Wyrok NSA, sygn. akt I SA 939/84
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1985-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1, art. 35 ust. 2, art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55
law: Obwieszczenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe.
Teza: Osoby, które do czasu wyprowadzenia się najemcy z lokalu zamieszkiwały z nim na podstawie umowy podnajmu lub bezpłatnego używania i w lokalu tym pozostały, ale nie są osobami bliskimi najemcy, mogą się ubiegać o przydział tego lokalu wyłącznie na zasadach ogólnych, to jest w trybie art. 31 ust. 1 lub art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ i przy zachowaniu trybu przydziału lokali, a nie na podstawie art. 42 ust. 1 tej ustawy.

TEZY

Osoby, które do czasu wyprowadzenia się najemcy z lokalu zamieszkiwały z nim na podstawie umowy podnajmu lub bezpłatnego używania i w lokalu tym pozostały, ale nie są osobami bliskimi najemcy, mogą się ubiegać o przydział tego lokalu wyłącznie na zasadach ogólnych, to jest w trybie art. 31 ust. 1 lub art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ i przy zachowaniu trybu przydziału lokali, a nie na podstawie art. 42 ust. 1 tej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ewy M. na decyzję Dyrektora Wydziału spraw Lokalowych Urzędu Miasta Łodzi z dnia 15 czerwca 1984 r. w przedmiocie odmowy przydziału lokalu mieszkalnego, nakazania jego opróżnienia i przeniesienia się na miejsce poprzedniego zamieszkania i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję; a także - zgodnie - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od tego organu kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczną Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Łodzi z dnia 15 czerwca 1984 r. utrzymano w mocy decyzję Naczelnika dzielnicy w Łodzi z dnia 20 marca 1984 r., na mocy której, na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, odmówiono Ewie M. przydziału lokalu nr 6 przy ul. G. nr 148 w Łodzi i na podstawie art. 42 ust. 3 tej ustawy nakazano jej opróżnienie tego lokalu i przeprowadzenie się na poprzednie miejsce zamieszkania przy ul. G. nr 31b m 78.

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż Ewa M. zamieszkała w spornym lokalu wraz z jego najemcą Wiktorią K. w dniu 12 października 1981 r. W dniu 4 stycznia 1983 r. Wiktoria K. opuściła sporny lokal i zamieszkiwała w charakterze członka rodziny u córki w lokalu nr 6 domu nr 37 przy ul. Cz. w Łodzi.

Decyzją z dnia 3 maja 1983 r. najemcy cofnięto uprawnienia do lokalu, a Ewa M. wystąpiła o przydział zajmowanego lokalu. Zgodnie z art. 42 prawa lokalowego w sytuacji, gdy najemca opuścił lokal pozostawiając w nim podnajemców, którzy zamieszkiwali wraz z nim przez okres krótszy niż dwa lata, organ administracji państwowej wydaje decyzję o przekwaterowaniu ich do lokalu zajmowanego przez dotychczasowego najemcę albo do lokalu, w którym osoby te zamieszkiwały w charakterze osób bliskich najemcy. Natomiast dopiero gdy brak jest możliwości takiego przekwaterowania, organ administracji państwowej wydaje decyzję o przydziale pomieszczenia zastępczego i przekwaterowaniu tychże osób do tego pomieszczenia.

Skargę do Naczelnego sądu Administracyjnego wniosła Ewa M.

Skarga zmierza do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że nie uwzględnia ona, iż skarżąca sprawowała opiekę nad Wiktorią K., osobą starszą i nieporadną, a ze względu na sytuację rodzinną, jak i lokalową, nie może przeprowadzić się na poprzednie miejsce zamieszkania - do matki. Skarżąca pracuje i ma na utrzymaniu 3 letnią córkę, musi więc mieć własny kąt, a sporny lokal to jeden pokój o powierzchni 14 m2.

W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie, powołując motywy zbieżne z motywami zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ramach sądowej kontroli legalności decyzji w rozumieniu art. 196 par. 1 Kpa stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, a to art. 107 par. 3 i art. 77 Kpa.

Zaskarżona decyzja bowiem nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji w części dotyczącej odmowy przydziału spornego lokalu, a sprawa nie zawiera w tym względzie żadnych danych dowodowych.

Stosownie do art. 42 ust. 3 prawa lokalowego do osób, które do czasu wyprowadzenia się najemcy zamieszkiwały z nim na podstawie umowy podnajmu lub bezpłatnego używania stosuje się art. 42 ust. 2 prawa lokalowego.

Ten ostatnie przepis głosi, iż jeżeli osoby bliskie, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę, zamieszkiwały z nim do czasu wyprowadzenia się najemcy przez okres krótszy niż 2 lata i nie otrzymały przydziału tego lokalu, terenowy organ administracji państwowej wydaje decyzję o przekwaterowaniu ich do lokalu zajmowanego przez dotychczasowego najemcę, chociażby lokal ten nie podlegał decyzji o przydziale, albo do lokalu, w którym osoby te zamieszkiwały w charakterze osób bliskich najemcy lub właściciela nieruchomości albo członka spółdzielni. W razie niemożności takiego przekwaterowania terenowy organ administracji państwowej wydaje decyzję o przydziale pomieszczenia zastępczego i przekwaterowaniu osób bliskich najemcy do tego pomieszczenia.

W świetle powyższego, do podnajemców pozostawionych przez najemcę w lokalu stosuje się tryb postępowania dotyczący przekwaterowania osób bliskich najemcy, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę i nie otrzymały przydziału tego lokalu /art. 42 ust. 2 i 3 prawa lokalowego/.

Przydział opuszczonego przez najemcę lokalu na rzecz jego osób bliskich następuje w trybie szczególnym, przewidzianym w prawie lokalowym /art. 42 ust. 1 prawa lokalowego/, który nie dotyczy innych osób pozostawionych w lokalu przez najemcę.

Oznacza to, iż osoby, które do czasu wyprowadzenia się najemcy zamieszkiwały z nim na podstawie umowy podnajmu lub bezpłatnego używania, a nie były jego osobami bliskimi, mogą ubiegać się o przydział tego lokalu wyłącznie na zasadach ogólnych, tzn. w trybie art. 31 ust. 1 bądź art. 35 ust. 2 prawa lokalowego przy zachowaniu ustalonych zasad i trybu przydziału lokali.

Z tych przyczyn należy uznać, iż rozpoznanie niniejszej sprawy, dotyczącej podnajemcy - Ewy M., nie będącej osobą bliską najemcy, powinno nastąpić na zasadach ogólnych.

Wprawdzie w decyzji Naczelnika dzielnicy z dnia 20 marca 1984 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, powołano trafnie podstawę prawną decyzji w omawianej części, jednak nie wyjaśniono powodów tego rozstrzygnięcia.

Mając więc na uwadze, iż skarżąca złożyła wniosek o przydział spornego lokalu - w rozumieniu art. 61 par. 1 Kpa - i nie został on rozpatrzony zgodnie z powołanymi przepisami postępowania administracyjnego, a ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

Uchylenie zaskarżonej decyzji również w części dotyczącej opróżnienia spornego lokalu i przeprowadzenia się na poprzednie miejsce zamieszkania stało się uzasadnione z uwagi na konieczność podstawowego rozstrzygnięcia związanego z wnioskiem o przydział lokalu.

W ponowionym postępowaniu odwoławczym rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego i jego rozpatrzenie celem dokonania właściwej kontroli decyzji organu I instancji o odmowie przydziału lokalu na rzecz skarżącej, przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądowym stosownie do art. 209 Kpa.

W zależności od treści rozstrzygnięcia w tym względzie pozostanie podjęcie decyzji w trybie art. 42 ust. 2 i 3 prawa lokalowego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.