Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1084/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 2, art 145 par. 1 pkt 4 i pkt 1, art. 149 par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r., znak [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w P. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...], orzekające o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] – Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1969 r., znak [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 5649m2.

Zaskarżone postanowienie zostało wdane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1969 r., znak [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] – Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 5649m2.

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] S.A. w likwidacji wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. A. Sp. z o.o. Sp. k., będąca cesjonariuszem wierzytelności [...] SA w likwidacji z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], zapisanej ówcześnie w księdze wieczystej nr [...] (na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia [...] listopada 2015 r.) wniosła zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...].

Minister rozpatrując zażalenie uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe, wskazując w uzasadnieniu, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia składa się z dwóch faz. W fazie pierwszej organ właściwy do rozpoznania wniosku (art. 150 k.p.a.) bada legitymację podmiotu składającego wniosek, a więc czy jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, czy został złożony w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., oraz czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 145b § 1 i § 2 k.p.a. W drugiej fazie organ rozstrzyga sprawę o wznowienie co do jej istoty

Dalej organ wskazał, iż wnioskodawca jako przesłankę wznowienia podał między innymi art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, iż we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego podano nieprawdziwe informacje o współwłaścicielach nieruchomości.

Organ wyjaśnił, iż wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest łącznym wystąpieniem następujących warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Jednocześnie organ wyjaśnił, iż od powyższego warunku art. 145 § 2 k.p.a. ustanawia wyjątek dotyczący możliwości wznowienia, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody interesu społecznego. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne Minister wyjaśnił, iż fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. W ocenie organu, wnioskodawca nie przedstawił orzeczenia potwierdzającego dokonanie fałszerstwa. Z kolei co do wyjątku określonego w art. 145 § 2 k.p.a. strona nie wykazała istnienia przesłanek wymaganych tym przepisem, ani z akt sprawy nie wynika, aby okoliczności takie zaistniały w niniejszej sprawie.

Z powyższego organ wywiódł, że nie można stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., pozwalająca na wznowienie postępowania.

Dalej organ przypomniał, iż wnioskodawca jako przesłankę wznowienia podał również art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Stosownie zaś do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w ww. sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji..

Przywołując stanowisko wyrażane w orzecznictwie, organ wskazał, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zdaniem organu, strona tego terminu nie dochowała. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie z dnia [...] czerwca 2015 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] lipca 2015 r. [...] S.A. w likwidacji podniosła, iż decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] – Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1969 r., znak [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 5649m2., nigdy nie została jej doręczona jako stronie postępowania. Jednocześnie poinformowano, iż o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dowiedziano się w dniu [...] czerwca 2015 r.

Jednakże w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się rewizja wnioskodawcy niniejszego postępowania, tj. [...] S.A. w likwidacji z dnia [...] czerwca 2014 r. między innymi na wpis Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] maja 1960 r., w sprawie dz. kw [...].

Jak wynika z treści ww. rewizji wpis dotyczył odłączenia z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej ówcześnie dla wywłaszczonej nieruchomości działki nr [...] i przyłączenia jej do księgi wieczystej nr [...], a jego podstawą była m.in. przedmiotowa decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1969r.. Co więcej w treści ww. rewizji z dnia [...] czerwca 2014 r. [...] S.A. w likwidacji wyraźnie wskazała, iż mimo posiadanego przez nią w dacie orzekania o wywłaszczeniu, prawa własności nieruchomości, objętej decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] sierpnia 1969 r., nie brała udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, a zawiadomienie PBN z dnia [...] maja 1970 r. dotyczące wpisu decyzji PRN – USW z dnia [...] sierpnia 1969 r. otrzymała dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r.

Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, iż już w dacie [...] czerwca 2014 r. wnioskodawca posiadał wiedzę o okoliczności stanowiącej podstawę jego wniosku o wznowienie postępowania., tj. o decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] –Urząd Spraw Wewnętrznych. Wniosek [...] S.A. w likwidacji o wznowienie postępowania z dnia [...] czerwca 2015 r. został złożony w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. Powyższe oznacza, iż w kontrolowanej sprawie, organ wojewódzki słusznie stwierdził, że podana przez wnioskodawcę data, w której dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jest nieprawdziwa a zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Administracja Sp. z o. o. Sp. K. (dalej "Skarżąca"), zarzuciła naruszenie:

- art. 156 § 1 punkt 2 k.p.a. polegające na rażącym naruszeniu prawa w związku z błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem prawa oraz pominięciem przy rozpoznaniu sprawy istotnych okoliczności faktycznych i prawnych spełniających przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz nie zastosowanie art. 145 § 3 k.p.a. i w konsekwencji naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 145 § 1 pkt. 1, art. 145 § 1 pkt. 2, art. 145 § 1 pkt. 4, art. 145 § pkt. 5 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 15 ust. 2 pkt 7, art. 16 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 23, art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 5 8r. Nr 17 poz. 70 ze zm);

- art. 21 Konstytucji RP

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017r. znak [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. i nakazanie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż Minister dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie zastosował przepisu art. 145 §. 3 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku sfałszowania dowodów bądź przestępstwa można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Fałszerstwo dokumentu stanowi zdaniem Skarżącej, złożenie przez podmiot wnioskujący o wywłaszczenie zapewnienia o braku rezultatu rokowań, które zgodnie z ustawą wywłaszczeniową powinny poprzedzać dokonanie wywłaszczenia. Potwierdzenie złożenia takiego zapewnienia znajduje się w ocenie Skarżącej na końcu orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] listopada 1960r.

Skarżąca wskazała, że ze względu na upływ czasu i nie posiadanie przez Skarżącą kompletnej dokumentacji sprawy o wywłaszczenie trudno byłoby jej wskazać, że w tym zakresie doszło do fałszerstwa bądź przestępstwa, gdyby nie okoliczności sprawy, a konkretnie fakt, że w czasie prowadzenia przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego [...] S.A. w likwidacji nie posiadała należytej reprezentacji i fizycznie niemożliwe było przeprowadzenie rokowań z podmiotem, którego nikt nie reprezentował. Stanowisko Ministra jakoby nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające, iż w trakcie postępowania wywłaszczeniowego doszło do fałszerstwa bądź przestępstwa należy zatem, zdanie Skarżącej uznać za rażąco naruszające prawo. Dokumenty tej sprawy wskazują, że zostało złożone co najmniej oświadczenie, iż rokowania nie przyniosły rezultatu, jednocześnie nie wskazuje się na jakiekolwiek przeszkody w przeprowadzeniu rokowań bądź że rokowania dotyczyły tylko części współwłaścicieli. Skoro jednak nie było fizycznej możliwości przeprowadzenia rokować z co najmniej z jednym ze współwłaścicieli to logiczne jest, że dokument taki jest fałszywy bądź doszło do przestępstwa poświadczenia nieprawdy.

Powyższe winno prowadzić do bezwzględnego wznowienia postępowania, gdyż upływ czasu jaki nastąpił od złożenia tego oświadczenia wyłącza jego ściganie, a co za tym idzie Minister winien zastosować dyspozycję art. 145 § 3 k.p.a. i wznowić postępowanie, mimo nie stwierdzenia odpowiednim orzeczeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesiono. Istotą bowiem naruszenia jakiego dopuściły się organy w obu instancjach jest nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") regulujących postępowanie wznowieniowe.

Należy bowiem wskazać, że tak kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydium Rady Narodowej w [...]– Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1969 r., znak [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 5649m2.

Wyjaśnić zatem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną ale wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. Strona, żądając wznowienia postępowania, powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Należy zatem zauważyć, że art. 145 § 1 k.p.a. wskazuje enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną uzasadnia wznowienie postępowanie. Skarżący we wniosku o wznowienie powołał dwie z tych przesłanek. Pierwszą była okoliczność, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, tj. przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., drugą zaś – że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, tj. przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przypomnieć należy, że postępowanie wznowieniowe jest uregulowane w sposób szczególny. Mianowicie k.p.a. dzieli to postępowanie na dwie fazy. We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ administracji publicznej ocenia jedynie pod względem formalnym wniosek o wznowienie postępowania, tj. bada, czy wniosek ten odpowiada wymogom pisma procesowego, czy został złożony przez stronę postępowania, czy został wniesiony w terminie oraz czy wskazana jest w nim jedna z podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.. Faza ta kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a., jeżeli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Postanowienie o wznowieniu stanowi zatem podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do zaistnienia w danym przypadku wskazanej we wniosku przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Podkreślić należy, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. Innymi słowy odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieniowego i wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania następuje tylko w razie negatywnego wyniku opisanej weryfikacji formalnej. Na tym etapie organ nie dokonuje się jeszcze oceny trafności uwag zawartych we wniosku. Oznacza to, że w razie stwierdzenia, że wniosek pod względem formalnym jest poprawny, organ administracji publicznej ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. Wraz z wydaniem tego ostatniego orzeczenia następuje przejście do drugiego stadium postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Na tym etapie organ administracji publicznej przechodzi dopiero do merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania, badając w szczególności, czy podstawa wznowieniowa wskazana we wniosku rzeczywiście wystąpiła i jak oddziaływała ona na wynik postępowania w postaci decyzji administracyjnej. Etap ten kończy się wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 151 k.p.a.

Należy przy tym zaznaczyć, że wydanie postanowienie o wznowieniu postępowania bynajmniej nie przesądza jeszcze wyniku merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania; w szczególności wydanie takiego orzeczenia nie prowadzi automatycznie do załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla wnioskodawcy. Powyższe stanowisko jest również podzielane w orzecznictwie (zob. tezy wyroku NSA z dnia 21 maja 2015 r., II OSK 2575/13; wyrok NSA z dnia 23 października 2014 r., II OSK 895/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., II OSK 2572/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc dotychczasowe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że organy administracji publicznej nie dostrzegły rozróżnienia obu tych faz kontrolowanego postępowania i w konsekwencji na etapie wstępnym wydały orzeczenie merytoryczne, w odniesieniu do jednej ze wskazanych przez Skarżącą przesłanek, co należy uznać za działanie wadliwe. Organy administracji publicznej nie wypowiedziały się przy tym w zasadzie o spełnieniu albo niespełnieniu wymogów formalnych wniosku o wznowienie. Wskazane uchybienia mają istotne znaczenie i w konsekwencji uzasadniają wyeliminowanie kontrolowanych rozstrzygnięć.

Jak wynika bowiem z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, organ kwestię zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zbadał i w wyniku tego badania uznał, że wniosek co do przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 został złożony w terminie. W odniesieniu natomiast do przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uznał że termin ten nie został zachowany. Organ odwoławczy natomiast tej w ogóle kwestię terminu co do przesłanki z pkt 1 pominął.

Tymczasem to właśnie ta okoliczność powinna podlegać szczególnemu badaniu przez organy w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania we jego fazie wstępnej.

Nadto organy były zobowiązane do zbadania czy wniosek został złożony przez podmiot posiadający przymiot strony. Organy również kwestii tej nie omówiły.

Tym samym organy w niniejszej sprawie nie przeprowadziły weryfikacji wniosku pod względem formalnym, czym uchybiły przepisom art. 147 i 149 k.p.a. Pominęły zatem organy fazę pierwszą postępowania wznowieniowego i odmawiając wznowienia dokonały merytorycznego zbadania istnienia podanej przez wnioskodawcę przesłanki wznowieniowej, co było niedopuszczalne.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, podstawą żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a., bowiem wg. skarżącego postępowanie zostało przeprowadzone na podstawie sfałszowanych dowodów oraz pominięto w postępowaniu wnioskodawcę. Jednocześnie ze skargi wynika, że również zdaniem Strony, decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, co stanowi przesłankę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.. Ta ostatnia okoliczność w ogóle organom umknęła. W stosunku natomiast do pierwszej przesłanki wznowienia postępowania, organy obydwu instancji uznały, że przesłanka ta nie wystąpiła w sprawie. Tymczasem, jak wyżej obszernie uzasadniono, obowiązkiem organu we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego, było zbadanie czy wniosek oparty o tę przesłankę został złożony w terminie. Termin ten natomiast należałoby zbadać odnosząc się do ogólnej reguły przewidzianej w art. 148 § 1 k.p.a. Jak wyżej była o tym mowa organ odwoławczy nie zbadał wnikliwie kwestii dochowania terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia bowiem wynika, że badaniu podlegała jedynie kwestia dochowania terminu wobec przesłanki wymienionej w pkt 4. Zbadanie zaistnienia przesłanki wznowieniowej byłoby zaś możliwe i właściwe dopiero po wznowieniu postępowania z tej przyczyny, co mogłoby z kolei nastąpić po stwierdzeniu, że wniosek został złożony w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o przyczynie wznowienia, a nadto po ustaleniu że wniosek złożył uprawniony podmiot.

W niniejszej sprawie organy orzekające faktycznie rozpoznały wniosek merytorycznie, orzekając o braku podstaw wznowieniowych, przed wszczęciem postępowania wznowieniowego. W konsekwencji, Sąd uznał, że zarówno postanowienie I, jak i II instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego, a to obliguje do ich uchylenia. Stąd opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Jednocześnie, Sąd wskazuje, że zarzuty skargi stanowią przede wszystkim polemikę z zaprezentowaną przez organy oceną co do wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania. Z uwagi jednak na wykazane uchybienia procesowe, odniesienie się do tych zarzutów byłoby na tym etapie przedwczesne.

Rozpatrując ponownie sprawę, właściwy organ administracji publicznej powinien najpierw zbadać pod względem formalnym (termin, podmiot i podanie przesłanek z wyjaśnieniem – wobec treści pism procesowych – które konkretnie przesłanki art. 145 § 1 k.p.a. Strona powołuje, tj. czy chodzi również o przesłankę wskazaną w pkt 2 tegoż przepisu) wniosek o wznowienie postępowania i na tej podstawie ocenić, czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Dopiero po tak dokonanej ocenie organ winien bądź wznowić postępowanie bądź odmówić jego wznowienia, wyraźnie wskazując jakie okoliczności zadecydowały o takim rozstrzygnięciu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z dyspozycji art. 200 p.p.s.a.