Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 165/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i  pkt 5 lit. d, art. 16 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 33 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 61,  art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 184
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w [...] na decyzję Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 września 2013 r. R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się – w trybie art. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – do Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o udostępnienie informacji dotyczących operacji finansowych powyżej kwoty 20.000.000,00 zł, dokonywanych pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] a Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji [...] S.A. z siedzibą w [...] w okresie od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 1 września 2013 r., z podaniem zestawienia wynikającego z rachunku bankowego, którego posiadaczem jest Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o., w tym kwot, dat i tytułów wykonanych przelewów.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], stosując art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiło Spółce R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] udostępnienia informacji żądanych we wniosku z dnia 10 września 2013 r., powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Zdaniem Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania [...] Sp. z o.o., informacje, o których udostępnienie wystąpiła Spółka R., mają wartość gospodarczą, a ich ujawnienie mogłoby narazić Przedsiębiorstwo na szkodę. Toteż, przez wzgląd na ich ochronę, przedmiotowe informacje zostały w trybie wewnętrznych procedur objęte klauzulą poufności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zakwestionowała prawidłowość dokonanej odmowy, wnosząc o udzielenie żądanej informacji zgodnie z jej wnioskiem z dnia 10 września 2013 r. Podniosła zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym jej art. 5 ust. 2, jak i art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kwestionując podany w decyzji powód odmowy. W jej ocenie, dokumentacja rachunkowa dotycząca podmiotu publicznego nie korzysta z ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, co oznacza, że przepis art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie ma w tym przypadku zastosowania, zaś informacja publiczna objęta wnioskiem powinna zostać jej udostępniona.

Na skutek powyższego wniosku, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], mając za podstawę art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, podjęło decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], mocą której raz jeszcze odmówiło Spółce R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] udostępnienia żądanej przez nią informacji publicznej, objętej wnioskiem z dnia 10 września 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji powtórzono argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, jednocześnie dodając, że przepis art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala na ograniczenie dostępu do tych informacji publicznych, które nie mogą być udostępnione. Skoro żądanie dotyczy informacji, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, to dostęp do nich podlega ograniczeniu, zważywszy że są to informacje poufne związane z operacjami finansowymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Spółka R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], powołując się na orzecznictwo sądowe, zakwestionowała zasadność powodu odmowy udzielenia jej informacji publicznej, wnosząc o nakazanie Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] udostępnienia informacji publicznej zgodnie z żądaniem. Zdaniem skarżącej, w sprawie nie ma podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej, bowiem informacje finansowe podmiotu publicznego nie są objęte działaniem tajemnicy przedsiębiorstwa.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w podjętych w sprawie decyzjach.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 czerwca 2014 r. strony podtrzymały swoją argumentację procesową, natomiast Spółka R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnic ustawowo chronionych), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie istotnie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, co zresztą sporne nie jest. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3), zaś żądana przez skarżącą Spółkę informacja jest informacją publiczną, a zatem podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "f" i pkt 5 lit. "d" ww. ustawy).

Sporna natomiast jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, na którą składa się powód determinujący decyzję podjętą w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, w postaci tajemnicy przedsiębiorstwa. W tym kontekście poczynione na wstępie rozważania natury ogólnej mają podstawowe znaczenie prawne, albowiem wskazany przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] powód odmowy wyłania zagadnienie relacji prawa do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej) ma charakter wyjątku od zasady. W myśl zatem reguł wykładni prawa – exceptiones non sunt extendendae – nie może być on wykładany rozszerzająco. Przesłanki przemawiające, zdaniem Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie.

Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnic ustawowo chronionych. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić i wykazać, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja umożliwia ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania wskazanych obowiązków nie dopełniło.

W ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy – konieczne jest badanie przesłanek materialnych i formalnych tej tajemnicy. Ponadto, podkreślenia wymaga wysoki poziom skomplikowania omawianej materii i stąd konieczność dołożenia przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania należytej staranności przy ocenie, czy w sprawie można zastosować procedurę odmowy udostępnienia informacji z uwagi na ochronę przedmiotowej tajemnicy. Nie wystarczy więc ogólnikowe wskazanie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania, iż żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, konieczne jest bowiem wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania swoje stanowisko w tym zakresie de facto wywodzi jedynie z własnych twierdzeń, bowiem materiał przedstawiony Sądowi nie wskazuje, by informacje w nim zawarte korzystały z waloru poufności, co już choćby z tego względu czyni rozstrzygnięcie podjęte w sprawie wadliwym.

Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), konieczne jest odniesienie się do różnic pomiędzy pojęciami "tajemnica przedsiębiorcy", którym posługuje się pierwsza z ww. ustaw, a "tajemnicą przedsiębiorstwa", o której mowa w ww. ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które to pojęcia – mimo podobieństw – nie są tożsame. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Tajemnica przedsiębiorcy jest oceniana przez Sąd w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie on za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli). Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną rangę dostępności do informacji publicznej, nie każda tajemnica przedsiębiorcy będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia. Znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej. To, że Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania traktuje żądane informacje o dokonywanych operacjach finansowych jako tajemnicę przedsiębiorstwa, nie oznacza jeszcze, że korzystają one z ochrony.

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest Spółką komunalną, należącą do [...], realizującą zadania publiczne w zakresie gospodarowania odpadami. Biorąc z kolei pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania powinno wykazać, że znaczenie tajemnicy przedsiębiorstwa jest w tym przypadku proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej, żądanej przez skarżącą Spółkę. Co do zasady bowiem – informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że ich dane nie będą korzystać z ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt I CSK 190/12, publ. OSNC 2013/5/67). Również art. 35 ww. ustawy o finansach publicznych to potwierdza, stanowiąc, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa. Dla przyjęcia prawidłowości decyzji odmownej Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania winno więc wykazać te kwestie, czego nie uczyniło. Niewystarczającym bowiem jest powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorstwa w odniesieniu do informacji finansowych, bez jakiegokolwiek rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby – z istoty rzeczy – nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu.

Przekonanie adresata decyzji co do istotności koniecznej ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa musi nastąpić w uzasadnieniu wydawanego aktu, tak, aby realizowało ono dyspozycję art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Sąd zwraca uwagę, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 16 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, ma obowiązek stosować przepisy kpa bezpośrednio i w całej rozciągłości. Tym samym ma obowiązek między innymi wyważyć interes społeczny i interes obywatela (art. 7 kpa), należycie informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 9 kpa), jak również umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu, w tym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 kpa). Na tym tle istotnym uchybieniem procesowym Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania jest także naruszenie przez nie, w zaskarżonej decyzji, dyspozycji art. 138 § 1 kpa. W jej osnowie stwierdzono bowiem, że "odmawiam udostępnienia informacji publicznej (...)", gdy tymczasem tego typu rozstrzygnięcie nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć podejmowanych z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc w trybie drugoinstancyjnym (odwoławczym).

Natomiast uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi określone w art. 107 § 1-3 kpa (zob. J. Zimmermann, Znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej dla orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5-6, s. 511-524). Podkreślić przy tym należy, że szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, które oparte są na uznaniu administracyjnym oraz – jak w niniejszej sprawie – na pojęciach niedookreślonych, a takimi są "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa".

W kontekście specyfiki regulacji określających dostęp do informacji publicznej szczególnego zaakcentowania wymaga wadliwość uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji, które nie odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, jak również nie realizują wyrażonej w art. 8 kpa zasady wzbudzania zaufania do organu oraz zasady przekonywania do wydanego przez niego rozstrzygnięcia, zasady ujętej w art. 11 kpa. Przyczyny, dla których Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania odmawia udzielenia informacji, muszą być obiektywne, zatem uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, jakie wysoce prawdopodobnie zaistniałyby na skutek udzielenia żądanej przez skarżącą Spółkę informacji, oraz związanych z nimi negatywnych konsekwencji dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania czy też interesu publicznego, bezpieczeństwa Państwa lub obywateli. Kwestie te winny być wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji w sposób nie tylko szczegółowy, ale i oparty na konkretnych, racjonalnych i weryfikowalnych argumentach. W innym przypadku, tak możliwość jej zaskarżenia przez stronę, jak i kontroli przez Sąd, jest iluzoryczna, co godzi w wartości konstytucyjne (art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 184 ustawy zasadniczej RP). Uzasadnienia podjętych w sprawie decyzji nie wskazują na przeprowadzenie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania rzeczywistego testu proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa a obywatelskim prawem do informacji, co poddaje w wątpliwość istnienie w niniejszej sprawie jakiejkolwiek tajemnicy, zważywszy na ustawową zasadę jawności finansów publicznych.

Przedstawione w rozważaniach powody świadczą o uchybieniach procesowych, wpływających na stosowane przepisy prawa materialnego, dlatego też Sąd zdecydował o uchyleniu obu podjętych w sprawie decyzji.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej Spółki o udzielenie informacji publicznej, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania zobowiązane będzie do zastosowania się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej Spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 zł, w tym kwotę 200 zł, poniesioną tytułem wpisu od skargi, kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.