Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 374/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 32, art 33, art 27, art 59, art 53 art 98 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozpoznania zarzutów egzekucyjnych I. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2004. nr [...], II. określa, że postanowienia wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 374/04

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) marca 2004r. nr (...) odmawiające rozpoznania zarzutów wniesionych przez Z.J. w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002r. - wobec wniesienia ich po terminie- w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr: (...) wydane na podstawie art. 34, art.27§1 pkt.9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 110 poz. 968 z 2002r. z późn. zm./, art. 62, art.89§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 cyt. wyżej ustawy.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przepis art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązuje organ egzekucyjny lub egzekutora przystępującego do czynności egzekucyjnych do doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych oraz pouczenia o prawie złożenia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że mimo braku potwierdzenia odbioru przedmiotowych tytułów wykonawczych przez zobowiązanego, tytuły te zostały mu doręczone w dniu 13 lipca 1995r.

Okoliczność ta tj. fakt doręczenia potwierdzony został zeznaniami świadków będących pracownikami Urzędu Skarbowego /A.W. i Z.B./, podstawę czynności egzekucyjnych dokonanych w dniach 12-13 lipca 1995r. stanowiły tytuły wykonawcze o oznaczeniach przytoczonych wyżej, wystawione w okresie od 30 marca 1995r. do 4 lipca 1995r.

Zarzuty złożone zostały przez zobowiązanego dopiero w dniu 14 sierpnia 2002r.

a więc z ewidentnym uchybieniem terminu do ich wniesienia i wobec tego nie podlegały one rozpoznaniu, tym samym zbędne było występowanie do wierzyciela o merytoryczną wypowiedź co do tychże zarzutów.

Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność faktu i daty doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych było dopuszczalne a ocena tych zeznań dokonana przez organ I instancji nie przekracza ustawowych granic. Przepis art. 75 kodeksu postępowania administracyjnego nakazuje jako dowód dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i w związku z tym niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów tj. przyjmowanie, że daną okoliczność można udowodnić tylko określonymi środkami dowodowymi.

Z.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając, iż zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 39 i nast. Tegoż kodeksu, art.7, art. 10, art. 75 , art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 34 § 4 powołanej wyżej ustawy; nadto - z ostrożności procesowej - zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt. 3 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem zapadło także postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2004r. nr (...).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż ustalenia faktyczne mające znaczenie w niniejszej sprawie dokonane zostały wyłącznie na podstawie zeznań świadków - pracowników organu - a pominięte zostały wnioski dowodowe zgłaszane przez skarżącego oraz przedkładane przez niego dowody z dokumentów, nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania strony.

Podkreślił, że w sprawie niewątpliwie brak jest dowodu doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych a wobec tego nie rozpoczął swojego biegu termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i podniósł, że skorzystanie z dowodów pośrednich jest możliwe tylko wtedy, gdy nie istnieją dowody bezpośrednie. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera sprzeczności między innymi poprzez twierdzenie o doręczeniu zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych w dniu 13 lipca 1995r. na podstawie których podjęto czynności egzekucyjne już w dniu 12 lipca 1995r. Skarżący zwrócił także uwagę na to, że gdyby istotnie doręczono mu w dniu 13 lipca 1995r.odpisy tytułów wykonawczych, to poborcy dokonaliby od razu naliczenia stosownych opłat egzekucyjnych a tego nie uczynili / wprawdzie opłaty te ustalono odnośnie tylko trzech tytułów wykonawczych ale dopiero po wielu latach/. Ponadto zarzucił, że stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia zarzutów nie zwalnia tegoż organu od obowiązku uzyskania stanowiska wierzyciela, bo dopiero po uzyskaniu takiego stanowiska organ mógłby odmówić uwzględnienia zarzutów - a nie odmówić ich rozpoznania- ; zresztą w sprawach dotyczących [czterech] tytułów wykonawczych nr (...) organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia są zarzuty przeciwegzekucyjne zobowiązanego Z.J. zawarte w pismach z dnia 12 sierpnia 2002r. - odrębnych co do każdego z wyżej wymienionych tytułów wykonawczych. Jako podstawy zarzutów podano przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. nr 36 poz. 161 z 1991r. z późn. zm./ - powoływanej dalej jako upea- a mianowicie: przedawnienie obowiązku /pkt.1/, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 upea /pkt.10/, błąd co do osoby zobowiązanego odnośnie tytułów wykonawczych nr (...), gdyż decyzja podatkowa dotyczy PHP "JBK" Z.J. a nie Z.J. /pkt.4/, brak podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego czyli decyzji podatkowej / pkt. 3/, brak wymagalności obowiązku skoro nie wynika on z decyzji podatkowej co dotyczy tytułów wykonawczych pochodzących od Urzędu Skarbowego /pkt. 10 i pkt.1/, niedopuszczalność egzekucji donośnie tytułów wykonawczych wystawionych przez Bank w L. i Bank S., ponieważ należności banków z tytułu kredytów nie mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej / pkt.6/.

Według zalegających w aktach administracyjnych dokumentów, rozstrzygnięcia organu I instancji odmawiające rozpoznania tychże zarzutów co do poszczególnych wymienionych wyżej tytułów wykonawczych - ze względu na wniesienie ich po terminie- były już przedmiotem uchylenia przez organ II instancji a mianowicie: postanowieniami z dnia (...) grudnia 2002r. uchylono postanowienia organu I instancji z dnia (...) września 2002r. a postanowieniami z dnia (...) maja 2003r. nr (...)uchylono postanowienia organu I instancji z dnia (...)lutego 2003r. Przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ II instancji wskazywał, że w aktach brak jest dowodów "na doręczenie" tych tytułów dłużnikowi i należy w tym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia kiedy tytuły te doręczono.

Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie organy przyjmując fakt doręczenia skarżącemu konkretnych tytułów wykonawczych w konkretnych dniach /powołanych na wstępie/ wskazały przede wszystkim na zeznania świadków A.W. i Z.B. złożonych podczas rozpraw administracyjnych. Rozprawy te odbyły się w dniach 1 sierpnia 2003r, 19 września i 9 grudnia 2003r. - protokoły zalegają między innymi w niniejszej sprawie - i jak wynika z protokołu z dnia 1 sierpnia 2003r. rozprawę prowadzono "do postępowań wszczętych zarzutami wniesionymi 12.VIII.2002r. niezakończonymi do tej pory w toku instancji". W świetle zgromadzonych dokumentów a także twierdzeń skarżącego, nie budzi wątpliwości okoliczność, że pierwsza czynność egzekucyjna przeciwko skarżącemu dokonana została w dniu 29 marca 1995r. a było to zajęcie ruchomości znajdujących się w sklepie przy ul. Niepodległości oraz w zakładzie produkcyjnym w Trześni i w toku rozprawy świadek A.W. /dokonujący tej czynności/ zeznał, iż właśnie przed rozpoczęciem zajęcia ruchomości w tym dniu skarżący otrzymał od poborcy Z. B. odpisy tytułów wykonawczych wykazanych w zestawieniu zamieszczonym w protokole zajęcia i podpisanym przez skarżącego. Kolejna czynność podjęta została w dniu 12 lipca 1995r. / zajęcie ruchomości w zakładzie produkcyjnym w T./ ale zobowiązany nie był wówczas obecny, zaś w dniu 13 lipca 1995r. dokonywano czynności w biurze przy ul. B. i wówczas poborca R.C. doręczył zobowiązanemu te odpisy tytułów wykonawczych, które nie były podstawą dokonywania czynności w dniu 29 marca 1995r. Natomiast świadek Z. B. zeznał, że istotnie w dniu 29 marca 1995r. skarżącemu położono na stole kopie tytułów wykonawczych a z kolei według zeznań świadka R. C. w dniu 13 lipca 1995r. skarżącemu wręczono "wkładki", które były w tytułach wykonawczych tj. których nie doręczono mu w dniu 29 marca 1995r.

W dołączonych aktach postępowania administracyjnego zalega pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 sierpnia 2002r. /kserokopia/ według którego organ ten przesłał w załączeniu zobowiązanemu Z. J.- na jego wniosek- "potwierdzone za zgodność z oryginałem tytuły wykonawcze" o numerach wymienionych w powołanym na wstępie postanowieniu organu I instancji /a także inne w tym piśmie wymienione/.

Zaznaczyć należy, że tytuły wykonawcze do których odnoszą się zarzuty będące przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, były także przedmiotem zarzutów skarżącego Z.J. zawartych w piśmie z dnia 30 stycznia 1996r. odnośnie których / a także i innych/ co do odmowy ich rozpoznania zapadło ostateczne postanowienie organu II Instancji z dnia (...)sierpnia 2004r. nr (...) będące przedmiotem skargi do Sądu w sprawie sygn. I SA/Rz 380/04.

W stanie prawnym obowiązującym w 1995r. - kiedy to prowadzono postępowanie egzekucyjne przeciwko Z.J. - pouczenie o prawie i terminie wniesienia zarzutów nie było składnikiem treści tytułu wykonawczego określonej w art. 27 u.p.e.a / nastąpiło to od 30 listopada 2001r./, natomiast obowiązek pouczenia zawarty został w art. 32 cyt. ustawy. Zarzuty przeciwegzekucyjne uznać należy za podstawowy środek "obrony" zobowiązanego w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym, gdyż w przypadku ich uwzględnienia organ egzekucyjny może podjąć istotne rozstrzygnięcia np. umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 cyt. ustawy, czy też zastosować środek mniej uciążliwy, może także wstrzymać czynności egzekucyjne, uchylić dokonane czynności.

Jak wynika z kserokopii tytułów wykonawczych zalegających w aktach niniejszej sprawy /oraz w innych sprawach ze skarg tego samego zobowiązanego/, pouczenie w przedmiocie zarzutów przeciwegzekucyjnych zawarte było w treści tytułu wykonawczego ze wskazaniem podstaw tych zarzutów. W końcowej części tych tytułów znajduje się rubryka dotycząca potwierdzenia odbioru /data i podpis otrzymującego oraz wskazanie doręczającego/ - te rubryki nie są wypełnione.

Jeśli chodzi o protokół zajęcia ruchomości z dnia 29 marca 1995r., to zawiera on w swoim druku zapis, że " zobowiązanemu doręczono ponadto odpisy w/w tytułów wykonawczych" i ten zapis nie jest wykreślony; nadto zawiera także zapis, że odpisy tytułów "nr wg zestawienia doręczono zobowiązanemu uprzednio tj. w dn. 29. 3. 1995r.". Protokół ten jest podpisany przez zobowiązanego i zawiera na stronie 3/6 zestawienie tytułów wykonawczych obejmujące numery 21 tytułów - wszystkie te tytuły wymienione są w opisanym na wstępie postanowieniu organu I instancji. Zestawienie to sporządzone jest innym charakterem pisma niż pozostała treść protokołu a skarżący w dotychczasowych postępowaniach niezmienne twierdzi, że wówczas tych tytułów nie otrzymał, zaś protokół podpisał w późniejszym czasie. Sporządzenie protokołu z dokonania czynności egzekucyjnej a między innymi protokołu zajęcia ruchomości jest obowiązkiem egzekutora - poborcy skarbowego na którym ciąży także obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tegoż protokołu i doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, jeśli wcześniej nie został on doręczony / art. 53, art. 98 u.p.e.a./.

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają własnych przepisów regulujących kwestie doręczeń w tym postępowaniu i wobec tego poprzez odesłanie z art. 18 stosować należy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 39-49. Przepis art. 39 tegoż kodeksu zawiera generalną zasadę doręczania przez organ pism "za pokwitowaniem", przy czym doręczenie to może nastąpić nie tylko za pośrednictwem poczty ale też za pośrednictwem pracowników organu, zaś pokwitowanie, to - zgodnie z art. 46§ 1 tegoż kodeksu - potwierdzenie przez odbiorcę pisma jego odbioru własnym podpisem z oznaczeniem daty /jeśli ze strony odbiorcy występują określone przeszkody, to dalsze przepisy wskazują sposób działania podmiotu doręczającego/.

Podpisanie przez zobowiązanego protokołu zajęcia ruchomości z dnia 29 marca 1995r. nie może być w ocenie Sądu potraktowane równocześnie jako pokwitowanie odbioru tytułów wykonawczych, bo podpis ten jest tylko spełnieniem wymogów z powołanych wyżej przepisów art. 53 i art. 98 u.p.e.a. a skoro w art. 98 § 2 zawarto dodatkowo wymóg doręczenia odpisu tego protokołu a także odpisu tytułu wykonawczego to oznacza to, iż pokwitowanie odbioru musi być odrębne od podpisania protokołu zajęcia a w każdym tytule wykonawczym jest rubryka na wpis doręczenia.

Niezależnie od przytoczonych wyżej okoliczności związanych z dokumentowaniem doręczenia, w ocenie Sądu przyjąć należy, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w związku z zarzutami wniesionymi w dniu 12 sierpnia 2002r. tj. zeznania świadków A.W., Z. B. i R. C. a także zobowiązanego Z.J. w czasie rozpraw administracyjnych w dniach 1 sierpnia, 19 września i 9 grudnia 2003r. został przez organy oceniony z naruszeniem art. 80, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a.

Zobowiązany Z.J. - jak już wskazano wyżej - zaprzecza by podczas czynności w dniu 29 marca i 13 lipca 1995r. otrzymał odpisy tytułów wykonawczych, natomiast zeznania tych świadków ocenionych przez organy jako spójne i logiczne, nie są jednak tak jednoznaczne, skoro świadek A. W. twierdzi, że to Z. B. "doręczył" te odpisy zobowiązanemu a Z. B. stwierdził, że to A. W. położył kopie tych tytułów na stole przed zobowiązanym. Treść tych zeznań złożonych w tak odległym czasie od zdarzenia jest na tyle ogólna i nieprecyzyjna, że nie można uznać ich za potwierdzenie doręczenia konkretnych 21 egzemplarzy tytułów wykonawczych.

Istotne wątpliwości co do prawdziwości tych zeznań budzi też okoliczność, że spośród 21 szt. tytułów wykonawczych wymienionych w zestawieniu zawartym w protokole zajęcia z dnia 29 marca 1995r. - i jakoby w tym dniu doręczonych - co najmniej 15 szt. zawiera w rubryce o przydzieleniu do załatwienia poborcy skarbowemu datę 13 lipca 1995r.- a więc późniejszą /dotyczy to tytułów (...).

W ocenie Sądu nie można także przyjąć, że doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych przy piśmie organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2002r. jest doręczeniem spełniającym wymogi z art. 32 u.p.e.a. - takie stanowisko zajmują także orzekające w sprawie organy. Kwestia rozpoznania wniosku zobowiązanego o doręczenie odpisów tytułów wykonawczych była przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu organu I instancji z dnia (...) marca 2000r. nr (...) w którym odmówiono zobowiązanemu wydania uwierzytelnionych odpisów tych tytułów. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia (...) lipca 2000r. nr (...), natomiast na skutek skargi zobowiązanego Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokiem z dnia 28 maja 2002r. sygn. SA/Rz 1137/00 uchylił powyższe postanowienia wskazując, że dokonana przez organy ocena braku ważnego interesu strony, który jest przesłanką wydania uwierzytelnionych odpisów tytułów wykonawczych nie została należycie wykazana. Właśnie w wyniku wykonania tego wyroku, przy uwzględnieniu dalszych pism zobowiązanego, wydano mu - jak wskazano - wyżej odpisy określonych tytułów wykonawczych.

W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności uzasadnione jest w ocenie Sądu stanowisko, że zobowiązanemu nie doręczono odpisów tytułów wykonawczych w sposób spełniający wymogi obowiązujących przepisów tj. art. 32 u.p.e.a.

Jeśli chodzi o podniesiony w skardze zarzut nieważności /tożsamość rozstrzygnięć w różnych sprawach/, to istotnie wymienione na wstępie tytuły wykonawcze /za wyjątkiem tytułów nr (...)i (...) były przedmiotem zarzutów egzekucyjnych skarżącego w sprawie zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2004r. nr (...)/ a skarga na to postanowienie jest przedmiotem rozpoznania w sprawie ISA/Rz 431/04/; te same tytuły wykonawcze były także przedmiotem skargi zobowiązanego na czynności egzekucyjne rozstrzygniętej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2004r. nr (...), które jest przedmiotem skargi do Sądu w sprawie I SA/Rz 430/04 . Ponadto zarzuty dotyczące tytułów wykonawczych nr (...) były przedmiotem ostatecznych rozstrzygnięć Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 1995r. nr (...)utrzymujących w mocy postanowienia organu I instancji z dnia 9 września 2004r. odmawiające rozpoznania zarzutów ze względu na wniesienie ich po terminie - i te postanowienia organu II instancji są przedmiotem skarg do Sądu w sprawach sygn. ISA/Rz 130 do 146/05; nadto odnośnie tytułów (...) zapadły w dniu (...) sierpnia 2005r. postanowienia organu II instancji w przedmiocie umowy umorzenia postępowania egzekucyjnego będące przedmiotem skarg do Sądu odpowiednio w sprawach ISA/Rz 474 i 475/05. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawę zarzutu nieważności stanowiłby art. 156 §1 pkt. 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. Jednakże według powołanego wyżej art. 12 ust.4 ustawy nowelizującej należy w tym przypadku stosować przepisy obowiązujące przed nowelizacją a skoro zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie tylko wtedy, gdy ustawa egzekucyjna nie zawiera w tym zakresie własnej regulacji, to przed wszystkim odnieść się należy do treści art. 17 u.p.e.a. Przepis ten reguluje kwestię środków zaskarżenia i rodzaju i rodzaju rozstrzygnięć w postępowaniu egzekucyjnym i według jego brzmienia przed nowelizacją /§ 3/, postanowienia rozstrzygające wnioski i skargi zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego między innymi przez zobowiązanego, mogły być uchylane lub zmieniane przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania oraz o uchyleniu lub zmianie decyzji. Nie miały więc zastosowania przepisy o stwierdzeniu nieważności postanowienia i wobec tego organ II instancji takiego rozstrzygnięcia nie mógł wydać z przyczyn formalno-procesowych. Ponadto zauważyć należy, że w przypadku wniesienia środka odwoławczego, organ odwoławczy działa w postępowaniu instancyjnym jako organ II instancji orzekający na podstawie art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego i w tym postępowaniu nie może działać jako organ nadzoru orzekający na podstawie art. 156 tegoż kodeksu. Zobowiązany od postanowienia organu I instancji wniósł zażalenie w którym zawarł wniosek o stwierdzenie jego nieważności, ale - w uwzględnieniu regulacji naprowadzonych wyżej - organ II instancji nie mógł orzekać w przedmiocie nieważności.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podnieść należy, że z mocy art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./- powoływanej dalej jako p.s.a.- sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną, z tym jednakże, że z mocy § 2 powyższego artykułu nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, brak związania zarzutami i wnioskami skarg oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w tejże skardze wskazano, jak również stwierdzić np. niezgodność zaskarżonego aktu, mimo, że skarżący wnosił o jego uchylenie /B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005r./. W orzecznictwie jakie ukształtowało się na tle art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z późn. zm./ - które zachowało swoja aktualność z uwagi na tożsamość powyższego uregulowania z treścią art. 134 p.s.a.- uznawano, że niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że: (...) sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego" / wyrok NSA z dnia 26 maja 1998r. sygn. II SA 915/97 i 919/97, OSP 1999 z. 4 poz. 79 i glosa J. Borkowskiego ibidem str. 204 i następne/. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Przyjmuje się, iż w tym wypadku chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym /J.P. Tarno: "Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego" Warszawa 1999 str. 83/. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej /B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998r. sygn. I SA/Gd 654/96, OSP 1999 nr. 1 poz. 49 str.51/.

W nawiązaniu do powyższego, niezależnie od zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w skardze sądowej, Sąd zauważa, że z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej i skoro w ramach tych czynności badana jest prawidłowość tytułu wykonawczego, to także przedmiotem badania winno być, czy tytuł wykonawczy został doręczony. Niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego z pouczeniem zobowiązanego o prawie, terminie i podstawach zarzutów przeciwegzekucyjnych w istocie pozbawia zobowiązanego prawa do wniesienia zarzutów przeciwegzekucyjnych a więc dokonanie tej czynności przez organ jest bezwzględnie konieczne aby egzekucja była dopuszczalna. Niedopełnienie przez organy tego obowiązku i w konsekwencji pozbawienia zobowiązanego możliwości skorzystania ze środka ochronnego tj. prawa do wniesienia zarzutów prowadzi do naruszenia fundamentalnych zasad porządku prawnego i przesądza o nieopuszczalności kontynuowania postępowania egzekucyjnego / wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2004r. sygn. III SA 3318/02- Lex nr 148917/. Dodać należy, że wprawdzie przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i mające charakter "procesowy" ale dla dokonania prawidłowej oceny legalności tego postanowienia Sąd musi dokonać oceny legalności całego postępowania egzekucyjnego w którym to postanowienie zostało wydane i nie stanowi to przekroczenia rozpoznania " w granicach sprawy". Wydanie postanowienia o odmowie rozpoznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jest tylko wtedy uprawnione, o ile organ egzekucyjny zobowiązany przez przepisy ustawy do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji, dokona kontroli w tym zakresie i stwierdzi dopuszczalność postępowania. Skoro - w ocenie Sądu - niedoręczenie odpisów tytułów wykonawczych powodowało niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego, to zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji narusza prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zauważając w orzecznictwie i literaturze stanowisko, że niedoręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego nie wpływa na ważność dokonanych czynności egzekucyjnych a stanowi tylko przeszkodę pobrania opłat egzekucyjnych przez organ egzekucyjny - art. 64 § u.p.e.a. / P. Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" Lewis Nexis 2003r. s. 125 i wyrok NS z dnia 14 stycznia 2005r. sygn. FSK 1218/04 -POP 2005/4/83/ Sąd nie podziela tego stanowiska. Przepis art. 64 § 2 u.p.e.a. jest niezbędny dla prawidłowego orzeczenia o kosztach egzekucyjnych w przypadkach, gdy zaistnieją okoliczności o których mowa w tym przepisie. Jeśli ustawodawca poprzestałby jedynie na przepisie zawartym w art. 64 §1 cyt. ustawy, to wówczas nawet gdyby wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 64 § 2, zobowiązany byłby zobligowany do ponoszenia kosztów egzekucyjnych.

Z naprowadzonych wyżej przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1"a" i "c" p.s.a. uchylił orzeczenia organów obu instancji o rozstrzygnięcie odnośnie ich niewykonywania oparł na przepisie art. 152 tejże ustawy.