Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2065/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34  ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 43 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 11f ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. K., D. K., W. K. i A. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [....] czerwca 2012 r., znak:[....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej "kpa", oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", po rozpatrzeniu odwołań D. K., W. K., A. K. i R. K., A. G., J. G. oraz T. G.. występującego w imieniu własnym i jako pełnomocnik M. G., od decyzji Wojewody [....] Nr [...] z dnia [....] czerwca 2011 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa mostu na rzece [....] w miejscowości [...] w km 43+731 w ciągu drogi krajowej nr [....], w pkt. I uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...], najdujący sie na stronie 2, zapis “- nadaję niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes gospodarczy i społeczny wnioskodawcy." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowy zapis: “- działając na podstwaie art. 16 ust. 2 ustwy z dnia 20 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z póżn. zm.), określił termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Jednocześnie działając na podst. art. 17 ust. 1 ww. ustawy nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto organ stwierdził, że niniejsza decyzja zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości; uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi; uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W pkt. II w pozostałej części zaskarżoną decyzję Minister Transpotru, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utyrzymał w mocy.

Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zwany dalej "inwestorem", reprezentowany przez inż. M. R. pracownika [....] Sp. z o. o., działając na podstawie art. 11b ust. 1 ustawy, wystąpił do Wojewody [....] z wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r., znak: [....], o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie mostu na rzece [...] w miejscowości [....] w km 43+731 w ciągu drogi krajowej nr [...].

Jednocześnie, w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy, inwestor wniósł o nadanie wnioskowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności inwestor uzasadnił ważnym interesem wnioskodawcy, polegającym na zatrzymaniu środków finansowych na realizację inwestycji uzyskanych w 2010 r. (których niewykorzystanie w najbliższym terminie, skutkuje ich utratą) oraz ze względu na stan istniejącego mostu nie spełniającego wymagań norm, co potwierdza ekspertyza techniczna wykonana w 2009 r. Ponadto, budowa nowego mostu w miejscu istniejącego poprawi warunki bezpieczeństwa dla użytkowników drogi. Inwestor w dniach 1 i 7 kwietnia 2011 r. uzupełnił przedmiotowy wniosek.

Wobec powyższego, Wojewoda [...] pismem z dnia [....] kwietnia 2011 r., znak: [....], zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych ww. wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji. Pozostałe strony zostały zawiadomione o wszczęciu przedmiotowego postępowania w drodze obwieszczeń.

Ze względu na występowanie we wniosku braków w zakresie dokumentacji projektowej, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późń. zm.), oraz art. 123 kpa, postanowieniem z dnia [....] maja 2011 r., znak: [....], nałożył na inwestora obowiązek ich usunięcia, poprzez dostarczenie wskazanych

w ww. postanowieniu dokumentów.

Inwestor w dniu 23 maja 2011 r. oraz w dniu 3 czerwca 2011 r. uzupełnił wniosek, przedkładając poprawioną dokumentację techniczną dotyczącą przedmiotowej inwestycji drogowej, wskazaną w postanowieniu z dnia [....] maja 2011 r., znak: [....].

Następnie, uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia Wojewoda [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11 f ust. 1 i 2, art. 11i, art. 12 ust. 1 - 4, art. 17 ust. 1 i 3 ustawy, art. 93 i art. 95 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 104 i art. 107 § 1 - 3 kpa, wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa mostu na rzece [....] w miejscowości [....] w km 43+731 w ciągu drogi krajowej nr [....], oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury, za pośrednictwem organu I instancji, wnieśli D. K., W. K., A. K. i R. K., reprezentowani przez r. pr. M. K., pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej: 24 czerwca 2011 r.), A. G. pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej: 25 czerwca 2011 r.), J. G. pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej 25 czerwca 2011 r.) oraz T. G., występujący w imieniu własnym i jako pełnomocnik M. G., pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej 7 lipca 2011 r.).

W odwołaniu z dnia 24 czerwca 2011 r. D. K., W. K., A.K.i R. K., reprezentowani przez r. pr. M.K., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o odmowę udzielenia zezwolenia oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności do czasu rozpoznania odwołania.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), zwanej dalej "Konstytucją RP", poprzez ustalenie przebiegu najazdu do mostu od strony [...] w całości na ich nieruchomości w sytuacji, gdy inwestycja może być przeprowadzona na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, względnie z minimalnym umiejscowieniem na ich nieruchomości.

Skarżący uważli, że jeśli inwestycja jest planowana na terenie prywatnym, winna tak przebiegać, aby w minimalnym zakresie obejmowała te nieruchomości, inwestor nie udowodnił, że była to minimalna konieczna ingerencja w ich nieruchomość. Zdaniem skarżących, projektowany przebieg drogi podyktowany był jedynie krótkotrwałymi ułatwieniami komunikacyjnymi na czas budowy, a pomijał uzasadniony interes skarżących, polegający na utrzymaniu nieruchomości w prawidłowym stanie w zakresie warunków wodnych działek, jak i odległości budynków od dróg publicznych. Skarżący wskazali, iż ustawa umożliwia wywłaszczenie jedynie w sytuacjach szczególnych, gdy nowa inwestycja nie może przebiegać w dotychczasowym świetle drogi. Zdaniem skarżących, przedmiotowa inwestycja drogowa mogła być zrealizowana w obecnym świetle drogi krajowej, a tym samy brak było przesłanek dla wywłaszczenia, przynajmniej w całości projektowanego najazdu na most.

- naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o drogach publicznych, ponieważ realizacja projektu spowoduje zbliżenie drogi krajowej na odległość 7 m do ich budynku mieszkalnego a wał, na którym będzie posadowiona droga w nowym świetle, będzie rozpoczynał wznoszenie się w odległości 5 m od budynku na wysokość 10 m, a tym samym będzie sięgać dachu budynku. Obecna droga znajduje się w odległości ok. 20 m od domu oraz jest niżej położona. Zdaniem skarżących, wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji, dom mieszkalny zostanie zaciemniony poprzez otoczenie wałem od strony północnej i zachodniej, a nowe ułożenie drogi nie zapewni prawidłowej odległości budynku od drogi krajowej, której mowa w art. 43 ustawy o drogach publicznych, a skarżący nie wyrażają zgody na takie odstępstwo.

- naruszenie zasad bezpieczeństwa, poprzez zatwierdzenie projektu bez zagwarantowania mieszkańcom ochrony przed hałasem w postaci ekranów akustycznych. Skarżący nie zgadzali się ze stanowiskiem inwestora, iż brak ekranów uzasadniają liczne zjazdy do posesji, gdyż na całej długości drogi od mostu do końca działki przy ul. [....] brak jest jakichkolwiek zjazdów od strony nieruchomości skarżących. Ponadto, inwestor nie przedstawił analizy biegłego o nieprzekroczeniu projektowanych norm dźwiękowych na pozostałej części nieruchomości skarżących.

Zdaniem skarżących fakt, że obecnie zjazd z ich nieruchomości na ul. [...] jest realizowany przez nieruchomość sąsiednią, nie zwalnia inwestora z obowiązku zaprojektowania bezpośredniego zjazdu z ul. [...] na ich nieruchomość.

- naruszenie zasad gospodarności finansowej środkami publicznymi, poprzez brak respektowania kosztów ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze szkodą i krzywdą skarżących, a wynikających ze zmniejszenia wartości nieruchomości, pogorszenia warunków mieszkalnych związanych z nadmiernym hałasem i zaciemnieniem domu oraz narażeniem budynku mieszkalnego na podtopienia.

Skarżący podnosili, że w wyniku wycięcia ponad 30 drzew oraz braku zabezpieczeń przed podtopieniami powstaną szkody, za które odpowiedzialność poniesie Skarb Państwa. W ocenie skarżących, zastosowane rozwiązania projektowe doprowadzą do zwiększenia zagrożenia powodziowego.

Według skarżących nieprawdziwe jest twierdzenie inwestora, jakoby nowe położenie mostu polepszało geometrię drogi krajowej oraz umożliwiało poprawne rozwiązanie skrzyżowania DK [...] z ul. [...], co przyczyni się do wyeliminowania kolizyjnego skrzyżowania. Skarżący podnosili, że skrzyżowanie z ul. [....] nie jest skrzyżowaniem kolizyjnym, tylko położone 200 m dalej skrzyżowanie z ul. [...], co wynika z jego nieprawidłowego wyważenia i nie ma związku z geometrią skrzyżowania przy ul. [...]. Skarżący uważali, iż inwestor stara się w sposób nieuprawniony przełożyć uzasadnienie położenia mostu w nowym świetle, poprzez modyfikację skrzyżowania z ul. [....], mimo że okoliczności te nie powinny być traktowane łącznie. Zdaniem skarżących, planowana inwestycja nie współgra z planowanym przebiegiem drogi krajowej m.in. nie uwzględnia obwodnicy [...], co w konsekwencji doprowadzi do zaostrzenia geometrii drogi.

Wnosząc o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżący wskazali, że jest on nieuzasadniony ze względu na brak zintegrowania przebiegu mostu z zamierzoną zmianą umiejscowienia drogi krajowej wskutek projektu obwodnicy [...], co w rezultacie doprowadzi do marnotrawstwa środków publicznych na przyszłe połączenie obu inwestycji.

W jednobrzmiących odwołaniach z dnia 24 czerwca 2011 r. A. G., J. G. oraz T. G., występujący w imieniu własnym i jako pełnomocnik M. G., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odmowę udzielenia zezwolenia oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności do czasu rozpoznania odwołania.

Skarżący zarzucili przedmiotowej decyzji naruszenie:

- zasad konstytucyjnych w postaci poszanowania przez, organy państwowe własności prywatnej, gdyż w niniejszym stanie faktycznym brak jest uzasadnienia wywłaszczenia nieruchomości, ponieważ droga krajowa i most mogą przebiegać w obecnym świetle na gruncie publicznym bez znacznej ingerencji we własność prywatną,

- przepisów ustawy o drogach publicznych, poprzez zaakceptowanie umiejscowienia drogi krajowej w odległości 5 m od budynku mieszkalnego na znacznej wysokości, skutkujące naruszeniem norm bezpieczeństwa w zakresie hałasu, zanieczyszczenia i zaciemnienia,

- zasad gospodarności finansowej środkami publicznymi, poprzez brak respektowania kosztów ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze szkodą i krzywdą wywłaszczonych, a wynikających ze zmniejszenia wartości nieruchomości, poprzez zbliżenie drogi krajowej do budynku mieszkalnego poniżej dopuszczalnych odległości oraz aprobatę nieperspektywicznego twierdzenia, że umiejscowienie drogi w nowym ułożeniu wpłynie na poprawę geometrii drogi krajowej, gdyż nie uwzględnia budowy obwodnicy [....].

Ponadto skarżący wnieśli o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to zagrożeniem nieodwracalnych skutków w środowisku oraz nieuzasadnionych wydatków publicznych. Zdaniem skarżących rygor natychmiastowej wykonalności nie był uzasadniony koniecznością wykorzystania środków publicznych, gdyż procedura odwoławcza została zakończona przed upływem terminu na ich wykorzystanie, zatem brak było interesu społecznego lub gospodarczego uzasadniającego jego nadanie.

Po rozpatrzeniu zawartego w piśmie z dnia 7 września 2011 r. wniosku D. K., W. K., A. K. i R. K., reprezentowanych przez r. pr. M. K., o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania odwołania, uzupełnionego pismem z dnia 15 września 2011 r., Minister Infrastruktury, odrębnym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., znak: [....], odmówił wstrzymania wykonania powyższej decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania z dnia 27 czerwca 2011 r. wniesionego przez D. K., W. K., A. K., R. K. od decyzji Wojewody [....] z dnia [...] czerwca 2011 r., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił w sentencji decyzji Wojewody [...], najdujący sie na stronie 2, zapis “- nadaję niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes gospodarczy i społeczny wnioskodawcy." i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowy zapis: “- działając na podstwaie art. 16 ust. 2 ustwy z dnia 20 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z póżn. zm.), określił termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Jednocześnie działając na podst. art. 17 ust. 1 ww. ustawy nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto organ stwierdził, że niniejsza decyzja zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości; uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi; uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W pkt. II w pozostałej części zaskarżoną decyzję Minister Transpotru, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utyrzymał w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że kontrolowana decyzja czyniła zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawierała wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:500 przedstawiająca proponowany przebieg drogi oraz linie rozgraniczające teren inwestycji, stanowi załącznik Nr 1 do zaskarżonej decyzji). Decyzja zawierała także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapa w skali 1:500 stanowi załącznik Nr 2 do zaskarżonej decyzji). Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, będący załącznikiem Nr 3 do niniejszej decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, jak również ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, potrzeb obronności państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

Zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy, Wojewoda [....] doręczył ww. decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wnioskodawcy. Pozostałe strony postępowania o wydaniu powyższej decyzji zostały zawiadomione w drodze obwieszczeń umieszczonych:

- na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniach od 13 do 20 czerwca 2011 r.,

- na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...] w dniach od 27 do 30 czerwca 2011 r. oraz na stronie internetowej tego Urzędu w tym samym terminie. Ponadto, ww. obwieszczenie zostało opublikowane w prasie lokalnej, tj. "Polska Gazeta Krakowska", wydanie z dnia [...] czerwca 2011 r.

Dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych organ I instancji, jak wskazał organ odwoławczy, poinformował prawidłowo o wydaniu przedmiotowej decyzji w drodze zawiadomień wysłanych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości.

Analizując zaskarżoną decyzję Nr [...] Wojewody [...] pod kątem spełnienia wymogu określonego w art. 16 ust. 2 ustawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie zawierało określenia terminu wydania nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Należało dltego, zdaniem organu II instancji, zauważyć, iż Wojewoda [...], po uwzględnieniu wniosku inwestora, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, który w myśl ust. 3 ww. artykułu zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości oraz uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi i rozpoczęcia robót budowlanych. Stwierdzić należy jednakże, iż użycie w art. 16 ust. 2 ustawy sformułowania "decyzja (...) określa (...)" oznacza, iż wskazanie terminu, o którym mowa w tym przepisie jest obligatoryjne.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, obowiązek zamieszczenia w sentencji decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zapisów w przedmiocie określenia terminu wydania nieruchomości istniało niezależnie od faktu nadania temu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Należało bowiem stwierdzić, iż uzyskanie przez omawianą decyzję waloru ostateczności skutkuje ustaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec czego wykonanie tej decyzji wynikało z faktu jej ostateczności, a nie przymiotu natychmiastowej wykonalności. Jakkolwiek wykonanie decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności i następnie uzyskanie przez decyzję waloru ostateczności nie cofa skutków faktycznych wykonania tej decyzji w czasie obowiązywania rygoru natychmiastowej wykonalności, to w przypadku nieobjęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi do dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stała się ostateczna, konieczne staje się rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia terminu wydania nieruchomości niezbędnych dla realizacji inwestycji.

W przedmiotowej sprawie, w przypadku nieobjęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi do dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stała się ostateczna, zastosowanie znajdzie termin określony w niniejszej decyzji zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy.

W związku w powyższym, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie 1 niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 2 zapis, dotyczący nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu: "Działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), określił termin wydania nieruchomości na 120 dzień od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Wobec powyższego, decyzja niniejsza:

- zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości,

- uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi,

- uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych.

Organ odwoławczy dokonując powyższych rozstrzygnięć uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 kpa, ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody [....] było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, a te pozostały zgodne z wnioskiem inwestora oraz z decyzją organu I instancji.

Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy oraz, że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji, poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I sentencji niniejszej decyzji.

Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów, dotyczących niekorzystnych rozwiązań lokalizacyjnych przyjętych w zaskarżonej decyzji, w tym rozwiązań powodujących zajęcie części nieruchomości skarżących oraz propozycji przesunięcia lokalizacji obecnego przebiegu planowanej inwestycji, organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy wojewoda pełni w procesie budowy drogi publicznej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Organ II instancyjny zaznaczył, iż skoro ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora drogi publicznej, to porównując jego zawartość (wraz z załącznikami) z ustawowo wyznaczoną treścią orzeczniczą decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, określoną w art. 11f ust. 1 ustawy, godzi się zauważyć, że organy orzekające nie mogły modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa.

Organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, daniem orgnau odwoławczego, są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego o dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej.

Reasumując, ani Wojewoda [...], ani także Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie mogli dokonać zmian w przedstawionej przez wnioskodawcę koncepcji przebiegu budowy ww. drogi. Organ odwoławczy jeszcze raz wyraźnie zaznaczył, iż. Przepisy ustawy nie określają obowiązku przedstawienia przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, dlatego też organ orzekający I instancji miał jedynie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. W tym zakresie organ dokonał w niniejszej sprawie takiej oceny, i ocena ta, w ocenie organu odwoławczego, nie narusza prawa. W tym miejscu należy podkreślić, że wariantowanie przebiegu inwestycji oraz wybór odpowiednich rozwiązań technologicznych następuje na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji i to właśnie we wspomnianym postępowaniu strony mogły wnosić ewentualne uwagi co do przebiegu projektowanej inwestycji. W przedmiotowym postępowaniu środowiskowym rozważano 4 warianty przebiegu inwestycji. Po analizie przedstawionych rozwiązań wybrano wariant IV - "Most łukowy z jazdą dołem w nowej osi dk nr ‘[...]", co uzasadniono możliwością szybkiej realizacji robót. Ponadto zaprojektowana konstrukcja jest łatwa w dostosowaniu do geometrii rozwiązania drogowego, bardzo trwała, dobrze wpisuje się w charakterystykę przeszkody i otaczający teren górski.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy, z uwagi na przedstawione przez skarżących w odwołaniach zarzuty dotyczące rozwiązań projektowych, zaproponowanych we wniosku przez inwestora i przyjętych zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego Nr 11/11, Minister Infrastruktury, pismem z dnia 5 października 2011 r., znak: BP-6pg-772-136- 2833/1 1, wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień podniesionych w odwołaniach, a w szczególności do wypowiedzenia się w sprawie możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji w sposób pozwalający na korzystanie w dotychczasowy sposób z nieruchomości należącej do skarżących, a w przypadku braku takiej możliwości, do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez skarżących żądań.

Inwestor pismem z dnia 18 października 2011 r., znak: [...], wypowiedział się w kwestii zarzutów podniesionych przez odwołujących się i przedstawił argumenty przemawiające za przyjętą w zaskarżonej decyzji lokalizacją omawianej inwestycji. Następnie Minister Infrastruktury pismem z dnia 27 października 2011 r., znak: [....], przekazał kopię stanowiska inwestora skarżącym, z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do treści art. 10 kpa.

W odpowiedzi na ww. pismo D. K., W. K., A. K. i R. K., reprezentowani przez r. pr. M. K., pismem z dnia 10 listopada 2011 r. podtrzymali zastrzeżenia co do planowanej inwestycji, przedstawione w odwołaniu z dnia 26 czerwca 2011 r. oraz pismach uzupełniających, dotyczące budowy mostu i drogi krajowej po nowym świetle, podtrzymując jednocześnie swój wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. Według skarżących, inwestor w piśmie z dnia 18 października 2011 r. nie ustosunkował się do szeregu zarzutów.

Skarżący podnieśli, iż nie przedstawiono dowodów na konieczność tak dużego zajęcia ich nieruchomości. Zdaniem skarżących, budowa mostu o dopuszczalnym obciążeniu 15.000 pojazdów/dobę w sytuacji, gdy dalszy ciąg drogi krajowej nie będzie miał większej nośności niż 5.000 pojazdów/dobę będzie prowadziło do konieczności przebudowy drogi krajowej budowy nowego mostu, co nie może być uznane za racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Skarżący poinformowali, że godzą się na wyprostowanie skrzyżowania z ulicą [....] kosztem ich nieruchomości, ale tak aby ta ingerencja była dokonana w minimalnym koniecznym zakresie. Skarżący uważali, iż aby inwestycja miała sens gospodarezo-fmansowy konieczne będzie poszerzenie w przyszłości jezdni o ścieżki rowerowe, co spowoduje zbliżenie krawędzi jezdni do domu skarżących na odległość poniżej dopuszczalnych norm. Ponadto, zdaniem skarżących, budowa przedmiotowego mostu będzie skutkować koniecznością budowy w najbliższych latach kolejnego mostu w ciągu obwodnicy [...], co należy uznać za nieracjonalne gospodarowanie finansowymi środkami publicznymi.

Zdaniem skarżących, natężenie hałasu w ciągu dnia przekroczy dopuszczalne normy, w związku z czym należy zamontować ekrany akustyczne. Powyższy obowiązek inwestora wynika z § 177-180 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Skarżący podnieśli, iż inwestycja ze względu na obniżenie niwelety drogi o 80 cm, przy jednoczesnym zbliżeniu drogi do domu skarżących, naruszy ich prawo do światła. Ponadto, inwestor nie odniósł się do zarzutu zwiększenia krzywizny drogi krajowej na skrzyżowaniu z ulicą [....] i w [....].

Organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji oraz w pismach wniesionych w ramach postępowania odwoławczego. Z powyższej dokumentacji wynika, że projektowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie województwa małopolskiego, w powiecie suskim, gminie [....]. Przedmiotem inwestycji była budowa mostu na rzece Skawie w km 53+500 rzeki [....], usytuowanego w km 43+731 drogi krajowej nr [....] oraz na rozbudowie układu drogowego na odcinku od km 43+490,00 do km 43+975,00 drogi krajow inwestycyjnego obejmuje m.in.: przebudowę drogi krajowej nr [....] i budowę mostu docelowego w km 43+731, rozbiórkę nawierzchni jezdni drogi krajowej nr [....], budowę chodnika o szerokości 2 m, budowę ciągu pieszo-rowerowego o szerokości 3 m lewostronnego, budowę pobocza gruntowego o szerokości 1,5 m, przebudowę 15 zjazdów indywidualnych i skrzyżowania z drogą powiatową nr KI [....].

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 21 i 64 Konstytucji RP, poprzez ustalenie przebiegu najazdu do mostu od strony Makowa Podhalańskiego w całości na ich nieruchomości w sytuacji, gdy inwestycja mogła być przeprowadzona na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, ponieważ ochrona własności wpisana w art. 64 Konstytucji RP nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z ust. 3 cytowanego artykułu własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W niniejszym przypadku takie ograniczenie wywłaszczenia wynika z ustawy i jest dokonywane na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem, którego wysokość zostanie określona w odrębnej decyzji. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżących, przedmiotowa inwestycja nie może być w całości zrealizowana na nieruchomościach należących do Skarbu Państwa, gdyż nie spełniałby norm bezpieczeństwa określonych w przepisach szczególnych. Należało również zauważyć, iż przebieg omawianej inwestycji, co zostało wyżej podkreślone, był zgodny z decyzją Burmistrza [....] z dnia [....] września 2009 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która enumeratywnie wskazywała działki, na których była możliwa realizacja inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, poprzez niezapewnienie prawidłowej odległości budynku od drogi krajowej, należało mieć na względzie, że przepis ten odnosi się tylko do obiektów, które będą dopiero budowane w sąsiedztwie drogi, a nie dotyczy on lokalizacji drogi przy budynkach już istniejących. Niezależnie od powyższego, organ przyznał racje stanowisku inwestora, że ww. zarzut oparty jest na nieprawdziwych podstawach faktycznych. Jak przedstwiał inwestor w piśmie z dnia 18 października 2011 r. odległość budynku mieszkalnego skarżących od krawędzi drogi krajowej wynosi 19,50 m, co spełnia wymagania przewidziane prawem.

Odnosząc się do twierdzenia skarżących dotyczącego budowy 10 metrowego wału, który zaciemni ich nieruchomość, należało wyjaśnić, że nasyp drogowy, określony przez skarżących jako "projektowany wał, który będzie sięgać dachu budynku mieszkalnego", będzie miał wysokość niespełna 2,5 m (powyższe wynika z projektu budowlanego stanowiącego załącznik nr 3 do niniejszej decyzji), w związku z czym, powyższe twierdzenie należało uznać za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia zasad bezpieczeństwa, poprzez zatwierdzenie projektu bez zagwarantowania mieszkańcom ochrony przed hałasem w postaci ekranów akustycznych, organ odwoławczy zauważył, iż ustalenia co do wskazywanych przez skarżących uciążliwości, związanych z realizacją przedsięwzięcia, zostały przeprowadzone w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i na etapie ww. postępowania należało podnosić takie zarzuty.

Ponadto należało podnieść zdaniem organu II instancji, iż twierdzenie skarżących, że nie byli stroną postępowania środowiskowego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym. Zgodnie z linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego "o byciu stroną decydują normy prawa materialnego wynikające z art. 28 k.p.a. w związku z konkretnym unormowaniem ustawowym (...) Organ trafnie wskazał, że przymiot strony w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach posiadają właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych bezpośrednio w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, narażone na jego oddziaływanie." Należało zaznaczyć, że ww. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji wydana została na indywidualnie oznaczone działki, wśród których znalazły się również nieruchomości skarżących. Ponadto, w związku ze spełnieniem wymogu z art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.) organ zastosował przewidziany w art. 49 kpa sposób na doręczenie decyzji. Z powyższego wynikało, iż skarżący jako właściciele oraz osoby mające inne prawa rzeczowe do nieruchomości położonych bezpośrednio w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, posiadali przymiot stron w postępowaniu środowiskowym i mogli przedstawiać stosowne wnioski.

Organ II instancyjny nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżących, że inwestor jest obowiązany umieścić ekrany akustyczne w pobliżu nieruchomości skarżących. Zauważył, że warunki wykorzystania terenu m.in. w fazie eksploatacji projektowanej inwestycji, wynikające z decyzji Burmistrza [....] z dnia [....] września 2009 r., znak: [....], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zostały określone w punkcie IV sentencji zaskarżonej decyzji Wojewody [....].

Organ zauważył, że wskazany przez skarżących obowiązek wynikający z § 177 180 rozporządzenia mówi o ochronie obiektów i obszarów przed hałasem i wibracjami, jednakże stosownie do treści art. 86 ustawy o udostępniani informacji o środowisku, to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 ww. ustawy. Organ wydający m.in. decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jest w pełni związany postanowieniami wynikającymi z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. organ nie może pominąć żadnych obowiązków o uprawnień wynikających z decyzji środowiskowych. Ponadto organ podniósł, że w ww. decyzji środowiskowej wskazano m.in., iż "z uwagi na konieczność rozwiązania problemu propagacji hałasu dla dłuższych odcinków dróg zawierających analizowany odcinek drogi z mostem, proponuje się to zagadnienie rozwiązać w ramach programu ochrony akustycznej dróg krajowych, po wcześniejszym rozpoznaniu zakresu problemu i ustaleniu priorytetów w realizacji zabezpieczeń."

Odpowiadając na zarzut skarżących, że inwestor nie przedstawił analizy biegłego o nieprzekroczeniu projektowanych norm dźwiękowych na nieruchomości skarżących, organ zauważył, iż inwestor nie miał takiego obowiązku. Należał, zdnaiem organu odwoławczego, wyjaśnić, iż w przedmiotowej sprawie żaden przepis prawa nie nakazuje organom przedstawiania stronom postępowania specjalistycznych opinii, o których przedstawienie wnioskowali skarżący. Kwestie związane z oddziaływaniem inwestycji na środowisko zostały rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu zakończonym wydaniem przez Burmistrza [....] decyzji z dnia [...] września 2009 r., znak: [....], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ustalenia zawarte w ww. decyzji środowiskowej były wiążące dla organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i organ nie miał prawa w przedmiotowym postępowaniu kwestionować zawartych w ww. decyzji rozwiązań.

Odnosząc się do postulatu skarżących, by wykonać bezpośredni zjazd z ul. Głowackiego na nieruchomość skarżących, organ wskazał, że skarżący posiadają dostęp do drogi publicznej. Ponadto, przepisy ustawy nie nakładają na inwestora obowiązku zapewniania bezpośredniego dostępu do drogi publicznej z tytułu przebudowy drogi. Zdaniem orgnau II instancji, brak jest przepisu prawa, który nakazywałby zapewnienie określonego charakteru dostępu do drogi publicznej, ewentualnie dostępu do określonej kategorii dróg publicznych, bądź projektowania dostępu zgodnie z żądaniem osoby zainteresowanej. Skutkiem powyższego, roszczenie skarżących w przedmiocie wykonania bezpośredniego zjazdu z ul. [....] na nieruchomość skarżących, należało uznać za interes faktyczny, który nie podlega ochronie prawnej.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że w punkcie VI sentencji zakwestionowanej decyzji Nr [...] Wojewody [....] zawarto, stosownie do dyspozycji art. llf ust. 1 pkt 4 ustawy, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności poprzez zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia zasad gospodarności finansowej środkami publicznymi, poprzez brak respektowania kosztów ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze spadkiem wartości nieruchomości, organ odwoławczy wskazał, że inwestor jest podmiotem publicznym zobowiązanym do racjonalnego wydatkowania środków i nie ma podstaw, aby uznać, iż projektując inwestycję w przedmiotowej sprawie zachował się niezgodnie z tymi zasadami.

Niezależnie od powyższego należy zauważono, że w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej właściwy organ nie orzeka o odszkodowaniu za przejęte na rzecz Skarbu Państwa (przy realizacji drogi krajowej) nieruchomości lub ich części. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za ww. nieruchomości, stosownie do treści art. 12 ust. 4a i 4b ustawy, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zatem dopiero w toku postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania możliwe (i konieczne) będzie oszacowanie wartości przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Należy ponadto wskazać, że ogólne zasady ustalania odszkodowania regulują przepisy art. 18 i 18a ustawy. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a ustawy, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż w wyniku wycięcia ponad 30 drzew oraz braku zabezpieczeń przed podtopieniami zastosowane rozwiązania projektowe doprowadzą do zwiększenia zagrożenia powodziowego, należy mieć na uwadze, że powyższe zagadnienia były przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Należało zauważyć zdaniem organu, że w decyzji Marszałka Województwa [....] z dnia [....] czerwca 2010 r., znak: [....], o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego oraz decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [....] września 2010 r., znak: [....], utrzymującej w mocy ww. decyzję Marszałka Województwa [...] wskazano, iż "prawdopodobna jest zmiana retencji w obrębie rozpatrywanych działek z uwagi na zabudowę terenów zielonych powierzchnią nieprzepuszczalna, ale światło nowego mostu jest większe od światła mostu istniejącego o 28,4 m (113,2-84,8), a ponadto nowy most jednoprzęsłowy zapewnia znacznie lepsze warunki przepływu wód w stosunku do mostu istniejącego, 3-przęslowego z dwoma filarami w korycie rzeki."

Niezależnie od powyższego organ II instancji stwierdził, iż w pkt II ust. 3 decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] września 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach wskazano, iż "w przypadku konieczności usuwania drzew lub krzewów, projekt budowlany należy rozszerzyć o nasadzenia rekompensujące o składzie gatunkowym z gatunków rodzimych dostosowanym do możliwości siedliskowych". Inwentaryzacja drzew i krzewów wraz z projektem zieleni została załączona do projektu architektoniczno-budowlanego, branża drogowo-mostowa, który stanowi załącznik nr 3 do niniejszej decyzji. Podkreślić również należy, że decyzja Wojewody [....] Nr [....] z dnia [....] czerwca 2011 r. określa warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, stosownie do dyspozycji art. 1 lf ust. 1 pkt 3 ustawy (punkt IV sentencji ww. decyzji).

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżących, jakoby nowe położenie mostu pogarszało geometrię drogi krajowej. Należało zgodzić się ze stanowiskiem inwestora, że przebieg po nowym śladzie zapewni znacznie lepszą geometrię drogi (promień łuku 150 m zamiast istniejącego niebezpiecznego 75 m) oraz wyprostowanie skrzyżowania z ul. [....] wraz z wydzieleniem lewoskrętu z drogi krajowej. W ocenie inwestora, wyrażonej w piśmie z dnia 18 października 2011 r., powyższe rozwiązanie istotnie poprawi geometrię drogi krajowej nr 28, zwiększając bezpieczeństwo jej użytkowników. Ponadto, w załączniku do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [....] września 2009 r., zatytułowanym "Charakterystyka przedsięwzięcia" w punkcie 4 dotyczącym ewentualnych wariantów przedsięwzięcia stwierdzono, że: "Wariant 2 przewiduje przebieg trasy drogi krajowej nr [....] po nowym śladzie. (...) Wariant ten w znaczny sposób polepsza geometrię trasy drogi krajowej mniej kręte "najazdy" na most, jak również umożliwia poprawne rozwiązanie skrzyżowania [....] z ul. [....]. (...)". Należy w tym miejscu podkreślić, iż za sporządzenie dokumentacji projektowej, jak i za zawarte w niej rozwiązania odpowiadają osoby posiadające uprawnienia projektowe, które są świadectwem ich wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Organ nie posiada kompetencji do podważania ich ustaleń, ani rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym.

Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż przedmiotowa inwestycja nie uwzględnia budowy obwodnicy [....] należy zauważyć, że wniosek inwestora o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej określa jej zakres. W przedmiotowego wniosku wynika, że w ramach omawianej inwestycji nie przewiduje się budowy obwodnicy [....], wobec czego powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia.

Skargę na decyzje Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [....] czerwca 2012 r. wnieśli D. K., W. K., A. K., R. K., T. K., A. G., J. G. i M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie art. 21 i 64 Konstytucji poprzez ustalenie przebiegu najazdu do mostu w całości na nieruchomości Skarżących w sytuacji, gdy inwestycja może być przeprowadzona na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa w świetle dotychczasowej drogi krajowej, względnie z minimalnym umiejscowieniem na nieruchomości Skarżących, w związku z poszerzeniem drogi ponad dotychczasowe światło;

2. naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez zaakceptowanie umiejscowienia drogi krajowej od budynków mieszkalnych w odległości mniejszej niż wynikająca z przepisów prawa, skutkujące naruszeniem norm bezpieczeństwa,

3. naruszenie art. 11f ust. 1 pkt 4 i 8 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez brak ujęcia w decyzji uzasadnionych interesów osób trzecich - Skarżących oraz brak określenia w decyzji szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy, które zabezpieczałyby nieruchomości Skarżących przed utratą wody w studni i pęknięciami murów w domach mieszkalnych,

4. naruszenie zasad bezpieczeństwa poprzez zatwierdzenie projektu bez zagwarantowania mieszkańcom ochrony przed hałasem w postaci ekranów akustycznych, w sytuacji - gdy wbrew twierdzeniom inwestora - na odcinku od mostu wzdłuż nieruchomości Skarżących, aż w głąb ulicy [....], brak jest jakichkolwiek zjazdów, które uniemożliwiałyby zamontowanie takich ekranów,

5. naruszenie zasad gospodarności finansowej środkami publicznymi poprzez:

- brak respektowania kosztów ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze szkodą i krzywdą Skarżących, a wynikających ze zmniejszenia wartości nieruchomości poprzez zbliżenie drogi krajowej do dachu budynku mieszkalnego poniżej dopuszczalnych odległości, jak i utraty wody w studni (w stosunku do budynku Skarżących G.) oraz popękania domu (Skarżących K.), co prowadzić będzie do szkody na zdrowiu, jak i krzywdy w postaci utraty higienicznych warunków zamieszkania, związanych z nadmiernym hałasem, utratą wody i zaciemnieniem domów wskutek umiejscowienia wału na wysokość domu w odległości kilku metrów od budynku, narażeniu budynku mieszkalnego na podtopienia wskutek zajęcia nieruchomości Skarżących, pełniących obecnie funkcje absorpcyjne nadmiaru wód gruntowych,

- aprobatę nieperspektywicznego twierdzenia, że umiejscowienie drogi w nowym ułożeniu wpłynie na poprawę geometrii drogi krajowej i wyprostuje ostry zakręt z ulicą [...], w sytuacji gdy okoliczność zasadności wyprostowania zakrętu z ulicą [....] nie wpływa na zasadność umiejscowienia podjazdu do mostu w nowym świetle, gdyż podjazd może być przeprowadzony w dotychczasowym świetle, a zakręt z ulicą [....] wyprostowany kosztem nieruchomości Skarżących oraz po wtóre uzgodnienie inwestycji wbrew planom budowy obwodnicy Makowa Podhalańskiego, która ma się dołączać do mostu ze strony przeciwnej do nieruchomości Skarżących, co tle facto spowodu je znaczne zaostrzenie geometrii drogi krajowej, w efekcie umiejscowienie mostu i najazdu do mostu w zatwierdzonym projekcie wbrew twierdzeniom inwestora nie rozwiąże problemu krzywizny mostu w sposób kompletny, co w przyszłości spowoduje dodatkowe wydatki i stanowić będzie w rzeczywistości marnotrawienie środków publicznych, zatem projekt mostu i najazdów do niego winien uwzględniać konieczność budowy obwodnicy [....], co spowoduje że droga krajowa będzie wówczas przebiegać w nowym położeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wnióśł o oddalenie skargi w częsci dotyczącej d. K., W. K., A. K.oraz R. K. oraz o odrzucenie skargi w częsci dotyczącej T. G., A. G., J. G. oraz M. G. podtrzymując argumety zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a., sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [....] z dnia [....] czerwca 2011 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [....] czerwca 2011 r., czyniąc je integralna częścią ustaleń własnych. Badając zgodność z prawem tych rozstrzygnięć Sad nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących uchyleniem decyzji.

Podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia art. 21 i 64 Konstytucji RP poprzez ustalenie przebiegu najazdu do mostu w całości na nieruchomości skarżących w warunkach, gdy inwestycja mogła być poprowadzona na gruntach Skarbu państwa w świetle dotychczasowej drogi krajowej, ewentualnie z minimalnym umiejscowieniem na nieruchomości skarżących w wyniku poszerzenia drogi pond dotychczasowe światło jest w rzeczywistości polemiką ustaleniami faktycznymi.

Wymienione przepisy Konstytucji RP art. 21 i 64, chronią prawo własności ale przewidują też wywłaszczenie, gdy dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2) oraz przewidują możliwość ograniczenia własności w drodze ustawy w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

W niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 193, poz. 1194 ze zm.), tj. ustawy, która w art. 12 przewiduje nabywanie nieruchomości pod drogi za odszkodowaniem. Nabycie tych nieruchomości w zależności od kategorii drogi następuje na własność Skarbu Państwa (w odniesieniu do dróg krajowych) lub na własność odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych). Jest to nabycie z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej stała się ostateczna (decyzja ta zatwierdzała podział nieruchomości). Zatem zapisy ustawowe spełniają wymagania ww. przepisów Konstytucji RP.

W przedmiotowej sprawie decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej poprzedzała decyzja Burmistrza [....] z dnia [...] września 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, w której określono te uwarunkowania przedsięwzięcia inwestycyjnego wskazując w charakterystyce przedsięwzięcia (załączniku do decyzji) konkretne działki objęte zakresem przedsięwzięcia. Wybór dokonany w tej decyzji dotyczył wyboru jednego z czterech wariantów. Wybrano wariant IV "Most łukowy z jednym dołem w nowej osi drogi krajowej nr [...]" uzasadniając to faktem, że zaprojektowana konstrukcja mostu jest łatwa w dostosowaniu do geometrii rozwiązania drogowego i bardzo trwała, wpisuje się w charakterystykę przeszkody i otaczający teren drogi. Rozwiązanie jest optymalne pod względem konstrukcyjnym i uzasadnione względami ekonomicznymi wykonania obiektu i jego utrzymania. Złożony projekt budowlany odpowiada temu warunkowi.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu udzielającego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w myśl art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. UI. Z 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.).

W zaskarżonej decyzji organ ustalił zgodność projektu budowlanego z ostateczną decyzją Burmistrza [....] z dnia [....] września 2009 r. Zatem twierdzenie skarżących, że organ nie uwzględnił możliwości innego przebiegu drogi na ich nieruchomościach nie znajduje uzasadnienia prawnego. Słusznie organ wskazał, że do jego obowiązków należy sprawdzenie czy przedstawiony projekt budowlany spełnia wymagania art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), czy spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133 ze zm.) w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. wydanego w tym samym zakresie (Dz. U. poz. 462), czy jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Wśród tych wymagań nie została określona możliwość wskazywania inwestorowi przez organ przebiegu i miejsca inwestycji.

Taki zarzut jest nieuzasadniony. Działania organu nie naruszają zasad konstytucyjnych. Słusznie też organ wskazał że decyzja zawiera zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. Dotyczy to również działek skarżących: działka R.K. nr ew. [....] dzieli się na działkę nr [....]; działka R. K., D. K. i W. K. nr ew. [....] dzieli się na działki ew. [....]. Część działek ([....]) zostaje wywłaszczona pod drogę, a cześć na dotychczasowe przeznaczenie. Wypłata natomiast odszkodowania za przejście prawa własności nieruchomości gruntowej na Skarb państwa nastąpi na mocy odrębnej decyzji ustalającej wysokość odszkodowania wydanej w oparciu o art. 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zatem odszkodowanie nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Nie można też mówić, że zatwierdzony tą decyzją podział nieruchomości i przejście wskazanych działek na Skarb państwa narusza zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 11f ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Podział związany jest z wybranym rozwiązaniem technicznym mostu i przebiegiem po nowym śladzie drogi. Wybrano natomiast mający na celu polepszenie geometrii drogi i ten cel zostanie osiągnięty zważywszy, że zwiększył się promień łuku z 75 m na 150 m, a kąt z 55º do 90º, ma nastąpić wyprostowanie skrzyżowania z ul. Głowackiego oraz wydzielenie lewoskrętu z drogi krajowej.

Twierdzenia skarżących, że ten cel nie zostanie osiągnięty są polemiką z ustaleniami organu. Ustaleniami, które mają odzwierciedlenie zarówno w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i w treści projektu budowlanego sporządzonego przez osoby uprawnione, posiadające wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie były inne rozwiązania techniczne, jak np.: planowana obwodnica [...]. Zatem nie można odnosić się do czegoś czego nie ma w decyzji i projekcie budowlanym oraz co do czego nieznane są szczegóły rozwiązania, o ile w ogóle takie rozwiązanie zostało zatwierdzane i jest obwiązujące pod względem prawnym.

W tych warunkach zarzut skarżących nie jest trafny.

Nie można tez podzielić zarzutu skarżących, że przedmiotowa decyzja jest nieekonomiczna, oraz że narusza gospodarkę finansową środkami publicznymi. Ten aspekt sprawy, jak koszty inwestycji, przyznanie środków publicznych na inwestycję oraz ich wydawanie podlega stosownym kontrolom w innych postępowaniach niż przedmiotowe objęte treścią zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraża przekonanie, że gospodarka środkami finansowymi przeznaczonymi na tę inwestycję będzie racjonalna, ekonomiczna i zgodnie z prawem. Nie ma podstaw prawnych aby podejrzewać inwestora o inne niż powyższe zasady działania. Dotyczy to również ewentualnych odszkodowań dla właścicieli nieruchomości, których skutki tej inwestycji dotykają w sposób bezpośredni.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez zaakceptowanie umiejscowienia drogi krajowej od budynków mieszkalnych w odległości mniejszej niż stanowi prawo i naruszenie tym samym norm bezpieczeństwa, wskazać należy, że twierdzenie jest nieuprawnione.

Przede wszystkim wymieniony przepis odnosi się do obiektów budowlanych, które mają powstać, a nie już istniejących. Takie, też jest stanowisko judykatury. Ponadto według jego treści obiekty takie powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej w terenie zabudowanym – 10m. W niniejszej sprawie ta odległość wynosi 20 m od domu skarżących. Według wyliczeń inwestora jest to 19,50 m, co spełnia wymagania ww. przepisu odnoszącego się do nowopowstałych obiektów budowlanych. Skarżący podnosząc ten zarzut nie wskazują tej odległości, ani innej mimo, że w decyzji organu I instancji wprost tę odległość wskazano.

Niezasadne jest też twierdzenie skarżących, że zaskarżona decyzja narusza art. 11f ust. 1 pkt 4 i 8 ustawy o szczególnych zasadach. Wymienione punkty stanowią, że decyzja ma zawierać wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 4) oraz w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące warunków enumeratywnie wymienionych w pkt. 8.

Zarzut skarżących, nie określono warunków zabezpieczenia terenu budowy w sposób który chroniłby ich nieruchomości przed utrata wody w studni, pęknięciami murów w domach mieszkalnych, nadmierna akustyką, zagrożeniem powodowanym od strony rzeki [...] i kanału [...] , ani wpływu spalin na ich zdrowie nie znajduje uzasadnienia.

Zaskarżona decyzja uwzględnia wymagania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tamtym postępowaniu podnoszono kwestie środowiskowe, czyli przebieg drogi z jego skutkami dla środowiska, w tym ludzi i gęstości zaludnienia.

W decyzji stężeń zanieczyszczeń o uwarunkowaniach środowiskowych odzwierciedlało się też do ekranów akustycznych. Zaproponowano rozwiązać to zagadnienie w ramach programu ochrony akustycznej dróg krajowych, po wcześniejszym rozpoznaniu zakresu problemu i ustaleniu priorytetów w realizacji zabezpieczenia. Zatem ta wiążąca w przedmiotowej sprawie decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych przesunęła rozwiązanie tego problemu na przyszłość i nie nakazała jego rozwiązanie na etapie projektu budowlanego i jego zatwierdzenia zaskarżoną decyzją. Skoro ten problem został w ten sposób rozwiązany nie ma podstaw prawnych do kwestionowania zasadności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w tej części decyzji.

Co do podniesionego zarzutu, naruszenie gospodarki wodnej terenu podnieść należy, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzało wydanie przez Marszałka Województwa [....] decyzji z dnia [....] czerwca 2010 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na przeprowadzenie przez wody rzeki [...] obiektu mostowego odpowiednio zlokalizowanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2010 r. Wynika z nich. Że był analizowany problem wód na terenach obejmujących nieruchomości skarżących. Skarżący uczestniczyli aktywnie w tamtym postępowaniu. Organy uznały, że prawdopodobna jest zmiana retencji rozpatrywanych działek z uwagi na zabudowę terenów zielonych powierzchnia nieprzepuszczalna, ale wiarygodne są twierdzenia, że poprawią się warunki przepływu rzeki [....] pod mostem o polepszonych gabarytach. Tereny te są zalewane ale obecny kanał [...] jest niedrożny. Według projektu zostanie on przebudowany, w tym zostanie wykonany nowy odcinek z wylotem poniżej mostu, co oznacza, że będzie odprowadzał do rzeki wody, które obecnie nie odprowadzał i rozkładały się na powyższych terenach. Sam most będzie szerszy od poprzedniego. Światło nowego mostu powiększy się o 28,4 m (113,2-84,8). Ponadto będzie on jednoprzęsłowy co znacznie polepsza warunki przepływu wód w stosunku do istniejącego, trójprzęsłowego z dwoma filarami w korycie rzeki. Ponadto przewiduje się, że inwestycja spowoduje spiętrzenie wód o przynajmniej 12 cm niższe w porównaniu do stanu obecnego.

Biorąc powyższe pod uwagę i podzielając ustalenia wyżej wymienione oraz podzielając ustalenia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wykonane zaskarżoną decyzją, a dotyczące obowiązku zinwentaryzowania drzew i krzewów usuwanych oraz obowiązku dokonania nasadzeń rekompensujących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznaje zasadności zarzutu naruszenia interesów skarżących w zakresie wyżej omawianym.

Niezależnie od powyższego Sad raz jeszcze podnosi, że kwestie uwarunkowań środowiskowych powinny być i były przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez burmistrza [....], postępowania które zakończyło się rozstrzygnięciem wiążącym w przedmiotowej sprawie. Zaskarżona decyzja nie narusza decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, w której w pkt. IV przewidziano warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, a w pkt. VI wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wszystkie zarzuty podniesione przez skarżących nie znajdują usprawiedliwienia, ani w treści decyzji, ani w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu, ani naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszeń przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd oddalił skargę jako nieuzasadniona w oparciu o art. 151 ppsa.