Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2042/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 141 §  1, art 145  b§ 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 73 ust 11i ust 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: artr t7 , art 77 § 1, art 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1670/14 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłata odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1670/14 oddalił skargę Prezydenta Miasta K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Starosta K. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 73 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 13 października 1998 r.", art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 132 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "K.p.a.", orzekł o:

1) ustaleniu odszkodowania na rzecz K. K.o s. M. i K. w wysokości [...] zł za nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...] o pow. 0,1371 ha i nr [...] o pow. 0,1061 ha, objętą księgą wieczystą [...], poł. w obr. [...] "mały", jedn. ewid. P., m. K., wchodzącą w skład działki nr [...] o pow. [...] ha, obr. [...]. jedn. ewid. P., zajętą pod drogę powiatową - ul. K. w K., której własność nabyło z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa Miasto K. (jako miasto na prawach powiatu), zgodnie z decyzją Wojewody M. z dnia [...] września 2006 r. nr [...],

2) wypłacie odszkodowania w wysokości ustalonej w pkt 1 decyzji w całości, na rzecz K. K.,

3) zobowiązaniu Prezydenta Miasta K., działającego w imieniu Skarbu Państwa wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Decyzja powyższa została wydana na skutek wniosku K. K. z [...] stycznia 2005 r. Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyta z mocy prawa przez Miasto K. - miasto na prawach powiatu, gdyż zajęta była pod drogę powiatową, ul. K. w K., co stwierdzone zostało w decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...]. Ustalając odszkodowanie za ww. nieruchomość organ oparł się na operacie szacunkowym z 12 lutego 2014 r sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. W., w którym biegły oszacował wartość rynkową prawa własności przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł.

Organ ustalił również, że wcześniej w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej wówczas własność K. K., w dniu [...] listopada 1979 r. wydana została decyzja Naczelnika Dzielnicy K. – P. nr DZGT [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy ul. K. oraz o przyznaniu odszkodowania z tego tytułu. Organ uznał jednakże, że decyzja wywłaszczeniowa nie została doręczona K. K., a zatem nie weszła do obrotu prawnego i tym samym nie wywołała prawem przewidzianych skutków. Ocenę w tym zakresie oparł na prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 67/11 uchylającym decyzje wydane w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2006 r. nr [...], tj. decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody M. z [...] lutego 2010 r. nr [...] uchylającą decyzję z [...] września 2006 r. nr [...] i odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Miasto K. – miasto na prawach powiatu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Organ dalej wskazał, że ostateczną decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda M., działając m. in. na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] września 2006 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości przez Miasto K. - miasto na prawach powiatu.

Ponadto organ rozpoznając sprawę odszkodowania za przedmiotowy grunt oparł się na oświadczeniu K. K. z 3 lipca 2012 r., z którego wynika, że nie doręczono jej decyzji Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. nr [...] ani nie wypłacono odszkodowania ustalonego tą decyzją na jej rzecz. Organ powołał się również na pismo Sądu Rejonowego dla K. – P. w K. Wydział [...] z [...] września 2012 r., z którego wynika, że nie została odnaleziona sprawa złożenia do depozytu sądowego odszkodowania ustalonego powołaną decyzją wywłaszczeniową.

Od decyzji Starosty K. z [...] marca 2014 r. odwołanie wniósł Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K., zarzucając niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący kwestii wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość ustalonego w przeszłości decyzją Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. nr [...]. Odwołujący podniósł, że aktualnie w obrocie prawnym istnieją dwie decyzje przyznające odszkodowanie za tę samą nieruchomość, co powoduje wadliwość zaskarżonej decyzji.

Wojewoda M., po rozpoznaniu odwołania Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K., decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] marca 2014 r. Organ uznał, że operat szacunkowy sporządzony w sprawie jako prawidłowy mógł zostać wykorzystany dla potrzeb postępowania administracyjnego. Organ wskazał również, że skoro ustalenie odszkodowania następuje w oparciu o przepisy art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998 r., kluczowe znaczenie dla zgłoszonego skutecznie roszczenia w tym zakresie przez osobę uprawnioną ma fakt funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę K. - jako miasto na prawach powiatu, własności przedmiotowej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. oraz związanego z powyższym obowiązku organów administracji do wydania rozstrzygnięcia w tym właśnie trybie.

Organ potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji co do wypłaty odszkodowania ustalonego decyzją Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. Dodatkowo wskazał, że za stanowiskiem o niewywołaniu skutków prawnych przez decyzję z 1979 r. przemawia treść księgi wieczystej nr [...], z której wynika, że ww. decyzja wywłaszczeniowo-odszkodowawcza oraz prawo własności przedmiotowej nieruchomości jako nabyte na jej podstawie przez Skarb Państwa nie zostały nigdy w niej ujawnione.

Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucono niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący kwestii ustalenia odszkodowania na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r., jak też istotnej w sprawie okoliczności, że decyzją tą ustalone zostało odszkodowanie na rzecz K. K., czym organ naruszył przepisy w zakresie reguł postępowania dowodowego, w tym zasady swobodnej oceny dowodów.

Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. K. K. w odpowiedzi na skargę wniósł także o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1670/14 oddalił skargę. Sąd wskazał, że okoliczność nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. - jako miasto na prawach powiatu prawa własności przedmiotowej nieruchomości została potwierdzona ostateczną decyzją Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...]. Strona skarżąca decyzji tej nie kwestionowała (czy to w drodze skargi, czy też nadzwyczajnych środków). Zatem nie jest prawdą, jakoby nieruchomość w dacie 1 stycznia 1999 r. stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy K. P. z [...] listopada 1979 r. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji co do tego, że ostateczna decyzja Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r., jako niedoręczona poprzedniej właścicielce nieruchomości – K. K., nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała tym samym żadnych skutków prawnych. Sąd podzielił również ocenę organów co do dowodów potwierdzających powyższą okoliczność.

W ocenie Sądu, w kontekście bezspornych okoliczności wskazujących, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998 r., zaistniała podstawa do ustalenia odszkodowania na rzecz K. K., który nabył własność przedmiotowej nieruchomości w wyniku umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] kwietnia 1998 r. Rep. A [...], a jego prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] oraz złożył stosowny wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Ustalona wysokość odszkodowania, wynikająca z właściwie ocenionej przez organy opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego z dnia 12 lutego 2014 r., nie była w niniejszym postępowaniu kwestionowana przez stronę skarżącą.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzi przypadek naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Decyzja Naczelnika Dzielnicy K. P. z [...] listopada 1979 r. nie weszła bowiem do obrotu prawnego i nie wywołała tym samym żadnych skutków prawnych. Ponadto decyzja z [...] listopada 1979 r. została wydana w oparciu o inną podstawę prawną niż decyzja Wojewody M. z [...] września 2006 r. (w uzasadnieniu wyroku błędnie wskazany rok wydania jako 2011) stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Kraków - jako miasto na prawach powiatu, jak również wydana w następstwie tego rozstrzygnięcia decyzja Starosty K. z [...]marca 2014 r. o ustaleniu i zasadach wypłaty na rzecz K. K. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Skarb Państwa – Prezydent Miasta K., reprezentowany przez radcę prawnego M. K., wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. Przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a, poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj.:

- przyjęciem, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] listopada 1979 r. jako niedoręczona K. K. nie weszła do obrotu prawnego, podczas gdy o wejściu do obrotu prawnego (a nadto o prawomocności i wywołaniu skutków prawnych) tej decyzji przesądziło już doręczenie jej innej stronie,

- przyjęciem, że sporna nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność K. K., podczas gdy na mocy decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1979 r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa;

co ostatecznie doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, pomimo iż podlegała uwzględnieniu.

2) art. 170 i art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż Sąd pierwszej instancji związany był w sprawie oceną prawną dotyczącą wejścia do obrotu prawnego decyzji Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r. wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 67/11, podczas gdy wynikający z ww. przepisów stan związania ograniczony jest tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia sądu.

II. Przepisów prawa materialnego:

1) art. 25 i art. 26 (treścią odpowiadającym obecnym art. 28 i art. 29 K.p.a) ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168) w związku z art. 15 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), poprzez pominięcie, że również Dyrekcji Rozwoju Miasta K. II przysługiwał przymiot strony w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym zakończonym decyzją Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r.

2) art. 12, art. 101 i art. 102 (treścią odpowiadającym obecnym art. 16, art. 109 i art. 110 K.p.a.) ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168) poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r., jako niedoręczona jednej ze stron postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego nie weszła do obrotu prawnego i nie stała się ostateczna nie wywołując tym samym skutków prawnych zawartych w jej treści.

3) art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do ustalenia odszkodowania na rzecz K. K., podczas gdy nieruchomość w dacie 1 stycznia 1999 r. stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia [...] listopada 1979 r. i ustalone zostało odszkodowania na rzecz ówczesnego jej właściciela.

K. K. uczestnik postępowania, reprezentowany przez radcę prawnego W. S., w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie.

Skarżący kasacyjnie Skarb Państwa – Prezydent Miasta K., reprezentowany przez radcę prawnego M. K., w piśmie z dnia 23 maja 2017 r. wniósł o otworzenie zamkniętej rozprawy i przeprowadzenie dowodu na okoliczność wystąpienia przez skarżącego o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...], tj. z :

- kserokopii pisma Urzędu Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody M. z 13 września 2006 r. nr [...],

- kserokopii pisma Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z 13 marca 2015 r. nr [...] adresowanego do M. Urzędu Wojewódzkiego w K. o nadesłanie akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...],

- kserokopii pisma Wojewody M. z 7 lipca 2015 r. nr [...] o przekazaniu kopii akt nr [...]

Wskazano ponadto, że - jak ustalono w dniu 22 maja 2017 r. - sprawa jest przedmiotem analizy w Departamencie Orzecznictwa w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o otworzenie zamkniętej rozprawy i przeprowadzenie dowodu z kserokopii pism załączonych do wniosku, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 133 § 2 i § 3 P.p.s.a. sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo; rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Wobec tego, że unormowanie zawarte we wskazanych przepisach dotyczy niewątpliwie sytuacji wyjątkowych, przyjmuje się, że decyzja sądu powinna wynikać z ważnych powodów. Podkreślenia wymaga, że chodzi jedynie o takie powody, które ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby ten warunek został spełniony. Załączone do wniosku kserokopie pism świadczących o wystąpieniu przez skarżącego kasacyjnie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...] noszą datę: [...] marca 2014 r., [...] marca 2015 r. i [...] lipca 2015 r. Mie mogą one zatem być uznane za okoliczności, które ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 maja 2017 r. Jak wynika ponadto z pisma z 22 maja 2017 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...] nie zostało wszczęte. Nie można zatem uznać, że w sprawie ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niezasadny.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej należy wskazać, że zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia prawa materialnego są skoncentrowane na okolicznościach dotyczących skutków prawnych wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy ul. K., nieruchomości położonej w K. w b. gm. kat. Z. obr. 11, objętej kw. Nr [...], działka nr [...] o pow. 1371 m2 oraz dz. nr [...] o pow. 1061 m2, stanowiącej własność K. K. oraz o przyznaniu odszkodowania z tego tytułu, a także na okolicznościach dotyczących tego, komu przysługiwał tytuł własności do wskazanej powyżej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. – K. K. (następcy prawnemu K. K.) czy Skarbowi Państwa. W ocenie skarżącego kasacyjnie okoliczności powyższe zostały błędnie ustalone przez organy administracyjne i błędnie przyjęte za prawidłowe przez Sąd Wojewódzki. Z oceną skarżącego kasacyjnie nie można jednak się zgodzić, gdyż okoliczności istotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Przypomnieć bowiem należy, że niniejsza sprawa dotyczy ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. Zgodnie z tymi przepisami nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (art. 73 ust. 1). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (art. 73 ust. 4).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem są dwie okoliczności. Pierwsza - zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę powiatową w dniu 31 grudnia 1998 r., druga - wniosek o odszkodowanie został złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. Powyższe okoliczności zostały stwierdzone decyzją Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...]. Przy czym decyzja taka, tj. wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., może dotyczyć wyłącznie gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ma ona charakter decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej nabycie prawa własności z mocy prawa i jednocześnie stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Oznacza to, że jedynie ostateczna decyzja administracyjna stwierdzająca nabycie własności stanowi dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości i jest podstawą do żądania wypłaty odszkodowania. Prawo własności zaś przejmowanego przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego gruntu zajętego pod drogę publiczną jest każdorazowo badane w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., nie zaś w postępowaniu o ustalenie odszkodowania. Decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy jest przy tym w stosunku do sprawy o odszkodowanie zagadnieniem wstępnym i jest wiążąca w sprawie o odszkodowanie.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...] pozostaje w obrocie prawnym. Próba wzruszenia jej w postępowaniu wznowieniowym nie powiodła się, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 67/11 uchylający decyzje wydane w wyniku wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2006 r. nr [...], tj. decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody M. z 3 lutego 2010 r. nr [...] uchylającą decyzję z [...] września 2006 r. nr [...] i odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Miasto K. – miasto na prawach powiatu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości, nie został przez skarżącego kasacyjnie zaskarżony. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody M. z [...] września 2006 r. nr [...] nie zostało zaś wszczęte na dzień orzekania w niniejszej sprawie. Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości została wydana decyzja Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. nr [...] o wywłaszczeniu i kopia tej decyzji znajduje się w aktach sprawy. Niewątpliwie sytuację prawną przedmiotowej nieruchomości należało wyjaśnić, w tym sposób podziału działki nr [...] obręb 115 (stanowiącej własność K. K.), która podzieliła się na działki nr [...], nr [...] i nr [...], a następnie działka [...] utworzyła działkę nr [...] obręb 11, natomiast działki nr [...] i nr [...] weszły w skład działki nr [...] obręb 11 (pismo z 27 kwietnia 2004 r. Dz. [...], karta [...] tom 1 akt administracyjnych) – w kontekście przedmiotu umowy darowizny z [...] kwietnia 1998 r. (działka nr [...]). Przy czym nie sposób też nie zauważyć, że w okresie 10-letnim liczonym od daty odnalezienia decyzji Naczelnika Dzielnicy K. – P. z [...] listopada 1979 r. nr [...] o wywłaszczeniu (pismo z 19 lutego 2007 r. nr [...], karta – [...] tom I akt administracyjnych) działania organów administracji publicznej nie były niezwłoczne.

Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić organom administracyjnym i Sądowi Wojewódzkiemu, że przepisy art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a oraz art. 73 ust. 1 i 4 wskazanej wyżej ustawy zostały naruszone. Wszystkie szeroko opisane w skardze kasacyjnej zarzuty w istocie zmierzają do badania skuteczności decyzji Naczelnika Dzielnicy K. – P. z 30 listopada 1979 r. nr [...] o wywłaszczeniu, tymczasem ta decyzja nie była przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Z tego też powodu zarzuty naruszenia art. 170 i art. 171 P.p.s.a. oraz zarzuty ujęte w pkt II ppkt 1 i 2 skargi kasacyjnej nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, która dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. i nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.