Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 831/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50 i 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 28
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1118/14 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla M. zatwierdził projekt budowlany zamienny zagospodarowania działek nr [...] i nr [...] w N. przy ul. [...], na których zrealizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny – kategoria obiektu I.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1566/12, uchylającym decyzje WINB i PINB (odpowiednio z 14 września 2012 r. i 28 marca 2012 r.) dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla ww. inwestycji, w dniu 27 maja 2013 r. przeprowadził oględziny na terenie ww. nieruchomości. Ustalił, że wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są do trzech dołów chłonnych, z których jeden usytuowany jest na działce nr [...], a dwa na działce nr [...]. Następnie w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. K. R. złożył oświadczenie, że odpływy wód opadowych z połaci dachu zostały przerobione i są odprowadzane na teren działki, ponieważ wykonane doły chłonne nie spełniały oczekiwanych wymagań – woda opadowa cofała się i przelewała przez system rynien i rur spustowych. W dniu 5 lipca 2013 r. przesłuchano kierownika budowy który oświadczył, że na nieruchomości przy ul. [...] w N. zostały wykonane trzy doły chłonne na podstawie szkicu dołu chłonnego, na które zgodnie z Prawem budowlanym nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Natomiast Z. G. twierdziła, że na terenie przedmiotowej nieruchomości zostały wykonane trzy studnie chłonne. W dniu 26 lipca 2013 r. przeprowadzono ponownie oględziny w trakcie których stwierdzono, że wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w N. odprowadzane są rynnami i 8 rurami spustowymi. K. R. oświadczył, że doły zostały zasypane gruntem rodzimym, a rury łączące rynny z dołami, które wcześniej odprowadzały wody opadowe zostały w ziemi z uwagi na fakt, że zostały uszkodzone w trakcie robót ziemnych i nie spełniały swojej funkcji. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. PINB dla miasta N. nakazał inwestorom dostarczyć w wyznaczonym terminie 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego zagospodarowania terenu ww. inwestycji, uwzględniającego aktualny stan faktyczny sposobu odprowadzenia wód opadowych. W wyznaczonym terminie inwestorzy przedłożyli cztery egzemplarze żądanego projektu budowlanego zamiennego. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przewiduje się możliwość wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego również w przypadku zakończonej budowy, tak jak w tej sprawie. Ponadto stwierdził, że przedłożony projekt zamienny spełnia wymagania wynikające z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także spełnia wymagania Prawa budowlanego i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W trakcie postępowania ustalono, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zagospodarowaniem terenu została zakończona, a istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu polegały na zmianie o 60 cm wysokości usytuowania poziomu zera budynku oraz utworzenia nasypu wokół budynku. Wody opadowe z budynku odprowadzone są zaś na nieutwardzony teren nieruchomości na których znajduje się budynek. Odległość wykonanych skarp od granicy z nieruchomością Z. G. jest duża, a nieruchomość położona jest w starorzeczu potoku Ł. i warunki geologiczne pozwalają na swobodne przesiąkanie wód odpadowych do gruntu. W wyniku sprawdzenia złożonego projektu zamiennego stwierdzono, że jest on kompletny, nie są wymagane uzgodnienia i opinie, wprowadzone zmiany nie są sprzeczne z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta N. o warunkach zabudowy oraz został sporządzony przez osobę posiadającą stosowane uprawnienia.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Z. G..

Zaskarżona decyzją [...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości i zatwierdził projekt budowlany zamienny zagospodarowania działek ww. inwestycji.

Organ odwoławczy wskazał na ustalony zakres istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Odnośnie zaś podwyższenia poziomu gruntu przez inwestora nieruchomości stwierdził, że ze znajdujących z w aktach sprawy dowodów wynika, że zmiany te nie mają nie mają wpływu na zwiększenie spływu wód opadowych na posesje sąsiednie, ilość wód opadowych skutkiem zabudowy nie została zwiększona. Wskazał, że na terenie inwestycji wykonane były doły chłonne z wierzchu przysypane ziemią, jednak nie spełniały swojej roli, dlatego inwestor zmienił sposób odprowadzania wód opadowych z budynku za pomocą rur spustowych bezpośrednio na teren nieruchomości co potwierdził podczas kontroli organ I instancji. Zatem organ I instancji dokonał weryfikacji stanu rzeczywistego w trakcie przeprowadzonych oględzin ustalając, że na terenie inwestycji istniejące doły chłonne zostały zlikwidowane. Powyższe znalazło wyraz w przedłożonym, projekcie zamiennym, w którym wskazano, że na przedmiotowych działkach zlokalizowane zostały doły chłonne (zasypane rodzimym gruntem) dla wód opadowych z połaci dachowej budynku. Wody opadowe odprowadzane są na terenie własnych działek, na nieutwardzony teren wokół budynku oraz z powierzchni utwardzonej dojazdu i dojścia do budynku na teren zielony poprzez korytko odwadniające. Jednocześnie jak zauważył organ II instancji w sentencji decyzji nie zostali wskazani inwestorzy, którym organ powiatowy zatwierdza projekt budowlany zamienny. Nadto brak było pouczenia o konieczności uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, decyzji o przyjęciu do użytkowania. W związku z powyższym organ skorzystał z kompetencji reformatoryjnych i w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na nowo.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sformułowała zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 77, art. 80, art. 81, art. 84, art. 86, art. 89, art. 107 § 3, art. 136, art. 140, art. 142 K.p.a. oraz art. 35 ust. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a także art. 29 Prawa wodnego.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/14, oddalając skargę wskazał, że organy administracyjne związane były ocena prawą zawartą wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 1566/12, który dopatrzył się wadliwości tylko w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku. W ww. wiążącym wyroku Sąd nie dopatrzył się innych wadliwości. Następnie organ zastosował się do zaleceń Sądu. Organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości, na podstawie których ustalił sposób odprowadzania wód opadowych, odmienny niż poprzednio, tj. na nieutwardzony grunt. Stwierdził też, że projekt budowlany zamienny taki właśnie sposób odprowadzania wody deszczowej przewiduje, co jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Wynika z tego, że organy w pełni zastosowały się do tych wskazać i zaleceń zawartych w ww. wyroku. Przeprowadziły bowiem postępowanie w żądanym przez Sąd zakresie. Prawidłowo uznały także, że projekt budowlany zamienny przewiduje odprowadzanie wód opadowych na nieutwardzony teren należący do inwestora. W ocenie Sądu, stan fatyczny zmian dokonanych w budynku jest zgodny z przedłożonym projektem budowlanym zamiennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. z § 28 ust 2 ww. rozporządzenia z 2002 r. Ponadto organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. wydane przez siebie decyzje oparły o przepis art. 51 ust 4 Prawa budowlanego. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że inwestycja została już zrealizowana, ponieważ organ na tej samej podstawie prawnej oparł swe rozstrzygnięcie w postępowaniu badanym przez Sąd w sprawie II SA/Kr 1566/12. W wydanym w tej sprawie wiążącym wyroku Sąd nie stwierdził wadliwości w tym zakresie. Ponadto pogląd, iż przepis art. 51 ust 1 pkt 3 ma zastosowanie także do inwestycji zakończonych jest w orzecznictwie wyrażany i aczkolwiek nie jest to pogląd jednolity, wydaje się być dominujący (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 1173/10; z 8 października 2013 r., II OSK 1061/12; z 8 lutego 2013 r., II OSK 1890/11).

Następnie Sąd wskazał, że podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczą w zasadzie kwestii zalewania jej działki. Sąd zwrócił uwagę, że kwestia ta może być badana w innym postępowaniu administracyjnym niż postępowanie w sprawie skutków istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego (tzw. postępowaniu naprawczym). Mianowicie naruszenie stosunków wodnych i szkodliwy wpływ tego naruszenia na działki sąsiednie, powinno być badane w postępowaniu prowadzonym przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta ma podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne. W postępowaniu tym organ ma możliwość nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Celem postępowania naprawczego jest natomiast doprowadzenie inwestycji realizowanej ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego do stanu zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zapisami planu miejscowego, a w razie jego braku – decyzji o warunkach zabudowy. Jak wykazano to wyżej, inwestor nałożonym na niego obowiązkom zadośćuczynił, co uzasadniało zatwierdzenie przedłożonego przez niego projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy prawidłowo także skorygował wadliwość decyzji organu I instancji w zakresie braku wskazania inwestorów (adresatów decyzji) oraz wyrzeczenia w przedmiocie obowiązku uzyskania decyzji o przyjęciu do użytkowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Z. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, "w tym naruszenie art. 51 i art. 81 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię, tj.

- przyjęcie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, aczkolwiek przedmiotowa inwestycja została zakończona, a nadto zaniechanie dokonania oceny, czy w sytuacji uznania możliwości zastosowania wskazanego wyżej przepisu, zastosowanie zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12 w ramach czynności sprawdzających powinno stanowić podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora zaskarżonej decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), poprzedzającej skarżoną decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego, co dozwoliłoby na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy skarżącej w obszarze oddziaływania obiektu na jej własną nieruchomość, a co skarżąca zgłaszała także organowi II instancji w formie zarzutów i dowodów jako załączników do odwołania wykazujących, że w trakcie przeprowadzonego postępowania po dacie przyjęcia zgłoszenia organ nie stwierdził wykonywania kolejnych robót, pomimo utrwalonych zdjęciami prac wskazujących, że zagospodarowanie działek nie zostało co najmniej do ostatniej daty zrealizowane, jak też brakiem odniesienia do złożonych uwag skarżącej, które zamierzała wnieść do protokołu oględzin z dnia 26 lipca 2013 r. oraz nieuwzględnienie złożonego przezeń oświadczenia z dnia 5 lipca 2013 r. w postępowaniu przed organem I instancji, że skarżąca była świadkiem przy budowie studni oraz podpięcia do studni rynien odprowadzających wodę z budynku, a także że oglądała jedną studnię i z tej przyczyny zakwestionowała w swym piśmie wiarygodność ustaleń w tej materii zawartych w protokole oględzin sporządzonym przez inspektorów PINB w N., a pomimo to oddaleniem tych uwag przez organ nadzoru z powodu rzekomego braku odniesienia się co do istoty sprawy – co skutkowało niepełną i wybiórczą oceną tych dowodów przez organ II instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w konfrontacji z ustaleniami organu I instancji, a których nie rozważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym kasacją wyroku;

- zaniechanie rozważenia zastosowania przepisu art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego przez organy nadzoru w sytuacji uzasadnionych wątpliwości wskazanych w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12, a także zgłaszanych przez skarżącą dalszych zarzutów i wniosków wykazujących zasadność podjęcia dalszych określonych czynności nałożonych w drodze postanowienia odnoszących się do dostarczenia przez inwestorów w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, w sytuacji postawienia zarzutu rażącego naruszenia art. 35 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa Budowlanego oraz sprzeczności z założeniami dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego niedopuszczającego do zmiany przez inwestorów ukształtowania i zagospodarowania terenu przez wzniesienie wysokiego nasypu na całej długości działek, a tym samym odwodnienia co dokumentowały załączone do akt sprawy fotografie z pominięciem, że inwestycja położona jest w starym korycie potoku Ł., w niecce bez odpływu i w najniższym punkcie zlewni i bez oceny parametrów retencji terenowej wód , kwalifikacji urządzeń , a także pominięcia w skarżonym wyroku istnienia dołów chłonnych miast studni jako obiektu budowlanego wobec niewykonania określonych czynności i robót mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem zgodne z zamiennym projektem zagospodarowania przedmiotowych działek na co wskazywała analiza mapy dla celów projektowych oraz rzędnych z dnia 23 maja 2012 r. potwierdzająca, że w miejscu pokrywającym się ze wskazaną przez projektanta lokalizacją są wykonane studnie, a wykonanie tego zamierzenia potwierdził następnie sam inwestor w protokole z dnia 27 października 2011 r.;:

- a w konsekwencji błędne przyjęcie, że postępowanie naprawcze nie obejmuje zmian w projekcie odnoszących się do stosunków wodnych w ramach art. 29 Prawa wodnego".

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. "art. 276 w związku z art. 106 § 3, art. 141 § 4, art. 134 § 1 oraz art. 153 p.p.s.a. przez:

- brak pełnego ujęcia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych przez stronę w skardze oraz pominięcie przez Sąd zarzutów dotyczących błędnie przyjętego stanu faktycznego i dokonanej oceny dowodów;

- brak wszechstronnego odniesienia się do nich w uzasadnieniu wyroku, chodzi tu o podniesione przez stronę zarzuty, takcie jak m.in. brak należytej kontroli, a także braku ich rozważenia;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a., gdyż organy nadzoru budowlanego obu instancji, a także WSA popełniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy błędy, gdyż w sposób niewyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, aczkolwiek skarżony wyrok winien zawierać ocenę zaniechania przez te organy wyznaczenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania skarżącej na okoliczności wykonywanej kontroli w toku postępowania naprawczego, a także odnieść się w skarżonych decyzjach do twierdzeń, dowodów i zarzutów przedstawianych przez stronę, w tym zaniechanie sprawdzenia rzędnych terenu zagospodarowywanych działek pomimo zgłaszanych wniosków w tej materii w toku postępowania przed organem I instancji;

- co generalnie skutkowało błędnym przyjęciem, że organy nadzoru zastosowały się do zaleceń zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12;

- naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez powtórzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji organów I i II stopnia, bez odniesienia się do nich w sposób wyczerpujący w kontekście konkretnych zarzutów skargi, zaś prezentowane w judykaturze stanowisko jednoznacznie stwierdza, że w każdym przypadku Sąd ma obowiązek szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, zwłaszcza w sytuacji, gdy podzielając ocenę sprawy dokonaną przez organ w postępowaniu administracyjnym, nie podziela argumentów strony skarżącej, zaś przedstawienia w uzasadnieniu własnego stanowiska sądu nie można zastępować ogólnikową aprobatą stanowiska organów orzekających;

- naruszenie art. 10 oraz art. 79 § 2 K.p.a. przez pominięcie dokonania oceny zgodności postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego z art. 10 oraz art. 79 § 2 K.p.a., co należałoby stanowczo zakwalifikować do kategorii istotnego uchybienia przepisom procesowym, skoro zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, polegające na pozbawieniu jej udziału w decydujących dla rozstrzygnięcia czynnościach dowodowych wobec zaniechania uzyskania odpowiedzi na zarzuty i wnioski oraz twierdzenia, stanowiłoby jedną z podstaw wznowienia postępowania w sprawie – art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2008 r., VII SA/Wa 1759/07; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lutego 2008 r., III SA/Wr 502/07; wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., III SA 1035/97 oraz wyrok NSA z 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85), skoro praktycznie strona wskazując na pominięcie w opiniach ustosunkowania się do jej zarzutów w tym do ustaleń, że podczas przeprowadzonej w dniu 27 maja 2013 r. kontroli w terenie istniały doły chłonne pomimo, że ów dokument mówi dokładnie coś odwrotnego a to, że nie ma możliwości ustalenia istnienia dołów chłonnych z powodu przykrycia ich ziemią, zaś konstatacja organu II instancji była jedynie stwierdzeniem kierownika budowy, co pozostawiono bez odpowiedzi oraz wypowiedzenia się do owych zarzutów w rozumieniu art. 81 K.p.a., a tym samym naruszeniem art. 136 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w uzupełnienia dowodów wynikających z zarzutów i wniosków odwołania prze organ nadzoru II instancji;

- brak odniesienia się WSA w zaskarżonym wyroku do istnienia związku przyczynowego pomiędzy twierdzeniami skarżącej popartymi stosownymi dokumentami, w tym zalegającymi w aktach sprawy jako materiał dowodowy i fotografiami a stanem ustalonym w kwestionowanym protokole oględzin i oświadczeniem, czego skutkiem była zmiana stanu faktycznego, a konsekwencji zmiana związania przyjętą oceną prawną z wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12 czyniąca pogląd sądu administracyjnego nieaktualnym, gdyż zmiana stanu faktycznego będąca następstwem wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, dotyczyła istotnych jego elementów jak np. konieczność weryfikacji zarzutu o niedopuszczalnym podwyższeniu poziomu o 0,64 m-0,66 m, a następnie podniesienie kolejnego poziomu o następne 69 cm, czyli o ponad 100% z poziomu 285,92 m do poziomu 286,61 m w wodonośnym starym korycie Ł. skutkując podnoszenie się poziomu wody w studniach i niemożnością wykonania drenażu działki, jak i poprzez weryfikację zarzutu skarżącej o ukierunkowaniu spływu wód z różnicy poziomów od 7 cm do jednego metra w kierunku nieruchomości Z. G. z dużej powierzchni zabudowy i tym samym dużej powierzchni dachowej, z terenu utwardzonego i wysoko położonego z dużym spadkiem zwłaszcza przed wejściem do budynku i wjazdu do garażu inwestorów w kierunku parkingów z różnicy poziomów ok. 1 metra na przestrzeni ok. 10-12 m, co dokumentowały załączone fotografie ze wskazaniem wyniesienia , wykonywanych prac ziemnych oraz nałożonej folii".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W trakcie procesu budowlanego właściwe organy administracyjne dokonują m.in. sprawdzenia, czy przedstawione przez inwestora w projekcie budowlanym zamienny rozwiązania techniczne nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym przez naruszenie stosunków wodnych, które mogłoby prowadzić do zalewania sąsiednich nieruchomości. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej w tej sprawie takie ustalenia zostały dokonane, na co wskazał Sąd I instancji, mając też na względzie ocenę prawną zawartą w wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12. Ponadto Sąd I instancji słusznie wskazał, że w związku z ww. wyrokiem zakres postępowania wyjaśniającego sprowadzał się do ustalenia kwestii związanych z odprowadzeniem wód opadowych z budynku inwestora. Nie można w tym zakresie dopatrzeć się aby zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych z budynku są zgodne z przepisami technicznymi, zaś zrealizowanie wokół budynku skarpy podwyższającej posadowienie budynku nie ma wpływu na występujące na terenie nieruchomości stosunki wodne. Świadczą o tym rzędne terenu z uwzględnieniem sąsiednich nieruchomości, a w szczególności w odniesieniu do sąsiedniej działki należącej do skarżącej. Co prawda, z zakresie odprowadza wód opadowych z budynku inwestor początkowo dokonał odstępstwa polegającego na odprowadzaniu wód opadowych do trzech dołów chłonnych. Jednak w trakcie realizacji inwestycji sam zmienił takie rozwiązanie techniczne, co niespornie potwierdziły przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego oględziny nieruchomości inwestora. Bez znaczenia jest więc to, że skarżąca była świadkiem, jak wody z budynku inwestora odprowadzane były do dołów chłonnych. W tym bowiem zakresie zmienił się stan faktyczny, co też uwzględnia przedstawiony w trakcie postępowania naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego) zamienny projekt budowlany. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia zakresu postępowania dowodowego w odniesieniu do art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a. zdają się tą okoliczność pomijać.

Ponadto samo istnienie w tej sprawie dołów chłonnych nie mogło mieć wpływu na zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Co prawda, organ nie sprawdził metodą odkrywkową, czy rzeczywiście doły chłonne zostały zasypane i nie są wyposażone w kręgi betonowe. Okoliczność ta jednak nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Skarżąca bowiem nie wykazała, że nawet potencjalne istnienie owych dołów chłonnych może mieć wpływ na naruszenie stosunków wodnych na jej gruncie. Poza tym mamy do czynienia ze stanem istniejącym, tj. zrealizowaną inwestycją, a skarżąca nie przedstawiła w trakcie postępowania żadnego dowodu na okoliczność, że w wyniku realizacji inwestycji, w tym dołów chłonnych, dochodzi do zalewania jej nieruchomości. Jeżeli w tym zakresie istnieją naruszenia prawa procesowego, to sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wymaga wykazania, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak wykazania takiego wpływu świadczy o błędnie sformułowanych zarzutach skargi kasacyjnej. Od strony przyjętych rozwiązań budowlanych (technicznych), z uwzględnieniem oceny zawartej w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Kr 1566/12, w tej sprawie zostało wyjaśnione, że dokonane przez inwestora roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego nie mają wpływu na naruszenie stosunków wodnych na gruntach sąsiednich w zakresie w jakim stanowi o tym § 28 ww. rozporządzenia. Poza tym przepis ten przewiduje możliwość odprowadzania wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.

Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 276 w związku z art. 106 § 3, art. 141 § 4, art. 134 § 1 oraz art. 153 p.p.s.a.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 10, art. 79 § 2 K.p.a. oraz art. 136 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Nie zawierają także usprawiedliwionych podstaw także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Odnośnie zarzutu dotyczącego możliwości legalizacji zrealizowanej już inwestycji należy wskazać, że jest to jeden z typowych przypadków kiedy organ nadzoru budowlanego może wdrożyć i przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Istotne w tym zakresie jest bowiem to czy taka inwestycja została zrealizowana zgodnie z prawem. To jest kluczowe ustalenie dla organu nadzoru budowlanego, a nie fakt w ogólności zrealizowania inwestycji. Obecnie w orzecznictwie wskazuje się, że jedynie wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie stoi na przeszkodzie prowadzeniu takiego postępowania (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2016 r., II OSK 1103/14). Wskazania wymaga, że art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi jedynie o tym, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane. Natomiast z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika już nie odpowiednio, lecz wprost, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie także w przypadku zakończenia budowy (por. wyroki NSA: z 8 lipca 2015 r., II OSK 2973/13; z 8 lutego 2013 r., II OSK 1890/11; z 8 stycznia 2010 r., II OSK 15/09). Stąd w tej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Skoro na inwestora nałożono obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego dotyczący przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (decyzja PINB z [...] grudnia 2011 r., znak: [...]), a w związku z ww. wyrokiem o sygn. akt II SA/Kr 1566/12 wezwano inwestora do uzupełnienia przedstawionego projektu budowlanego (PINB w związku z wynikającymi z art. 81 Prawa budowlanego kompetencjami wydał postanowienie z [...] września 2013 r., Nr [...]), to istniały podstawy do zastosowania w tej sprawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. poddania przedstawionych rozwiązań projektowych kontroli pod kątem ich zgodności z prawem nawet jeżeli inwestycja została już zakończona. W świetle zaś naruszenia art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego wskazania wymaga, że przepis ten dotyczy budownictwa doświadczalnego, wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych. W tej zaś sprawie nie mamy do czynienia z takim przedmiotem postępowania. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 51 ust. 4 i art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Odnośnie zaś zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 29 Prawa wodnego należy wskazać, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała aby przedmiotowa inwestycja miałaby prowadzić do zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej oraz kierunku odpływu ze źródeł; lub miałby powodować odprowadzanie wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, o czym już była wyżej mowa, nie wykazało zarzucanych przez stronę skarżącą naruszeń. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 29 Prawa wodnego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.