Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2398/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. B. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VIISA/Wa 2398/11

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...].08.2011r. na podstawie art. 138 § 2 kpa - uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z [...].02.2011r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011r., nr [...], znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi Z. B pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]w [...], dzielnica [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] marca 2007r., wydanej z up. Prezydenta [...], jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, został zaopiniowany przez rzeczoznawców w zakresie wymagań higienicznych, zdrowotnych i zabezpieczeń pożarowych. Inwestor dostarczył warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, zaopatrzenia w wodę i odprowadzenie ścieków oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie z dnia 18 marca 2011r. złożyli E. M., Z. W. oraz T. I.. W odwołaniu zarzucono, że planowana inwestycja narusza ład przestrzenny wyszczególniony w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). Ponadto skarżący podnieśli, że zatwierdzony projekt budowlany nie spełnia warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] marca 2007r. w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz charakterystycznych danych inwestycji.

Prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie organ odwoławczy podał, że dla prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, konieczne jest właściwe ustalenie stron tego postępowania.

W myśl art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane : "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu".

W ocenie organu krąg stron postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, lokalizowanym na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]w [...], został przez organ pierwszej instancji ustalony w sposób nieprawidłowy.

Prezydent [...] za jedną ze stron postępowania uznał Z. W. i "spadkobiercy". W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] ustalił (na podstawie przesłanego przy piśmie urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. odpisu skróconego aktu zgonu W. W., zgodnego z treścią aktu zgonu nr [...]), iż W. W. zmarł w dniu 19 stycznia 1991r. W związku z tym, że charakter strony postępowania administracyjnego przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci, organ pierwszej instancji nieprawidłowo uznał za stronę postępowania "spadkobierców" W. W..

Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 30 § 4 i 5 Kpa:

§ 4 W sprawach dotyczących praw zbywanych lub dziedziczonych w razie zbycia lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, zaś

§ 5. W sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczany przez sąd na wniosek organu administracji publicznej.

Mając powyższe na względzie w ocenie organu odwoławczego w postępowaniu zakończonym badaną w trybie odwoławczym decyzją Prezydenta [...] nie brali udziału następcy prawni W. W., bądź w wypadku gdyby spadek po zmarłym nie został objęty, osoby sprawujące faktyczny zarząd masą spadkową.

Stosownie do art. 10 § 1 Kpa: Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej.

Oceniając postępowanie organu I instancji organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu tym doszło do naruszenia art. 28 Kpa w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 Kpa - a więc zaistniały przesłanki dla wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 Kpa.

W ocenie organu odwoławczego, rozpatrując ponownie sprawę Prezydent [...] winien w pierwszej kolejności ustalić, czy postępowanie spadkowe po zmarłym W. W. zostało zakończone prawomocnym postanowieniem sądowym o stwierdzeniu nabycia spadku, bądź czy doszło do sporządzenia notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Gdyby powyższe nie miało miejsca organ pierwszej instancji powinien ustalić faktycznych zarządców masy spadkowej, a jeśli to nie będzie możliwe winien podjąć czynności celem ustanowienia kuratora. W ocenie organu odwoławczego, Prezydent [...] winien poinformować następców prawnych W. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi Z. B pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym lokalizowanym na terenie działki o nr ew. [...] przy ul. [...]w [...] oraz zapewnić im możliwość brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Z. B.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 30 § 4 i 5 oraz art. 10 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że decyzja z 24.02.2011r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca Z. B pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym lokalizowanego na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] z przy ul. [...]wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...]ego uchylająca na podstawie art. 138 § 2 Kpa decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].02.2011r. wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

Jak podkreślił organ odwoławczy przesłanką wydania decyzji kasatoryjnej był fakt, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brali udziału następcy prawni współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości W. W., bądź w wypadku gdyby spadek po zmarłym nie został objęty - osoby sprawujące faktyczny zarząd masą spadkową lub kurator spadku - a więc z naruszeniem art. 28 ust 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 30 kpa i art. 10 kpa.

Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że to organy administracji (w tym przypadku Prezydent [...]) miały obowiązek doprowadzenia w drodze odpowiednich postępowań do ustalenia spadkobierców osób które mają przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Zapewnienie prawa udziału stronom w postępowania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym odbywać się powinno w ramach reguł z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W grę wchodzić tu będą art. 30 § 4 i 5 Kpa. Pierwszy z nich stanowi, że sprawach dotyczących praw zbywanych lub dziedziczonych w razie zbycia lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. przepis ten reguluje zatem przypadek, gdy do utraty zdolności sądowej dochodzi już w toku postępowania administracyjnego i nie odnosi się do sytuacji, gdy osoby potencjalnie zainteresowane w sprawie zmarły jeszcze przed wszczęciem postępowania, tak jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu. Skoro - jak to wynika z treści przepisu 28 ust 2 Prawa budowlanego - interes prawny w takim postępowaniu mają inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się o obszarze oddziaływania obiektu, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenie do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze doprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby będące spadkobiercami osób zmarłych, w przypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Przerzucanie ciężaru takiego obowiązku na organ administracyjny nie znajduje oparcia w omawianym przepisie.

Z kolei przepis art. 30 § 5 Kpa stanowi, że w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczany przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Sposób sprawowania zarządu spadkiem nie objętym regulują przepisy art. 666 - 668 k.p.c. Spadek uważa się za nie objęty, jeżeli spadkobiercy nie sprawują nad majątkiem spadkowym faktycznej pieczy, zwłaszcza nie wykonują czynności wchodzących w zakres zarządu, w rozumieniu przepisów o zarządzie rzeczą wspólną. Przepisów o spadkach nie objętych nie stosuje się, jeżeli spadek objął choćby jeden ze spadkobierców; w takim bowiem wypadku ochronę pozostałych spadkobierców zapewniają przepisy art. 199 - 205 k.c. w zw. z art. 611 - 616 k.p.c. o zarządzie rzeczą wspólną, mające zastosowanie z mocy art. 1035 k.c. (zob: J. Pietrzykowski (w: "Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego. Tom II." pod red. K. Piaseckiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 1997, str. 450 i n.). Z tego względu przepis art. 30 § 5 Kpa nie mógł mieć w rozpoznawanej sprawie zastosowania, albowiem jak wynika z akt sprawy, organ ustalił, że nieruchomością nr [...] przy ul. [...][...] włada żona zmarłego w dniu 19.01.1991r. W. W. i to ona brała udział w prowadzonym postępowaniu i do niej organ skierował wydaną decyzję. Tak więc nieruchomość ta nie wchodziła w skład spadków nie objętych w znaczeniu wynikającym z art. 666 Kpc, wobec objęcia jej przez uczestniczkę postępowania.

Prowadzenie postępowania z udziałem Z. W. i skierowanie do niej decyzji organu I instancji czyniło zadość obowiązkowi ustalenia stron postępowania i nie stanowiło naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Uwagi Sądu organ odwoławczy będzie zobowiązany wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.