Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 651/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 7-11, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 128-129, art. 132, art. 144
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] roku nr [...].


UZASADNIENIE

M.K. złożył w dniu [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Z. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad pasierbem T.V., który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 17, art. 20 w związku z art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 2 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa") i art. 104 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.a."), odmówił M.K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że wnioskowane świadczenie przysługuje, gdy o jego przyznanie występuje matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka, osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną lub osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego T.V., jednak nie jest z nim spokrewniony, co stanowi podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu M.K. podniósł, że w dniu [...] złożył przyrzeczenie przed Sądem Rejonowym w Z. w sprawie ustanowienia go opiekunem prawnym dla T.V., nad którym od [...] lat sprawował opiekę wspólnie z nieżyjącą jego matką D.K. Zakres obecnie sprawowanej opieki nie pozwala na podjęcie przez niego żadnej pracy, bowiem T.G. zachorował na [...] i w konsekwencji nie porusza się, nie widzi oraz nie ma możliwości nawiązania z nim kontaktu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przywołał treść art. 17 ust. 1 i 1a ustawy zaznaczając, że wskazane przepisy uzależniają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom niż matka, ojciec i opiekun faktyczny dziecka, które rezygnują z aktywności zawodowej ze

względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się

orzeczeniem o niepełnosprawności od tego, czy na osobach tych ciąży wobec

podopiecznego obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.r.o."). Natomiast w przypadku pozostawania przy życiu zarówno dzieci, jak i wnuków osoby uprawnionej do alimentów, obowiązek alimentacyjny obciąża jedynie dzieci jako krewnych bliższych stopniem, chyba że dzieci nie są w stanie uczynić zadość temu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od nich na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, co wynika z art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 K.r.o. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że bezspornie Sąd Rejonowy w Z. zaświadczeniem z dnia [...] sygn. akt [...] ustanowił M.K. opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego pasierba T.V., który orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS został uznany za całkowicie niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Jednak ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi prawnemu osoby niepełnosprawnej, bowiem na opiekunie prawnym nie ciąży wobec tej osoby obowiązek alimentacyjny. Wskazane w odwołaniu zarzuty nie mają więc żadnego znaczenia, ponieważ organ najpierw ustala czy wnioskodawca należy do kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, a potem bada pozostałe przesłanki jego przyznania. Tymczasem M.K. nie należy do kręgu osób uprawnionych do przyznania tego świadczenia, ponieważ nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w stosunku do pasierba T.V.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że przysługuje mu prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym T.V. oraz o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności art. 17 ustawy z Konstytucją RP. W uzasadnieniu skargi odwołał się do art. 32 Konstytucji RP oraz stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartego w wyroku z dnia 18 lipca 2012 r. o sygn. akt I OSK 198/12, w którym stwierdzono, że w pewnych stanach faktycznych, osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego może być inna osoba, niż wymieniona expressis verbis w ustawie. Z kolei w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. o sygn. akt I OSK 1407/12 również Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Konstytucja posługuje się szerszym pojęciem rodziny niż art. 3 pkt 16 ustawy. Zdaniem skarżącego, przy ustalaniu kręgu osób uprawnionych należy brać pod uwagę stan faktyczny danej sprawy oraz wykładnię celowościową i prokonstytucyjną art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy. Skarżący już od [...] lat sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem zmarłej żony – T.V., który cierpi na głęboki niedorozwój umysłowy i nie funkcjonuje samodzielnie, a jego biologiczny ojciec zmarł. Wcześniej był zatrudniony w kopalni, jednakże został zwolniony grupowo w [...] i zarejestrował się jako osoba bezrobotna. Po śmierci żony w [...] sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnym pasierbem, którego jest opiekunem prawnym, pomimo że żyją babcia dziecka oraz młodsza siostra. Z tego powodu skarżący nie może podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Po zakończeniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych w [...] pozostał bez środków do życia oraz możliwości znalezienia pracy, zatem zasadne jest przyznanie wnioskowanego świadczenia, w szczególności z powodu braku możliwości sprawowania opieki przez krewnych pasierba (T.V.), bowiem jego babcia jest osobą w podeszłym wieku a siostra nie interesuje się losami brata.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnioskował o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. skarżący podtrzymał żądania zawarte w osobistej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (por. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. W tej sytuacji nie mógł być uwzględniony wniosek skarżącego zawarty w punkcie pierwszym złożonej skargi, dotyczący zarówno uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i stwierdzenia, że skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W niniejszej sprawie przedmiot sądowej kontroli stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] (nr [...]), wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w oparciu o którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] (nr [...]), odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad pasierbem – T.V., który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest problem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, sprowadzający się do ustalenia czy skarżący należy do kręgu podmiotów, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z faktycznie sprawowaną opieką nad pasierbem. Już w odwołaniu skarżący podniósł, że jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego T.V., jednak nie jest z nim spokrewniony, ale od [...] lat sprawował nad nim opiekę wspólnie z nieżyjącą jego matką, a zarazem żoną skarżącego – D.K.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, według stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie, tak jak dotychczas: "ustawa"), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w oparciu o art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1. rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2. nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3. nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z cytowanych przepisów wynika, że aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak i osoba sprawująca tę opiekę, muszą spełnić przesłanki szczegółowo określone w ustawie. Jeśli chodzi o osobę wymagającą opieki, to ustawodawca wymaga, aby osoba ta posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz, aby niepełnosprawność tej osoby powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b).

Bezspornym jest, że T.V. powyższe warunki spełnia, co więcej nie żyją jego biologiczni rodzice (matka i zarazem żona skarżącego – D.T.K. oraz ojciec – R.J.V.).

Organy administracji orzekające w sprawie nie kwestionują również okoliczności, że skarżący jest opiekunem prawnym i faktycznie sprawuje nad pasierbem opiekę.

W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że skarżący jako osoba nie spokrewniona z T.V. w pierwszym stopniu należy jednak do osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem pasierba. Po myśli art. 144 § 1 i 2 K.r.o., dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swego ojca, niebędącej jego matką. Z kolei mąż matki dziecka, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje żonie ojca dziecka, niebędącej matką dziecka. Na mocy art. 144 § 3 K.r.o. do obowiązku tych świadczeń stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 416/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA pod adresem http: //orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. słusznie odniosło się do treści art. 128, art. 129 i art. 132 K.r.o. regulujących obowiązek alimentacyjny, jednak niezasadnie ograniczyło się tylko do ich przytoczenia pomijając i nie uwzględniając treści znajdującego się w tym samym Dziale III - zatytułowanym "Obowiązek alimentacyjny"- przywołanego powyżej art. 144 K.r.o. Przepis ten nie precyzuje, że dotyczy wyłącznie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka małoletniego.

W ocenie składu orzekającego brak jest zatem podstaw do zawężania tego pojęcia tylko do takiego dziecka, skoro tym samym pojęciem ustawodawca posługuje się w art. 144 § 2 K.r.o., regulującym obowiązek alimentacyjny ciążący na dziecku wobec ojczyma (macochy). Brak zaś byłoby racjonalnych powodów, dla których ustawodawca chciałby obciążyć obowiązkiem alimentacyjnym tylko dziecko małoletnie.

Obowiązek alimentacyjny uregulowany przepisami K.p.a., to zobowiązanie polegające na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby środków wychowania, które obciąża krewnych w linii prostej i rodzeństwo. Może jednak dotyczyć także innych osób bliskich, niezwiązanych więzami krwi. Taką sytuację przewiduje art. 144 K.r.o., który stanowi podstawę do żądania świadczeń alimentacyjnych od powinowatych, czyli od osób nie związanych węzłem pokrewieństwa. Jest to zatem uregulowanie, które poszerza przewidziany w art. 128 K.r.o. krąg osób uprawnionych i zobowiązanych do alimentacji. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 kwietnia 1968 r., III CZP 27/68, ONSC 1969, Nr 1, s. 6) obowiązek alimentacyjny ojczyma (macochy) winien być traktowany na równi z obowiązkiem rodziców dziecka, nie może jednak wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka. Jedyny warunek, który musi być spełniony po myśli art. 144 § 1 K.r.o., a więc aby powstał obowiązek alimentacyjny ojczyma lub macochy, to sytuacja, gdy roszczenie alimentacyjne pasierba odpowiada ogólnemu poczuciu słuszności, znajdującemu uzasadnienie w istniejących regułach moralności i dobrych obyczajach społeczeństwa, czyli zasadach współżycia społecznego. W tym zakresie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1982/11 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA), w którym uznał za nieprawidłowe stanowisko organu, iż art. 144 § 1 K.r.o. stwarza jedynie możliwość żądania alimentów przez dziecko, dlatego niespełniony jest wymóg z art. 17 ust. 1a ustawy, który stanowi o przyznaniu świadczenia osobom, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku zaprezentował stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zawarte w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. o sygn. P 23/05, publ. OTK-A 10/2006/151, że art. 27 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późń.zm.) w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki na innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust.1 Konstytucji. We wskazanym wyroku Trybunał podniósł, że regulacja art. 27 ust.1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej musi być uznana za krzywdzącą i godzącą w konstytucyjną zasadę równości, skoro członek najbliższej rodziny (brat, siostra, dziadek, babka, czy też syn, córka) wywiązuje się ze swych moralnych obowiązków i wymaga to rezygnacji z zatrudnienia, to powinien otrzymać wsparcie od państwa. Zdaniem Trybunału, wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie im wyłącznie prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości a także zasadę sprawiedliwości społecznej. Co więcej w przywołanym wyroku z dnia 9 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z konstytucyjnej zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa należących do określonej kategorii.

W ocenie składu orzekającego rozpatrującego niniejszą sprawę, stanowisko wyrażone w powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, w odniesieniu do obowiązku alimentacyjnego określonego w art. 144 § 1 K.r.o., znajduje w pełni zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy w stosunku do prokonstytucyjnej wykładni przepisów kształtujących analogicznie skonstruowany obowiązek alimentacyjny ojczyma lub macochy wobec dorosłego dziecka.

Zgodnie z art. 17 ustawy osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo, gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący po śmierci żony nadal samodzielnie opiekuje się synem zmarłej żony (pasierbem). Nie może zatem budzić wątpliwości, że stosownie do art. 144 § 2 K.r.o. skarżący znajduje się w kręgu osób, na których ciąży względem pasierba obowiązek alimentacyjny. Wyłączenia z katalogu osób uprawnionych do otrzymania przedmiotowych świadczenia pielęgnacyjnego zawarł ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 1-6 ustawy. Natomiast wykluczenie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącego zobowiązanego do alimentacji syna zmarłej żony pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 144 § 2 K.r.o. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy. Stąd też skarżącemu powinno przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne o ile nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6-10 K.p.a. (zasady - legalności działania, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i przekonywania). Dodatkowo, organ administracyjny jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób przekonujący, w oparciu o przepisy K.p.a.

W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) organ ten obowiązany jest ponownie samodzielnie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.

W okolicznościach niniejszej sprawy, analiza treści zaskarżonej decyzji, w kontekście rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do stwierdzenia, iż organ drugiej instancji nie rozpoznał sprawy zgodnie z powyższymi zasadami, nie ustalił prawidłowo jej stanu faktycznego i nie poddał własnej ocenie, ale dokonał pobieżnej i ogólnikowej analizy przepisów prawa materialnego, bez uwzględniania indywidualnych okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż organy orzekające obu instancji nie dokonały rzetelnej i wiarygodnej oceny stanu faktycznego sprawy w oparciu o art. 144 K.r.o. Wobec powyższego, niezależnie od stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził, że organy orzekające w wyniku błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy w związku z art. 144 § 2 K.r.o., uznały, że skarżącemu nie należy się świadczenie pielęgnacyjne tylko dlatego, że nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, podlegają uchyleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę i ustalając, czy skarżący jest uprawniony do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ pierwszej instancji uwzględni powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego i ich ocenę oraz poczynione powyżej rozważania, do czego jest zobowiązany w oparciu o art. 153 p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze zaznaczyć należy, że na podstawie art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, lecz w niniejszej sprawie Sąd z naprowadzonych powyżej powodów nie dopatrzył się takiej konieczności.