Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 147/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 127 §  3, art. 24 § pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 147/11

Uzasadnienie

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. decyzją z dnia [...] września 1968 r. na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. z 1958 r. nr 17, poz. 71 ze zm.), zwanej dalej "ustawą z 1958 r.", orzekło o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej wraz z budynkami zapisanej w księdze wieczystej tom [...], karta [...] oznaczonej jako działka ew. nr [...] o powierzchni 78,09 ha, położonej w S. w powiecie [...], stanowiącej byłą własność P. K.

Pismem datowanym na 19 października 1998 r. E. K., U. K. i E. W. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 1999 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2004 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA 3240-3247/03 uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r.

Po pierwsze, w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy nadzoru pominęły rozważenie, czy nieprawidłowości samego procesowego ukształtowania aktu wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w C. z dnia [...] września 1968 r. zezwalały na przyjęcie, iż spełniał on minimalne warunki decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jako kwalifikowany, indywidualny akt zewnętrzny o charakterze władczym skierowany musi być do indywidualnie określonej osoby (jej zakomunikowany). Z tego względu wymagane jest wprost przez przepisy procedury administracyjnej oznaczenie w decyzji strony lub stron (art. 99 k. p. a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym). W ramach przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a. ("rażące naruszenie prawa") należy brać pod uwagę także poważne wady procesowe, które prowadzą do podważenia istoty decyzji administracyjnej. Tymczasem z treści aktu wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w C. z dnia [...] września 1968 r. wynika, że P. K. zmarła w 1953 r. Z całą pewnością zatem P. K. nie była stroną (adresatem) analizowanego aktu. Nie można też przyjąć, aby skierowano go do innych osób, skoro Prezydium Rady Narodowej w C. zaznaczyło, iż nie są znane osoby dziedziczące po P. K. Drogą do ustalenia spadkobierców jest złożenie wniosku do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku. Z akt sprawy (pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia 24 czerwca 1968 r.) wynika jednak, że wniosek w tym zakresie, złożony przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowego w C. do Sądu Powiatowego [...] został cofnięty z informacją, iż wnioskodawca postanowił przejąć wchodzące w skład spadku po P. K. gospodarstwo rolne na drodze postępowania administracyjnego w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Sąd zaznaczył, że oceny aktu wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w C. nie może zmienić, iż był on wywieszony publicznie przez okres 14 dni. W myśl bowiem art. 45 k. p. a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym) taki sposób mógł mieć zastosowanie do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, nie zaś do osób w ogóle nieoznaczonych. Z ukształtowanego orzecznictwa wynika pogląd o braku załatwienia sprawy administracyjnej przez akt niedoręczony stronie.

Po drugie, w ocenie Sądu organy nadzoru nie wyjaśniły dostatecznie także kwestii materialnoprawnych występujących w sprawie. Interpretując art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. nie można ograniczać się bowiem do badania jedynie kwestii objęcia nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy (15 kwietnia 1958 r.) i pozostawania tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa lub przekazania ich w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Wprawdzie na te jedynie przesłanki zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 20 lutego 1991 r., sygn. akt W/90 (OTK 1991, poz. 19), ale uchwały Trybunału Konstytucyjnego utraciły już moc powszechnie obowiązującej wykładni prawa, a przy interpretacji każdego aktu prawnego nie można poprzestawać tylko na wykładni językowej, lecz sięgać też do wykładni systemowej i celowościowej, zwłaszcza jeżeli wniosek wynikający z wykładni językowej nie daje się pogodzić z konstrukcją "racjonalnego ustawodawcy". Z tego względu odwołać się należy również do tytułu ustawy z 1958 r., a zwłaszcza na sformułowanie "uporządkowanie niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego". Dopiero sięgnięcie do brzmienia tytułu ustawy pozwala właściwie ustalić treść normy prawnej, zawartej w art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. i w pełni odróżnić ten przypadek przejmowania nieruchomości przez Państwo od innych uregulowań ustawodawstwa powojennego, przewidujących pozbawianie prawa własności oraz sytuacji wejścia Państwa we władanie nieruchomości w sposób oczywiście niepraworządny. Decyzje organów nadzoru obu instancji orzekając w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę przedstawionej wyżej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z marca 1958 r. i stąd również z tego względu sprawa nie mogła być uznana za dostatecznie wyjaśnioną.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie przyjął jako wiążące ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 10 września 2004 r. wydanym w sparwie o sygn. akt IV SA 3240-3247/03. Wojewoda [...] miał na uwadze, że decyzja Prezydium PRN w C. stanowiąc kwalifikowany, indywidualny akt zewnętrzny o charakterze władczym nie została skierowania do indywidualnej, określonej osoby. Za osobę taką nie może być uznana P. K. zmarła w 1953 r., która nie była stroną (adresatem) analizowanego aktu administracyjnego. Ponadto, nie dokonano właściwej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r., który to przepis nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji Prezydium PRN w C., gdyż nieruchomość rolna w S. nie była zajęta na potrzeby reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Nadto P. K. zarządzała nią poprzez m. in. wydzierżawienie gruntów innym osobom.

Prokurator Okręgowy w S. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. żądając stwierdzenia jej nieważności.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1781/08 uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rolą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było przeprowadzenie postępowania nadzorczego wobec decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. polegającego na ocenie, czy decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 156 §1 pkt 2 k. p. a., jako przepisem, na podstawie którego decyzja ta została wydana. O ile więc Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., o tyle nie wskazał, który przepis prawa został rażąco naruszony powołaną decyzją i dlaczego stwierdzone naruszenie zostało uznane za naruszenie o charakterze rażącym. Brak tych ustaleń i ocen oznacza, iż organ nadzoru nie wykazał w sposób wystarczający, wymagany art. 156 1 pkt 2 k. p. a., aby decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. była dotknięta wada rażącego naruszenia prawa.

Ponadto Sąd zaznaczył, że obowiązkiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było dokonanie oceny legalności decyzji Wojewody [...] także w kontekście okoliczności określonych w wyroku z dnia 10 września 2004 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA 3240-3247/03, w szczególności, czy organ orzekający zastosował się do zawartych w tym wyroku ocen i wytycznych w ramach art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.".

Zdaniem Sądu organ dokonał pobieżnej oceny legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., odnosząc się jedynie do niektórych okoliczności prawnych wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] września 1968 r., nie uwzględniając jednak powołanych wyżej okoliczności wynikających z art. 156 §1 pkt 2 k. p. a. i z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2004 r.

Dodatkowo Sąd wskazał na błędne powoływanie się przez organ na art. 49 k. p. a. wobec decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] września 1968 r., skoro w czasie wydania tej decyzji treść art. 49 k. p. a. była zupełnie inna. Okoliczność dotycząca publicznego ogłoszenia wskazanej decyzji była jednak przedmiotem oceny zawartej w powołanym wyroku z dnia 10 września 2004 r., w którym Sąd stwierdził m.in., że w myśl art. 49 k. p. a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] września 1968 r. publiczny sposób ogłoszenia decyzji mógł mieć zastosowanie do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, nie zaś do osób w ogóle nieoznaczonych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadsnieniu decyzji organ podniósł, że związany jest wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r., czyli powinien zbadać legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w szczególności w kontekście zastosowania się przez Wojewodę [...] do ocen i wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 10 września 2004 r. sprowadzających się do 1) rozważenia, czy rozstrzygnięcie PPRN w C. w ogóle stanowi decyzję, gdyż jego adresatem nie była P. K. ani jej spadkobiercy; 2) wzięcia pod uwagę przedstawioną przez Sąd w omawianym wyroku wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. polegającą na uwzględnieniu w interpretacji tego przepisu brzemienia tytułu wspomnianej tej ustawy.

Zdaniem organu Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nie rozważył kwestii spełniania przez akt wydany przez PPRN w C. minimalnych warunków decyzji administracyjnej, lecz zacytował jedynie ocenę prawną Sądu wskazując, iż ocena ta została przez Wojewodę [...] przyjęta jako wiążąca. Nie może to zostać potraktowane jako zastosowanie się do wiążącego wskazania Sądu. Jest to istotne uchybienie, gdyż od ustalenia, czy akt PPRN w C. spełnia minimalne warunki decyzji administracyjnej zależał dalszy tok postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że nie jest on decyzją administracyjną, postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Ponadto, w ocenie organu Wojewoda [...] nie wykazał, aby PPRN w C. rażąco naruszyło art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r., zgodnie z którym nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Wojewoda wskazał jedynie, iż wadliwość aktu z dnia [...] września 1968 r. polegała na niedokonaniu przez PPRN w C. właściwej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. Przepis ten w ocenie Wojewody [...] nie mógł stanowić podstawy wydania aktu z dnia [...] września 1968 r., ponieważ przedmiotowa nieruchomość rolna nie była zajęta na potrzeby reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

Organ wskazał, iż zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 1991 r. (W 5/90) ustawa z 1958 r. wyróżnia dwie przesłanki decydujące o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych i leśnych, tj. 1) objęcie nieruchomości "we władanie" Skarbu Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, a więc do dnia 5 kwietnia 1958 r. i 2) pozostawanie tych nieruchomości nadal we władaniu Skarbu Państwa lub przekazanie ich przez Skarb Państwa w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. W tej uchwale Trybunał Konstytucyjny nie wskazuje, aby poza dwiema powyższymi przesłankami, istniały jeszcze jakiekolwiek inne warunki przejęcia nieruchomości rolnej na podstawie art. 9 ust 1 ustawy z 1958 r. W wyroku z dnia 10 września 2004 r. Sąd wskazał jednak dodatkowo na trzecią przesłankę, nieuwzględnioną przez Trybunał Konstytucyjny w powyższej uchwale, że przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. podlegać mogły tylko te nieruchomości, które wcześniej były zajęte na potrzeby reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Rozbieżność w interpretacji art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. wyklucza w ocenie organu przyjęcie, że akt PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. wnieśli S. K., P. K., B. Z., J. K., E. H., E. W., E. S. i J. K. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że uzasadnienie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. spełnia zalecenia wynikające z wyroku Sądu z dnia 10 września 2004 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił sowją decyzję z dnia [...] listpada 2009 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadnieniu wskazano, że badając, czy Wojewoda [...] zastosował się do wytycznych wskazanych w wyroku Sądu z dnia 10 września 2004 r. zauważyć należy, iż Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. uznał za trafne i zasadne ustalenia sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 września 2004 r., z którego wynika, że decyzja PPRN w C. nie została skierowana do indywidualnej, określonej osoby.

Jeżeli natomiast chodzi o wytyczne Sądu dotyczące spsobu wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r., Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. uznał za trafne i zasadne ustalenia sądu administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 września 2004 r., z którego wynika, że w decyzji PPRN w C. nie dokonano właściwej wykładni art. 9 ust. ustawy z 1958 r., który to przepis nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji PPRN w C., skoro nieruchomość rolna w S. nie była zajęta na potrzeby reformy rolnej.

Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oznacza to, że Wojewoda [...] zastosował się do obu wytycznych Sądu zazwartych w wyroku z dnia 10 września 2004 r. poprzez przyjęcie jako własnej oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Pomimo lakonicznego uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. brak jest więc podstaw, aby uznać tą decyzję za rażąco naruszającą prawo z powodu niezastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 10 września 2004 r. W konkluzji organ swteirdził, że kontrolowana decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. nie narusza rażąco prawa.

Skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. wniósł Prokurator Okręgowy w S. zarzucając m. in. pominięcie prokuratora w postępwoaniu odwoławczym oraz niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań wyroków Sądu z dnia 10 września 2004 r. i z dnia 29 stycznia 2009 r., co poskutkowało błędnym uznaniem, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nie narusza rażąco prawa.

W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że decyzji PPRN w C. z dnia [...] września 1968 r. została wprowadzona do obrotu prawnego, gdyż została doręczona przedstawicielowi Państwa (Prezydium Powiatowej rady Narodowej w C.). Nieustalenie spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości nie czyni więc tej decyzji aktem nieistniejącym, nie funkcjonującym w obrocie prawnym.

Skarżący ponadto podniósł, że w wyroku z dnia 10 września 2004 r. Sąd nie zawarł jednoznacznej oceny prawnej dotyczącej prawidłowej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z 1958 r. Sąd bowiem wskazał jedynie na brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, nie przesądzając jednakże wyniku wykładni powyższego przepisu. W ocenie skarżącego należy podzielić pogląd wyrażony w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 1991 r., iz o przejęciu nieruchomości na własność Państwa na podstawie tego przepisu decydują jedynie dwie przesłanki: objęcie nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy z 1958 r. (5 kwietnia 1958 r.) oraz ich pozostawanie we władaniu Państwa lub przekazanie ich w użytkownanie innym osobom fizycznym lub prawnym i to - co istotne – bez względu na okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo.

Nawet jeśli Sąd w wyroku z dnia 10 września 2004 r. poddał w wątpliwość prawidłowość wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w powyższej uchwale, to w ocenie skarżącego nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez PPRN w C. w 1968 r. W niniejszej sprawie zaś przesłanki te zostały spełnione, gdyż nieruchomości zostały przejęte we władanie przez Państwo po śmierci P. K. w 1953 r. i pozostawały w tym władaniu do dnia wejścia w życie ustawy z 1958 r. Skarżący zaprzeczył, jakoby nieruchomość została w 1950 r. bezprawnie włączona do R.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto wskazał, iż nie naruszono art. 10 § 1 k. p. a., gdyż w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przeprowadzano postępwoania dowodowego, a we wniosku nie podniesiono nowych zarzutów, stąd były one znane skarżącemu z poprzedniej fazy postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej przedstawione.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek uwzględnić z urzędu wadliwości kontrolowanego aktu. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone przez właściwe organy administracji publicznej.

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji wcześniejszej.

Zgodnie z przepisem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W świetle poglądów doktryny przyjmuje się, iż reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m.in. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II; tak również: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183; podobnie: Cz. Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I Zakamycze 2005). Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; podobnie (w:) uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61).

Wskazać należy, że w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, wskazano, że w świetle zasady określonej w przepisie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny -"sprawiedliwość" wymusza między innymi takie cechy procesowe jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Według NSA przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ oczywiście w innym składzie osobowym. Zdaniem NSA na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. W uchwale stwierdzono jednocześnie, iż omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpoznania wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.), trzeba bezwzględnie oceniać, czy zaistniały przesłanki wyłączenia pracownika przewidziane w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy, umocowanego do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź z mocy prawa.

Należy także wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 stwierdził, iż w sytuacji w której piastun funkcji ministra wydał w sprawie decyzję w charakterze organu I instancji, będzie on wyłączony, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. od powtórnego rozpatrzenia sprawy w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nie oznacza, że w takim przypadku nastąpiłoby wyłączenie ministra jako organu administracji. Jak uznał bowiem NSA wyłączona jest wówczas osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, a nie sam organ administracji.

Przytoczone wyżej wywody można przenieść na grunt niniejszej sprawy. Zarówno pierwsza decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. jaki i kolejna wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (decyzja z [...] listopada 201 Or.) wydane i podpisane zostały przez tą samą osobę - działającego z upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Sekretarza Stanu K. P.

W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Naruszenie zaś prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. W zaistniałej sytuacji Sąd dostrzegając w zaskarżonej decyzji podstawę do wznowienia postępowania nie badał sprawy merytorycznie pod kątem zaistnienia lub braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.

W zakończeniu należy tylko dodać, że rację ma strona skarżąca, iż po wpłynięciu do organu wniosku stron o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Minister powinien był poinformować o tym fakcie Prokuratora Okręgowego w S. tak aby podmiot ten, z którego wniosku wszczęto postępowanie nadzorcze, mógł ustosunkować się do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie drugim wyroku.