. W wywodzie skargi podano, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, istnieje możliwość rozbudowy wysypiska jedynie w przypadku zachowania 500m strefy ochronnej. Podkreślono, że budowa zakładu zmniejszy strefę ochronną do 200m, czego nie przewiduje plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazano dalej, że budowa przedmiotowego zakładu nie jest nową inwestycją, lecz próbą rozbudowy i modernizacji istniejącego wysypiska, które jest przeładowane ponieważ miało zostać zamknięte pięć lat temu. W skardze podniesiono wreszcie, że w sprawie stronami postępowania administracyjnego winni być właściciele gruntów posiadający działki w strefie 500m od wysypiska.

Odpowiadając na obie skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie podnosząc, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium wskazało podstawę prawną swego rozstrzygnięcia oraz dokonało oceny oddziaływania na środowisko projektowanego zakładu, jak również sprawdziło, czy lokalizacja projektowanej inwestycji mogącej mieć wpływ na środowisko jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi wskazano dalej, że zarzuty przedstawione przez A w istocie swej skierowane są nie do przedmiotowego postanowienia lecz decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta B. z dnia 29 kwietnia 2002r. Nr "[...]" o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ II instancji podniósł też, że stroną niniejszego postępowania nie jest partia "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Powyższe skargi w związku z reformą sądownictwa administracyjnego podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).

Skargi są zasadne. Postępowanie przeprowadzone przez organy administracji toczyło się w oparciu o przepisy art. 40 ust. 4 pkt 2 oraz art. 40 ust 4a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, póz. 139 ze zm), w brzmieniu obowiązującym przed dniem l stycznia 2001r. Zgodnie z treścią tych przepisów decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska wydaje się po uzgodnieniu ze starostą i powiatowym inspektorem sanitarnym, postępowanie w tym przedmiocie ma na celu uzgodnienie inwestycji. Organ, który rozpoznaje taką sprawę, rozstrzyga ją wydając postanowienie na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14,czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 200(/98, póz. 1071 ze zm.).

Należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wydało zaskarżone postanowienie rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2002r, którym uchylono wcześniejsze postanowienie tego organu z dnia 15 lutego 2001 r. W wyroku - jak wskazano wyżej -Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jakich uchybień w trakcie postępowania dopuścił się organ II instancji i co powinno być przedmiotem oceny organu.

Zgodnie z art. 30 obowiązującej w dniu wydania postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, póz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wydając po raz drugi postanowienie w sprawie winno, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonać wskazanych ustaleń. W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji tego nie uczynił, opierając się jedynie na opinii Burmistrza Miasta B., dotyczącej zapisów znajdujących się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z której wynikało, że można dokonać rozbudowy istniejącego wysypiska. Słuszne są więc zarzuty skarżących wskazujące, że rozpatrując sprawę organ II instancji nie uwzględnił faktu, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Jak wynika z materiałów sprawy organ ustalenia tego dokonał dopiero w decyzji z dnia 2 lipca 2002r. Nr "[...]", którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia obejmującego budowę zakładu unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Z decyzji tej w sposób jednoznaczny wynika, że sporna inwestycja jest niezgodna z przeznaczeniem terenu obejmującego działki, na których zamierzano wybudować zakład utylizacji odpadów komunalnych. Z samej już "legendy terenu" znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że sporna budowa wychodzi (wprawdzie tylko w części) poza obszar strefy uciążliwości istniejącego wysypiska. Zakład zaś miał zostać wybudowany w istniejącej 500m strefie uciążliwości starego wysypiska. Jak wynika zaś z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działki znajdujące się w tej strefie są gruntami rolnymi i na terenach tych nie mogą być wznoszone budynki, które zmieniają przeznaczenie gruntów. Słuszne są więc także wywody skargi wniesionej przez A, że budowa spornego zakładu naruszy 500m strefę uciążliwości wysypiska.

Takie też ustalenia winny się znaleźć w zaskarżonym postanowieniu, gdyby postępowanie przeprowadzone przez organ II instancji na skutek powołanego wyżej wyroku NSA, przeprowadzone zostało zgodnie z przepisem art. 106 § 4 kpa. Organy uzgadniające winny bowiem przy załatwieniu sprawy zapoznać się dokładnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i dopiero po tych ustaleniach wydać stosowne orzeczenie. W tym celu mogły przeprowadzić postępowanie uzupełniające. Postępowanie w sprawie uzgodnienia inwestycji winno mieć na celu ustalenie, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z prawem. Celem sprawdzenia tego w niniejszej sprawie należało ustalić właśnie już na tym etapie postępowania, czy sporna budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie czyniąc tego organy te naruszyły więc art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Mając powyższe ustalenia na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego tj. przepisu art. 43 w związku art. 40 ust. 4 pkt 2 oraz art. 40 ust 4a z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów postępowania tj. art. ł06 § 4 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę, a dotyczącego kwestii proceduralnej związanej z udziałem partii A w niniejszym postępowaniu, Sąd uznał, że zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), uczestnikiem postępowania może być organizacja społeczna, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z załączonego statutu partii wynika w sposób jednoznaczny, że głównym jej celem statutowym jest aktywne uczestnictwo w kształtowaniu i ochronie środowiska. Zatem należy przyjąć, że niniejsze postępowanie dotyczy statutowej działalności partii A.

Wobec powyższych uchybień należało więc uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie przepisu art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) oraz orzec o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących po myśli art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.), na które składa się uiszczony przez każdego ze skarżących wpis w kwocie 10 zł.