Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1241/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1),  art. 235(2),  art. 237 par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 11 ust. 1,  pkt 25/6 załącznika do w/w rozporządzenia
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi U. N. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...]r. odmówił stwierdzenia u U.N. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 25 pkt 6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W pozycji tej sprecyzowane zostały choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi: centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że U.N. była narażona na działanie szkodliwego promieniowania podczas zatrudnienia w zlikwidowanej Spółdzielni A w T. w okresie od 12 sierpnia 1987 r. do 8 sierpnia 1989 r. Jednak dwie upoważnione placówki lekarskie, tj. Poradnia Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. ( orzeczenie z dnia [...]r.) i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w K. Przychodna Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie z dnia [...]r.)., nie rozpoznały u tej pracownicy choroby zawodowej z powodu upływu ponad 3-letniego okresu od ustania narażenia na działanie czynników szkodliwych. Udokumentowane objawy zmian degeneracyjnych w obrębie siatkówek obu oczu wystąpiły bowiem w roku 2004, przy czym w roku 2002 stwierdzono prawidłowość ostrości wzroku. Z powodu braku rozpoznania choroby zawodowej do jej stwierdzenia dojść nie mogło.

W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia U.N. zanegowała jego zasadność, podnosząc, że problemy z narządem wzroku datują się od roku 1990, lecz nie jest w stanie udowodnić faktu leczenia, bo nie zachowała się żadna dokumentacja, poza wpisem w książeczce zdrowia. Powołując się na orzecznictwo wskazała, że w sytuacji stwierdzonego narażenia na działanie czynników szkodliwych, schorzenia tego narządu i domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem, istnieją przyczyny do stwierdzenia choroby zawodowej. W jej ocenie upływ czasu nie ma znaczenia dla tej kwestii. Nadto powołała się na zaliczenie jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z powodu schorzenia narządu wzroku mocą orzeczenia z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy powyższą decyzję, podtrzymując ustalenia i wnioski organu I instancji.

Na skutek skargi wniesionej przez U.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powyższą decyzję uchylił wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009r. sygn. akt IV SA/GI 117/09. W uzasadnieniu wskazał, że z dniem 3 lipca 2009 r. przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji utraciły moc obowiązującą w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07, Dz. U. Nr 116 z 2008 r., poz. 740). W związku z tym wystąpiła podstawa uchylenia decyzji określona w przepisie art. 145a § 1 k.p.a., według którego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Ta zaś, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest podstawą uchylenia decyzji. Sąd wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy w oparciu o nowy stan prawny z uwzględnieniem § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz zebranego dotychczas materiału dowodowego. Wyjaśnił również, że powoływane przez skarżącą orzecznictwo dotyczy poprzedniego stanu prawnego i nie ma zastosowania w sprawie oraz, że w zasadzie ja obciąża ciężar wykazania wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych przed upływem 3 lat od ustania narażenia.

` W konsekwencji powyższego wyroku [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją dnia [...]r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...]r. i przekazał sprawę wymienionemu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził u U.N. choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi: centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego, wymienionej w pozycji 25/6 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do wskazanego rozporządzenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie przez właściwą jednostkę orzeczniczą choroby ustalonej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie w wyniku oceny warunków pracy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zdaniem organu w sprawie kryteria te nie zostały spełnione. Organ ustalił, że U.N. podczas zatrudnienia w zlikwidowanej Spółdzielni A w T. w okresie od 12 sierpnia 1987 r. do 8 sierpnia 1989 r. na stanowisku operatora kserografu, była narażona na promieniowanie UV oraz substancje chemiczne. Następnie wskazał, że ww. była badana w upoważnionych placówkach diagnostycznych I i II stopnia, które nie rozpoznały u niej choroby zawodowej narządu wzroku. Na podstawie badania okulistycznego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe siatkówki oka prawego i zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki oka lewego, przy czym na podstawie analizy dokumentacji w roku 2002 stwierdzono prawidłowość ostrości wzroku obu oczu. Także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego potwierdził u badanej obecność zmian degeneracyjnych obszaru plamkowego siatkówki obu gałek ocznych. Wskazał jednocześnie, że pierwsze informacje o ujawnionych zmianach odnotowano w 2004 r., a więc kilkanaście lat od ustania narażenia zawodowego w 1989 r., co nie spełnia ustawowych wymagań. Zatem, zdaniem organu, z powodu braku rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione placówki lekarskie, do jej stwierdzenia dojść nie mogło.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik U.N. adwokat J.P. wniósł o zmianę tej decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej. Wskazał, że odwołująca przez wiele lat była narażona na działanie czynnika szkodliwego w postaci promieniowania, które jest czynnikiem wywołującym chorobę zawodową oczu, co prowadzi do logicznego wniosku, że warunki pracy miały niewątpliwie wpływ na wystąpienie zachorowania. Równocześnie nie stwierdzono żadnych dodatkowych okoliczności - narażenia na czynnik szkodliwy poza miejscem pracy, zmian chorobowych samoistnych - mogących uzasadniać negatywne orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia schorzenia zawodowego. Praca w ekspozycji na czynnik szkodliwy stanowi zatem jedyną przyczynę rozpoznanej choroby. W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, należy przyjąć, że skoro u odwołującej wykryto schorzenie - centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkotrwałym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, a organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego, to jego obowiązkiem było stwierdzenie u odwołującej choroby zawodowej. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie powtórnego okulistycznego badania przez Poradnię Chorób Zawodowych w Ł.

Ponadto w toku postępowania odwoławczego pismem z dnia U.N. wskazała na nowe dowody w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...]r., gdzie wskazano jako przyczynę niepełnosprawności zwyrodnienie siatkówki i naczyniówki oraz wyniki badań z 2009 r., które załączyła do tego pisma.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o ocenę przedstawionej dokumentacji medycznej.

Orzeczeniem uzupełniającym wskazanej jednostki diagnostycznej z dnia [...]r. nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u U.N. choroby zawodowej z poz. 25/6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W treści orzeczenia wyjaśniono, że w badaniach z 17 i 29 lipca 2008 r. stwierdzono u badanej wadę refrakcji wyrównywalną korekcją okularową ok. 30 roku życia , ostrość wzroku w korekcji okularowej była prawidłowa o czym świadczą wyniki kontrolnych badań okulistycznych zawarte w dokumentacji lekarskiej. Wada ta nie ma związku z pracą zawodową badanej. Obecność zmian degeneracyjnych obszaru plamkowego siatkówek obu gałek ocznych - w oku lewym po raz pierwszy ujawniono w 2004 r. po rozpoznanym i leczonym szpitalnie zapaleniu centralnym siatkówki i naczyniówki, natomiast w oku prawym rok później, również po rozpoznaniu i leczeniu szpitalnym. Zmiany patologiczne (dotyczące centralnych obszarów siatkówek) odpowiedzialne za utratę ostrości widzenia wystąpiły zatem kilkanaście lat po ustaniu w 1989 r. narażenia zawodowego na promieniowanie podczerwone, nadfioletowe i widzialne z obszaru widma niebieskiego, co zgodnie z obowiązującymi przepisami dopuszczającymi maksymalnie 3 letni okres wystąpienia udokumentowanych objawów choroby upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu oraz wobec stwierdzonej jeszcze w 2002 r. prawidłowej ostrości widzenia, jednoznacznie nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej narządu wzroku. Odnosząc się do dostarczonych wyników badań stwierdzono, że świadczą one o zmianach chorobowych w narządzie wzroku, których początki stwierdzane były w 2004 i 2005 r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy oraz § 8 i 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]r.

W pierwszej kolejności organ podniósł, że na mocy § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., do postępowań wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne, co dotyczy zwłaszcza wydanych orzeczeń lekarskich.

Następnie organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż U.N. w okresie od 12 sierpnia 1987 do 8 sierpnia 1989 r. będąc zatrudniona w Spółdzielni A w T. jako pomoc operatora kserografu, była narażona na promieniowanie podczerwone krótkofalowe i promieniowanie widzialne z obszaru widma niebieskiego. Natomiast wypowiadające się zespoły lekarskie w upoważnionych placówkach diagnostycznych, w swych orzeczeniach z dnia [...]r. i z dnia [...]r., nie rozpoznały choroby zawodowej wymienionej w pozycji 25 punkt 6 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Orzeczenia te w rozumieniu § 11 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych zachowują swoja ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. Organ odwoławczy podkreślił, że również w orzeczeniu uzupełniającym wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego wymienionej obecnie w poz. 25/6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu z 30 czerwca 2009 r., uznając za aktualne wnioski z przeprowadzonych w tej jednostce w 2008 r. badań. Wyjaśnił nadto, że w toku postępowania został wyczerpany tryb diagnostyczno-orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i dlatego nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań lekarskich. Zdaniem organu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie u odwołującej choroby zawodowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik U.N. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że choroba dolegająca skarżącej nie spełnia kryteriów uznania jej za schorzenie zawodowe mimo, iż przez wiele lat pracowała ona w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko powstania schorzenia zawodowego. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił warunków w jakich pracowała skarżąca. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącej chorobę zawodową.

W motywach skargi zasadniczo przywołano argumentację zawartą w odwołaniu. Nadto podkreślono, że wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/GI 117/09. uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Pomimo tego wyroku oraz nieprzeprowadzenia stosownych czynności wskazanych przez Sąd organ sanitarny wydał kolejną decyzję tej samej treści, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd i na ten skutek uchylona. Jeszcze raz podkreślono, że jeżeli u skarżącej rozpoznano chorobę wzroku wywołaną sposobem wykonywania pracy, natomiast warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jej etiologię zawodową, a organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnia pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy, to decyzja organu jako sprzeczna z prawem powinna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia

Przeprowadzając, w oparciu o wyżej wskazane uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego nie znaleziono podstaw do wzruszenia skarżonej decyzji. Organy sanitarne prawidłowo dokonały ustaleń faktycznych oraz właściwych rozważań prawnych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

W przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., wyłącznie z uwagi na to, że z dniem 3 lipca 2009 r. przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji utraciły moc obowiązującą w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07.

Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została zatem przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869), bowiem zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. przed 3 lipca 2009 r.). Wobec powyższego organy za podstawę prawną decyzji prawidłowo przyjęły obowiązujące w dniu ich wydania przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z brzmienia tego uregulowania wynika, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch następujących przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ponadto przepis art. 235² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r., zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 237 § 1 Kodeksu pracy określono: wykaz chorób zawodowych; okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych i podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1).

Pod pozycją nr 25/6 w załączniku do rozporządzenia wymieniono choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi: centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego. Ponadto wskazany został okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, w tym wypadku są to 3 lata od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W sprawie bezsporne jest, iż skarżąca pracując w latach 1987-1989 w Spółdzielni A w T. jako pomoc operatora kserografu, była narażona na promieniowanie podczerwone krótkofalowe i promieniowanie widzialne z obszaru widma niebieskiego. Narażenie to ustało w związku z zakończeniem zatrudnienia 8 sierpnia 1989 r. Zatem udokumentowane objawy choroby zawodowej musiałyby nastąpić najpóźniej do 8 sierpnia 1992 r. Z żądaniem ustalenia choroby zawodowej narządu wzroku określonej w poz. 25/6 wykazu chorób zawodowych skarżąca zwróciła się w 2007 r. tj. po 18 latach od ustania narażenia. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła dowodu, który potwierdzałby stan narządu wzroku w okresie zatrudnienia, czy też w okresie późniejszym, upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej. W tym zakresie organy odwołały się do orzeczeń lekarskich wydanych przez upoważnione placówki medyczne w wyniku przeprowadzonych badań oraz analizy dokumentacji lekarskiej skarżącej. Lekarze obu tych placówek stwierdzili u skarżącej zmiany degeneracyjne siatkówek obu gałek ocznych. Wskazali jednocześnie, że z dokumentacji lekarskiej wynika, że w 2002 r. ostrość wzroku obu oczu była prawidłowa, a pierwsze informacje o stwierdzonych zmianach w narządzie wzroku zanotowano w 2004 r. Ponadto organ odwoławczy w związku z przedstawieniem przez stronę w toku postępowania odwoławczego dokumentacji mającej wskazywać nowe podstawy do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego, zwrócił się do Instytutu o wydanie uzupełniającej opinii w tej sprawie. W treści orzeczenia uzupełniającego wyjaśniono, że w badaniach z 17 i 29 lipca 2008 r. u U.N. stwierdzono wadę refrakcji wyrównywalną korekcją okularową ok. 30 roku życia, ostrość wzroku w korekcji okularowej była prawidłowa, o czym świadczą wyniki kontrolnych badań okulistycznych zawarte w dokumentacji lekarskiej. Wada ta nie ma związku z pracą zawodową badanej. Obecność zmian degeneracyjnych obszaru plamkowego siatkówek obu gałek ocznych - w oku lewym po raz pierwszy ujawniono w 2004 r. po rozpoznanym i leczonym szpitalnie zapaleniu centralnym siatkówki i naczyniówki, natomiast w oku prawym rok później, również po rozpoznaniu i leczeniu szpitalnym. Zmiany patologiczne dotyczące centralnych obszarów siatkówek odpowiedzialne za utratę ostrości widzenia wystąpiły kilkanaście lat po ustaniu w 1989 r. narażenia zawodowego na promieniowanie podczerwone, nadfioletowe i widzialne z obszaru widma niebieskiego, co w kontekście kryterium orzeczniczego dopuszczającego maksymalnie 3 letni okres ich udokumentowanego wystąpienia i wobec stwierdzonej jeszcze w 2002 r. prawidłowej ostrości wzroku, jednoznacznie nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej narządu wzroku. Odnosząc się do dostarczonych wyników badań stwierdzono, ze świadczą one o zmianach chorobowych w narządzie wzroku, których początki stwierdzane były w 2004 i 2005 r.

Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły etiologię zawodową stwierdzonych u skarżącej zmian w narządzie wzroku, ze względu na upływ 3 letniego okresu w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej od ustania narażenia. Podkreślić przy tym należało, że w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ administracji dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. W związku z tym w uzasadnieniu decyzji organ przeprowadził ocenę wydanych w sprawie orzeczeń nie znajdując podstaw do ich zakwestionowania. Orzeczenia jednostek diagnostycznych były zbieżne i zawierały szczegółowe wskazanie podstaw przyjętych wniosków. Przeciwko tym opiniom nie został przedstawiony żaden inny dowód. Ich moc dowodowa nie została zatem obalona. Nie ulega więc wątpliwości, że nie było podstaw do zakwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń i do rozstrzygania wbrew wnioskom w nich zawartym.

Za bezpodstawny należało uznać zarzut niewykonania czynności wskazanych przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 1 grudnia 2010 r. skoro organ zgodnie ze wskazaniami zawartymi w tym wyroku rozstrzygnął sprawę w oparciu o nowe uregulowania prawne mając na względzie wskazany przez Sąd § 11 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz dotychczas zebrany materiał dowodowy, a nadto w związku z przedłożoną przez stronę dokumentacją materiał ten uzupełnił, uzyskując dodatkowe orzeczenie Instytutu odnoszące się także do tej dokumentacji.

Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.