Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 255/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2021 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 01.12.2020 r. do 31.01.2021 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz F. sp. z o.o. w M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] lutego 2021 r. Skarżąca Spółka zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie ustawy z [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.

z 2020r., poz.1842, ze zm.) - zwanej dalej także: "ustawą o COVID-19", o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, Fundusz Solidarnościowy, za okres od [...] grudnia 2020r. do [...] stycznia 2021 r.

Decyzją z [...] lutego 2021 r., wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia

2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 152) oraz w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), dalej "u.s.u.s.", Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił Wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania ww. należności.

W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

ZUS wskazał, że zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. stanowi pomoc publiczną. Wyjaśnił, że pomoc można otrzymać jeśli na dzień 31 grudnia 2019 r. i na dzień złożenia wniosku, płatnik nie był

w trudnej sytuacji finansowej, co wynika z regulacji UE. Organ podał, że we wniosku w pkt 4A Spółka zaznaczyła, iż na dzień 31 grudnia 2019 r. i na dzień złożenia wniosku, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego. Ponadto w pkt 7 podała, że otrzymała pomoc na ratowanie spółki, która nie została spłacona lub pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji.

W ocenie organu mając powyższe na względzie należało uznać, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i dlatego nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r.

W skardze do tut. Sądu, Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID poprzez nieprzyznanie Skarżącej zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, a także pominięcie celowości wprowadzonych regulacji,

2) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.", poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, cechującego się brakiem dbałości rzetelnego zgromadzenia wszystkich dowodów w sprawie oraz zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania nieprawidłowego orzeczenia, godzącego w słuszny interes Skarżącej poprzez mylne uznanie, że nie spełniła ona ustawowych przesłanek do przyznania jej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne,

3) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

4) naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące uzasadnienie przesłanek wydania decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek z dnia [...] lutego 2021 r.,

5) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz oparcie oceny o nieprawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, skutkującą wydaniem orzeczenia sprzecznego z przepisami ustawy o COVID,

6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykazanie dowodów oraz faktów, na których organ rentowny oparł decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek z dnia [...] lutego 2021 r.

Wskazując na powyższe zarzuty Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zwolnienie Skarżącej z obowiązku opłacania należności z tytułu składek,

a w przypadku nieuwzględnienia powyższego, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie Spółka wniosła

o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji, przesłuchanie świadków oraz przesłuchanie Skarżącej, celem wykazania zasadności przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, spełniania przez Skarżącą kryteriów przyznania pomocy publicznej, nienależytego uzasadnienia decyzji odmownej oraz braku zasadności uznania, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.

W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz przedstawiła uzasadnienie podniesionych zarzutów. Podniosła, że w związku ze składanym wnioskiem dopełniła wszelkich wymagań formalnych, w tym przedłożyła niezbędną deklarację rozliczeniową za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. w terminie do dnia [...] lutego 2021 r., co stanowiło bezwzględną przesłankę przyznania prawa do zwolnienia. Odwołując się do stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jakoby Skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej uwzględnienie skierowanego wniosku wskazała, że w jej ocenie ww. twierdzenie ma charakter dyskryminujący i pozostaje w sprzeczności

z fundamentalnymi zasadami prawa. Zdaniem Spółki, stanowisko takie mogłoby doprowadzić do stanu, w którym jedynie dobrze prosperujące podmioty byłyby uprawnione do otrzymania pomocy publicznej, co oznaczałoby, że pomoc udzielana jest podmiotom, które w istocie takiej pomocy nie potrzebują. Strona podniosła, że organ nie wyjaśnił treści przepisów unijnych, na które się powołał w decyzji, co było jego obowiązkiem. Podkreśliła, że organ rentowny zobowiązany jest do wnikliwego działania, które nie pozbawi wnioskujących prawa do pomocy społecznej w wyjątkowo trudnej sytuacji dla przedsiębiorców. Zaznaczyła, że instytucje zaufania publicznego nie powinny wydawać decyzji, które budzą wątpliwości, co do ich dyskryminującego charakteru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

I. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z [...] czerwca 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przy czym Spółka została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowej kontroli została poddana decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca Skarżącej zwolnienia z opłacenia składek na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy o COVID-19 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 152) w związku z art. 31zy ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z §10 ust. 1 ww. rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Organ wskazał, że Skarżącej odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek z uwagi na to, że zwolnienie należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. stanowiące pomoc publiczną można otrzymać, jeśli na dzień 31 grudnia 2019 r. i na dzień złożenia wniosku, płatnik nie był w trudnej sytuacji finansowej. Wynika to z regulacji UE. We wniosku w pkt 4A Spółka zaznaczyła, że na dzień [...] grudnia 2019r. i na dzień złożenia wniosku wysokość niepokrytych strat przewyższa 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego. Ponadto w pkt 7 zaznaczyła, że otrzymała pomoc na ratowanie Spółki, która nie została spłacona lub pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji. W związku z tym, organ uznał, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Organ nie podał i nie przywołał podstawy prawnej odmowy zwolnienia w sprawie, tj. jakie przepisy prawa i gdzie opublikowane są podstawą prawną do uznania, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, co dyskwalifikuje ją od prawa do zwolnienia. Już z tego względu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ powołał się na art. 15zzzh ustawy o COVD-19 (nie precyzując, którą jednostkę redakcyjną stosuje) oraz Komunikat Komisji Europejskiej z 20 marca 2020 r. i art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE.L Nr 187, str. 1) (do którego odwołuje się Sekcja 3.1 ww. Komunikatu 20.03.2020 r.). Skarżąca natomiast w skardze podnosi, że organ odmawiając zwolnienia naruszył przepisy ustawy o COVID-19 oraz kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie tut. Sądu w kontekście omawianego zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek istotne znaczenie ma norma prawna zawarta w art. 15zzzh ust. 1 ustawy o COVID-19. Na podstawie tego przepisu, wskazane w konkretnych wymienionych przepisach wsparcie - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Krajowy ustawodawca chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. zwolnienie od obowiązku opłacania należności z tytułu składek), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej. Jednocześnie zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji. Ponadto dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści samego Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 stanowi: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 stwierdzono, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."

Analizując zatem konstrukcję art. 15zzzh ustawy o COVID-19 stwierdzić należy, że przepis ten zawiera podwójne odesłanie. Po pierwsze odsyła do Komunikatu Komisji, który to z kolei wskazując, jakim przedsiębiorstwom pomocy nie można udzielić, odsyła do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

Komunikat Komisji w pierwotnym brzmieniem (z 20.03.2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca

2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu - Dz.Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.; może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19.

Zgodnie zaś z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Jak wynika z powołanego art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia nr 651/2014 do uznania przedsiębiorstwa za będące w trudnej sytuacji wystarczy by spełniało jedną z przesłanek określoną w tym przepisie. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością takimi przesłankami jest fakt utraty w efekcie zakumulowanych strat ponad połowy kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych oraz okoliczność otrzymania pomocy na restrukturyzuję i nadal podleganie planowi restrukturyzacyjnemu.

Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie Spółka oświadczyła we wniosku, że: wg. stanu na dzień [...] grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego spółki, a następnie, że na dzień ubiegania się o pomoc wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Ponadto oświadczyła, że otrzymała pomoc na ratowanie Spółki, która nie została spłacona lub pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji (formularz wniosku z [...] lutego 2021 r.).

ZUS odmówił skarżącej Spółce przedmiotowego zwolnienia, skoro ta potwierdziła, iż znajdowała się (wg stanu na [...] grudnia 2019 r.) i nadal znajduje się w trudnej sytuacji, tj. wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego oraz otrzymała pomoc na ratowanie Spółki, która nie została spłacona lub pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacji. Zważyć jednak należy, że organ nie wziął pod uwagę, iż skoro zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2012 r. wnioski mogą być składane do dnia 31 marca 2021 r., to obowiązkiem ZUS było uwzględnienie stanu prawnego - w zakresie warunków uznania pomocy publicznej za dopuszczalną - na ostatni dzień do złożenia wniosku, tj. 31 marca 2021 r., chyba że organ stosował inne przepisy, których nie podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na uwagę zasługuje fakt, że przed upływem terminu składania wniosków, a nawet przed jego faktycznym złożeniem (wniosek Spółki jest z [...] lutego 2021 r.) w istotnym z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy zakresie, uległ zmianie Komunikat Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy (...), do którego ustawodawca odsyła w art. 15zzzh ustawy o COVID-19. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie podmiotem ubiegającym się o pomoc jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zatem rzeczą organu było przeanalizowanie czy wnioskodawca-spółka może skorzystać z pomocy, o której mowa w art. 15zzzh ustawy o COVID-19. W świetle powyższego Sąd jest zdania, że w niniejszej sprawie organ powinien uwzględnić właściwe zmiany Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19. Zawarte bowiem w art. 15zzzh ustawy o COVID-19 odesłanie do ww. Komunikatu Komisji (UE) ma charakter dynamiczny w rozumieniu § 159 w zw. z § 58 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.), co oznacza, że jest ono odesłaniem do obowiązujących unormowań w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu odsyłającego. Jeżeliby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie w art. 15zzzh ustawy o COVID-19 odesłania statycznego, tj. odesłania do innych przepisów jedynie w ich określonej wersji, to w przepisie odsyłającym (w tym wypadku - art. 15zzzh ustawy o COVID-19) dodałby w nawiasie: "w brzmieniu z dnia....", podając poza datą wejścia w życie przepisów, do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone te przepisy. Takiego zapisu zaś omawiane odesłanie nie zawiera. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ZUS dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 15zzzh tej ustawy. Organ nie podał jaką wersją, z jakiej daty stosuje Komunikat Komisji (UE) - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, do którego odesłanie zawarto w art. 15zzzh ww. ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ - kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a. - uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w szczególności okoliczność obowiązującej już kolejnej zmiany Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 dotyczącej rozszerzenia dopuszczalnej pomocy publicznej na przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji. Sąd zauważa, że Komunikatem Komisji (UE) Trzecie zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa, w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz.Urz. UE.C.2020.218.3 z 02.07.2020 r.) z mocą od 29 czerwca 2020 r. rozszerzono tymczasowe ramy środków pomocy państwa na wszystkie mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, nawet jeśli w dniu 31 grudnia 2019 r. zaliczałyby się one do kategorii przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, pod warunkiem że nie są objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz, że nie otrzymały pomocy na ratowanie (która nie została spłacona) ani pomocy na restrukturyzację (i nadal podlegają planowi restrukturyzacji) [pkt 1.6., 2.12. i 2.15. ww. Komunikatu – Trzecie zmiany...]. Po tej zmianie były jeszcze kolejne. W związku z tym należy przeanalizować, która wersja Komunikatu Komisji (UE) ma zastosowanie w niniejszej sprawie, a następnie czy podane we wniosku okoliczności wyłączają prawo do zwolnienia. Sąd obecnie tego zagadnienia nie przesądza, tj. czy Spółce przysługuje zwolnienie, czy nie przysługuje. Kwestia ta wymaga dalszej oceny przez organ.

W związku z powyższym doszło do także do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji należy precyzyjnie podać podstawę prawną odmowy – konkretny przepis ustawy o COVID, rozporządzenia oraz stosowaną wersję Komunikatu Komisji (UE).

Ponownie rozpoznając sprawę organ – kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w szczególności z jakiej daty stosuje wersję Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 dotyczącej rozszerzenia dopuszczalnej pomocy publicznej na przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji.

Na koniec należy stwierdzić, że odmowa przeprowadzenia wniosku dowodowego złożonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym miała swe źródło w art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia wątpliwości. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentacji, przesłuchania świadków i "odwołującej". Podać należy, że organ przesłał dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzji, która podlega kontroli Sądu. Z uwagi natomiast na brzmienie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe w postępowaniu sądowoadministracyjnym przeprowadzenie wnioskowanych dowodów osobowych, tj. przesłuchania świadków i odwołującej. W związku z uwzględnieniem skargi nie ma przeszkód, aby Wnioskodawca wykazywał przed organem, stosownymi dokumentami, że nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu ww. przepisów. Organ obowiązany wówczas będzie także je ocenić, czy mają znaczenie dla sprawy, w zależności jaką wersję Komunikatu Komisji (UE) zastosuje. Spółka ma też prawo wykazywać, że pomimo zaznaczenia we wniosku, iż pozostaje w trudnej sytuacji, to jednak stan ten jest inny w świetle wiarygodnych dowodów. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie należy do Wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł). W sprawie przysługuje zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.