Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 544/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 82
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant Sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...]listopada 2013 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. W. kwotę 500 złotych (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. P. spółka z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych z drogami dojazdowymi oraz zjazdami z dróg publicznych na terenie inwestycji położonym w miejscowości K., oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...]-[...] gmina G.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( DZ. U. z 2006r. nr 156, poz.118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2000r., nr, nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 5.04.2013r. inwestor złożył uzupełniający wniosek o pozwolenie na budowę elektrowni na działkach nr [...],[...]... wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymienionych działek. Uchwałą nr [...] z dnia 29 sierpnia 2003r. Rada Gminy G. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sprawie "Elektrowni Wiatrowej K. – S." dla terenu położonego we wsiach K. i S.. Inwestor dołączył do wniosku wymagane przepisem art.33 ust.2 p.b. dokumenty. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Starosta P. zatwierdzi projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z drogami dojazdowymi i zjazdami z dróg. Od decyzji tej odwołał się J.W. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, wydając niniejszą decyzję uwzględnił dyspozycje zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, który stwierdził że w przedmiotowej sprawie kluczowym zagadnieniem jest ustalenie zakresu terenu nieruchomości objętych inwestycją. Bowiem dla działek nr [...],[...]...nie zaplanowano wzniesienia obiektu budowlanego oraz nie przewiduje się prowadzenia robót budowlanych, nastąpi jednak "omiatanie" skrzydłami przestrzeni powietrznej, położonej nad wymienionymi nieruchomościami, w związku z czym są to nieruchomości, które winny zostać uwzględnione we wniosku pozwolenie na budowę, oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę.

W związku z tym Starosta P. wezwał inwestora do uzupełnienia braków , które w dniu 24.09.2013r. zostały uzupełnione. Następnie zawiadomieniem z dnia 9.10.2013r. organ powiadomił strony o toczącym się postępowaniu. W dniu 31.10.2013r. wpłynęło pismo J. W. w sprawie zmiany lokalizacji elektrowni wiatrowej, w którym wniósł zarzuty do przedmiotowej inwestycji, co do których ustosunkował się inwestor. Następnie organ dokonał ponownej analizy dotyczącej ustalenia kręgu stron postępowania oraz doprowadził do zgodności stron postępowania z obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Od tej decyzji odwołanie złożył J. W., właściciel nieruchomości – działki nr [...]. W odwołaniu domagał się uchylenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż na jego działkę rozciągać się będzie obszar oddziaływania inwestycji. Przedmiotowa inwestycja jest dużym przedsięwzięciem i kwalifikuje się jako znacząco odziaływująca na środowisko, będzie więc zagrażała zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi w trakcie wykonywanych prac polowych. Organy nie zanalizowały w jaki sposób planowana inwestycja wpłynie na zagospodarowanie jego działki, a tym samym nie zbadały jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania obiektu. Raport obciążony jest rażącymi brakami bowiem nie zawiera wyników wizji w terenie i nie podaje metodyki prowadzonych badań terenowych. Organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Nadto inwestor nie posiada tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości nr [...], nie dysponuje także prawem własności, prawem użytkowania, bądź dzierżawy w stosunku do działki nr [...], której właścicielem jest A. K. zmarły 8.04.2011r. Fakt, iż inwestor zawarł z wszystkimi potencjalnymi spadkobiercami umowy dzierżawy, jest bez znaczenia skoro nie można ustalić, która z osób jest legitymowana do rozporządzaniem prawem własności działki nr [...]. Nadto podał, iż w aktach brak umów dzierżawy zawartych przez inwestora z takimi osobami jak : G. B., J. K., Z. K., A. S.-K., R. S., które zdaniem inwestora mają być potencjalnymi spadkobiercami po A. K.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...]Wojewoda zobowiązał inwestora do przedłożenia poprawionego projektu budowlanego w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem wskazane w projekcie usytuowanie elektrowni wiatrowej stoi w sprzeczności z zapisami uchwały mpzp. W dniu 20 marca 2014r. inwestor złożył 4 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego wraz z analizą zgodności lokalizacji z załącznikiem graficznym planu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...]Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. W. na podstawie art. 138 § .2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 28, art. 33 ust.1 i art. 34 ust.4, art.36a ust.1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, uchylił decyzję organu I instancji w części zatwierdzonego projektu budowlanego – planu zagospodarowania terenu i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego w części dotyczącej planu zagospodarowania terenu, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że inwestor usunął nieprawidłowości i złożył poprawiony projekt budowlany w zakresie planu zagospodarowania terenu, a także analizę zgodności lokalizacji planowanych elektrowni wiatrowych z załącznikiem graficznym miejscowego planu zagospodarowania terenu. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz uzyskał wymagane pozwolenia, uzgodnienia i opinie innych organów. Spełnił zatem wszystkie wymogi formalne. Nieruchomość należąca do odwołującego nie jest objęta inwestycją, ale znajduje się w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Działanie elektrowni wiatrowej nie narusza przestrzeni powietrznej znajdującej się nad nieruchomością należącą do odwołującego. Odnośnie podnoszonych zarzutów, dotyczących ograniczenia możliwości zabudowy, to ograniczenia te zostały wprowadzone już na etapie uchwalenia przez Radę Gminy G. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc w roku 2003, a planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. W. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając naruszenie przepisów art. 5 ust.1 pkt 9 p.b. poprzez brak zaliczenia do obszaru oddziaływania obiektu działki skarżącego nr 73/1; naruszenie art.35 ust.1 pkt 1 p.b. poprzez niedopełnienie obowiązku zbadania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy; naruszenie art.7. 77, 107, 10 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niewystarczające informowanie strony o przysługujących jej uprawnieniach; naruszenie art.46 i 51 ust.2 oraz art.55 ust.3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko w kontekście spadku wartości nieruchomości skarżącego. Nadto wskazał, że inwestor nie dysponuje prawem własności, prawem użytkowania, bądź dzierżawy w stosunku do działki nr [...], której właścicielem jest A. K.zmarły 8.04.2011r. Fakt, iż inwestor zawarł z wszystkimi potencjalnymi spadkobiercami umowy dzierżawy, jest bez znaczenia skoro nie można ustalić, która z osób jest legitymowana do rozporządzaniem prawem własności działki nr [...]. W uzasadnieniu obszernej skargi podniósł te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane.

Pismem z dnia 28 października 2014r. uczestnik postępowania W. P. spółka z o.o. przedstawił swoje stanowisko w sprawie i domagał się oddalenia skargi. Stanowisko to podtrzymał także w piśmie z dnia 7 listopada 2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1997r. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 par.2 cytowanej ustawy). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów. W oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. , Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych aniżeli w niej zawarte.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji organów administracji zatwierdzających projekt budowlany i udzielających inwestorowi W. P. spółka z o.o. pozwolenia na budowę farmy wiatrowej składającej się z dziesięciu turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Skarżący jest właścicielem działki nr [...]położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej części inwestycji – tj. jednej z turbin (mającej zostać umieszczonej na działce nr [...]). W ocenie skarżącego działka jego powinna zatem zostać zaliczona do obszaru oddziaływania inwestycji. W kontekście materiału sprawy stanowisko to nie jest prawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że na terenie, dla którego przewidziano inwestycję obowiązuje uchwała nr [...]Rady Gminy G. z dnia [...] sierpnia 2003r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Elektrownie Wiatrowe K. – S.". Działka nr [...] oznaczona jest na planie symbolem EW/RP1 i przeznaczona jest pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Obszar omiatany skrzydłami elektrowni wiatrowej nie wykracza poza działki nr [...] i [...]. Odnośnie więc projektu budowlanego, jest on zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z załącznika graficznego do poprawionego projektu budowlanego (C-O1) wiatrak EW1 zlokalizowany ma być na działce nr [...] i [...], a obszar omiatany skrzydłami elektrowni wiatrowej nie wykracza poza te działki, zatem nie narusza prawa skarżącego do zagospodarowania swojej nieruchomości (dz. nr [...]). Nie ma zatem racji skarżący, że planowana inwestycja uniemożliwia mu wybudowanie na własnej działce budynku mieszkalnego. Powyższe ograniczenia wynikają z zapisów miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego, a nie z decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut względem przedmiotowej decyzji o spadku wartości nieruchomości.

Zgodnie natomiast z art. 32 ust.4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu , kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw i stanowi dla inwestora istotne ułatwienie proceduralne, bowiem w poprzednim stanie prawnym inwestor był zobligowany do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została sformułowana w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (DZ. U. z dnia 10 lipca 2003r.). Zgodnie z tym wzorem jeżeli, prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze stosunku zobowiązaniowego, inwestor obowiązany jest wskazać dokument, z którego wywodzi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co do działki nr [...]. Właścicielem tej działki był A. K., który zmarł 8.04.2011r. W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie jego spadkobierców, iż "nie jest im wiadome nic o istnieniu osób, które wyłączałyby któregokolwiek z nich od dziedziczenia lub które dziedziczyłyby razem z nimi, ani o istnieniu testamentów" (k. 322 akt administracyjnych organu I instancji). Nadto w inwestor dołączył w piśmie z dnia [...].11.2014r. prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] stycznia 2014r. sygn. akt [...]o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K., z którego wynika, że spadek ten nabyło jego rodzeństwo : J. K., Z. K., G. B. i siostrzenica A. S. – K. Brak co prawda w aktach wcześniejszej umowy dzierżawy zawartej z A. K. Jednak znajduje się umowa dzierżawy z dnia 28.08.2013r. zawarta pomiędzy "wspólnotą spadkową" reprezentowaną przez pięciu spadkobierców : A.S-K. R.S., G.B., J.K., Z.K., a inwestorem. Zatem osoby wywodzące swoje uprawnienia z następstwa prawnego legitymują się dokumentem potwierdzającym ich status, który stwarza domniemanie, że stały się spadkobiercami po . A.K. Nietrafny więc okazał się zarzut skarżącego o braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością – działką nr [...].

Zatem zgoda współwłaścicieli nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, sformułowana została w sposób jednoznaczny, niepozostawiający żadnych wątpliwości. Ze złożonego przez współwłaścicieli oświadczenia wynika, że wyrażają oni zgodę na wybudowanie na gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego. Zgoda ta nie jest dorozumiana. Organ rozstrzygający sprawę o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie bada, czy rzeczywiście wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro dysponuje tylko oświadczeniem strony odpowiadającym wymogom art.32 ust.4 pkt 2 i art.3 pkt 11 p.b. (tak wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012r., II OSK 507/11, Lex nr 1216735). Jeśli zaś prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze stosunku zobowiązaniowego, inwestor zobowiązany jest wskazać dokument, z którego wywodzi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazania dokumentu w rozumieniu analizowanego przepisu w ocenie Sądu spełnia umowa cywilno – prawna (dzierżawy).

Wreszcie należy zauważyć, że w myśl art.32 ust.1 pkt 1 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa inwestycja – park wiatrowy jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (§ 3 ust.1 kpt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań, związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – Dz.U. z 2004r., nr 257, poz.2573 ze zm.). Decyzja taka została wydana dnia 19 sierpnia 2009r. przez Wójta Gminy G. na 4 lata od dnia wydania. Z dniem 19 sierpnia 2013r. utraciła ważność. Zatem projekt budowlany z marca 2014r. opracowany został w oparciu o decyzję środowiskową choć ostateczną, jednak nieważną. Zatem również decyzja organu I instancji z [...] listopada 2013r., jak i decyzja organu II instancji z [...]kwietnia 2914r. zostały wydane w oparciu o nieważną decyzję środowiskową. Nadto należy wskazać, że decyzja środowiskowa nie zawiera wszystkich numerów ewidencyjnych działek objętych pozwoleniem na budowę, wymienia jedynie dziesięć działek o numerach: [...]-[...]; podczas gdy zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie obejmuje działek o nr ewid. [...]-[...] nie objętych z kolei decyzją środowiskową. Należy pamiętać, że w fazie postępowania wyjaśniającego mającego za przedmiot zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę organ musi ocenić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska sprecyzowanymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ma on natomiast kompetencji, aby we własnym zakresie uchylić się od respektowania ustaleń zawartych w tych decyzjach. Co prawda żaden przepis, w szczególności art.82 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie .... (Dz.U. nr 199, poz.1227) nie nakłada na organ wydający decyzję środowiskową określenia terminu jej ważności tj. daty na jaki okres obowiązywania została wydana, jak to uczynił organ w niniejszej sprawie – Wójt Gminy G., jednak jak wynika z art.86 powołanej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art.72 ust.1 pkt 1 ustawy tj. organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Skoro zatem organ wydał "terminową" decyzję środowiskową, organy wydające decyzje w niniejszej sprawie powinny uchybienie to wziąć pod uwagę, albowiem ma ono wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.35 p.b. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wydać decyzję w oparciu o nową, ważną i zupełną decyzję środowiskową, jak również przedłożony projekt budowlany winien być sporządzony w oparciu o aktualną decyzję środowiskową.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. - należało orzec jak w sentencji.

O punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w myśl art.200 p.p.s.a.