Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1888/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] ; [...] Minister Inwestycji i Rozwoju, działając na podstawie art. art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. C., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] w zaskarżonym zakresie. Organ wskazał, że na mocy ww. decyzji nieruchomość położona w gminie [...], w obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,1695 ha, została objęta decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej ,, [...]" na odcinku węzeł "[...]" - węzeł "[...]".

Wnioskiem z dnia [...] października 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa niezabudowanej nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej ,,[...]" na odcinku węzeł .[...]" - węzeł "[...]", położonej w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1695 ha, stanowiącej własność T. C., w pkt 2 ustalił na rzecz Pana T. C. odszkodowanie za wywłaszczoną działkę w wysokości 433998 zł, w pkt 3 zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego w pkt 2 odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja będzie podlegała wykonaniu, w pkt 4 określił termin wydania przedmiotowej nieruchomości Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad przez dotychczasowego właściciela na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji jej dotychczasowemu właścicielowi.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na brak wniesienia odwołania w terminie ustawowym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. stała się ostateczna. Wnioskiem z [...] października 2016 r. T. C., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006r., znak: [...], w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu wniosku jako podstawę stwierdzenia nieważności wskazano przesłankę wymienioną wart. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. rażące naruszenie prawa, polegające na naruszeniu art. 10 § 1 Kpa poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wynikający z braku doręczania korespondencji na właściwy adres strony. Wskazano, że pisma w sprawie, włącznie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i decyzją kończącą postępowanie administracyjne były wysyłane na adres: ul. [...], [...] mimo, że wcześniej w piśmie z dnia [...] listopada 2004 r. wnioskodawca oświadczył, że od wielu lat mieszka w [...]. Dodatkowo, w uzasadnieniu wniosku wskazano, że w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r., T. C. poinformował organ wojewódzki, że wyjeżdża na okres około 2 miesięcy do [...] oraz podał nr telefonu osoby upoważnionej do kontaktu w razie zaistnienia potrzeby pilnego kontaktu.

We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarzucono także naruszenie przez organ wojewódzki art. 34 § 1 Kpa poprzez brak podjęcia próby ustalenia pełnomocnika strony oraz nie wyjaśnienie czy osoba, której numer telefonu przekazano organowi, nie ma statusu pełnomocnika.

Zarzucono także naruszenie art. 41 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa, z uwagi na fakt, iż T. C. nie został poinformowany o obowiązku zawiadomienia organu administracji o każdej zmianie swojego adresu, a także naruszenie art. 44 Kpa, albowiem nie zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego gdyż wnioskodawca nie mieszkał pod adresem, na który doręczana mu była korespondencja.

Organ wyjaśnił na czym polega kontrola decyzji prowadzona w trybie nieważnościowym. Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym badaniu pod względem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., w części dotyczącej ustalenia odszkodowania w wysokości 433998,00 zł na rzecz T.C. za nieruchomość położoną w gminie [...], w obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1695 ha, przeznaczoną pod budowę drogi ekspresowej " [...] " na odcinku węzeł .[...]" - węzeł "[...]" tj. w zakresie jej pkt. 2 .

Materialnoprawną podstawą wydania kwestionowanej ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

W myśl art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (art. 134 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zgodnie z treścią art. 134 ust. 4 ww. ustawy jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia.

Na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości, stanowił operat szacunkowy z dnia [...] lipca 2005 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. D. (uprawnienia nr [...]), na podstawie którego organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie. Operat szacunkowy o wartości działki nr [...] o pow. 0,1695 ha został sporządzony w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Do ustalenia wartości nieruchomości wykorzystano transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne, w szczególności nabywanymi pod lokalizację drogi ekspresowej [...] na odcinku: węzeł [...]" - węzeł "[...]", w obszarze którego położona była przedmiotowa nieruchomość. Wartość gruntu oszacowano na kwotę 250 zł/m2, co dało łączną kwotę 423 750,00 zł.

Ponadto z uwagi na fakt iż na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się składniki, budowlane w postaci siatki stalowej na słupkach betonowych, dokonano ich oszacowania na kwotę 10 248,00 zł.

Łączną wartość nieruchomości wraz ze składnikami budowlanymi i roślinnymi oszacowano na kwotę 433 998,00 zł i w takiej wysokości ustalono odszkodowanie.

W ocenie organu nadzorczego operat szacunkowy został prawidłowo sporządzony w oparciu o transakcje nieruchomościami drogowymi, co odpowiada brzmieniu obowiązującego wówczas § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności organ wskazał, że uznał je za nieuzasadnione.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 Kpa, poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w ocenie organu jest nieuzasadniony, bowiem zarówno przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, jak również po jego wszczęciu, dotychczasowy właściciel miał możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, na co wskazuje korespondencja strony kierowana do organu wojewódzkiego.

Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Jak wynika z akt sprawy, korespondencja wysyłana na adres T. C. - ul. [...],[...], była skutecznie doręczana. Na powyższy adres Wojewoda [...] skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z dnia [...] lutego 2005 r., zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy administracyjnej z dnia [...] lutego 2006 r. oraz przede wszystkim zaskarżoną decyzję Nr [...] z [...] kwietnia 2006 r. Dodatkowo w korespondencji kierowanej do organu wojewódzkiego T.C. niejednokrotnie sam wskazywał jako adres nadawczy ul. [...], [...] (np.: pismo z dnia [...] listopada 2004 r. i pismo z dnia [...] lutego 2005 r.).

W piśmie z dnia [...] listopada 2004 r. znalazła się wzmianka, że T. C. "zamieszkuje w [...] od wielu lat", jednak w ocenie organu nadzorczego brak było podstaw by uznać, żeby organ wojewódzki mógł zakwalifikować taką informację jako zawiadomienie o zmianie adresu. Powyższe nie mogło wynikać także z informacji zawartej w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. o planowanym wyjeździe do [...] i wynikającej stąd nieobecności, która miała potrwać około 2 miesiące.

Powyższe informacje mogły, wbrew twierdzeniom skarżącego, utwierdzić organ wojewódzki w przekonaniu, że pobyt T. C. poza granicami kraju ma charakter co najwyżej tymczasowy.

Wyjaśniono także, że podanie organowi administracji publicznej numeru telefonu kontaktowego w razie potrzeby pilnego kontaktu nie wskazuje jednoznacznie na inny niż wynikający z korespondencji adres zamieszkania.

Zgodnie z art. 41 Kpa, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Zgodnie z panującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w celu wywodzenia skutków wyrażonych wart. 41 Kpa, organ administracji publicznej powinien poinformować strony o jego treści (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 21 maja 2014 r., sygn. akt II SA/G d 843/13).

Niemniej nie można uznać, że brak poinformowaniu stron o ww. przepisie przesądza o jego rażącym naruszeniu i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Wskazano, że naruszenie prawa kwalifikowane będzie jako rażące, jeżeli następuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu prawa stanowiącego podstawę tego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej występuje w przypadku, w którym treść przepisu, którego naruszenia dopuścił się organ, może zostać ustalona bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Taka sytuacja w ocenie organu nie zachodzi w przedmiotowym postępowaniu, stąd też analiza całości akt sprawy nie wskazuje aby zaskarżona decyzja obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadliwością dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

W konsekwencji, wbrew zarzutom pełnomocnika strony, brak było podstaw by uznać, że Wojewoda [...] rażąco naruszył art. 34 § 1 Kpa, obligujący do wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej.

Tym samym w ocenie organu nadzorczego w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu odszkodowania.

Organ podkreślił, że dochowanie zasady wynikającej z art. 10 § 1 Kpa, a więc zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, oznacza zapewnienie uprawnionym podmiotom czynny udział podczas całego postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia do zakończenia, a w szczególności bezpośrednio przed wydaniem decyzji celem ustosunkowania się do całego zebranego materiału dowodowego. W razie uprawomocnienia się decyzji organu I instancji, orzeczenie takie - jako wadliwe - podlegałoby konieczności wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (wznowienie postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Powyższa okoliczność mogłaby stanowić zatem przesłankę do wznowienia postępowania.

Stąd też analiza całości akt sprawy w ocenie organu nie wskazuje aby decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. obarczona była jakąkolwiek kwalifikowaną wadliwością dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan T. C., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynika strawy, polegający na:

a) naruszeniu art. 10 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy decyzji, pomimo tego, iż w toku postępowania Wojewoda [...], uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co zebranego materiału dowodowego w szczególności skarżący nie miał możliwości zawnioskowania o przeprowadzenie ponownej wyceny nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, ewentualnie złożenia takiej opinii wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie wnioskodawcy, albowiem pisma w sprawie w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania i decyzją były kierowane na adres ul. [...], mimo, że strona informowała, że od wielu lat mieszka w [...] i podała telefon kontaktowy do osoby w kraju z uwagi na wyjazd do [...].

b) naruszeniu art. 34 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, pomimo nie podjęcia przez ten organ działań w celu wyznaczenia stronie kuratora dla osoby nieobecnej, który by reprezentował jej istotne interesy majątkowe

c) naruszeniu art. 41 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez udziału strony, która nie został prawidłowo powiadomiona o obowiązku zawiadomienia organu administracji o każdej zmianie swojego adresu.

d) naruszeniu art. 44k.p.a. ponieważ decyzja nie została prawidłowo doręczona stronie tj. nie zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego gdyż wnioskodawca nie mieszkał pod adresem na który doręczono korespondencję. Po adresem na który doręczono korespondencję strona mieszkała tymczasowo, podczas pobytów w kraju.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ.

W uzasadnieniu strona skarżąca opisała stan faktyczny sprawy, podnosząc okoliczności na które powołała się we wniosku wszczynającym postępowanie. tj. iż będąc stroną został on pozbawiony prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, pomimo iż gwarantuje mu to art. 10 § 1 k.p.a.

Naruszenie uniemożliwiło skarżącemu kwestionowanie ustaleń organu. Tymczasem w świetle ustaleń strony nieruchomość poddana wywłaszczeniu ma wartość -ok. 3 krotnie wyższą od ustalonej w postępowaniu wywłaszczeniowym. Wysokość odszkodowania, w żaden sposób nie pozwala na nabycie nieruchomości o podobnych walorach w tym samym rejonie.

Podkreślono, że z uwagi na art. 41 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. organ powinien poinformować stronę, że powinna ona informować organ o każdej zmianie adresu zamieszkania. W niniejszej sprawie strona nie została poinformowana o tym obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjne w wyroku z dnia 9 lutego 2006 r. wyjaśnił, że doręczenie na dotychczasowy adres bez uprzedniego pouczenia strony ojej obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu nie może zostać uznane za skuteczne.

Wojewoda [...] w ocenie strony naruszył również art. 44k.p.a. Doręczenie zastępcze może być stosowane tylko jeżeli strona faktycznie zamieszkuje poddanym adresem, lecz jest chwilowo nieobecna. W niniejszej sprawie nie' można uznać tego rodzaju doręczeń za skuteczne, ponieważ T. C. przebywał w [...], gdyż tam właśnie koncentrował swoją aktywność życiową.

Strona nie mieszkała pod adresem na który doręczono korespondencję, nie można więc uznać że doszło do doręczenia zastępczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.- dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych, nie wykluczył zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków. W zależności od stopnia tej wadliwości stosuje się więc odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Możliwości takie stwarza zarówno instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 k.p.a.), jak również stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a). Zarówno jednak w doktrynie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednak stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (tak, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 30 sierpnia 1993 r., II SA 1226/93, niepubl; z dnia 13 września 2013 r. II OSK 533/12). stwierdził jednoznacznie, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.

Sąd w pełni podzielił więc stanowisko organu, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazywane przez stronę skarżącą we wniosku z [...] października 2016r. okoliczności mające uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2016r. odpowiadały w swej istocie przesłance wznowienia postępowania, o której mowa wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Na marginesie należy przy tym wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości po stronie organu, jeśli chodzi o klasyfikację żądań strony. Organ nie miał bowiem żadnych podstaw aby wzywać stronę o sprecyzowanie treści żądania. W sprawie nie jest kwestionowane, że Strona, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, wynikało jednoznacznie z treści wniosku, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika. Organ zobligowany był zatem ten wniosek rozpoznać, zgodnie żądaniem strony, jako właśnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (a nie o wznowienie postępowania).

Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej wysokości przyznanego jej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, z uwagi na to, że w jej ocenie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem strona nie została skutecznie zawiadomiony przez Wojewodę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (wyceną biegłego) jak też nie została mu skutecznie doręczona decyzja w tej sprawie.

Skarżący podkreślił przy tym, że w toku postępowania informował organ, że od wielu lat zamieszkuje w [...], jak również, że wyjeżdża tam ponownie na ok. 2 miesiące, po pobycie w Polsce - pismo z [...] lutego 2005r.

Wskazać zatem należy, że z akt sprawy wynika, skarżący osobiście brał udział w postępowaniu negocjacyjnym w zakresie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, w drodze umowy, podając tam cały czas adres zameldowania (ewidencyjny) tj. ul. [...]. Na ten adres została kierowana również cala korespondencja w sprawie dot. wywłaszczenia począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, któro zostało odebrane [...] lutego 2005r. (podpis odbiorcy nieczytelny). W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wiedział o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Co więcej w trakcie jego trwania na wskazany powyżej adres (kwestionowany przez stronę) została mu doręczona decyzja z [...] lutego 2005r. Nr [...] w sprawie udzielenia GDDK i A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie należącej do niego nieruchomości, od której wniósł odwołanie. W załączeniu zaś do odwołania z [...] lutego 2005r. pismem z [...] lutego 2005r. poinformował organ tj. Wojewodę [...], o tym, że zmuszony jest wyjechać do [...] na ok. 2 miesiące. Podkreślić należy, że strona skarżąca we wszystkich pismach kierowanych do organu, podawała adres zamieszkania w Polsce tj. adres a który korespondencję kierował organ- Wojewoda [...].

W aktach administracyjnych dotyczących skarżącego, brak jest zaś jakiejkolwiek informacji przekazanej organom przez skarżącego o zmianie tego adresu. Przesyłki adresowane pod ten adres były zaś jak wskazano powyżej w części skutecznie odbierane. W świetle powyższego jak słusznie uznał organ kontrolujący w ramach postępowania nieważnościowego decyzję Wojewody w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi, iż w sposób rażący przeprowadził postępowanie.

Przywołany przez skarżącego przepis art. 10 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Obowiązkiem organu jest zatem bez wątpienia zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest jednak kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Powyższe dotyczy również kwestii związanej z zastępczym doręczeniem zawiadomień, decyzji Należy wskazać, że zgodnie z art. 44 k.p.a w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.

Wskazać należy, że przywołany przepis powinien być interpretowany w powiązaniu z art. 41 § 1 k.p.a., który nakłada na strony, ich przedstawicieli i pełnomocników obowiązek zawiadomienia organów administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek ten ciąży na stronie od daty dowiedzenia się o prowadzonym postępowaniu administracyjnym zaś na organie, na podstawie art. 9 k.p.a. ciąży obowiązek pouczenia strony o tej powinności i o skutkach jej niedopełnienia (por. wyrok NSA z 23 września 2005 r. I OSK 43/05). Konsekwencją zaniechania przez stronę wskazanego obowiązku jest to, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem - w tym także doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 k.p.a. - ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a). W sytuacji gdy skarżąca podnosi, iż decyzja nie została jej doręczona, ze względu na skierowanie jej pod błędny adres, właściwy organ w pierwszym rzędzie powinien dokonać oceny czy w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji. Ocena ta wymagała przede wszystkim rozważenia, czy spełnione zostały przesłanki ustawowe uprawniające organ do przyjęcia domniemania skutecznego doręczenia pisma stronie stosownie do treści art. 41 § 2 k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie i piśmiennictwie, że organ administracji ma obowiązek pouczenia strony o treści przepisu art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., i że brak takiego pouczenia stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy, uzasadniające nieskuteczność prawną doręczenia pod dotychczasowym adresem, gdy strona nie powiadomiła o zmianie miejsca zamieszkania (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2004 r., li SA 2788/03; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 sierpnia 2008 r. II SA/Wr 326/08; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa CH.Beck 2006). Jednak jak wskazano powyżej uchybienie przepisom o doręczeniach skutkuje oceną o ewentualnej podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a nie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku: NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. (OSK 1549/04 LEX nr 179110) w którym wyrażono pogląd, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i uwzględnienie tej wadliwości postępowania jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. Z kolei w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2015 r. VI SA/Wa 1342/14, nr [...]) wskazano, że zarzut pozbawienia czynnego strony w postępowaniu administracyjnym może być rozważany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, konkretnie przesłanki unormowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie o stwierdzenie nieważności eliminuje się decyzję dlatego, że w niej samej (a nie w procedurze) tkwią ciężkie wady prawne, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (analogicznie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2016 r. VII SA/Wa 1691/16, LEX nr 2148958).

Mając zatem na uwadze, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, iż tryby nadzwyczajne cechuje niekonkurencyjność, okoliczności stanowiące podstawę wznowienia nie mogą być jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji. Z powyższych względów wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Skarżącego, Minister nie mógł przychylić się do jego wniosku i stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...].

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.