Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2523/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister"), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), art. 89 pkt. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z."), oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. P. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "LWKZ") z dnia [...].11.2018 r., znak: [...], uznające zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.

Uzasadniając postanowienie organ II instancji wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].07.2013 r., znak [...] LWKZ nakazał J.P. oraz M. K., właścicielom zamku D. położonego na działce nr ewid. [...], przy al. [...] w Ż., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].03.1960 r., przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem tego zabytku, obejmujących:

1) przeprowadzenie prac mających na celu zachowanie dachów i zabezpieczenie wnętrza zamku przed zalewaniem, obejmujących likwidację ubytków w pokryciu dachowym - dachówce ceramicznej karpiówce oraz uzupełnienie brakujących obróbek blacharskich, m. in. przy kominach, w miejscach załamań połaci dachowych, itp.;

2) przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie elewacji zamku przed zalewaniem, obejmujących wykonanie właściwego odprowadzania wody opadowej z dachów, w zakresie wykonania rynien w miejscach ich ubytków, oczyszczenia i naprawy uszkodzonych, zachowanych rynien, wykonania rur spustowych lub rzygaczy. Rury spustowe powinny odprowadzać wodę min. 2 m od murów obwodowych zabytku;

3) przeprowadzenie prac mających na celu zabezpieczenie wnętrza budynku przed zalewaniem wodami opadowymi w zakresie zamknięcia otworów okiennych kondygnacji poddasza;

4) zabezpieczenie przed zniszczeniem odspojonych fragmentów sztukaterii, leżących na podłogach w salach zamkowych, w zakresie pozbierania odspojonych części, ich posortowania i złożenia w bezpiecznym miejscu;

5) zabezpieczenie przez zniszczeniem więźby dachowej poprzez podjęcie działań mających na celu zapobiegnięcie rozprzestrzenianiu się i rozwojowi grzybów i pleśni, obejmujących przeprowadzenie zabiegów biobójczych na zainfekowanej powierzchni elementów więźby. Prace wymienione w punktach 1-4 należało przeprowadzić niezwłocznie, nie później niż do dnia 16.09.2013 r. Prace wymienione w punkcie 5 należało przeprowadzić nie później niż do dnia 31.12.2013 r.

LWKZ postanowieniem z dnia [...].09.2018 r., znak: [...], nałożył na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu 14.05.2015 r., wykazała, że nie wykonano pełnego zakresu prac nakazanych jego decyzją z dnia [...].07.2013 r., a obiekt znajduje się w złym stanie zachowania. Ze względu na brak rynien, woda opadowa z dachu zalewa sgraffita powodując ich zniszczenie. Zniszczeniu ulegają również fragmenty tynków oraz odsłonięte partie murów. W miejscach gdzie brakuje pokrycia rosną samosiewy. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18.07.2016 r., ustalono, że pokrycia dachowe na połaciach dachu zamku od strony dziedzińca są w niezadowalającym stanie zachowania. Stwierdzono ubytki w dachówce ceramicznej karpiówce. Padający podczas kontroli deszcz dostawał się do wnętrza, ujawniając miejsca nieszczelności. Nie zamknięto otworów okiennych kondygnacji poddasza, ani nie przeprowadzono zabiegów biobójczych przy zainfekowanych elementach. Elewacja dziedzińca zamkowego znajduje się w złym stanie zachowania. Przez liczne ubytki w pokryciu dachowym i opierzeniach blacharskich, a także niezabezpieczone otwory okienne woda dostaje się do wnętrza obiektu powodując jego niszczenie i degradację. Cenny zbiór zdobień zamku w postaci renesansowych sztukaterii, malowideł ściennych, dekoracji sgraffitowych i kamieniarki może zostać bezpowrotnie unicestwiony.

Pismem z dnia 8.10.2018 r. skarżący reprezentowany przez adwokata Z. S. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oparte na następujących podstawach prawnych:

- art. 33 § 1 pkt. 1 i 3 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym administracji, z uwagi na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2013 roku, z uwagi na błędy tytułu wykonawczego, co do oznaczenia numeru orzeczenia,

- art. 33 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. zawierającego prawidłowe oznaczenie podstawy i zakresu wykonania prac budowlanych. W uzasadnieniu zarzutów Skarżący wskazał, że w tytule wykonawczym wystawionym przez [...] bWKZ wskazano wyłącznie datę decyzji, nie podając jej numeru. Ponadto Zobowiązany podniósł, że nakaz, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne został w całości przez skarżącego zrealizowany. Wskutek dewastacji i kradzieży, które miały miejsce po wykonaniu prac budowlanych objętych przedmiotową decyzją, stan zabytku faktycznie ponownie uległ pogorszeniu. W ocenie skarżącego LWKZ przed wszczęciem postępowania powinien zgromadzić szczegółowy dokumentację dotyczącą renowacji dachu, w tym umów zlecenia na wykonanie prac oraz pozyskać wszystkie oficjalne zgłoszenia dotyczące kradzieży. Skarżący podniósł również, że skoro po wysłaniu upomnienia wykonywał prace objęte nakazem, to organ przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego winien ponownie wystosować upomnienie korygując zakres wskazanych w nim prac, o te, które zostały wykonane.

Zaskarżonym postanowieniem LWKZ uznał w/w zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przeprowadzonej w dniu 24.05.2018 r. w obecności współwłaścicieli, stwierdził, że nie zrealizowano m. in. robót budowlanych nakazanych decyzją LWKZ z dnia [...] lipca 2013 roku, znak: [...], poza wymianą, a następnie, po dewastacji spowodowanej kradzieżą opierzeń, naprawą pokrycia dachowego nad głównymi skrzydłami budowli. Stwierdzono, że nadal niezabezpieczone pozostają dachy nad zachodnimi partiami zamku (brak pokrycia, rosnące samosiewy) oraz nad częścią południową - nieszczelność pokrycia dachu. Podczas oględzin stwierdzono ponadto, że rury spustowe są niekompletne, a w górnych partiach porozłączane, brakuje rynien. Według oświadczenia współwłaścicieli, w ostatnim czasie dokonano ponownego oprysku więźby dachowej impregnatem grzybobójczym. Pierwszy oprysk został wykonany w 2017 r. Z uwagi na kradzieże i dewastacje współwłaściciele obiektu zabezpieczyli wejście do zamku od strony wschodniej współczesną stolarką drzwiową i ścianką wymurowaną ze współczesnej cegły. W trakcie oględzin zaobserwowano pogorszenie stanu zachowania sztukaterii. Współwłaściciele zadeklarowali, że do końca czerwca zostanie doraźnie zabezpieczone pokrycie partii zachodnich dachu zamku i usunięte zostaną samosiewy. Z treści w/w protokołu oględzin wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nakaz z dnia 8.07.2013 r., nie został zrealizowany, co powoduje dalszą degradację zabytku.

Brak realizacji obowiązków określonych w nakazie powoduje, że chybiony jest zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Póki bowiem nakaz nie zostanie w całości zrealizowany obowiązek jego jest aktualny i podlega egzekucji. Za wystarczający dowód w tym zakresie organ konserwatorski uznał protokół z oględzin podpisany przez współwłaścicieli zabytku.

W ocenie konserwatora chybiony był również zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].07.2013 r., z uwagi na błędy tytułu wykonawczego co do oznaczenia numeru orzeczenia. Sam skarżący nie ma wątpliwości jaki nakaz jest objęty postępowaniem egzekucyjnym, a określenie decyzji organu konserwatorskiego przez wskazanie daty, w sytuacji wydania w tym dniu jednego nakazu wobec skarżącego należy uznać za wystarczające. Z uwagi na obowiązującą w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków instrukcję kancelaryjną, decyzje nie posiadają numerów lecz znaki, wpisywania których wzór tytułu wykonawczego nie przewiduje. Nie ma przy tym podstaw do ponownego wystosowania upomnienia, w przypadku wykonania części prac wskazanych w upomnieniu. Ustawa nie przewiduje tego rodzaju obowiązku, a zatem jednokrotne upomnienie zobowiązanego należy uznać za wystarczające, przy czym bez znaczenia pozostaje, czy po jego otrzymaniu zobowiązany prowadził jakieś prace mieszczące się w zakresie nakazu. Istotne pozostaje to, czy nakaz został w pełni zrealizowany.

Na postanowienie to zażalenie złożył J. P. reprezentowany przez adwokata Z. S.

Po przeanalizowaniu zażalenia organ powołał się na treść art. 2 § 1 pkt. 10, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt. 9 oraz art. 33 § 1 a także art. 34 § 5 u.p.e.a. i wskazał, że z powołanych przepisów wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej można składać tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 ustawy. Zatem to na wnoszącym zarzuty spoczywa każdorazowo obowiązek wskazania, która z okoliczności określonych w tym przepisie stanowi podstawę wniesionego środka prawnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (wyroki NSA: z dnia 14.09.2007 r., sygn. akt I OSK 522/07, z dnia 01.09.2011, sygn. akt II FSK 407/10). Istotą zarzutu jest wskazanie takich okoliczności, które już w momencie wystawienia tytułu wykonawczego wszczęcie i prowadzenie egzekucji czyniłyby bezprzedmiotowymi lub sprzecznymi z prawem. Zarzut stanowi środek ochrony dłużnika we wstępnym etapie egzekucji. Z korzystaniem z tego środka ochrony wiązać musi się inicjatywa dłużnika nie tylko w zakresie wskazania przesłanek, ale też wskazania i wykazania okoliczności mających te przesłanki uzasadniać.

Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt. 1 ustawy, tj. nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, organ stwierdził, że jak wynika z treści protokołu z oględzin przedmiotowego zabytku przeprowadzonych w dniu 24.05.2018 r., z udziałem skarżącego, i przez niego podpisanego, nie zrealizowano robót budowlanych nakazanych decyzją LWKZ z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], poza wymianą, a następnie, po dewastacji spowodowanej kradzieżą opierzeń, naprawą pokrycia dachowego nad głównymi skrzydłami budowli. W trakcie oględzin stwierdzono, że nadal niezabezpieczone pozostają dachy nad zachodnimi partiami zamku (brak pokrycia, rosnące samosiewy) oraz nad częścią południową - nieszczelność pokrycia dachu. Rury spustowe są niekompletne, a w górnych partiach porozłączane, brakuje rynien. Podczas oględzin współwłaściciele zabytku zadeklarowali, że do końca czerwca zostanie doraźnie zabezpieczone pokrycie partii zachodnich dachu zamku i usunięte zostaną samosiewy. Z powyższego wynika jednoznacznie, że decyzja nakazowa LWKZ z dnia [...].07.2013 r., nie została wykonana w całości, wobec czego w omawianej sprawie nie może być mowy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

Co do zarzutu określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji LWKZ z dnia [...].07.2013 r., z uwagi na błędy tytułu wykonawczego, co do oznaczenia numeru orzeczenia (art. 33 § 1 pkt. 3 w/w ustawy), organ wskazał, że dane zawarte w tytule wykonawczym skierowanym do J. P. odnośnie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku tj. data wydania w/w decyzji oraz dosłowne przytoczenie treści jej sentencji, pozwalają w sposób jednoznaczny na identyfikację decyzji będącej źródłem obowiązku. Jak zresztą wynika z treści wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji z dnia [...].10.2018 r., również zobowiązany nie ma wątpliwości jaka decyzja została wymieniona w tytule egzekucyjnym.

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 cyt. ustawy, czyli sytuację wskazaną w art. 33 § 1 pkt. 7 ustawy, organ uznał go za całkowicie bezpodstawny, ponieważ jak wynika z akt postępowania, LWKZ w dniu [...].01.2016 r., wystawił upomnienie znak: [...], które, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone J. P. w dniu [...].01.2016 r. Ponadto, doręczone upomnienie spełnia warunki z art. 15 § 1 ustawy. Wobec powyższego w sytuacji niewykonania całości prac wskazanych w w/w upomnieniu, brak jest podstaw do jego ponownego wystawienia.

Ponadto, w ocenie Ministra bezpodstawny był zarzut naruszenia art. 107 K.p.a., bowiem przedmiotowe postanowienie zawiera wyczerpujące uzasadnienie, spełniające wymogi w/w przepisu, a w szczególności wszechstronne odniesienie się do zgłoszonych zarzutów w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra z [...] sierpnia 2019 r. złożył J. P., reprezentowany przez adw. Z. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił:

"1. naruszenie art. 33 § 1 pkt. 1 i 3 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z uwagi na błędy tytułu wykonawczego co do oznaczenia numeru orzeczenia;

2. art. 33 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a, zawierającego prawidłowe oznaczenie podstawy i zakresu wykonania prac budowlanych;

3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego

4. naruszenie art. 7 k.p.a., 9 k.p.a. art. 75 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. co skutkowało tym, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie".

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zawartą w zarzutach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie było prawidłowe, a skarga niezasadna.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Zgodnie z art. 33 pkt. 1-10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy nałożony na skarżącego nakaz jest obowiązkiem niewykonanym w rozumieniu punktu 1 albo niezgody z treścią decyzji pierwotnej (pkt. 3) lub egzekwowany bez obligatoryjnego upomnienia (pkt. 7) art. 33 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, niezwiązany granicami skargi, wyjaśnia na wstępie, że w niniejszej sprawie nie zaistniała niewykonalność aktu nakładającego na zobowiązanego obowiązek. Niewykonalność taka może zaistnieć zarówno przed jego wydaniem, jak i już po ustaleniu obowiązku. Może ona mieć charakter trwały lub czasowy, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny zarzutu opartego na tej podstawie. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Należy podkreślić, że czym innym jest niewykonalność obowiązku (niewykonalne mogą być tylko obowiązki o charakterze niepieniężnym), a czym innym nieskuteczność egzekucji. Obowiązek, nałożony na skarżącego jest w pełni wykonalny i nie istniały przyczyny niezależne od niego – zwłaszcza biorąc pod uwagę rok nałożenia przez organ obecnie egzekwowanych obowiązków: 2013 – uniemożliwiające jego wykonanie.

Zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je, postanowienie zawierają rzetelne i wyczerpujące uzasadnienia, spełniające wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a.

Argumentacja podnoszona w skardze była chybiona. Jak wynika z akt sprawy, skarżący powoływał się na okoliczności z art. 33 § 1 pkt. 1, 3 i 7 u.p.e.a., które jego zdaniem miały stanowić skuteczną w tej sprawie podstawę zarzutów. Zgodnie zaś z tymi przepisami, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku lub przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku lub określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Należy więc wyjaśnić, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku. A zatem, będący w sprawie niniejszej przedmiotem przymusowego wykonania obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, która po upływie terminu do wniesienia odwołania stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Jej wzruszenie możliwe jest obecnie jedynie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, strona zobowiązana musi dostosować się do nałożonego nakazu.

Słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały (por. L. Klat - Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009 r., s. 312). Przyjąć zatem należy, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi więc o sytuację w której, w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki, nikt nie może wykonać obowiązku.

Skarżący, wskazując przez profesjonalnego pełnomocnika oznaczone jednostki redakcyjne art. 33 u.p.e.a. kwestionuje po pierwsze istnienie obowiązków, nałożonego nań decyzją administracyjną, ujętych w tytule wykonawczym, jak również wskazuje, że obowiązki te zostały (wprawdzie w części) wykonane. Należy wobec tego wyjaśnić, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie wykonał w całości obowiązków, nałożonych na niego decyzja LWKZ z 2013 r. Częściowe wykonanie (w zakresie wskazywanym przez skarżącego) nie jest równoznaczne z wykonaniem ostatecznej decyzji organu konserwatorskiego; zobowiązany ma prawny obowiązek wykonać wszystkie nakazane roboty, a nie ich – dowolnie przez siebie wybraną – część. Tut. Sąd podkreśla też wagę decyzji LWKZ z dnia [...] lipca r., jako mającej na celu zapobieżenie dalszemu uszkodzeniu lub nawet zniszczeniu zabytku, jakim jest zamek D.

Dopiero w sytuacji, gdy skarżący wykona wszystkie swoje obowiązki, nakazane ww. decyzją LWKZ z 2013 r., wówczas będzie mógł twierdzić o wykonaniu (nieistnieniu) obowiązku.

Umknęło ponadto uwadze pełnomocnika skarżącego, że użyte w art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. określenie "w całości lub w części" nie odnosi się do wykonania obowiązku, ale do ewentualnego umorzenia obowiązku. Użycie przez ustawodawcę spójnika "lub" traktowane jest w logice prawniczej, jako tzw. funktor alternatywy nierozłącznej. Oznacza to, że określenia użyte po ww. funktorze "lub" dotyczą wyłącznie sytuacji, po tym spójniku opisanej.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, że stanowisko skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której nie jest możliwe wymuszenie wykonania nakazanych decyzją organu konserwatorskiego robót zmierzających do usunięcia zagrożenia dalszego uszkodzenia albo całkowitego zniszczenia zabytku.

W ocenie Sądu chybiony jest również zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji LWKZ z dnia [...] lipca 2013 r., z uwagi na rzekome błędy tytułu wykonawczego, co do oznaczenia numeru orzeczenia. Dane zawarte w tytule wykonawczym skierowanym do J. P. odnośnie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku tj. data wydania w/w decyzji oraz dosłowne przytoczenie treści jej sentencji, pozwalają w sposób jednoznaczny na identyfikację decyzji będącej źródłem obowiązku. Jak zresztą wynika z treści wniesionych zarzutów zobowiązany również nie ma wątpliwości, jaka decyzja została wymieniona w tytule wykonawczym.

Jak zatem słusznie wskazał Minister, sam skarżący nie ma wątpliwości, jaki nakaz jest objęty postępowaniem egzekucyjnym, a określenie decyzji organu konserwatorskiego przez wskazanie daty, w sytuacji wydania w tym dniu jednego nakazu wobec skarżącego należy uznać za wystarczające. Organ ponadto przekonywująco (art. 11 k.p.a.) wyjaśnił, że z uwagi na obowiązującą w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków instrukcję kancelaryjną, decyzje nie posiadają numerów lecz znaki, wpisywania których wzór tytułu wykonawczego nie przewiduje. Nie ma przy tym podstaw do ponownego wystosowania upomnienia, w przypadku wykonania części prac wskazanych w upomnieniu. Ustawa nie przewiduje tego rodzaju obowiązku, a zatem jednokrotne upomnienie zobowiązanego należy uznać za wystarczające, przy czym bez znaczenia pozostaje, czy po jego otrzymaniu zobowiązany prowadził jakiekolwiek prace mieszczące się w zakresie nakazu. Istotne pozostaje to, czy nakaz wykonania oznaczonych robót przy zabytku został w pełni wykonany.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za niezasadny należy uznać zarzut niedoręczenia upomnienia (art. 33 § 1 ust. 7 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawarto rozwiązań dotyczących doręczania zobowiązanemu dokumentów. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. do doręczeń stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 32 w: (red.) Dariusz Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010, s. 399; podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1999 r., sygn. akt III SA 8328/98 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). I tak, zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie - w przypadku nieobecności - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 i art. 43 k.p.a.). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany, doręczenia dokonuje się w sposób zastępczy określony w art. 44 k.p.a.

W ocenie tut. Sądu, postępowanie egzekucyjne toczyło się w sprawie w oparciu o poprawny tytuł wykonawczy, wystawiony prawidłowo, na podstawie ostatecznej decyzji, która dodatkowo od wielu lat uporczywie nie była wykonywana przez skarżącego. Bezspornie również, co wynika z akt administracyjnych sprawy, LWKZ w dniu [...] styczna 2016 r. wystawił upomnienie znak: [...], które, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone J. P. w dniu 27 stycznia 2016 r. Ponadto, doręczone upomnienie spełniało wszelkie wymogi z art. 15 § 1 u.p.e.a. Wobec powyższego, w sytuacji niewykonania całości prac wskazanych w w/w upomnieniu, brak było podstaw do jego ponownego kierowania do skarżącego; nawet biorąc pod uwagę – co podnosił skarżący – wykonanie części z nałożonych przez LWKZ w 2013 r. obowiązków.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy w granicach niniejszej sprawy, poprawnie rozpoznał zarzuty zażalenia i załatwił sprawę - nie naruszając przepisów prawa procesowego i materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Akta sprawy – w tym tytuł wykonawczy, decyzja LWKZ z 2013 r., protokoły kontroli stanu obiektu zabytkowego – ale również stanowisko procesowe, wyrażane przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowym jednoznacznie wskazują na to, że w sprawie nie występują żadne podstawy, enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 pkt. 1 – 10 u.p.e.a., mogące uzasadniać zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.

Minister nie naruszył ani art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie prawne i faktyczne rozstrzygnięcia jest bowiem prawidłowe i wyczerpujące), ani art. 7, 9, 75, 77, 80 k.p.a. Organ odwoławczy ustalił bowiem poprawnie stan faktyczny w oparciu o kompletne akta sprawy, zawierające wszelkie niezbędne dowody i dokonał właściwej subsumpcji prawnej opartej na ocenie zebranych dowodów, która w żadnej mierze nie była dowolna. W toku postępowania odwoławczego nie powstała natomiast potrzeba informowania przez organ stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, ani udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zarówno stan faktyczny, jak i prawny tej sprawy nie był szczególnie skomplikowany, a więc organ nie miał potrzeby stosowania art. 9 k.p.a. Nie wynika też z uzasadnienia skargi, dlaczego pełnomocnik skarżącego zarzuca organowi naruszenie art. 75 k.p.a. (brak też wskazania jednostki redakcyjnej), który jest przepisem ogólnym, stanowiącym o tym, co może być dowodem w postępowaniu administracyjnym (§ 1) i o tym, kiedy organ odbiera od strony oświadczenie (§ 2).

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.