Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1196/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 6, art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1837/09 w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz H. B. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. .


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1837/09, po rozpoznaniu skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, skargę oddalił.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku, H. B.i M. J. pismem z [...] sierpnia 2002 r., wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego z przyłączami sieci miejskich i zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w W.

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z [...] czerwca 2003r. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w drugiej linii zabudowy (środkowa część działki) przy ul. [...] w W., Dzielnica Mokotów, na terenie oznaczonym literami [...] na mapie sytuacyjno - wysokościowej, stanowiącej załącznik graficzny do decyzji, z uwagi na brak wymaganych prawem uzgodnień, tj. pozytywnego uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Pismem z [...] marca 2009 r. oraz [...] kwietnia 2009r. Prezydent m.st. Warszawy zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2003r.

Decyzją z [...] czerwca 2009 r. Prezydent m.st. Warszawy orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2003 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w drugiej linii zabudowy (środkowa część) przy ul. [...] w Dzielnicy Mokotów w Warszawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. C., podnosząc, iż uchylenie decyzji w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego było niedopuszczalne, gdyż niedopuszczalne jest ingerowanie za pomocą powyższego przepisu w treść decyzji wydanej na podstawie ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, po utracie mocy prawnej przez tę ustawę. Ponadto odwołujący się wskazał, że w sprawie zakończonej decyzją z [...] czerwca 2003r. wystąpiła przesłanka wznowieniowa postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co stanowi przeszkodę w uchyleniu decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. z uwagi na to, że w razie zbiegu trybów weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych - wznowienia postępowania lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 i 155 k.p.a., pierwszeństwo należy dać trybowi wznowienia postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] września 2009 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2003r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji stwierdził, iż postanowienie Ministra Kultury z [...] maja 2003r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2002r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2004r. Natomiast projekt decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji został pozytywnie zaopiniowany ostatecznym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] sierpnia 2008r. Tym samym, w ocenie organu pierwszej instancji, zaistniały przesłanki do zmiany decyzji z [...] czerwca 2003r.

Jednakże, jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2003 r., wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższa ustawa zaś utraciła moc na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem obecnie nie obowiązują przepisy, na podstawie których wydana została decyzja z [...] czerwca 2003r., więc zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest niedopuszczalna.

Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, iż uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.).

Tymczasem w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6, wobec uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2004 r. postanowienia Ministra Kultury z [...] maja 2003r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2002r. odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.

H. B. - w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] września 2009r. - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę nie zwróciło uwagi, że M. C. nie jest stroną w tejże sprawie, jako że nigdy nie był i nie jest bezpośrednim sąsiadem jej nieruchomości, a jego działka nr ew. [...] w żadnym punkcie nie posiada wspólnej granicy z jej działką o nr ew. [...]. W jej ocenie Biuro Naczelnego Architekta Miasta, Delegatura Warszawa - Mokotów błędnie włączyła do prowadzonej procedury jako strony postępowania także M. C., M. M., M. S. i A. T.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie zauważył, że po wygranej przez nią i jej męża sprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. uchylił zaskarżone odmowne postanowienie w całości i uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania.

Skarżąca wskazała także, iż w związku ze zmianą ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym i wejściu w życie 11 lipca 2003r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 20 lutego 2006r. w Delegaturze Biura Naczelnego Architekta Miasta, w Dzielnicy Mokotów przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz państwowych i samorządowych jednostek administracyjnych. W wyniku tej rozprawy 31 marca 2006r. inwestor skorygował i uzupełnił swój wniosek zgodnie z wymogami nowej ustawy.

Skarżąca zwróciła również uwagę na opieszałość organów prowadzących postępowanie oraz błędy proceduralne np. związane z ustaleniem i włączeniem do sprawy błędnych stron postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ostateczna decyzja administracyjna może być zmieniona lub uchylona w oparciu o przepis art. 154 k.p.a. jedynie wówczas, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których ją wydano (por. wyrok NSA z 27 września 2002r., sygn. akt III SA 330/01, publ. OSP 2004/9 poz. 111).

W niniejszej sprawie postanowienie Ministra Kultury z [...] maja 2003r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 13 listopada 2002r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2004r. (sygn. akt IV SA/Wa 2251/03). Natomiast projekt decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji został pozytywnie zaopiniowany ostatecznym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] sierpnia 2008r. Tym samym zaistniały przesłanki do zmiany decyzji z [...] czerwca 2003r. Jednakże powyższa decyzja wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Powołana ustawa utraciła moc na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem nie obowiązują przepisy na podstawie których wydana została decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2003r.

Sąd pierwszej instancji zaaprobował w tej sytuacji stanowisko organu, oparte na orzecznictwie sądów administracyjnych, że zmiana powyższej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwa.

Ponadto, Sąd podkreślił, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) Skoro zatem w niniejszej sprawie, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., z uwagi na uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia Ministra Kultury z [...] maja 2003r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2002r., a zatem również i z uwagi na powyższe zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest niedopuszczalna.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze, Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż stroną postępowania, w wyniku którego wydana została decyzja Prezydenta m.st. Warszawy byli właściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - S. i G. Z. Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał, iż przymiot strony przysługuje także M. C. -obecnemu właścicielowi działki nr [...]. Fakt, iż jego działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja nie świadczy o braku interesu prawnego i posiadania przymiotu strony postępowania. Interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przysługuje nie tylko inwestorowi oraz właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek, na których planowana jest inwestycja, ale także właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek objętych obszarem oddziaływania tejże inwestycji. Zatem należy stwierdzić, że M. C., którego działkę oddziela od działki planowanej inwestycji, jedynie niewielka działka nr [...], przysługuje nie tylko interes faktyczny ale i interes prawny, jako że planowana inwestycja może oddziaływać na jego działkę. Działka [...], należąca do teściów skarżącej, została bowiem podzielona na 3 działki, z których środkowa, o numerze [...], jest obecnie własnością skarżącej. Nie można zatem uznać, iż oddzielenie działki skarżącej od działki M. C., poprzez pozostawienie we własności teściów skarżącej niewielkiej działki [...], pozbawia M. C. przymiotu strony postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła H. B. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 154 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przepis ten nie odnosi się do sytuacji, w której znalazła się skarżąca, a wskazanie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. jako podstawy do wznowienia postępowania w sprawie, w której nie zachodzą podstawy do jego zastosowania z uwagi na treść nieuwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji art. 146 k.p.a.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy powinna zostać uwzględniona z uwagi na treść art. 154 k.p.a., a także niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 28 k.p.a., które uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, przez przyjęcie że stroną postępowania administracyjnego są użytkownicy wieczyści działek nr [...] i [...].

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. C. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii wykładni art. 154 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji niewadliwie wskazał na prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko zgodnie z którym ostateczna decyzja administracyjna może być zmieniona lub uchylona w oparciu o przepis art. 154 k.p.a. jedynie wówczas, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których ją wydano. Orzeczenia w tym zakresie należy jednak rozumieć w ten sposób, że niemożliwym jest skorzystanie z nadzwyczajnego trybu przewidzianego art. 154 k.p.a. jedynie w sytuacji zmiany normy prawnej wynikającej z zapisów obowiązujących przepisów. Sądowe stosowanie prawa polega bowiem w swej istocie na orzekaniu nie tyle w oparciu o przepisy prawa (czyli wyodrębnione z tekstu prawnego formalne i elementarne zwroty językowe), lecz w oparciu o wyinterpretowane (zdekodowane) normy prawne rozumiane jako reguły zbudowane z elementów zawartych w przepisach prawnych. Pojęcie prawa w analizowanym przypadku należy rozumieć jako zbiór przepisów, na podstawie których można konstruować normy prawne - konkretne dyrektywy skierowane do konkretnych adresatów. Jakkolwiek pojęcia "przepis" i "norma" prawna nie są tożsamymi, to jednak często w celu uproszczenia i przejrzystości wywodu określenia te stosowane są zamiennie. Stąd przywołane w cytowanych przez Sąd pierwszej instancji orzeczeniach pojęcie "przepisu" oznacza w istocie "normę prawną".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie zmiana przepisu prawnego wynikająca jedynie z zastosowania odmiennej techniki legislacyjnej sama w sobie nie wyklucza zmiany lub uchylenia decyzji w oparciu o instytucję przewidzianą w ww. przepisie w sytuacji, gdy dokonana wykładnia prowadzi do wniosku, iż zapis normatywny nie uległ zmianie. Podnieść należy, że nawet uregulowanie danej kwestii nowym aktem normatywnym samo w sobie nie przesądza kwestii braku tożsamości stanu prawnego.

Tymczasem w niniejszej sprawie mimo zmiany ustawy nie uległa zmianie norma wskazująca na konieczność przeprowadzenia uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem zabytków, w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską, przed wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wykładnia stosownych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jak i przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, że tak zdekodowana norma prawna mimo zmiany aktu prawnego oraz sformułowań zawartych w przepisach nie uległa zmianie. Tym samym zmiana stanu prawnego nie spowodowała zmiany treści normatywnej przepisów co uniemożliwiałoby skorzystanie z nadzwyczajnego trybu zmiany – uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

Wskazać również należy, że wadliwie Sąd pierwszej instancji odwołał się w tej sprawie do art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ współdziałający dokonał uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji, lecz było to uzgodnienie negatywne – odmawiające uzgodnienia decyzji, co z kolei sprawia, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 6 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie wymogu współdziałania organów administracji publicznej przed wydaniem decyzji będzie bowiem stanowiło podstawę wznowienia postępowania administracyjnego jedynie wówczas, gdy miała miejsce obraza norm materialnego prawa administracyjnego nakładających obowiązek współdziałania w procesie rozpoznania i rozstrzygania sprawy, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło albowiem organ współdziałający przedstawił swoje stanowisko w sprawie, co wskazano powyżej.

Podkreślić również należy, że Sąd pierwszej instancji odmawiając uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i wskazując na zaistnienie konkurencyjnego wobec niego nadzwyczajnego trybu zaskarżenia decyzji jakim jest wznowienie postępowania winien był ocenić realną możliwość skorzystania z tego trybu, polegająca na merytorycznym rozpoznaniu sprawy. To z kolei wiąże się z koniecznością zbadania okoliczności o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a., czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uczynił. Upływ czasu od wydania kontrolowanej, co prawda nie jest przeszkodą do wszczęcia postępowania "wznowieniowego", jednakże w sytuacjach wskazanych w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. uniemożliwia on merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania, co de facto uniemożliwia zastosowanie tegoż przepisu w celu korekty orzeczenia organu administracji publicznej w tym trybie. To zaś sprawia, że nie może być wówczas mowy o konkurencyjności trybu wznowienia postępowania z trybem uregulowanym przepisem art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zasadnym okazał się również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem, że M. C. przysługuje interes faktyczny i prawny, "jako że planowana inwestycja może oddziaływać na jego działkę". Sąd nie uzasadnił szerzej tego stanowiska, nie wskazując w szczególności na czym to oddziaływanie miałoby polegać. Tymczasem podkreślić należy, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, przysługuje, poza wskazanymi enumeratywnie uczestnikami procesu inwestycyjnego, właścicielom i użytkownikom wieczystym działek objętych obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, co niewadliwie Sąd pierwszej instancji wskazywał. Oddziaływanie takie może polegać np. na emisji zanieczyszczeń, zapachów, uciążliwości korzystania z nieruchomości. Obszar oddziaływania może z jednej strony być tak niewielki, że nie będzie wykraczał poza granice nieruchomości na której planowana jest inwestycja, z drugiej jednak strony, zwłaszcza przy niektórych rodzajach inwestycji obszar oddziaływania może obejmować nieruchomości nie tylko sąsiednie, ale również takie, które bezpośrednio nie graniczą z nieruchomością objętą planami inwestycyjnymi.

Podkreślenia wymaga jednakże fakt, że interes prawny uzasadniający posiadanie statusu strony postępowania, powinien być konkretny i realny. Wskazuje się również, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Sąd badając z urzędu krąg osób uprawnionych do występowania w sprawie, kwestie te winien szczegółowo rozpatrzyć i uzasadnić.

Nawet samo bezpośrednie sąsiedztwo nie jest bowiem wystarczającym do wykazania posiadania interesu prawnego. Dla wykazania posiadania takiego interesu koniecznym jest bowiem wskazanie normy prawnej która zostaje naruszona. Tymczasem Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił w sposób należyty na czym polega oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomość M. C., która uzasadnia jego udział w sprawie. Co więcej Sąd pierwszej instancji wskazując na posiadanie interesu prawnego przez właścicieli poszczególnych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym nie odniósł się do posiadania przymiotu strony przez właścicieli innych nieruchomości, które jak się wydaje położone są w podobnej odległości. Tymczasem sąd administracyjny dokonujący kontroli decyzji winien z urzędu dostrzec ewentualne braki w zakresie biorących udział w sprawie stron postępowania, aby nie generować dodatkowych spraw, w tym o charakterze wznowieniowym.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na koszty postępowania kasacyjnego składają się: wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu -240 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł, wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł oraz opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji – 100 zł.