Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 406/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1  art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1354/06 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. J. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1354/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę J. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

W wyniku rozpoznania wniosku J. J. (nazywanego dalej również skarżącym) z dnia 19 kwietnia 2005 r., zmienionego w dniu 10 maja 2005 r., o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmówił przyznania żądanej płatności z tytułu jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej, jednocześnie nakładając na skarżącego sankcję w wysokości 1521 zł do potrącenia z płatności pomocy, do której producent rolny będzie uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Podstawę prawną odmowy przyznania wnioskodawcy dopłat stanowił art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 ze zm.), a także art. 51 ust. 2 oraz art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. J. J. wniósł o jej uchylenie i przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005. Odwołujący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez nieudzielanie informacji o tym, że na grunty stanowiące jego własność został złożony wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich. Zastosowanie sankcji skarżący uznał za krzywdzące w sytuacji, kiedy nie miał pełnej wiedzy o tym kto "bezprawnie zawłaszczył" jego grunty w celu uzyskania dopłat bezpośrednich.

Rozpoznając złożone odwołanie J. J., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, iż skarżący pomimo tego, że był właścicielem gruntów objętych kontrolą krzyżową, to nie uprawiał ich rolniczo. Nie mógł więc z tego względu zostać uznanym za ich posiadacza w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem skarżący nie mógł otrzymać wnioskowanych danych o innym producencie rolnym (zawartych w systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków), skoro zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), dane indywidualne zawarte w systemie mogą być udostępniane wyłącznie organom statystyki publicznej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że zawyżenie powierzchni działek rolnych deklarowanych w zmienionym wniosku o przyznanie płatności skutkowało odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej na rok 2005, wraz z orzeczeniem sankcji dodatkowej w stosunku do wnioskodawcy, stosownie do art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004 oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004.

Oddalając skargę J. J. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyjaśnił, że z art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, że podmiot ubiegający się o uzyskanie płatności bezpośredniej musi wykazać między innymi, że jest "posiadaczem" gospodarstwa rolnego. Ustawa o płatnościach bezpośrednich nie definiuje tego pojęcia, stąd zasadne wydaje się w tym zakresie odwołanie do prawnej definicji "posiadania" zawartej w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadanie jest stanem faktycznym i dla jego oceny, jak wyjaśnił Sąd, nie ma znaczenia, czy stan ten jest zgodny z prawem. W świetle art. 2 ust. 1 omawianej ustawy o płatnościach bezpośrednich, za posiadacza może być zatem uznana osoba nie posiadająca tytułu prawnego do nieruchomości, a równocześnie za posiadacza może nie zostać uznany właściciel nieruchomości, jeżeli faktycznie nią nie włada.

Odnosząc się do zgromadzonego przez organy w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego, Sąd zauważył, że skarżący pomimo, iż legitymował się prawem własności do spornych nieruchomości w roku 2005, nie był ich faktycznym posiadaczem, jak i w żaden sposób nie wykonywał swego prawa własności poprzez jakikolwiek wpływ na utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Z wyjaśnień skarżącego złożonych w trakcie postępowania, jak i z zeznań przesłuchanych przez organ osób wynika, że skarżący nie prowadził produkcji rolnej na spornych gruntach, nie zebrał z nich plonów, nie poniósł kosztów z tym związanych, jak i nie dokonał ich sprzedaży. Skarżący nie był też zlecającym wykonanie tych czynności w jego imieniu. Dokonane w tym zakresie przez organ ustalenia stanu faktycznego sprawy okazały się trafne i poparte zebranym materiałem dowodowym.

Według Sądu I instancji, dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie miał w tym przypadku znaczenia zarzut sankcjonowania przez organ faktu przyznania dopłat osobie, która użytkowała grunt bez prawnie skutecznej umowy dzierżawy, ponieważ przedmiotem skargi nie była decyzja przyznająca dopłaty Ł. L., a decyzja odmawiająca przyznania dopłat skarżącemu.

Sąd wyjaśnił, że nie może budzić wątpliwości, iż skorygowanie przez skarżącego wniosku o dopłaty nastąpiło po wszczęciu przez organ postępowania kontrolnego w sprawie złożonego wniosku o dopłaty. W takiej sytuacji korekta wniosku, ze względu na treść art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004, nie mogła zostać zatwierdzona w odniesieniu do skorygowanych powierzchni działek rolnych i tym samym uwolnić skarżącego od poniesienia konsekwencji związanych z pierwotnym wskazaniem we wniosku o dopłaty działek rolnych niebędących w jego faktycznym posiadaniu (władaniu).

Za prawidłowe Sąd uznał ustalenia faktyczne i prawne organu odnośnie zastosowanej sankcji związanej z ustaloną różnicą między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem, mającym podlegać dopłatom bezpośrednim (różnica wynosząca 52 % dla jednolitej płatności obszarowej i różnica 38,65% powierzchni działek zgłoszonych we wniosku w stosunku do stwierdzonych podczas kontroli odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej).

Sąd ocenił jako chybiony zarzut naruszenia przez organy zasad postępowania administracyjnego, który miał polegać na odmowie udostępnienia skarżącemu informacji o tym, czy zostały złożone wnioski o dopłaty na grunty będące jego własnością. Zdaniem Sądu, o naruszeniu ogólnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i oddziaływania organów na świadomość i kulturę prawną obywateli można mówić m.in. wówczas, gdy organ odmawia udzielenia informacji na temat obowiązującego stanu prawnego i możliwych skutków z niego wynikających w określonym stanie faktycznym. Z obowiązkami organów wynikającymi z art. 8 k.p.a. nie należy jednak mylić uprawnień do uzyskiwania szczegółowych informacji dotyczących jakichkolwiek innych postępowań administracyjnych lub dostępu do informacji publicznej. We wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich rolnik winien zawrzeć dane odzwierciedlające rzeczywisty stan rzeczy, odnoszący się do faktycznie posiadanych i uprawianych gruntów, a nie informacje "dopasowywane" stosownie do uzyskanej od ARiMR wiedzy o obszarach, na które jeszcze nie złożono wniosków.

W skardze kasacyjnej J. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił:

a) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny,

b) naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.u.s.a., art. 3 § 2 w związku z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania, że nie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich,

c) naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 w związku z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania, że nie doszło do naruszenia art. 138 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004,

d) naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 w związku z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania, że nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wyjaśnił, że jako współwłaściciel wydzierżawionych gruntów rolnych powziął wiadomość, że dzierżawca poddzierżawił bez jego zgody grunty rolne na rzecz innej osoby (nieznanej z imienia i nazwiska). W związku z tym faktem, pismem z dnia 5 maja 2005 r. na podstawie art. 698 § 2 k.c. wypowiedział dzierżawcy umowę w trybie natychmiastowym. W dniu 10 maja 2005 r., po przekazaniu dzierżawcy oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy dzierżawy, złożył do organu administracji wniosek zmieniający pierwotny wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich o żądanie dopłat za grunty, które dotychczas oddane były w dzierżawę.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, stan faktyczny został w rozpoznawanej sprawie ustalony bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, odnoszącej się przede wszystkim do dokonywanych przez skarżącego działań w celu "regulacji" stanu prawnego, w szczególności - wypowiedzenia umowy dzierżawy, zwrotnego przeniesienia posiadania po zakończeniu umowy dzierżawy, a tym samym możliwości przeniesienia na skarżącego, na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, prawa do dopłat wynikających ze złożonego przez poprzedniego posiadacza gruntów wniosku. Skarżący zaznaczył, że spełnione zostały przy tym wszystkie przesłanki uprawniające go do ubiegania się o dopłaty w omawianym trybie (do przeniesienia posiadania doszło w okresie pomiędzy dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności przez dzierżawcę (innego posiadacza zależnego) za sporne grunty a dniem wydania decyzji w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich; skarżący jest producentem rolnym i spełnia warunki do przyznania płatności; w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania w wyniku wypowiedzenia umowy dzierżawy, skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek).

Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił uwagę również na okoliczność nałożenia na niego sankcji przez organ w sytuacji, gdy nie zostało ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, czy można było mu przypisać umyślne działanie. Drugi wniosek został złożony, według skarżącego, w momencie, kiedy według jego najlepszej wiedzy, uregulowany został stan prawny nieruchomości poprzez dokonane rozwiązanie umowy dzierżawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podniesione przez skarżącego zarzuty sprowadzają się do wykazania, że wskutek naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego doszło do nieprawidłowego wykonania przez Sąd funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 p.u.s.a.), poprzez odmówienie uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., mimo że została ona podjęta z naruszeniem art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, art. 138 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004 oraz wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 k.p.a.).

Przed odniesieniem się do oceny zasadności przytoczonych zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć na wstępie należy, że ustawa o płatnościach bezpośrednich, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy, przyjmuje w art. 2 ust. 1, iż płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego. W związku z tym, że ustawowa przesłanka posiadania gospodarstwa nie jest powiązana z tytułem prawnym wnioskodawcy do nieruchomości, ale ma związek z faktycznym władztwem nad gruntem rolnym, polegającym na jego rolniczym użytkowaniu, Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie wskazywał, iż decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane dopiero po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim po ustaleniu podmiotu, który rolniczo użytkował (posiadał) grunty rolne zgłoszone we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. II GSK 342/06; wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 53/07).

Wbrew temu co twierdzi w uzasadnieniu złożonej skargi kasacyjnej skarżący, na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości, że kontrola złożonego przez skarżącego wniosku wykazała nieprawidłowości dotyczące różnicy pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą wielkością obszaru posiadanych gruntów rolnych. Przyjęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. oraz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. ustalenia dotyczące właściwej powierzchni działek, jaką winien zgłosić skarżący, zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, są prawidłowe i wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza akt postępowania dowodzi, że organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne kroki w celu dokładnego zbadania sprawy, właściwie ukierunkowały postępowanie dowodowe na ustalenie podmiotu, który faktycznie zajmował się użytkowaniem zgłoszonych działek rolnych, korzystając w tym celu z przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego środków dowodowych (przesłuchanie strony, przesłuchanie świadków). Z niewadliwych ustaleń przyjętych w tym zakresie wynika, że skarżący, mimo że był właścicielem spornych gruntów, to nie pozostawał jednocześnie ich faktycznym posiadaczem poprzez pośrednie lub bezpośrednie wpływanie na utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. W świetle tych okoliczności, brak jest podstaw, by uznać za zasadny zarzut przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego z uchybieniem przepisu art. 7 k.p.a. oraz wbrew dyspozycji art. 77 k.p.a., skoro organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, niedający jakichkolwiek wątpliwości w zakresie nieprowadzenia przez skarżącego produkcji rolnej na części zgłoszonych gruntów rolnych, co zresztą było o tyle niesporne, że sam skarżący w istocie w toku postępowania nie poddawał tego w wątpliwość.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. prawidłowo wykazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiada prawu. Ocenę tę, zdaniem Sądu, odnosić również należy do zastosowania powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, nie przekonuje przytoczony dla uzasadnienia odmiennego poglądu skarżącego argument, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w niniejszej sprawie oparte winno było zostać na przepisie art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zezwalającym na przeniesienie prawa do dopłat wynikających z wniosku złożonego przez poprzedniego posiadacza gruntów. Stanowisko wyrażone przez skarżącego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i zarzucające Sądowi I instancji nierozważenie możliwości przyjęcia w sprawie możliwości nabycia tą drogą prawa do dopłat pomija jednakże tę istotną okoliczność, iż "przejęcie" dopłat bezpośrednich jest szczególnego rodzaju instrumentem dokonania zmiany podmiotowej po stronie adresata pomocy przyznawanej w ramach wspólnej polityki rolnej i ma związek z przeniesieniem posiadania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, a więc odnosi się do przekazania wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności złożonym przez dotychczasowego producenta rolnego, a nie tylko części z nich. Rozważając problem charakteru prawnego instytucji określonej w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 217/07, niepubl. podkreślił, że przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, pomimo braku wyraźnego określenia w treści zakresu tego przeniesienia, dotyczy przekazania gospodarstwa rolnego rozumianego jako wszystkie działki rolne, objęte wnioskiem o przyznanie płatności i jest zbieżne z zawartym w art. 74 rozporządzenia nr 796/2004 wymogiem przeniesienia całego gospodarstwa. Istotne znaczenie ma tu motyw 73 preambuły omawianego rozporządzenia nr 797/2004 wskazujący na generalne cele, jakim ma ten akt prawny służyć, a są nimi zasady ustanawiające "konsekwencje przekazania całych gospodarstw". W kontekście tak ustalonego zakresu stosowania art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów postępowania w związku z wadliwym, zdaniem skarżącego, uznaniem, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, okazał się całkowicie niezasadny.

Za chybiony uznać należało również powołany przez skarżącego zarzut niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia art. 138 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący przyjmuje, że została w stosunku do niego wadliwie zastosowana sankcja administracyjna polegająca na odebraniu kwoty płatności obszarowych pomimo, iż nie zostało ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, czy można było mu przypisać w rozpoznawanym postępowaniu umyślne działanie. Przytaczając taką argumentację na poparcie stawianego zarzutu, skarżący jednakże nie dostrzega, że podstawą nałożenia na niego sankcji związanej z wynikiem kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej był art. 138 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004, a więc regulacja całkowicie odrębna od przedstawionej (art. 138 ust. 2). Przepis art. 138 zawiera w sobie dwie odrębne normy prawne uprawniające organy do zastosowania sankcji zmniejszającej (odbierającej) płatność, z tym, że zastosowanie sankcji, o której mowa w ust. 2, wymaga udowodnienia, iż różnice między areałem zadeklarowanym a określonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie. Sankcja w stosunku do skarżącego została w rozpoznawanej sprawie ustalona zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 138 ust. 1 cyt. rozporządzenia, a więc bez dowodzenia umyślności działania, stąd uwzględniając zarówno treść rozstrzygnięć orzekających w sprawie organów, jak i zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., z przyczyn oczywistych, przepis art. 138 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004 nie mógł mieć zastosowania i z takich względów nie mógł zostać w sprawie naruszony.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny okazał się również postawiony pod adresem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Według autora skargi kasacyjnej, uchybienie wymienionemu przepisowi miałoby polegać na tym, że wydając wyrok Sąd I instancji zaniechał należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trudno jednakże dostrzec, by przyjęty przez wnoszącego skargę kasacyjną sposób naruszenia prawa powiązany być mógł w niniejszej sprawie z treścią wymienionego przepisu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd administracyjny uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji zawarł w sporządzonym uzasadnieniu wyroku wszystkie wskazane przez ustawodawcę elementy wymagane prawem, wyjaśniając dlaczego zaskarżona decyzja zarówno ze względu na zastosowane przepisy prawa materialnego, jak i przyjętą procedurę odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił również w sposób całkowicie prawidłowy stan sprawy, jak i odniósł się w pełni do zarzutów złożonej przez skarżącego skargi. W tej sytuacji, za niezrozumiałą należy uznać argumentację skargi kasacyjnej wskazującą na nieprawidłowe wywiązanie się przez Sąd z wymogów przewidzianych w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.