Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 849/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 84 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skarg M. S. i M. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz każdej ze skarżących po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem z dnia 14 stycznia 2011 r. M. S., A. S., T. K., J. L., A. L., K. K. i R. K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr [...], znak: [...]. Tą decyzją Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Spółce z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej "A" - WOD5001-A (KOB – XXIX) na parceli nr [...] zlokalizowanej w T. przy ul. [...]. Wnioskodawcy jako podstawę wznowienia postępowania podali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwaną k.p.a., wskazując na pominięcie ich w postępowaniu o pozwolenie na budowę mimo, że przedmiotowa stacja ma zostać wybudowana w sąsiedztwie ich nieruchomości. W toku postępowania wnioskodawcy poszerzyli podstawę swojego żądania o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podnosząc, że organ udzielając pozwolenia na budowę nie wziął pod uwagę istniejącej w sąsiedztwie projektowanego obiektu innej stacji bazowej.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji odmówił uchylenia opisanej wyżej własnej decyzji ostatecznej.

Odwołanie od tego orzeczenia wnieśli J. L. i A. L., T. K. oraz Z. G. reprezentujący M. S. i K. K. Odwołujący się zarzucili organowi naruszenie art. 7 i art. 107 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy oraz brak merytorycznego uzasadnienia tego rozstrzygnięcia.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. organ powinien zbadać krąg stron postępowania w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 20 tej ustawy i dopiero na podstawie tych ustaleń orzec zgodnie z art. 151 k.p.a. Tymczasem organ I instancji nie wskazał na podstawie jakich dowodów i ustaleń nie uznał wnioskodawców za strony postępowania. Prowadząc postępowanie dowodowe nie wyjaśnił zaistniałych wątpliwości dotyczących działki nr [...], której prawdopodobnym właścicielem jest T. K., przyjmując, że działki takiej nie ma na terenie T. Organ ten nie wyjaśnił również, kto jest właścicielem działki nr [...] wskazanej przez J. i A. L. To samo dotyczy działek, które wskazali jako swoją własność F. K. i K. K., a także A. S. Zdaniem organu odwoławczego przyczyną braku tych ustaleń było oparcie się przez Starostę wyłącznie na wypisach z rejestru gruntów, które nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie decyzji organu I instancji nie czyni także zadość przepisom art. 107 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., na co zwrócili uwagę odwołujący się. O przesłankach, którymi kierował się organ I instancji wydając kontrolowaną decyzję, wnioskodawcy dowiedzieli się dopiero z pisma przekazującego odwołania wraz z aktami sprawy. Wyjaśnienia takie powinna natomiast zawierać decyzja organu I instancji. Wojewoda nakazał organowi I instancji, aby w toku ponownego rozpoznania sprawy dołożył wszelkich starań, żeby w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić wszystkie jej okoliczności faktyczne i prawne oraz zebrać cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z art. 151 k.p.a.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła "A" Spółka z o. o. z siedzibą w W., którą to skargę Sąd oddalił prawomocnym wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 418/11.

W międzyczasie organ I instancji ponownie rozpatrzył wniosek o wznowienie postępowania i decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] r. uznając, iż działki wnioskodawców nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i dotychczasowy przebieg postępowania wznowieniowego. Realizując wskazania organu odwoławczego organ I instancji ustalił, że:

- L. L., reprezentowany przez J. i A. L., jest właścicielem działki nr [...];

- M. F., reprezentowana przez T. K., jest właścicielem działki nr [...];

- M. S. jest właścicielką działek nr [...], [...], [...];

- - właścicielami działki nr [...], z której jak wynika z akt sprawy, została wydzielona działka nr [...] są J. i Z. S., a nie A. S. i M. S.;

- właścicielem działki nr [...] są I. i C. S. a nie K. K.

Nadto organ uznał, iż sporna stacja bazowa telefonii komórkowej nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego lub mogącego wymagać sporzadzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a zatem nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Ponadto zaznaczył, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. udzielił Iwestorowi pozwolenia na użytkowanie spornej iwestycji.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] wnieśli M. S. i K. K. (reprezentowane przez Z. G.), a także A. S., M. F. (działająca przez pełnomocnika T. K.) oraz L. L. (działający przez pełnomocników A. i J. L.), zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec niezastosowania: 1) art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1277 ze zm.) - poprzez brak ustalenia rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji, a mianowicie nieustalenie rzeczywistego poziomu pola elektromagnetycznego występującego już w miejscu planowanej inwestycji, niezsumowanie mocy nakładających się anten sektorowych i radioliniowych i niedokonanie kumulacji pola elektromagnetycznego z uwzględnieniem wszystkich źródeł w środowisku, a także poprzez przyjęcie stanowiska, iż kumulacja pola elektromagnetycznego nie znajduje umocowania w prawie; 2) art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie precyzyjnych ustaleń rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji, nie podania mocy anten i ilości objętych analizą; 3) § 4 i § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) w brzemieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji ostatecznej, poprzez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych (PEM). Uzasadniając powyższe przywołano liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko polskich naukowców. Podkreślono, iż nieprawidłowym jest uznanie przez organ, że sporna inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach albowiem tych ustaleń dokonał inwestor a nie organ. Zaznaczono, iż rażąco naruszając prawo narażono tym samym zdrowie i życie ludzkie.

Rozpoznając te odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił na czym polega instytucja wznowienia postępowania, a także co należy rozumieć pod pojęciami: stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, obszaru oddziaływania, miejsca dostępnego dla ludzi oraz interesu prawnego i faktycznego. Dalej organ wskazał, iż w niniejszym postępowaniu obszar oddziaływania obiektu został ustalony na podstawie przewidywanego rozkładu pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne, wytwarzanych przez anteny stacji. W skład projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej "A"-WOD5001-A wraz z przyłączem energetycznym wchodzi również typowa wieża "Maria" o łącznej wys. 42,75 m wraz z betonowym cokołem i kotwą fundamentową. Na wieży zaprojektowano umieszczenie trzech anten sektorowych oraz siedmiu anten radioliniowych. Przedmiotowa stacja bazowa jest stacją bezobsługową. Organ podzielił stanowisko zawarte w dołączonym przez inwestora do projektu budowlanego opracowaniu pt. "Wyniki weryfikacji dla anten wg. zmiany z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz.U. z 2007 Nr 158 poz. 1105) do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2001 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 257 poz. 2573)", zgodnie z którym sporne przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których wymagane jest lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ argumentując powyższe podniósł, iż w projekcie budowlanym przewidziano instalację trzech anten sektorowych o mocy EMPIR = 1914,521 W (azymut: 0°, 120°, 240°), zawieszonych na wysokości 40,25 m n.p.t. Przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych o wartości większej od 0,1 W/m2 emitowanych przez anteny stacji obejmuje obszar ok. 37 m od projektowanych anten sektorowych. W związku z czym poła elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania. Zdaniem organu odwoławczego obszar poła elektromagnetycznego o gęstości mocy > 0,1 W/m2 będzie sięgał na odległość ok. 37 m od anten sektorowych o mocy 1914,52 W i występował na wysokości 40,25 m n.p.t. Organ zaznaczył także, że obszar oddziaływania zamyka się w granicy działek będących w posiadaniu Inwestora, a także obejmuje działki będące drogami. Ponadnormatywny poziom elektromagnetyczny promieniowania niejonizującego będzie występował na wysokościach niedostępnych dla ludzi. Główne wiązki promieniowania anten sektorowych nie będą dosięgać miejsc przeznaczonych na pobyt ludzi. W ocenie organu działki osób wnioskujących znajdują się poza obszarem oddziaływania stacji bazowej. I tak działka nr [...] należąca do L. L. położona jest w odległości ok. 62 m od stacji bazowej. Działka nr [...], na własność której powołują się K. K. oraz R. K., położona jest w odległości 50 m od stacji bazowej, przy czym wobec tego, iż ww. nie przedstawili dowodu świadczącego o własności tejże działki przyjęto, iż jest ona własnością I. i C. S. Z kolei działki nr [...],[...],[...] należące do M. S., jak i działka nr [...], której właścicielami są J. i Z. S. - położone są w odległości powyżej 125 m od stacji bazowej. Działka zaś nr [...] należąca do M. F. położona jest w odległości 25 m od środka stacji bazowej, jednak jak wynika z projektu zagospodarowania terenu przewidywany rozkład pól nie zachodzi na działkę będącą własnością odwołującej się.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż planowana budowa stacji bazowej telefonii komórkowej "A’ jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto inwestor posiada pozytywne uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu z zarządcą drogi oraz dysponentami uzbrojenia terenu, a także pozytywną opinię uzgodnienia dokumentacji projektowej Starosty [...].

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu kumulacji pola elektromagnetycznego projektowanej stacji bazowej i istniejącej na terenie T. stacji bazowej innego operatora wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), przy kwalifikacji przedsięwzięcia należy uwzględnić równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, co też uczyniono w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu do badania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych właściwe są organy administracji do spraw ochrony środowiska, a nie architektoniczno-budowlane. Nadto zjawisko to uwzględnia się na etapie użytkowania stacji bazowej poprzez dokonywanie systematycznych pomiarów, zaś w przypadku przekroczenia dopuszczalnych poziomów natężenia pola elektromagnetycznego podejmowane są działania ograniczające moc poszczególnych anten, tak aby zapewnić dopuszczalny poziom natężenia zgodny z prawem. Zauważono przy tym, iż istniejąca stacja bazowa zlokalizowana jest poza obszarem oddziaływania projektowanej stacji, bo w odległości ok. 200 m.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a., gdyż odwołujący się jako mieszkańcy T. posiadają interes faktyczny, jednakże nie posiadają interesu prawego w niniejszym postępowaniu jako jego strony, bowiem ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej.

W skargach do sądu administracyjnego (wniesionych jednym pismem) M. S. i M. F. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zwrot kosztów postępowania. Skarżące podniosły zasadniczo te same zarzuty, jakie wcześniej sformułowano w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Mianowicie zarzuciły naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów: 1) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 7, 8, 107 § 3 k.p.a., art. 3 pkt. 20 w zw. z art. 28 ust 2 ustawy - Prawo budowlane, art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 4 i § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...) poprzez nie ustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji (tj. nie ustaleniu rzeczywistego poziomu pola elektromagnetycznego występującego już wyjściowo w miejscu planowanej inwestycji), a także nie zsumowaniu mocy anten sektorowych i radioliniowych nakładających się oraz niedokonaniu oceny kumulacji pola elektromagnetycznego z uwzględnieniem wszystkich jego źródeł w środowisku; 2) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny stanowiska organu I instancji, w myśl którego brak jest podstawy prawnej do zbadania zjawiska kumulacji pola elektromagnetycznego. W ocenie skarżących organ wykluczając zjawisko superpozycji energii wysokiej częstotliwości winien był udowodnić, iż takie zjawisko w miejscu planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej nie zachodzi i że występuje wyłącznie naturalne ziemskie pole elektromagnetyczne. Skarżące podniosły także, iż organ nie uzasadnił przyjętego w rozstrzygnięciu stwierdzenia, iż istniejące w pobliżu (200 m) trzy stacje bazowe telefonii komórkowej mają ograniczony zasięg i emitowane przez nie pole nie sumuje się z planowaną stacją, podkreślając jednocześnie, że przeciętny zasięg stacji bazowej wynosi kilka kilometrów. Skarżące zwróciły uwagę, iż zaskarżona decyzja nie określa mocy anten radioliniowych, których energia sumuje się z antenami sektorowymi w wyniku zjawiska kumulacji pola elektromagnetycznego. Ponadto skarżące uznały także, iż organ odwoławczy wiedząc o masowej zachorowalności ludności w miejscu planowanej inwestycji zignorował ludzkie zdrowie i życie. Dodatkowo skarżące zażądały, aby organ przekazując skargę wskazał: jaki poziom tła elektromagnetycznego przyjęto za podstawę wyliczeń mocy EIRP dla inwestora, z jakich powodów pominięto anteny radioliniowe, których energia podlega zsumowaniu z antenami sektorowymi, a także na podstawie jakich dowodów i wyliczeń uznano, iż zasięg pola elektromagnetycznego trzech stacji bazowych telefonii komórkowych znajdujących się 200 m od planowanej inwestycji nie obejmuje działek strony skarżącej, a nadto na podstawie jakich badań organ nie podziela zgodnego stanowiska polskich naukowców, iż podczas procedury poprzedzającej budowę nowej stacji bazowej ocena prognostyczna wpływu jej anten na stan środowiska powinna uwzględnić również istniejący poziom PEM pochodzący od działających już w okolicy źródeł.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są władne do podważania danych określających charakterystykę przedsięwzięcia, zawartych w dokumentacji załączonej przez inwestora do projektu budowlanego. Stosownie do obowiązującego prawa odpowiedzialność za treść projektu oraz prawdziwość zawartych w nim obliczeń i rozwiązań ponosi projektant, który składa oświadczenie, przy czym w toku postępowania nie złożono dowodu negującego prawidłowość kwalifikacji inwestycji. Zdaniem organu anteny radioliniowe zostały wyłączone z przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z regulacją obowiązującą w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto organ zwrócił uwagę, iż dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposoby sprawdzenia dotrzymania tych poziomów określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. (Dz.U. Nr 192, poz. 1883), przywołując jednocześnie sytuacje, w których powstaje obowiązek wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Organ poinformował także, iż ocen poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i obserwacji zmian tych poziomów dokonuje w ramach państwowego monitoringu środowiska – wojewódzki inspektor ochrony środowiska, prowadząc okresowe badania poziomów pól elektromagnetycznych. Wojewoda [...] odpowiadając na ostatni zarzut skarżących wskazał, iż organy działając na postawie przepisów prawa nie mogą opierać swych rozstrzygnięć na opiniach naukowców, które nie są poparte przepisami prawa.

Pismem z dnia 6 marca 2012 r. Stowarzyszenie "C" z siedzibą w R. zawnioskowało o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Nadto podniosło, iż w rozpoznawanej sprawie organ winien był wezwać inwestora do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji z uwzględnieniem trzech działających obok stacji bazowych, jak również do podania maksymalnych mocy danej anteny według danych katalogowych, a nie przyjmować zaniżone dziesięciokrotnie wartości. W załączeniu przesłał kopie stanowiska polskich naukowców o szkodliwości oddziaływania systemów telefonii komórkowych.

Na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. Sąd wniosek ten rozpoznał pozytywnie na zasadzie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Obecna na rozprawie skarżąca M. S. oraz pełnomocnik skarżącej M. F. podtrzymały skargę. M. S. podała nadto, że przedmiotowa stacja została już zrealizowana, jednakże nie jest jej wiadomo, czy jest już użytkowana.

Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania A. S. – M. J. przychyliła się do skarg, argumentując, iż w jej ocenie niezbędne jest uwzględnienie kumulacji pola elektromagnetycznego na przedmiotowym terenie. Oświadczyła, iż przeprowadzone były wyrywkowe pomiary pola, jej zdaniem jednak niemiarodajne. Nadto poinformowała, iż na istniejącej nieopodal wieży zainstalowano anteny nadawcze trzech operatorów, a także, że sporna wieża została już zrealizowana, zaznaczając jednocześnie, iż nie wie, czy jest ona użytkowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie na treść przepisu art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Takim orzeczeniem w niniejszej sprawie jest prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 418/11. Jakkolwiek nie można w tym miejscu czynić organowi odwoławczemu zarzutu z tego powodu, że wydał zaskarżoną decyzję przed wydaniem powołanego wyroku, to jednak jej wydanie zaledwie na dwa dni przed wyznaczonym terminem rozprawy świadczyć może o pochopności działania organu, co w tej sprawie doprowadziło do sprzeczności zaskarżonej decyzji z oceną wyrażoną w wyroku z dnia 14 września 2011 r. Ponieważ w dacie wydania zaskarżonej decyzji organowi nie była znana treść tego wyroku, to nie można mówić o naruszeniu w tej dacie przez organ przepisu art. 153 p.p.s.a. W niczym nie zmienia to jednak faktu, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany tym orzeczeniem, co ma istotny wpływ na jej końcowy wynik.

Przypomnieć zatem wypadnie, że w wyroku z dnia 14 września 2011 r. wyrażono ocenę, że organ I instancji wydając wówczas kontrolowaną przez Wojewodę decyzję, naruszył przepisy postępowania związane z gromadzeniem i oceną zebranego materiału dowodowego oraz koniecznym do wyjaśnienia zakresem sprawy nie tylko w związku z brakiem jednoznacznych ustaleń dotyczących prawa własności, użytkowania wieczystego czy praw związanych z zarządem nieruchomościami przysługujących osobom wnioskującym o wznowienie postępowania. Organ I instancji nie podjął bowiem wówczas żadnych kroków zmierzających do ustalenia czy przewidziana do realizacji na parceli nr [...] w T. stacja bazowa poprzez możliwość jej szkodliwego oddziaływania na otoczenie nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu terenu nieruchomości zamieszkałych przez wnioskujących o wznowienie postępowania. Przywołana przez Sąd definicja obszaru oddziaływania obiektu nie dawała w ocenie Sądu podstaw do zawężającego rozumienia tego pojęcia, bowiem jest w niej mowa o terenie "wyznaczonym" w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Dalej Sąd wskazał, że do przepisów odrębnych należy zaliczyć unormowania zawarte w różnych dziedzinach prawa, w tym przepisy prawa budowlanego, zagospodarowania przestrzennego, czy ochrony środowiska, a więc wszystkie przepisy mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Wskazano, że w orzecznictwie podkreśla się, iż w procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na tereny otaczające działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Sąd nie zaakceptował stanowiska organu I instancji, który odwołując się do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu powtórzył swój pogląd zawarty w decyzji z dnia [...] r. Pogląd ten został bowiem oparty na oświadczeniach złożonych przez pełnomocnika inwestora oraz na dokumentacji projektowej dołączonej do wniosku o pozwolenie na budowę. Organ I instancji poprzestał natomiast na milczącej akceptacji tez opracowania autorstwa W. G. zatytułowanego: "Wyniki weryfikacji dla anten wg zmiany z dnia 21.08.2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 158, poz. 1105) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573)", mimo że opracowanie to nie miało nawet waloru opinii biegłego. Opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. jest opinia osoby posiadającej wiadomości specjalne sporządzona na zlecenie organu. Opinia eksperta przedłożona przez stronę ma natomiast charakter dokumentu prywatnego i jako dowód w sprawie powinna zostać zanalizowana przez organ, co winno znaleźć odbicie w uzasadnieniu decyzji. Sąd zwrócił też uwagę, że Starosta [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] r. powołując się na art. 50 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a., wezwał wnioskodawcę pismem z dnia 1 czerwca 2010 r. m.in. do przedłożenia ostatecznej decyzji środowiskowej wskazując na działającą już w pobliżu miejsca lokalizacji spornej inwestycji stację bazową innego operatora oraz zawartego we wniosku o pozwolenie na budowę określenia projektowanej stacji jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Organ ten domagał się także wskazania właścicieli działek sąsiednich będących w obszarze oddziaływania anten stacji bazowej. Wydając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę Starosta zadowolił się jednak tylko oświadczeniem zawartym w piśmie pełnomocnika inwestora z dnia 11 czerwca 2010 r., że z uwagi na położenie drugiej stacji bazowej w odległości 200 m nie będzie miało miejsca nakładanie się pól elektromagnetycznych. Weryfikację zaś opracowania dotyczącego oddziaływania na środowisko projektowanej stacji sprowadził tylko do wyegzekwowania złożenia przez projektantów podpisów na opracowaniu dotyczącym zasięgu oddziaływania anten przedmiotowej stacji.

Z przytoczonej wyżej oceny prawnej wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien był ustalić krąg stron postępowania nie tylko w oparciu o oświadczenia inwestora i projektantów w kwestii obszaru oddziaływania obiektu lecz również w oparciu o własne ustalenia, a także w odniesieniu do zjawiska kumulacji pól – w oparciu o wiadomości specjalne poprzez zlecenie sporządzenia opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie dałoby podstawę do stwierdzenia, czy i którym z wnioskodawców przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] r.

Sąd nie podziela przy tym tego stanowiska organów, w myśl którego nie byłyby one uprawnione do badania zjawiska kumulacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że dokonując oceny kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia w zakresie wymagań ochrony środowiska, organ winien brać pod uwagę zjawisko kumulacji pól elektromagnetycznych (por. m.in. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 70/09 oraz z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1695/10, a także prawomocne wyroki tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 64/10 i z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 221/11). Zgodnie bowiem z § 5 pkt 1 lit. b) rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. (które miało zastosowanie w dacie wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] r.), jednym ze szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, są powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności w zakresie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich. Przy czym przez tereny sąsiednie należy rozumieć nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z terenem inwestycji, lecz również takie, na których znajdują się przedsięwzięcia, które mogą na taką nieruchomość oddziaływać. Ze stanowiska organów wynika, że tego rodzaju przedsięwzięcia nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji dotychczasowej, pomimo ustalenia, że w odległości 200 m od planowanej inwestycji funkcjonuje już podobne przedsięwzięcie emitujące pola elektromagnetyczne. Organy nie wykluczyły przy tym, że oddziaływanie tego przedsięwzięcia może kumulować się z oddziaływaniem planowanej inwestycji. Co prawda ani skarżące, ani też pozostali wnioskodawcy nie udowodnił, że taka sytuacja ma miejsce, to jednak wskazali na nową okoliczność, która w ogóle nie była brana pod uwagę przy wydawaniu dotychczasowej decyzji. Okoliczność ta może być zatem okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., którą to przesłankę wnioskodawcy również wskazywali w toku postępowania administracyjnego. Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie również tej okoliczności przy zachowaniu wszelkich reguł postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej. Obowiązkiem organu było bowiem dokonanie oceny, czy oddziaływanie podobnego przedsięwzięcia zlokalizowanego w odległości 200 m będzie się kumulować z oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji. Nie ma przy tym znaczenia w świetle § 5 pkt 1 lit. b) powołanego rozporządzenia okoliczność, w jakim promieniu oddziaływać będzie planowana inwestycja. Chodzi bowiem o ustalenie lub wykluczenie kumulacji oddziaływania z innymi przedsięwzięciami, od czego organy całkowicie odstąpiły w kontrolowanym postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że usprawiedliwione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a także określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż co najmniej działka nr [...] należąca do skarżącej M. F. znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Jak bowiem ustaliły organy działka ta jest położona w odległości 25 m od środka przedmiotowej stacji bazowej. Mając zatem na uwadze, że zasadniczym elementem konstrukcyjnym tej stacji jest wieża "Maria" o łącznej wysokości 42,75 m wraz z betonowym cokołem i kotwą fundamentową, to nie sposób nie zauważyć, że z uwagi na swoje parametry (wysokość) będzie ona oddziaływać na działkę nr [...]. Pomijając tę okoliczność organy naruszyły przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpisy sądowe uiszczone przez skarżące w kwocie po 200,00 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżących, po myśli art. 200 p.p.s.a.

Nadmienić przyjdzie, że treść powołanych w uzasadnieniu orzeczeń sądów administracyjnych dostępna jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

W ponownie prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, organ I instancji uznając co najmniej M. F. za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r., która bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), w pierwszej kolejności dokona ustalenia, czy sporna inwestycja została zrealizowana. Jeżeli okaże się, że inwestycja została zrealizowana, wówczas postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego będzie bezprzedmiotowe. Oznacza to, że organ będzie zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. rozstrzygając jednocześnie o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, albowiem z uwagi na zrealizowanie inwestycji nie zajdzie sytuacja, o której mowa w art. 146 § 2 k.p.a. Jeżeli natomiast okaże się, że inwestycja nie została zrealizowana, wówczas organ przeprowadzi postępowanie wznowieniowe w granicach określonych w art. 149 § 2 k.p.a. z uwzględnieniem wszystkich poczynionych wyżej rozważań.