Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3434/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6561
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6m, l, art. 2 ust. 1 pkt 4, ust. 3,
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa (zwana dalej "Skarżącą", "Spółdzielnią" lub "Wnioskodawcą") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczących praw i obowiązków właścicieli nieruchomości związanych z deklarowaniem wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz jej regulowaniem.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że celem działalności Wnioskodawcy jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Spółdzielnia buduje lub nabywa:

- budynki w celu ustanowienia na rzecz swoich członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych;

- budynki w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu;

- domy jednorodzinne w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów;

- budynki w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.

Na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm., zwanej dalej "u.s.m.") Wnioskodawca ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Wobec powyższego Wnioskodawca zarządza m.in. następującymi rodzajami nieruchomości położonymi na obszarze gminy M.:

1. nieruchomościami o charakterze mieszkalnym stanowiącymi w całości mienie Wnioskodawcy, tj. nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi, w których lokale mieszkalne są użytkowane przez spółdzielców lub osoby trzecie na podstawie umów najmu, spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, dalej "Nieruchomość typu A";

2. nieruchomościami, które częściowo należą do majątku Wnioskodawcy, tj. nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi, w których dla części lokali ustanowiono odrębną własność a pozostałe części stanowią majątek spółdzielni m.in. są przedmiotem praw spółdzielczych. Stosownie do art. 26 ust. 1 u.s.m. nie powstała jeszcze wspólnota mieszkaniowa w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492, zwanej dalej "u.w.l."), jak również nie podjęto na mocy art. 24 u.s.m. uchwały o zarządzie nieruchomością na podstawie ustawy o własności lokali. Wnioskodawca zarządza takim nieruchomościami na podstawie art. 27 ust. 1 ust. 2 u.s.m. Nieruchomości tego typu dalej nazywane są jako "Nieruchomości typu B".

3. nieruchomościami nie stanowiącymi majątku Wnioskodawcy, tj. nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi, w których dla wszystkich lokali ustanowiono odrębną własność i z mocy art. 26 ust. 1 u.s.m. stosuje się przepisy u.w.l. Spółdzielnia zarządza nieruchomościami wspólnymi wspólnot mieszkaniowych na podstawie umów cywilnoprawnych dalej jako "Nieruchomości typu C".

Liczba mieszkańców zamieszkujących w zasobach mieszkaniowych Wnioskodawcy zmienia się na bieżąco. Przykładowo: w pierwszym tygodniu miesiąca liczba osób zamieszkujących zwiększyła się o 5 osób. W drugim tygodniu wyprowadziło się 7 osób, a w trzecim tygodniu wyprowadziły się dwie osoby. Zdarza się także, że osoby informują Wnioskodawcę, że opuszczają zamieszkiwany lokal na okres ponad 30 dni.

W związku z tak opisanym stanem faktyczny Skarżąca zapytała:

1. Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby nieruchomość została uznana za zamieszkałą przez mieszkańców w rozumieniu art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013, poz. 1399 ze zm., zwanej dalej "u.c.p.g.")?

2. Czy Spółdzielnia jest obowiązana do złożenia we własnym imieniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do uiszczenia jako podatnik opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku Nieruchomości typu A, tj. gdy nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielkolokalowym, w którym lokale mieszkalne użytkują osoby na podstawie umów najmu lub praw spółdzielczych?

3. Czy Spółdzielnia jest obowiązana do złożenia we własnym imieniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do uiszczenia jako podatnik opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku Nieruchomości typu B, a jeśli tak to czy w stosunku do wszystkich lokali znajdujących się na tej nieruchomości, czy tylko w stosunku do stanowiących jej majątek, a więc z wyłączeniem lokali stanowiących odrębną własność?

4. Czy w sytuacji, gdy Spółdzielnia zarządza nieruchomością należącą do wspólnoty mieszkaniowej, tj. Nieruchomością C jest ona zobowiązana do składania we własnym imieniu deklaracji oraz wnoszenia opłat jako podatnik w odniesieniu do lokali stanowiących odrębną własność?

5. Czy w sytuacji, gdy w ostatnim dniu danego miesiąca na nieruchomości po raz pierwszy zamieszka mieszkaniec lub w tym ostatnim dniu tego miesiąca na nieruchomości zamieszka kolejna osoba do wyliczenia należnej za dany miesiąc opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy przyjąć liczbę mieszkańców według stanu na ostatni dzień danego miesiąca?

6. Czy w sytuacji, gdy nieruchomość zostanie opuszczona przez mieszkańców, (tj. zaprzestanie on ją zamieszkiwać z zamiarem stałego tam pobytu) w ostatnim dniu miesiąca opłata za gospodarowanie odpadami w niższej wysokości jest należna za miesiąc, w którym mieszkaniec opuścił nieruchomość?

Wnioskodawca odnosząc się do pytania nr 1 wskazał, że nawiązując do treści załącznika do uchwały [...] Rady Miasta M. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości na terenie miasta M. uznał, że Rada Miasta M. przekroczyła zakres delegacji ustawowej, albowiem nie posiadała kompetencji do definiowania nieruchomości zamieszkałej. Zdaniem Wnioskodawcy pojęcie nieruchomości zamieszkałej należało ustalić w oparciu o reguły wykładni językowej i systemowej. Wnioskodawca odwołał się do definicji zawartych w słowniku języka polskiego PWN oraz definicji miejsca zamieszkania określonej w art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej "k.c.") i doszedł do przekonania, że nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy to taka nieruchomość, które jest zajmowana przez osobę lub osoby, dla których jest ona głównym miejscem pobytu (życia). Tymczasem w punkcie 1 załącznika do wskazanej uchwały Rady Miasta M. przewidziano, że przez nieruchomość zamieszkałą należy rozumieć nieruchomości, na których osoba bytuje stale lub czasowo. W ten sposób w ocenie Wnioskodawcy uznanie za zamieszkane nieruchomości, w których osoby przebywają czasowo jest działaniem nieuprawnionym i rozszerza zakres obowiązywania obowiązkowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na nieruchomości zamieszkiwane czasowo.

Wnioskodawca odnosząc się do pytania nr 2 zaznaczył, że przy określeniu podmiotowo-przedmiotowego zakresu opodatkowania opłatą za gospodarowanie odpadami kluczowe znaczenie ma właściwe zdefiniowanie właściciela nieruchomości. Wnioskodawca, analizując definicję właściciela nieruchomości zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., doszedł do wniosku, że ustawodawca nakłada obowiązek w opłacie za gospodarowanie odpadami w pierwszej kolejności na podmioty rzeczywiście władające nieruchomością niezależnie od tytułu prawnego władania. W zakresie przedmiotowym Wnioskodawca, wskazując na art. 4 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 u.c.p.g. i art. 5 u.c.p.g. stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odnosi się tylko do tej części nieruchomości, nad którą to częścią dana osoba lub jednostka organizacyjna posiada rzeczywiste władztwo. W konkluzji Wnioskodawca uznał, że nie jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w stosunku do lokali mieszkalnych należących do jej zasobów (stanowiących majątek spółdzielni) użytkowych przez spółdzielców lub osoby trzecie na podstawie umów najmu, lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Dodatkowo Wnioskodawca wywodził, że właścicielami nieruchomości, za które to nieruchomości, co do zasady uznane będą poszczególne lokale mieszkalne, są odpowiednio ich najemcy lub osoby, którym przysługują prawa spółdzielcze do lokali. Stosownie więc do art. 6m u.c.p.g. to te osoby, a nie spółdzielnia są obowiązane składać deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zgodnie z art. 6h u.c.p.g. ponosi opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, na obszarze której znajdują się będące w ich władaniu lokale.

W przypadku pytania 3 - zarządzania nieruchomościami zabudowanymi budynkiem wielolokalowym, w którym część lokali wyodrębniono na własność, a pozostała część lokali stanowi majątek spółdzielni Wnioskodawca uznał, że art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie znajdzie zastosowania, albowiem zarząd sprawowany przez spółdzielnię w tym przypadku na podstawie przepisów u.s.m., tj. art. 27 ust. 1 i ust. 2 u.s.m. nie stanowi zarządu nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów u.w.l. W konsekwencji Wnioskodawca przyjął, że w przypadku Nieruchomości typu B nie jest obowiązany do składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz odprowadzania do budżetu gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do lokali stanowiących odrębna własność. Wnioskodawca nie jest bowiem właścicielem tych nieruchomości, jak również nie jest objęty zakresem art. 2 ust. 3 u.c.p.g.

Wnioskodawca odnosząc się do pytania 4 zaprezentował pogląd, zgodnie z którym art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nakłada obowiązki właściciela nieruchomości na zarządzającego nieruchomością wspólną, ale wyłącznie w odniesieniu do tej części nieruchomości, która stanowi część wspólną. W takim zaś wypadku obowiązki w zakresie składania deklaracji oraz uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciążają właścicieli odrębnych lokali, a nie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną Nieuprawnione jest zatem, według opinii Wnioskodawcy, twierdzenie, że z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wynika, iż spółdzielnia odpowiada zarówno za grunt, na którym posadowiony jest budynek oraz wszystkie lokale w danym budynku mimo że ustanowiono dla nich odrębną własność i mają swoich właścicieli.

Jeśli chodzi o pytanie 5, to kierując się treścią art. 6m u.c.p.g., wnioskodawca wywodził, że w sytuacji gdy dana nieruchomość zostanie zamieszkana po raz pierwszy w ostatnim dniu miesiąca lub jeśli w tym ostatnim dniu miesiąca na nieruchomości zamieszka kolejny mieszkaniec, to do określenia postawy wyliczenia opłaty za danym miesiąc należy przyjąć liczbę mieszkańców zamieszkujących nieruchomość tego ostatniego dnia miesiąca. Oznacza to, że w przypadku zamieszkania pierwszego mieszkańca na nieruchomości ostatniego dnia danego miesiąca zobowiązanie podatkowe powstanie za miesiąc, w którym mieszkaniec zamieszkał. Opłata będzie należna za cały miesiąc, tj. zostanie wyliczona jako iloczyn liczby mieszkańców według stanu na ostatni dzień miesiąca i uchwalonej przez Radę Miasta stawki podatkowej. Podobnie rzecz się będzie miała, jeśli ostatniego dnia miesiąca na nieruchomości zamieszka kolejna osoba. Również tę kolejną osobę należy uwzględnić przy wyliczeniu opłaty za miesiąc, w którym ona zamieszkała na nieruchomości.

Odnosząc się do pytania 6 Wnioskodawca nawiązał do art. 6m u.c.p.g. i skonstatował, że w razie, gdy osoba opuści nieruchomość w ostatnim dniu miesiąca do określenia podstawy wyliczenia opłaty należy przyjąć liczbę mieszkańców zamieszkujących nieruchomość na stałe tego ostatniego dnia miesiąca z wyłączeniem liczby osób, które tego ostatniego dnia miesiąca wyprowadziły się z nieruchomości. Niższa opłata wynikająca z faktu, że nieruchomość została opuszczona przez mieszkańca, który wyprowadził się z niej ostatniego dnia miesiąca, będzie miała zastosowanie do opłaty należnej za cały miesiąc, w którym mieszkaniec wyprowadził się z nieruchomości.

W interpretacji indywidualnej z 2 stycznia 2014 r. Burmistrz Gminy M., stanowisko Skarżącej dotyczące przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczących praw i obowiązków właścicieli nieruchomości związanych z deklarowaniem wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz jej regulowaniem w zakresie:

a) warunków, jakie musi spełniać nieruchomość aby mogła zostać uznana za zamieszkałą przez mieszkańców - uznał za nieprawidłowe;

b) obowiązku złożenia przez spółdzielnię mieszkaniową we własnym imieniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązku uiszczenia przez spółdzielnię opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zarządzania przez spółdzielnię nieruchomością stanowiącą w całości mienie spółdzielni, zabudowaną budynkiem wielolokalowym, w którym lokale mieszkalne użytkują osoby na podstawie umów najmu lub praw spółdzielczych - uznał za nieprawidłowe;

c) obowiązku złożenia przez spółdzielnię mieszkaniową we własnym imieniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązku uiszczenia przez spółdzielnię opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zarządzania przez spółdzielnię nieruchomością zabudowaną budynkiem wielolokalowym, w którym część lokali wyodrębniono na własność a pozostała część lokali stanowi majątek spółdzielni - uznał za nieprawidłowe;

d) obowiązku złożenia przez spółdzielnię mieszkaniową we własnym imieniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązku uiszczenia przez spółdzielnię opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zarządzania przez spółdzielnię nieruchomością zabudowaną budynkiem wielolokalowym, nie stanowiącymi mienia spółdzielni, w którym doszło do wyodrębnienia wszystkich lokali mieszkalnych na własność, a spółdzielnia zarządza częścią wspólną nieruchomości w oparciu o umowę cywilnoprawną ze wspólnotą mieszkaniową - uznał za nieprawidłowe;

e) ustalenia momentu decydującego o powstaniu lub zwiększeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dany miesiąc, w sytuacji gdy w trakcie miesiąca liczba osób zamieszkujących nieruchomość wzrasta - uznał za prawidłowe;

f) ustalenia momentu decydującej o zmniejszeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub zaniechaniu jej poboru za dany miesiąc, w sytuacji gdy w trakcie miesiąca liczba osób zamieszkujących nieruchomość maleje - uznał za prawidłowe.

W uzasadnieniu odnosząc się do pytania 1 organ powołał się na art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. i wskazał, że uwzględniając efekty wykładni językowej, celowościowej i systemowej wewnętrznej należy ostatecznie przyjąć, że przez nieruchomość zamieszkałą przez mieszkańców, o jakiej mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. można rozumieć nieruchomość, na której osoba bytuje stale lub czasowo, zazwyczaj spędza czas przeznaczony na odpoczynek, niezależnie od czasowych nieobecności związanych z wypoczynkiem, urlopem, odwiedzinami u przyjaciół i krewnych, interesami, leczeniem medycznym lub pielgrzymkami religijnymi. Ponadto organ wskazał, że pogląd o uznaniu za "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" nieruchomości zamieszkałe okresowo (sezonowo) znalazł już potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W kwestii pytania 2 powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6h, art. 6c, art. 6m ust. 1 u.c.p.g. i wskazał, że w przypadku gdy nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym lokale mieszkalne użytkują osoby na podstawie umów najmu lub spółdzielczych praw do lokali, Wnioskodawca (spółdzielnia) składa jedną zbiorczą deklarację w imieniu wszystkich lokatorów zamieszkujących nieruchomość oraz uiszcza jedną zbiorczą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Odnosząc się do pytania 3 powołał art. 2 ust. 3 u.c.p.g., art. 27 ust. 1 i ust. 3 u.s.m. i wskazał, że spółdzielnia mieszkaniowa będzie miała obowiązek na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g. złożyć we własnym imieniu jedną zbiorczą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wszystkich lokali znajdujących się na nieruchomości, włącznie z lokalami wyodrębnionymi na własność i na podstawie art. 6h u.c.p.g. uiścić jedną zbiorczą opłatę.

Jeśli chodzi o pytanie 4, powołał art. 26 ust. 1 u.s.m. oraz art. 2 ust. 3 u.c.p.g. i wskazał, że spółdzielnia mieszkaniowa będzie miała obowiązek na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g. złożyć we własnym imieniu jedną zbiorczą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wszystkich lokali znajdujących się na nieruchomości, włącznie z lokalami wyodrębnionymi na własność i na podstawie art. 6h u.c.p.g. uiścić jedną zbiorczą opłatę.

Biorąc pod uwagę pytania 5 i 6 organ powołał art. 6i, art. 6j. ust. 1, art. 6m ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. i wskazał, że mając powyższe regulacje na względzie należy podzielić stanowisko Wnioskodawcy, że miarodajny do określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest stan faktyczny istniejący w ostatnim dniu danego miesiąca. Opłata należna za dany miesiąc powinna być wyliczana jako iloczyn osób zamieszkujących nieruchomość według stanu na ostatni dzień miesiąca i uchwalonej przez radę gminy stawki podatkowej. Ta zasada ma zastosowanie zarówno do sytuacji, gdy liczba osób zamieszkujących nieruchomość wzrośnie ostatniego dnia danego miesiąca jak i zmaleje. Przy czym tak jak wskazywano w odpowiedzi na pytanie nr 1, dla ustalenia ilości osób faktycznie zamieszkujących nieruchomość w danym miesiącu nie ma żadnego znaczenia zamiar przebywania tych osób na stałe na nieruchomości czy też dotychczasowy czasookres zamieszkiwania.

Skarżąca wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uznanie jej stanowiska za prawidłowe.

W odpowiedzi na to wezwanie, Burmistrz Gminy M. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów:

1. Art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. w związku z pkt. 1 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...] marca 2013 r., poprzez ich błędną interpretację polegającą na uznaniu, że dla zdefiniowania pojęć nieruchomości zamieszkanej i niezamieszkanej nie ma znaczenia zamiar przebywania w nieruchomości na stałe;

2. Art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 6h i 6m u.c.p.g. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Spółdzielnia ma obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w których lokale mieszkalne są użytkowane przez spółdzielców lub osoby trzecie na podstawie umów najmu, spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego;

3. Art. 2 ust. 3 w związku z art. 6h i 6m u.c.p.g. i w związku z art. 27 u.s.m. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Spółdzielnia ma obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w których dla części lokali ustanowiono odrębną własność;

4. Art. 2 ust. 3 w związku z art. 6h i 6m u.c.p.g. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Spółdzielnia ma obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w których dla wszystkich lokali ustanowiono odrębną własność.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy M., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że na etapie postępowania przed tut. Sądem sporne pozostały pomiędzy stronami zasadniczo dwie kwestie: interpretacja pojęcia "nieruchomości zamieszkałej przez mieszkańców", o jakiej mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. oraz kwestia obowiązku złożenia przez Skarżącą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązku uiszczenia przez spółdzielnię opłaty za gospodarowanie tymi odpadami w następujących przypadkach:

a) w przypadku zarządzania przez Spółdzielnię nieruchomościami stanowiącymi w całości jej mienie, zabudowaną budynkiem wielolokalowym, w którym lokale mieszkalne użytkują osoby na podstawie umów najmu lub praw spółdzielczych,

b) w przypadku zarządzania przez Spółdzielnię nieruchomością zabudowaną budynkiem wielolokalowym, w którym część lokali wyodrębniono na własność a pozostała część lokali stanowi majątek spółdzielni,

c) w przypadku zarządzania przez Spółdzielnię nieruchomością zabudowaną budynkiem wielolokalowym, nie stanowiącymi jej mienia, w którym doszło do wyodrębnienia wszystkich lokali mieszkalnych na własność, a Spółdzielnia zarządza częścią wspólną nieruchomości w oparciu o umowę cywilnoprawną ze wspólnotą mieszkaniową.

Odnosząc się do pierwszej kwestii spornej Sąd zauważa, że zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ww. ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z powyższej regulacji wynika z jednej strony obowiązek gminy do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a z drugiej strony obowiązek właścicieli tych nieruchomości do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z powyższej regulacji wynika także, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach posługuje się dwiema kategoriami nieruchomości: nieruchomością zamieszkałą (co do których na gminie ciąży obowiązek zorganizowania odbioru odpadów komunalnych) oraz nieruchomością nie zamieszkałą, na których powstają odpady komunalne (co do których gmina może zorganizować odbiór takich odpadów). Żadne z tych pojęć, a w szczególności pojęcie "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" nie zostało zdefiniowane w tejże ustawie, co doprowadziło strony tego postępowania do sporu.

Zarówno Skarżąca jak i organ są zgodne co do tego, że w takim przypadku należy dokonać wykładni językowej pojęcia "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", jako właściwej wykładni prawa, uzasadniając swoje stanowisko orzecznictwem oraz doktryną. Skarżąca podkreśla również, że w tym przypadku, oprócz reguł wykładni językowej, należy zastosować również reguły wykładni systemowej.

O ile Skarżąca wskazuje, że właściwa interpretacja spornego pojęcia powinna opierać się na treści art. 25 k.c., a więc zawartej tam definicji miejsca zamieszkania, to organ, nie podzielając jego poglądu, wskazuje na konieczność odwołania się w tym zakresie do reguł znaczeniowych języka powszechnego. W tym zakresie organ wskazuje na zawarte w słowniku języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN S.A. (wersja elektroniczna) rozumienie słowa "zamieszkany".

Sąd podziela pogląd o konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie wykładni językowej. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej kluczowe znaczenie dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia ma zdefiniowanie użytego w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. pojęcia "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy ", a w sytuacji gdy nie ma definicji legalnej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zasadnym jest odwołanie się do tej właśnie wykładni.

Zdaniem Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż przy interpretacji pojęcia "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" właściwym działaniem jest sięgnięcie do definicji słownikowej pojęcia "zamieszkany", jako najbardziej odpowiadającemu pojęciu podlegającemu wykładni. Słusznie organ w tym zakresie przywołał definicję słownikową, zgodnie z którą "zamieszkały" to "taki, na którym lub w którym ktoś mieszka, żyje". Z kolei słowo "zamieszkać" oznacza, że "jeśli jakieś osoby czy zwierzęta zamieszkały gdzieś, to zaczęły tam mieszkać". Zatem za prawidłowy należało uznać wniosek wyprowadzony przez organ z powyższych definicji, iż przez zamieszkiwanie należy rozumieć określony stan faktyczny polegający na przebywaniu w danym miejscu. Przy czym istotne jest, że dla rozumienia tego pojęcia nie ma znaczenia zamiar osób tam przebywających. Prawidłowa jest też konkluzja organu, zgodnie z którą "nieruchomością zamieszkaną" w rozumieniu art. 6c ust. 1 u.c.p.g. będzie nieruchomość, która faktycznie została zamieszkana przez osoby niezależnie od czasu przebywania tych osób co do kontynuowania zamieszkiwania nieruchomości w przyszłości.

Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, że nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy to taka nieruchomość, która jest zajmowana przez osobę lub osoby, dla których jest ona głównym miejscem pobytu (życia). Takie rozumienie spornego pojęcia, powiązane z treścią art. 25 k.c., a więc zamiarem stałego pobytu, prowadziłoby, zdaniem Sądu, do nieuzasadnionego ograniczenia znaczenia spornego pojęcia, a w konsekwencji ograniczenia stosowania ustawy o czystości i porządku w gminach.

Pogląd Skarżącej prowadziłby bowiem do sytuacji, w której w przypadku czasowej nieobecności danej osoby na nieruchomości zamieszkanej na skutek np. wyjazdu na urlop, podróż służbową czy z innych powodów, powodowałoby, że nieruchomość ta nie mogłaby być uznana za nieruchomość zamieszkaną. Również w odwrotnej sytuacji, a więc gdy ta sama osoba w okresie wyjazdu z tej nieruchomości przebywa na innej nieruchomości (np. w hotelu, pensjonacie), to również ta druga nieruchomość nie mogłaby być uznana za zamieszkaną przez tę osobę. Oznacza to, że w związku ze wskazanymi okolicznościami żadna z nieruchomości, nie mogłaby być uznana za zamieszkaną. Zdaniem Sądu nie taki cel przyświecał ustawodawcy w związku z wprowadzeniem obowiązków określonych w ustawie o czystości. Gdyby bowiem ustawodawca chciał takie przypadki wyłączyć z obowiązków określonych w tej ustawie zawarłby w tym zakresie stosowne unormowanie, czego jednak nie uczynił.

W związku z tym konkluzja organu zawarta w zaskarżonej interpretacji, iż przez "nieruchomość zamieszkałą przez mieszkańców", o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. można rozumieć nieruchomość, na której osoba bytuje stale lub czasowo, zazwyczaj spędza czas przeznaczony na odpoczynek, niezależnie od czasowych nieobecności związanych z wypoczynkiem, urlopem, odwiedzinami u przyjaciół i krewnych, interesami, leczeniem medycznym lub pielgrzymkami religijnymi należało uznać za prawidłową.

A zatem, zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i prawidłowo wyjaśnił sposób ich zastosowania.

Przechodząc do drugiej kwestii spornej Sąd zauważa, że sprowadza się ona do wyjaśnienia, w oparciu o przedstawiony we wniosku o interpretację prawa podatkowego stan fatyczny, czy podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do opisanych nieruchomości jest Spółdzielnia, czy też inne osoby: użytkownicy poszczególnych lokali (na podstawie umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu) czy właściciele wyodrębnionych lokali.

Sporna w sprawie kwestia była już przedmiotem analizy sądów administracyjnych, a kształtująca się już na tle tego problemu linia orzecznicza jest w zasadzie jednolita (por. wyrok: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 586/13, z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 285/14 oraz z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 586/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1659/14; z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 300/14; z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1788/14; dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko sądów zawarte w ww. orzeczeniach, a w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015r., sygn. akt I SA/Wr 2240/14.

Zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c (tj. nieruchomości zamieszkałych, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (ust.1) i niezamieszkałych na podstawie uchwały (ust. 2)), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6m u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l u.c.p.g. A zatem, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Definicję "właściciela nieruchomości" dla potrzeb ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawarto w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Według ww. przepisu, ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Uzupełnienie tej definicji stanowi przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej interpretacji podatkowej), w myśl którego, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80. poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492) lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Niniejsza regulacja stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., która przewidzianymi w ustawie obowiązkami obciąża właścicieli nieruchomości. Zatem w sytuacji wskazanej w art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wolą ustawodawcy, obowiązki właścicieli zostały przeniesione na inne podmioty, tj. osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną.

Celem art. 2 ust. 3 jest bez wątpienia ułatwienie wykonywania obowiązków wynikających z u.c.p.g. w przypadku, gdy mamy do czynienia z budynkami wielolokalowymi, w których wydzielono odrębne lokale. W takich przypadkach obowiązki z indywidualnych podmiotów przechodzą mocą ustawy na wspólnoty lub spółdzielnie reprezentowane przez swoje organy (zarządy).

Z powyższego wynika, iż ustawodawca celowo dla budynków wielolokalowych przyjął odrębne uregulowanie. Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. należy, jak słusznie przyjął organ, odczytać w ten sposób, że wolą ustawodawcy obowiązki właścicieli przerzucono na konkretną grupę podmiotów (tj. na osoby sprawujące zarząd nad nieruchomością wspólną). Podmioty te winny składać jedną deklarację (a nie osobno dla poszczególnych lokali) i uiszczać jedną opłatę, tak samo jak odpady są gromadzone we wspólnych pojemnikach.

Niewątpliwie, co zostało już zasygnalizowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, treść art. 2 ust. 1 pkt 4) oraz art. 6h i art. 6m u.c.p.g. nie jest precyzyjna, a zasadniczym mankamentem ww. ustawy jest brak przepisu rozstrzygającego wprost, który z podmiotów jednocześnie spełniających przesłankę właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g. jest zobowiązany do złożenia deklaracji "śmieciowej" oraz do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na uzasadnione w tym zakresie wątpliwości interpretacyjne wskazał również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. K 17/12), stwierdzając jednak, że art. 6h i art. 6m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4) i art. 2 ust. 3 u.c.p.g. są zgodne z art. 2 Konstytucji. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do w/w wyroku, niewątpliwie, prawodawca nie rozstrzygnął wprost, na którym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4) u.c.p.g. spoczywa obowiązek określony w art. 6h i art. 6m ust. 1 tejże ustawy w wypadku, gdy kilka podmiotów spełnia ustawowe kryteria "właściciela nieruchomości", jak również, prawodawca nie uregulował wprost ewentualnej solidarnej odpowiedzialności posiadaczy nieruchomości na której powstają odpady, w wypadku niewypełniania obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Nie znaczy to jednak, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, że na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości oraz innych stosowanych analogicznie przepisów prawa, z uwzględnieniem treści stosunków cywilnoprawnych łączących w każdym konkretnym wypadku podmioty, o których mowa w treści art. 2 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, nie jest możliwe ustalenie osób, na których ciążą przedmiotowo istotne obowiązki ustawowe oraz konsekwencji ich wadliwego dokonania albo niedokonania. Dokonując w ten sposób wykładni ww. przepisów u.c.p.g. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi obowiązek ponoszenia opłaty oraz złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Niezależnie od przesądzającego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego co do wykładni spornego w sprawie art. 2 ust. 3 u.c.p.g. należy stwierdzić, że nie powinno budzić wątpliwości, że Skarżąca jest adresatem normy wynikającej z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Regulacji tej należało zatem przypisać (co słusznie uczynił organ interpretacyjny) kluczowe znaczenie na tle zapytań wyrażonych we wniosku (w pytaniach od drugiego do czwartego), jako że hipoteza tego przepisu najbardziej odpowiada stosunkom własnościowym i prawnym jak te opisane we wniosku. Reasumując, po myśli art. 2 ust. 3 u.c.p.g., Skarżąca jest podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. podmiotem na który ustawa nakłada obowiązki właściciela nieruchomości.

Innymi słowy, właściciel nieruchomości, w znaczeniu zastanym w prawie cywilnym, będzie zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie, sam. Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnocie mieszkaniowej podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną (por. ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 586/13).

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że nie ma do niej zastosowania art. 2 ust. 3 u.c.p.g. z uwagi na to, że Spółdzielnia nie sprawuje zarządu w rozumieniu ustawy o własności lokali, czego wymaga ww. przepis, ale w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zarząd nieruchomością wspólną uregulowany jest w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali (art. 18 - 33). Zgodnie z art. 18 tej ustawy zarząd nieruchomością wspólną może być uregulowany umownie. Dopiero w braku umowy stosuje się reżim ustawowy. W przypadkach w umowie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące sposobu zarządu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej (tzw. zarząd powierzony).

W art. 2 ust. 3 u.c.p.g. mowa jest o osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, czyli mowa jest nie tylko o osobach pełniących funkcję zarządu wspólnoty mieszkaniowej (wybranych zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l.), ale również o każdej osobie fizycznej lub prawnej, której zarząd został powierzony. Spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Po ustanowieniu na rzecz swoich członków lub innych osób odrębnej własności lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 u.s.m., odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 u.s.m.

Zdaniem Sądu odesłanie zawarte w art. 27 ust. 2 u.s.m. do zarządu powierzonego w rozumieniu ustawy o własności lokali stanowi o tym, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, o jakim mowa w art. 2 ust. 3 u.c.p.g.

W uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12 (opubl. ONSAiWSA 2013/2/23) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się co do charakteru zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., odwołał się do uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 26 listopada 2008 r. sygn. III CZP 100/08 (OSNC 2009, nr 10, poz. 140), który wskazał, że w potencjalnej kolizji mogą tu występować dwie ustawy określające swoiste reżimy zarządu nieruchomością wspólną: ustawa o własności lokali i ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Ustawodawca w art. 27 u.s.m. rozstrzygnął o wyborze spółdzielczego (nie zaś powszechnego) reżimu zarządu nieruchomością wspólną, w którego ramach spółdzielnia sprawuje taki zarząd z mocy ustawy, tak jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Wprawdzie stosownie do art. 27 ust. 1 u.s.m.: "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3" - co mogłoby ewentualnie wskazywać na poddanie omawianej sfery stosunków unormowaniom ustawy o własności lokali, jednakże zakres stosowania przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną określa nie przytoczony ust. 1 art. 27, lecz ust. 2 tego artykułu, rozstrzygający o bardzo wąskim stosowaniu odpowiednich dla tej materii przepisów ustawy o własności lokali.

A zatem w spółdzielniach mieszkaniowych w zasadzie nie stosuje się tych przepisów ustawy o własności lokali, które dotyczą zarządu nieruchomością wspólną, w tym także i tych, które dotyczą funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej powołanej głównie w tym celu, aby właściciele lokali mogli sprawnie zarządzać nieruchomością wspólną. Wyłączenie stosowania również tych przepisów ustawy o własności lokali jest w spółdzielniach mieszkaniowych zrozumiałe, gdyż w innym przypadku dochodziłoby do stosowania dwóch systemów dotyczących zarządzania tą samą nieruchomością - systemu właściwego dla spółdzielni i systemu właściwego dla wspólnoty mieszkaniowej. Jest oczywiste, że taka sytuacja prawna byłaby źródłem trudności w zarządzaniu wspólną nieruchomością. Ustawodawca zdecydował, że w odniesieniu do nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej w razie pojawienia się innych niż spółdzielnia właścicieli lokali stosuje się w powyższym zakresie przede wszystkim procedury (...) przewidziane w przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

NSA stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze u.s.m. stanowiący że: "Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26". Według NSA, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 u.s.m. należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, że omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd (...) jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej.

Istotą systemu zarządu uregulowanego w art. 27 ust. 2 u.s.m. jest więc sprawowanie ex lege przez spółdzielnię zarządu nieruchomością wspólną jak zarządu powierzonego. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. sygn. V CSK 459/11(Lex nr 1243118), w którym sformułowano następującą tezę: "Odpowiednie stosowanie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nie może być rozumiane jako przyznanie właścicielom lokali uprawnienia do pozbawienia spółdzielni wykonywania zarządu nieruchomością wspólną w inny sposób niż wynikający z zastosowania art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Oznacza ono jedynie to, że zarząd nieruchomością wspólną jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jednakże zarząd przysługujący spółdzielni powstaje i jest wykonywany ex lege, podczas gdy zarząd powierzony według art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali powstaje i jest wykonywany na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli lokali. W szczególności więc właściciele lokali w okresie wykonywania zarządu przez spółdzielnię nie mogą go powierzyć innej osobie dopóty, dopóki nie będą do nich stosowane przepisy ustawy o własności lokali na podstawie art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych".

Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że zarząd spółdzielni w przypadku, gdy jest ona współwłaścicielem, jest nie tylko zarządem preferowanym ale i wynikającym z ustawy. Zarząd ten, w sytuacji wyodrębnienia własności lokali, nie jest całkowicie oderwany od reguł, o jakich mowa w przepisach ustawy o własności lokali. Tym samym spółdzielnie mieszkaniowe sprawują zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali (jak zarząd powierzony). To, że nie mają w takim przypadku zastosowania inne (niż art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i ust. 1a ustawy o własności lokali) przepisy ustawy o własności lokali a zwłaszcza przepisy o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli lokali nie wyklucza, że na użytek ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniowe należy do kategorii mieszczącej się w pojęciu zarządu wynikającym z ustawy o własności lokali, czyli "w rozumieniu" tej ustawy.

Użycie w art. 27 ust. 2 u.s.m. sformułowania, że spółdzielnia wykonuje zarząd "jak zarząd powierzony, o którym mowa w ustawie o własności lokali" i odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o własności lokali w tym zakresie wskazuje, że na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest to zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jest to więc zarząd ustawowy w zakresie wykonywania którego art. 27 ust. 2 u.s.m. odsyła bezpośrednio do stosownych regulacji ustawy o własności lokali, nakazując je stosować odpowiednio.

Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym przez wskazane na wstępie sądy administracyjne, że nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 u.c.p.g., według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości, bo to jest regułą na gruncie ustawy o własności lokali, podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (która, co już wyżej wskazano, odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali).

Podsumowując Sąd podzielił w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji podatkowej, uznając je za prawidłowe, a dokonaną wykładnię prawa jako nie naruszającą wymienionych w skardze przepisów prawa, w szczególności art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g., art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 6h i 6m u.c.p.g.

Mając powyższe na uwadze, sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

-----------------------

1