Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1261/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej . B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1317/15 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1317/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję.

W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...]działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E. i M. L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w miejscowości [...] na działce nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną (dojazd istniejącym zjazdem z drogi gminnej dz. ewid. ozn. nr [...] przyłącz energetyczny kablowy [...] z istniejącego słupa nr [...] na dz. ewid. nr [...] do projektowanej szafy pomiarowej zabudowanej na złączu kablowym w linii ogrodzenia dz. ewid. nr [...], linia energetyczna kablem ziemnym zalicznikowo z szafy pomiarowej do projektowanego budynku po dz. nr [...], przyłącz kanalizacyjny do istniejącej studzienki kanalizacyjnej na dz. [...], studnia wiercona na dz. nr [...], instalacja wodociągowa zewnętrzna -przyłącz z projektowanej studni po dz. nr [...], utwardzenie dojść, dojazdu, miejsca postojowego i placu manewrowego przy projektowanym budynku na dz. nr [...]

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] 2012 r. wydano inwestorom pozwolenie na budowę powyższej inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi T. B. wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1295/12 uchylił decyzję Wojewody [...] oraz Starosty [...] z dnia 23 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 2570/13 oddalił skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta [...] postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie do dnia 4 maja 2015 r. w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nieprawidłowości i uzupełnienia braków w projekcie budowlanym dotyczących lokalizacji projektowanej studni.

W dniu 4 maja 2015 r. inwestorzy uzupełnili wniosek o pozwolenie na budowę załączając egzemplarze uzupełnionego projektu budowlanego w którym zawarto i uwzględniono: decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych na dz. nr [...], projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczego (studni wierconej) za wodą zwykłą w obrębie utworów trzeciorzędowych na dz. nr [...], pismo Wójta Gminy [...] z dnia 21 sierpnia 2013 r., dotyczące ustaleń tekstowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz opinię z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotyczącą interpretacji ustaleń tekstowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Wyjaśnienia kwestii wymogów zawartych w § 23 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w [...], a dotyczących wymaganych badań stosunków hydrologicznych zlewni powyżej ujęcia dokonał w opinii z dnia 12 sierpnia 2013 r. autor projektu planu, który stwierdził, iż ustalenie to nie ogranicza możliwości lokalizacji nowych ujęć indywidualnych (studni ) a przy ich realizacji ustalenia § 23 pkt 4 nie maja zastosowania.

Od decyzji Starosty [...] z dnia [...]2015 r., nr [...]odwołanie złożył .B. podnosząc, że załączona jako wymagane uzupełnienie do projektu budowlanego opinia hydrologiczna dotycząca lokalizacji projektowanej studni sporządzona została nierzetelnie, bowiem uwzględnia jedynie prywatny interes inwestora. Ponadto odwołujący podniósł, że pomiędzy jego posesją, a działką objętą pozwoleniem na budowę istnieje spór co do przebiegu granicy, który winien zostać rozstrzygnięty przed udzieleniem pozwolenia na budowę.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zarzut dotyczący nierzetelności opinii hydrologicznej dotyczącej warunków lokalizacji studni na terenie inwestycji jest bezzasadny.

Skargę na tę decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. B. Skarżący podniósł, że już na etapie postępowania przed I instancją błędnie zostały ustalone strony postępowania w konsekwencji czego pozbawiono możności działania spadkobierców po I. S.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie wykonano wskazań WSA w Krakowie zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1295/12, co stanowiło naruszenie art. 153 P.p.s.a.

Sąd przypomniał, że Starosta [...]oraz Wojewoda [...] byli związani wskazaniami wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, iż przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organy administracji w tej sprawie nie uwzględniły wynikających miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymogów w zakresie sposobu zaopatrzenia nowo planowanej inwestycji w wodę pitną. Pominięto bowiem, że zgodnie z § 23 pkt 3 planu miejscowego do czasu realizacji zbiorczych systemów wiejskich zaopatrzenia w wodę utrzymuje się zaopatrzenie z istniejących ujęć indywidualnych i grupowych. Natomiast pkt 4 powołanego przepisu stanowi, że lokalizacja ujęć i sposoby poboru wód winny być ustalane po przeprowadzeniu wymaganych badań stosunków hydrologicznych zlewni powyżej ujęcia i w oparciu o ich wyniki. W kontrolowanej sprawie inwestor nie przedłożył wymaganych badań stosunków hydrologicznych zlewni. Jednocześnie Sąd podkreślił, że wskazanego powyżej obowiązku inwestora w zakresie przeprowadzenia badania stosunków hydrologicznych zlewni, nie zmienia § 7 pkt 3 planu miejscowego. Przepis ten zawiera ogólną normę, która doprecyzowanie znajduje w § 23 pkt 4 planu miejscowego. Ten zaś nakłada na inwestora obowiązek takiego lokalizowania ujęcia wody i sposobu jej poboru, aby nie zostały zakłócone stosunki hydrologiczne na terenie objętym inwestycją. Podstawę ocen w tym względzie stanowi właśnie opinia zawierająca badanie stosunków wodnych, o której mowa w analizowanym przepisie. Skoro więc w sprawie opinia taka nie została sporządzona, to jej brak uniemożliwiał wydanie inwestorom pozwolenia na budowę. WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku jednoznacznie wskazał, że ponownie prowadzone postępowanie winno zostać uzupełnione o brakujące, a wskazane wyżej wyniki badań, o których mowa w § 23 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...].

W ponownie prowadzonym postępowaniu inwestorzy uzupełnili wniosek o pozwolenie na budowę załączając cztery egzemplarze poprawionego i uzupełnionego projektu budowlanego. W projekcie tym znajduje się opis techniczny studni wierconej na wodę pitną. Podano, że projektowany obiekt jest wolnostojącym elementem konstrukcyjnym przeznaczonym na pobór wody pitnej do projektowanego budynku mieszkalnego. Pobór wody ma następować przez zastosowanie pompy głębinowej zasilanej z instalacji elektrycznej budynku mieszkalnego. Projektowana studnia wiercona dla potrzeb zaopatrzenia w wodę projektowanego budynku mieszkalnego miałaby być wykonana z rur stalowych o średnicy 273 mm i PCV 160 mm. W uzupełnionym projekcie budowlanym w opisie uzupełniającym stwierdzono, że uzupełniono dokumentację projektową o projekt robót geologicznych na wykonanie otworu poszukiwawczego 0-1 za wodą zwykłą w obrębie utworów trzeciorzędowych na działce nr [...] w miejscowości [...] wraz z zatwierdzającą go ostateczną decyzją z dnia [...]2013 r. W ekspertyzie wprost wskazuje się, iż opracowanie stosunków hydrologicznych zlewni jest zbędne.

Do projektu załączono również pismo Wójta Gminy [...] z opinią autora miejscowego planu w zakresie § 23 pkt 4 tego planu, z której wynika, że w przypadku realizacji studni indywidualnej (kopanej) służącej zaopatrzeniu w wodę gospodarstwa domowego lub zagrody ustalenia zawarte w § 23 pkt 4 nie mają zastosowania. W ocenie sądu I instancji opracowania tego nie można w żaden sposób uznać za zastosowanie się do wskazań sądu zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu orzekającego w sprawie uprzednio. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej zażądał uzupełnienia projektu budowlanego, ale przyjął równocześnie wyjaśnienia, że przeprowadzenie badania stosunków hydrologicznych jest zbędne, co prowadzi do wniosku, że organ nie wykonał wskazań zawartych w uprzednim, prawomocnym wyroku WSA w Krakowie. Co więcej organy nie zauważyły i nie odniosły się do rozbieżności zawartych w uzupełnionym projekcie budowlanym. Bowiem w projekcie tym znajduje się opis techniczny studni wierconej na wodę pitną. Natomiast pismo Wójta Gminy [...] z opinią autora miejscowego planu w zakresie § 23 pkt 4 tego planu dotyczy realizacji studni indywidualnej (kopanej).

W związku powyższym Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Wojewoda nie zastosował się bowiem do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 7 grudnia 2012 r. Poza naruszeniem art. 153 P.p.s.a. organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też WSA w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Przedstawiając wytyczne co do dalszego biegu postępowania Sąd instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien zobowiązać inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego o opracowanie dotyczące badań stosunków hydrologicznych zlewni powyżej ujęcia oraz powinien wyjaśnić na jaki rodzaj studni tj, wierconej czy kopanej inwestorzy złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu T. B., który na podstawie art. 173 § 1 i § 2 P.p.s.a., zaskarżył wymieniony wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., to jest:

naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit b P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w oparciu o tę właśnie podstawę, mimo, że następcy prawni zmarłego w trakcie postępowania I. S. (w dniu 27 stycznia 2014 r.), współwłaściciela działki nr [...], która znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektów; Inwestorów, z winy organów obu instancji nie brali czynnego udziału w postępowaniu które dotyczyło ich praw, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu - art. 10 § 1 K.p.a. i jest przesłanką do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a tego nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak wymaganego tym przepisem i adekwatnego do okoliczności niniejszej sprawy uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji w kwestii zarzutu skarżącego niewłaściwego ustalenia przez organy obu instancji stron postępowania administracyjnego oraz brak wskazania w zawartych w wyroku wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, aby organ II instancji w sposób zgodny z prawem zweryfikował aktualny krąg stron postępowania administracyjnego, zapewniając im następnie czynny udział w nim, co niewątpliwie służyłoby ochronie obiektywnego porządku prawnego.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podał, że, mimo iż zaskarżony wyrok w części pokrywa się z jego żądaniami, nie zgadza się z połowicznym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i uważa, że powinno ono zostać uchylone w całości w związku z naruszeniem przez Sąd przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a sprowadzającym się do braku wymaganego uzasadnienia wyroku w kwestii zarzutu niewłaściwego ustalenia przez organy obu instancji stron postępowania administracyjnego oraz brakiem wskazania w wytycznych, aby organ II instancji zweryfikował krąg uczestników postępowania administracyjnego.

Nadto w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy obu instancji naruszyły zasadę czynnego udziału stron, o które stanowi art. 10 § 1 K.p.a., a w związku z tym także zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym (art. 81 K.p.a.) oraz zasadę obowiązku pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), a tę kwestię zlekceważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Z akt sprawy wynika, że jedna ze stron postępowania – I. S. zmarł w dniu 27 stycznia 2014 r. Był on współwłaścicielem działki nr [...], która znajduje się w obszarze oddziaływania obiektów. Kwestia następstwa prawnego po zmarłym I. S. w ogóle nie była przedmiotem analizy organów obu instancji. Poprzestały one jedynie na przekazanym przez E. L. i M. L. pisemnym oświadczeniu T. S. z dnia 16 maja 2015 r., że jest "władającą po nieżyjącym mężu do działki [...] i jej od tej pory doręczano korespondencję w sprawie.

Skarżący podkreślił, że naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy, a art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nakazuje sądowi administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien uchylić nie tylko decyzję Wojewody [...], ale także decyzję Starosty [...], w celu zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym.

Skarżący kasacyjnie wskazał, że nieuchylenie decyzji Starosty spowodować może także konsekwencje związane z postępowaniem dowodowym przed organem II instancji. Uzupełnienie postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego w istotnie zmodyfikuje stan faktyczny sprawy i może prowadzić do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.).

Odnośnie drugiego z zarzutów kasacyjnych skarżący wskazał, że w uzasadnieniu wyroku w ogóle nie odniesiono się do kwestii błędnego ustalenia przez organy obu instancji kręgu stron postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Te zaś uzasadniały przyjęcie stanowiska, iż skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit b P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w oparciu o tę właśnie podstawę zauważyć należy, iż w myśl art. 145 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia (§ 1), gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (pkt 1 lit. b), innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c).

Mając na uwadze wskazany wyżej zarzut skargi kasacyjnej podnieść należy, iż w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., mieszczą się okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się między innymi, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten powinien być jednakże wykładany łącznie z unormowaniem zawartym w art. 147 zd. drugie K.p.a. stanowiącym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i w art. 145a następuje tylko na żądanie strony oraz uregulowaniem zawartym w art. 184 § 4 K.p.a., który stanowi, że jeżeli podstawą sprzeciwu prokuratora jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to jego wniesienie wymaga zgody strony.

Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone.

Skoro zaś przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym trzeba uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone, to uprawnionym jest wniosek, iż sąd administracyjny - tak pierwszej, jak i drugiej instancji - rozpoznając skargę (odpowiednio: skargę kasacyjną) wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić tej skargi wyłącznie wskutek niezapewnienia udziału w sprawie innemu niż skarżący podmiotowi.

Inaczej rzecz ujmując tylko wola podmiotu, którego to naruszenie to dotyczy, wyrażona w żądaniu wznowienia postępowania decyduje o czynnościach procesowych prowadzących do ponownego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który niejako z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Powyższy pogląd prawny jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie przykładowo wskazać można wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 782/16, z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. II OSK 87/17, z dnia 27 października 2017 r., sygn. II OSK 2711/15, z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2009/15, z dnia 16 maja 2012 r, sygn. II OSK 362/11z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08, czy też wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2012 r., sygn. II SA/Bd 14/12 oraz w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r., sygn. II SA/Po 586/17 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Co za tym idzie przyjąć należy, iż skarżący kasacyjnie nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonego wyroku jako wydanego z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. polegającym na nieuchyleniu decyzji na tej podstawie mimo zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i powołując się na okoliczność pozbawienia prawa do udziału w tym postępowaniu następców prawnych po zmarłym współwłaścicielu działki nr [...] I.S., tym bardziej, że jak sam podnosi nie ustalono w sposób bezsporny kwestii następstwa prawnego po tym zmarłym.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów kasacyjnych, to jest zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak wymaganego tym przepisem i adekwatnego do okoliczności niniejszej sprawy uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji w kwestii zarzutu skarżącego niewłaściwego ustalenia przez organy obu instancji stron postępowania administracyjnego oraz brak wskazania w zawartych w wyroku wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, aby organ II instancji w sposób zgodny z prawem zweryfikował aktualny krąg stron postępowania administracyjnego, zapewniając im następnie czynny udział w nim wskazać należy, iż również ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wskazany jako wzorzec kontroli kasacyjnej art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowi bowiem, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 zd. pierwsze, zaś okoliczność, ze Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze nie stanowi istotnej wady tego orzeczenia.

Brak szczegółowego odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest bowiem wadliwe, o ile to te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy rozumiany jako treść rozstrzygnięcia sądowego.

W świetle przytoczonych zaś powyżej wywodów dotyczących skutków dla postępowania sądowoadministracyjnego braku zapewnienia udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym podmiotom, które nie brały udziału w charakterze skarżącego bądź uczestnika postępowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym i wynikającego z tego braku przesłanek dla uwzględnienia przez Sąd I instancji skargi wniesionej przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym wyłącznie wskutek niezapewnienia udziału w sprawie innemu niż skarżący podmiotowi, oczywistym jawi się, że te zarzuty skargi, które dotyczyły braku zapewnienia udziału w postępowaniu innych niż skarżący osób (następców prawnych Ignacego Stopki) nie mogły mieć wpływu na treść wydanego przez Sąd I instancji wyroku.

Nie stanowi również naruszenia art. 141 § 4 P.ps.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej brak wskazania w wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, aby organ II instancji w sposób zgodny z prawem zweryfikował aktualny krąg stron postępowania administracyjnego, zapewniając im następnie czynny udział w nim.

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art.153 P.p.s.a. wiążące dla organu są oceny prawne i wskazania sądu co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku, przy czym treści tych wiążących wskazań nie można domniemywać. Powyższe oznacza, że brak w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia wskazań co do potrzeby każdorazowej weryfikacji aktualnego kręgu stron postępowania nie zwalnia z tego obowiązku orzekającego w sprawie organu administracji. Organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Powyższe wynika wprost z konieczności spełnienia wymogów ustanawianych przez art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a.

Podsumowując stwierdzić należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane w skardze kasacyjnej zarzuty, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jawią się jako nieusprawiedliwione, co uzasadniało oddalenie wniesionej skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.