Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1294/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96  ust. 2  pkt 10,  art. 98  ust. 2 w zw. z  art. 12  ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1427
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., działając na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 10, art. 98 ust. 2 w związku z art. 12 ust 3, art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1427 ze zm.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zwolnił M. B., młodszego wychowawcę działu penitencjarnego Aresztu Śledczego w [...] z dniem [...] stycznia 2020 r. ze służby w Służbie Więziennej, bowiem jego dalsze pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] zgromadził materiał dowodowy w postaci dokumentów i informacji tj.: kopii dokumentów z dochodzenia prowadzonego przez Policję, akt osobowych nr [...] M. B., kopii akt postępowania dyscyplinarnego [...] wszczętego przeciwko M. B., kopii protokołu zatrzymania osoby M. B. z dnia [...].08.2019 r., postanowienia [...] o wszczęciu dochodzenia w sprawie z dnia [...].09.2019 r.; postanowienia [...] o przedstawieniu zarzutów M. B. z dnia [...].09.2019 r.; pisma [...] Zastępcy Komendanta [...] Komisariatu Policji KMP w [...] z dnia [...].09.2019 r. do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...].

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], na podstawie zgromadzonych dowodów ustalił następujący stan faktyczny:

M. B. pełni służbę w Służbie Więziennej od dnia [...] czerwca 2011 r. na stanowisku młodszego wychowawcy działu penitencjarnego Aresztu Śledczego w [...]. Funkcjonariusz początkowo pełnił służbę na stanowisku młodszego wychowawcy działu penitencjarnego w powierzonej grupie wychowawczej osadzonych. Z dniem [...] lutego 2014 r. w ramach zmiany zakresu obowiązków służbowych, zostały mu powierzone czynności związane z działalnością kulturalno-oświatową i nadzorem nad biblioteką. Ponadto od stycznia 2017 r. M. B. będąc wychowawcą odpowiedzialnym za prowadzenie biblioteki, samodzielnie realizował zadania związane z zatrudnieniem osadzonych. Od dnia [...] października 2017 r. M. B. powrócił do pełnienia służby na stanowisku młodszego wychowawcy w powierzonej grupie wychowawczej osadzonych.

M. B. posiada wykształcenie wyższe magisterskie - ukończył Uniwersytet [...] na kierunku pedagogika resocjalizacyjna. W trakcie pełnionej służby ukończył w październiku 2011 r. kurs przygotowawczy z wynikiem egzaminu dobrym. Ponadto odbył następujące kursy i szkolenia: szkolenie "[...]" w listopadzie 2011 r.; szkolenie specjalistyczne w zakresie podstawowych umiejętności niezbędnych do realizacji grupowych programów resocjalizacyjnych dla funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych na stanowiskach młodszych wychowawców, wychowawców i starszych wychowawców zakładów karnych i aresztów śledczych w listopadzie 2013 r.; szkolenie "[...]" w grudniu 2013 r.; kurs "[...]" w kwietniu 2014 r.; szkolenie z zakresu zarządzania stresem dla funkcjonariuszy SW w październiku 2014 r.; szkolenie "[...]" w grudniu 2014 r.; szkolenie "[...]" w czerwcu 2015 r.; kurs dla funkcjonariuszy i pracowników SW odpowiedzialnych za zatrudnienie osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych w październiku 2015 r.

W aktach osobowych funkcjonariusza znajduje się dokument "Podziękowanie dla Pana M. B. za umożliwienie i opiekę nad grupa studentów II roku podczas zwiedzania oddziałów Aresztu Śledczego" podpisany przez [...] A. S., Kierownik [...] Wydziału [...] Uniwersytetu [...].

W trakcie pełnionej służby funkcjonariusz był dwukrotnie wyróżniany nagrodą pieniężną, za prezentowaną postawę oraz zaangażowanie w organizację IX ogólnopolskiego konkursu plastycznego (w czerwcu 2014 r.) oraz za realizacje obowiązków wynikających z organizacji 50. rocznicy powstania Aresztu Śledczego w [...] (w październiku 2014 r.), jednokrotnie wyróżniony przyznaniem krótkoterminowego urlopu w wymiarze 3 dni za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych oraz przejawianie inicjatywy w służbie (w grudniu 2015 r.).

W trakcie pełnionej służby szer. M. B. był opiniowany: [...] czerwca 2012 r. w służbie przygotowawczej; [...] marca 2013 r. w służbie przygotowawczej, przed mianowaniem do służby stałej; [...] lutego 2016 r. w służbie stałej przed upływem terminu opiniowania wynikającego z obowiązujących przepisów. Wszystkie opinie służbowe były pozytywne. W ostatniej opinii służbowej, obejmującej okres od [...] marca 2013 r. do [...] lutego 2016 r. sformułowano wnioski końcowe o wywiązywaniu się z obowiązków służbowych oraz o przydatności na zajmowanym stanowisku przez funkcjonariusza.

W dniu 1 września 2019 r. do Aresztu Śledczego w [...] wpłynęła notatka służbowa z Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] informująca o tym, że M. B. w dniu [...] sierpnia 2019 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji, jako osoba podejrzana o wtargnięcie na płytę boiska podczas trwania imprezy masowej oraz o znieważenie i naruszenie nietykalności cielesnej pracownika ochrony. Z notatki służbowej funkcjonariusza Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] wynika, że do zdarzenia z udziałem M. B. doszło na terenie stadionu miejskiego [...]. Z uwagi na doznane wówczas obrażenia głowy M. B. przy wykorzystaniu transportu medycznego został przewieziony do Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w [...]. Na miejscu wykonano stosowne badania, w tym badanie krwi na zawartość alkoholu cyt. "(ETANOL 0,82)". W dniu [...] września 2019 r. M. B. miał rozpocząć pełnienie służby od godziny 9:30, jednak tego dnia w formie wiadomości sms poinformował bezpośredniego przełożonego o absencji w służbie związanej z pobytem na zwolnieniu lekarskim.

Dnia 2 września 2019 r. do Aresztu Śledczego w [...] wpłynęło pismo z [...] Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w [...] informujące, że szer. M. B. zostały ogłoszone zarzuty o popełnienie przestępstw z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego, z art. 60 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego oraz z art. 216 § 1 kodeksu karnego w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego polegających na wtargnięciu na płytę boiska podczas trwania imprezy masowej oraz o znieważenie i naruszenie nietykalności cielesnej pracownika ochrony.

Przesłuchany przez Policję, w dniu [...] września 2019 r., w charakterze podejrzanego M. B. przyznał się do popełnienia czynu polegającego na tym, że w trakcie trwania imprezy masowej, tj. meczu piłki nożnej [...] – [...] działając publicznie i bez powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego wdarł się na teren obiektu, na którym rozgrywany był mecz tj. o czyn z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych w zw. z art. 57a§ 1 kk. M. B. nie przyznał się do znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej pracownika ochrony.

Od dnia [...] września 2019 r. M. B. nie pełni służby, przebywa na zwolnieniu lekarskim.

W dniu [...] grudnia 2019 r. wpłynęło do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] pismo pełnomocnika M. B. z dnia [...] listopada 2019 r. W ww. piśmie strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wraz z uzasadnieniem, wnosząc o umorzenie postępowania, zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przygotowawczego o sygn. [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową [...]. Ponadto strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony; dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych świadków; załączenie do akt postępowania administracyjnego akt osobowych M. B.; załączenie do akt postępowania administracyjnego akt postępowania dyscyplinarnego przeciwko M. B.; przeprowadzenie rozprawy administracyjnej; uwzględnienie ewentualnych dalszych wniosków dowodowych.

W kolejnym piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przygotowawczego o sygn. [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową [...]; zwrócenie się do ww. Prokuratury o nadesłanie kopii nagrań z monitoringu ze stadionu [...] oraz kopii protokołu odtworzenia ww. nagania, a po ich nadesłaniu zaliczeniu ich w poczet materiału dowodowego; załączenia do akt postępowania administracyjnego akt osobowych szer. B.. Ponadto strona podtrzymała wszystkie dotychczas zgłoszone wnioski dowodowe oraz uzupełniła dane i informacje dotyczące świadków wymienionych w uprzednim piśmie z dnia [...] listopada 2019 r.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosła o zaliczenie w poczet materiału dowodowego wyszczególnionych w treści pisma dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych M. B..

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] nie uznał za mające znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, wnioskowanych dowodów w zakresie przesłuchania strony, zeznań świadków, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, pozyskania kopii nagrania z monitoringu za stadionu [...] oraz kopii protokołu odtworzenia ww. nagrania. Dowody te wnioskowane były na okoliczność nienagannego przebiegu służby, przyczyn naruszenia porządku prawnego, sytuacji osobistej i rodzinnej strony, sytuacji materialnej strony, a w ocenie organu I instancji okoliczności te nie mają wpływu na ustalenia stanowiące przyczynę wszczęcia postępowania administracyjnego i ocenę, czy w sprawie występuje przesłanka "dobra służby" zapisana w art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy, a nadto przebieg służby funkcjonariusza udokumentowany jest przede wszystkim w załączonych do akt postępowania aktach osobowych B.. Organ I instancji uznał za niecelowe prowadzenie postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, gdyż istotnym jest fakt przedstawienia M. B. przez organy ścigania zarzutu popełnia przestępstwa i faktyczne przyznanie się do popełnienia jednego z zarzucanych przestępstw. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uznał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania, zdaniem Strony bezprzedmiotowego, jak również zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przygotowawczego o sygn. [...], nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową [...]. Zdaniem Dyrektora Okręgowy Służby Więziennej w [...] wobec przyznania się B. do uczestnictwa w zdarzeniu z dnia [...] sierpnia 2019 r., które wpływa na ocenę czyjego dalsze pozostawanie w służbie narusza dobro służby, uzasadnione jest przyjęcie, że zanim zapadną prawomocne rozstrzygnięcia w sprawie karnej, możliwe jest wykluczenie B. z grona funkcjonariuszy. Tym samym, bez względu na wynik prowadzonego postępowania karnego, mając na względzie dbałość o wizerunek Służby Więziennej, decyzja o zwolnieniu ze służby może zostać wydana.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy jego dalsze pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby. Zgodnie z art. 98 ust. 2 ustawy zwolnienia funkcjonariusza na niniejszej podstawie prawnej dokonuje przełożony przełożonego właściwego do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe. Podał, że przepis art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy został dodany nowelizacją z dnia 22 marca 2018 r. i obowiązuje od dnia 31 maja 2018 r. Z uwagi na stosunkowo niedługi czas jego obowiązywania, brak jest jeszcze, według wiedzy organu I instancji, orzecznictwa, które odnosiłoby się wprost do ww. podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Tym niemniej analogiczne regulacje funkcjonują od dawna na gruncie innych pragmatyk służbowych, w tym m.in. w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, która posługuje się przesłanką "ważnego interesu służby". W ocenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] przesłanka "dobro służby" jest znaczeniowo zbliżona do przesłanki "ważny interes służby". W obu przypadkach ustawodawca akcentuje wzgląd na dobro formacji (Policji, Służby Więziennej) jako podstawę zwolnienia ze służby i z tej przyczyny poglądy sądów administracyjnych wyrażane w orzeczeniach dotyczące decyzji wydawanych przez organy Policji, w sprawach zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na "ważny interes służby", znajdują zastosowanie również w przypadku prawnej interpretacji "dobra służby" zapisanego w art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy. Kierując się tymi wskazaniami organ I instancji uznał, że przez pojęcie "dobro służby" analogicznie jak "ważny interes służby" należy rozumieć sytuację w której pierwszeństwo ochrony przysługuje formacji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego funkcjonariusza.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] podzielił pogląd wyrażony we wniosku Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], że dalsze pozostawanie w służbie M. B. nie daje się pogodzić z dobrem Służby Więziennej. Argumentem, który przemawia za zwolnieniem M. B. ze służby w Służbie Więziennej z uwagi na dobro służby jest przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia czynów zabronionych określonych w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego, w art. 60 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego oraz o w art. 216 § 1 kodeksu karnego w związku z art. 57a § 1 kodeksu karnego. Usiłując przedostać się na płytę boiska w trakcie trwania meczu piłkarskiego M. B. mógł zostać zidentyfikowany przez innych kibiców, jako funkcjonariusz Służby Więziennej. Organ podał, że nie można wykluczyć, że wśród obserwatorów tej imprezy masowej znajdowały się osoby uprzednio przebywające w Areszcie Śledczym w [...] oraz inni funkcjonariusze Służby Więziennej. M. B. pełniąc służbę pozostaje w bezpośrednim kontakcie z osadzonymi, wobec powyższego po służbie może być rozpoznawany w środowisku przestępczym jako funkcjonariusz Służby Więziennej. W środowisku kibiców odnotowuje się byłych osadzonych. Możliwość zaobserwowania przez takie osoby zachowania funkcjonariusza łamiącego przepisy prawa spowodowała naruszenie dobrego imienia Służby Więziennej. Funkcjonariusz dopuszczając się ww. zachowań, pozbawił się przymiotów wymaganych ze względu na dobro służby, o których mowa w art. 27 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, który to przepis wymaga od funkcjonariuszy i pracowników wysokiego poziomu moralnego oraz obowiązku pozytywnego oddziaływania na osadzonych swoim własnym przykładem. Zachowanie zaprezentowane przez M. B. w dniu [...] sierpnia 2019 r. w znaczny sposób ogranicza możliwość budowania własnego autorytetu w powierzonej grupie wychowawczej. W interesie społecznym utożsamianym z interesem służby, który przejawia się w prawidłowej realizacji podstawowych zadań Służby Więziennej, tj. m.in. w niezakłóconym wykonywaniu tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, prowadzeniu oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, ochronie społeczeństwa przed sprawcami przestępstw lub przestępstw skarbowych osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych, zapewnieniu w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa, a także w nieposzlakowanym wizerunku organów Państwa - leży, aby zadania służbowe funkcjonariusza Służby Więziennej realizowała osoba, na której nie ciążą zarzuty karne popełnione w warunkach chuligańskich.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik M. B. wniósł o: przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentów - wydruku artykułu pt. [...]" opublikowanego na stronie [...].pl; wydruku artykułu pt. "[...]" opublikowanego na stronie internetowej [...].wp.pl; przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentów: pisma Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] sierpnia 2018 r., decyzji nr [...] Przewodniczącego uczelnianej komisji rekrutacyjnej Wyższej Szkoły [...] w [...] z [...] czerwca 2019 r., pisma Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] stycznia 2019 r; zakresu czynności służbowych szer. M. B. z [...] grudnia 2018r.; zakresu czynności służbowych M. B. z [...] czerwca 2019 r.; kopii artykułu z Dziennika [...] pt. "[...]" kopii opinii Komendanta Hufca ZHP [...] o M. B.; wstrzymanie wykonania decyzji; zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego, ewentualnie o "zmianę zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko M. B. przez Prokuraturę Rejonowa [...] w sprawie o sygn. akt. [...]", alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] maja 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny. Jednocześnie podkreślił, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy uzasadnienia wymienione w art. 107 K.p.a., a w szczególności wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Podał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], w uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy uargumentował swoje stanowisko, jednoznacznie wskazując że kontynuacja stosunku służbowego przez M. B. nie daje się pogodzić z dobrem służby, a jego zwolnienie leży w interesie społecznym. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że złożone wnioski w odwołaniu stanowią polemikę nie odnosząc się do najważniejszej kwestii tj. prezentowanej postawy przez szer. M. B. postawy w dniu [...].08.2019 r. w trakcie meczu [. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik szer. M. B. adw. B. P. potwierdził przyznanie się Strony do stawianych zarzutów.

Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2020 r. stała się przedmiotem skargi M. B., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a tym samym zaakceptowanie rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, 7, 7a i art. 81a § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu postępowania na niekorzyść strony przy wątpliwościach co do treści normy prawnej i braku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego z postępowania karnego, w sytuacji, gdy akta postępowania karnego zostały uzupełnione o dowody stawiające postawę skarżącego w innej, łagodniejszej perspektywie;

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na zaniechaniu zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sytuacji, gdy wynik postępowania karnego będzie miał bezpośredni wpływ na treść decyzji;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że naruszenie przepisów porządkowych, jakich dopuścił się skarżący w czasie trwania imprezy masowej w dniu [...] sierpnia 2019 r. powoduje, że dalsze jego (tj. skarżącego) pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby;

Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł o :

1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania,

2. względnie o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Przed dniem wyrokowania do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego w którym wskazano, iż w sprawie karnej dotyczącej strony zapadł wyrok, mocą którego warunkowo umorzono postępowanie karne, oraz mocą którego Sąd wyeliminował z opisu czynu zwrot o rażącym naruszeniu porządku prawnego i uniewinnił od zarzutu znieważenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2176 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż rozstrzygniecie to winno się ostać w obrocie prawnym.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniała przesłanka dobra służby, wskazana w normie art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Słubie Więziennej, w myśl którego to przepisu funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy jego dalsze pozostawanie w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby.

Co się tyczy w/w pojęcia "dobro służby" to nie zostało ono zdefiniowane w przedmiotowej ustawie pragmatycznej. Oczywistym jest, iż nie uniemożliwia to zastosowania omawianej normy prawnej. Koniecznym stało się jedynie odkodowanie powyższego pojęcia. W tym celu za dopuszczalne uznać należało zachowanie organu, który dekodując zwrot "dobro służby", odniósł się do pokrewnego znaczeniowo zwrotu użytego w ustawie o policji, tj. do pojęcia "ważnego interesu służby". Ten zwrot, podobnie jak badany w niniejszej sprawie, użyty został bowiem przez ustawodawcę w przepisie dopuszczającym zwolnienie funkcjonariusza ze służby z przyczyn leżących poza służbą. Przepis ustawy o policji, w którym posłużono się omawianym pojęciem, ma zaś na celu osiągnięcie tego samego celu co norma art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy o Słubie Więziennej. Skoro zaś obydwa w/w przepisy posługują się zbliżonymi znaczeniowo pojęciami, i mają za zadanie osiągnięcie tego samego skutku (by służby w danej formacji nie pełniły osoby rzutujące negatywnie na wizerunek całej służby), dopuszczalnym było odniesienie się w niniejszej sprawie do ugruntowanego rzecznictwa Sądów administracyjnych obydwu instancji dotyczącego wspomnianego przepisu ustawy o Policji.

Jak wywodzi się zaś w judykaturze, ważny interes służby uzasadniający zwolnienie policjanta ze służby, dotyczy tych przypadków, gdy przełożony funkcjonariusza dojdzie do przekonania, że interes społeczny postrzegany przez pryzmat dobra służby, przewyższa słuszny interes strony. Utarło się, iż sporny zwrot należy odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.

Stąd wywodzono, iż policjant któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, jak też policjant uznany nieprawomocnie za winnego popełnienia innego czynu ściganego z oskarżenia publicznego – (taki skutek ma przecież warunkowe umorzenie postępowania karnego) - traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony funkcjonariusz miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, powodował negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia faktu, że w służbie muszą znajdować się tylko takie osoby, które są poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by same miały łamać prawo.

Powyższe sprawiło, że skarżący utracił atrybut konieczny do pozostawania w szeregach służby. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed służbą więzienną, leży wydalenie skarżącego z szeregów tej służby.

Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stała konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy w służbach mundurowych, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w niniejszym postępowaniu pragmatycznym. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą bowiem pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie skarżącego przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w służbie więziennej.

Nadto omawiając przedmiotową sprawę należy podkreślić, że podstawy zwolnienia w omawianym trybie nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (bo o tej kwestii byłoby za wcześnie przesadzać na obecnym etapie postępowania), a sam fakt postawienia mu prokuratorskich zarzutów w tym zakresie. Stąd – wbrew wywodom skargi, zarzucane skarżącemu przez prokuratora przestępstwo, nie tylko nie musiało, ale wręcz nie mogło być udowodnione przez organ w niniejszym postępowaniu. Organy, prowadząc postępowanie w omawianym trybie, nie mogły bowiem dublować postępowania karnego prowadzonego przez prokuratora.

Na marginesie wskazać należało, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że jak wynika z akt osobowych funkcjonariusza, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń do jego pracy przed postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach służby więziennej. Stąd zbędnym było prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego przez organy.

W ocenie tut. Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie. Stąd uzasadnionym było wydanie skarżonego rozstrzygnięcia.

Brak było też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.

Należy mieć także na względzie to, że tożsamy w treści i celu przepis art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31.10.2008r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż:" zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia".

Stąd więc nie sposób było uznać, że zwolnienie ze służby skarżącego, naruszyło jego słusznego interes, polegający na umożliwieniu dalszego pełnienia przez niego służby. Organ miał bowiem możliwość wyboru podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W ocenie tut. Sądu organ uzasadnił zaś wyczerpująco zasadność oparcia skarżonego rozstrzygnięcia o normę art. 96 ust. 2 pkt 10 ustawy pragmatycznej. Wyczerpująco wyjaśnił też powody, dla których zastosował w odniesieniu do skarżącego powyższą normę.

Nadmienić także należy, iż w realiach faktycznych niniejszej sprawy, dla poprawności skarżonego rozstrzygnięcia bez wpływu pozostaje okoliczność warunkowego umorzenia postępowania karnego, oraz wyeliminowania przez Sąd karny z opisu czynu zwrotu o rażącym naruszeniu porządku prawnego i uniewinnienia od zarzutu znieważenia. Oczywistym skutkiem warunkowego umorzenia postępowania jest przecież potwierdzenie przez Sąd karny faktu popełnienia przez skarżącego większości zarzucanych mu czynów. Stąd, w chwili obecnej nadal więc pozostają aktualne wywody organu sprowadzające się do twierdzenia, ze służby nie może pełnić osoba, która sama narusza obowiązujący porządek prawny.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając iż skarżona decyzja nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).