Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 337/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

L. i W. małżonkowie K. (powoływani dalej również jako: "skarżący", "strona") wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej .(powoływanego dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]. Postanowieniem tym organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (powoływanego dalej jako: "Naczelnik US", "organ pierwszej instancji" z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] oddalające skargę małżonków K. na czynności egzekucyjne tj. zajęcie świadczenia rentowego oraz wynagrodzenia za pracę.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku małżonków – L.K. i W.K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r., celem wyegzekwowania zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wraz z należnościami ubocznymi.

W toku postępowania organ zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2016 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę L.K. oraz zajęcia świadczenia rentowego W.K. Odpisy zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono skarżącym w dniu 27 grudnia 2016 r.

W dniu 2 stycznia 2017 r. skarżący wnieśli "skargę na uciążliwość postępowania". W treści pisma wskazali, że zajęcie wynagrodzenia za pracę i świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz renty socjalnej jest bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym, ponieważ uniemożliwia im leczenie i zakup lekarstw czy wizyt u specjalistów poza miejscem zamieszkania. Naczelnik US w dniu [...] stycznia 2017 r. wezwał stronę do sprecyzowania czy złożony 2 stycznia 2017 r. wniosek stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W wezwaniu powołano treść art. 54 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r. poz. 599 ze zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a." Organ wskazał, że niesprecyzowanie żądania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania może skutkować rozpatrzeniem wniosku niezgodnie z wolą strony.

W odpowiedzi na powyższe L.K. wskazała, że wniosek złożony w dniu 2 stycznia 2017 r. stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i

egzekutora.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Naczelnik US orzekł o oddaleniu skargi małżonków K. na czynności egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, w którym podnieśli iż czynności egzekucyjne były dla nich bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym, zwłaszcza z uwagi na fakt, że są osobami niepełnosprawnymi, a w konsekwencji pozbawiły możliwości ochrony zdrowia - rehabilitacji oraz zakupu lekarstw i środków opatrunkowych. Dodali, że organ mimo posiadanych informacji o ich innych zobowiązaniach finansowych, konieczności utrzymywania dwojga dzieci, uczących się poza miejscem zamieszkania, pozbawił Zobowiązanych minimum egzystencji - 800 zł na osobę. Nie wziął również pod uwagę dobra rodziny i pomocy osobom niepełnosprawnymi, a ponadto wyegzekwował kwotę większą o 169,18 zł, którą zwrócił w dniu 2 marca 2017r., bez odsetek.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Wskazał, że ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zaskarżonej czynności. Nie podlegają natomiast rozpatrzeniu w świetle art. 54 u.p.e.a. zarzuty, dotyczące podstaw prowadzonego postępowania egzekucyjnego czy innych działań organu, nie stanowiących czynności egzekucyjnej, w rozumieniu ww. przepisów ustawy. Ponadto w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne merytorycznej ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, które zostały wniesione w 14-dniowym, terminie, ustawowo przewidzianym na skorzystanie z ww. środka zaskarżenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone czynności egzekucyjne, zmierzające do zaspokojenia wierzyciela z praw majątkowych, stanowiących wynagrodzenie za pracę oraz świadczenie rentowe, zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosując ww. środki egzekucyjne organ egzekucyjny dopełnił wymogu

jednoczesnego zawiadomienia skarżących o zajęciu ww. praw majątkowych, co wynika z zapisów, znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru.

Odnosząc się do argumentacji skarżących wyjaśnił, że zarzuty dotyczące zbytniej uciążliwości zastosowanych środków egzekucyjnych nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu. Skarga na czynności organu egzekucyjnego, może być bowiem wnoszona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym, a jej celem jest wyeliminowanie uchybień występujących podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynność egzekucyjną można więc podnosić jedynie zarzuty odnoszące się do prawidłowości jej przeprowadzenia w świetle obowiązujących norm prawnych.

DIAS stwierdził, środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego.

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Go 324/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi małżonków K., uchylił w całości ww. postanowienie DIAS.

W motywach uzasadnienia wyroku Sąd wyjaśnił, że w przypadku wszczęcia postępowania z wniosku strony wynikające z niego żądanie wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ, bowiem z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, dla organu administracji powstają określone obowiązki w tym, m.in. obowiązek, dokładnego ustalenia treści żądania strony.

Wskazał na zasady wynikające z art. 7 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) - powoływanej dalej jako "K.p.a."). Następnie stwierdził, że z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznawała się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień, nie działa przez fachowego pełnomocnika. W trakcie postępowania egzekucyjnego złożyła wniosek wskazując w

jego treści, że jest to "skarga na uciążliwość postępowania". W treści wniosku wskazała, że zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia emerytalnego jest "bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym" jak i wskazała z jakich przyczyn. Wniosek ten został złożony 6 dnia od doręczenia skarżącym tytułu wykonawczego.

Sąd zauważył, że z uwagi na nieprecyzyjnie sformułowany wniosek skarżących, organ podjął próbę ustalenia istoty żądania strony. W wezwaniu z dnia [...] stycznia 2017 r. organ wezwał "do sprecyzowania czy złożony w dniu 02.01.2017 r. wniosek nazwany skargą na uciążliwość postępowania stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego". Dalej wskazał na treść art. 54 § 1 u.p.e.a. Nie wskazał jednak na możliwość prowadzenia postępowania w zakresie zarzutów – art. 33 u.p.e.a..

Sąd podkreślił, że istotne jest to, że etap postępowania na którym strona złożyła wniosek mógł dotyczyć również zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. O takiej możliwości zaklasyfikowania żądania, organ nie poinformował. Ma to o tyle znaczenie, że treść wniosku można było zarówno potraktować jako skargę złożoną w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. na dokonaną czynność egzekucyjną, jak i złożenie w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzutu którego podstawą było zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

Sąd wskazał, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Zasadniczym obowiązkiem organu administracji jest właściwe ustalenie treści wniosku (podania) strony zwracającej się do niego o wydanie decyzji. Jeśli zatem treść pisma nasuwa jakiekolwiek wątpliwości, gdy strona formułuje swoje żądanie w sposób nieprecyzyjny, niezrozumiały czy nieporadny, obowiązkiem organu, jest zwrócenie się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądania. W rozpoznawanej sprawie pomimo podjęcia przez organ działań w celu ustalenia treści wniosku, organ obowiązek ten wykonał w niewystarczającym stopniu. W ocenie Sądu, organ nie przekazał stronie w pełnym zakresie informacji o jej sytuacji procesowej i przysługujących jej środkach obrony jej praw. Sąd podkreślił, że jako niedopuszczalną należy uznać sytuację w której organ wskazuje tylko jedną możliwość zaklasyfikowania wniosku w sytuacji w której strona w ramach obrony swoich praw mogła skorzystać

również z innego trybu. Brak prawidłowego, a w zasadzie wyczerpującego poinformowania o przysługujących na tym etapie środkach ochrony, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną oraz zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią inne środki ochrony dłużnika, również zakres postępowania w ramach tych instytucji jest odmienny.

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 762/18 Naczelny Sąd Administracyjnych oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez organ od ww. wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę DIAS postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. uchylił w całości postanowienie Naczelnika US z dnia [...] lutego 2017 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przepisach u.p.e.a. przewidziano prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33), które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wśród podstaw zarzutów w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. przewidziano natomiast zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Okoliczność ta, jak wynika z uzasadnienia wyroku, ma istotne znaczenie w kontekście konieczności wyjaśnienia treści żądania małżonków K. zawartego w podaniu z dnia [...] stycznia 2017r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie. Przed zakwalifikowaniem przedmiotowego podania do trybu postępowania określonego w art. 54 § 4 ww. ustawy, nie wyjaśniono bowiem stronie możliwości rozpoznania sprawy w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

DIAS wyjaśnił, że z uwagi, iż kwalifikacja prawna podania należy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, zobligowany był uchylić zaskarżone postanowienie Naczelnika US z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaznaczył przy tym, że przed przystąpieniem do ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik US, w celu dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej podania, winien wyjaśnić z udziałem wnioskodawcy zakres żądania. Mając jednak na uwadze, że strona nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika należy przedstawić jej środki

zaskarżenia, które mogłyby podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu na skutek podania wniesionego w dniu 2 stycznia 2017r. W szczególności natomiast stosowne pouczenia winny odnosić się zarówno do skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 4 u.p.e.a., jak i zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 33 ww. ustawy.

Na powyższe postanowienie małżonkowie K. wnieśli skargę. Podnieśli, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art.121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, którą należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec tych organów, ale także jako przesłankę oceny ich działania. Naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeśli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów ordynacji podatkowej.

W ocenie skarżących w związku z pogarszającym się zdrowiem jednego z nich (całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji) Naczelnik US nie będzie miał możliwości wyjaśnić prawidłowej kwalifikacji prawnej z udziałem wnioskodawców ze względu na stan zdrowia i ze względu na Covid- 19 - zamknięty Urząd Skarbowy dla interesantów oraz zagrożenie dla zdrowia wnioskodawców ze względu na liczne choroby współistniejące w przypadku kontaktu z osobą zarażoną- chyba, że celem jest przyczynienie się do narażenia życia skarżących.

Ponadto zaznaczyli, że nadal będą działać bez profesjonalnego pełnomocnika zatem ponownie mogą zostać wprowadzeni w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego co niepotrzebnie przedłuży postępowanie. Zdaniem skarżących organ mógł orzec co do istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie podkreślił, że w sprawie związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA z dnia 6 grudnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2017 r. oddalające skargę małżonków K. na czynności egzekucyjne tj. zajęcie świadczenia rentowego oraz wynagrodzenia za pracę.

Niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przypomnieć należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ na skutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Go 324/17, którym uchylono w całości postanowienie DIAS z dnia [...] maja 2017 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wyrokiem z dnia 13 lutego 2020r. sygn. akt II FSK 762/18 Naczelny Sąd Administracyjnych oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez organ od ww. wyroku.

Wobec powyższego w sprawie znajdzie zastosowanie art. 153 P.p.s.a., zgodnie

z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.

Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, Teza 3 i 5, Lex).

Powyższy przepis powoduje zatem, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, w tym do zastosowania się do wskazań co do dalszego postępowania, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Także kontrola sądowa rozstrzygnięcia, wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, sprowadza się w takim przypadku do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 5/20; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu wydając zaskarżone postanowienie organ zastosował się do ww.

przepisu i prawidłowo odniósł wytyczne zawarte w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Go 324/17 do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Przypomnieć należy, co już szczegółowo opisano w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, że w ww. wyroku Sąd mając na uwadze treść wniosku skarżących, ich korespondencję z organem oraz etap postępowania w którym przedmiotowy wniosek złożono, stwierdził, że wniosek skarżących mógł dotyczyć również zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast o takiej możliwości zakwalifikowania żądania organ ich nie poinformował. Sąd wyjaśnił, że ma to znaczenie bowiem treść wniosku skarżących można było potraktować jako skargę złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. na dokonaną czynność egzekucyjną, jak i złożenie, w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzutu, którego podstawą było zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

W konsekwencji Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ winien udzielić stronie stosownych wyjaśnień i wskazówek w zakresie jej sytuacji procesowej istniejącej na dzień złożenia wniosku, tj. 2 stycznia 2017 r. Podkreślił, że obowiązkiem organu będzie zwrócenie się do wnioskodawców z zapytaniem czy pismo wniesione 2 stycznia 2017 r. jest skargą na czynności egzekucyjne, stanowi zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym czy też stanowi jedno i drugie.

Jak słusznie zauważył DIAS, kwalifikacja prawna pisma należy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji. W przeciwnym razie doszło by bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 K.p.a.

Zasada ta polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1906/19).

Przypomnieć trzeba, że organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 K.p.a.) oraz wyjaśniającego postępowania w niezbędnym zakresie (art. 136 § 2 K.p.a.). Natomiast gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ drugiej instancji jest obowiązany uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2020r. sygn. akt II OSK 2530/20).

Organ odwoławczy nie mógł zatem, jak tego oczekują skarżący, orzec co do istoty sprawy bowiem na obecnym etapie postępowania jeszcze nie ustalono w jakim konkretnie przedmiocie owo postępowanie się toczy. Natomiast gdyby przeprowadził sam postępowanie wyjaśniające w tym zakresie prowadziłoby to do sytuacji, w której sprawa zostałaby rozstrzygana de facto w jednej instancji.

DIAS prawidłowo zatem zastosował w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W zaskarżonym postanowieniu organ zaznaczył, zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 r., że przed przystąpieniem do ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik US, w celu dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej podania, winien wyjaśnić z udziałem skarżących zakres żądania. Mając zaś na uwadze, że strona nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika należy przedstawić jej środki zaskarżenia, które mogłyby podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu na skutek podania wniesionego w dniu 2 stycznia 2017 r. W szczególności stosowne pouczenia winny odnosić się zarówno do skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 4 u.p.e.a., jak i zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 33 ww. ustawy.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zaskarżone postanowienie nie

narusza zatem zasady zaufania, o której mowa w art. 8 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi odpowiednik powołanego przez skarżących art. 121 Ordynacji podatkowej, przypomnieć jednak należy, że stosownie do treści art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu o wadliwości zaskarżonego postanowienia nie mogą świadczyć obawy skarżących, że Naczelnik US w związku z pogarszającym się zdrowiem jednego z wnioskodawców (całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji) oraz ze względu na panującą epidemie Covid-19 nie będzie miał możliwości wyjaśnić prawidłowej kwalifikacji prawnej z ich udziałem. Należy zwrócić uwagę, że zarówno w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 grudnia 2017 r. jak i uzasadnieniu wyroku NSA z 13 lutego 2020 r. oraz w treści zaskarżonego postanowienia wyraźnie wskazano w jakim zakresie/kierunku postępowanie z wniosku Skarżących może się toczyć, co powinno "ułatwić" Stronie podjęcie stosownych decyzji co do działania. Na tym etapie Strona powinna już wiedzieć czy złożony wniosek dotyczy skargi złożonej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. czy też zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. czy też obu tych postępowań.

Nadmienić należy, że panująca obecnie epidemia, ze względu na wprowadzone środki bezpieczeństwa, w istocie spowodowała zmiany dotychczasowych zasad funkcjonowania wielu urzędów w tym Urzędu Skarbowego. Nie oznacza to jednak, że komunikacja z organem jest niemożliwa. Organy funkcjonują nadal a jednym ze sposobów komunikacji jest korzystanie z usług Urzędów Pocztowych, które wbrew twierdzeniom skarżących funkcjonują nadal, choć zapewne z zachowaniem określonych zasad sanitarnych.

Natomiast w przypadku wątpliwości co do prawidłowości działań podjętych przez organ strona zawsze może skorzystać z przysługujących jej środków odwoławczych, co do których organ jest obowiązany stronę pouczyć. Tym samym także brak profesjonalnego pełnomocnika po stronie skarżących nie może stanowić podstawy do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.