Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1271/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Jedynie w przypadku gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, ale nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela Spółki, nie pozbawia możliwości złożenia takiego wniosku.

TEZY

Jedynie w przypadku gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, ale nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela Spółki, nie pozbawia możliwości złożenia takiego wniosku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia del. NSA Małgorzata Wolf – Mendecka (sprawozdawca), Protokolant Natalia Prałat, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Petera S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 668/04 w sprawie ze skargi Petera S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 9 czerwca 2004 r. (...) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Petera S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 5.400 /pięć tysięcy czterysta/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 maja 2005 r., I SA/Łd 668/04, którym oddalono skargę Petera S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 9 czerwca 2004 r. dotyczącą odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku dochodowy od osób prawnych za 1999 r.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił stan sprawy.

Podał, że decyzją z dnia 30 grudnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. uznał Petera S. odpowiedzialnym za zaległości podatkowe "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.

Organ podatkowy pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie motywował tym, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. wobec Spółki została określona w drodze prawomocnej decyzji zaległość podatkowa. Wskazano dalej, iż w sytuacji gdy należność wynikająca z tej decyzji nie została uiszczona, a egzekucja wobec niej okazała się bezskuteczna, jak i z uwagi na brak składników majątkowych oraz nieprowadzenie działalności pod wskazanym adresem - odpowiedzialnością za zaległości podatkowe należało obciążyć solidarnie członków zarządu Spółki, zgodnie z art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

W odwołaniu skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Peter S. wskazał na przesłankę wyłączającą dopuszczalność wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki opierającą się na wykazaniu braku winy członka zarządu w nie zgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Uzasadniając swoje stanowisko Peter S. argumentował, że brak było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż jedynym wierzycielem Spółki był Skarb Państwa. Istnienie zaś jednego tylko wierzyciela nie dawało mu podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem.

Ponadto zarzucił organowi błędne ustalenie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, wskazując na nieprawidłowe wyliczenie kosztów uzyskania przychodu w zakresie współpracy z firmą "O.". Rozwijając ten wątek wskazał, iż "S." Spółka z o.o. otrzymała wynagrodzenie za prace dotyczące projektu w O. i w Ł., toteż była zobowiązana do wywiązania się z umów zawartych z "O.". Podatnik wyjaśnił dalej, że w kontrolowanym roku podatkowym Spółka osiągała dochody i ponosiła koszty, jednakże regulowała swoje zobowiązania z opóźnieniem, ponieważ nie dysponowała odpowiednimi środkami finansowymi /do czego przyczyniali się niewiarygodni kontrahenci/.

Podatnik dokonał też analizy przychodów i kosztów ich uzyskania w zakresie wybranych zleceń wykonanych w 1999 r., wskazując na dowody potwierdzające sporządzenie rysunków przez B. i B. na terenie Europy Zachodniej, które były przedstawiane wspólnikom w formie sprawozdań. Wyjaśnił, że nie posiada związanych z tymi pracami dokumentów z uwagi na zaistniałe przekształcenia podmiotowe wśród wspólników oraz zniszczenie zbędnej dokumentacji. Peter S. zakwestionował /uznanie przez organy podatkowe za dowód w sprawie/ wykonanie większości prac przez "B." oraz oświadczenie B. dotyczące koncepcji zagospodarowania. Podniósł, że projekt B. nie został przez niego wykonany, a jedynie zaoferowany, jako możliwy do wykonania. Dodał, iż Spółka miała natomiast zamiar przeprowadzenia inwestycji w O., o czym świadczą sporządzone mapki programowo-przestrzenne.

Podatnik oświadczył ponadto, że członkowie zarządu otrzymywali w latach 1996-1997 pensje na poziomie 500 zł, a później 1000 zł miesięcznie i w inny sposób nie byli wynagradzani.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 czerwca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazując, że Spółka "S." nie uiściła zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych, a egzekucja skierowana do majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Organ odwoławczy powtórzył za organem pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki. Na skarżącym zaś spoczywał ciężar dowodu odnośnie ewentualnego wskazania przesłanki uwalniającej go od tej odpowiedzialności. Wskazano, że trudności finansowe Spółki nie miały charakteru przejściowego, lecz doprowadziły do likwidacji tego podmiotu.

Nadto, zdaniem organu, wszystkie czynności postępowania dowodowego zostały przeprowadzone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w sposób prawidłowy i wyjaśniono w sposób należyty wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Dyrektor Izby Skarbowej uznał go za bezprzedmiotowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedstawioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., Peter S. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, podkreślając brak podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Podniósł, że kwota zaległości jest sporna, bowiem nie uwzględnia niektórych kosztów uzyskania przychodu, co stało się przedmiotem odrębnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyraził pogląd, że w sytuacji gdy wysokość należności pozostaje sporna, niezasadne jest orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, która nie miała możliwości kwestionowania tej należności. Wskazał też na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych po jego stronie oraz zarzucił nie ustosunkował się do kwestii naruszenia art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania z powodu zagadnienia wstępnego, gdyż w niniejszej sprawie decyzja określająca wysokość zobowiązania Spółki stała się ostateczna. Przymiotu tego decyzja ta nie utraciła w skutek skierowania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Dyrektor Izby Skarbowej dotychczasowe stanowisko odnośnie jego bezprzedmiotowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga nie jest zasadna bowiem organy podatkowe działały zgodnie z prawem. Sąd dokonał analizy obowiązującej regulacji zawartej w art. 116 Ordynacji podatkowej. Następnie uznał, że w okolicznością bezsporną i niekwestionowaną jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce. Postępowanie w przedmiocie wyjawienia majątku, przeprowadzone przez Sąd Rejonowy wykazało bowiem, że Spółka z o.o. "S." nie posiadała właściwie żadnego majątku.

Sąd stwierdził, że Skarżący nie wykazał aby zaistniały okoliczności egzoneracyjne - uwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż podnoszone przez stronę okoliczności związane z istnieniem tylko jednego wierzyciela Spółki tj. Skarbu Państwa i brakiem podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki - nie stanowią jeszcze o braku winy podatnika w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego.

Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie z obowiązującym ówcześnie /w dacie powstania zaległości podatkowych Spółki "S."/ rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512/, przesłankami uznania za upadłego są trwałe zaprzestanie płacenia długów /par. 1/ oraz w przypadku osoby prawnej także sytuacja, w której jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów /par. 2/. Zatem, zasadnicze znaczenie dla obowiązku złożenia wniosku o upadłość ma zaistnienie jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanej ogłoszenia upadłości tj. trwałego zaprzestania płacenia długów lub brak majątku wystarczającego na zaspokojenie długów. Jeśli zajdzie jedna z nich, wówczas /zgodnie z art. 5 par. 2 cyt. rozporządzenia/ reprezentant osoby prawnej jest obowiązany wniosek taki złożyć w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów.

Sąd I instancji wyraził przekonanie, iż ewentualny brak zawinienia w niezłożeniu wniosku o upadłość nie może być oceniany ex post na podstawie rozstrzygnięcia sądu gospodarczego w przedmiocie ogłoszenia upadłości, lecz w dacie zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości. Zaakcentował, iż uwolnienie się członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe może nastąpić tylko wówczas, gdy członek zarządu miał świadomość i wolę zgłoszenia wniosku o upadłość, lecz zgłoszenie to nie nastąpiło na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W konsekwencji wyłączenie odpowiedzialności członka zarządu następuje jedynie wówczas, gdy w toku postępowania podatkowego wykaże on, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku. Sąd wskazał przy tym, że ustawa w art. 116 nakłada na stronę obowiązek dowodzenia braku winy w niezłożeniu wniosku, na co wskazuje sformułowanie: "członek zarządu /nie/ wykazał" - kładące akcent na jej aktywność procesową w przedmiotowym zakresie.

Sąd nie podzielił stanowiska strony w kwestii braku winy w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości wobec istnienia tylko jednego wierzyciela Spółki. Podniósł, iż powołane przez podatnika orzecznictwo nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, która w istocie nie polega na ocenie spełnienia przesłanek upadłości podmiotu gospodarczego, lecz odpowiedzialności członków zarządu za długi podatkowe osoby prawnej. Ponadto, jak wskazano wyżej, przesłanką do zgłoszenia upadłości jest również brak majątku na zaspokojenie długów. W niniejszej sprawie zaś bezspornym jest to, że majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów. Zatem pomimo tego, że Spółka miała jedynie jednego wierzyciela, zaistniała przesłanka do ogłoszenia upadłości, a co za tym idzie powstał obowiązek po stronie członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do złożenia takiego wniosku.

Zdaniem Sądu, nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej, gdyż organy podatkowe zebrały w sprawie materiał dowodowy wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia. Poczynione ustalenia uprawniały stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, prezentując pogląd, iż postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej może być wszczęte po doręczeniu ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Przymiot ostateczności ma bowiem decyzja wydana w toku postępowania przez organ II instancji, od której nie służy środek odwoławczy oraz niezaskarżona w stosownym czasie decyzja organu I instancji. Doręczenie takiej decyzji umożliwia przeprowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej. Z kolei zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji ostatecznej nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie uznał za skuteczne odwoływanie się w skardze do okoliczności leżących u podstaw wydania decyzji wymiarowej, gdyż należą one do odmiennego od niniejszego postępowania podatkowego. W związku z tym nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku, sporządzonej przez adwokata, Peter S. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także rozstrzygnięcie o należnych mu kosztach postępowania.

Jako podstawę kasacyjną skarżący wskazał naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 1 par. 1 i par. 2 /nie podał jakiej ustawy/ oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, pomimo wykazania okoliczności egzoneracyjnej z art. 116 par. 1 pkt 1 lit. "b" - że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przez Sąd zasad postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 133 w zw. z art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzucił nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a przez to błędne przyjęcie stanu faktycznego - polegające na nieustaleniu czy w chwili powstania zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych, tj. w 1999 r. oraz w roku 2000 istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości przez Spółkę z o.o. "S.".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że wobec treści art. 116 par. 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej, nie ponosi winy za niezgłoszenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem Skarżącego, przesłanką negatywną ogłoszenia upadłości /i to niezależnie od istnienia przesłanek pozytywnych/ jest istnienie przynajmniej dwóch wierzycieli. Skarżący zarzucił również, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie sprecyzowano, która z omawianych przesłanek stanowiła o obowiązku ogłoszenia upadłości Spółki "S.".

Skarżący przekonywał, iż w sytuacji gdy ostateczna decyzja określająca zaległość podatkową została wydana dopiero w dniu 31 lipca 2003 r., to przynajmniej do tego czasu Spółka uważała swoje zobowiązanie za niezależne. Niedopuszczalne jest więc założenie, że niepłacenie tej należności było długotrwałym zaprzestaniem płacenia długów. Odnosząc się do ustaleń dotyczących braku majątku Spółki wskazał, że majątek firmy nigdy nie był przedmiotem badania w roku 1999. Jedynym faktem ustalonym w toku postępowań była bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec "S." Sp. z o.o.

Powyższe twierdzenia uzasadniały, zdaniem skarżącego, naruszenie przepisów art. 133 par. 1 w zw. z art. 141 par. 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty podniesione przez Skarżącego nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, iż orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać fakt pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Dyrektor Izby Skarbowej zaakcentował, iż ciężar wykazania okoliczności wyłączających taką odpowiedzialność spoczywa na członku zarządu. W konsekwencji, to nie organ podatkowy ma obowiązek wskazania dowodów w celu ustalenia czy istniały przesłanki dopuszczalności złożenia przez członków zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Podkreślił, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie może być oceniany ex post, lecz w dacie zaistnienia przesłanki do ogłoszenia upadłości. W konsekwencji członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności tylko wówczas, gdy miał świadomość i wolę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale to zgłoszenie nie nastąpiło na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Zatem, przypadku trwałego zaprzestania płacenia długów członek zarządu jest zawsze obowiązany złożyć stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego orzeczenia, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim decyzji. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a, kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 116 par. 1 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej jak i /ogólnie/ rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe oraz naruszenie art. 133 w zw. z art. 141 par. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów Skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów procesowych. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 133 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 141 par. 4 tej ustawy to należy uznać, iż jest on chybiony. Skarżący wskazuje bowiem na naruszenie zasad postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - precyzując je jako niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i dokonaniu błędów co do ustaleń faktycznych, polegających na nieustaleniu czy w chwili powstania zaległości podatkowej /tj. w roku 1999 i 2000/ istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości przez Spółkę S.

Tymczasem, przepis art. 133 w par. 1 p.p.s.a stanowi o wydaniu wyroku przez sąd po zamknięciu rozprawy chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 par. 2 /dot. przekazania przez organ sprawy wraz z aktami sprawy/ oraz przewiduje sytuację wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z kolei par. 2 i par. 3 tego artykułu przewiduje możliwość otwarcia zamkniętej rozprawy na nowo. Natomiast art. 141 par. 4 p.p.s.a. określa wymogi jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Stwierdzić zatem należy, że brak jest powiązania wskazanych naruszeń prawa procesowego z ich uzasadnieniem. Fakt wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie całości akt administracyjnych i po zamknięciu rozprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Trudno też dopatrzyć się jakichkolwiek uchybień w treści uzasadnienia wyroku wydanego przez Sąd I instancji, gdyż zawiera ono wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd bowiem odwołując się do treści art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja przeciwko osobie prawnej okaże się bezskuteczna. Przyjął też, że w niniejszej sprawie bezspornym jest to, że majątek Spółki S. nie wystarczał na zaspokojenie długów, gdyż postępowanie w przedmiocie wyjawienia majątku, przeprowadzone przez Sąd Rejonowy wykazało, że Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie posiada właściwie żadnego majątku. Skoro więc skarżący wskazuje w skardze kasacyjnej na braki i błędy w ustaleniu stanu faktycznego - winien odwołać się do konkretnych argumentów uzasadniających jego tezę i dowodów ją potwierdzających /z czym zresztą wiąże się konieczność złożenia w postępowaniu podatkowym wniosków o przeprowadzenie dowodów w tym przedmiocie i poddanie ich ocenie przez Sąd I instancji/. Tym samym podnoszona przez Skarżącego potrzeba badania istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki w latach 1999-2000, wobec jednoznacznych ustaleń co do braku po jej stronie jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. - nie znajduje logicznego uzasadnienia.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. błędnej wykładni przepisu art. 116 par. 1 pkt 1 lit. "b" - uznać należy, iż jest on chybiony. Zwrócić należy uwagę, że przepis ten wyraźnie wskazuje, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez jego winy. Autor skargi kasacyjnej dopatruje się braku winy w złożeniu takiego wniosku w tym, że Spółka posiadała tylko jednego wierzyciela. Argument ten, jak słusznie zresztą zauważył Sąd I instancji, dotyczy oceny przesłanek upadłości podmiotu gospodarczego, a nie odpowiedzialności członków zarządu za długi podatkowe osoby prawnej.

Wyjaśnić zatem należy, że przywołanym przepisem ustawodawca ustanowił przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek. Przesłanki te dzieli się na pozytywne i negatywne. Do pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo, że niezgłoszenie takiego wniosku oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa - traktuje się jako przesłanki negatywne. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Zatem, stanowisko Skarżącego, że istnienie tylko jednego wierzyciela podmiotu prawnego stanowi przesłankę uwalniającą go od odpowiedzialności - nie jest prawidłowe.

Cytowany wyżej przepis należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, ale nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Odwołanie w ramach tej normy do wykazania braku winy członka zarządu za niepodjęcie określonych w niej działań, a więc okoliczności wolicjonalnych, wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca uznał, że członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał wpływu. Tymczasem podnoszona przez stronę okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela Spółki, nie pozbawiała Skarżącego samej możliwości złożenia takiego wniosku. Ocena jego skuteczności stanowi przy tym odrębny problem badany w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem.

Podobnie nie można zgodzić się z poglądem Skarżącego, że istotne znaczenie w kwestii celowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki miało wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie ostatecznej decyzji określającej zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. dopiero w dniu 31 lipca 2003 r. Zauważyć bowiem trzeba, że Spółka mogła toczyć prawny spór również po uregulowaniu zobowiązania podatkowego określonego przez organ podatkowy pierwszej instancji, bądź też zabezpieczyć środki finansowe na pokrycie tego zobowiązania na wypadek utrzymania decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy. Brak więc jakichkolwiek środków na pokrycie przedmiotowego zobowiązania podatkowego osłabia tezę o przekonaniu podatnika co do nienależności zobowiązania podatkowego i nieuznaniu obowiązku jego zapłaty.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. od Skarżącego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a.