Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 349/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 159/09 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 159/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. Sp. z o.o. w C. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że z oświadczeń Spółki zawartych na urzędowym formularzu wynikało, że w wyniku postępowania egzekucyjnego, w trakcie którego zajęto jej rachunki bankowe, straciła ona płynność finansową. W rubryce nr 6 wniosku (wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych) wpisano sumę 150.000 zł, zaś w rubryce nr 7 (wartość środków trwałych wnioskodawcy) - 514.904,98 zł. Wskazano nadto, że w ostatnim roku obrotowym Spółka uzyskała zysk w wysokości 69.044,94 zł oraz że nie posiada nieomal żadnych środków na swoich trzech rachunkach bankowych (tylko na jednym rachunku bankowym stan wyniósł 0,32 zł). Spółka dołączyła m.in. odpisy zawiadomień o zajęciu wspomnianych rachunków bankowych z dnia 8 grudnia 2008 r., w których sumę do przekazania z rachunków określono na kwotę 24.537,59 zł, oraz zaświadczenia stwierdzającego, iż stan zaległości podatkowych na dzień 25 lutego 2009 r. wynosił 66.096,56 zł. Ponadto, wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, strona nadesłała wszystkie żądane dokumenty, tj. m.in.: wykaz środków trwałych na dzień 31 marca 2009 r. (wykazano w nim środki trwałe, m.in. w postaci nieruchomości, o łącznej wartości 514.472,78 zł), raport kasowy za miesiące od stycznia do marca 2009 r. (bilans otwarcia określono w nim na kwotę 6.990,67 zł), sprawozdanie finansowe za 2008 r., rachunek wyników. Sąd I instancji analizując powyższe dane, doszedł do przekonania, że Spółka nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Sąd wskazał, że z nadesłanego przez Spółkę bilansu finansowego wynika, że nadal osiąga pokaźne obroty, wykazując zysk przekraczający niewspółmiernie nie tylko kwoty wszystkich wykazanych zobowiązań podatkowych, ale i zobowiązań wykazanych w sprawozdaniu. Przedstawiona dokumentacja, aczkolwiek potwierdza znaczną skalę ciążących na Spółce zobowiązań oraz toczące się w związku z tym postępowania egzekucyjne, nie stanowi dostatecznie przekonującego dowodu, że Spółka - jak podniesiono we wniosku - utraciła płynność finansową. Sąd wskazał również, że kwotę do przekazania z rachunków bankowych określono na sumę 24.537,59 zł, zaś w świetle sprawozdania finansowego po dacie wystawienia tych zawiadomień środki pieniężne skarżącej zgromadzone w kasie i na rachunkach wynosiły 39.997,98 zł. Po spłacie sumy zajęcia ze środków tych pozostałaby kwota niewiele niższa od sumy wpisów od skargi we wszystkich sprawach Spółki (15.460,39 zł).

Sąd mając na uwadze argumentację Spółki, w ramach której podniesiono, że kwoty przeznaczone są na wydatki związane z prowadzoną działalnością i nie wystarczają na spłatę wszystkich zobowiązań, wskazał, że prowadzenie spraw sądowych, przez przedsiębiorcę, w tym w szczególności w sprawach związanych z publicznoprawnymi zobowiązaniami niewątpliwie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, co oznacza, że podmiot podejmujący się takiej działalności powinien liczyć się z koniecznością opłacenia wpisów sądowych, dostosowując do tej potrzeby sposób wydatkowania uzyskanych przychodów.

W złożonym zażaleniu Spółka wskazała, że deklarowane kwoty przychodu nie są kwotami, które natychmiast zasilają konta bankowe skarżącej, bądź wpływają do jej kasy, stąd też nie ma możliwości uiszczenia wpisu sądowego. Ponadto, wszelkie środki, które wpływają na rachunek bankowy są zajmowane na poczet prowadzonej egzekucji. Spółka wskazała również, że złożony został wniosek o ogłoszenie upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym może być przyznane – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ratio legis tego przepisu polega na wyłączeniu strony z ogólnej zasady partycypowania w kosztach procesu określonej w art. 199 p.p.s.a., pod warunkiem, że wykaże ona, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skoro zaś przyznanie prawa stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199 p.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, to jego przyznanie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy również wskazać, że treść art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek dostarczenia takich informacji, które stanowiłyby podstawę dla Sądu do orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Bez wątpienia strona skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których bezsprzecznie wynika, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Niemniej jednak z dokumentów tych nie wynika, żeby strona skarżąca nie była w stanie uiścić wpisów sądowych w łącznej wysokości 17,523 zł.

Należy wskazać, że strona skarżąca wciąż prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, osiągając obroty finansowe, które przekraczają wartość zobowiązań. Nawet jeśli obroty te ulegają ciągłemu zmniejszaniu w stosunku do lat ubiegłych, to nadal są na tyle wysokie, aby umożliwiły wygospodarowanie części środków pieniężnych ze środków przeznaczonych na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, na pokrycie wpisu sądowego. Należy również wspomnieć, na co słusznie zresztą zwrócił uwagę Sąd I instancji, że w świetle dostarczonego sprawozdania finansowego po dacie wystawienia tych zawiadomień środki pieniężne skarżącej zgromadzone w kasie i na rachunkach wynosiły 39.997,98 zł. Stąd też, nawet uwzględniając okoliczność prowadzonej egzekucji, w ramach której sumę do przekazania z rachunków określono na kwotę 24.537,59 zł, Spółka powinna znaleźć niezbędne środki na pokrycie kosztów sądowych.

Należy również wskazać, że trudno odnieść się do okoliczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż nie został on jeszcze rozpatrzony.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.