Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 733/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 5  ust. 4  pkt 8, art. 24  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: Art. 121
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2018 r. sprawy ze skargi Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. M. M. Spółka jawna z siedzibą w N na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym - skargę oddala-


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] wymierzył spółce jawnej Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M., M. M. w N karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

Z akt sprawy wynika, że dnia 17 sierpnia 2017 r. funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego, zatrzymali do kontroli pojazd ciężarowy marki MAN o nr rejestracyjnym – [...] wraz z autocysterną LAG o nr rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli ustalono, iż przedmiotowy samochód przewoził olej napędowy w ilości 4.500 litrów zakwalifikowany do kodu CN 2710. Ponadto stwierdzono, iż w kontrolowanym przewozie nadawcą jak i przewoźnikiem była firma Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. M. M. Spółka jawna, z siedzibą w N, a odbiorcą towaru: Zakłady Mięsne W. L. w N. Równocześnie w trakcie wykonywanych kontroli ustalono, iż przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywane były pod numerami: [...]. Jednakże przedmiotowe zgłoszenie nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego transportu, albowiem w polu INFORMACJE O TOWARZE nie wskazano numeru dokumentu przewozowego.

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego wszczął z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, i w wyniku ich zakończenia wydał ww. decyzję z dnia [...] 2018 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, iż spółka podczas zgłaszania przewozu w systemie SENT poprzez wpisanie w rubryce dotyczącej numeru dokumentu przewozowego oznaczenia "DW- [...]" dopuściła się zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, podczas gdy dostarczenie paliwa zostało udokumentowane dowodem wydania nr [...], zaś oznaczenie "DW- [...]" znajdujące się na zgłoszeniu [...] oznacza dowód wydania;

W związku z tym spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po analizie akt sprawy oraz rozpatrzeniu zarzutów odwołania, decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dnia 17 sierpnia 2017 r. spółka działając w charakterze podmiotu wysyłającego i przewoźnika dokonywała przewozu oleju napędowego w ilości 4.500 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował: ze stacji paliw spółki mieszczącej się na ul. D w N do Zakładów Mięsnych W. L. przy ul. A w N. Transport został dnia 17 sierpnia 2017 r. o godzinie 17:09 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny SENT [...].

W przedmiotowym dokumencie w polu INFORMACJE O TOWARZE w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego znajduje się zapis "LIST" zaś w rubryce Numer dokumentu przewozowego znajduje się zapis "DW [...]".

DIAS wyjaśnił, że spółka w odwołaniu wskazała, iż: "Oznaczenie DW [...] znajdujące się w zgłoszeniu SENT [...] oznaczało dowód wydania, który posiadał przy sobie kierowca w trakcie kontroli, która odbyła się w dniu 17 sierpnia 2017 r. czyli dowód wydania nr [...]. DW- [...] jest dowodem wydania jaki otrzymuje kierowca w rafinerii lub bazie paliwowej, odbierając z niej paliwo".

Dokonując zatem analizy dowodu wydania nr [...] stwierdził on, że dokument ten dotyczy oleju napędowego w ilości 31.765 litrów transportowanego z należącej do Grupy [...] S.A. w G, Bazy Paliw Nr [...] w W. Jako odbiorca paliwa wskazana została spółka z adresem ul. S, N, zaś jako miejsce dostawy stacja paliw spółki z adresem ul. D, N. Jako dokument powiązany z dowodem wydania [...] wskazano SENT [...].

Natomiast przedmiotowa sprawa dotyczą oleju napędowego w ilości 4.500 litrów transportowanego z należącej do spółki stacji paliw mieszczącej się na ul. D w N do Zakładów Mięsnych W. L. przy ul. A w N, objętego zgłoszeniem SENT [...].

DIAS wobec powyższego pogląd organu I instancji, iż wskazanie w zgłoszeniu SENT [...] dowodu wydania jako dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi nie spełnia wymogu określonego przepisem art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Dowód wydania jw. wbrew twierdzeniom spółki, nie koresponduje z zgłoszeniem SENT [...], dotyczy bowiem innej ilości oleju napędowego, innego podmiotu wysyłającego, innego odbiorcy i miejsca dostawy. Trafnie również organ I instancji zauważył, iż z literalnego brzmienia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy wynika, iż istnieje obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Zaś numerem dokumentu przewozowego nie jest opis czy też odesłanie do innego dokumentu.

Zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się zatem z poglądem spółki, że przewóz został wykonany zgodnie ze zgłoszeniem w systemie SENT umożliwiając pełną kontrolę w zakresie objętym wyżej powołaną ustawą.

Reasumując DIAS stwierdził, że przedmiotowy transport odbywał się z naruszeniem wymogów ustawy, a w szczególności art. 5 ust. 4 pkt 8. Spółka uzupełniając zgłoszenie SENT i wpisując "DW [...]" w rubryce Numer dokumentu przewozowego, podała dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W związku z powyższym zasadne stało się nałożenie na spółkę kary pieniężnej w takiej wysokości.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 24 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem m.in. przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei stosownie do art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W przedmiotowej sprawie spółka nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem, o którym mowa powyżej, jednakże pomimo tego w ocenie DIAS nie zachodzą przesłanki, aby z urzędu odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

Jak podkreślił organ odwoławczy, użyte w ww. przepisach sformułowanie "może" wskazuje bowiem jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do wykładni wyrażeń użytych w przepisie. Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania wskazując sytuacje, w których można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

W rozpatrywanej sprawie ewentualne udzielenie wnioskowanej ulgi uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Zarówno ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych nie definiuje omawianych pojęć. Przyjmuje się, że przez ważny interes strony należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań. Z kolei, pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję.

Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Przedstawione okoliczności, które zaistniały w niniejszej sprawie, nie są, wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują.

Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów była powszechnie znana przewoźnikom. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązkach bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie bądź nieprawidłowe wykonanie.

Organ odwoławczy podkreślił również, że o ważnym interesie nie może przesądzać wysokość nałożonej kary, tym bardziej, że spółka nie przedstawiła dowodów świadczących, iż niemożliwa jest regulacja ww. należności.

Z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma w ocenie organu podstaw do przyznania z urzędu omawianej ulgi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, spółka jawna Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja "A" E. M. M. M. z siedzibą w N zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a to art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. 2017 r. poz. 708) polegający na przyjęciu, iż strona skarżąca podczas zgłaszania przewozu w systemie SENT poprzez wpisanie w rubryce dotyczącej numeru dokumentu przewozowego oznaczenia "DW-[...]" i dopuściła się zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru, podczas gdy strona skarżąca wykonywała przedmiotowe transporty na podstawie dowodu wydania wystawionego przez PKN [...],

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 121 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 800) w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708), poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów z uwagi na błędne kompletowanie pism wysyłanych stronie skarżącej oraz licznych i powtarzających się błędów w oznaczeniu numerów i znaków pism.

Na podstawie powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz obowiązku zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.) powoływanej dalej jako "ustawa o SENT"

Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.

W art. 3 ust. 2 ustawy o SENT przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami CN wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar o kodzie CN 2710.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

2. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:

1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;

2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;

7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 4 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;

7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;

8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

W przypadku dostawy towarów podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia towaru (art. 5 ust. 5 ustawy o SENT).

W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT).

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzję uwzględniły okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17 sierpnia 2017 r.

Z bezspornych ustaleń wynikało, że skarżąca spółka działając w charakterze podmiotu wysyłającego i przewoźnika dokonywała przewozu oleju napędowego w ilości 4.500 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował ze stacji paliw skarżącej spółki znajdującej się na ul. D w N do Zakładów Mięsnych W. L. przy ul. A w N. Transport został w dniu 17 sierpnia 2017 r. o godzinie 17:09 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny SENT [...]. W przedmiotowym dokumencie w polu INFORMACJE O TOWARZE w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego znajdował się zapis LIST zaś w rubryce Numer dokumentu przewozowego znajdował się zapis "DW-[...]".

Według skarżącej spółki zapis w dokumencie zgłoszenia SENT "DW-[...]" odpowiadał dowodowi wydania nr [...]. Wobec takich wyjaśnień strony skarżącej, organy dokonały analizy przedmiotowego dowodu wydania nr [...] i ustaliły, że dokument ten dotyczył oleju napędowego w ilości 31.765 litrów transportowanego z należącej do Grupy [...] S.A. w G, Bazy Paliw Nr [...] w W. Jako odbiorca paliwa wskazana została skarżąca spółka z adresem N ul. S, zaś jako miejsce dostawy, stacja paliw spółki z adresem N ul. D.

Natomiast przedmiotowa sprawa dotyczyła transportu oleju napędowego z rafinerii należącej do spółki stacji paliw z ul. D w N do Zakładów Mięsnych W. L. ul. A w N, objętego zgłoszeniem SENT [...].

Słuszna zatem była konstatacja organów, że dowód wydania nr [...] nie korespondował w żaden sposób ze zgłoszeniem SENT [...] dotyczył bowiem innego podmiotu wysyłającego, innego miejsca dostawy i innego odbiorcy. Rację mają przy tym organy obu instancji, gdy podnoszą, że z literalnego brzmienia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT wynika, że ustawodawca w tym wypadku nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Zaś za numer dokumentu nie może być uznany opis (DW - [...]), czy też odesłanie do innego dokumentu.

Powyższego w żaden sposób nie usprawiedliwia, tłumaczenie skarżącej spółki, że oznaczenie DW- [...] znajdujące się w zgłoszeniu SENT [...] oznaczało dowód wydania, który posiadał przy sobie kierowca, czyli dowód wydania nr [...] jest dowodem wydania otrzymanym w bazie paliwowej przy odbiorze paliwa.

W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek.

W ocenie Sądu podzielić należało stanowisko, iż w sprawie miał zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w tej normie. Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

W uzasadnieniu projektu ustawy o SENT, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość równa się kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy rozważył również z urzędu możliwość zastosowanie w tym konkretnym przypadku art. 24 ust. 3 ustawy o SENT, w myśl którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W art. 26 ust. 3 ustawy o SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: (1) nie stanowi pomocy publicznej albo (2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo (3 ) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Zatem wypełnienie ich treścią należy do organów orzekających.

W niniejszej sprawie organ II instancji stanął na stanowisku, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.

Pogląd ten, w ocenie Sądu nie narusza prawa. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes.

Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu interesu publicznego jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Rację ma zatem organ twierdząc, że "ważny interes dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp. Jednak pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Przy tym pojęcia ważnego interesu nie można wyłącznie upatrywać w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza podmiot w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań.

W konsekwencji nie narusza prawa stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności wskazywane przez skarżącą spółkę w jej argumentacji tłumaczącej uwarunkowania jakie przyczyniły się do naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT. Zaistniały stan faktyczny nie był skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, lecz wynikał z ustawowego obowiązku rzetelnego wypełnienia danych w zgłoszeniu SENT. Zasadnie organ II instancji zwrócił uwagę na istotne miejsce zasady praworządności wynikającej z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Brak było podstaw do rozważania przesłanki ważnego interesu przewoźnika w kontekście np. sytuacji finansowej skarżącej spółki, albowiem spółka w tym zakresie nie przedstawiła żadnych informacji świadczących o ewentualnym braku środków, uniemożliwiających uregulowanie przedmiotowej należności.

Podsumowując, wbrew zarzutom skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy o SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.