Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 465/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R.H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekwencji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), § 6 ust. 1 w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił R.H. przyznania płatności ONW na rok 2004 na działki ewidencyjne nr [...], położone w [...], nr ark. mapy 3 o powierzchni odpowiednio: 80412 m2 i 80750 m2 , na której zadeklarowano odpowiednio: działkę rolną A -mieszankę zbożową o powierzchni 7,43 ha i działkę rolną B - żyto o powierzchni 8.00 ha.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r, odmówiono Pani R.H. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 na wnioskowane działki, gdyż w toku postępowania stwierdzono, że działki [...] znajdują się w posiadaniu Pana S.M., a nie w posiadaniu R.H..

Przywołując przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, organ wskazał, iż płatności bezpośrednie przysługują posiadaczowi gruntów rolnych. W ocenie organu pierwszej instancji R.H. nie jest posiadaczem, więc nie spełnia warunków przyznania jej płatności bezpośrednich na działki [...], a jednocześnie także płatności z tytułu ONW. Organ stwierdził także, że zebrane materiały uzasadniają ponowne wydanie decyzji odmownej.

Odwołanie od powyższej decyzji oraz decyzji nr [...] wniosła R.H. wskazując, iż jako współwłaściciel gospodarstwa rolnego powyżej 1 ha, utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej, spełnia warunki przyznania jej płatności zarówno bezpośrednich, jak i z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Odwołująca się podkreśliła także, że nie łączyła ją umowa dzierżawy ze S.M., a osoby składające oświadczenia na ten temat (wymienione w uzasadnieniu decyzji nr [...]) poświadczyły nieprawdę.

Nadto odwołująca się wniosła także zarzuty wobec innych dowodów w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], znak sprawy [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego oraz art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 2 z późn. zm.), a także § 2 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w swojej decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego stwierdzi, iż działki ewidencyjne nr [...] obręb ewidencyjny [...] były użyczone S.M., zam. [...], umową ustną. Zawarcie umowy potwierdziła też w odwołaniu z dnia [...] września 2004 r. R.H., a także potwierdzają oświadczenia wskazanych świadków. Dalej organ odwoławczy wskazał materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji, na podstawie którego po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że działki nr [...] znajdują się w posiadaniu S.M.. Cytując przepis § 2 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu (...), organ wskazał, iż niezależnie od bezspornego faktu przysługiwania R.H. prawa współwłasności działek nr [...], materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na fakt uprawiania tych działek przez S.M.. Wnioskodawczyni, zdaniem organu, nie jest faktycznym posiadaczem, a zatem nie spełnia warunków przyznania jej płatności bezpośrednich na ww. działki.

Podkreślono także, że przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do gruntów rolnych następuje przy łącznym spełnieniu przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, a warunkiem przyznania dopłat z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest uprzednie spełnienie przesłanek do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, który w niniejszej sprawie nie zostały spełnione (decyzje Kierownika Biura Powiatowego nr [...] i Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR [...]).

R.H. zaskarżyła powyższą decyzję w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wnosząc o ich uchylenie oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano, że skarżąca jest posiadaczem gospodarstwa rolnego powyżej l ha, a na swoich gruntach utrzymanych w dobrej kulturze rolnej prowadzi działalność rolniczą ze specjalnością produkcja roślinna. R.H. zarzuca zaskarżonej decyzji oparcie jej na niewiarygodnym i niepoprawnie zweryfikowanym materiale dowodowym. Wskazuje, iż S.M. korzystał z przedmiotowych działek w latach poprzednich, ale na początku 2003 r. został poinformowany, że nie będzie mógł z nich dalej korzystać.

Skarżąca zgłosiła także szereg zarzutów wobec dowodów zgromadzonych w sprawie. W jej ocenie zaskarżona decyzja narusza prawo własności, gdyż przedmiotowych działek nie zbyła na rzecz S.M. i jest osobą prawnie nimi władającą.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadniając powyższe organ wskazał ponownie, że prawo własności do działek gruntu rolnego nie jest okolicznością, od której ustawodawca uzależnił przyznanie dopłat. Wskazane w decyzji akty prawne posługują się bowiem pojęciem "posiadacza gospodarstwa rolnego" a nie osoby dysponującej tytułem prawnym do nieruchomości. Opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących posiadania organ wskazał, że posiadanie może być zgodne z prawem, jak i niezgodne z prawem, co nie wpływa na charakter posiadania w zakresie jego samoistności, Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi organ wywiódł, iż przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego nie były kwestie cywilnoprawne dotyczące istnienia umowy dzierżawy pomiędzy skarżącą a S.M., zapłaty rat czynszu oraz sposobu jej rozwiązania, lecz postępowanie to koncentrowało się na ustaleniu faktycznego użytkownika i posiadacza przedmiotowych działek, któremu przysługują środki z tytułu dopłat.

Odnosząc się do zarzutu, iż dowody przedstawione przez S.M., w tym protokół szkody łowieckiej, zostały sporządzone na potrzeby Agencji, organ wskazał, iż są one bezzasadne i wynikają z braku znajomości przepisów regulujących kwestie odszkodowań w ramach szkód łowieckich tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłaty odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz. U. Nr 126, poz. 1081).

W zakresie zarzutu dotyczącego zaświadczenia wydanego przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych dotyczącego wywozu gnojowicy w marcu 2004 r. oraz sprzeczności tego zabiegu z zasadami dobrej praktyki rolniczej organ wskazał, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu (...) – załącznik nr 1 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów (Dz. U. Nr 60, poz. 616). nawozy naturalne oraz organiczne powinny być stosowane w okresie od 1 marca do 30 listopada. Ponadto organ stwierdził, iż z załączonej do akt faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. dotyczącej wywozu fekaliów nie wynika, że były one wywożone na sporne grunty.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości oświadczenia leśniczego Leśnictwa organ wywiódł, że było ono prawidłowe w zakresie oznaczenia położenia spornych działek przy oddziale [...] oraz, że załączone do skargi zdjęcia wykonane w znacznym odstępie czasu od wykonywanych prac polegających na podkrzesaniu gałęzi w marcu 2004 r., nie mogą dowodzić nieprawdziwości tego oświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącą.

W myśl przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), władny jest uchylić decyzję administracyjną wówczas, gdy narusza ona prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy oraz gdy narusza przepisy postępowania, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Sąd z urzędu zwrócił uwagę na uchybienia organów administracji publicznej, nie objęte zarzutami skargi, związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę decyzji w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 1 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 i 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekwencji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów

wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), zwanego dalej; "rozporządzeniem w sprawie ONW".

Wskazana wyżej ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej dotyczące:

1) uzyskiwania rent strukturalnych,

2) wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach

gospodarowania,

3) wspierania przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

4) zalesiania gruntów rolnych,

5) wspierania gospodarstw niskotowarowych,

6) dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej,

7) wspierania grup producentów rolnych,

8) pomocy technicznej dla jednostek organizacyjnych i organów realizujących zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich (art. 1 ust. 1 ww. ustawy).

Jednocześnie należy podkreślić, iż w przepisie art. 1 ust. 2 ustawodawca zastrzegł, że warunki i tryb udzielania pomocy w zakresie uzupełnienia płatności bezpośrednich ze środków pochodzących z ww. Sekcji są realizowane na podstawie przepisów odrębnych.

W myśl art. 5 ust, 1a ww. ustawy, pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych, z wyjątkiem pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8. Zgodnie z powyższym ustawowej definicji pojęcia producenta rolnego, jako podmiotu uprawnionego do otrzymania pomocy w formie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, należy poszukiwać w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76). Przepis art. 3 pkt 3 tej ustawy definiuje "producenta rolnego" jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia, "gospodarstwo rolne" jako wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu (art. 3 pkt 1), natomiast "płatności", w rozumieniu art. 3 pkt 9 ww. ustawy, to pomoc finansowa dla producentów rolnych, przetwórców i organizacji producentów udzielaną w całości lub w części ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Jedną z form pomocy finansowej producentom rolnym są płatności udzielane na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwane dalej "płatnościami ONW", której szczegółowe warunki i tryb udzielania określa wskazane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Jak wskazuje nazwa ww. aktu prawnego oraz przepis § 1 płatność ta jest przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, kwalifikowanych zgodnie z jej przepisami, w odróżnieniu do płatności bezpośrednich, udzielanych posiadaczom gospodarstwa rolnego "do gruntów rolnych" będących w ich posiadaniu, spełniających określone wymogi (art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.).

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne należy podkreślić, iż ustawodawca ustanowił odrębne systemy przyznawania pomocy finansowej: dla wspierania rozwoju obszarów wiejskich określone ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. i aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie oraz dla płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, mimo iż z uwagi na przedmiot regulacji wykazują one szereg zbieżności. Powyższą tezę potwierdza także analiza nowelizacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, zwłaszcza zmian wprowadzonych ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. Nr 42, poz. 386).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt przedmiotowej sprawy Sąd zważył, iż jako sprzeczną z treścią wskazanych wyżej przepisów powszechnie obowiązujących, należy przyjąć wykładnię zastosowaną przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie, zgodnie z którą niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanek przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich), oznacza niejako "automatycznie", że podmiot ten nie spełnia warunków do przyznania płatności ONW, bez konieczności szczegółowego badania przesłanek podmiotowych i przedmiotowych określonych przepisami właściwymi dla tego typu pomocy finansowej.

Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż ustawodawca w żadnym z przepisów materialnoprawnych stanowiących podstawę przedmiotowej decyzji, nie wskazał organom administracji publicznej dyspozycji odpowiedniego stosowania przepisów odrębnych o dopłatach bezpośrednich.

W myśl przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. o płatnościach ONW, płatności na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania udziela się podmiotowi spełniającemu łącznie trzy przesłanki:

1) jest producentem rolnym (czyli osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia),

2) zobowiąże się do przestrzegania wymagań określonych w § 2 ust 1 pkt 1,

3) łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza (w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia), wynosi co najmniej hektar.

Oceniając zatem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że mimo powołania właściwej podstawy prawnej organy administracji publicznej wadliwie orzekały w przedmiotowej sprawie tzn. oceniały ustalony stan faktyczny oraz spełnianie ustawowych przesłanek przyznania płatności ONW jedynie w oparciu o odrębne przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy ocenić jako istotne, gdyż jedynie w wyniku prawidłowej oceny prawnej, która winna znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji zgodnej z jej podstawą prawną, możliwe byłoby dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości rozstrzygnięcia odmawiającego skarżącej przyznania płatności ONW ze względów podmiotowych. Nie jest jednakże zadaniem Sądu zastępowanie organów administracji publicznej w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł ten wyraża ogólną zasadę postępowania administracyjnego zasadę prawdy obiektywnej, która znajduje rozwinięcie w szczegółowych przepisach procedury administracyjnej. Jednym z nich jest art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej są obowiązane zebrać pełny materiał dowodowy i ocenić go w sposób wyczerpujący. Stosownie natomiast do treści art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu nie została w sprawie dostatecznie wyjaśniona okoliczność, czy R.H. była w 2004 r. producentem rolnym prowadzącym działalność rolniczą na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, których łączna powierzchnia wynosi co najmniej hektar (na własny rachunek za pośrednictwem osób trzecich).

W związku z powyższym organy powinny przeprowadzając postępowanie w niniejszej sprawie dążyć nie tylko do ustalenia kto w okresie objętym dopłatami prowadził bezpośrednio działalność rolniczą na spornych nieruchomościach lecz również na podstawie jakiego tytułu prawnego i na czyj rachunek. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że działki uprawiał S.M.. Jednakże mimo wyraźnych oświadczeń skarżącej dotyczących braku jej zgody jako właściciela na użytkowanie nieruchomości przez ww. w 2004 r. i wcześniejsze rozwiązanie ustnej umowy, organy orzekające w sprawie nie ustosunkowały się do tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji, uniemożliwiając zarówno stronie jak i Sądowi dokonanie oceny czy organy wydały decyzję w niniejszej sprawie na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego.

Okoliczności powyższe, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione, a także z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne każdej decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych nie spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które w dowolny sposób ograniczyło się do powtórzenia ustaleń organu pierwszej instancji bez przeprowadzenia właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Takie istotne braki uzasadnienia stanowiącego integralną część decyzji oraz dowolność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Sąd podziela w pełni ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 1981 r., SA 272/81, opubl. ONSA 1981 r., nr 1, poz. 19).

Dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego. Zgodnie z przepisem art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny). W celu ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy konieczne jest uzupełnienie dowodów z przesłuchania stron - skarżącej i S.M.. Ponadto z uwagi na potrzebę uzgodnienia wzajemnie wykluczających się interesów stron, a także z uwagi na rozbieżność twierdzeń stron i oceny zeznań świadków, należy rozważyć potrzebę przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, zgodnie z art. 89 § 2 i nast. Kpa.

Jeżeli na podstawie prawidłowo i wnikliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego nie uda się, w sposób nie budzący wątpliwości, ustalić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (kto prowadził na spornym gruncie działalność rolniczą, na czyj rachunek i w czyim imieniu), albo organ na podstawie swobodnej oceny dowodów dojdzie do przekonania, że ustalenie okoliczności istotnej wymaga uprzedniego orzeczenia prejudycjalnego (ustalenie czy strony łączyła umowa dzierżawy na działkach nr [...] obręb ewidencyjny [...] lub działalność rolnicza prowadzona była bezumownie). winien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA zawiesić postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd powszechny.

W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie, wobec braku wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania sądowego, na podstawie przepisu art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ww. ustawy, nie orzeczono w tym zakresie.