Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 193/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 48a ust 2
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.),, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi V. T. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia wizy krajowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego V. T. kwotę 1033,36 zł (jeden tysiąc trzydzieści trzy złotych trzydzieści sześć groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] o cofnięciu V. T. wizy krajowej nr [...].

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniach 10 – 12 września 2013 r. funkcjonariusze Straży Granicznej w K. kontrolowali legalność wykonywania pracy przez cudzoziemców na ternie gospodarstwa rolnego w miejscowości I. Wylegitymowali m.in. obywatela U.– V. T., ur. [...], posiadającego wielokrotną wizę pobytową nr [...] ważną od 5 września 2013 r. do 20 sierpnia 2014 r., wydaną przez Konsula RP w K. w dniu [...] sierpnia 2013 r. w celu wykonywania pracy. Następnie Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w Kętrzynie wydał w dniu [...] września 2013 r. decyzję o cofnięciu cudzoziemcowi wizy krajowej, ponieważ uznał, że nie wykonuje on legalnej pracy podczas pobytu na terytorium RP, ponadto nie uzasadnił celu, w jakim została wydana wiza i tym samym przestał spełniać warunki do jej wydania.

Komendant Główny Straży Granicznej podał, że w toku postepowania cudzoziemiec pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy w ramach przesłuchania zeznał: "(...) Do Polski przyjechałem 6 września 2013 r. na podstawie ważnego paszportu serii [...] numer [...] oraz wizy typ D wydana w celu wykonywania pracy o numerze [...]. Wizę tę otrzymałem 29.08.2013 r. od Konsula RP w K. Jako dokumenty potrzebne do uzyskania wizy przedstawiłem oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, które zarejestrował mi w Powiatowym Urzędzie Pracy mąż mojej siostry Pan P. T. właściciel Gospodarstwa Rolnego we wsi I. koło M. Po przyjeździe do Polski udałem się od razu do mojej rodziny i tam przebywałem do dnia dzisiejszego. W trakcie pobytu u mojej siostry nie wykonywałem pracy zarobkowej a jedynie czasem pomagałem rodzinie przy codziennych czynnościach w gospodarstwie (...)". Organ podał, że z zeznań Strony wynika, że do Polski przyjechał "odwiedzić siostrę i pomóc jej w domu". Zapytany czy wiedział, że posiada wizę w celu wykonywania pracy przez cudzoziemców odpowiedział: "Wiedziałem, jednak sądziłem, że to nie koliduje z pobytem u mojej siostry". Na pytanie: czy wiedział Pan, że aby odwiedzić siostrę i jej rodzinę powinien Pan posiadać wizę wydaną w celu odwiedzin (cel 02), odpowiedział: "nie wiedziałem". V. T. własnoręcznie podpisał protokół przesłuchania jako zgodny z jego zeznaniami i nie wniósł żadnych uwag co do jego treści.

Organ zaznaczył, że w dniu 12 września 2013 r. w charakterze świadka w postępowaniu administracyjnym został przesłuchany P. T., właściciel gospodarstwa rolnego w I. [...], który zeznał, że V. T. jest bratem jego żony, nie pracował na gospodarstwie, a jedynie czasem pomagał w codziennych czynnościach. Nie otrzymywał też żadnego wynagrodzenia za tą pomoc. Zapewniono mu zakwaterowania i wyżywienie. Przyjazd V. T. miał charakter odwiedzin.

Organ odwoławczy powołując się m.in. na przepisy art. 26 ust. 1 pkt 5, 30 ust. 1 pkt 7, art 48a ust. 2, art. 32 ust. 2 pkt 1 lit. d oraz ust. 3 lit. a ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach i § 1 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2011 r., nr 155, poz. 919) stwierdził, że cudzoziemiec zarówno w momencie ubiegania się o wydanie wizy jak i podczas wjazdu i pobytu na terytorium RP powinien uzasadnić jego cel i warunki. Składając wniosek o wydanie wizy wnioskodawca oświadcza, iż jest świadomy, że wydana już wiza krajowa może zostać cofnięta, jeśli przestanie spełniać warunki do jej wydania. Jednym z warunków uzyskania wizy w celu wykonywania pracy jest przedstawienie przez cudzoziemca pisemnego oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Taką wizę wydaje się na okres pobytu, który odpowiada okresowi wskazanemu w oświadczeniu. Z tego wynika, że istnieje ścisły związek między podstawą wydania wizy a jej konkretnym celem, który powinien być realizowany tj. wykonywanie pracy u pracodawcy wskazanego w oświadczeniu.

W ocenie Komendanta Głównego SG zarówno podstawą do wnioskowania, jak i wydania przez Konsula RP w K. wizy było wystawione i zarejestrowane oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy na rzecz Gospodarstwa Rolnego P. T.. Tym samym głównym celem wjazdów i pobytów cudzoziemca na terytorium RP winno być wykonywanie pracy na rzecz wystawcy oświadczenia. Z zeznań V. T. wynika w sposób bezsprzeczny, że nie podjął zatrudnienia ani u wystawcy oświadczenia, ani legalnego zatrudnienia u jakiegokolwiek innego pracodawcy, a celem jego przyjazdu do Polski były odwiedziny siostry i pomoc jej w domu. Zeznania te znajdują potwierdzenie w informacjach uzyskanych od P. T. (tj. podmiotu zapraszającego), który zeznał, że V. T. nie pracował na gospodarstwie, a jedynie czasem pomagał w codziennych czynnościach. Nie otrzymywał też żadnego wynagrodzenia za tę pomoc, a jego przyjazd do Polski miał charakter odwiedzin. Ponadto, z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu, wynika zdaniem organu II instancji, że w toku kontroli cudzoziemiec nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, iż był zatrudniony przez P. T.

W ocenie organu z zeznań strony i świadka wynikało w sposób oczywisty, że celem przyjazdu do Polski cudzoziemca nie było wykonywanie legalnego zatrudnienia i tym samym pozostaje bez znaczenia, że kontrola legalności zatrudnienia w Gospodarstwie Rolnym P. T. odbyła się trzy dni po przyjeździe cudzoziemca do Polski. Stwierdzenie, że cudzoziemiec przyjechał, aby im pomóc w prowadzeniu gospodarstwa nie jest równoznaczne i nie dowodzi, iż zamierzał wykonywać pracę na terytorium RP. Z przepisów Kodeksu Pracy wynika, że jedną z cech stosunku pracy jest wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia, a zarówno z treści protokołu kontroli, jak i zeznań P. T. wynika, zdaniem organu, że V. T. nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia za pomoc w gospodarstwie.

W związku z tym, mimo iż w chwili wydania wizy cudzoziemiec spełniał przesłanki do jej uzyskania, w wyniku nie podjęcia przez V. T. zatrudnienia, po przyjeździe do Polski, wyczerpana została, zdaniem organu, przesłanka do cofnięcia wizy określona w art. 48a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Ponadto, zdaniem organu, przedmiotowa wiza powinna być wykorzystywana w celu w jakim została wydana, tj. wykonywania legalnej pracy. Jeżeli cudzoziemiec zamierzał przyjeżdżać do Polski w celu odwiedzin siostry powinien pierwotnie aplikować o wydanie wizy uprawniającej go do tego.

Odnosząc się do załączonych przez skarżącego dokumentów takich jak: umowa o pracę, zgłoszenie do ZUS, poświadczenie zameldowania, Komendant Główny SG uznał, że zostały sporządzone na skutek przeprowadzonej kontroli legalności zatrudnienia. Umowa o pracę została datowana na dzień [...] września 2013 r., jednakże z materiału w sprawie wynika, że nie istniała w chwili kontroli, zaświadczenie zgłoszenia do ZUS opatrzone jest datą 18 września 2013 r., a potwierdzenie zameldowania 19 września 2013 r. co dowodzi, że dokonano ich już po cofnięciu wizy cudzoziemcowi. W ocenie organu II instancji podważanie w odwołaniu czynności dowodowych przeprowadzonych w stosunku do cudzoziemca, bez zapewnienia mu tłumacza jest bezpodstawne.

Zdaniem Komendanta Głównego SG bezspornym jest fakt, iż w trakcie prowadzonych czynności administracyjnych z udziałem strony w przedmiotowej sprawie wzięto pod uwagę zarówno złożone przez cudzoziemca wyjaśnienia oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również fakty mające wpływ na rodzaj wydanego rozstrzygnięcia, co wskazuje na to, iż organ I instancji podjął czynności w toku wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności w sprawie. Wprawdzie organ I instancji nie wskazał w skarżonej decyzji podstawy prawnej w postaci przesłanek merytorycznych do jej wydania, tj. art. 48a ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573) niemniej jednak stanowi to, zdaniem organu II instancji, jedynie wadę jej formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 Kpa.

Na powyższą decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł V. T., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy opisanych treścią art. 93a ustawy o cudzoziemcach oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 48a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego oraz dopuszczenia dodatkowych dowodów z dokumentów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że już w odwołaniu od decyzji Komendanta [...]Oddziału Straży Granicznej autor skargi wskazał na fakt, iż wbrew gołosłownym twierdzeniom organów straży granicznej skarżący nie włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym mu rozumienie zadawanych mu pytań, treści pouczeń, zwłaszcza w sprawie sankcji karnych, istoty i znaczenia procedury, jakiej został poddany oraz rozumienia tekstów formułowanych w treści protokołów, które podpisał. Skarżący podpisał protokół "cyrylicą" a nie w alfabecie łacińskim, co ma potwierdzać, że nie włada językiem polskim. Tak samo podpisał się na pełnomocnictwie dla swojej siostry, które sporządzone zostało pismem ręcznym po polsku właśnie przez nią. Powoływanie się tym samym przez organ odwoławczy na treść protokołów, na których treść skarżący nie miał wpływu jest jawną obrazą podstawowych przepisów postępowania administracyjnego. Niezagwarantowanie skarżącemu pomocy tłumacza powoduje, że skarżący nie znając procedury administracyjnej obowiązującej w Polsce, przepisów prawa materialnego (choćby ustawy o cudzoziemcach), jak i nie rozumiejąc treści zapisów protokołu został pozbawiony prawa do aktywnego udziału w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiono mu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawa do uzyskania wyczerpującej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, wpływających na zakres jego uprawnień procesowych.

Odnosząc się do wyjaśnień świadka – P. T. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że pozostaje on pod stałą opieką psychologiczno - psychiatryczną, ma stany depresyjne, zaburzenia pamięci oraz częstokroć utrudniony kontakt z otoczeniem, przyjmując niezbędne leki, wpływające na percepcję otoczenia. Jego wyjaśnienia zapisane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej nie odpowiadały faktom, przeczyły dowodom na piśmie oraz obarczone były lukami w pamięci. Nie mogły być więc one w pełni wiarygodne oraz odpowiadać faktom. Fakt, że podpisał on swoim nazwiskiem treść protokołu nie oznacza, że zgadzał się z zawartymi w nim treściami. We wszystkich sprawach P. T. reprezentowany jest przez żonę. W dniu kontroli żona świadka nie mogła uczestniczyć w czynnościach kontrolnych.

Skarżący podkreślił także, że dołącza do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia 9 września 2013 roku, a więc z pierwszego roboczego dnia pobytu skarżącego w Polsce, kiedy V. T. poddany został obowiązkowemu badaniu lekarskiemu przed przyjęciem go do pracy. Bez takich badań przyjęcie pracownika do pracy jest prawnie niemożliwe.

Skarżący podkreślił, że przyjechał do pracy w gospodarstwie prowadzonym przez jego szwagra i siostrę. W chwili kontroli był ubrany w ubranie robocze i pomagał szwagrowi w pracach rolnych. Wypłatę dostaje raz na miesiąc, a w dacie kontroli za pracę nie dostał pieniędzy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w czasie przesłuchania skarżącego funkcjonariusze Straży Granicznej nie zgłaszali żadnych problemów z komunikacją. W ocenie organu dodatkowe dowody przedłożone przez stronę po zakończeniu postępowania dowodowego zostały sporządzone na skutek przeprowadzonej kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna, gdyż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz niezasadnie uznano, że w stosunku do skarżącego spełniona została przesłanka z art. 48a ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, która utraciła moc prawną z dniem 1 maja 2014 r., (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573, ze zm.) wiza Schengen lub wiza krajowa, z wyłączeniem tranzytowej wizy lotniskowej, o której mowa w art. 2 pkt 5 Wspólnotowego Kodeksu Wizowego, mogą być wydane w celu wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy. Z kolei jak stanowi przepis art. 27 ust. 1 ww. ustawy wiza Schengen lub wiza krajowa, w celu wykonywania pracy, o której mowa m.in. w art. 26 ust. 1 pkt 5, mogą być wydane cudzoziemcowi, który przedstawi zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Przy czym wizę taką wydaje się na okres pobytu, który odpowiada okresowi wskazanemu w zezwoleniu lub oświadczeniu, nie dłuższy niż przewidziany dla danego typu wizy, a w przypadku wizy w celu wykonywania pracy, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5, okres pobytu, na który wydaje się wizę, nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w okresie 12 miesięcy liczonym od dnia pierwszego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – art. 27 ust. 2.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez koniczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. nr 155, poz. 919, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2014 r., w § 1 pkt 22 przewiduje możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemców - będących obywatelami Republiki Białoruś, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy, przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący przyjechał do Polski w piątek 6 września 2013 r. przekraczając granicę na przejściu granicznym w H. Legitymował się ważnym paszportem wydanym przez władze U. oraz wizą typ D05 nr [...] ważną od 5 września 2013 r. do 20 czerwca 2014 r. Wiza została wydana skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2013 r. przez Konsula RP w K. w celu wykonywania pracy na terytorium RP. Skarżący ubiegając się o wizę przedstawił zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. oświadczenie P. T. prowadzącego działalność rolniczą o zamiarze powierzenia wykonywania pracy skarżącemu w charakterze pomocy w gospodarstwie rolnym – produkcja mleka. Po przekroczeniu granicy skarżący pojechał do wsi I. koło M., gdzie mieszka jego siostra M. T. z mężem P. T.– właścicielem Gospodarstwa Rolnego P. T. Na podstawie pełnomocnictwa z dnia 19 kwietnia 2005 r., M. T. jest pełnomocnikiem męża P. T. w jak najszerszym zakresie przed organami władzy, administracji rządowej i samorządowej, sądami oraz innymi instytucjami, osobami fizycznymi i prawnymi, w szczególności w zakresie związanym z prowadzeniem przez niego gospodarstwa rolnego położonego we wsi I.

Skarżący po przyjeździe do Polski w celu wykonywania pracy w Gospodarstwie Rolnym P. T. zobowiązany był zawrzeć pisemną umowę o pracę.

W ocenie Sądu, podjęcie pracy związane jest z dopełnieniem pewnych formalności, których spełnienie wymaga określonego czasu. Skarżący przyjechał do Polski w piątek 6 września 2013 r. i udał się do wsi I. do swojej siostry M. T. i szwagra P. T.

W dniach 10 września 2013 r. oraz 12 września 2013 r. funkcjonariusze Wydziału do spraw Cudzoziemców [...] Oddziału Straży Granicznej w K. przeprowadzili kontrolę legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom w Gospodarstwie Rolnym należącym do P. T. we wsi I. Kontrolę rozpoczęto w dniu 10 września 2013 r., tj. we wtorek o godzinie 11.30. W czasie kontroli m.in. ustalono, że na terenie kontrolowanego podmiotu przebywa obywatel U.– V. T. Cudzoziemiec posiada ważny paszport i ważną wizę krajową. Ustalono, że jest on bratem żony P. T. i przyjechał żeby im pomóc w prowadzeniu gospodarstwa. Jest u nich zakwaterowany, a z tytułu świadczonej pomocy nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Powyższe wynika ze sporządzonego w dniu 12 września 2013 r. protokołu kontroli, który podpisał P. T. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że w dniu 10 września 2013 r. w czasie kontroli, P. T. złożył pisemne oświadczenie, w którym podał, że skarżący pracuje w jego gospodarstwie od 3 dni, pomaga mu w pracach porządkowych w gospodarstwie, przygotowuje drzewo, pomaga przy dojeniu krów. Jest bratem jego żony i przyjechał do nich żeby im pomóc w gospodarstwie. Za pomoc w gospodarstwie ma zapewnione u nich zakwaterowanie i wyżywienie. Nie podpisywał z nim żadnej umowy w formie pisemnej.

Skarżący do skargi dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że w dniu 9 września 2013 r. został poddany badaniom lekarskim, które wykazały brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku robotnika rolnego w Gospodarstwie Rolnym P. T. Z kolei w aktach administracyjnych znajduje się kopia umowy o pracę zawarta w dniu [...] września 2013 r. między Gospodarstwem Rolnym P. T. a V. T. na czas nieokreślony od [...] września 2013 r. V. T. został zatrudniony na stanowisku robotnika rolnego, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem 1600 zł. Umowa została podpisana przez pełnomocnika P. T.– M. T. i V. T. W dniu 18 września 2013 r. V. T. został zgłoszony do ubezpieczenia w ZUS z datą powstania obowiązku ubezpieczenia od dnia [...] września 2013 r. W dniu 18 września 2013 r. skarżący został zameldowany na pobyt czasowy pod adresem I. [...], gmina M.

Jak już wyżej stwierdzono, spełnienie wymagań formalnych związanych z podjęciem zatrudnienia wymaga określonego czasu, powyższe ustalenia wskazują, że skarżący i jego pracodawca, reprezentowany przez pełnomocnika, wymagania te spełniali w stosowny zakresie i w stosownym czasie. Dlatego też wszczęcie w dniu 12 września 2013 r. w stosunku do skarżącego postępowania w sprawie o cofnięcie wizy krajowej można uznać za przedwczesne.

Z protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze strony w sprawie o cofnięcie wizy krajowej, sporządzonego w dniu 12 września 2013 r. wynika, że skarżący oświadczył, iż zna język polski w mowie. Nie żąda udziału tłumacza. Skarżący nie powiedział, że umie czytać po polsku. Na stronie pierwszej protokołu znajduje się pouczenie, pod którym skarżący się podpisał. Jednakże z protokołu nie wynika w jaki sposób skarżący zapoznał się z pouczeniem. Na końcu protokołu znajduje się adnotacja, że skarżący podpisał protokół, który został jemu odczytany. Jednakże odczytanie to nastąpiło już po przesłuchaniu, a z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – art. 233 § 1 k.k., o treści art. 86, art. 83 § 1 i 2, art. 70 k.p.a. musi być zapoznany przed rozpoczęciem przesłuchania. Pod pouczeniem nie ma adnotacji, że przed podpisaniem zostało ono jemu odczytane. Wprawdzie skarżący oświadczył, że pouczenie zrozumiał, ale nie wiadomo jak się z nim zapoznał. W protokole poza oświadczeniem skarżącego, że język polski zna w mowie, powinna znaleźć się informacja, w jakim stopniu potrafi się komunikować w tym języku. Zaprotokołowane zeznania skarżącego świadczą, że zna on język polski w mowie bardzo dobrze i posługuje się nim swobodnie. Jednakże w skardze został podniesiony zarzut, że nie włada on językiem polskim w stopniu umożliwiającym mu rozumienie zadawanych pytań, treści pouczeń, tekstów formułowanych w treści protokołów, które podpisał. Podniesiono, że cały protokół został sformułowany przez osobę go sporządzającą i nie jest bezpośrednim odzwierciedleniem słów skarżącego, bo on się takim językiem nie posługuje. W ocenie Sądu, mimo podpisania protokołu przez skarżącego, istnieje wątpliwość czy zapisana w protokole treść odzwierciedla sposób wypowiadania się bezpośrednio przez skarżącego. W protokole zapisane jest również, że w odpowiedzi na pytanie czy chce on ustanowić pełnomocnika do reprezentowania przed organem, prowadzenia sprawy a także do doręczeń korespondencji, skarżący poinformował, że jego pełnomocnikiem jest P. T. Organ I instancji, mimo tej informacji, nie zażądał złożenia pełnomocnictwa. Skoro strona ma w sprawie pełnomocnika, decyzja w niej wydana powinna być doręczona pełnomocnikowi, co w sprawie nie nastąpiło.

Z protokołu przesłuchania skarżącego wynika, że na pytanie w jakim celu przyjechał do Polski, odpowiedział: przyjechałem po to aby odwiedzić siostrę i pomóc jej w domu. Z sytuacji rodzinnej skarżącego wynika, że jego przyjazd do Polski, nawet jeżeli jego celem jest praca w gospodarstwie rolnym szwagra, będzie połączony z odwiedzinami siostry. Jednocześnie organ nie dopytał skarżącego, co on rozumie przez sformułowanie "i pomóc jej w domu". Skoro skarżący miał pracować w gospodarstwie rolnym męża siostry, to nie wykluczone, że ta pomoc miała polegać na tej pracy.

Z kolei na pytanie czy wiedział, że posiada wizę w celu wykonywania pracy przez cudzoziemców, skarżący odpowiedział: wiedziałem, jednak sądziłem, że to nie koliduje z pobytem u mojej siostry. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że nie ma tu żadnej kolizji, skoro praca miała być wykonywana w miejscu zamieszkania siostry i miał być on u niej zakwaterowany.

Na pytanie czy wiedział, że aby odwiedzić siostrę i jej rodzinę powinien posiadać wizę wydaną w celu odwiedzin (cel 02), skarżący odpowiedział: nie wiedziałem. Sąd zauważa, że skarżący przyjechał do Polski w związku z zamiarem podjęcia pracy w gospodarstwie rolnym szwagra w miejscu zamieszkania siostry i przyjazd ten siłą rzeczy jest połączony z odwiedzinami siostry i jej rodziny, ale to nie znaczy, że zmienił się cel przyjazdu.

Skarżący oświadczył również do protokołu, że w trakcie pobytu u siostry, w Gospodarstwie Rolnym P. T., nie wykonywał pracy zarobkowej a jedynie czasem pomagał rodzinie przy codziennych czynnościach w gospodarstwie. Należy zauważyć, że z oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, które było podstawą wydania wizy wynika, iż P. T. zamierza powierzyć skarżącemu wykonywanie pracy w zawodzie pomoc w gospodarstwie rolnym – produkcja mleka. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd zauważa, że pomoc rodzinie przy codziennych czynnościach w gospodarstwie jest właśnie tą pracą, w celu wykonywania której skarżący przyjechał do Polski. To, że po paru dniach od przyjazdu nie otrzymał wynagrodzenia jest normalne, gdyż wynagrodzenie otrzymuje raz w miejscu po jego przepracowaniu, na co wskazują dowody dołączone do skargi w postaci list płac.

W sprawie o cofnięcie wizy krajowej skarżącemu, w dniu 12 września 2013 r. został przesłuchany w charakterze świadka P. T. Zeznał on, że skarżący nie pracuje w gospodarstwie, a jedynie czasami mu pomaga w codziennych czynnościach. Nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia za tę pomoc. Zapewnione ma zakwaterowanie i wyżywienie. Jego przyjazd miał charakter odwiedzin.

Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się pisemne oświadczenie P. T. z dnia 10 września 2013 r., w którym stwierdza on, że skarżący pracuje w jego gospodarstwie od trzech dni, pomaga mu w pracach porządkowych w gospodarstwie, przygotowaniu drzewa, pomaga przy dojeniu krów. Jest bratem jego żony. Przyjechał do nich żeby im pomóc w gospodarstwie. Za pomoc w gospodarstwie ma zapewnione u nich zakwaterowanie i wyżywienie. Nie podpisał z nim żadnej umowy pisemnej. Sąd zauważa, że umowa o pracę została podpisana ze skarżącym w dniu [...] września 2013 r. przez M. T., działającą w imieniu męża P. T.. W zeznaniach P. T. składanych w dniu 12 września 2013 r. i w jego oświadczeniu z dnia 10 września 2013 r. istnieją rozbieżności co do pracy skarżącego w jego gospodarstwie rolnym. Mimo rozbieżności w zebranym materiale dowodowym w sprawie, organy nie podjęły próby wyjaśnienia tych rozbieżności, a jedynie zinterpretowały je na niekorzyść skarżącego. Świadczy to o błędach postępowania dowodowego.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza tezy, że celem przyjazdu skarżącego do Polski nie było wykonywanie legalnego zatrudnienia. Żeby to stwierdzić, musi upłynąć trochę czasu. W realiach przedmiotowej sprawy, funkcjonariusze straży granicznej sobie takiego czasu nie dali. Poddanie skarżącego kontroli w trzy dni od przyjazdu do domu siostry należy uznać za niecelowe. Ten krótki pobyt, z racji łączących skarżącego więzi rodzinnych z pracodawcą i jego żoną, mógł z czysto ludzkiego punktu widzenia być przez nich wykorzystany jedynie na cele związane z odwiedzinami i świadczeniem w tym czasie przez skarżącego jedynie pomocy w gospodarstwie rolnym. Nie zmienia to faktu, że po załatwieniu formalności, skarżący podpisałby z pracodawcą umowę o pracę zgodnie z celem przyjazdu do Polski. Jeżeli nastąpiłoby to tydzień, czy nawet dwa tygodnie od przyjazdu, nie zmienia to celu przyjazdu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wszczęcie w stosunku do skarżącego, w trzy dni od jego przyjazdu do siostry i jednocześnie miejsca przyszłego zatrudnienia, postępowania o cofnięcie wizy należy ocenić jako nieracjonalne. Funkcjonariusze straży granicznej, dokonując w dniach 10 września 2013 r. oraz 12 września 2013 r. kontroli w Gospodarstwie Rolnym P. T., powinni byli w sposób indywidualny ocenić sytuację każdego cudzoziemca zastanego w tym gospodarstwie. W stosunku do skarżącego, z racji dopiero co jego przyjazdu do Polski, brak było podstaw do uznania, że zmienił on cel swojego przyjazdu.

Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że w dacie wydania skarżącemu wizy w celu wykonywania pracy spełniał on warunki do jej otrzymania.

Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, jeżeli okoliczności uzasadniające odmowę wydania wizy krajowej, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1a, powstały po jej wydaniu, wizę krajową cofa się. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organów, w dacie wydania zaskarżonych decyzji w stosunku do skarżącego nie zachodziła przesłanka z art. 48a ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy do cofnięcia wizy krajowej z uwagi na nieuzasadnienie celu lub warunków pobytu.

Organ ponownie prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie weźmie pod uwagę powyższe uwagi.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135, art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.