Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1232/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92c, art. 18 ust. 1, art. 24 ust. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 22, art. 18 ust. 1-3, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007r. Nr 125 poz. 874 ze zm.) oraz l.p. 2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w całości w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012r. nr [...], którą to decyzją organ pierwszej instancji nałożył na A.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. A.M. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości ... złotych, z uwagi na nieposiadanie zezwolenia na przewozy regulowane specjalne.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

W dniu [...] stycznia 2012r. w miejscowości G. magazyn ... na drodze lokalnej Inspekcja Transportu Drogowego, zatrzymała do kontroli drogowej autobus marki B. nr rej. [...], którym kierował K.Ł. Na podstawie dokonanego wypisu z licencji nr [...] udzielonej PPHU M.A. ustalono, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób, na rzecz strony. Kierowca posługiwał się wypisem nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym udzielonym przedsiębiorcy "W." Sp. z o.o. w S..

W toku wszczętego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. postępowania strona przedłożyła dokumenty m. in. umową o świadczenie usług transportu osobowego zawartą w dniu [...] lutego 2010r. z "W." Sp. z o.o. w S..

Ustalono także, że zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. Marszałek Województwa wydał A.M. w dniu [...] stycznia 2012r. zezwolenie na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej relacji [...] zgodnie z załączonym rozkładem jazdy.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zarzuciła błędną wykładnię przepisu art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. – Prawo przewozowe. Podniosła, że w dniu kontroli doszło do faktycznej zmiany godzin odjazdu i przyjazdu, lecz było to spowodowane złymi warunkami atmosferycznymi oraz innymi czynnikami niezależnymi od przewoźnika. Jednakże powstałej sytuacji można najwyżej zarzucić wykonanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w okazanym zezwoleniu, nie zaś jego brak. Z wykładni przepisu art. 5 ustawy Prawo przewozowe wynika, aby powierzający i przyjmujący był przewoźnikiem. W ocenie strony, przepis ten wyraźnie wskazuje, na odpowiedzialność powierzającego za wszelkie uchybienia przepisom w związku z działaniami przyjmującego powierzenie. Powyższe powoduje, że rzeczywistym przewoźnikiem odpowiedzialnym z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu jest powierzający. W zaistaniłym stanie faktycznym powierzającym był "W." Sp. z o.o. Przewoźnik posiadający zezwolenie może zawrzeć z podwykonawcą umowę we własnym imieniu i na własny rachunek. Strona wyjaśniła, iż podwykonawca jest zobowiązany jedynie wobec zleceniodawcy, nie wstępuje natomiast w stosunki z klientem. Odpowiedzialność wobec klienta za niewykonanie lub nieznależyte wykonanie umowy ponosi zawsze przewoźnik dający zlecenie bowiem z nim jest zawarta umowa przewozu. Umowa zawarta pomiędzy "W." Sp. z o.o., a Panem A.M. określiła ogólne zasady odpowiedzialności za należyte wywiązanie się z umowy, które nie stoją w sprzeczności z zasadami określonymi w ustawie Prawo przewozowe.

Wskazując na powyższe, strona wyjaśniła, iż "W." Sp. z o.o. był podmiotem odpowiedzialnym za organizację, dystrybucję biletów, rozliczenia finansowe jak też odpowiedzialnym za szkody wyrządzone przy przewozie osób. W ramach zezwolenia powierzył natomiast stronie wykonanie przewozu.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 4 pkt 9, pkt 22, art. 18 ust. 1-3, 92a ust. 1 i 2 ustawy i zważył, że strona nie kwestionuje faktu wykonywania w dniu kontroli regularnego przewozu osób. Natomiast w jej ocenie odpowiedzialność za kontrolowany przewóz ponosi powierzający, tj. "W." sp. z o.o. w S..

Zdaniem organu odwoławczego zapisy umowy o świadczenie usług transportu osobowego z dnia [...] lutego 2010r. świadczą, że to A.M. jest przewoźnikiem.

Organ wskazał, że zgodnie z § 5 pkt 6 powyższej umowy, przewoźnik zobowiązny jest do uzyskania stosowanych zezwoleń i licencji na wykonywanie regularnych przewozów (jeśli są wymacane) zgodnie z niniejszą umową. Z przebiegu kontroli drogowej strony przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. wynika natomiast, iż kierowca wykonujący krajowy transport drogowy osób w imieniu strony posługiwał się wypisem Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym udzielonym przedsiębiorcy "W." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na linię [...], węzeł.

Zgodnie z § 5 pkt 4 ww. umowy przewoźnik zobowiązany jest do zorganizowania na swój koszt dystrybucji biletów dla Pracowników Tymczasowych dla których pracodawcą użytkownikiem jest [...] Na podstawie § 4 pkt 4 ww. umowy, przewoźnik jest zobowiązuje się do wystawienia faktury zbiorczej miesięcznej na podstawie informacji przekazanej przez W.. Przewoźnik zobowiązuje się do dostarczenia faktury za prawidłowo wykonaną usługę do trzeciego dnia każdego miesiąca po uzyskaniu informacji W.. W myśl § 8 pkt 1-4 ww. umowy przewoźnik jest odpowiedzialny za szkody wyrządzone w związku z wykonaniem usług.

Organ odwoławczy wskazał także, że przesłuchany w trakcie kontroli kierowca K.Ł zeznał: "Myślę że pasażerowie nie płacą za przejazd płaci za nich firma ... przekazując pieniądze firmie W., który z racji tego, że nie posiada licznej floty pojazdów wynajmuje firmie M. i płaci jej udzielając też swojego zezwolenia (...) "Zatrudniony jestem w firmie PPHU M.A. z siedzibą w [...] firmie pracuję od około [...].10.2008. (...) W dniu dzisiejszym wykonuję przewóz osób według rozkładu jazdy na rzecz firmy PPHU M.A. z siedzibą w [...]. (...) Na tej linii przewożę osoby od przynajmniej dwóch miesięcy".

Zdaniem organu odwoławczego, z okoliczności sprawy, wynika, że w dniu kontroli to strona była podmiotem organizującym przewóz posiadający cechę regularności. Pomimo jednoznacznego wezwania z dnia ... marca 2012 r. strona nie przesłała załączników do przedłożonej do akt sprawy umowy o świadczenie usług transportu osobowego, jednak w ocenie organu niewątpliwym jest, iż przewóz z dnia kontroli dotyczył przewozu regularnego specjalnego Osób Uprawnionych (§ 1 umowy) i odbywał sie w ramach zezwolenia Nr ... na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym udzielonego "W." Sp. z o.o. Strona na dzień kontroli nie posiadała zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administraycjnego w Poznaniu A.M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. – Prawo przewozowe, polegającą na tym, że organ odwoławczy wprawdzie przyjął, że przewoźnik może powierzyć wykonanie przewozu innym przewoźnikom, ale wskazał jednocześnie wadliwie, że nie dotyczy to omawianego przypadku.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty tożsame jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca na skarżącego karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia.

Stosownie do art. 92a ustawy o transporcie drogowym (dalej zwaną u.t.d.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej (...) – ust. 1. Wykaz naruszeń obowiązków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Zgodnie zaś z art. 18 ust. u.t.d. wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia.

Skarżący nie kwestionuje faktu wykonywania przez niego w dniu kontroli, tj. [...] stycznia 2012r. przewozu osób. Nie kwestionuje także, że na ten dzień jako przedsiębiorca nie posiadał wydanego dla niego zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów. Zdaniem strony skarżącej nie stanowi naruszenia przepisu art. 18 ust. 1 u.t.d. wykonywanie przewozu regularnego osób na podstawie zezwolenia udzielonego innemu przewoźnikowi w sytuacji zawarcia z takim przewoźnikiem umowy powierzenia wykonywania przewozu. Zdaniem skarżącego, powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi na całej przestrzeni przewozu lub jej części przewiduje art. 5 ustawy Prawo przewozowe. Skoro więc skarżący wykonywał przewóz w oparciu o umowę powierzenia wykonania przewozu zawartą z "W." Sp. z o.o. w S. posiadającą zezwolenie na taką działalność i posługującą się tym zezwoleniem, to zdaniem skarżącego nie naruszył art. 18 ust. 1 u.t.d., albowiem to podmiot powierzający przewóz był odpowiedzialny za organizację przewozu, rozliczenia finansowe i szkody wyrządzone przy przewozie osób.

Zdaniem skarżącego w okolicznościach sprawy można najwyżej zarzucić wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.

Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić.

Zasady i warunki na jakich przedsiębiorcy mogą podejmować i wykonywać krajowy i międzynarodowy transport drogowy określają przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy, który ma wykonywać przewozy regularne i regularne specjalne, musi uzyskać na taką działalność zezwolenie. Przypadki, w których zezwolenie nie jest wymagane ustawodawca wymienił w ust. 3 art. 18 u.t.d. i jest to katalog zamknięty. Udzielonego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych nie można odstępować pod rygorem cofnięcia, co prowadzi do wniosku, że jest to dokument wydany dla konkretnego przewoźnika w celu umożliwienia mu wykonywania określonego rodzaju usług transportowych. Nie można również z treści przepisu art. 24 ust. 4 pkt 4 u.t.d., który odnosi się do sytuacji cofnięcia zezwolenia, a w którym określono, jakie działanie nie stanowi odstąpienia zezwolenia, wywodzić w powiązaniu z art. 5 Prawa przewozowego możliwości wykonywania przewozu regularnego (regularnego specjalnego na podstawie zezwolenia wydanego innemu przewoźnikowi tylko dlatego, że zawarło się z nim umowę powierzenia wykonywania przewozu.

W myśl art. 5 ustawy Prawo przewozowe, przewoźnik może powierzyć wykonywanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że art. 24 ust. 4 pkt 4 u.t.d. w powiązaniu z art. 5 ustawy Prawo przewozowe dopuszcza wielokrotne powierzenie przewozu innemu przewoźnikowi, jednakże okoliczności tej nie można utożsamiać ze stałym powierzeniem przewozów. Należy bowiem odróżnić wykonywanie powierzonego przewozu w ramach danego zezwolenia na podstawie odrębnego zlecenia od prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie regularnych przewozów. To ostatnie pojęcie jest szersze i obejmuje swym zakresem nie tylko wykonanie samego przewozu, lecz również wszelkie czynności z tym związane, takie jak organizacja przewozów regularnych, dystrybucja biletów, czy też rozliczenia finansowe. W istocie nie chodzi nawet o częstotliwość wykonywanych przewozów, lecz ustalenie, który podmiot odpowiada za pełną organizację przewozu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 sierpnia 2007r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1237/08 (publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni powyższy pogląd prawny podziela i przyjmuje jako własny.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności postanowień przedstawionej przez stronę umowy z dnia [...] lutego 2010r. o świadczenie usług transportowych zawartej z "W." sp. z o.o. w S. i zeznań świadka K.Ł. wynika, że to skarżący wykonywał bez wymaganego zezwolenia regularny specjalny przewóz osób w dniu kontroli.

Zgodnie z umową jej przedmiotem jest określenie warunków świadczenia usług przewozu regularnego specjalnego dla osób uprawnionych (...) w ramach komunikacji między miejscowościami wskazanymi w Załączniku nr 1 zwanymi dalej Miejscami Odbioru, bądź Miejscami Dowozu, a Centrum Dystrybucyjne firmy ... mieszczącym się w G. Świadczenie usługi odbywać się będzie według rozkładów jazdy zawartych w załączniku nr 2 do niniejszej umowy zwanych rozkładami ogólnymi (§ 2 pkt. 1 i 2 cyt. umowy). Przewoźnik zobowiązany jest do: świadczenia usług zgodnie z ustawa o transporcie drogowym, zorganizowania dystrybucji biletów dla pracowników tymczasowych dla których pracodawca jest ..., uzyskania stosownych zezwoleń i licencji na wykonywanie regularnych przewozów (jeśli są wymagane) zgodnie z niniejszą umową (§ 5 pkt. 5 1 ,4,6 cyt. umowy). Przewoźnik ponosi pełną odpowiedzialność za szkody poniesione przez osoby uprawnione oraz osoby trzecie w związku z wykonywaniem usług na zasadach ogólnych (§ 8 pkt. 4 cyt. umowy). Spółka z o.o. W. nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia, które mogły mieć wpływ na wystąpienie szkody, leżące po stronie Przewoźnika. W szczególności za (...) opóźnienie. (...), (§ 8 pkt. 5.3 cyt. umowy). Wszelkie koszty związane z uzyskaniem zezwoleń, korzystanie z przystanków i placów, jak i wszelkie koszty dodatkowe nie wyszczególnione w niniejszej umowie ponosi Przewoźnik (§ 12 cyt. umowy). Wynagrodzenie przewoźnika oparte zostaje na cenie za przejazd dzienny dla jednej osoby w dwóch kierunkach (...) - § 4 ust. 2 umowy. Przewoźnik zobowiązuje się do wystawienia faktury zbiorowej miesięcznej na podstawie informacji przekazanej przez W. - § 4 ust. 4 umowy.

Analiza treści przytoczonych powyżej zapisów umowy dawała organom podstawy do przyjęcia, że w sprawie miało miejsce wykonywanie przez skarżącego regularnego specjalnego przewozu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, a nie powierzenie wykonywania przewozu.

Jednocześnie należy zauwazyć, że skarżący nie przedłożył załączników do umowy – rozkładu jazdy, a z zeznań świadka K.Ł., co prawidłowo organy przyjęły wynika, że w dniu kontroli przewóz był wykonywany według rozkładu jazdy na rzecz firmy PPHU A.M. – jak ustalono w godzinach objętych rozkładem jazdy przynależnym do udzielonego skarżącemu zezwolenia z dnia ... stycznia 2012r. Nie przedstawienie pełnego zapisu umowy – załączników, uniemożliwiło organowi odniesienie się do twierdzenia strony, że przewóz był wykonywany w/g rozkładu jazdy odpowiadającemu zezwoleniu udzielonemu “W." Sp. z o.o., a inne godziny odjazdu i przyjazdu w dniu kontroli związane były z warunkami atmosferycznymi.

Zasadnie także organy przyjęły, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 lit pkt 1 i 2 u.t.d. Skarżący bowiem miał świadomość obowiązku posiadania wymaganego prawem zezwolenia, o czym świadczy wystąpienie z wnioskiem o udzielenie mu jako przedsiębiorstwu zezwolenia na regularne specjalne przewozy osób w dniu ... grudnia 2011r.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270).