Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 65/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: umorzono postępowanie sądowe
stwierdzono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.1,4 ust.1, art. 12, art. 14 , art. 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność "T" S.A w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 maja 2013 r. I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie postępowanie sądowe umarza. III. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżącej B. P. kwotę 357 zł ( słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B.P. . wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność przedsiębiorstwa [.....] S.A. z siedzibą w K. , polegającą na nie udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 23 maja 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej w skrócie u.d.i.p.) przy jednoczesnym nie wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Pismem z dnia 13 maja 2013 r. skarżąca wezwała [.....] S.A. do udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych usytuowanych na działkach będących jej własnością.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 27 maja 2013 r. [.....] S.A. wskazał, że kserokopie materiałów archiwalnych są dostępne w siedzibie [.....] S.A. Oddział w B. po uprzednim telefonicznym umówieniu terminu spotkania.

Po złożeniu przez skarżącego ponownego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 czerwca 2013 r., [.....] S.A. Oddział podtrzymał swoje stanowisko za pismem z dnia 20 czerwca 2013 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia

14 lutego 2014 r. skarżąca B.P. podniosła zarzut bezczynności [.....] S.A.

W ocenie skarżącej, warunek osobistego stawiennictwa w siedzibie Spółki narusza przepisy ustawy o udostępnianiu informacji publicznych.

Uzasadniając wniesioną skargę, skarżąca wskazała ponadto na obowiązek stosowania przez skarżoną spółkę, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej zdaniem, argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Skarżąca podniosła, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Skarżąca wskazała, że wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji.

W dalszej kolejności skarżąca odniosła się do kwestii dopuszczalności niniejszej skargi w świetle art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,dalej jako P.p.s.a.),wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05) bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Końcowo skarżąca podniosła, iż do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę [.....] S.A. w K. wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie odrzucenie skargi.

W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia 24 lutego 2014 r. Spółka przesłała pełnomocnikowi skarżącej kserokopię decyzji oraz dwóch zgód poprzedniego właściciela nieruchomości na posadowienie urządzeń elektroenergetycznych, dotyczących realizacji linii energetycznej przebiegającej po nieruchomości skarżącej, które stanowiły całość posiadanej przez nią dokumentacji w sprawie. Zasadne zatem jest, w jej ocenie, umorzenie postępowania wobec zadośćuczynienia żądaniu B.P. udostępnienia informacji publicznej.

Na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o umorzenie postępowania, Spółka wskazała, że skarga winna podlegać odrzuceniu ze względu na fakt, iż wniosek dotyczył udostępnienia dokumentów historycznych, które stanowią własność Spółki wytworzoną na wniosek jej poprzedników prawnych i nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Wobec Spółki nie może przy tym znaleźć zastosowania przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W jej ocenie, do zakresu "zadań publicznych", o których mowa w tym przepisie, nie sposób zaliczyć udostępniania dokumentów historycznych, bowiem jako operator systemu dystrybucyjnego Spółka nie realizuje żadnych, a tym bardziej władczych uprawnień państwa.

W dniu 11 kwietnia 2014 r. wpłynęło do WSA w Krakowie pismo pełnomocnika skarżącej B.P. , w którym pełnomocnik M.N. podnosi, że pismem z dnia 24 lutego 2014 r., (czyli już po złożeniu skargi na bezczynność organu), Spółka przekazała skarżącej kserokopie odnalezionej dokumentacji. W ocenie skarżącej przez przekazanie tak skromnej dokumentacji Spółka wciąż nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, W żadnym wypadku skarżąca nie uznaje, że przekazanie wskazanej wyżej dokumentacji wyczerpuje zakres dokumentacji wnioskowanej przez skarżącą i posiadanej przez Spółkę. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd, że przekazana dokumentacja wyczerpuje zakres wnioskowanej przez skarżącą należy zwrócić uwagę na fakt, że pismo wraz z dokumentacją zostało przesłane skarżącej już po wniesieniu skargi na bezczynność Spółki, co w przypadku ewentualnego umorzenia postępowania uzasadniałoby zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Spółka w przekonaniu skarżącej pozostawała i pozostaje w bezczynności przez okres około 9 miesięcy co nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W szczególności, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. - kontrola sądu obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność: 1) organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 3) innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz 4) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a.: " Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6".

Jednocześnie, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13, wypowiadającym się o celu, przesłankach i rodzajach rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania:" 1. Przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego. 2. Unormowanie art. 149 § 1 P.p.s.a. zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce (czy nie miała miejsca) z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania

3. Środki stosowane na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych.

W konsekwencji powyższych ustaleń stanu prawnego trzeba stwierdzić, że sprawa przedmiotowej bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż udzielanie informacji publicznej stanowi akt lub odpowiednio czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na samym początku skład rozpoznający sprawę ustalił, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05 LEX nr 236545)

Zdaniem Sądu skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., ponieważ - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a.

Co prawda, art. 52 § 3 P.p.s.a. jasno stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 P.p.s.a. jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa - to jednak należy zauważyć, że pojęcie "bezczynności" nie wchodzi w zakres pojęcia ""akty lub czynności". Z kolei ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ).

W konsekwencji powyższych ustaleń należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i ponadto nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.

W kontrolowanej sprawie skarżąca B.P. działając pełnomocnikiem wystąpiła pismem z dnia 13 maja 2013 r. do [.....] S.A. z siedzibą w K. o udostępnienie kserokopii decyzji oraz innych dokumentów, na podstawie których na jej nieruchomościach została posadowiona infrastruktura elektroenergetyczna oraz została dokonana jej ewentualna przebudowa.

Jest także bezsprzeczne, że żądana przez skarżącą informacja została jej udostępniona wraz z pismem [.....] S.A. Oddział w B. z dnia 24 lutego 2014 r. tj. po wniesieniu przez nią skargi do WSA w Krakowie na bezczynność w/w Spółki i zarazem do dnia rozprawy przed WSA w Krakowie w dniu 15 kwietnia 2014 r. (karta 27 akt sprawy). Jednocześnie w tym samym piśmie [.....] S.A. Oddział w B. poinformował jednoznacznie skarżącą, że jest to cała posiadana przez spółkę dokumentacja podlegająca udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pomimo tego skarżąca B.P. dalej podtrzymuje skargę. Z odpowiedzi na skargę B.P. złożoną do WSA w Krakowie przez Spółkę wynika, że [.....] S.A. udostępniła wnioskowane informacje B.P. , ale prezentuje zarazem poglądy, w myśl których wnioskowane przez B.P. informacje nie są informacjami, co do których [.....] S.A. posiada prawny obowiązek udostępnienia. Zestawiając w/w odpowiedź na skargę z treścią art. 54 P.p.s.a., zgodnie z którym:" § 1. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. § 2. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. 3. Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa." – nie można uznać, że organ w całości uwzględnił skargę, gdyż nie wypowiedział się "autokontrolnie", czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Zasadniczym i pierwszym problemem prawnym w kontrolowanej sprawie, który wymaga rozwiązania jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne [.....] S.A. z siedzibą w Krakowie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej w skrócie u.d.i.p.) Zgodnie z w/w przepisem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. "Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne.

3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji".

Lektura w/w przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wynika stąd, że ustawodawca wyodrębnia podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej według dwóch kryteriów. Pierwsze kryterium ma charakter ustrojowo-organizacyjny i dotyczy każdego, kto podmiotowo stanowi władzę publiczną lub sprawowanie władzy publicznej stanowi przedmiot jego działania. Drugie kryterium posiada charakter funkcjonalny i w związku z tym sama funkcja wykonywania zadań publicznych kwalifikuje dany podmiot prawa do obowiązku udzielania informacji publicznej.

Przy takiej wykładni prawa istotne jest zatem znaczenie pojęcia zadań publicznych. Zadania publiczne są to przedsięwzięcia określone ustawą, które służą ogółowi, dobru ogółu, z zasady efekty ich realizacji są dostępne publicznie, i z uwagi na swoje znaczenie dla ogółu są realizowane w sposób ciągły. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyrokach: NSA z 18. 08. 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10, Lex 737513, w wyroku WSA w Krakowie z 15. 01. 2013 r. , sygn. akt SAB 184/12 i wyroku WSA z 27. 02. 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 5/13, że termin ""zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu cyt. art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP stanowi "zadania publiczne" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9cust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".

W takim stanie prawnym, zdaniem składu rozpoznającego, należy uznać, że [.....] S.A. w K. należy do podmiotów, na których ciążył obowiązek rozpoznania wniosku skarżącej B.P. z dnia 13 maja 2013 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej - przy czym, co trzeba podkreślić, skład rozpoznający sprawę nie przesądza w sprawie ze skargi na bezczynność w jaki sposób powinien być załatwiony przedmiotowy wniosek.

Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana "zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu", czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodowanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 u.d.i.p. - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub - w innych przypadkach- do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.

Drugim problemem prawnym do rozstrzygnięcia jest kwestia, czy informacje, o które wnosi skarżący stanowią informacje publiczne w rozumieniu norm u.d.i.p.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 61 § 3 Konstytucji RP ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 4 Konstytucji udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z 18. 11. 2004 r., II SAB/Wa 166/04, Lex nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z 31. 08. 2005 r., II SAB/Wa 1009/05, Lex nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok WSA w Krakowie 15. 01. 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 184/12, CBOSA).

Ustosunkowując się w tym miejscu bezpośrednio do podnoszonego przez [.....] S.A. argumentu zawartego w odpowiedzi na skargę, że skarżący żądał udostępnienia dokumentów historycznych, które stanowią własność Spółki gromadzoną na własny użytek, we własnym interesie. Sąd stwierdza, że instytucja dostępu do informacji publicznej zarówno w ujęciu konstytucyjnym, jak i ustawowym odbiega wprost w zakresie definicyjnym od zagadnień związanych z tworzeniem cezur czasowych, od jakiego momentu w czasie dana informacja publiczna jako posiadająca określony wiek przestaje być lub zaczyna być informacją publiczną. Stąd dokonując wykładni pojęcia informacji publicznej trzeba mieć na uwadze zasadę ciągłości działania władzy publicznej i ciągłości wykonywania zadań publicznych neutralnych politycznie. W związku z problemem podniesionym przez Spółkę trzeba stwierdzić, że problem sprowadza się do postawienia granicy pomiędzy pomnikiem prawa, "dokumentem historycznym" a informacją publiczną, o sprawach publicznych zmaterializowaną w postaci określonego dokumentu lub innego nośnika. Informacje publiczne, o które wnioskuje skarżący jeżeli mają, chociażby tylko potencjalnie, praktyczne i prawne podmiotowo-przedmiotowe znaczenie dla współczesnych zadań władzy publicznej, wykonywania zadań publicznych, albo gospodarowania mieniem komunalnym albo majątkiem Skarbu Państwa i w związku z tym - jako mieszczące się zarazem w ciągłości działania władzy publicznej i wykonywania zadań publicznych - stanowią informacje publiczne, o których jest mowa w art. 61 Konstytucji RP. Inaczej mówiąc wnioskowane dokumenty powinny być dokumentami zapewniającymi współcześnie wykonywanie zadań publicznych przez [.....] S.A. w K. Dla kwestii dostępu do informacji publicznej w kontrolowanym przypadku istotne jest, aby podmiot faktycznie dysponował informacją publiczną o udzielenie, której został złożony do niego wniosek, i aby w sprawie nie zaistniały przesłanki przemawiające za odmową udzielenia informacji publicznej w trybie i na zasadach u.d.i.p.

Należy podkreślić, że jeśli w momencie otrzymania wniosku podmiot zobowiązany jest w posiadaniu informacji publicznej i nie zachodzą okoliczności odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 omawianej ustawy - o czym stanowi art. 16 ust. 1 ustawy - wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Przez pojęcie "sposób udostępnienia informacji wskazany we wniosku" należy w istocie rozumieć formę, w jakiej wnioskodawca domaga się utrwalenia informacji. Formy te zostały alternatywnie przewidziane w art. 12 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej, albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji Oznacza to, że udostępniając informacje podmiot jest zobligowany do posłużenia się jedną z tych właśnie form. W razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., podmiot powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy kpa (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (wyrok WSA w Opolu z 24. 01. 2012 r. , sygn. akt 68/11, Lex 1107955).

Skład rozpoznający sprawę w pełni aprobuje poglądy orzecznictwasądowoadministracyjnego, podnoszącego, że dokumentacja związana z szeroko rozumianymi procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Krakowie z 15. 01. 2013, sygn. Akt II SAB 184/12. CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 29. 05. 2008 r., IV SA/Po 545/07, Lex 516697, wyrok WSA w Poznaniu z 19. 12 2007 r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751, wyrok WSA w Krakowie z 27. 02. 2013 , sygn. akt 5/13).

Z art. 10 u.d.i.p. wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, nie będących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji.

W tej sytuacji, wniosek B.P. - Spółka powinna rozpoznać na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Trzecim zagadnieniem prawnym w kontrolowanej sprawie jest powinność ustosunkowania się przez Sąd do okoliczności polegającej na tym, że do dnia wydania tego wyroku przez WSA w Krakowie, a po dniu wniesienia skargi, wniosek skarżącej został załatwiony w sposób powyżej opisany przez doręczenie wnioskowanej informacji publicznej i w przekonaniu Sądu przewidziany w/w przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej - co oznacza, że bezczynność podmiotu zobowiązanego tj. [.....] S.A. z siedzibą w K. ustała po wniesieniu skargi. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że [.....] S.A. z siedzibą w K. nie przedłożył całości żądanej dokumentacji wobec jednoznacznego stwierdzenia przez Spółkę, że innej dokumentacji dostępnej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie posiada a skarżąca zarazem nie wykazuje w skardze, poza domniemaniami i przypuszczeniami, konkretnie jakie inne, niż przypuszczenia, przesłanki, dowody miały by świadczyć o tym, że Spółka dysponuje podnoszonymi przez skarżącą dalszymi, kolejnymi informacjami publicznymi w postaci decyzji oraz innych dokumentów stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych usytuowanych na działce będącą jej własnością.

Skoro pierwszy wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej miał charakter blankietowy i dotyczył ogólnie wszystkich informacji jakie potencjalnie posiada organ w danej sprawie, to nie ma podstaw, zdaniem Sądu, aby kwestionować stanowisko organu sformułowane wraz z udostępnieniem informacji, podnoszące wyraźnie, że udostępnił wszystkie posiadane na ten temat informacje.

Jednak pomimo uzasadnionego powyżej stwierdzenia przez WSA w Krakowie, że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania czynności, z uwagi na to, że czynność taka została dokonana przez organ po wniesieniu skargi do sądu, Sąd jest zobowiązany do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego.

W tym miejscu WSA w Krakowie wskazuje trafny jego zdaniem pogląd, że "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., I SAB/Wa 536/12, Lex nr 1312401). Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417 za znaczkiem 1 § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc uznać, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy skoro ustała przewlekłość organu na skutek wydania decyzji, Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., ale jedynie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez sąd terminie". Tak: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., II SAB/Po 91/13.

Odnosząc powyższe ustalenia do kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca w treści art. 149 P.p.s.a. nie definiuje na czym polega rażące naruszenie prawa o jakim jest mowa we wskazanym przepisie, pozostawiając treść tego pojęcia wykładni Sądu. Ustalając treść tego pojęcia na tle systemu prawa i okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd bierze pod uwagę, że w odpowiedzi na wniosek B.P. o udostępnienie informacji publicznych z dnia 13 maja 2013 r. - [.....] S.A. pismem z dnia 27 maja 2013 r. wskazał, że kserokopie materiałów archiwalnych są dostępne w siedzibie [.....] S.A. Oddział w B. po uprzednim telefonicznym umówieniu terminu spotkania. Po złożeniu przez skarżącą ponownego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 czerwca 2013 r., [.....] S.A. Oddział podtrzymał swoje stanowisko za pismem z dnia 20czerwca 2013 r. Skład rozpoznający sprawę mając na uwadze pewną wyżej przedstawioną aktywność [.....] S.A. w kontaktach ze skarżącą - wypowiedział się, że przedmiotowa bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ustalonym stanie faktycznym i prawnym kontrolowanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. jak w punkcie l sentencji, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie II sentencji Sąd w pozostałym zakresie umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania czynności, albowiem wobec dokonania już tej czynności, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 P.p.s.a.