Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2621/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 126
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Pawłowska - Mazur, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2201/14 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr. 1 - wyrok


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2201/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę K. M. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 13 maja 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że decyzją z dnia 25 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "organ I instancji") określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 208.267,00 zł od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor IS decyzją z dnia 13 maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że chcąc skorzystać ze zwolnienia od podatku określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2008 r. dalej: "u.p.d.o.f.") w odniesieniu do dochodów ze sprzedaży nieruchomości dokonanej dnia 27 czerwca 2007 r., Skarżąca powinna była w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. złożyć oświadczenie o spełnieniu warunków tego zwolnienia. Skarżąca w przesłanej do organu kopercie nie załączyła stosownego oświadczenia. Gdyby oświadczenie zostało umieszczone w kopercie, dotarłoby do Urzędu Skarbowego wraz z innymi dokumentami nadanymi dnia 28 kwietnia 2009 r. Ponadto o przysługującym prawie czynnego udziału w postępowaniu, w tym o możliwości przeglądania akt, Skarżąca została poinformowana w postanowieniu o wszczęciu postępowania, a organ I instancji wyznaczył jej termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uczyniwszy to, Skarżąca nie wniosła żadnych uwag.

W skardze wniesionej do WSA, Skarżąca zarzuciła naruszenie: – art. 187 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), przez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który gromadzony był w sposób nieprawidłowy i jednostronny bez przeprowadzenia dowodów na tezy przeciwne; – art. 191 o.p., przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów; – art. 12 § 6 pkt 2 o.p., przez błędne określenie w jaki sposób można dochować terminu; – art. 200 § 1 o.p., przez niewyznaczenie Skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego; – art. 121 o.p., przez zastosowanie najbardziej niekorzystnej dla Skarżącej interpretacji zebranego materiału dowodowego. Skarżąca powtórzyła również podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku WSA zauważył, że dowodząc terminowego złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków ulgi meldunkowej, Skarżąca powołała się na przesyłkę poleconą nr [...], nadaną w dniu 28 kwietnia 2009 r. Jak wyjaśniła, przesyłka ta zawierała zeznanie PIT-37, informację PIT/O i przedmiotowe oświadczenie. Skarżąca przedłożyła kserokopię dowodu nadania przesyłki oraz oświadczenia sporządzonego dnia 18 kwietnia 2009 r. W aktach sprawy znajduje się koperta opatrzona wskazanym wyżej numerem przesyłki oraz stemplem pocztowym z datą 28 kwietnia 2009 r., a na odwrocie jako jej nadawca wskazana została Skarżąca. W lewym dolnym rogu koperty znajduje się oznaczenie "PIT-37 + PIT O". Do koperty dołączone są podpisane przez Skarżącą deklaracje o symbolach wskazanych na kopercie, tj. zeznanie PIT-37 za 2008 r. oraz stanowiąca załącznik do tego zeznania informacja PIT/O, dotycząca 2008 r. Bezspornym jest, że przesyłka doręczona została Urzędowi Skarbowemu dnia 7 maja 2009 r.

W postępowaniu odwoławczym, jako świadkowie wskazani przez Skarżącą, przesłuchani zostali jej mąż – M. M. i teściowa – J. M. Z zeznań świadków wynika, że przesyłkę przygotowała Skarżąca, która skompletowała dokumenty, włożyła do koperty, zakleiła ją oraz opatrzyła dokumenty adnotacją "PIT-37 + PIT O". Świadkowie widzieli sporządzone przez Skarżącą oświadczenie o skorzystaniu z ulgi. Deklaracje PIT-37 i PIT-O zostały sporządzone wcześniej niż oświadczenie. Organy podatkowe, zasadnie decydujące znaczenie przypisały jednakże dowodom w postaci koperty opatrzonej adnotacją Skarżącej, co do jej zawartości oraz dołączonym do niej dokumentom zgodnym z tą adnotacją.

Skarżąca podkreślała, że dowiadywała się o zasady skorzystania z ulgi meldunkowej i sposobie złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków skorzystania z tej ulgi. Zatem Skarżąca zdawała sobie sprawę z doniosłości złożenia spornego oświadczenia, jako dokumentu warunkującego skorzystanie z ulgi meldunkowej i podjęła starania, aby uzyskać informacje o prawidłowym sposobie sporządzenia oraz złożenia oświadczenia. Przedłożona przez nią kserokopia i zeznania świadków wskazują, że oświadczenie takie przygotowała. Jednakże na kopercie, w której oświadczenie to miało być przesłane, odnotowała jedynie zeznanie PIT-37 oraz informację PIT-O, a pominęła dokument tak dla niej istotny. Zdaniem WSA dowód nadania przesyłki poleconej nie stanowi dowodu zawartości przesyłki. Potwierdza on jedynie, że określony nadawca wysłał w określonym dniu przesyłkę do określonego adresata. Zawartość przesyłki nie jest bowiem elementem pocztowego dowodu nadania listu poleconego. Skarżąca dysponuje jedynie dowodem, że w dniu 28 kwietnia 2009 r. nadała przesyłkę poleconą na adres Urzędu Skarbowego W. Z uwagi na dokonaną przez Skarżącą adnotację, koperta stanowi dowód, że przesłano w niej dokumenty opisane w adnotacji. Jednakże ani dowód nadania przesyłki, ani koperta nie potwierdzają, że jednym z wysłanych dokumentów było oświadczenie o spełnieniu warunków skorzystania z ulgi mieszkaniowej.

Odnosząc się do zeznań świadków, WSA stwierdził, iż w sytuacji gdy kompletowaniem i sporządzeniem dokumentów oraz przygotowywaniem przesyłki zajmowała się Skarżąca, świadkowie nie mogli bezspornie potwierdzić, że wszystkie dokumenty jakie widzieli, zostały przez nią umieszczone w kopercie, choć mogli mieć przekonania, iż tak się stało. Świadkowie zeznali, że dokumenty zostały włożone do koperty. M. M. wskazał, że najpierw sporządzone zostały deklaracje i prawdopodobnie koperta do nich, a następnie oświadczenie. Zostało to przez Skarżącą zapakowane, zaklejone i wysłane. Z zeznań świadków wynika, że zastanawiano się, w jaki sposób odnotować oświadczenie na kopercie. Tym bardziej więc uprawniony jest wniosek, że gdyby oświadczenie zostało włożone do koperty przygotowanej do wysłania deklaracji, Skarżąca uzupełniłaby adnotację na kopercie.

Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 200 § 1 o.p., który nakazuje organom podatkowym, aby przed wydaniem decyzji wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dyrektor IS po wyznaczeniu Skarżącej stosownego terminu, postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. i po zapoznaniu się z aktami sprawy przez działającą z jej upoważnienia J. M., prowadził postępowanie dowodowe, jako że przesłuchani zostali wskazani przez Skarżącą świadkowie. Dowodami przeprowadzonymi przez Dyrektora IS, po wyznaczeniu Skarżącej terminu na wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, były przesłuchania świadków. Przy przesłuchaniu M. M. obecny był pełnomocnik Skarżącej, który stawił się również na przesłuchanie J. M., jednakże zrezygnował on z obecności przy przesłuchaniu z uwagi na inne obowiązki służbowe. Skoro zapewniono Skarżącej możliwość uczestniczenia w przeprowadzaniu dowodów i skorzystała ona z tej możliwości przez swojego pełnomocnika – WSA uznał, że przesłuchanie świadków po wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się co do materiału dowodowego, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym bardziej, że Skarżąca znała treść zeznań świadków, powoływała się na nie i nie zgłaszała do tych zeznań zastrzeżeń. Skarżąca akcentowała okoliczność, że ponieważ Dyrektor IS nie wyznaczył jej terminu na wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego, została zaskoczona wydaniem decyzji. Tym samym nie wiedziała, iż nie został przesłuchany trzeci ze wskazanych przez nią świadków. W piśmie procesowym Skarżąca podniosła, że wiedząc o zakończeniu postępowania podatkowego bez przesłuchania M. B. mogłaby jeszcze dostarczyć korespondencję z nią, składać swoje własne wyjaśnienia, żądać dodatkowych wyjaśnień od już przesłuchanych świadków, a nawet starać się o ustalenie innego adresu świadka. Jednakże WSA wskazał, że pełnomocnik Skarżącej miał możliwość uczestniczenia w przesłuchaniach świadków i zadania im pytań. Z wyjaśnień M. M. oraz treści pisma M. B. wynika, że była ona pracownikiem agencji nieruchomości A., obsługującej transakcję sprzedaży nieruchomości. Przesłuchanie M. B. nie mogłoby dostarczyć dowodów złożenia przez Skarżącą oświadczenia, jako że nie była ona obecna przy wysyłaniu tego oświadczenia, czy chociażby przy przygotowywaniu przesyłki. Z zeznań świadków nie wynika, aby M. B. uczestniczyła w tych czynnościach. Ponadto Skarżąca w postępowaniu odwoławczym przedłożyła pismo M. B. z dnia 30 czerwca 2008 r. dotyczące obowiązku złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków skorzystania z ulgi meldunkowej. Okoliczność, że Skarżąca starała się uzyskać informacje o sposobie realizacji tego obowiązku, także w urzędzie skarbowym, jest bezsporna. Podobnie jak to, że podjęła próbę złożenia oświadczenia poprzez wpisanie go do aktu notarialnego dokumentującego sprzedaż. Niestety, jak się okazało, Skarżąca nie złożyła oświadczenia w terminie zapewniającym jej prawo do skorzystania z ulgi meldunkowej.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 21 ust. 3 u.p.d.o.f. w zakresie jakim nakłada na podatników obowiązki sprzeczne z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej jako: "p.u.s.a.") i w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., a także w zw. z art. 191 oraz art. 200 § 1 o.p. albowiem WSA nie uchylił decyzji Dyrektora IS i decyzji organu I instancji, mimo że organy podatkowe wydały je z naruszeniem art. 122, art. 191 oraz art. 200 § 1 o.p., albowiem naruszone zostały zasady swobodnej oceny dowodów przez organy oraz przed wydaniem decyzji Dyrektor IS nie wyznaczył stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;

- art. 141 § 4 p.p.s.a., przez brak odniesienia się w uzasadnieniu WSA do zarzutu naruszenia także art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p., przez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji a konkretnie niepełne wyjaśnienie przyczyn odmówienia wiarygodności niektórym dowodom;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie zastosowania przepisów prawa podatkowego nakładających nadmiernie uciążliwe i nieproporcjonalne obowiązki informacyjne na podatników.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a., przez brak odniesienia się w uzasadnieniu WSA do zarzutu naruszenia także art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p., przez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji a konkretnie niepełne wyjaśnienie przyczyn odmówienia wiarygodności niektórym dowodom. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, że aby Skarżąca mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. w odniesieniu do dochodów ze sprzedaży nieruchomości dokonanej dnia 27 czerwca 2007 r., powinna była w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. złożyć oświadczenie o spełnieniu warunków tego zwolnienia. Poza sporem pozostaje, ze przesyłka polecona nadana w dniu 28 kwietnia 2009 r. wpłynęła do organu podatkowego dnia 7 maja 2009 r. Zgodnie z adnotacjami umieszczonymi przez nadawcę w lewym dolnym rogu koperty, przesyłka zawierała zeznanie PIT-37 za 2008 r. oraz informację PIT/O. Dopiero w dniu 30 października 2013 r. Skarżąca przedłożyła kserokopię oświadczenia z dnia 18 kwietnia 2009 r. oraz kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr [...]. W tej sytuacji słusznie przyjął WSA, że Skarżąca nie udowodniła spełnienia warunków zwolnienia od podatku dochodowego, przewidzianego w powoływanym art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. Nie złożyła w ustawowym terminie oświadczenia niezbędnego do skorzystania z ulgi meldunkowej, o której mowa w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f. Należy jeszcze raz podkreślić, że Skarżąca opisała zawartość przesyłki na kopercie. W adnotacji umieszczonej przez nadawcę przesyłki w lewym dolnym rogu koperty nie wymienia się oświadczenia z dnia 18 kwietnia 2009 r., ani żadnego innego dokumentu (zob. akta adm. k. 63). Gdyby oświadczenie zostało umieszczone w kopercie, dotarłoby do Urzędu Skarbowego W. wraz z innymi dokumentami nadanymi dnia 28 kwietnia 2009 r. Nie ma żadnych podstaw aby przypuszczać, że pracownicy Urzędu Skarbowego W. zagubili oświadczenie Skarżącej o spełnieniu warunków do omawianego zwolnienia podatkowego. Do powyższych okoliczności odniósł się szczegółowo WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., a także w zw. z art. 191 oraz art. 200 § 1 o.p. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA słusznie wywodził, że stosownie do tezy zawartej w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. uchwał składu siedmiu sędziów, sygn. akt FPS 6/04; opublikowana w: www.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie dowodami przeprowadzonymi przez organ odwoławczy po uprzednim wyznaczeniu Skarżącej siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie były przesłuchania świadków. Należy podkreślić, że przy przesłuchaniu M. M. obecny był pełnomocnik Skarżącej – radca prawny P. N. (zob. akta adm. k. 75 - 76). Pełnomocnik Skarżącej stawił się również na przesłuchanie J. M., jednakże jak odnotowano w treści protokołu przesłuchania, zrezygnował on z obecności przy przesłuchaniu "z uwagi na inne obowiązki służbowe" (zob. akta adm. k. 80 - 81). W tej sytuacji należy ocenić, że skoro umożliwiono Skarżącej uczestniczenie w przeprowadzaniu tych dowodów i skorzystała ona z tej możliwości poprzez swojego pełnomocnika, to przesłuchanie tych świadków po wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się co do materiału dowodowego, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie ulega również wątpliwości, że Skarżąca znała treść zeznań świadków, odwoływała się do zeznań tych świadków oraz nie zgłaszała w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Nie zasadny jest także zarzut dotyczący nie przesłuchania świadka M. B. Z zeznań M. M. oraz z pisma M. B. wynika, że była ona pracownikiem agencji nieruchomości A., obsługującej transakcję sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Właściwa jest zatem ocena WSA, że przesłuchanie M. B. nie mogłoby dostarczyć dowodów złożenia przez Skarżącą oświadczenia, jako że nie była ona obecna przy wysyłaniu tego oświadczenia, czy chociażby przy przygotowywaniu przesyłki. WSA zasadnie nie uchylił decyzji Dyrektora IS i decyzji organu I instancji, gdyż organy podatkowe wydały je z z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 122, art. 191 oraz art. 200 § 1 o.p.

Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze powyższe wywody, za nietrafny uznaje zarzut naruszenie w danej sprawie przepisów art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie zastosowania przepisów prawa podatkowego nakładających nadmiernie uciążliwe i nieproporcjonalne obowiązki informacyjne na podatników. W tej sytuacji NSA nie znajduje uzasadnionych podstaw do zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP, o zbadanie zgodności z ustawa zasadniczą przepisu zawartego w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako niezasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.