Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 283/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 113 poz 1209
law: Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
article: art. 151,153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. M.K. i J.K. wystąpili z wnioskiem o nabycie, w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zm.), prawa współwłasności nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...] przy ul. [...], pozostającej we współużytkowaniu wieczystym wnioskodawców.

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta odmówił wnioskodawcom stwierdzenia nabycia prawa własności. W ocenie organu I instancji M.K. i J.K. nie spełniali warunków określonych wart.1 o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 października 2005 r. oddalił skargę na tę decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną M. i J. K. od powyższego orzeczenia, wyrokiem z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt I OSK 74/06 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skoro poprzednik prawny skarżących w dniu 26 maja 1990 r. był użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, natomiast sami skarżący byli użytkownikami wieczystymi w dniu 24 października 2001 r. to tym samym przysługuje im, na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r.,roszczenie o nabycie z mocy prawa własności tej nieruchomości. Równocześnie Sąd wskazał, że brak jest odpowiednich ustaleń odnośnie zabudowy spornej nieruchomości z punktu widzenia celu mieszkaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Sz 123/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r.

Pismem z dnia [...]r. M.K. i J.K. wezwali organ I instancji do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].

Pismem z dnia [...]r. Prezydent Miasta poinformował M. K. i J.K. o zmianie stanu prawnego, tj. o wejściu w życie z dniem 13 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) oraz o zmianie stanu prawnego nieruchomości, będącej wynikiem wydania w dniu [...]r. decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] na działki nr [...]. Na wezwanie organu do wypowiedzenia się, czy M.K. i J.K. potwierdzają wolę rozpatrzenia wniosku w trybie aktualnie obowiązujących przepisów, podtrzymali oni swój wniosek z dnia [...]r. w sprawie stwierdzenia nabycia prawa własności działki nr [...].

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wobec braku podstaw do rozstrzygnięcia wniosku stron w sposób zgodny z ich żądaniem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r., uchyliło w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zakończenie postępowania jest możliwe wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., co znajduje również odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2007 r.

Pismem z dnia [...]r. M.K. i J.K. wnieśli o rozpatrzenie wniosku z dnia [...]r. w sposób zgodny z prawem i o wydanie decyzji kończącej postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 128 k.p.a. Prezydent Miasta wyłączył do dalszego rozpatrzenia w ramach odrębnych postępowań sprawy:

- przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie w obrębie ewidencyjnym nr [...] działką ewidencyjną nr [...] zabudowanej na cele mieszkaniowe,

- przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie w obrębie ewidencyjnym nr [...] działką ewidencyjną nr [...] zabudowanej na cele usługowe.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta odmówił przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zabudowanej

na cele mieszkaniowe, z uwagi na brak jednoznacznego stanowiska stron w sprawie akceptacji obowiązujących zasad przekształcania innych niż w dacie złożenia wniosku, tj. [...] r.

W odwołaniu od tej decyzji strona zmieniła dotychczasowe stanowisko i wniosła o odpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

Organ I instancji uwzględnił oświadczenie zawarte w odwołaniu i decyzją z dnia [...] r. orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności przedmiotowej nieruchomości, zabudowanej

na cele mieszkaniowe.

Od powyższej decyzji M.K. i J.K. także złożyli odwołanie podnosząc, że wniosek z dnia [...] r. o nieodpłatne nabycie prawa własności jest nadal aktualny i nie został przez nich cofnięty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.

W konsekwencji wniesionej przez M. K. i J.K. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd ten wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 682/08 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec braku podstaw do umorzenia postępowania. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa wskazują, że istnieją podstawy do wydania decyzji merytorycznej, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Następnie Kolegium, decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r., odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w [...] przy ul. [...].

Organ I instancji ustalił, że wnioskodawcy nadal podtrzymują wniosek z dnia

[...] r. o nieodpłatne nabycie prawa współwłasności nieruchomości oraz oczekują wydania decyzji zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r., tj. na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W ocenie Prezydenta Miasta uwzględnienie wniosku M.K. i J.K. nie było możliwe, ponieważ nie byli oni użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w obu datach wskazanych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r., tj. w dniu 26 maja 1990r. oraz 24 października 2001r., jak również z uwagi na okoliczność zagospodarowania nieruchomości w sposób niezgodny z celem wynikającym z tej ustawy. Prezydent Miasta ustalił, że M.K. i J.K., umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. z dnia [...] r. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...] przy ul. [...], zabudowanej budynkiem Motelu [...] o pow. [...] m2, domem mieszkalnym o pow. [...] m2 oraz budynkiem gospodarczym o poz. [...] m2. Na wniosek stron z dnia [...] r. ujawniono w księdze wieczystej budynek motelu o pow. [...] m2, dom mieszkalny parterowy o pow. [...] m2, budynek gospodarczy o pow. [...] m2 i dwa garaże o pow. [...] m2 każdy. Zdaniem organu, nieruchomość powyższa w przeważającej części wykorzystywana jest na cele usługowe i z tego względu nigdy nie spełniała przesłanek uprawniających do stwierdzenia nabycia prawa własności w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Dlatego też, zdaniem organu, nie można stwierdzić po stronie wnioskodawców istnienia ukształtowanej ekspektatywy nabycia prawa własności w trybie przepisów wymienionej ustawy. Organ podniósł też, że w toku postępowania zmienił się stan prawny nieruchomości, jako że decyzją z dnia [...] r. zatwierdzony został podział działki nr [...] na działki o nr [...].

Prezydent podkreślił, iż zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i nie zakończonych decyzją ostateczną na dzień 13 października 2005 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. W związku z treścią art. 5 ostatniej z wymienionych ustaw, organ I instancji stanął na stanowisku, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie zachodzą przesłanki nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Uwzględniając stan prawny i faktyczny nieruchomości, Prezydent Miasta nie zgodził się z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrażonym w decyzji z dnia [...] r. oraz z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 19 listopada 2008 r., że stronom na dzień złożenia wniosku przysługiwało ex lege prawo nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości tj. działki nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M.K. i J.K. na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia r., decyzją z dnia [...]r., działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M.K. i J.K. nabyli prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. od osoby fizycznej, która z kolei prawo użytkowania wieczystego nabyła od osoby prawnej –Sp. z o.o. w dniu [...] r. Tym samym nie byli oni w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości i nie są następcami prawnymi osób (osoby), którym prawo to przysługiwało w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu 24 października 2001 r. stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., II SA/Sz 865/09, oddalił skargę M.K. i J.K. na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w stanie prawnym aktualnym na dzień wydania decyzji ostatecznej, stanowisko Kolegium, uwzględniające zapatrywania prawne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2008 r. II SA/Sz 682/08, co do interpretacji art. 8 w związku z art. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim odnosi się do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i niezakończonych decyzją ostateczną, jest trafne i w istocie rzeczy w sprawie obecnie poddanej kontroli sądu nie jest kwestionowane. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. Stosownie do ust. 2 art. 1 tej ustawy prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. Ustawodawca, jako jeden z warunków skorzystania z przewidzianego w ustawie roszczenia przyjął zakres czasowy przysługiwania użytkowania wieczystego. Warunkiem określonym w art. 1 ust. 1 ustawy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym, czy też współużytkowaniu wieczystym było legitymowanie się przez daną osobę fizyczną prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dacie wejścia w życie ustawy. W świetle art. 1 ust. 2 ustawy z uprawnienia tego skorzystać mogli także następcy prawni osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, tj. osoby, które w uprawnienie tych użytkowników wieczystych weszły w drodze sukcesji uniwersalnej (np. dziedziczenia) lub sukcesji pod tytułem szczególnym, tzw. sukcesji syngularnej (w drodze umowy). W przypadku, gdy użytkownik wieczysty posiadał prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. i prawo to przed dniem 24 października 2001 r. przeszło na następcę prawnego, to następca prawny był kontynuatorem tego prawa związanego z użytkowaniem wieczystym nieruchomości, któremu przysługiwało roszczenie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy. Z uwagi zatem na treść art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, organ miał obowiązek dokonania ustaleń odpowiadających prawdzie i zmierzających do wykazania, czy wnioskodawcy spełniają również przesłankę określoną w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że sprawa była już przedmiotem trzykrotnego rozstrzygania przez ten Sąd. Zaznaczył jednak, że związanie co do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. funkcjonuje tak długo, jak długo występuje orzekanie na podstawie niezmienionego stanu faktycznego i prawnego. Kolegium orzekało na podstawie stanu prawnego - ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a zatem zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA z dnia 19 listopada 2008 r., II SA/Sz 682/08.

Sąd zauważył, że Kolegium, na podstawie przedłożonych akt ustaliło, że skarżący prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości nabyli na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r. od osoby fizycznej – W. A., która z kolei prawo to nabyła od osoby prawnej- Sp. z o.o. w [...] w dniu [...] r. Z powyższych ustaleń wynika więc, że W. A. nie posiadała prawa użytkownika wieczystego w dacie 26 maja 1990 r., zatem niewątpliwie skarżący nie są następcami prawnymi użytkownika wieczystego posiadającego to prawo w dacie 26 maja 1990 r. Konsekwencją takich ustaleń było stwierdzenie przez Kolegium, że skarżący nie spełnili przesłanki z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, co doprowadziło do wydania decyzji negatywnej. Sąd podkreślił przy tym, że związanie organów administracji publicznej i sądów wynikające z art. 153 P.p.s.a. nie obejmuje ustaleń faktycznych. Jeśli zatem w toku kolejnego rozpatrzenia sprawy ujawnią się fakty, które uzasadniają poczynienie ustaleń odmiennych od dotychczasowych lub gdy przy kolejnym rozpatrzeniu sprawy okaże się, że dotychczasowe ustalenia istotnej okoliczności było błędne, to organ nie tylko jest uprawniony, ale też zobligowany do poczynienia ustaleń odpowiadających prawdzie. Zdaniem Sądu Kolegium trafnie dostrzegło, że dotychczas zarówno w decyzjach organów administracji publicznej rozpatrujących wniosek skarżących z dnia [...] r., jak i w wyrokach sądów obu instancji, przyjmowano założenie, że skarżący są następcami prawnymi użytkownika wieczystego posiadającego to prawo w dacie 26 maja 1990 r. Tymczasem, co trafnie ustaliło Kolegium w obecnie zaskarżonej decyzji, poprzednik prawny skarżących nie był użytkownikiem wieczystym w dacie 26 maja 1990 r. Z ustalonego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości był podmiot niebędący osobą fizyczną, tj Sp. z o.o. w [...]. Spółka ta jako inny niż osoba fizyczna, podmiot prawa nie należała do kręgu podmiotów objętych zakresem podmiotowym omawianej ustawy. Kolejnym użytkownikiem wieczystym była W. A., która nabyła przedmiotową nieruchomość w dniu [...] r. Tak więc W. A., jako poprzednik prawny skarżących nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., a nadto jej poprzednik prawny, jako osoba prawna, a nie osoba fizyczna, nie nabył z dniem 26 maja 1990 r. uprawnienia, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.

Od powyższego wyroku pełnomocnik M.K. oraz J.K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a nadto niezweryfikowanie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy dokonanego przez organ administracyjny, poprzez ustalenie, że w dniu 26 maja 1990r. użytkownikiem wieczystym był podmiot niebędący osobą fizyczną, tj. Sp. z o.o. w [...], co pozostaje

w sprzeczności z wypisem dotyczącym prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, w którym zostało wskazane, że w tym dniu użytkownikiem wieczystym była I. W. oraz R. W. na zasadzie wspólności ustawowej, którzy są poprzednikami prawnymi kolejnych użytkowników wieczystych,

- art. 113 § 1 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości była osoba prawna;

- art. 106 § 3 w związku z art. 113 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z urzędu w postaci wypisu dotyczącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, mimo że dowód ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu i nie spowodowałby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak jego przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego oraz pozbawił stronę możności obrony praw;

- art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga na podstawie akt sprawy administracyjnej, a nie na podstawie akt zgromadzonych w toku postępowania przed sądem administracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do niestosowania w praktyce art. 106 § 3 P.p.s.a.) tj. nieprzeprowadzania dowodów uzupełniających,

- art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez przyjęcie, że skarżący nie spełnili przesłanek w nich zawartych, w sytuacji gdy skarżący są następcami prawnymi osoby fizycznej będącej użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. i posiadali to prawo w dniu 24 października 2001 r. oraz w sytuacji, gdy skarżący dysponują prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 3 października 2001 r., w którym Sąd potwierdził przysługujący skarżącym w dacie złożenia po raz pierwszy wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, status następców prawnych, a następnie w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. stwierdził, że przysługuje im roszczenie o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości, co stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18 kwietnia 2007 r. oraz z dnia 19 listopada 2008 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt

I OSK 262/10, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego

w Szczecinie z dnia 29 października 2009 r., II SA/Sz 865/09 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy. NSA zaznaczył, że w zaskarżonym wyroku przyjęto, i podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności stanowią przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, co jest skutkiem związania oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r. II SA/Sz 682/08.

W świetle powyższej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy akt sprawy doszedł do przekonania, że Sąd I instancji przyjął jako podstawę orzekania okoliczności, które nie znajdowały odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale aktowym, nie wynikały również z poczynionych przez organy administracji publicznej ustaleń faktycznych. Z treści zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego ani z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na dzień 26 maja 1990 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości była osoba prawna –Sp.z o.o. Organ ten jedynie przyjął, że W. A. nabyła przedmiotową nieruchomość od wymienionej spółki w dniu [...] r. Dodatkowo wskazać trzeba, że z załączonej do akt administracyjnych kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. [...] wynika, że spółka nabyła przedmiotową nieruchomość w dniu [...] r. Tym samym za zasadny w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należało zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Sąd ma zatem obowiązek przyjąć stan faktyczny wynikający z administracyjnych akt sprawy, chyba że wykaże, iż w oparciu o znajdujący się w tych aktach materiał dowodowy nie da się ustalić stanu faktycznego. Nie ulega również wątpliwości, że sąd administracyjny co do zasady nie posiada kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Skoro zatem Sąd I instancji nie jest uprawniony do czynienia w sprawie własnych ustaleń, które wykraczałyby poza materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej, bezpodstawne przyjęcie przez Sąd I instancji, że na dzień 26 maja 1990 r. użytkownikiem wieczystym była osoba prawna, narusza wskazane przepisy P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał natomiast zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 106 § 3 w związku z art. 113 § 1 oraz w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. NSA wyjaśnił, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. jest wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły prawidłowo stan faktyczny w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie takiego postępowania stanowi jedynie uprawnienie sądu administracyjnego, a nie obowiązek, stąd też nie można w ramach podstawy kasacyjnej zarzucić sądowi I instancji nieprzeprowadzenia dowodu uzupełniającego z urzędu.

Sąd ten wyjaśnił także, że nie mógł zostać uwzględniony, złożony w postępowaniu kasacyjnym, wniosek o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu urzędowego w postaci wypisu dotyczącego prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] na okoliczność, że w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikiem wieczystym był podmiot będący osobą fizyczną. Otóż do wniosku załączone zostały jedynie niepotwierdzone za zgodność kserokopie, które w żaden sposób nie mogły zostać uznane za wypisy z urzędowych dokumentów. Dowód ten ponadto nie był niezbędny w postępowaniu kasacyjnym, bowiem z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, którymi dysponowały organy jak i Sąd I Instancji wynika, że w sprawie nie zostało ustalone, pomimo wielokrotnego jej rozpatrywania, kto był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r. Okoliczność ta ma zaś podstawowe znaczenie dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Naczelny Sad Administracyjny podkreślił również, że wobec nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd I instancji ustaleń w sprawie stanu faktycznego i związaną z tym trafnością podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego jest na obecnym etapie przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 kwietnia

2011 r. sygn. akt II SA/Sz 133/11, ponownie rozpoznając sprawę uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia

[...]r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przedmiotową sprawę rozpatrzył ponownie w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., I OSK 262/10, poprzednio wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2009 r., II SA/Sz 865/09 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W myśl art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W świetle powyższego, przeprowadzona powtórnie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta wydane zostały z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., wydaną na podstawie o art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, którą organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., Nr [...], odmawiającą M. K. i J. K. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, oznaczonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...]przy ul. [...].

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że M.K. i J.K. prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości nabyli na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. od osoby fizycznej - W. A.. Osoba ta z kolei prawo użytkowania wieczystego nabyła od osoby prawnej - Sp. z o.o. w [...] w dniu [...] r. Tym samym M.K. i J.K. nie byli w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości i nie są następcami prawnymi osób (osoby), którym prawo to przysługiwało w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu 24 października 2001 r. stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Sąd podkreślił, iż rozpatrywana sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W świetle powyższego Sąd stwierdził , że organ II instancji słusznie za podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności przyjął przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Konieczność przyjęcia powyższego aktu, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi bowiem konsekwencję związania oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r. akt II SA/Sz 682/08, stosownie do powołanego przepisu art. 153 P.p.s.a.

Sad stwierdził, że nie znajduje natomiast uzasadnienia stanowisko pełnomocnika skarżących, że skarżący są następcami prawnymi osoby fizycznej będącej użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. i posiadali to prawo w dniu 24 października 2001 r., którą to okoliczność potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, prawomocnym wyrokiem z dnia 3 października 2001 r.

Jak słusznie wskazano bowiem w uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2009 r., II SA/Sz 865/09, art. 153 P.p.s.a. nie obejmuje ustaleń faktycznych. Jeśli zatem w toku kolejnego rozpatrzenia sprawy ujawnią się fakty, które uzasadniają poczynienie ustaleń odmiennych od dotychczasowych lub gdy przy kolejnym rozpatrzeniu sprawy okaże się, że dotychczasowe ustalenia istotnej okoliczności było błędne, to organ nie tylko jest uprawniony, ale też zobligowany do poczynienia ustaleń odpowiadających prawdzie.

Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie w związku z ustaleniami, że poprzednik prawny skarżących W. A. nabyła przedmiotową nieruchomość od Sp. z o.o. w [...] w dniu [...] r.

W związku ze stwierdzeniem, że M.K. i J.K. nabyli prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. od osoby fizycznej, która z kolei prawo użytkowania wieczystego nabyła od osoby prawnej - Sp. z o.o. w [...] w dniu [...] r. organ odwoławczy uznał, że tym samym skarżący nie byli w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości i nie są następcami prawnymi osób (osoby), którym prawo to przysługiwało w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu 24 października 2001 r. stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywanie przez użytkowników wieczystych prawo własności nieruchomości – osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie, tj. 24 października 2001 r. ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.

Stosownie do ust. 2 art. 1 powołanej ustawy, prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że ustawodawca, jako jeden z warunków skorzystania z przewidzianego w niej roszczenia przyjął zakres czasowy przysługiwania użytkowania wieczystego. Warunkiem określonym w art. 1 ust. 1 ustawy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym, czy też współużytkowaniu wieczystym było legitymowanie się prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dacie wejścia w życie ustawy tj. 24 października 2001 r., tylko przez osobę fizyczną.

Z załączonej do akt administracyjnych kserokopii aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. [...] wynika, że spółka nabyła przedmiotową nieruchomość w dniu [...]r.

Organ odwoławczy nie poczynił jednak ustaleń, jaki podmiot lub podmioty były użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r., a okoliczność ta ma, jak wyżej podkreślono, podstawowe znaczenie dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy i możności uznania istnienia po stronie skarżących uprawnienia (ekspektatywy) nabycia prawa własności nieruchomości w trybie określonym ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

. Niezależnie od wskazanej wadliwości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wolne od uchybień nie jest także rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak zaznaczono, w związku z treścią art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r. II SA/Sz 682/08, należało przyjąć, co podkreślono już także, przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Prezydent Miasta, w wydanej przez ten organ decyzji z dnia [...] r. nie uwzględnił natomiast wskazań prawnych Sądu i jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ustawy wskazał natomiast, że ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję bez dokonania koniecznych w sprawie ustaleń, uchybiając art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji w zakresie podjętego rozstrzygnięcia naruszył natomiast art. 153 P.p.s.a. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów orzekających powinno być zatem zbadanie, kto w dniu [...]r., był użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, objętej wnioskiem skarżących. Zależnie od poczynionych ustaleń organy te powinny podjąć dalsze ustalenia niezbędne do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, stosownie do wskazań oraz ocen prawnych wyrażonych w wydanych w sprawie orzeczeniach sądów administracyjnych.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 1 ust,1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości odmówił przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości gruntowej oznaczonej ewidencyjnie w obrębie ewidencyjnym nr [...] działką nr [...] o powierzchni [...] ha , położonej w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania administracyjnego w sprawie i ustalił, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości ustanowione zostało na podstawie umowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...]r. na rzecz I. i R. małżonków W.

Wyżej wskazani użytkownicy wieczyści w dniu [...]r. zbyli przysługujące im prawo na rzecz małżonków A. H. – P. i Z. P. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium [...], którzy z kolei w dniu [...] r. przenieśli przedmiotowe prawo na osobę prawną Spółkę z o.o. w [...]– akt notarialny Repertorium [...].

Następnie M. A. działający w imieniu i na rzecz Spółki z o.o.

z Sidziną w [...] przeniósł prawo użytkowania wieczystego nieruchomości

na W. A. – akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] r.

Obecni współużytkownicy wieczyści nieruchomości – M.K.

i J.K. nabyli wymienione prawo w udziałach po [...] na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] r. od osoby fizycznej – W. A.

W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że nie ma wątpliwości co kwestii podmiotowej, czyli przyznania stronom statusu następców prawnych użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości określał zarówno zakres podmiotowy jak i zakres przedmiotowy jej zastosowania.

Zgodnie z umową oddania terenu w użytkowanie wieczyste z dnia [...] r. nieruchomość przeznaczona została pod budownictwo jednorodzinne ogrodnicze.

M. i J. K. umową z dnia [...] r. nabyli prawo współużytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem motelu o pow. [...]m 2, domem mieszkalnym o pow. [...] m2, budynkiem gospodarczym o po. [...]m2, oraz dwoma garażami.

Odnosząc definicję budynku mieszkalnego zawartą w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych pomocniczo w stosunku do powierzchni użytkowych budynków: mieszkalnego i motelu, zlokalizowanych na działce [...], organ stwierdził,

że nieruchomość na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości była zagospodarowana na cele niemieszkalne, a co za tym idzie nie mieściła się w zakresie przedmiotowym analizowanej ustawy. Przeważającym elementem zabudowy przedmiotowej nieruchomości na dzień złożenia wniosku oraz na dzień wejścia w życie ustawy były budynki niemieszkalne a funkcja mieszkalna miała charakter uzupełniający.

Zdaniem organu I instancji zmiana stanu faktycznego i prawnego dokonana przez strony, w wyniku którego powstały dwie odrębne nieruchomości nie może wpłynąć na stwierdzenie przez wnioskodawców wyżej powołanego uprawnienia.

Zmiana spowodowała powstanie odrębnej nieruchomości zabudowanej (dz. [...]), jednakże miało to miejsce po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.

Organ I instancji stwierdził, że po stronie wnioskodawców nie powstała ekspektatywa nabycia prawa własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. z uwagi na niespełnienie łącznie wszystkich zasadniczych ustawowych przesłanek wynikających z art. 1 ust 1 tej ustawy. Ponadto wnioskodawcy nie legitymują się uprawnieniami do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

W odwołaniu od tej decyzji M. i J.K. zarzucili, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.

z zw. z art. 8 i 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Zdaniem odwołujących w zaskarżonej decyzji organ I instancji, powielił po raz wtóry, argument o nie powstaniu ekspektatywy nabycia prawa własności nieruchomości, który nie znajduje uzasadnienia w poglądach sądów administracyjnych i pomija wywody zawarte w wyroku z dnia 19.11.2008r. w sprawie II SA/Sz 682/08.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu

I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony wymóg dotyczący zabudowy nieruchomości na cele mieszkalne, o którym mowa w art. 1 ust.1 ustawy

z dnia 26 lipca 2001 r. Kolegium nie podzieliło podnoszonej w odwołaniu argumentacji, iż kwestia charakteru zabudowy działki była przedmiotem oceny prawnej dokonanej przez sądy administracyjne, korzystnej dla strony. W zapadłym w rozpoznawanej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2006r., sygn.akt I OSK 74/06 podkreślono, że w dotychczas prowadzonym przez organy administracji postępowaniu brak było odpowiednich ustaleń odnośnie zabudowy spornej nieruchomości z punktu widzenia celu mieszkaniowego. W ocenie Kolegium kwestia ta została w sposób należyty i wyczerpujący oceniona w postępowaniu przed organem I instancji. Na dzień nabycia działki w [...] r. przez skarżących, zabudowana była budynkiem hotelu o powierzchni użytkowej [...] m2, domem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] m2, o raz budynkiem gospodarczym o powierzchni [...] m2. Okoliczność, że na działce wybudowano budynek motelu i budynek gospodarczy i działalność taka cały czas była prowadzona, zmieniła przeznaczenie tego terenu na inny cel niż na zabudowę mieszkaniową. Wiodącą w tym przypadku stała się funkcja niemieszkaniowa i grunt ten był traktowany jako oddany pod prowadzenie działalności gospodarczej, bo za taki zaczęto pobierać od stron opłaty za użytkowanie wieczyste.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzję M.K. i J.K. zarzucili:

- naruszenia przepisów prawa materialnego art. 1.1. pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca

2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zabudowanie na cele mieszkalne, o którym mowa w tum przepisie, musi obejmować zabudowanie nieruchomości wyłącznie na cele mieszkaniowe oraz używanie tejże nieruchomości także wyłącznie w celach mieszkaniowych, z wyłączeniem korzystania z nieruchomości także w inny sposób, podczas gdy w rzeczywistości zabudowanie na cele mieszkaniowe w rozumieniu tego przepisu oznacza chociażby częściowe zabudowanie nieruchomości na te cele, z możliwością korzystania z nieruchomości także w inny sposób tj. usługowy,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6,7,8,9 k.p.a. poprzez wyprowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze samodzielnej przesłanki nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, nieprzewidzianej przez ustawodawcę w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, co w rezultacie doprowadziło do odmowy uwzględnienia wniosku skarżących,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8. k.p.a. oraz art. 153 i 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez dokonanie w sposób uporczywy wykładni przepisu art. 1 ust. 1c pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 2011 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, w sposób sprzeczny z dotychczasową wykładnią tego przepisu, dokonaną przez sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, a także organ administracji publicznej prowadzący niniejszą sprawę, co w rezultacie doprowadziło do odmowy uwzględnienia wniosku skarżących.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności

z prawem i w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi.

Z uwagi na to, ze sprawa była już przedmiotem wielokrotnego rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sad Administracyjny, niezbędne jest rozważenie granic związania organów administracji publicznej i sądu orzekającego w niniejszej sprawie ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego toku postępowania zawartymi w tych wyrokach. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w wyroku sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślenia wymaga, że związanie organów administracji publicznej i sądów wynikające z art. 153 p.p.s.a nie obejmuje ustaleń faktycznych. Jeżeli zatem w toku kolejnego rozpatrywania sprawy ujawnią się fakty, które uzasadniają poczynienie ustaleń odmiennych od dotychczasowych lub gdy przy kolejnym rozpatrzeniu sprawy okaże się, że dotychczasowe ustalenie istotnej okoliczności było błędne, to organ nie tylko jest uprawniony, ale też zobligowany do poczynienia odpowiednich ustaleń.

Organy obu instancji, będąc związane oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 682/08 zasadnie przyjęły jako podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku skarżących o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.

Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 262/10 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 133/11 organy przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżących winny ustalić jakie podmioty lub podmiot były użytkownikami przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych nieruchomości – osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie( tj. 24 października 2001r.) ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3 stała się ostateczna. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnym i osób wymienionych w ust. 1. Zdaniem Sądu powyższe uregulowanie oznacza, że uprawnionymi do nabycia z mocy prawa własności tych nieruchomości, są tylko osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. W przypadku, gdy użytkownik wieczysty będący osobą fizyczną posiadał prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. i prawo to przed dniem 24 października 2001 r. przeszło na następców prawnych będących osobami fizycznymi, to następca prawny był kontynuatorem tego prawa związanego z użytkowaniem wieczystym nieruchomości i takiemu następcy prawnemu – osobie fizycznej przysługiwało roszczenie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy.

Z niekwestionowanych przez skarżących ustaleń organów wynika, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości ustanowione zostało

na podstawie umowy oddania gruntu w użytkowanie wieczyste sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...]. na rzecz I. i R. W. I. i R. W. w dniu [...]r. zbyli prawo użytkowania wieczystego na rzecz A. H. – P. i Z. P. (akt notarialny Rep. [...]), którzy z kolei w dniu [...] r. przenieśli to prawo na osobę prawną Spółkę z o.o. w [...](akt notarialny Rep. [...]). Następnie M. A. działający w imieniu i na rzecz Spółki z o.o. w [...] na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. przeniósł prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na W. A. (akt notarialny rep. [...]). M.K. i J.K. nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości od W. A. w dniu [...]r. (akt notarialny Rep. [...]).

Z powyższych ustaleń wynika, że skarżący M.K. i J.K. nie mogą być uznani za następców prawnych w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, bowiem w okresie od [...]r. do [...]r. użytkownikiem wieczystym nie była osoba fizyczna, tyko osoba prawna Spółka z o.o. w [...]. Fakt, że zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 2001r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.) użytkownikami wieczystymi były osoby fizyczne, zdaniem Sądu jest niewystarczający do uznania skarżących za następców prawnych osób wymienionych w akt 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem w art. 1 ust. 2 stanowi, że prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób wymienionych w art. 1 ust. 1, a więc osób fizycznych, a nie osób prawnych.

Zdaniem składu orzekającego w żadnym z wyroków zapadłych w rozpoznawanej sprawie nie zostało przesądzone spełnienie przez skarżących przesłanki podmiotowej określonej w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. W wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 74/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jedynie, że pomimo braku tożsamości w dacie 26 maja 1990 r. i w dacie 24 października 2001 r. osób fizycznych którym przysługiwało prawa użytkowania wieczystego, z uprawnienia do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości mogli skorzystać następcy prawni osób wymienionych w art. 1 ust. 1 wymienionej ustawy. Ustalenie osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r. i kolejnych następców prawnych będących osobami fizycznymi i prawnymi, do dnia wejścia w życie ustawy zostało dokonane przez organ po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 133/11.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odmawiająca nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawa własności nieruchomości nie narusza prawa pomimo błędnego uzasadnienia.

W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się do zarzutów skargi dotyczących spełnienia przesłanki przedmiotowej nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości tj. przeznaczenia nieruchomości na cele mieszkaniowe.

Z tych wzglądów Sad oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.