Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 404/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1-4, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w L. (organ) odmówił E. G. (podatnik) przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (organ I instancji) z dnia [...] r., zmieniającej podatnikowi rozliczenie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2009 r. do listopada 2011 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r., po uprzednim awizowaniu, została doręczona dorosłemu domownikowi na adres podany przez podatnika na potrzeby doręczeń w niniejszym postępowaniu podatkowym. Dorosły domownik podatnika podjął korespondencję z decyzją organu I instancji w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2016 r., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach: 24 października i 2 listopada 2016 r. W następstwie ustawowy termin na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji upłynął z dniem 21 listopada 2016 r. Natomiast odwołanie zostało nadane w krajowej placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2016 r., a więc jest spóźnione. Dlatego postanowieniem z dnia [...] r. organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Postanowienie w tej materii stało się prawomocne.

W dniu [...] stycznia 2017 r., według daty nadania w krajowej placówce pocztowej, podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. z tym uzasadnieniem, że organ I instancji nie doręczył tej decyzji na adres korespondencyjny pełnomocnika podatnika – adwokata T. B., pomijając złożony dokument pełnomocnictwa oraz pisemną informację podatnika o zmianie adresu do korespondencji w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Mocą zaskarżonego postanowienia organ odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji organu I instancji. Motywował, że - wbrew twierdzeniom podatnika - dokument pełnomocnictwa z dnia 2 sierpnia 2016 r. udzielonego adwokatowi T. B. został złożony do akt tego konkretnego postępowania podatkowego w styczniu 2017 r., a zatem już po doręczeniu decyzji organu I instancji w listopadzie 2016 r. W tym stanie sprawy na etapie postępowania podatkowego I instancji podatnik nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Ponadto organ I instancji prawidłowo skierował do podatnika swoją decyzję z dnia [...] r. na adres podany do doręczeń w piśmie z dnia 29 kwietnia 2016 r., które wpłynęło do akt postępowania podatkowego w dniu 9 maja 2016 r. Podsumowując, zdaniem organu, decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została prawidłowo doręczona, a podatnik złożył odwołanie od niej za późno w wyniku braku maksymalnej staranności.

Dodatkowo organ zauważył, że podatnik dowiedział się o rozstrzygnięciu organu I instancji z dnia [...] r. w dniu [...] listopada 2016 r., kiedy dorosły domownik odebrał korespondencję z decyzją w placówce pocztowej. Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast złożony dopiero w styczniu 2017 r., a więc jest spóźniony. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym podlega złożeniu w terminie 7 dni od ustania przeszkody, która spowodowała opóźnienie.

W świetle powyższego organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym w okolicznościach analizowanej sprawy nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm. - o.p.), warunkujące przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Podatnik złożył skargę na zrelacjonowane wyżej postanowienie organu. Zarzucił naruszenie:

- art. 121 § 1, art. 122 o.p. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

- art. 149 i art. 150 o.p. z powodu ich zastosowania w sytuacji, w której nie mogły być zastosowane;

- 187 § 1 o.p., gdyż sprawa została rozstrzygnięta w oparciu o niepełny i fragmentarycznie rozpatrzony materiał dowodowy.

W następstwie powyższych zarzutów podatnik domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi podatnik wywodził, że korespondencja z decyzją organu I instancji z dnia [...] r. nie mogła być wydana domownikowi w placówce pocztowej skoro, według twierdzeń organu, podatnik nikogo nie umocował do reprezentowania w postępowaniu podatkowym. Ponadto art. 150 o.p. nie przewiduje możliwości wydania przesyłki dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej. Dorosły domownik jest uprawniony do odbioru korespondencji w postępowaniu podatkowym wyłącznie w domu, o czym stanowi art. 149 o.p., nie zaś w placówce pocztowej, po wcześniejszym awizowaniu korespondencji na zasadach unormowanych w art. 150 § 1 - § 4 o.p.

Skoro nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] r., odwołanie złożone zostało z zachowaniem ustawowego terminu. Dniem doręczenia tej decyzji był bowiem dzień, w którym adwokat - T. B., ustanowiony przez podatnika pełnomocnikiem, zapoznał się z decyzją organu I instancji. Tymczasem organ nie ustalił kiedy pełnomocnik podatnika zapoznał się z decyzją organu I instancji, a dopiero od tego momentu rozpoczął się bieg ustawowego terminu na złożenie odwołania.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Przede wszystkim należy wyjaśnić podatnikowi, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji nie podlega ocenie dwukrotnie, raz na potrzeby stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i ponownie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Postępowania dotyczące każdej z tych kwestii, a więc stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 o.p.) oraz przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym (art. 162 § 1 - § 4 o.p.), mają odrębne, niepokrywające się zakresy przedmiotowe. Pozostające w obrocie prawnym ostateczne i prawomocne postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania wiążąco przesądza kiedy doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, w następstwie od kiedy należy liczyć ustawowy, czternastodniowy termin na założenie od niej odwołania oraz, że odwołanie zostało złożone już po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę, a więc jest spóźnione. Trzeba również pamiętać, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oznacza, że została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Stosownie bowiem do treści art. 162 § 1 o.p. przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania otwiera podatnikowi drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu.

Zatem w okolicznościach analizowanej sprawy postanowienie organu z dnia [...] r. wiążąco przesądziło, że podatnik, składając odwołanie w dniu [...] listopada 2016 r., uchybił ustawowemu terminowi do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Podatnik nie kwestionował tej treści rozstrzygnięcia organu. Jest ono ostateczne i prawomocne. Co więcej, występując z wnioskiem o przywrócenie terminu tym samym potwierdził, że doszło do jego uchybienia przy składaniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r.

W tym stanie sprawy podatnik nie może skutecznie podważać odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania powołując się na niedoręczenie czy nieskuteczne doręczenie decyzji organu I instancji. Ten argument podatnika wykracza poza przedmiotowe ramy postępowania dotyczącego przywrócenia terminu. Jak to zostało wyjaśnione wyżej, kwestię skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] r. wiążąco przesądziło ostateczne i prawomocne postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia od niej odwołania.

Podatnik na potrzeby przywrócenia terminu do złożenia odwołania nieadekwatnie skonwertował swoją uwagę na zagadnieniu dotyczącym doręczenia decyzji organu I instancji. Natomiast zobowiązany był wykazać organowi, że odwołanie złożył zbyt późno bez swojej winy, z przyczyn obiektywnych, całkowicie od niego niezależnych i których nie był w stanie przezwyciężyć nawet przy dołożeniu wszelkich możliwych starań. Dla uzyskania przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym, obok faktu uchybienia terminowi, ustawodawca wymaga jeszcze, aby do uchybienia doszło bez winy podatnika. Stanowi o tym powołany już wyżej art. 162 § 1 o.p. Podatnik zaś ograniczył się do wykazywania błędów organu I instancji na etapie doręczenia decyzji z dnia [...] r. W istocie więc kwestionował ostateczne i prawomocne postanowienie organu z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania, które nie mogło być przedmiotem sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie, skoro skarga dotyczyła postanowienia organu odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Przechodząc na grunt ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi przewidzianemu na złożenie odwołania podatnik nie wymienił żadnej okoliczności faktycznej, która miałaby stanowić zewnętrzną, obiektywną i niepodlegającą przezwyciężeniu przeszkodę w terminowym złożeniu odwołania, a więc do dnia 21 listopada 2016 r.

Należy wyraźnie stwierdzić, że podatnik nie może zasadnie jednocześnie twierdzić, że decyzja organu I instancji nie została doręczona i domagać się przywrócenia terminu do złożenia od niej odwołania. Niedoręczenie decyzji organu I instancji, co do zasady, oznaczałoby przecież, że nie weszła ona do obrotu prawnego, a w konsekwencji bieg terminu do złożenia od niej odwołania nie mógł się rozpocząć. Z kolei wystąpienie przez podatnika z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w związku z uprawomocnieniem się postanowienia organu stwierdzającego uchybienie terminowi do dokonania tej czynności jest wyrazem przyznania ze strony podatnika daty doręczenia decyzji organu I instancji i samego faktu uchybienia terminowi do wystąpienia z odwołaniem, zgodnie z ustaleniami organu.

Podsumowując, w świetle powyższych rozważań prawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym podatnik złożył odwołanie z jednodniowym opóźnieniem w wyniku okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Podatnik nie wykazał, aby miało być inaczej. Dla ścisłości jedynie trzeba zauważyć, że jak wynika z przedstawionych sądowi akt podatkowych pełnomocnik podatnika zgłosił swój udział w analizowanym postępowaniu podatkowym na etapie odwoławczym, nie kiedy postępowanie podatkowe prowadził organ I instancji i kierował do podatnika swoją decyzję (por. t. III k. 529 akt podatkowych). Natomiast podatnik pisemnie poinformował organ I instancji o nowym adresie do korespondencji, na który, zgodnie z tą informacją, została wysłana decyzja z dnia [...] r. (por. t. II k. 482 akt podatkowych).

Dlatego niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - p.p.s.a.).