Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2016/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
journal: M.P. 1990 nr 43 poz. 334 par. 6 ust. 3
law: Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1990 r. w sprawie zasad ustalania należności za korzystanie z mienia Skarbu Państwa.
Teza: 1. Spółka zadysponowała zyskiem po zlikwidowanym przedsiębiorstwie tworząc kapitał zapasowy i przeznaczając go na prowizje, nagrody, co świadczy o nieodpłatnym przejęciu środków pochodzących z niepodzielnego zysku przedsiębiorstwa. Dla celów podatkowych sam ten fakt wystarcza do przyjęcia, iż spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, w postaci wypracowanego przez przedsiębiorstwo zysku netto.

2. Skoro odroczona opłata dodatkowa ustalona dla roku 1994 z mocy zarządzenia z dnia 10 listopada 1990 r. w sprawie zasad ustalania należności za korzystanie z mienia Skarbu Państwa - M.P. nr 43 poz. 334, nie dotyczyła lat, w których należność powstała, lecz tych lat, na które z mocy par. 6 ust. 3 cyt. zarządzenia została przeniesiona, przeto dotyczy przychodów następnych lat podatkowych, kształtując dochody tych lat, w których została poniesiona. Nie można zatem uznać odroczonej opłaty dodatkowej ustalonej dla 1994 r. za koszt uzyskania przychodu w tym roku.

TEZY

1. Spółka zadysponowała zyskiem po zlikwidowanym przedsiębiorstwie tworząc kapitał zapasowy i przeznaczając go na prowizje, nagrody, co świadczy o nieodpłatnym przejęciu środków pochodzących z niepodzielnego zysku przedsiębiorstwa. Dla celów podatkowych sam ten fakt wystarcza do przyjęcia, iż spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, w postaci wypracowanego przez przedsiębiorstwo zysku netto.

2. Skoro odroczona opłata dodatkowa ustalona dla roku 1994 z mocy zarządzenia z dnia 10 listopada 1990 r. w sprawie zasad ustalania należności za korzystanie z mienia Skarbu Państwa - M.P. nr 43 poz. 334, nie dotyczyła lat, w których należność powstała, lecz tych lat, na które z mocy par. 6 ust. 3 cyt. zarządzenia została przeniesiona, przeto dotyczy przychodów następnych lat podatkowych, kształtując dochody tych lat, w których została poniesiona. Nie można zatem uznać odroczonej opłaty dodatkowej ustalonej dla 1994 r. za koszt uzyskania przychodu w tym roku.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca Spółka "G." przedstawiła niewątpliwie ciekawe rozważania teoretyczne dotyczące niektórych aspektów prawnofinansowych, w tym głównie pojęcie zysku bilansowego. Jednakże nie zostały w adekwatny sposób uwzględnione aspekty prawnopodatkowe.

Nie jest w sprawie sporne, że Spółka "G." przejęła na podstawie art. 39 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ mienie po zlikwidowanym Przedsiębiorstwie Produkcji, Handlu i Usług Paszowych w T., co następuje odpłatnie. Nie ma możliwości przejęcia nieodpłatnego składników majątkowych. W istocie więc za wszystko co zostało przejęte przejmujący zobowiązany był zapłacić odpowiednią cenę. Zysk bilansowy sam w sobie nie ma wartości, która mogłaby być przedmiotem obrotu. Jednakże zysk może i musi być wykorzystany, co może mieć i ma znaczenie dla celów podatkowych. Przejęcie zatem zysku wytworzonego przez przedsiębiorstwo zaowocowało przysporzeniem w przejmowanej spółce. Przychód jest tu oczywisty, bowiem zachodzi pomiędzy dwoma różnymi podmiotami.

Przejęcie bowiem majątku przedsiębiorstwa przez skarżącą Spółkę nie nastąpiło w ramach przekształcenia formy prawnej, w której pozostaje niezmieniony podmiot prawny, a zmianie ulega jedynie forma prawna /ustrojowa/.

W przedmiotowej sprawie każdy składnik majątku, każde świadczenie pochodzi od innego podmiotu. Zatem nie ma tu analogii jaka występuje na tle przekształcenia spółki akcyjnej na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością /por. art. 491 i art. 493 ust. 4 Kodeksu handlowego/ i wystarczy konstatacja, że przychód w skarżącej Spółce pochodzi od innego podmiotu.

Zysk /czysty zysk/ w spółce z o.o. powoduje obowiązek podziału między wspólników i spółkę. Nie jest ważne dla rozważań w niniejszej sprawie jakie warunki należy spełnić i w jaki sposób podział zysku będzie podlegał opodatkowaniu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Ważne jest li tylko podkreślenie, że zysk netto /czysty zysk, zysk do podziału/ stanowi - w zależności od okoliczności - dochód wspólników /dywidenda/ lub dochód spółki. W każdym przypadku dochód ten podlega opodatkowaniu.

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy słusznie podkreśla, że skarżąca Spółka zadysponowała zyskiem po zlikwidowanym przedsiębiorstwie tworząc kapitał zapasowy i przeznaczając go na prowizje, nagrody co świadczy o nieodpłatnym przejęciu środków pochodzących z niepodzielnego zysku przedsiębiorstwa. Dla celów podatkowych sam ten fakt wystarcza do przyjęcia, iż skarżąca Spółka otrzymała nieodpłatnie świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w postaci wypracowanego przez przedsiębiorstwo zysku netto. Wprawdzie zysk ten nie mógł być przedmiotem odrębnego obrotu ale dla przejmującej spółki miał wymierną wartość, która stanowi jej przychód. Wtórny podział zysku dokonany już przez spółkę nie ma znaczenia dla oceny sprawy. Nie chodzi bowiem o zasady opodatkowania zysku netto wytworzonego przez skarżącą Spółkę, lecz o przejęcie środków z czystego zysku, który wytworzyło przedsiębiorstwo państwowe. Nie ma więc potrzeby dokonywanie analizy co do tworzenia kapitału zapasowego skarżącej Spółki.

Podzielić należy także stanowisko organu odwoławczego co do przejętego przez Spółkę funduszu prywatyzacyjnego. Kwotę 3.896.000.000 /starych/ złotych należało wykazać w funduszach przejmowanego przedsiębiorstwa a nie w zobowiązaniach. Ujęcie błędnie w zobowiązaniach tego co zobowiązaniem nie było musi prowadzić do takich skutków jakie wyciągnęły organy podatkowe.

Polemika skarżącego z tymi ustaleniami nie może odnieść skutku, bowiem przedstawiona przez te organy ocena całokształtu materiału dowodowego /art. 80 Kpa/ nie jest dowolna i nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji /art. 107 par. 3 Kpa/.

Prezentowana w skardze wykładnia art. 15 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odbiega od przyjętej w praktyce organów podatkowych jak i od ustalonej w orzecznictwie sądu administracyjnego.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wykładnia jaką przedstawia skarżąca Spółka nie uwzględnia zasad jakie wprost wynikają z art. 15 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Skoro zatem odroczona opłata dodatkowa ustalona dla roku 1994 z mocy zarządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1990 r. w sprawie zasad ustalania należności za korzystanie z mienia Skarbu Państwa nie dotyczyła lat, w których należność powstała, lecz tych lat, na które z mocy par. 6 ust. 3 cyt. zarządzenia została przeniesiona, przeto dotyczą przychodów następnych lat podatkowych, kształtując dochody tych lat, w których zostały poniesione. Nie można zatem uznać odroczonej opłaty dodatkowej w wysokości 187.901,22 zł ustalonej dla 1994 r. za koszt uzyskania przychodu w tym roku.

Z tych zatem względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.