Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 53/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 6 ust. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędziowie WSA Grzegorz Panek, WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. spraw ze skarg T.P., B.P., K.P. i S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołań K. i S.P. oraz B. i T. P. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] ustalającej solidarnie K. P., S. P., T. P., B. P. (dalej: Skarżący) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 189 543 zł. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że Wójt Gminy uznał posiadane przez Skarżących nieruchomości tj. działki o nr [...], [...] oraz [...] za grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i na podstawie art. 2 ust.1, art. 3 ust.1 i ust. 4, art. 5 ust.1 pkt 1 lit a, art. 6 ust.7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 849 ze zm.) - dalej u.p.o.l., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. ustalił Skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r. według stawek obowiązujących dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie, w treści tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że pozostałe grunty rolne Skarżących o pow. 0,2154 ha ( kl. V i VI ) są zwolnione z podatku rolnego.

W ocenie organu I instancji, pomimo że na wymienionych wyżej działkach w roku 2014 nie była już prowadzona działalność gospodarcza, polegająca na wydobyciu kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", to rekultywacja tych terenów, mająca miejsce po zakończeniu wydobycia, która nie uległa w tym roku zakończeniu, spowodowała że nie zmienił się status przedmiotowego gruntu, jako gruntu związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie organu zasadnym było zatem ustalenie wysokości zobowiązania w oparciu o podwyższone stawki właściwe dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W odwołaniach od powyższej decyzji Skarżący zarzucili organowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia oględzin terenu, w celu wykazania prawidłowej powierzchni gruntu podlegającej opodatkowaniu. Zdaniem Skarżących bowiem, organ w sposób nieprawidłowy zakwalifikował grunty faktycznie użytkowane rolniczo jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący podkreślili, że teren górniczy to nie tylko teren wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej, ale również szereg innych gruntów łącznie ze strefą pozbawioną wydobycia, wodami i terenami leśnymi, które nie służą prowadzeniu działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2018 r., po rozpoznaniu odwołań Skarżących, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na art. 1 i art. 3 ust 1 pkt 1 i ust. 5 art. 4 ust 1 pkt 2, art. 6 ust 1 pkt 2 i art. 6 a ust. 1 i 6 i art. 12 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.)- zwanej dalej u.p.r. i art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1,i art. 5 ust. 1 pkt 1lit a u.p.o.l.

Zdaniem organu odwoławczego pojęcie zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej nie oznacza związania go z tą działalnością, ale stanowi faktyczne wykorzystanie nieruchomości w ten sposób. W przypadku nieruchomości rolnych oznacza to wyłączenie nieruchomości z produkcji rolnej. Tym samym za zajęcie nieruchomości na prowadzenie działalności, uznać należy nie tylko samo wydobycie na niej kopalin, ale także proces rekultywacji gruntu, aż do momentu stwierdzenia jego zakończenia prawomocną decyzją właściwego organu.

Organ odwoławczy z urzędu stwierdził, że decyzja o zakończeniu rekultywacji działek oznaczonych numerami: [...], [...] i [...], stała się ostateczna w dniu 11 lutego 2015 r. Wobec tego, grunty te do końca lutego 2015r. podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, według podwyższonych stawek, właściwych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organ podkreślił, że w zakresie opodatkowania gruntów zajętych na wydobycie kopalin i następnie poddanych rekultywacji należy uznać, że zarówno w czasie wydobywania kopalin, jak i w czasie mającej następnie miejsce rekultywacji tego gruntu, jest on zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej do czasu zakończenia jego rekultywacji, stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego.

Za nietrafne organ uznał podnoszone przez Skarżących zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 §1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997– Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm.) - dalej Op., stwierdzając że Skarżący prowadzili działalność na podstawie koncesji o wydobyciu kruszywa wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] października 2011r., która to decyzja określała powierzchnię terenu górniczego, będącego podstawą opodatkowania.

W skargach na powyższą decyzję wydaną przez organ odwoławczy, wnosząc o jej uchylenie w całości, Skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 Op. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz pominiecie zawnioskowanego przez strony dowodu z oględzin nieruchomości, mimo że dotyczył on okoliczności istotnych dla sprawy;

- art. 210 § 4 Op. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z pominięciem wyjaśnienia przyczyn, dla których organy obu instancji odmówiły przeprowadzenia zawnioskowanego przez strony dowodu z oględzin gruntów objętych postępowaniem;

- art. 233 § 1 pkt 1 Op. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.

W uzasadnieniu skarg wskazano na błędy organu odwoławczego w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także niewyjaśnienie przyczyny nieuwzględnienia wniosku dowodowego Skarżących. Skarżący podkreślili, że przyjęcie za podstawę opodatkowania powierzchni wynikającej z wymienionej decyzji Marszałka Województwa [...] stanowi daleko idące uproszczenie i nie odzwierciedla rzeczywistej powierzchni gruntu wykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż w skład przedmiotowej nieruchomości wchodzą obszary na których nie przeprowadza się wydobycia, wody i tereny leśne, które nie służą działalności gospodarczej. Przeprowadzenie wnioskowanego dowodu z oględzin jest zatem konieczne do prawidłowego ustalenia powierzchni terenu zajętego pod wydobycie, co ma bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargi, wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 2107) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., wskazując w art. 134 § 1 że sąd, orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Wyjątek przewidziany w tym przepisie nie ma zastosowania w sprawie.

W perspektywie tak zakreślonych granic kontroli, skargi należy uznać za nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość ustalenia zobowiązania podatkowego od tych gruntów, na których prowadzona była działalność w postaci wydobycia kruszywa, na następnie zostały one poddane rekultywacji, w odniesieniu do roku 2014. Zwolnienie z opodatkowania pozostałych należących do Skarżących gruntów rolnych klasy V i VI jest bezsporne pomiędzy stronami postępowania sądowego.

W ocenie sądu, stanowisko organów podatkowych w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, oznaczonych jako działki numer: [...], [...] i [...] jest prawidłowe, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika bowiem bezspornie że wskazane wyżej grunty oznaczone jako działki numer: [...], [...] i [...], zgodnie z danymi wynikającymi z Ewidencji gruntów - które to dane są wiążące dla organów podatkowych - były gruntami rolnymi, pierwotnie wykorzystywanymi na działalność gospodarczą związaną z wydobyciem kopalin - na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2011r. Następnie zaś, objęte zostały rekultywacją. Decyzja o zakończeniu rekultywacji przedmiotowych gruntów stała się ostateczna w dniu 11 lutego 2015r.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego podkreślić należy, że przedmiotowe grunty, z uwagi na ich zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej nie podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości (art. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 2 u.p.o.l. ).

Skarżący, nie kwestionując samego faktu podlegania gruntów rolnych, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, poddają w wątpliwość zasadność zakwalifikowania ich gruntów jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w 2014 r. podnosząc, że grunty te – w roku 2014 tj. w czasie, gdy podlegały rekultywacji - nie były wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej.

Odnosząc się do tej kwestii na wstępie należy zaznaczyć, że poprzez zajęcie gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć ich faktyczne wykorzystanie w procesie jej prowadzenia. Wydobycie kopalin na gruntach rolnych niewątpliwie spełnia więc kryteria, pozwalające zakwalifikować wykorzystywane w ten sposób grunty, jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Oprócz tego, mając na uwadze specyfikę tego rodzaju działalności, jaką jest wydobycie kopalin, a także prawne regulacje dotyczące jej prowadzenie, stwierdzić należy, że zakończenie procesu wydobycia kopalin wiąże się z koniecznością przeprowadzenia rekultywacji terenu wyrobiska. Wobec tego sam proces rekultywacji stanowi niejako kontynuację wydobycia, prowadząc do wyeliminowania skutków tejże działalności i przywrócenie nieruchomości do produkcji rolnej, w przypadku gruntów o takim właśnie przeznaczeniu.

Proces rekultywacji gruntów, na których prowadzona była działalność wydobywcza, cechuje pewien stopień sformalizowania, przejawiający się w konieczności jego przeprowadzenia pod nadzorem organu administracyjnego - zakończenie rekultywacji gruntów następuje na skutek wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej faktyczne zakończenie rekultywacji. Uprawomocnienie się zaś tego rodzaju decyzji stanowi datę zakończenia rekultywacji, a tym samym działalności wydobywczej. Od tego więc momentu można przyjąć, że objęte nią grunty nie są już zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Stanowisko takie, które Sąd podziela, jest powszechnie akceptowane w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA)z 16 czerwca 2016 r., sygn. II FSK 1320/14, wyrok NSA z 6 grudnia 2017 r., sygn. II FSK 3658/15 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi, co do wadliwego ustalenia przedmiotu opodatkowania – skoro bowiem teren objęty pozwoleniem na wydobycie był zajęty na prowadzenie tego rodzaju działalności, to automatycznie teren ten w okresie prowadzonej rekultywacji, do czasu jej zakończenia, nie traci statusu terenu zajętego na prowadzenie działalności. Proces rekultywacji kończy się w momencie uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej ten fakt. Wobec tego data faktycznego zakończenia określonych czynności na gruncie, składających się na proces rekultywacji, pozostaje w tym wypadku bez znaczenia.

Mając na uwadze daty wydania rozstrzygnięć koniecznych do stwierdzenia zakończenia procesu rekultywacji – [...] grudnia 2014 r. zostało wydane postanowienie Okręgowego Urzędu Górniczego, opiniujące rekultywację terenu; 10 grudnia 2014 r. wygaszona została koncesja na wydobycie kruszywa; decyzja stwierdzająca zakończenie rekultywacji wydana została [...] stycznia 2015 r. a stała się ostateczna 11 lutego 2015r. – przyjęte przez organy gospodarcze przeznaczenie przedmiotowego gruntu w 2014r. należy uznać za prawidłowe.

Nie można również podzielić zarzutu skargi co do naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzania dowodu z oględzin terenu. Wbrew bowiem twierdzeniom Skarżących wyniki przeprowadzonych oględzin nie byłyby miarodajne dla ustalenia przedmiotu opodatkowania, gdyż przeznaczenie gruntu stanowiącego przedmiot opodatkowania w przedmiotowej sprawie nie wynika z jego faktycznego gospodarczego wykorzystania w danym roku podatkowym, czy też niemożliwości jego wykorzystania, ale z faktu uprzedniego wyłączenia całego obszaru gruntu z produkcji rolnej i przeznaczenia go do procesu wydobycia kruszywa oraz wynikającej z tego procesu konieczności rekultywacji gruntu objętego koncesją na wydobycie kruszywa. W celu ustalenia przeznaczenia i wykorzystania gruntu należy bowiem w sposób całościowy postrzegać procesy przebiegające na tym gruncie.

Tym samym zawnioskowany przez Skarżących dowód z oględzin terenu nie był dowodem miarodajnym dla dokonania ustaleń w sprawie. Zaniechanie jego przeprowadzenia nie stanowi zatem naruszenia przepisów postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji powodów, dla których organ nie przeprowadził przedmiotowego dowodu, mimo iż formalnie mieści się w szerokim rozumieniu wad uzasadnienia wydanej decyzji, w kontekście poczynionych wyżej uwag, w przedmiotowej sprawie nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi.