Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 970/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 58 par 1 pkt 1, art 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 40 ust 4, art 206 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne
article: art 156 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1662/09 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek dostosowania stawki z tytułu zakończenia połączeń głosowych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1662/09 odrzucił skargę P. S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązku dostosowania stawki z tytułu połączeń głosowych.

Sąd pierwszej instancji przyjął następujący stan sprawy.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. wskazał P.S.A. jako operatora o znaczącej pozycji rynkowej i nałożył obowiązki regulacyjne, w tym między innymi obowiązek wynikający z art. 40 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.; dalej: Pt), polegający na ustalaniu opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w oparciu o koszty ponoszone przez Polkomtel S.A.

Wypełniając powyższy obowiązek skarżąca pismem z dnia [...] września 2006 r. przekazała Prezesowi UKE uzasadnienie wysokości stosowanych opłat w oparciu o ponoszone koszty świadczenia usługi.

Prezes UKE decyzją z [...] kwietnia 2007 r., o nr [...] (dalej: decyzja MRT 2007), działając na podstawie art. 40 ust. 4 w związku z art. 40 ust. 2 i 3 Pt, nałożył na skarżącą spółkę obowiązki: 1) dostosowania stawki z tytułu zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej Polkomtel, niezróżnicowanej ze względu na porę i rodzaj dnia, do poziomu [...] gr/min., od dnia 1 maja 2007 r.; 2) dostosowania powyższej stawki do poziomu [...] gr/min., zgodnie z harmonogramem wskazanym w tym punkcie decyzji; 3) corocznego przedstawiania Prezesowi UKE uzasadnienia wysokości stawki z tytułu zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej P. w oparciu o ponoszone koszty, na podstawie danych za ostatni zakończony rok obrotowy, w terminie 100 dni kalendarzowych od zakończenia w/w roku.

Następnie Prezes UKE w dniu [...] września 2008 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie dostosowania opłat z tytułu świadczenia usługi zakańczania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej w sieci Polkomtel (dalej: decyzja MTR z 2008 r.). W ten sposób doszło do sytuacji, w której obowiązywały dwie decyzje administracyjne regulujące stawki MTR na różnym poziomie w tym samym okresie. W związku z tym Prezes UKE pismem z dnia [...] października 2008 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji MTR z 2007 r.

P. S.A. pismem z dnia [...] listopada 2008 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności pkt 1 ppkt 3 sentencji decyzji MTR 2007 z uwagi na brak podstawy prawnej do podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w tym punkcie decyzji.

Następnie Prezes UKE decyzją z [...] marca 2009 r., umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pkt [...] decyzji MTR 2007. W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzenie postępowania w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, bowiem w dniu [...] grudnia 2008 r. została wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji MTR z 2007 r. z dniem [...] stycznia 2009 r.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Prezes UKE decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r.

P. S.A. wniosła skargę na powyższą decyzję, a następnie w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2010 r. podniosła, że istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania środka zaskarżenia od decyzji, których przedmiotem są stawki za hurtowe zakańczanie połączeń w publicznej sieci telefonicznej. Powołując się na orzecznictwo sądowe, skarżąca stwierdziła, że organem właściwym do oceny legalności wspomnianych decyzji jest Sąd Okręgowy w Warszawie – sąd ochrony konkurencji i konsumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opisanym na wstępie postanowieniem odrzucił skargę P. S.A., uznając że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 206 ust. 1 Pt postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z tej ustawy. Z kolei stosownie do treści art. 206 ust. 2 Pt, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 85, poz. 716), od decyzji w sprawach o ustalenie znaczącej pozycji rynkowej, nałożenia, zniesienia lub zmiany obowiązków regulacyjnych, nałożenia kar, decyzji, o których mowa w art. 201 ust. 3 oraz od decyzji wydanych w sprawach spornych, z wyjątkiem decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości po przeprowadzeniu przetargu albo konkursu oraz od decyzji o uznaniu przetargu albo konkursu za nierozstrzygnięty, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Wobec czego decyzje, z wyjątkiem wymienionych w art. 206 ust. 2, są weryfikowane w postępowaniu administracyjnym na zasadach określonych w k.p.a., a następnie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W tej sytuacji WSA uznał, że przepis art. 206 ust. 2 Pt stanowi wyjątek od zasady badania legalności decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że podstawą do nałożenia obowiązków regulacyjnych, przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 24 kwietnia 2009 r., były postanowienia art. 25 ust. 4 Pt. Obecnie ustawodawca wskazał w przepisie art. 22 ust. 2, że "Przez obowiązek regulacyjny rozumie się obowiązek, o którym mowa w art. 34, art. 36-40, art. 42, art. 44-47 lub art. 72 ust. 3". Zdaniem Sądu, wspomniana nowelizacja pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę właściwości rzeczowej wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpatrywanym zakresie. Jeszcze na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, w doktrynie przyjmowano, że art. 206 ust. 2 Pt, należy interpretować z uwzględnieniem postanowień unijnych dyrektyw w sprawach łączności elektronicznej, które traktują wszystkie decyzje w sprawie obowiązków regulacyjnych w jednakowy sposób. Z tego względu przyjmowano, że tryb ustalony w art. 206 ust. 2 Pt stosuje się do wszystkich decyzji w sprawie obowiązków regulacyjnych, tj. decyzji nakładających, utrzymujących, zmieniających i znoszących te obowiązki (tak S. Piątek, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 1123-1124; podobnie: M. Rogalski /w:/ Zmiany w prawie telekomunikacyjnym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006, teza 4 komentarza do art. 206 ust. 2).

Sąd pierwszej instancji zauważył, że przepis art. 40 Pt, przewiduje nakładanie obowiązku ustalania opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w oparciu o ponoszone koszty, a także możliwość dalszej ingerencji Prezesa UKE w proces cenotwórczy. Obowiązek regulacyjny określony w art. 40 ust. 1 Pt, polega na ustalaniu opłat w oparciu o ponoszone koszty, zaś obowiązek, o którym mowa w art. 40 ust. 4 Pt polega na pewnej korekcie, a więc zmianie tego obowiązku polegającego na nałożeniu obowiązku odpowiedniego dostosowania opłat. Z zestawienia powyższych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że decyzją w sprawie "nałożenia obowiązków regulacyjnych", w rozumieniu art. 206 ust. 2 Pt, jest każda decyzja, o której mowa w artykułach wymienionych w art. 22 ust. 2, a zatem także decyzja wydana na podstawie art. 40 ust. 4 Pt. Obowiązki regulacyjne, które Prezes UKE nakłada, znosi lub zmienia, w myśl art. 22 ust. 2 Pt odnoszą się do całego art. 40, a nie tylko jego ust. 1.

W konsekwencji Sąd uznał, że decyzją w przedmiocie nałożenia obowiązku regulacyjnego w zakresie dostosowania stawek opłat nie jest wyłącznie decyzja Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r. ale również decyzja wydana przez ten organ na podstawie art. 40 ust. 4 Pt (decyzja MTR 2007).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wszelkie decyzje, o których mowa w art. 206 ust. 2 Pt, a więc zarówno decyzje merytoryczne, jak i decyzje o charakterze procesowym w tych sprawach, podlegają odrębnemu trybowi odwoławczemu wskazanemu w tym przepisie. W ocenie Sądu, decyzja z dnia [...] marca 2009 r. należy do decyzji, o których mowa w art. 206 ust. 2 Pt (zniesienie obowiązku regulacyjnego). Oznacza to, że od decyzji tej, wbrew wadliwemu pouczeniu zawartemu w jej treści, przysługiwało odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Prezes UKE mylnie uznał, że od wspomnianej decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś od decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia tego wniosku (decyzja z dnia [...] lipca 2009 r.) – skarga do sądu administracyjnego.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości (kognicji) sądu administracyjnego. P. S.A. wniosła skargę w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego, to jest Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, a w związku z tym skarga podlegała odrzuceniu.

Prezes UKE w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 206 ust. 2 Pt (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji) poprzez odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji skargi Polkomtel na decyzję Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2009 r., podczas gdy sprawa zakończona tą decyzją podlegała kognicji WSA,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia nieodzwierciedlającego przedmiotu orzekania Sądu pierwszej instancji, co uniemożliwia rzetelne prześledzenie toku rozumowania WSA w kontekście wydanego orzeczenia;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez:

a) błędną wykładnię art. 206 ust. 2 Pt i przyjęcie, że dyspozycją tego przepisu objęte są wszystkie decyzje wydane w zakresie obowiązków regulacyjnych nakładanych na operatorów telekomunikacyjnych przez Prezesa UKE, podczas gdy norma ta, w zakresie w jakim odnosi się do obowiązków regulacyjnych, obejmuje wyłącznie decyzje w sprawach o nałożenie obowiązków regulacyjnych,

b) błędną wykładnię art. 40 ust. 4 Pt i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 2 ustawy Pt (w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 lipca 2009 r.) w powiązaniu z art. 206 ust. 2 Pt i uznanie, że "(...) decyzją w sprawie "nałożenia obowiązków regulacyjnych", w rozumieniu art. 206 ust. 2 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, jest każda decyzja, o której mowa w artykułach wymienionych w art. 22 ust. 2, a zatem także decyzja wydana na podstawie art. 40 ust. 4", co doprowadziło do błędnej wykładni art. 206 ust. 2 Pt i w konsekwencji art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Prezes UKE stwierdził, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Treść tego przepisu uzasadnia wniosek, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej należy do sądów administracyjnych, a nie innych sądów. Wyjątki od tak rozumianej zasady konstytucyjnej muszą być rozumiane ściśle. Wprawdzie z art. 206 ust. 2 Pt wynika, że ustawodawca wyraźnie wyłączył niektóre decyzje spod kontroli sądów administracyjnych, jednakże wykładnia gramatyczna pozwala stwierdzić, że w żadnej z wymienionych w tym przepisie kategorii spraw, zastrzeżonych dla sądu powszechnego, nie mieści się rozstrzygnięcie, którego przedmiotem jest umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Prezesa UKE, art. 206 ust. 2 Pt stanowi o decyzjach "o nałożenie" obowiązków regulacyjnych, a za takie nie mogą być uznane decyzje umarzające postępowanie administracyjne, bowiem nie są one "nośnikami" obowiązków regulacyjnych. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o żadnym obowiązku regulacyjnym (nałożeniu, utrzymaniu, zmianie lub zniesieniu tego obowiązku), a jedynie zawiera rozstrzygnięcie zaistniałej sytuacji proceduralnej, skutkującej bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem stwierdzenie nieważności decyzji MTR 2007. Rodzaj zarzutów P. S.A. zawartych w skardze, jak i zakres podjętego rozstrzygnięcia przez organ (umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.) wskazuje na potrzebę oceny decyzji administracyjnej jedynie pod kątem jej legalności, a to zaś wpisuje się w kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne, określone w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 154, poz. 1269 ze zm.). Prezes UKE podniósł, że decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji MTR 2007 r., stanowi rozstrzygnięcie podjęte w nowej sprawie w stosunku do sprawy zakończonej decyzją MTR 2007 r.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zauważyła, że Sąd pierwszej instancji, definiując obowiązki regulacyjne, bazował na brzmieniu znowelizowanego art. 22 ust. 2 Pt, który nie miał zastosowania w sprawie, a pominął właściwy dla przedmiotu sprawy art. 25 ust. 4 Pt. Zdaniem Prezesa UKE, decyzja MTR 2007 r. nie jest ani decyzją w przedmiocie ustalenia znaczącej pozycji rynkowej, ani też nakładającą obowiązki regulacyjne. O tym, że nałożone decyzją MTR 2007 r. obowiązki nie są obowiązkami regulacyjnymi świadczy struktura art. 40 Pt oraz treść jego poszczególnych obowiązków. Obowiązkiem regulacyjnym jest tylko obowiązek przewidziany w ust. 1 tego przepisu. Natomiast art. 40 ust. 2 i 3 Pt przyznają Prezesowi UKE uprawnienia do weryfikacji prawidłowości wykonania nałożonego obowiązku regulacyjnego z ust. 1 tego przepisu, zaś art. 40 ust. 4 Pt stanowi sui generis konsekwencję (sankcję) w przypadku, gdy ocena prawidłowości wysokości opłat wykazała rozbieżności w stosunku do opłat stosowanych przez operatora. Obowiązkami regulacyjnymi są tylko te obowiązki, które są nakładane po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia, czy na danym rynku występuje skuteczna konkurencja i wyznaczenia przedsiębiorcy o pozycji znaczącej na danym rynku. Treść art. 21 ust. 5 Pt wskazuje, że "przekazanie" drogi odwoławczej od danej decyzji do kognicji sądu ochrony konkurencji i konsumentów jest związane z procesem analizy rynku. Skoro decyzja MTR 2007 r. nie jest decyzją w przedmiocie obowiązków regulacyjnych, to tym bardziej nie jest nią decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz decyzja utrzymująca w mocy taką decyzję. Oznacza to, że do rozpoznania skargi na taką decyzję właściwe są sądy administracyjne, a zatem WSA odrzucił tę skargę z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Prezes UKE przytoczył także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GSK 553/09 dotyczącej dopuszczalności rozstrzygania przez sąd administracyjny na decyzje tego organu wydane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące wygaśnięcie ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 162 k.p.a.), zgodnie z którym skoro istota problemu w zasadzie dotyka oceny przesłanek wygaśnięcia decyzji, które wyznacza art. 162 k.p.a., to dla tego typu kategorii spraw właściwym pozostaje wyłącznie sąd administracyjny (a nie sąd powszechny), zaś to, że decyzja ostateczna w sprawie spornej podlega kognicji sądu powszechnego, nie może mieć decydującego znaczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej, poza zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zmierzają do wykazania, że decyzja umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MTR 2007 oraz decyzja utrzymująca ją w mocy, nie zostały wydane w sprawie "o nałożenie obowiązku regulacyjnego" w rozumieniu art. 206 ust. 2 Pt w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 23, poz. 137), lecz zostały wydane w nowej sprawie w stosunku do zakończonej decyzją MTR 2007. Według skarżącego organu ta ostatnio wymieniona decyzja, wydana na podstawie art. 40 ust. 4 Pt, również nie należy do kategorii decyzji wymienionych w art. 206 ust. 2 Pt, od których przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej uzasadnia łączną ocenę zarzutów podniesionych w ramach podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

Przed przystąpieniem do rozpoznania wskazanych zarzutów należało jednak ocenić podnoszoną w skardze kasacyjnej obrazę art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem Prezesa UKE naruszenie wymienionego przepisu polegało na sporządzeniu uzasadnienia w sposób nie odzwierciedlający przedmiotu orzekania, co uniemożliwiło rzetelne prześledzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji. W związku z tak sformułowanym zarzutem Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w art. 141 § 4 ustawodawca określił elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, przy czym przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do postanowień (art. 166 p.p.s.a.). Sporządzenie uzasadnienia z uchybieniem zasadom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie zawiera wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych, co uniemożliwia jego kontrolę instancyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wszystkie warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, wyczerpująco przedstawił tok rozumowania, który doprowadził do wydania orzeczenia określonej treści. Naczelny Sąd Administracyjny uznając powyższy zarzut za nietrafny stwierdza, że przyjęcie przez WSA innego stanowiska, niż zajął Prezes UKE nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na decyzję Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MTR 2007, uznając, że od decyzji z dnia [...] marca 2009 r. przysługiwało odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i następnie skarga do sądu administracyjnego.

Ocena prawidłowości przedstawionego stanowiska wymagała zatem rozważenia, czy zaskarżona decyzja należała do katalogu decyzji wymienionych w art. 206 ust. 2 Pt w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MTR 2007 zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 85, poz. 716), to jest przed dniem 6 lipca 2009 r. Stosownie do art. 13 ust. 1 powołanej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy należy stosować przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 13 ust. 2 i 3, które nie dotyczą rozpoznawanej sprawy. Oznacza to, że w sprawie miały zastosowanie przepisy dotychczasowe i zbędne było rozważanie dopuszczalności skargi na podstawie przepisów o treści ustalonej ustawą z dnia 29 kwietnia 2009 r.

Zgodnie z art. 206 ust. 2 Pt od decyzji w sprawach o ustalenie znaczącej pozycji rynkowej, nałożenie obowiązków regulacyjnych, nałożenia kar oraz decyzji wydanych w sprawach spornych, z wyjątkiem decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości po przeprowadzeniu przetargu albo konkursu oraz od decyzji o uznaniu przetargu lub konkursu za nierozstrzygnięty, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów. W związku z tym podstawą do ustalenia, czy decyzja podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, czy Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów jest stwierdzenie, że sprawa administracyjna w której zapadło rozstrzygnięcie jest jedną ze spraw wymienionych w art. 206 ust. 2 Pt.

W tym miejscu zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została podjęta w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie istnienia jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz zbadanie, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające stwierdzenie nieważności decyzji. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest natomiast kompetentny do rozstrzygania sprawy co do jej istoty, a więc co do przedmiotu, o którym rozstrzygnięto w wadliwej decyzji. Oznacza to, że decyzja o stwierdzeniu nieważności jest podejmowana w nowej sprawie w stosunku do tej, w której zapadła weryfikowana decyzja.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozważania zawarte zarówno w zaskarżonym postanowieniu jak i w skardze kasacyjnej, dotyczące charakteru decyzji wydanej na podstawie art. 40 ust. 4 Pt nie mają znaczenia dla ustalenia właściwego trybu odwoławczego od decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, że to decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 40 ust. 4 Pt mieści się w pojęciu sprawy "o nałożenie obowiązków regulacyjnych".

Jak już wspomniano decyzja wydana na podstawie art. 40 ust. 4 Pt i decyzja stwierdzająca jej nieważność zapadają w odrębnych sprawach. Przedmiot postępowania w obu tych sprawach jest inny. O ile można podzielić pogląd WSA, że decyzja podjęta na podstawie art. 40 ust. 4 Pt jest decyzją o nałożeniu obowiązków regulacyjnych, to stanowisko to nie znajduje zastosowania w przypadku decyzji o stwierdzeniu jej nieważności. Należy bowiem pamiętać, że w wyniku postępowania w sprawie nieważności decyzji mogą zapaść decyzje określonego rodzaju - stwierdzająca lub odmawiająca stwierdzenia nieważności albo stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Żadna z tych decyzji nie mieści się jednak w pojęciu sprawy "o nałożenie obowiązku regulacyjnego", gdyż nie rozstrzyga tego rodzaju sprawy co do jej istoty. Podobnie należy ocenić charakter rozstrzygnięcia procesowego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż dla ustalenia właściwego trybu odwoławczego istotny jest przedmiot sprawy administracyjnej, a nie sposób jej zakończenia (por. S. Piątek Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, wydanie 2 Warszawa 2005, str. 1122).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymaga podkreślenia, że regulacja zawarta w art. 206 ust. 2 Pt stanowi wyjątek od reguły badania legalności decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne i nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Zaliczenie decyzji wydanej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (podjętej na podstawie art. 40 ust. 4 Pt), która nie kreuje, nie zmienia i nie znosi obowiązku regulacyjnego nastąpiło zatem z naruszeniem art. 206 ust. 2 Pt. Tego rodzaju decyzja może być kwestionowana w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Z podanych przyczyn należało uznać, że Sąd pierwszej instancji niesłusznie przyjął, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie odrzucenie skargi nastąpiło zatem z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Prezesa UKE o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, z. 2, poz. 23).