Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2524/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 40, art. 42 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zdzisław Kostka del. NSA Leszek Kiermaszek /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 131/15 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 131/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T.W. (dalej określanego jako skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Wyrok wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W 1997 r. wszczęto postępowanie z wniosku skarżącego, podnoszącego, że należąca do niego działka nr [...] została zacieniona przez budynek gospodarczy znajdujący się na sąsiedniej działce nr [...], położonej w J., przy

ul. [...], należącej wówczas do E. i W.T.

W trakcie postępowania Kierownik Urzędu Rejonowego w J. stwierdził, że obiekt ten został wybudowany w latach 1990-1994 bez pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, i w efekcie postanowieniem z dnia [...] marca 1997 r. nałożył na inwestorów obowiązek opracowania i przedłożenia stosownej opinii technicznej. Następnie zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r.-Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm., dalej powoływanej jako ustawa z 1974 r.) decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. nałożył na inwestorów obowiązek dokonania zmian i przeróbek, a W.K. utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r.

Obie te decyzje zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2001 r., sygn. akt. SA/Kr 1140/98. Sąd wyraził pogląd, że w myśl art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) w sprawie należy zastosować przepisy ustawy z 1974 r. Zastrzegł jednak zarazem, iż sięgnięcie po art. 40 ustawy z 1974 r. wymagało wcześniejszego wykluczenia przesłanek określonych w art. 37, w tym w jego ust. 1 pkt 2, wedle którego należy nakazać rozbiórkę obiektu wzniesionego samowolnie, gdy jego realizacja powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, co podnosił skarżący w skardze.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. uzupełnił materiał dowodowy, m.in. w dniu [...] maja 2001 r. odbyła się rozprawa administracyjna celem wyjaśnienia, na czym ma polegać wspomniane pogorszenie warunków użytkowych, podczas której jednak skarżący odmówił udzielenia odpowiedzi na zadawane mu pytania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. organ ten nakazał inwestorom wykonanie zmian i przeróbek, zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r.

Skarżący złożył na tę ostatnią decyzję skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2571/02 uchylił ją wraz decyzją organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu organy nie wykonały wskazania zawartego w prawomocnym wyroku z dnia 16 stycznia 2001 r. i nie wykluczyły przesłanek zastosowania art. 37 ustawy z 1974 r., w szczególności nie zbadały, czy wielokrotnie wskazane przez skarżącego okoliczności istotnie stanowiły niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. w ponownie prowadzonym postępowaniu m.in. w dniu [...] lipca 2007 r. przeprowadził oględziny, ustalając, że stan techniczny spornego budynku gospodarczego jest dostateczny oraz że jest on użytkowany jako garaż z częścią gospodarczą. Następnie wydał dwie decyzje odmawiające nakazania jego rozbiórki, z dnia [...] lipca 2008 r. oraz z dnia [...] lipca 2009 r., które w wyniku odwołań składanych przez skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił odpowiednio decyzjami z dnia [...] września 2008 r. oraz z dnia [...] grudnia 2009 r., przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W tej ostatniej decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie powinno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem podjętym w oparciu o przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy z 1974 r., czyli albo nakazującym rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, albo dokonującym jego legalizacji po ewentualnym wykluczeniu istnienia przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., po okresie zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z koniecznością ustalenia następców prawnych po zmarłym W.T., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nałożył na współwłaścicieli działki nr [...], tj. na A.M. oraz na M.T. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie znajdującego się na niej budynku garażowo-gospodarczego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z 1974 r. nałożył na A.M., M.T. oraz E.T., jako współwłaścicieli działki nr [...], obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie spornego budynku garażowo-gospodarczego, określając, że w tym celu należy wystąpić z kompletnym wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., załączając dwa egzemplarze oceny technicznej stwierdzającej zdatność budynku do użytku, opracowanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy najpierw stwierdził, że wybudowany samowolnie obiekt pozostaje w zgodzie z ustaleniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta J. z 1980 r., jaki w czasie jego budowy obowiązywał dla rozpatrywanego terenu, który obecnie nie jest objęty takim planem. Wykluczył również przesłankę przewidzianą w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy

z 1974 r. Zaznaczył w szczególności, że stosownie do § 156 obowiązującego we wspomnianym czasie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej

i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.) minimalna odległość wolno stojących garaży dla samochodów osobowych od budynków sąsiednich na terenach zabudowy jednorodzinnej, liczona od ścian garaży niemających otworów okiennych lub drzwiowych, gdy wszystkie te obiekty były wykonane z materiałów niepalnych, wynosiła 3 m, podczas gdy w niniejszej sprawie odległość ta do budynku mieszkalnego skarżącego wynosiła ponad 22 m i nie powoduje ograniczenia dopływu światła dziennego do znajdujących się tam pomieszczeń. Jego zdaniem brak podstaw zarówno do nakazania rozbiórki budynku na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r., jak i do zastosowania jej art. 40, tj. nakazania w wyznaczonym terminie kolejnych zmian i przeróbek. Dlatego w myśl art. 42 ustawy z 1974 r. inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu po uzyskaniu pozwolenia.

Skarżący wniósł na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, która została oddalona wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 524/11. Orzeczenie to uprawomocniło się bez zaskarżenia.

Inwestorzy przedłożyli opinię techniczną (sporządzoną we wrześniu 2011 r. przez M.P.), wedle której obiekt nadaje się do eksploatacji bez konieczności wykonywania dodatkowych prac, gdyż spełnia warunki techniczne dla garażu jednostanowiskowego i pomieszczenia gospodarczego na drobny sprzęt ogrodowy, nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia i nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. W opinii stwierdzono, że obiekt znajduje się na granicy działek [...] i [...], tworząc wspólną bryłę architektoniczną z bliźniaczo wybudowanym obiektem o tym samym przeznaczeniu na działce [...], w bliskości należącej do skarżącego działki nr [...], lecz nie kolidując ze znajdującym się na niej budynkiem gospodarczym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., powołując się m.in. na art. 42 ustawy z 1974 r., udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji, kwestionując możliwość zastosowania tego przepisu, lecz organ odwoławczy utrzymał ją w mocy powołaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia

2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podkreślił, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ustawy z 1974 r., toteż stosownie do jej art. 42 należało udzielić pozwolenia na użytkowanie, skoro inwestorzy przedłożyli ocenę techniczną potwierdzającą zdatność obiektu do użytkowania.

Skarżący złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wyraził pogląd, że zwalczany przez niego obiekt narusza przepisy prawa budowlanego poprzez usytuowanie bez jego zgody bezpośrednio w granicy z jego działką. W jego ocenie zachodzą określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. przesłanki przymusowej rozbiórki tego obiektu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.

w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w pierwszej kolejności przedstawił zasady przeprowadzania kontroli sądowoadministracyjnej, zauważając, że jej przedmiotem jest decyzja w sprawie pozwolenia na użytkowanie udzielonego w trybie art. 42 ustawy z 1974 r., stosowanego w związku z przepisem przejściowym zawartym w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane ze względu na wzniesienie obiektu bez pozwolenia na budowę przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W tym kontekście przywołał decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., którą przesądzono m.in. tę kwestię, nakładając na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z 1974 r. na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Zaakcentował przy tym, że w świetle tej decyzji brak jest podstaw do nakazu rozbiórki w myśl art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. i wydania decyzji, o której mowa w jej art. 40, oraz że skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 524/11, co oznacza, iż Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym sprawa powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji.

Sąd odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 559/12 (LEX nr 1559816), wydanego w sprawie dotyczącej wspomnianego obiektu bliźniaczego zlokalizowanego na działce nr [...],

i zauważył, że pozwolenie na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i sąd administracyjny. Dlatego na obecnym etapie postępowania należało sprawdzić, czy obiekt jest zdatny do użytku, co potwierdziła opinia przedłożona przez inwestorów. Sąd omówił treść opinii i skonstatował, że nie została ona w żaden sposób podważona przez skarżącego. Jego zdaniem w takim stanie rzeczy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 ust. 2 ustawy z 1974 r.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 14 maja 2015 r., zaskarżając to orzeczenie w całości.

Skarga kasacyjna zawiera dwa zarzuty procesowe.

Pierwszy z nich został odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. Pełnomocnik podniósł wadliwe ustalenie stanu faktycznego, tj. bez uwzględnienia stanowiska skarżącego w zakresie zacienienia jego posesji, kwestionującego prawidłowość opinii technicznej budynku gospodarczo-garażowego,

i uznanie, że skarżący nie podważał tej opinii, podczas gdy zarówno w odwołaniu, jak

i w skardze zwracał uwagę na obniżenie warunków użytkowych otoczenia.

Następnie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 3 § 1 art. 145 § 1 pkt 1 (w skardze kasacyjnej pominięto tę jednostkę redakcyjną) lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływanej jako K.p.a.) polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów nie zastosował środka określonego w ustawie, chociaż organ drugiej instancji wbrew art. 77 § 1 i 4 K.p.a. nie dopuścił z urzędu dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności, mimo zacienienia posesji skarżącego przez budynek gospodarczo-garażowy sąsiadów, powodującego pogorszenie warunków użytkowych jego działki, i ograniczył się do sprzecznego ze stanowiskiem skarżącego ustalenia, że nie kwestionuje on opinii technicznej znajdującej się w aktach sprawy. Wyraził zarazem przekonanie, iż Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W oparciu o te podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym – na jego rzecz – kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, po czym wytknął Sądowi pierwszej instancji, że nie dokonał żadnej analizy stanowiska skarżącego w zakresie pogorszenia warunków użytkowych otoczenia. Podkreślił, że inwestycja zwalczana przez skarżącego niewątpliwie ma na te warunki wpływ, na co skarżący wielokrotnie zwracał uwagę, akcentując zacienienie jego posesji. Odwołał się do doświadczenia życiowego, wedle którego właściciel zabudowanej działki z ogrodem musi ten ogród zlikwidować ze względu na brak światła lub jego znaczne ograniczenie. W konsekwencji opinię techniczną uznał za oczywiście sprzeczną z warunkami panującymi na działce skarżącego, pogorszonymi wskutek realizacji inwestycji na działce sąsiedniej, do których skarżący musiał się dostosować z zagospodarowaniem swojej działki.

Pełnomocnik wyraził pogląd, że fakt zacienienia nie wymaga dowodu, wobec czego organ powinien sprawdzić, czy inwestycja nie powoduje wspomnianego pogorszenia. Jego zdaniem "samo stwierdzenie, że inwestycja nie pogarsza warunków użytkowania działki sąsiedniej, nie oznacza, że w ogóle na nią nie wpływa, oznacza, że nie wpływa tak dalece, że narusza jej normalne czy dotychczasowe użytkowanie lub zgodne z przeznaczeniem". Niewątpliwie zaś odpowiedni dostęp do światła słonecznego ma istotne znaczenie dla warunków użytkowych każdej nieruchomości,

w tym także skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed odniesieniem się do jej zarzutów zaznaczyć wypada, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. W konsekwencji kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest wyłącznie w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej wywierają więc doniosły wpływ na przebieg i wynik postępowania kasacyjnego, określając przedmiot kontroli instancyjnej i często już w punkcie wyjścia przesądzając jej rezultaty.

Tymczasem podstawy kasacyjne rozpoznawanej skargi kasacyjnej zostały zakreślono wąsko, obejmując tylko zarzuty procesowe, kwestionujące zresztą jedynie pewien wycinek z całego wachlarza zagadnień, jakie składają się na niniejszą sprawę. Autor skargi kasacyjnej zdaje się bowiem nie dostrzegać okoliczności, na którą trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że decyzja będąca w tej sprawie przedmiotem skargi, została wydana po wielu latach prowadzenia postępowania w stosunku do budynku gospodarczego użytkowanego następnie jako garaż z częścią gospodarczą, wybudowanego na sąsiadującej z nieruchomością skarżącego działce nr [...] i stanowiła ostatnie ogniwu szeregu decyzji, kilkukrotnie weryfikowanych w toku kontroli instancyjnej i sądowej. Te wszystkie wcześniejsze rozstrzygnięcia, tak administracyjne, jak i wyroki, spowodowały, że organ wydający zaskarżoną decyzję działał

w specyficznych warunkach. Pole jego dociekań ograniczało się bowiem tylko do niektórych, nielicznych aspektów sprawy, jakie wciąż pozostały otwarte, gdyż większość kwestii spornych czy wątpliwych została już wcześniej w sposób wiążący wyjaśniona.

W tym kontekście odnotowania wymaga w szczególności regulacja art. 153 P.p.s.a. Według niej ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Bezsprzecznie związanie wynikające

z przytoczonego przepisu zmniejszyło swobodę orzekania, i to nie tylko organów obu instancji, ale i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze względu na obowiązek podporządkowania się stanowisku wypowiedzianemu w wyrokach wcześniej wydanych w sprawie. Pełnomocnik jednak nie sformułował zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a., podnoszącego ewentualną niezgodność rozważań Sądu pierwszej instancji z tym stanowiskiem, co więcej przywołuje argumenty, które na nie nie zważają lub wręcz pozostają z nim w sprzeczności, o czym niżej.

Skarga kasacyjna nie zawiera też jakichkolwiek zarzutów materialnoprawnych, abstrahując od przepisów, które stosowano w rozpatrywanym postępowaniu odnośnie do będącego jego przedmiotem obiektu budowlanego. Pełnomocnik nie zarzucił błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania art. 42 ust. 3 ustawy z 1974 r. ani nawet nie nawiązał do tego przepisu, mimo że stanowił on podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie przywołał też art. 37 i 40 ustawy z 1974 r., choć były one przedmiotem pogłębionych rozważań w dotychczasowym postępowaniu. W efekcie nie uwzględnił tego, że zastosowanie wskazanych przepisów musi być rozpatrywane w określonej w nich sekwencji, mianowicie po art. 42 można było sięgnąć co do zasady, gdy skorzystano z instrumentu przewidzianego w art. 40, co z kolei wchodziło w rachubę, gdy wykluczono przesłanki określone w art. 37. Pełnomocnik, zwalczając decyzję wydaną w trybie art. 42 ustawy z 1974 r., próbował natomiast wykazać, że należało nakazać rozbiórkę obiektu jako powodującego pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, o czym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r., nie zważając, iż kwestia ta – jak trafnie zaznaczył Sąd pierwszej instancji – została już wiążąco rozstrzygnięta wcześniej.

W świetle art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegały wprawdzie przymusowej rozbiórce; lecz jedynie w razie, gdy zachodziły określone w nim okoliczności, w tym te wymienione w jego ust. 1 pkt 2. Jeżeli jednak okoliczności te nie występowały, w myśl art. 40 ustawy z 1974 r. należało wydać decyzję nakazującą inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia m.in. obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Stosownie do art. 42 ustawy z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca, co do którego taki nakaz wydano, mógł przystąpić do użytkowania obiektu po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (ust. 1), przy czym obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie mógł być nałożony również w innym wypadku – gdy było to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (ust. 2).

Sąd pierwszej instancji zasadnie zauważył, że decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożono na współwłaścicieli działki nr [...] obowiązek uzyskania tego rodzaju pozwolenia na użytkowanie, jednoznacznie stwierdzając brak podstaw do zastosowania art. 37 i 40 ustawy z 1974 r., oraz że skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. W ten sposób przesądzono okoliczność, której wagę dla sprawy eksponował już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2001 r., że obiekt kwestionowany przez skarżącego nie może ulec rozbiórce w trybie art. 37 ustawy z 1974 r., uzależniając jego legalizację od uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Całkowicie chybione są zatem zarzuty podważające prawidłowość tego pozwolenia z uwagi na niewyjaśnienie tych okoliczności.

W myśl art. 42 ust. 3 ustawy z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego było stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, co potwierdziła opinia przedłożona przez współwłaścicieli. Z tego puntu widzenia na obecnym etapie postępowania drugorzędne znaczenie miała już kwestia zacieniania działki skarżącego, która była wnikliwie badana w toku całego wcześniejszego postępowania w sprawie i również wyjaśniona w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Uciążliwości, jakie podnosi skarżący w tym zakresie, nie uzasadniały nakazu rozbiórki zwalczanego przez niego obiektu, a obecnie nie przemawiają na rzecz uchylenia pozwolenia na jego użytkowanie. Stąd bezzasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a., akcentujący, że z tego powodu materiał dowodowy sprawy, w szczególności wspomniana opinia, został błędnie oceniony, lub powinien być uzupełniony. W konsekwencji chybiony okazał się też zarzut odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż wszystkie te okoliczności Sąd pierwszej instancji miał w polu widzenia, czemu dał wyraz w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod uwagę z urzędu, oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 P.p.s.a.