Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1072/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1, ust. 3 i ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji A. w A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Starosta Z. orzekł o obowiązku zwrotu przez Fundację A z siedzibą w A dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, udzielonej na prowadzenie Domu Pomocy Społecznej w O. w kwocie 32.760 zł wraz z odsetkami

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 31 października 2012 r. pomiędzy Powiatem Z. a Fundacją A zawarto umowę o powierzenie realizacji zadania publicznego w zakresie pomocy społecznej dotyczącą prowadzenia Domu Pomocy Społecznej w O. dla 80 osób przewlekle chorych. Zleceniobiorca zobowiązał się wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w umowie w terminie od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. Na mocy porozumienia stron z 6 grudnia 2013 r. realizacja zadania zakończyła się w dniu 28 lutego 2014 r.

Całkowity koszt zadania publicznego, zgodnie z treścią § 3 ust. 4 umowy stanowił sumę kwot dotacji, środków finansowych własnych, środków finansowych z innych źródeł oraz wkładu osobowego. Fundacja, na cele związane z wykonywaniem umowy, zobowiązała się przeznaczać środki dotacji oraz środki finansowe z innych źródeł, w tym z tytułu wpłat i opłat adresatów zadania, tj. odpłatności za pobyt mieszkańców w DPS. Pobyt mieszkańców następował na podstawie decyzji umieszczającej wydanej przez organ Powiatu Z..

W związku z rozwiązaniem w dniu 28 lutego 2014r. umowy nr [...] z dnia [...]r. na prowadzenie DPS w O. Fundacja powinna zgodnie z treścią zawartej umowy złożyć częściowe sprawozdanie za okres od dnia l stycznia 2013r. do dnia 31 grudnia 2014r., częściowe sprawozdanie z realizacji umowy za okres od dnia l stycznia 2014r. do dnia 28 lutego 2014r., sprawozdanie końcowe za cały okres realizacji zadania oraz dokonać zwrotu środków niewykorzystanych w terminie 15 dni od zakończenia realizacji zadania tj. do dnia 15 marca 2014r.

W dniu 28 lutego 2014r. Fundacja złożyła korektę sprawozdania częściowego za rok 2013. W wyniku analizy stwierdzono, iż zawiera ono liczne nieprawidłowości, dlatego w dniu 25 marca 2014r. wystosowano do Fundacji pismo z prośbą o złożenie wyjaśnień i dokumentów źródłowych. Zawarto w nim również informacje o konieczności dokonania zwrotu środków niewykorzystanych. Ponieważ Fundacja nie zastosowała się do treści pisma, jak również nie złożyła sprawozdania końcowego ani też częściowego za okres od dnia l stycznia 2014r. do dnia 28 lutego 2014r., w dniu 6 czerwca 2014r. pisemnie wezwano Fundację do złożenia:

- kopii rachunków, faktur opłaconych w związku z realizacją umowy,

- list płac za rok 2013 i rok 2014,

- umów na dostawy i usługi związane z prowadzeniem DPS w O. za rok 2013 i 2014,

- sprawozdania za miesiąc luty 2014r.,

- sprawozdania częściowego za okres od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 28 lutego 2014r., sprawozdania końcowego za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 28 lutego 2014r. W dniu 25 czerwca 2014r. Fundacja złożyła zestawienie wydatków i przychodów za okres styczeń- luty 2014r., które nie wyczerpuje znamion sprawozdania częściowego, ani też końcowego, nie zawiera również wyjaśnień i żądanych materiałów.

Brak odpowiedzi na wezwania oraz nieprawidłowości stwierdzone po analizie dostępnego materiału stanowiły podstawę wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz niewykorzystanych przychodów o czym poinformowano Fundację pismem z dnia 15 lipca 2014r.(data doręczenia 18 lipca 2014r.

Tytułem realizacji umowy z budżetu Powiatu Z. przekazano Fundacji w 2013 r. środki w łącznej kwocie 365.777,96 zł, a w styczniu i lutym 2014 r. łącznie 55.905,84 zł. W dokumentach księgowych strony skarżącej znajdują się rachunki i faktury dotyczące wydatków ponoszonych w okresie styczeń 2013 – luty 2014, brak jest wyciągów bankowych za powyższy okres, nie prowadzono też rejestru dochodów, dotyczącego odpłatności za pobyt w DPS.

W okresie od 1 czerwca 2013 r. do 28 lutego 2014 r. Fundacja wypłaciła ze środków dotacji wynagrodzenie Głównej Księgowej w łącznej kwocie 32.760 brutto. Prezes Zarządu fundacji podjął decyzję o zwolnieniu z obowiązku wykonywania pracy przez Główną Księgową od 1 czerwca 2013 r. Wydatek na wynagrodzenie księgowej, która świadczyła pracę na rzecz DPS stał w sprzeczności z zasadami efektywności, gospodarności i oszczędności. Brak związku pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiągniętym efektem stanowił przesłankę wyłączającą możliwość uznania prawidłowości rozdysponowania przekazanych środków i pobrania ich we właściwej wysokości.

Dotacja nie została przyznana na realizację obowiązków pracodawcy, lecz na określony w umowie cel (prowadzenie DPS w O.). Główna księgowa była pracownikiem Fundacji i to na niej spoczywał obowiązek wywiązania się z nakazów nałożonych właściwymi przepisami prawa. Wydatki muszą być bezpośrednio powiązane z celami zadania i osiąganymi efektami. Nie można uznać, że wypłata wynagrodzenia dla pracownika nie świadczącego pracy na rzecz DPS była niezbędna dla realizacji zleconego zadania. Fundacja w związku z wykonywaniem przez Główną Księgową czynności na rzecz związku zawodowego była zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia, natomiast źródłem finansowania nie powinny być środki dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości. Fundacja podjęła suwerenną decyzję o zwolnieniu księgowej z obowiązku świadczenia pracy i koszty z tym związane powinna finansować wyłącznie z własnych, nie pochodzących z dotacji środków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko, że kwota dotacji w części przeznaczonej na wynagrodzenie Głównej Księgowej w okresie, kiedy nie świadczyła ona pracy stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości, która podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Fundacja A w A. wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, iż podatnik wykorzystywał środki publiczne niezgodnie z przeznaczeniem i jest zobowiązany do ich zwrotu oraz art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a poprzez nieuchylenie skarżonej Decyzji Starosty Z. w całości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Fundacja przedstawiła szereg dokumentów potwierdzających na co zostały przeznaczone środki z dotacji a sprawozdanie nie stanowi jedynego dowodu, którym można wykazać prawidłowe wykorzystanie dotacji. Złożona dokumentacja została zbadana pod kątem celowości wydatków i faktycznego wykorzystania środków a to na organie spoczywa obowiązek udowodnienia okoliczności istotnych dla sprawy. Strona skarżąca dla celów realizacji zadania nie dysponowała niezależnym od dotacji i przychodów z odpłatności za pobyt źródłem finansowania. Żądanie zwrotu dotacji jest sprzeczne z logiką i przepisami ustawy o finansach publicznych. Kwota dotacji oraz przychodów z tytułu opłat za pobyt zostały wykorzystane na pokrycie wydatków związanych z realizacją umowy i bez znaczenia jest sposób, w jaki wydatek opisano. Księgowość była prowadzona przez firmę zewnętrzną, a Głównej Księgowej nie można było zwolnić ze względu na fakt pozostawania przez nią pod ochroną, jako członka zarządu związku zawodowego. Niemniej jednak, uzasadnione było odsunięcie jej od świadczenia pracy, ponieważ skarżąca utraciła do niej zaufanie i chciała w ten sposób zapobiec nieprawidłowościom i nadużyciom, które mogłyby doprowadzić do powstania po stronie Fundacji zadłużenia. W takiej sytuacji właśnie zwolnienie ze świadczenia pracy było decyzją racjonalną i zgodną z zasadą efektywności, oszczędności i gospodarności wydatkowania środków publicznych. Wbrew twierdzeniom organu, był to wydatek niezbędny i celowy, a opisane postępowanie skarżącej jedynym słusznym. Skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków luk prawnych i nieścisłości w przepisach obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Chybiony jest podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Przedmiotem skargi jest decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu dotacji w części obejmującej wynagrodzenie Głównej Księgowej wypłacone za okres, w którym pracownik nie świadczył pracy na rzecz Domu Pomocy Społecznej w O.. W tym zakresie wszystkie istotne okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione i w istocie nie są sporne między stronami. Fundacja A otrzymała z budżetu Powiatu Z. dotację na prowadzenie Domu Pomocy Społecznej w O. W okresie od 1 czerwca 2013 roku do 28 lutego 2014 r. roku Fundacja z otrzymanej dotacji wypłaciła Głównej Księgowej kwotę 32.670 zł, zwalniając ją jednocześnie od obowiązku świadczenia pracy na rzecz Domu Pomocy Społecznej w O. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy otrzymana dotacja w części obejmującej wynagrodzenie Głównej Księgowej za sporny okres stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.).

Zgodnie z art. 252 ust. 1 powołanej ustawy dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3).

Na podstawie umowy z dnia 31 października 2012 r. Powiat Z. zlecił Fundacji realizację zadania publicznego – prowadzenie Domu Pomocy Społecznej w O. dla 80 osób przewlekle somatycznie chorych. Organy obu instancji prawidłowo oceniły, że dla realizacji tego zadania nie było niezbędne wypłacenie wynagrodzenia na rzecz osoby, która nie wykonywała pracy związanej z działalnością domu pomocy społecznej. To Fundacja zatrudniała Główną Księgową, miała informację o jej szczególnych uprawnieniach związanych z działalnością związkową i podjęła decyzję o wypłacie wynagrodzenia bez obowiązku świadczenia pracy. Prezes Zarządu Fundacji mógł utracić zaufanie do Głównej Księgowej i podjąć taką decyzję, ale nie można zaakceptować sytuacji, że skutki tej decyzji ma ponosić Powiat Z.. Między wypłatą kwoty 32.670 zł na rzecz Głównej Księgowej a działalnością DPS w O. nie zachodzi związek tego rodzaju, że wypłata wynagrodzenia była niezbędna dla funkcjonowania placówki. Zachodziły więc podstawy do uznania, że dotacja wydatkowana na ten cel stanowi dotację w kwocie wyższej, niż niezbędna do finansowania dotowanego zadania i podlega zwrotowi zgodnie z art. 252 ust. 5 ustawy o finansach publicznych. Brak więc było podstaw do uchylenia decyzji Starosty Z. z dnia [...] r. przez organ odwoławczy.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

P.C.