Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 62/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg Okręgowego Zarządu na decyzję Wojewody z dnia [...]., znak: [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz Okręgowego Zarządu 200 (dwieście) złotych, a na rzecz Gminy 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych – tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia 21 lipca 2016 r., znak: [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w L., przy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1405 ha i nr [...] o pow. 0,0040 ha.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji opisaną decyzją orzekł o zwrocie na rzecz E. B.-K., J. A. B. i W. S. wskazanej wyżej nieruchomości. Wojewoda wyjaśnił, że z treści decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 16 stycznia 1976 r., znak: [...], jednoznacznie wynika, że nieruchomość stanowiąca byłą własność M. i J. małż. B. została wywłaszczona na wniosek i na rzecz [...] Zakładów [...] w L. w celu budowy zakładu kaletniczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64). Celem wywłaszczenia nie było więc założenie ogródków działkowych. Wprawdzie, jak wskazał organ, obowiązujące w ówczesnym czasie przepisy dopuszczały możliwość wywłaszczenia nieruchomości z przeznaczeniem na stworzenie pracowniczych ogródków działkowych, decyzje w tym przedmiocie zapadały jednak w odrębnym trybie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. nr 18 poz. 117). W ocenie organu, wobec wyraźnie wskazanej podstawy prawnej wywłaszczenia oraz wskazania podmiotu, na którego rzecz i wniosek wywłaszczenie nastąpiło, nie można uznać, że nieruchomość nie została wywłaszczona w celu urządzenia tam ogrodów działkowych. W związku z tym Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do zwrotu opisanej nieruchomości na rzecz wnioskodawców.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40; dalej także: u.r.o.d.), zwłaszcza art. 26 tej ustawy, przewidujący ochronę w postaci przysługującego rodzinnym ogrodom działkowym (dalej także: ROD) roszczenia w zakresie odszkodowania i odtworzenia ogrodu, o czym orzekł w decyzji o zwrocie nieruchomości.

Wojewoda wskazał również, że wbrew twierdzeniom G. L., działka nr [...] już w momencie wydawania decyzji wywłaszczeniowej nie była niezbędna do realizacji celu wywłaszczenia. Działka ta, zdaniem organu, która została "dowłaszczona", miała być zagospodarowana zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, jakim była budowa zakładu kaletniczego przy ul. [...]. Z powyższego wynika też to, że celem "dowłaszczenia" było przeznaczenie tej nieruchomości na zakład kaletniczy, a nie utworzenie ogrodów działkowych.

Organ drugiej instancji za niezasadne uznał także zarzuty G. L. co do nałożenia na nią obowiązku odtworzenia rodzinnego ogrodu działkowego. Organ podkreślił, że wypłata odszkodowania oraz odtworzenie ogrodu działkowego są obowiązkami podmiotu likwidującego – G. L., względem użytkownika parceli ogrodowej oraz stowarzyszenia ogrodowego i wynikają z bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Uchylenie się od tego obowiązku nie jest zatem możliwe.

Wojewoda stwierdził również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Polskiego Związku Działkowców – Zarządu Okręgowego w L. dotyczący naruszenia art. 76 u.r.o.d. W ocenie organu, przepis ten ma zastosowanie m. in. do sytuacji gdy rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na danej nieruchomości ponad 30 lat, a nabycie nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego. To oznacza, że tylko kumulatywne spełnienie wskazanych w tym przepisie przesłanek uniemożliwia wydanie decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1 u.r.o.d., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ogród działkowy "[...]", jak podkreślił Wojewoda, posiada tytuł prawny do omawianej nieruchomości, którym jest użytkowanie, a ponadto przepis ten nie odnosi się do likwidacji ogrodu w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego, operat szacunkowy z dnia 17 maja 2016 r. został sporządzony zgodnie z regułami zawartymi w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147; dalej także: u.g.n.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Organ odwoławczy nie dopatrzył się błędów rachunkowych w omawianej opinii biegłego.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli G. L. oraz Polski Związek Działkowców – Zarząd Okręgowy w L..

Zaskarżonej decyzji G. L. zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: "k.p.a."), poprzez nieuwzględnienie zasad postępowania określonych w tych przepisach, w szczególności wskutek wadliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że na nieruchomości, której zwrot orzeczono nie zrealizowano celu wywłaszczenia w sytuacji, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości polegający na urządzeniu ogrodów działkowych jest zgodny z celem wywłaszczenia;

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cel wywłaszczenia na działkach nr [...] nie został zrealizowany,

- art. 140 ust. 4 u.g.n., poprzez nieuwzględnienie wzrostu wartości zwracanej nieruchomości i znacznie zaniżenie należnego G. L. odszkodowania, w sytuacji, gdy wartość składników znajdujących się na gruncie winna być doliczona i uwzględniona w zobowiązaniu wnioskodawców względem G. L.,

- art. 8 ust. 1, art. 21, art. 22 ust. 1 i 2, art. 26 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, poprzez zobowiązanie G. L. do odtworzenia rodzinnego ogrodu działkowego, mimo braku w tym zakresie wniosku stowarzyszenia ogrodowego.

Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców w L. wyżej wymienionej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, poprzez nieuwzględnienie stanowiska A. Z. podczas rozprawy w dniu 13 stycznia 2016 r. dotyczącego użytkowania spornego gruntu po wywłaszczeniu na potrzeby ogrodu działkowego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji i orzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

- art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy z analizy akt sprawy wynika, że czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji Starosty [...], to jest zobowiązanie G. L. do odtworzenia i założenia ogrodu, są niewykonalne.

- art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez błędne przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na zbędność omawianej nieruchomości na cel wywłaszczenia;

- art. 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, poprzez wydanie decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, pomimo zaistnienia negatywnych przesłanek wydania takiej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. Sąd, działając podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej także: "p.p.s.a."), zarządził połączenie obu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi zasługują na uwzględnienie, jednakże Sąd uwzględnił skargi z innych powodów niż w nich wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 u.g.n. stanowi natomiast, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Na podstawie art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa między innymi na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Jest w sprawie niekwestionowane, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 16 września 1976 r., znak: [...], wywłaszczono między innymi nieruchomość stanowiącą własność J. i M. B., w skład której wchodził kompleks działek gruntu, w tym oznaczone jako działki nr [...] o pow. 0,3009 ha oraz nr [...] o pow. 0,1405 ha. Wywłaszczenie nieruchomości opisanych w tej decyzji, a należących do wielu osób, nastąpiło w związku z budową zakładu kaletniczego [...] Zakładów [...] w L.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji (k. 12 akt administracyjnych), wywłaszczeniem objęto także te grunty rolne, które nie były objęte wnioskiem [...] Zakładów [...], a przylegające bezpośrednio do przewidywanej lokalizacji tego zakładu, co nastąpiło zgodnie z opinią Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Miejskiego w L. z 18 grudnia 1975 r., znak: [...] (k. 147 akt administracyjnych). W opinii stwierdzono ponadto, że organ: "wyraża zgodę na decyzją o wywłaszczeniu gruntów o pow. 0,7850 ha położonych w L. przy ul. [...], przyległych bezpośrednio do terenu lokalizacji zakładu kaletniczego [...]. Jednocześnie należy zobowiązać Zakłady [...] w L. do zagospodarowania tych gruntów zgodnie z dotychczasowym ich przeznaczeniem" (k. 147 akt administracyjnych).

Powyższa opinia wydana została na skutek wniosku Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w L. z 15 grudnia 1975 r., znak: [...], w którym stwierdzono, że właściciele działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] "zawnioskowali" o objecie decyzją wywłaszczeniową także wskazane wyżej działki, które jedynie przylegają bezpośrednio do terenu lokalizacji zakładu kaletniczego, ale nie będą się nadawały do racjonalnego wykorzystania w sposób dotychczasowy (k. 148 akt administracyjnych).

Zauważyć należy, że objęcie wywłaszczeniem działek zbędnych z punktu widzenia realizacji zadania inwestycyjnego opisanego w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 16 stycznia 1976 r., znak: [...], było dopuszczalne, co wynika z art. 5 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem, wywłaszczenie powinno - na żądanie właściciela - objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia jej części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe.

Podkreślić trzeba, że wniosek Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w L. z 15 grudnia 1975 r., znak: [...], o objęcie decyzją wywłaszczeniową działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zgłoszony został na skutek żądania właścicieli nieruchomości, przy czym w odniesieniu do działek stanowiących własność J. i M. B. takie żądanie zgłoszone zostało w piśmie z 10 kwietnia 1975 r. (k. 149 akt administracyjnych).

Jest istotne w sprawie, że we wniosku [...] Zakładów [...] z 28 sierpnia 1975 r., uzupełnionym w piśmie z 10 września 1975 r. (k. 157-161 akt administracyjnych) wskazano, że wniosek wywłaszczeniowy obejmuje określone w nim nieruchomości, na których zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w L. z 20 kwietnia 1974 r. (znak: [...]) zlokalizowana została budowa zakładu kaletniczego. W piśmie z 10 września 1975 r. (k. 157-158 akt administracyjnych) znajduje się enumeratywny wykaz nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie, z którego wynika, że z nieruchomości stanowiących własność J. i M. małż. B. wywłaszczenie miało objąć część (3009 m2 z 7210 m2) działki nr [...] oraz część działki nr [...] (3000 m2) stanowiącej współwłasność między innymi M. B.. W opinii szacunkowej biegłego H. R. ustalono wartość wydzielonych działek, które oznaczono jako działki [...] - własność J. i M. małż. B. oraz [...] - współwłasność M. B..

Jak wynika z mapy wpisanej 25 czerwca 1991 r. do (obecnego) zasobu Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (k. 10 akt administracyjnych), działki [...] i [...] niemalże w całości znalazły się w obszarze nowopowstałej działki gruntu nr [...]. Według danych zawartych w Geoportalu Krajowym (mapy.geoportal.gov.pl) - portalu internetowym prowadzonym przez Główny Urzęd Geodezji i Kartografii - działka gruntu nr [...] obecnie oznaczona jest nr [...] (pow. 41.946 m2; obręb ewidencyjny [...]). Zgodnie z informacjami uwidocznionymi w Geoportalu Krajowym, na działce nr [...] usytuowane są zabudowania wielkopowierzchniowe.

Okoliczność ta, całkowicie pominięta przez organy obu instancji, ma istotne znaczenie w sprawie. Ugruntowany jest bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w przypadku wywłaszczenia na cele użyteczności publicznej nieruchomości, gdy wywłaszczenie obejmuje na żądanie właściciela - na podstawie art. 5 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - całą nieruchomość, bo w jego wyniku pozostała dla niego część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania na dotychczasowe cele, działka "dowłaszczona" dzieli los działki zasadniczej. Działka "dowłaszczona" jest od początku zbędna na cel wywłaszczenia i zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest zatem możliwy jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 kwietnia 2017 r., I OSK 1739/15; z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 488/16; z 25 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1752/13; z 9 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2420/13; z 17 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 681/10; z 30 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 388/10). Pogląd ten akceptowany jest również w doktrynie (zob. M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 1110-1111, nb 18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyżej przedstawiony pogląd w całości. W konsekwencji tego należy uznać, że organy obu instancji naruszyły art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 i ust. 2 u.g.n., poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz poprzez ich wadliwe zastosowanie i stwierdzenie, że cel wywłaszczenia działek nr [...] nie został zrealizowany, podczas gdy ów cel nie był w dacie wywłaszczania tych działek określany, zaś ich sposób zagospodarowania po wywłaszczeniu nie był ograniczony celem wywłaszczenia działek przylegających, przeznaczonych pod inwestycję związaną z budową zakładu kaletniczego [...] Zakładów [...] w L..

Jest ponadto oczywiste, że organy naruszyły także przepisy postepowania - art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia istotnych okoliczności dotyczących zakresu i sposobu realizacji celu wywłaszczenia na wniosek [...] Zakładów [...] z 28 sierpnia 1975 r. Jest to okoliczność kluczowa w sprawie, bowiem tylko co do nieruchomości objętych tym wnioskiem jest możliwe ustalenie zarówno celu wywłaszczenia, jak i w rezultacie realizacji tego celu. Organy obu instancji winny więc ocenić, czy mając na uwadze treść tego wniosku, uzupełnionego w piśmie z 10 września 1975 r. (k. 157-161 akt administracyjnych), doszło do realizacji celu wywłaszczenia w odniesieniu do jednoznacznie określonego zakresu wniosku wywłaszczeniowego, którym w sposób niebudzący wątpliwości objęto ściśle określone działki gruntu, na których - zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w L. z 20 kwietnia 1974 r. (znak: [...]) - zlokalizowana została inwestycja.

Ponadto, ocena realizacji celu wywłaszczenia musi uwzględniać kwestię dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia określonego w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 16 stycznia 1976 r., znak: [...], skoro jest bezsporne, że zakład kaletniczy [...] Zakładów [...] w L. nie został wzniesiony na działkach wywłaszczonych w tym celu, przy czym doszło tam do realizacji innego zamierzenia inwestycyjnego, co jednak nie było przedmiotem zainteresowania organów obu instancji. W aktach sprawy znajdują się kopie dokumentów świadczących o zamiarze zrealizowania na działce gruntu nr [...] (obręb ewidencyjny [...]) budowy [...] Zakładów [...] (decyzje Urzędu Miejskiego w L. z 30 września 1980 r., znak: [...] i z 7 maja 1981 r., znak: [...]; k. 164-166 akt administracyjnych). Zestawienie tych dowodów z danymi uwidocznionymi na mapie z 1991 r. (k. 10 akt administracyjnych), a więc, że działki [...] i [...] znalazły się w obszarze nowopowstałej działki gruntu nr [...], która obecnie oznaczona jest nr [...], i że zgodnie z informacjami uwidocznionymi w Geoportalu Krajowym, na działce nr [...] usytuowane są zabudowania wielkopowierzchniowe, wskazuje, że na wywłaszczonych działkach taka inwestycja najprawdopodobniej została zrealizowana.

Podkreślić przy tym należy, że zrealizowanie na wywłaszczonej nieruchomości innego zakładu przemysłowego, niż określonego w celu wywłaszczenia oraz na potrzeby produkcyjne innego podmiotu niż [...] Zakłady [...] w L., nie może być okolicznością przesądzającą o niedopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia. W tym zakresie należy badać wszystkie istotne okoliczności sprawy, przy czym decydujące znaczenie ma w zasadzie jedynie ustalenie, czy doszło do wybudowania zakładu przemysłowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r., I OSK 1958/16). Zauważyć także trzeba, że modyfikacje lokalizacji inwestycji mieszczące się w celu uzasadniającym wywłaszczenie lub w celu bardzo zbliżonym, nie zmieniają celu wywłaszczenia i są w zasadzie dopuszczalne, co jednak każdorazowo należy rozpatrywać i oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy (zob. np.: wyrok WSA w Lublinie z 27 lutego 2014 r., II SA/Lu 503/13).

Istotną kwestią wymagającą oceny ze strony organów administracji, a dotychczas pominiętą, jest dopuszczalność orzeczenia o zwrocie działek nr [...] i nr [...] z uwagi na nieustalenie, czy spełnione zostały przesłanki zbędności w odniesieniu do gruntu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Podzielić należy w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 9 czerwca 2014 r. (I OSK 2420/13), że zwrot części gruntu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest możliwy jedynie wtedy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zbędności części wywłaszczonej na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia, co wymaga bądź łącznego rozpoznania tych zagadnień w jednym postępowaniu, bądź też uprzedniego rozstrzygnięcia decyzja ostateczną żądania zwrotu części gruntu wywłaszczonej na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia.

Niezasadne są natomiast zarzuty naruszenia art. 8 ust. 1, art. 21, art. 22 ust. 1 i 2, art. 26 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie z art. 26 tej ustawy - w przypadku likwidacji ROD lub jego części w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, obowiązanym do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu orzekania o zwrocie (ust.1). Do likwidacji ROD lub jego części, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 oraz art. 22 ust. 1 i 2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowań i osoby uprawnione do ich otrzymania oraz zakres i termin realizacji obowiązków, o których mowa w art. 21, określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (ust.3). Przepisy ust. 1 -5 stosuje się w przypadku, gdy do nieruchomości zajmowanej przez ROD lub jego części objętej likwidacją stowarzyszeniu ogrodowemu przysługuje tytuł prawny lub jest ona zajmowana przez ROD, który stał się ogrodem stałym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (ust.6).

Zgodnie natomiast z art. 21 u.r.o.d., podmiot likwidujący obowiązany jest do odtworzenia ROD, co w przypadku spełnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogłoby mieć miejsce w rozstrzyganej sprawie. Prawidłowo bowiem organy ustaliły, że Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" ma charakter ogrodu stałego, wpisanego do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, a więc spełnia wymagania, o których mowa w art. 26 ust. 6 u.r.o.d. W tym stanie rzeczy organ ma obowiązek orzec o odtworzeniu likwidowanego ogrodu (jego części) oraz o odszkodowaniu na rzecz PZD oraz działkowców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na uwadze wyżej przytoczone argumenty, co do zasady nie podzielił argumentacji zawartej w wyrokach tego Sądu z 9 marca 2017 r. (sygn. akt II SA/Lu 1022/16) i z 27 kwietnia 2017 r. (II SA/Lu 14/17), którymi oddalono skargi G. L. oraz Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd w [...] na decyzje w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych działek nr: [...], [...] i [...].

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.

Z uwagi na charakter stwierdzonych naruszeń prawa, jakich dopuściły się organy administracji, przedwczesne było odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skarżących.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Organy dokonają zatem ponownej, wszechstronnej oceny sprawy i w zależności od tej oceny podejmą stosowną decyzję, przy czym w zależności od sposobu rozstrzygnięcia sprawy odniosą się także do tych zarzutów, co do których Sąd nie wypowiedział się w niniejszym wyroku z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zasadniczych wątpliwości w sprawie. W szczególności dotyczy to zarzutu naruszenia art. 140 ust. 4 u.g.n., poprzez nieuwzględnienie wzrostu wartości zwracanej nieruchomości i zaniżenia należnego G. L. odszkodowania.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W tym zakresie obowiązkiem zwrotu kosztów Sąd objął wpisy od skarg w kwocie po 200 zł i koszty pomocy prawnej, gdyż G. L. korzystała z pomocy radcy prawnego – na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) jest to kwota 480 zł.