Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 26/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi S. w [...] na bezczynność i przewlekłość Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. było prowadzone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sposób przewlekły; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w sprawie bezczynności Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia; 4. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego S. w [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 lutego 2015 r. S. w G. reprezentowany przez radcę prawnego M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu i uchylanie się od załatwienia sprawy na skutek przekazania akt sprawy pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektorowi [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w P.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezesa NFZ do:

- wydania merytorycznej decyzji administracyjnej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku;

stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- zobowiązanie Prezesa NFZ do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

- wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 uppsa; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym i kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do Prezesa NFZ pismem z dnia [...] września 2014 r. - a doręczone organowi w dniu [...] września 2014 r. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Prezes NFZ poinformował, że w ocenie organu nie pozostaje on w zwłoce, ani opóźnieniu, bowiem wprawdzie otrzymał odpisy prawomocnych wyroków NSA, ale nie otrzymał jeszcze akt postępowania z NSA.

Ostatnią czynnością Prezesa NFZ w sprawie było przekazanie pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. akt sprawy Dyrektorowi [...] Oddziału NFZ w P.

Skarżący wyjaśnił, że decyzje Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2011 r. ([...]) oraz z [...] września 2011 r. ([...]) stwierdzające nieważność decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2011 r. ([...]) zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na mocy prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 11 czerwca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 547/12, jednakże postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2011 r. [...] nadal pozostaje w toku, bowiem po uchyleniu decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2011 r. ([...]) przez WSA wyrokiem z 16 kwietnia 2012 r. (VI SA/Wa 1815/11) NSA wyrokiem z 15 kwietnia 2014 r. (II GSK 376/14) uchylił wyrok WSA z 16 kwietnia 2012 r. (VI SA/Wa 1815/11) i umorzył postępowanie sądowe. W tej sytuacji do dnia dzisiejszego Prezes NFZ nie zakończył wszczętego z własnej inicjatywy postępowania o stwierdzenie nieważności własnej decyzji ([...]), w którym wcześniej wydał uchylone przez WSA w Warszawie decyzje z [...] sierpnia 2011 r. ([...]) oraz z [...] września 2011 r. ([...]) stwierdzające nieważność decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2011 r. ([...]).

Zdaniem skarżącego bezczynność Prezesa NFZ w tej sprawie trwa od czasu wydania przez WSA w Warszawie wyroku VI SA/Wa 547/12 z dnia 11 czerwca 2012r., czyli od ponad dwóch i pół roku, a podjęte przez Prezesa NFZ kroki polegające na przekazaniu akt sprawy do Wielkopolskiego Oddziału NFZ ewidentnie kwalifikują się jako czynności prowadzące wyłącznie do przewleczenia sprawy trwającej od bez mała czterech lat. W ocenie skarżącej strony przekazując akta sprawy [...] Oddziałowi NFZ i nakazując mu (pismem z dnia [...] grudnia 2014 r.) rozpatrzyć odwołanie od wyników postępowania konkursowego z 2011 r. Prezes NFZ nie tylko pozostaje w rażącej bezczynności, ale również w rażącej przewlekłości w postępowaniu o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z [...] czerwca 2011 r. ([...]).

W świetle powołanych powyższych okoliczności niniejszej sprawy zwłoka Prezesa NFZ zdaniem strony skarżącej, ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 2 zdanie drugie k.p.a.

Sposób postępowania Prezesa NFZ narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego określające maksymalne terminy załatwiania spraw, a także narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę budzenia zaufania do organów administracji oraz sformułowaną w art. 12 k.p.a. zasadę ogólną szybkości postępowania. Jako naganne należy bowiem ocenić postępowanie Prezesa NFZ, który najpierw usprawiedliwia się przed S. w G., jakoby brak akt postępowania uniemożliwiał mu rozstrzygnięcie sprawy, a następnie - przekazuje te akta innemu organowi bez załatwienia przez Niego sprawy, która pozostaje niezałatwiona od ponad dwóch i pół roku.

Strona skarżąca podniosła także, że do dnia 27 stycznia 2015 r., akta administracyjne nie miały założonej obowiązkowej metryki akt, o której mowa w art. 66a k.p.a., a ponadto brakuje oryginałów niektórych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, ewentualnie, w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi albo o jej odrzucenie w związku z wniesieniem po terminie.

Organ wyjaśnił, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2011 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczce, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego,- świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] - wraz z dyspozytornią, na okres obowiązywania umowy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.

Ogłoszenie nr [...] o postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert zamieszczone zostało na tablicy ogłoszeń w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oraz na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Do postępowania nr [...] zostały złożone 2 oferty:

- oferta S. w G.;

- oferta N.

Oferty złożone zostały zgodnie z wyznaczonym terminem składania ofert.

W dniu 30 maja 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze: [...] - wraz z dyspozytornią. W przedmiotowym postępowaniu wybrana została oferta N.

W dniu [...] czerwca 2011 r. Świadczeniodawca – S. w G. złożył do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., w której uwzględnił odwołanie S. w G. oraz zmienił rozstrzygnięcie komisji konkursowej prowadzącej postępowanie nr [...], stwierdzając w decyzji, "że w wyniku prowadzonego postępowania wybrana została oferta złożona przez S. z siedzibą w G.".

N. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. wystąpił do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o podjęcie wszelkich działań zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. sprzecznej w jego ocenie z treścią obowiązującego prawa i wskazując, że decyzja ta przekraczała zakres kompetencji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie N., decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] czerwca 2011 r. Następnie w dniu [...] lipca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem Nr [...], sprostował w niej z urzędu oczywistą omyłkę poprzez zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 138 §1 pkt 2 na art. 138 § 2 Kpa. W dniu 8 sierpnia 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia nr [...] i [...] sierpnia 2011 r. postanowieniem nr [...] stwierdził jego nieważność. Postanowienie to zostało utrzymane na mocy postanowieniem Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2011 r.(sygn.. akt VI SA/Wa 101/12).

Na skutek skargi S. w G. na decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1815/11, uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącego od tego wyroku postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 376/14 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012r. (sygn.. akt VI SA/Wa 1815/11) i umorzył postępowanie sądowe z powodu jego bezprzedmiotowości. W ocenie sądu bezprzedmiotowość postępowania sądowego wynikła na skutek stwierdzenia decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. przez Prezesa NFZ, przed dniem wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tj. 16 kwietnia 2012r., nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Akta tej sprawy zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] listopada 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., a dnia [...] sierpnia 2011 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność ww. decyzji nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona przez S. w G. skargą złożoną w dniu [...] lipca 2011 r. W wyniku rozpatrzenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 547/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 sierpnia 2012 r. Akta tej sprawy zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 17 września 2012 r.

Jednocześnie, w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił Decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Od tej decyzji pismem z dnia [...] września 2011 r. S. w G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2199/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten utrzymał Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalającym skargę kasacyjną skarżącego, wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 377/14. Akta tej sprawy zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 24 listopada 2014 r.

Organ wskazał, że zgodnie z treścią art.286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Akt dotyczące sprawy zakończonej decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2011 r., wraz z kserokopią prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 376/14 ze skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1815/11 oraz odpisem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt VI Sa/Wa2199/11 wpłynęły do organu dopiero w dniu 24 listopada 2014 r.

W dniu 29 grudnia 2014 r., z zachowaniem miesięcznego terminu od momentu wpływu do Centrali NFZ akt administracyjnych sprawy, sprawa przekazana została do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia celem ponownego rozpatrzenia. Nadmienić należy, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] lutego 2015 r. wydał decyzję nr [...] uwzględnił odwołanie skarżącego, od której strony ponownie złożyły odwołanie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uwzględniając ocenę prawną jego działania wynikająca z prawomocnych orzeczeń sądowych w dniu [...] marca 2015 r., zakończył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydając decyzję nr [...] umarzającą to postępowanie. Tym samym bezprzedmiotowym stało się postępowanie sadowoadministracyjne prowadzone w niniejszej sprawie.

Wnosząc o oddalenie skargi, Prezes podkreślił, że niedochowanie terminów określonych w kpa nie zostało spowodowane uchylaniem się od wypełniania obowiązków przez organ, lecz wynikało z toczących się postepowań sądowych. Jeżeli mówić więc o wydłużeniu okresu rozpatrywania sprawy to nie o ponad 2 lata- jak stwierdza skarżący- ale od 24 grudnia 2014 r. - czyli 3 miesiące.

Ponadto organ zauważył, ze zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wezwanie skarżącego wpłynęło do organu w dniu 25 września 2014 r., a odpowiedź organu została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 października 2014 r. Stąd oba terminy do złożenia przedmiotowej skargi upłynęły odpowiednio w dniu: 19 listopada 2014 r. i 24 listopada 2014 r. - co oznacza, że zostały uchybione, a to stanowi przesłankę do odrzucenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r .poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Z kolei zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Na wstępie należy wskazać, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest ograniczona terminem trzydziestodniowym określonym w art. 53 p.p.s.a. Wynika to wprost z treści tej normy prawnej, która w odniesieniu do poszczególnych aktów i czynności wskazuje datę, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi. Niewątpliwie jednak korzystanie ze środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi do sądu administracyjnego stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., jednakże doręczenie stronie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie rozpoczyna biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być bowiem skutecznie wniesiona aż do chwili ustania tych stanów, to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Przedmiotem skargi jest w takiej sytuacji przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej (lub bezczynność organu), a nie np. odpowiedź organu wyższego stopnia na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają także względy celowościowe. Określenie terminu do wniesienia skargi ma bowiem za zadanie ograniczyć możliwość kwestionowania wydawanych przez organy administracji publicznej aktów i podejmowanych przez nie czynności (rozstrzygnięć w sprawie). Chodzi zatem o zapewnienie pewności obrotu prawnego poprzez niedopuszczenie do wzruszania przejawów działalności organów administracji publicznej (np. decyzji, postanowień) po upływie określonego w ustawie czasu. Celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność jest zaś wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości lub bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1325/13, opubl. CBOSA; por. też T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 143; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006, s. 157).

Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi.

Zgodnie z obowiązującymi w tej sprawie przepisami - Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego, złożeniem zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarga została złożona, jak wynika z jej treści, na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia postępowania administracyjnego wszczętego w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].

Jej wniesienie do sądu administracyjnego poprzedzone zostało złożeniem przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70).

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13). Stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238, także wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zaszły podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień organu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., a dnia [...] sierpnia 2011 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność ww. decyzji nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona przez S. w G. skargą złożoną w dniu [...] lipca 2011 r. W wyniku rozpatrzenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 547/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 sierpnia 2012 r. Akta tej sprawy zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 17 września 2012 r.

Jednocześnie, w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Od tej decyzji pismem z dnia [...] września 2011 r. S. w G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2199/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten utrzymał Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalającym skargę kasacyjną skarżącego, wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 377/14. Akta tej sprawy zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 24 listopada 2014 r.

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z treścią art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 11 czerwca 2012 sygn. akt VI SA/Wa 547/12 uchylającego decyzje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającą ją decyzje nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wciąż toczyły się jeszcze równolegle dwa postępowania sądowoadministracyjne związane z tym samym odwołaniem skarżącego od wyników postępowania konkursowego prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...], w których rozstrzygnięcia mogły mieć wpływ na sposób zakończenia sprawy będąc przedmiotem skargi. Postępowania te zakończyły się dopiero orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanymi w dniul5 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 677/14 i w sprawie sygn. akt II GSK 376/14. Akta obu tych spraw zostały zwrócone w dniu 23 listopada 2014 r.

Jak wynika z toku wyżej opisanych trzech postępowań sądowych - a wszystkich związanych z przedmiotowym postępowaniem konkursowym pomiędzy tymi samymi stronami i uczestnikiem postępowania spółką F. sp. z o.o., było pięć - rozstrzygnięcia jakie w nich zapadały miały wzajemny wpływ na siebie. Nie bez znaczenia było także uzyskanie prawnej oceny zawartej w wydanych orzeczeniach, którymi po ich uprawomocnieniu był związany organ.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 24 listopada 2014 r. przyjąć należy że od tej daty rozpoczął bieg termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przez organ administracji publicznej.

Jednocześnie stwierdzić trzeba, że ponieważ rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało dopiero w dniu 24 marca 2015 r. uznać należy, że postępowanie Prezesa miało charakter przewlekły. Ponadto z okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Ponadto do kompetencji sądu administracyjnego nie należy orzekanie w przedmiocie zobowiązania Prezesa NFZ do ukarania dyscyplinarnego pracownika.

Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności organu. Na wstępie podkreślić należy, że na zasadzie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2).

Z powyższego wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. W konsekwencji, podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana.

W realiach niniejszej sprawy nie budzi zatem wątpliwości, że na organie ciążył obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].

Do daty wniesienia skargi Prezes NFZ nie wydał sprawie jakiegokolwiek orzeczenia. Decyzja umarzająca postępowanie w tej sprawie wydana została w dniu [...] marca 2015 r. tj. już po wniesieniu do Sądu skargi przez S. w G.

Zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, tj. po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, organ załatwił sprawę, w której zaskarżona została bezczynność. W tych okolicznościach postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w czasie zawisłości sprawy sądowoadministracyjnej wystąpiły zdarzenia, w następstwie których sprawa ta przestała istnieć. Tym samym nie było możliwe uwzględnienie skargi na bezczynność na podstawie art. 149 p.p.s.a. poprzez nakazanie organowi określonego działania. Z tego powodu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd postanowił umorzyć postępowanie w zakresie, w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżących.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez racę prawnego z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz.490).