Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2557/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 §  1, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1963/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1963/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu [...] lutego 2015 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 9, o dopuszczalnych naciskach osi do 10 t., zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki Schmitz o nr rej. [...]. Pojazdem kierował [...] (dalej: strona, skarżący), który jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...], wykonywał przewóz desek dębowych umieszczonych na paletach.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.

W ramach kontroli dokonano ważenia pojazdu na zalegalizowanym stanowisku do ważenia pojazdu przenośnymi wagami do pomiarów statycznych SAW 10C/II, których numery podano w protokole kontroli, posiadającymi ważne świadectwa legalizacji ponownej oraz pomiaru wysokości pojazdu członowego przy zastosowaniu wysokościomierza teleskopowego, którego numer podano w protokole kontroli, posiadającego ważne świadectwo wzorcowania.

W wyniku pomiarów pojazdu stwierdzono:

- przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu na drogę (nacisk wg pomiaru wynosił 10,95 t., po odjęciu 2% i zaokrągleniu do 0,1 t. w górę - nacisk osi wynosił 10,65 t.) – przekroczenie o 0,65 t.; według formularza pomiaru tej osi nacisk jednego koła wynosił - 5,4 t. oraz drugiego - 5,55 t.;

* wysokość pojazdu członowego 4,07 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,7 m;

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Powyższe kwalifikowało kontrolowany przewóz do zezwolenia kat. IV, którego kierowca nie posiadał.

Kierujący pojazdem został zapoznany z procedurą kontroli i z wynikami ważenia, ze świadectwami legalizacji wag oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Otrzymał do wglądu dokumenty legalizacyjne wag użytych do kontroli i protokół legalizacji stanowiska do ważenia pojazdów oraz świadectwo wzorcowania wysokościomierza teleskopowego. Z przeprowadzonych kontroli został sporządzony protokół, podpisany przez kierowcę bez uwag. Do akt sprawy załączono instrukcję obsługi wag SAW 10C użytych do kontroli.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. IV.

Opisując przebieg postępowania organ administracji stwierdził, że przewożony ładunek był podzielny, a w wyniku ważenia stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej na drogę – 10,65 t., tj. z przekroczeniem o 0,65 t., ponadto wysokość pojazdu członowego wynosiła 4,07 m, tj. z przekroczeniem o 0,07 m.

Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących ważenia pojazdów organ podał, że z informacji uzyskanej od przedstawiciela producenta wag [...] Sp. z o.o. wynika, że nacisk osi można ustalić używając dwóch wag typu SAW 10C, które nie są połączone ze sobą za pomocą przewodu i odczytać naciski osi jako sumę wskazań z obydwóch wag. Organ podał, że podczas odczytywania wyników nacisku osi napędowej stwierdzono na jednej wadze nacisk 5,4 t. a na drugiej 5,55 t., co po dodaniu wyniosło 10,95 t.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) - działając na podstawie art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3, pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. – dalej: p.r.d.) oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. – dalej: u.d.p.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przedmiotem kontroli był pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki Schmitz o nr rej. [...]. Zapis kontrolującego na pierwszej stronie protokołu kontroli, iż kontrolowano samochód ciężarowy wraz z przyczepą należy uznać za oczywistą omyłkę. Nie ma ona znaczenia dla sprawy, gdyż już w opisie stwierdzonego naruszenia jednoznacznie wskazano, iż kontrolowano pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego i przyczepy. Poza tym podczas kontroli wykonano kopię dowodów rejestracyjnych kontrolowanego pojazdu członowego, które znajdują się w aktach sprawy. W aktach sprawy znajduje się arkusz pomiarowy nacisku koła każdej osi pojazdu. Na pojedynczej osi napędowej pojazdu wartość nacisku kół wynosiła odpowiednio: 5,4 t i 5,55 t. Kontrolujący dokonał zsumowania i uzyskał wartość 10,95 t, przed odjęciem tolerancji 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę. Natomiast po odjęciu ww. tolerancji uzyskano wartość 10,65 t.

W ocenie organu odwoławczego ustalenia kontroli były dokonane prawidłowo i nie budzą wątpliwości. Pojazd zważono dwukrotnie, przyjmując wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Organ podkreślił, iż procedura ważenia i mierzenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym. Podczas pomiaru nacisku osi zastosowano dwie wagi SAW 10C/II, które zgodnie z homologacją nie muszą być ze sobą połączone podczas pomiaru nacisku osi.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojazd został ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały sumowane, w wyniku czego otrzymano naciski na osiach, osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Organ odwoławczy – wyjaśniając skarżącemu kwestię połączenia ze sobą wag przy wykonywaniu pomiaru nacisku osi pojazdu wskazał, że podczas kontroli zastosowano dwie wagi typu SAW 1OC/II, które do pomiarów nacisku koła mogą być wzajemnie połączone przy zastosowaniu kabla. W tym przypadku na wyświetlaczu ukazuje się "A" przed cyfrową wartością obciążenia. Jednakże zgodnie z ww. pkt 5.2 homologacji istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru osi, co jednak w żaden sposób nie wyklucza wyznaczenia pomiaru osi za pomocą dwóch wag bez zastosowania interfejsu. Nie ma obowiązku łączenia dwóch wag, a jedynie istnieje możliwość połączenia. W takim przypadku każda z wag wskazuje nacisk na koło pojazdu danej osi, które po zsumowaniu dają wartość nacisku osi pojazdu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszym przypadku. Kontrolujący inspektor zsumował wartości nacisku na każde koło danej osi i uzyskał wartość nacisku osi pojazdu. Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta została zastosowany w przedmiotowym przypadku. Pojazd został ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały sumowane w wyniku czego otrzymano naciski na osiach, osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Treść świadectwa homologacji jest jednoznaczna, wskazuje na możliwość połączenia dwóch wag, a nie na obowiązek ich połączenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD wskazał, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I i II. Niemożność uzyskania zezwolenia kategorii I i II nie upoważnia do poruszania się takim pojazdem po drodze krajowej. Brak zezwolenia kategorii IV ustalono ze względu na parametry wagowe, wymiarowe uzyskane podczas czynności kontrolnych oraz kategorię drogi.

Według GITD nie zachodziły podstawy do uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie i do umorzenia postępowania. Przewożony ładunek nie był ładunkiem sypkim ani drewnem, a w związku z niedochowaniem przez przewoźnika należytej staranności i wystąpieniem wpływu na naruszenie, nie mógł mieć zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. uwzględnił skargę strony i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

WSA stwierdził, że pomiaru kontrolowanego pojazdu członowego dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C dokładności IIII, posiadających w chwili dokonywania kontroli świadectwa homologacji i dokumenty potwierdzające ich legalizację. Z akt sprawy wynika także, iż procedura ważenia została przeprowadzona w miejscu do tego przeznaczonym i odpowiednio wypoziomowanym.

Zdaniem WSA powyższe ustalenia nie mogą jednak mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ istotnym problemem nie jest to, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z warunkami ich stosowania określonymi w instrukcji ich obsługi i w homologacji. Nie można bowiem przyjąć, iż pozostaje obojętne dla uzyskanych wyników, użycie przyrządu kontrolnego niezgodnie z jego instrukcją obsługi i jego homologacją, w tym jego użycia w celu do którego przyrząd ten został przeznaczony.

Sąd I instancji podkreślił, że wagi, którymi wykonano pomiary kontrolowanego pojazdu, zostały przeznaczone zgodnie z instrukcja obsługi ich kanadyjskiego producenta, do wykonywania ważenia pojazdów w konfiguracjach podanych w pkt 2.4 tej instrukcji. Indywidualnie, czyli jedną wagą, można dokonać zważenia jednego koła. W konfiguracji dwóch wag można dokonać pomiaru obciążenia (nacisku na drogę) jednej osi. Natomiast w grupach od czterech do sześciu wag można dokonać pomiaru obciążenia grupowego osi lub pomiaru wagi netto pojazdu dwu lub trzyosiowego, podczas jednej procedury ważenia.

W tym kontekście WSA powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1342/14) wyjaśnił, iż brak jest podstaw do interpretowania zapisu instrukcji obsługi wag SAW 10C w ten sposób, że treść pkt 2.4 instrukcji, wskazując w sposób wyczerpujący dopuszczalne konfiguracje, w których są używane ww. wagi, poprzez sformułowanie "przy pomiarach obciążenia osi", nie określając ilości osi, zezwala na zastosowanie tych wag w konfiguracji dwóch wag do pomiaru nacisku osi wielokrotnych.

Dalej WSA wskazał, że ze Świadectwa Homologacji UE nr [...] (w tym z drugiej rewizji tej homologacji ważnej do 11 czerwca 2018 r.) wynika, że wagi SAW 10C przeznaczone są do pomiaru obciążenia koła i osi (także pkt 2.4 ich instrukcji obsługi) w ramach nadzoru ruchu drogowego. Natomiast, jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1333/13 przewidziana jest możliwość połączenia dwóch wag przeznaczonych do pomiaru obciążenia koła i wówczas waga wyświetli wartość obciążenia osi. Na ten sposób wykonania pomiaru obciążenia osi wskazuje również ich świadectwo homologacji, w którym stwierdza się, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru obciążenia koła o tej samej konstrukcji, przy wykorzystaniu istniejącego interfejsu oraz przewodu, w celu stworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi.

Według Sądu I instancji z arkusza pomiarowego daje się zaś wyprowadzić wniosek, że wagi użyte do kontroli nie były połączone przewodem, wskazywały bowiem na pierwszym i drugim kole drugiej osi napędowej pojazdu różne wartości (5,4 t. oraz 5,55 t.). Wobec tego trudno nie uznać zarzutów skargi za zasadne, że ustalenia faktyczne nie uzasadniały stwierdzenia o faktycznych naciskach zakwestionowanej pojedynczej osi napędowej. W tym zakresie powołane przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) nakładały na organ administracji obowiązek dokonania takich ustaleń, które pozwalałyby na ich przyjęcie za wiarygodne jedynie wówczas, gdyby wynikały z prawidłowego zastosowania się do przepisów określających właściwe zasady użycia wag do pomiaru nacisku osi. Pominięcie tych zasad prowadziło do ustaleń z naruszeniem art. 80 k.p.a. oraz z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wątpliwości tych nie usuwa także uzyskana przez wagi ocena zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi były wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag niepołączonych mogły dawać precyzyjne pomiary nacisku osi na drogę w pojazdach członowych więcej niż trzyosiowych.

Podsumowując WSA uznał, że w sytuacji, kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją wymienione wątpliwości, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary pozyskano wagami połączonymi (zgodnie z instrukcją i homologacją), a jeżeli wagi nie były połączone, to czy pozwalały obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski kontrolowanej osi, bowiem wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, także z drugiej rewizji homologacji nie wynika, by jedną parą wag niepołączonych można było zmierzyć nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając ten wyrok w całości i żądając jego uchylenia w całości i oddalenia skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej: k.p.a) przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ administracyjny nieprawidłowo zastosował się do przepisów określających właściwe zasady użycia wag do pomiaru nacisku osi pojazdu, co skutkowało dokonaniem ustaleń faktycznych z naruszeniem przepisów postępowania, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ oparł ustalenia faktyczne na dopuszczalnej przez producenta wag SAW 10C/II metodyce pomiaru nacisku osi pojedynczej pojazdu silnikowego, polegającej na jednoczesnym pomiarze nacisków dwóch kół znajdujących się na tejże osi, a uzyskana w wyniku dokonanych pomiarów suma nacisków tych kół stanowi wartość nacisku osi na drogę, co jest zgodne z zasadami logicznego rozumowania oraz przepisami określającymi właściwe zasady użycia wag do pomiaru nacisku osi;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy wymaga poszerzenia w celu wyjaśnienia, czy pomiar nacisku osi pojazdu może zostać dokonany poprzez dokonanie pomiaru obciążeń kół pojazdu wagami niepołączonymi przewodem, podczas gdy całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym instrukcja wag użytych do pomiaru nacisków dopuszcza dokonanie pomiarów metodyką przyjętą przez organ;

3) naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, przejawiające się w nieuzasadnionym powzięciu przez Sąd I instancji wątpliwości co do treści materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, podczas gdy całość zebranego przez organ materiału dowodowego została zawarta w przesłanych do Sądu aktach sprawy, a powołany przez Sąd fragment uzasadnienia skarżonej decyzji, który wywołał nieuzasadnione wątpliwości Sądu I instancji stanowi jedynie oczywistą omyłkę pisarską, albowiem zapisy kwestionowanego przez Sąd fragmentu uzasadnienia decyzji nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ, albowiem wynika z niego jednoznacznie, że kontrolowany zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, a kierujący pojazdem nie wnioskował o przeprowadzenie ponownego ważenia;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 pkt 57 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji do prawidłowo ustalonego przez organ administracyjny stanu faktycznego i przyjęcie, że pomiar obciążenia osi pojazdu ustalony poprzez dokonanie pomiaru obciążenia koła o tej samej konstrukcji, może być dokonany po połączeniu dwóch wag przewodem z użyciem interfejsu, albowiem w ocenie Sądu tylko tak może zostać stworzona waga do pomiaru nacisku osi pojazdu na drogę, co wynika ze świadectwa homologacji wagi, podczas gdy, prawidłowe zastosowanie ww. przepisu prowadzi do wniosku, że nacisk osi stanowi suma nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi, a w konsekwencji należy uznać, że dla uzyskania wartości obciążenia osi pojazdu zbędnym jest łączenie dwóch wag przewodem z wykorzystaniem interfejsu, albowiem wystarczającym jest zsumowanie pomiarów obciążenia kół o tej samej konstrukcji znajdujących się na jednej osi pojazdu.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Przechodząc do oceny tych zarzutów, należy stwierdzić, że ich istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy legalne urządzenia, którymi dokonywano pomiaru nacisku osi pojazdu członowego, tj. przenośne wagi typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...], posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z warunkami ich stosowania określonymi w instrukcji ich obsługi i w homologacji.

Sąd I instancji - uchylając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. IV - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. stwierdził, że wątpliwości budzi sposób użycia przez organ wag do pomiaru nacisku osi, a mianowicie fakt niepołączenia dwóch wag z zastosowaniem interfejsu – zważywszy na treść Instrukcji obsługi wag oraz ich świadectwo homologacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji słusznie uznał, że tych wątpliwości organ nie wyjaśnił, używając dwóch wag bez połączenia ich przewodem, na co wskazywały różne wartości na pierwszym i drugim kole drugiej osi napędowej pojazdu, tj. 5,4 t. oraz 5,5 t., a w konsekwencji naruszył art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a., co spowodowało uchylenie przez Sąd I instancji obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ma rację Sąd I instancji, że nie można przyjąć, iż pozostaje obojętne dla uzyskanych wyników w zakresie pomiaru nacisku osi pojazdu członowego, użycie wag niezgodnie instrukcją obsługi i homologacją.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że z treści Instrukcji obsługi i homologacji wynika, że użyte do pomiaru wagi typu SAW 10C/II powinny być połączone przewodem. Wynika to wyraźnie z treści Instrukcji obsługi użytych do pomiaru wag. Jak bowiem stanowi pkt 1.2. Krótki opis SAW – istnieje możliwość połączenia dwóch wag SAW przy pomocy przewodu w celu utworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi. Następnie w pkt 2.6. Instrukcji obsługi wskazuje się, że przy eksploatacji dwóch wag SAW należy połączyć ze sobą przeciwne wagi przy pomocy 5-metrowego przewodu łączącego. Ponadto, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji na ten sposób wykonania pomiaru obciążenia osi wskazuje również ich świadectwo homologacji typu WE nr [...], tj. załącznik do świadectwa homologacji pkt 4.1 oraz pkt 5.2, w których stwierdza się, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru obciążenia koła o tej samej konstrukcji, przy wykorzystaniu istniejącego interfejsu oraz przewodu, w celu stworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi.

Natomiast ani z treści Instrukcji obsługi ani ze świadectwa homologacji wag SAW 10C/II nie wynika sposób ważenia zastosowany przez organ I instancji i zaakceptowany przez organ odwoławczy, tzn. wyznaczenie pomiaru osi za pomocą dwóch wag bez ich połączenia, czyli bez zastosowania interfejsu. W związku z tym Sąd I instancji zasadnie powziął wątpliwości, czy nie połączone wagi pozwalały obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski kontrolowanej osi. Dlatego też w wytycznych WSA wskazał na konieczność poszerzenia materiału dowodowego przez organ ponownie rozpatrujący sprawę w zakresie zastosowania właściwej metody ważenia.

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej w ramach tych zarzutów podnosi, że fragment uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w którym organ wskazuje, że pojazd był ważony dwukrotnie - wywołał nieuzasadnione wątpliwości Sądu I instancji. Jak wskazuje kasator była to jedynie oczywista omyłka pisarska, ponieważ zapisy kwestionowanego przez Sąd fragmentu uzasadnienia decyzji nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ, z którego wynika jednoznacznie, że kontrolowany zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, a kierujący pojazdem nie wnioskował o przeprowadzenie ponownego ważenia.

Sąd I instancji słusznie zakwestionował nieprawidłowości w zakresie ustaleń stanu faktycznego, ponieważ na stronie 5 uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że pojazd był ważony dwukrotnie i dla nałożenia kary pieniężnej przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Tymczasem z ustaleń kontroli, w tym z zeznań kontrolowanego jednoznacznie wynika, że pojazd był ważony jednokrotnie, zaś kierowca nie żądał ponownego jego ważenia. W związku z tym niewiadomo, na podstawie jakiego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił stan faktyczny, uzasadniający stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest również trafny zarzut naruszenia prawa materialnego wskazany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Na wstępie należy stwierdzić, że naruszenie prawa materialnego - w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Kasator zarzucił Sądowi I instancji niezastosowanie wskazanego przepisu prawa materialnego, co nie może odnieść oczekiwanego skutku. Ponadto, za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego kasator odnosi się do w istocie do sfery ustaleń faktycznych w zakresie sposobu ważenia i dokonywania pomiaru obciążenia osi pojazdu członowego. Nie jest to działanie skutecznie, bowiem prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.