Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2477/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 105 § 1, art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2021 r. ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], wydaną na skutek wniosku M. S. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również: Minister) z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r., nr [...], w części przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne znajdujące się w użytkowaniu wieczystym S. w W., położone na terenie gminy W., oznaczone dawniej jako "K." cz. I (o powierzchni 4,50 ha) oraz cz. II (o powierzchni 16,33 ha) – Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2020 r.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...] marca 1995 r. Wojewoda [...] przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, nieruchomości rolne stanowiące własność Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 470,4916 ha, w tym m.in. nieruchomości oznaczone dawniej jako "K." cz. I oraz cz. II.

Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji w zakresie dotyczącym przekazania nieruchomości oznaczonej jako "K." cz. I (o powierzchni 4,50 ha) oraz cz. II (o powierzchni 16,33 ha) złożył M.S. W uzasadnieniu podniósł on, że nieruchomości te nie mogły zostać objęte zaskarżoną decyzją z racji tego, że w dniu jej wydania stanowiły własność następców prawnych ich byłego właściciela – K. M.K.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie w sprawie z wniosku M.S. o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji we wskazanej części, zaś M. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją. W uzasadnieniu tego wniosku podniósł on, że przedmiotowe nieruchomości nie powinny podlegać pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W konsekwencji nie istniała podstawa do przejęcia tej nieruchomości na własność Skarbu Państwa.

Rozpatrując sprawę ponownie Minister podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby M. S. dysponował tytułem prawnym do wskazanych we wniosku nieruchomości w dacie orzekania przez Wojewodę [...], oraz aby był ich aktualnym właścicielem. O posiadaniu przez niego interesu prawnego – wbrew jego twierdzeniom – nie świadczy decyzja Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] kwietnia 1945 r., nr [...] (brak w zgromadzonej dokumentacji, jednak o jej istnieniu świadczy wyciąg z pisma Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z kwietnia 1950 r., nr [...]). Decyzja ta nie dotyczyła bowiem kwestii niepodpadania pod przepisy reformy rolnej (jak podnosi skarżący), a jedynie wyłączenia nieruchomości z parcelacji. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie "przywróciła" ona zatem tytułu prawnego nieruchomości jej właścicielom sprzed reformy rolnej. Charakteru decyzji nie zmienia zawarta w treści wzmianka: "wymiar jednostkowy wymienionych działek jakoż i wielkość gruntów je sumująca, nie podpadają pod wymogi art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej". Podstawą prawną takiej decyzji był art. 15 dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stanowił on, że przy wypracowaniu planu podziału pewna część ziemi zostawała niepodzielona dla utrzymania wzorowych gospodarstw w interesie podniesienia poziomu gospodarki rolnej, dla szkół rolniczych i powszechnych, dla rozbudowy miast i innych ważnych zadań użyteczności publicznej. Wyłączenie spod parcelacji odbywało się zgodnie z procedurą określoną w § 42 i następnych rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Do składania wniosków o wyłączenie w trybie art. 15 (dekretu PKWN) uprawnione były władze państwowe, samorządy terytorialne i gospodarcze oraz zrzeszenia rolnicze. Wnioski te wojewódzki urząd ziemski po zaopiniowaniu przez wojewódzką radę narodową przedkładał Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych do decyzji. Przy opracowywaniu wniosków o wyłączenie w trybie przepisu art. 15 należało uwzględnić istotne potrzeby kultury rolnej, a w szczególności potrzeby nasiennictwa, doświadczalnictwa rolniczego, hodowli zwierząt, ogrodnictwa kultur specjalnych oraz czy obiekt mający być wyłączony posiada dogodne warunki komunikacyjne, glebowe, niezbędne zabudowania i urządzenia gospodarcze (§ 43 ww. rozporządzenia). Decyzji wyłączeniowej Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych nie można zatem traktować na równi z decyzją o niepodpadaniu objętych nią nieruchomości pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, która była wydawana na zupełnie innej podstawie prawnej, tj. § 5 wspomnianego wcześniej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarówno dekret o reformie rolnej, jak i wspomniany wyżej akt wykonawczy, rozróżniają kwestie niepodpadania nieruchomości pod przepisy dekretu o reformie rolnej od kwestii związanych z wyłączeniem tych nieruchomości spod parcelacji.

W tej sytuacji, organ stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa z uwagi na to, że dotychczas nie zostało wydane stosowe orzeczenie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., a w dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. Skarb Państwa pozostawał właścicielem spornych nieruchomości. Tym samym ich właścicielem nie mógł być wnioskodawca, czy też jego poprzednicy prawni.

Z tych względów Minister orzekł, jak na wstępie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł M. S., zarzucając jej świadome i tendencyjne rozmijanie się z całokształtem ustaleń pozyskanych w toku toczącego się od lat postępowania administracyjnego, tj. prawomocnego, wiążącego charakteru istniejących w tej sprawie rozstrzygnięć tak administracyjnych, jak i sądowych.

Skarżący podniósł, że przedmiotowe nieruchomości stanowiły przed 1 września 1939 r. własność jego ojca, którego on jest obecnie jedynym następcą prawnym.

W dniu 25 kwietnia 1945 r. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych wyłączył przedmiotowe mienie spod rygorów parcelacyjnych nacjonalizacyjnych prawomocną i wiążącą formalnie decyzją nr [...].

Po 2005 r. w wyniku toczących się wtedy drobiazgowych procedur odtworzeniowych, w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wezwano Ministra Rolnictwa, jako reprezentanta Skarbu Państwa, do bezzwłocznego złożenia dokumentacji potwierdzającej faktyczną podstawę prawną, w wyniku której Skarb Państwa nabył legitymację właścicielską, czego jednak Ministerstwo nigdy nie uczyniło.

Jak to stwierdzono później m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 listopada 2005 r. (IV SA/Wa 1305/05) oraz z 6 grudnia 2006 r. (IV SA/Wa 1779/06), a także w decyzji Wojewody [...] (2008 r.) – przedmiotowe mienie nigdy nie przeszło na własność Skarbu Państwa, a jego zarząd ograniczał się wyłącznie do tzw. administracji czasowej.

Tym samym nigdy nie zapadło jakiekolwiek rozstrzygnięcie formalne pozbawiające ojca skarżącego praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał prawomocną i pozostającą nadal w obrocie prawnym decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. (znak: [...]), potwierdzającą bezprawność zajęcia ww. mienia przez Skarb Państwa, a tym samym przyznając stronie skarżącej prawo do naprawienia szkody powstałej w wyniku wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Pomimo oficjalnych starań skarżącego o nierozdysponowywanie przez Skarb Państwa przedmiotowym mieniem, Wojewoda [...] w dniu [...] marca 1995 r. zezwolił SGGW na przekształcenie dotychczasowego prawa zarządu w prawo wieczystego użytkowania, tym samym naruszając prawa majątkowe skarżącego. Podstawa prawna tej decyzji przewidywała możliwość takich przekształceń tylko i wyłącznie wobec mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa, a nie jedynie nieruchomości zarządzonych w trybie doraźnym (administracji czasowej).

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając sprawę w powyższych granicach Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 28 i art. 105 § 1, a w konsekwencji również naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: kpa).

Pierwszy z powołanych ostatnio przepisów m.in. nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażając zasadę prawdy obiektywnej, która jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 kpa, nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 kpa, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Z kolei z art. 138 § 1 pkt 1 kpa wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie i doktrynie przyjęło się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Wskazana wyżej bezprzedmiotowość występuje więc, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozstrzygania w drodze postępowania administracyjnego. Oznacza to zatem, że brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkuje niemożnością załatwienia sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty.

W piśmiennictwie podnosi się, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowe w dwóch przypadkach: braku decyzji, której nieważność miałaby być stwierdzona, oraz niedopuszczalności weryfikacji decyzji w tym trybie. W pozostałych przypadkach zawsze istnieje przedmiot sprawy, to jest decyzja, co do której jest konieczne rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku kwalifikowanych wad (P. M.k P., Komentarz aktualizowany do art.105 Kodeksu postępowania administracyjnego, t. 17, Lex/el., 2021).

Ponadto z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, gdy określona osoba nie może być stroną postępowania, lub gdy przestała spełniać warunki uznania jej za stronę postępowania.

Z art. 28 kpa wynika zaś, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Natomiast interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, czyli z normy prawa, stanowiącej podstawę ustalenia praw lub obowiązków. Musi więc istnieć norma prawa, przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu, możliwość wydania decyzji. Niewątpliwie też, od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, polegający na tym, że dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Tak rozumiany interes prawny dotyczy więc wyłącznie podmiotu, dla którego z przepisów prawa materialnego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki powiązane z konkretną sprawą. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że organ uznał, iż postępowanie z wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie wykazał on, aby w dacie wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda, był aktualnym właścicielem objętych nią nieruchomości. Swoje stanowisko organ oparł na stwierdzeniu, że decyzja z [...] kwietnia 1945 r. nie dotyczy niepodlegania tych nieruchomości pod przepisy dekretu o reformie rolnej, a jedynie wyłączenia ich spod "parcelacji", gdyż podstawę jej wydania stanowił art. 15 tego dekretu. Ponadto organ wskazał, że dotychczas nie zostało wydane orzeczenie na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), więc w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. właścicielem przedmiotowych nieruchomości był Skarb Państwa.

W ocenie Sądu, stanowisko powyższe jest w całości błędne.

Okolicznością bezsporną było w sprawie, iż przedmiotowe nieruchomości stanowiły uprzednio własność ojca skarżącego, którego on jest jedynym spadkobiercą, oraz że co do tych nieruchomości zapadły rozstrzygnięcia, w których jednoznacznie stwierdzono, że nie zostały one przejęte na cele reformy rolnej (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1305/05 oraz z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1779/06, a także decyzje Wojewody [...] z 2008 r. i z dnia [...]sierpnia 2009 r., nr [...]). Szeroki materiał dowodowy w tym względzie znajduje się w aktach administracyjnych. Już z tego względu aktualne stanowisko organu jest niezrozumiałe, zwłaszcza że nie ustosunkował się on do tych dowodów w wyczerpujący sposób.

Odnosząc się zaś do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnieść należy dwie kwestie.

Po pierwsze, za dowolne i niczym niepoparte uznać trzeba stanowisko organu, że decyzja z[...] kwietnia 1945 r. dotyczyła jedynie niepodlegania przedmiotowych nieruchomości "parcelacji" i była wydana na podstawie art. 15 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Przede wszystkim, mimo braku samej tej decyzji, nie wynika to w żaden sposób z treści dotyczącej jej notatki z kwietnia 1950 r.

Zdaniem Sądu, treść tej notatki wręcz przeczy stanowisku organu, odwołując się wprost do art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, który stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

W powołanej notatce wprost stwierdzono, że wskazane w niej nieruchomości (których dotyczy wniosek skarżącego) nie podpadają pod wymogi art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Natomiast użytym we wstępie tej notatki sformułowaniem "wyłączone zostały z parcelacji" posłużono się w znaczeniu potocznym, odnoszącym się w ogóle do reformy rolnej, której celem była właśnie "parcelacja". Z całą pewnością sformułowanie to nie odnosi się do znaczenia prawnego podziału, o którym stanowi art. 15 dekretu, który zresztą w żadnym miejscu (podobnie jak wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze) nie posługuje się pojęciem "parcelacja". W notatce tej nie powołano się na art. 15 dekretu, który stanowi, że przy wypracowaniu planu podziału pewna część ziemi zostaje niepodzielona dla utrzymania wzorowych gospodarstw w interesie podniesienia poziomu gospodarki rolnej, dla szkół rolniczych i powszechnych, dla rozbudowy miast i innych ważnych zadań użyteczności publicznej, zaś wykaz imienny majątków i części majątków, niepodlegających podziałowi, ustali rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych po wysłuchaniu opinii wojewódzkich rad narodowych.

Poza tym, ustalając ewentualne zastosowanie do przedmiotowych nieruchomości art. 15 dekretu, należało zbadać, czy należą one do którejś z kategorii wymienionych w § 44 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., stanowiącego akt wykonawczy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ nie uczynił tego, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy w ogóle przeczy zakwalifikowaniu tych nieruchomości do niepodlegających podziałowi na tej podstawie.

Po drugie zaś, faktyczny brak orzeczenia wydanego w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącego:

- z jednej strony nie oznacza to niemożności wykazania relewantnych dla sprawy okoliczności w inny sposób, np. dokumentami, z których one wynikają;

- z drugiej natomiast, jak w niniejszej sprawie, okoliczności wskazują, że orzeczenie takie istniało, a jedynie nie odnaleziono go, choć o jego treści świadczy inny dokument (notatka z kwietnia 1950 r.).

Skarżący wywodzi swój tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości z przedstawionych organowi przedwojennych dokumentów wieczystoksięgowych i z faktu swego następstwa prawnego po ich ówczesnym właścicielu, co z kolei zostało wykazane stosownymi orzeczeniami o stwierdzeniu nabycia spadku.

Skoro więc skarżący powołuje się na swój przymiot właściciela, to tym samym jest to istotne z punktu widzenia jego interesu prawnego i przez to przymiotu strony. Dlatego nie można stwierdzić, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

Zważywszy na powyższe ustalenia i rozważania, interes prawny skarżącego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. o przekazaniu na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa m.in. nieruchomości oznaczonych dawniej jako "K." cz. I i cz. II – wynika z przepisów prawa materialnego, w tym przypadku z norm prawa stanowiących podstawę własności i dziedziczenia, tj. Ksiąg Drugiej i Czwartej ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) – art. 922 i nast.

Podsumowując, stwierdzić należy, że normy proceduralne stanowiące procesowe źródło uprawnień tworzących interes prawny służą realizacji uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego i mają charakter wtórny względem norm materialnoprawnych, zaś w kontrolowanej sprawie skarżący wykazał zarówno istnienie norm proceduralnych (odnoszących się do żądania stwierdzenia nieważności decyzji), jak o materialnych (dotyczących prawa własności i dziedziczenia).

W konsekwencji organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne ustalenie stanu faktycznego i wadliwą ocenę materiału dowodowego w postaci wskazanych przez skarżącego orzeczeń organów administracji i sądów, a także notatki z kwietnia 1950 r. oraz w rezultacie przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, więc nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 105 § 1 kpa przez uznanie bezprzedmiotowości tego postępowania i jego umorzenia z tego powodu, a w dalszej kolejności do naruszenia art. 138 § 1 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji z [...] lipca 2020 r.

Dlatego też w sprawie zaszła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, przy czym Sąd uznał za konieczne uchylenie również decyzji ją poprzedzającej, gdyż jest to niezbędne dla szybkiego, końcowego załatwienia sprawy.

W związku z tym w dalszym toku postępowania administracyjnego organ uwzględni istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1995 r., a także weźmie pod uwagę wyrażoną wyżej ocenę okoliczności sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.