Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1300/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 5
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 188, art. 190 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 174 pkt. 2, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c , art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1158/10 w sprawie ze skargi Gminy N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 1158/10 oddalił skargę Gminy N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2010r. znak [...] uchylającą w całości decyzję Wojewody L. z [...] lutego 2010r. odmawiająca stwierdzenia, że dawny zespół dworsko – parkowy położony w miejscowości C. – Ż., gm. N., obejmujący działki o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] nie podlegał regulacjom przepisów dekretu z 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – i orzekającą , że zespół dworsko – parkowy położony w miejscowości C. – Ż., gm. N., obejmujący działki o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o ogólnej powierzchni 15 ha – nie podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 pkt e dekretu PKWN z dnia 6 września o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

O. S. wystąpił do Wojewody Lubelskiego z wnioskiem

o stwierdzenie, że powyżej opisany zespół dworsko - parkowy nie podpada pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej.

Wojewoda L. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. orzekł, że nieruchomości ziemskie "Dobra Ziemskie C. i B." oraz "Dobra Ż." położone na terenie gminy N. w powiecie l., w tym zespół dworsko - parkowy, jako jeden ze składników powyższego majątku podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r. Następnie obie decyzję zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2826/01.

Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę Wojewoda L. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. odmówił stwierdzenia, że powyższy zespół dworsko - parkowy nie podpada pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie Wojewody L. W konsekwencji wniesienia skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1295/05) oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej O. S. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt I OSK 824/06) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 5 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 287/06) uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewoda L. odmówił stwierdzenia, że zespół dworsko - parkowy położony w miejscowości C. – Ż. nie podpada pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła pełnomocnik O. S. W piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. O. S. wniósł o unieważnienie powyższego odwołania wskazując, że zostało ono sporządzone i przesłane wbrew jego telefonicznym sprzeciwom oraz pismu skierowanemu do pełnomocnik. Mając powyższe na uwadze Minister Rolnictwa o Rozwoju Wsi umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wskazując, że organ odwoławczy w celu wyjaśnienia sprawy, zgodnie z wymogami art. 7 kpa powinien był przed wydaniem decyzji zwrócić się do skarżącego, zgodnie z treścią art. 63 kpa o wyjaśnienie i sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r.

W dniu [...] maja 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję, którą uchylił decyzję Wojewody L. z dnia [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi O. S. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1087/09) uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wyrok sąd wskazał, że rola organu odwoławczego winna sprowadzić się do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w uprzednim prawomocnym wyroku WSA z dnia 5 marca 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 287/07), w którym sąd stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika aby zespół dworsko - parkowy o powierzchni 15 ha w chwili wejścia w życie dekretu stanowił nieruchomość o charakterze rolniczym i był funkcjonalnie związany z pozostałym majątkiem ziemskim tego właściciela, a wręcz przeciwnie przedłożone przez O. S. dowody wskazują na brak związku funkcjonalnego między zespołem dworsko - parkowym, a pozostałym majątkiem ziemskim. W ocenie sądu za takim stanowiskiem przemawia okoliczność wydzierżawienia majątku ziemskiego z wyłączeniem zespołu dworsko - parkowego na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1937 r. i przedłużanie tej dzierżawy na kolejne okresy. Jak wskazał sąd, w świetle tego wyroku organy nie mogły już formułować odmiennych ocen prawnych. Wydanie decyzji kasatoryjnej, w sytuacji gdy istniały podstawy do wydania decyzji reformatoryjnej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, stanowiło naruszenie prawa.

Rozpatrując ponownie (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 23 października 2009 r.) odwołanie od decyzji Wojewody L. z dnia [...] lutego 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pierwszej kolejności powołał treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, mając na uwadze zasadę związania organu oceną prawną zawartą w treści orzeczeń zapadłych w sprawie w wyniku kontroli sądowej, że zaskarżona decyzja Wojewody L. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1 kpa, jak również z naruszeniem wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2826/01). Doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu PKWN o reformie rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51). Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości spełniające warunki określone w tym przepisie przechodziły na własność państwa w całości i bez odszkodowania z mocy samego prawa z dnia 13 września 1944 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu PKWN o reformie rolnej strona mogła ubiegać się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 czerwca 2006 r. (sygn akt I OPS 2/06) stwierdził, że przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonywania dekretu PKWN o reformie rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN. Sąd dopuścił więc możliwość orzekania przez organy administracji, czy zespoły pałacowo - parkowe (dworsko - parkowe) podlegały przejęciu na cele reformy rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił przy tym że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, z tym, że przez inne podmioty. Z tych przepisów nie wynika, ażeby na cele rolne były przeznaczone nieruchomości nie mające takiego charakteru, nie pozostające w funkcjonalnej łączności z gospodarstwem rolnym, wydzielone prawnie lub fizycznie przed 1 stycznia 1939 r. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy organ wskazał, że analizując zebrany materiał dowodowy należy podzielić stanowisko wnioskodawcy O. S., że dwór był wyodrębniony od reszty majątku i nie był z nim w żaden sposób powiązany. Przedmiotowy zespół dworsko - parkowy był zlokalizowany po obu stronach szosy L. – L., w tym również budynki wykorzystywane do prowadzenia gospodarki rolnej. Na obszarze objętym wnioskiem oprócz domu (pałacu) i garażu, usytuowana była stajnia, spichlerz i dwie obory. Z protokołu oględzin resztówki sporządzonego w 1950 r. wynika, że znajdowały się na niej po lewej stronie szosy L. – L. (teren parku): budynek mieszkalny, garaż, spichlerz i dwie obory; po prawej stronie szosy: budynki mieszkalne służby folwarcznej i parcelantów oraz budynki gospodarcze. Z wyjaśnień O. S. wynika, że przed 1 września 1939 r. na przedmiotowy zespół dworsko - parkowy składały się: dworek murowany z werandą i poddaszem użytkowym (oprócz właściciela mieszkała w nim kucharka i pokojówka), garaż wraz z mieszkaniami dla szofera, ogrodnika i dla gęsiarki; pomieszczenia dla drobiu; spichlerz murowany piętrowy, stajnia murowana, w których znajdowały się pomieszczenia dla koni obsługujących bryczki oraz budynek obory (nie pełnił tej funkcji, później został przebudowany na stację dla traktorów). Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z całokształtu materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby zespół dworsko - pałacowy o powierzchni 15 ha w chwili wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowił nieruchomość o charakterze rolniczym i był funkcjonalnie powiązany z pozostałym majątkiem ziemskim położonym w C. - Ż. Wnioskodawca w toku postępowania wyjaśniał, że "cały folwark był wydzierżawiony, a on pozostawił sobie jedynie we władaniu dworek i park oraz obiekty służące wyłącznie jemu". Wszystkie decyzje dotyczące "gospodarowania" koncentrowały się poza terenem nieruchomości, bowiem pochodziły od dzierżawcy, mieszkającego gdzie indziej. Dzierżawca nie mieszkał we dworze i nie "wychodziły" z dworu żadne dyspozycje dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego. W przedmiotowej części byłego majątku ziemskiego nie prowadzono hodowli. Stajnia służyła do utrzymywania koni na potrzeby własne wnioskodawcy i nigdy w niej nie hodowano koni roboczych. Dwór utrzymywał się z czynszu dzierżawnego, płaconego w pieniądzach i naturaliach. Naturalia były tradycyjną formą realizacji części tenuty dzierżawnej. Wyjaśnieniom wnioskodawcy z których wynika, że dwór był wyodrębniony od reszty majątku i nie był z nim w żaden sposób powiązany, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał za zasadne przyznać wiarygodność o moc dowodową. Znajdują one bowiem potwierdzenie w innych zgromadzonych materiałach dowodowych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że za przyjęciem stanowiska, że brak w niniejszej sprawie związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko -parkowym, a pozostałym majątkiem zasadniczo przemawia okoliczność wydzierżawienia majątku ziemskiego, z wyłączeniem zespołu dworsko - parkowego na mocy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1937 r. na okres od 1 kwietnia 1938 r. do dnia 1 kwietnia 1944 r., która została kolejnym aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1943 r. przedłużona na okres od 1 kwietnia 1944 r. do dnia 31 marca 1956 r. czyli na kolejnych 12 lat, następnie zredukowana do dnia 31 marca 1949 r. Z § 2 aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1937 r. wynika, że opisane w § 1 dobra (część dóbr C. i całe dobra Ż.) O. S. "wypuszcza aktem niniejszym w dzierżawę R. C. K." "za wyłączeniem tylko w dobrach: młyna wodnego, domu mieszkalnego (pałacu) oraz garażu i parku". Jak podkreślił organ stan prawny i faktyczny wynikający z umowy dzierżawy zawartej w dniu 21 grudnia 1937 r. ma istotne znaczenie w sprawie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 dekretu za nieważne zostały uznane wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, dokonane po dniu 1 września 1939 r. Innym dowodem wyłączającym przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość służyła celom gospodarczym, związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego jest monografia na temat parku "Ewidencja parku C." opracowana na zlecenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. w 1976 r. przez M. K. Wynika z niej, że z dawnego założenia dworsko - parkowego w C. zachował się jedynie park dworski, który zajmował północno -wschodnią część zespołu. W części południowej były zlokalizowane budynki gospodarcze, a w części zachodniej - dawny sad i ogród. Brak powyżej opisanego związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem dworsko - parkowym, a pozostałym majątkiem jest uzasadnione także w świetle decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 1998 r. o wpisaniu do rejestru zabytków województwa l. dobra kultury: pozostałości założenia ogrodowego w C., działek, stanowiących najstarszą część założenia dworsko - parkowego, rozszerzającą ochronę konserwatorską tego zespołu dworsko - parkowego ustanowioną w 1971 r. oraz w świetle decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającej skreślenia z rejestru zabytków parku podworskiego w C., gm. N. Z orzeczeń tych wynika, że park podworski w C. wpisany został do rejestru zabytków województwa l. jako przykład parku krajobrazowego powstałego w połowie XIX w. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że przedmiotowy zespół dworsko -parkowy nigdy nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej i z tego względu nie mógł być przeznaczony na cele reformy rolnej. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. przyjął, że na cele reformy rolnej nie były przeznaczane nieruchomości nie mające charakteru rolniczego. Ponadto omawiany zespół dworsko - parkowy nie był funkcjonalnie powiązany z gospodarstwem rolnym , a więc nie mógł być wykorzystany na cele dekretu. Nieruchomości te były w stosunku do siebie elementami odrębnymi, nie pozostającymi w funkcjonalnej i gospodarczej łączności.

Organ uznał, że majątek ziemski należący do O. S. w części dotyczącej powyżej opisanego zespołu dworsko - parkowego nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wójt Gminy N. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że "została wydana bez podstawy prawnej". Wskazując na tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, na konieczność zastosowania w niniejszej sprawie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r., wydanego w sprawie P 107/08, gdyż zaskarżona decyzja wydana została w dniu 17 maja 2010 r., a więc już po wydaniu postanowienia przez Trybunał. W ocenie skarżącego z uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego jasno wynika koniczność zaprzestania zastosowania § 5 rozporządzenia z 1945 r., co oznacza w konsekwencji uznanie drogi postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi do rozpoznawania niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w/w skargi wydał opisany na wstępie wyrok, w uzasadnieniu podając, że w związku z wątpliwościami, jakie pojawiły się odnośnie skutków powołanego w skardze postanowienia Trybunału Konstytucyjnego dla praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 176/10, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nadmienił m.in., iż po wydaniu postanowienia przez Trybunał Konstytucyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając moc wiążącą orzeczenia Trybunału, kilkakrotnie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawach, w których orzekano na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r., przyjmując, iż zostały one wydane bez podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając opisane zagadnienie prawne uchwałą siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10, uznał, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd orzekający uznał, że nie znajduje podstaw do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi w sytuacji niepodzielenia stanowiska zajętego w w/w uchwale. Zobowiązany jest więc respektować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10. Jak podał, w konsekwencji wiążą go dwa zasadnicze założenia, które legły u podstaw poglądu składu siedmiu sędziów. Po pierwsze, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08 nie jest "orzeczeniem" Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa wart. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego nie posiada mocy powszechnie obowiązującej i nie skutkuje koniecznością odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Nie stanowi też samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej na podstawie tego przepisu. Pogląd prawny Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązującą, nie wiąże sądów administracyjnych. Po drugie, § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowi aktualnie element systemu prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym powinien być stosowany przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne rozpoznające skargi od decyzji tych organów.

Z powyższych względów Sąd uznał argumentację zawartą w skardze jako bezzasadną. Zaznaczył, że wiąże go, podobnie jak i organy administracji publicznej orzekające w sprawie ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uprzednim orzeczeniu Sądu, w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w myśl art. 190 tej ustawy Sąd, stanowiącego, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA, przy czym dodał, że sprawa kilkakrotnie była przedmiotem oceny sądów administracyjnych.

Następnie podał, że dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie definiował pojęcia "nieruchomości ziemskiej". Przypomniał, że stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. W 3/89 (OTK 1990/1/26), iż przy definiowaniu pojęcia nieruchomości ziemskiej użytego w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu należy przyjąć, że ustawodawca miał na uwadze takie nieruchomości, które mają charakter rolniczy i mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji rolniczej, zwierzęcej i sadowniczej. Wprawdzie z dniem wejścia w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwały Trybunału Konstytucyjnego utraciły moc powszechnie obowiązującą, to jednak nie pozbawia tych uchwał zupełnie waloru wykładni, jeżeli są one zgodne z regułami interpretacyjnymi przyjętymi w teorii prawa. Takie stanowisko podzielił także Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. A zatem w zakresie podpadania pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zespołów pałacowo - parkowych czy dworsko -parkowych zachodzi konieczność badania, czy tego typu zespoły pozostawały w funkcjonalnym związku (stanowiły gospodarczą całość) z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, czy też były wyodrębnione i przeznaczone na inny cel. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd wskazał, że podzielił stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co do braku istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy nieruchomościami wskazanymi we wniosku, a pozostałą częścią majątku. Z ustaleń organów administracji wynika bowiem, że nieruchomości będące przedmiotem wniosku o wydanie decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia wykonawczego oddzielone były faktycznie od pozostałej części majątku. Przedmiotowy zespół dworsko - parkowy był zlokalizowany po obu stronach szosy L. – L., w tym również budynki wykorzystywane do prowadzenia gospodarki rolnej. Na obszarze objętym wnioskiem oprócz domu (pałacu) i garażu, usytuowana była stajnia, spichlerz i dwie obory. Z protokołu oględzin resztówki sporządzonego w 1950 r. wynika, że znajdowały się na niej po lewej stronie szosy L. – L. (teren parku): budynek mieszkalny, garaż, spichlerz i dwie obory; po prawej stronie szosy: budynki mieszkalne służby folwarcznej i parcelantów oraz budynki gospodarcze. Powyższe świadczy, w ocenie Sądu, o tym, że był to zwarty kompleks oddzielony od części gospodarczej majątku. Zasadniczą okolicznością jest wydzierżawienie majątku ziemskiego, z wyłączeniem zespołu dworsko - parkowego na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1937 r. na okres od 1 kwietnia 1938 r. do dnia 1 kwietnia 1944 r., która została kolejnym aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1943 r. przedłużona na okres od 1 kwietnia 1944 r. do dnia 31 marca 1956 r. czyli na kolejnych 12 lat, następnie zredukowana do dnia 31 marca 1949 r. Z "Ewidencji parku C." opracowanej na zlecenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. w 1976 r. przez M. K. wynika, że z dawnego założenia dworsko - parkowego w C. zachował się jedynie park dworski, który zajmował północno - wschodnią część zespołu. W części południowej były zlokalizowane budynki gospodarcze, a w części zachodniej - dawny sad i ogród. Brak powyżej opisanego związku funkcjonalnego jak wskazał dalej Sąd, pomiędzy zespołem dworsko - parkowym, a pozostałym majątkiem jest uzasadnione także w świetle decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 1998 r. o wpisaniu doi rejestru zabytków województwa lubelskiego dobra kultury: pozostałości założenia ogrodowego w C., działek, stanowiących najstarszą część założenia dworsko - parkowego, rozszerzającą ochronę konserwatorską tego zespołu dworsko - parkowego ustanowioną w 1971 r. Zespół dworsko - parkowy był więc wyodrębniony z reszty majątku pod względem terytorialnym, organizacyjnym i finansowym. Konkludując Sąd podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwentnie wskazuje, iż dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej nie dawał podstaw do konfiskaty całego mienia osób fizycznych, w tym wszystkich gruntów i zabudowań właścicieli ziemskich. Jeżeli więc z mocy art. 2 ust. 1 lit. e powołanego dekretu przejęciu na rzecz Państwa podlegały nieruchomości ziemskie, to z racji braku definicji tego pojęcia w obowiązujących ówcześnie systemach prawnych, normatywne pojęcie nieruchomości ziemskiej powinno być wyjaśnione z uwzględnieniem normatywnych celów reformy rolnej, a zwłaszcza w nawiązaniu do art. 1 ust. 2 dekretu określającego zamierzenia dla realizacji których mają służyć grunty przejmowane na potrzeby reformy rolnej. W formułowanych ocenach prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego przywoływane jest także stanowisko, iż na cele reformy rolnej mogły być przejmowane tylko takie nieruchomości (lub ich części), które stanowiły tereny, a nie obiekty rezerwowane dla realizacji celów określonych w art. 1 ust. 2 lit. d i lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Sąd zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zespół dworsko - parkowy w C. nie służył produkcji rolniczej. Przedstawiono dowody i zbadano okoliczności potwierdzające, że zespół ten mógł funkcjonować bez części majątku ziemskiego wykorzystywanego do produkcji rolniczej oraz że część wykorzystywana do produkcji rolniczej mogła funkcjonować bez tego zespołu. Wyjaśnienie tych okoliczności pozwoliło na dokonanie oceny, że zespół ten - sam nie mający charakteru rolniczego - nie pozostawał jednak w związku współzależności z częścią służącą produkcji rolniczej. Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zostało prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym, co ma szczególne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa.

Podsumowując, Sąd uznał, że analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazują, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sposób właściwy zastosował przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07.02.2011r. stał się przedmiotem skargi kasacyjnej gminy N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wyrok zaskarżony został w całości a na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono mu: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. niezastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji podczas gdy istniały ku temu uzasadnione przesłanki. Gmina N. wniosła wobec tego o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego zwrotu niezbędnych kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina N. podała, że w związku z koniecznością zastosowania w niniejszej sprawie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. wydanego w sprawie P 107/08 stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana został właśnie podstawy prawnej, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności w oparciu w cytowany powyżej przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Jak podała skarżąca, w uzasadnieniu wskazanego postanowienia Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym do orzekania o prawach rzeczowych osób pozbawionych nieruchomości w ramach reformy rolnej, właściwe są sądy powszechne, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 k.p.c. Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż do rozpoznawania spraw w przedmiocie nieruchomości nie będących nieruchomościami rolnymi, przejętych na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie jest właściwa droga postępowania administracyjnego. Zdaniem Trybunału sprawy te znajdują się poza hipotezą art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, póz. 71 - dalej ustawa z 1958 r.) - w tych wypadkach ustawa z 1958 r. nie doprowadziła do przejścia własności tych nieruchomości ex legę na Skarb Państwa.

Skarżąca godzi się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu postanowienia Trybunału Konstytucyjnego, iż rozporządzenie z 1945 r. miało charakter wykonawczy wobec dekretu o reformie rolnej i nie może być obecnie stosowane. Trybunał wskazał, że nabywanie obecnie prawa własności nieruchomości w trybie reformy rolnej jest niemożliwe. Z tego powodu § 5 rozporządzenia z 1945 r. nie może obecnie być dla organów administracji podstawą do wydania decyzji administracyjnej, stwierdzającej podpadanie nieruchomości ziemskiej pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Przepis ten nie może służyć jako podstawa do wydania decyzji administracyjnych o zwrocie całości lub części nieruchomości ziemskiej. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, iż § 5 rozporządzenia z 1945 r. nie ma mocy obowiązującej, w związku z tym nie stanowi szczegółowej regulacji, o jakiej mowa w art. 2 § k p.c., na podstawie której orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej mogłoby zostać przekazane organom administracji publicznej. Dalej skarżąca przestawiła stanowisko Trybunału, że moc obowiązująca kwestionowanego § 5 rozporządzenia z 1945 r. wyczerpała się z chwilą zakończenia prowadzonych do lat 50 XX wieku działań, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej. Trybunał uznał, iż stosowanie przez organy administracji i sądy normy wynikającej z § 5 rozporządzenia z 1945 r. po utracie mocy obowiązującej przez tę normę, nawet jeśli miało długotrwały charakter, nie doprowadziło do ponownego nabycia mocy obowiązującej przez tę normę. Wadliwe stosowanie przepisu nieobowiązującego w aktualnych stanach faktycznych nie prowadzi do obowiązywania przepisu.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, przepisy regulujące procedurę administracyjną oraz cywilną są przepisami prawa publicznego i nie odwołują się do zwyczajów przy prawa zwyczajowego. W szczególności art. 1 k.p.c. określa zakres przedmiotowy właściwości sądów powszechnych, włączając do tego zakresu sprawy, dotyczące praw rzeczowych jako spraw z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 3 k.p.c. wyłączenie właściwości sądów powszechnych w określonych typach spraw cywilnych może nastąpić tylko na podstawie przepisu szczególnego. Ponieważ wyłączenia takiego w przedmiotowych sprawach brak, właściwy do ich rozpoznania jest sąd powszechny.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca Gmina N. stwierdziła, że cytowane postanowienie ze względu na rangę Trybunału Konstytucyjnego w polskim porządku prawnym oraz merytoryczną treść rozważań, zawartych w uzasadnieniu, ma zastosowanie do wszystkich spraw, w których podstawą orzekania miałby być § 5 rozporządzenia z 1945 r. Z tych samych względów, w ocenie skarżącej, stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. musi być brane pod uwagę przez sądy orzekające w analogicznych sprawach, już od daty wydania postanowienia gdyż z datą tą jest ono powszechnie dostępne i powinno wywierać skutki prawne dla porządku prawnego w Polsce. Z tych samych względów, w ocenie skarżącej, stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. musi być brane pod uwagę przez sądy orzekające w analogicznych sprawach, już od daty wydania postanowienia TK, gdyż z datą tą jest ono powszechnie

dostępne i powinno wywierać skutki prawne dla porządku prawnego w Polsce.

W sprawie niniejszej, zaznaczyła skarżąca, istnieje konieczność zastosowania postanowienia Trybunału Konstytucyjnego, gdyż zaskarżona decyzja wydana została w dniu 17 marca 2010 r. a więc już po wydaniu postanowienia Trybunału. Z kolei z uzasadnienia Trybunału jasno wynika konieczność zaprzestania zastosowania § 5 rozporządzenia z 1945 r. od chwili wydania postanowienia Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza w konsekwencji uznanie drogi postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi do rozpoznawania niniejszej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art.183 § 2 p.p.s.a.. Wynikająca z przepisu art.183 § p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art.174 p.p.s.a.. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. czyli naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj niezastosowaniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy tym stwierdzić, brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten Sąd przepisów p.p.s.a.. Modelowo zatem sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania stosowanych przez organy administracji powinien być na gruncie art.174 pkt 2 p.p.s.a. powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Mając jednak na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009r. ( I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1 ) należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten Sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów ( s.38 i 39, por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010r., sygn.akt II OSK 762/09 ). Jeżeli zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej nie został wyraźnie powiązany w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa przez Sąd I instancji, to zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet – nie ma przeszkód, dla których Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez Sad I instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie ( wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010r., sygn.akt I FSK 354/09 ). W przedmiotowej sprawie zarzut naruszenia wskazanego przepisu postępowania administracyjnego tj. art.145 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien być zatem w świetle powyższych uwag potraktowany jako zarzut braku właściwej kontroli przez Sąd I instancji przepisów stosowanych przez organy administracyjne..

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji skargi kasacyjnej dotyczącej oceny prawnej skutków jakie wywołało postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010r. sygn.akt P 107/08 o umorzeniu postępowania. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 stycznia 2011r. sygn.akt I OPS 3/10 podjętej w składzie siedmiu sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i akceptuje poglądy zawarte uchwale z dnia 10 stycznia 2011r., a w konsekwencji nie podejmuje kroków prawnych mających na celu odstąpienie od poglądu wyrażonego w tej uchwale. Zgodnie bowiem z art.269 § 1 p.p.s.a. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę, nie podziela stanowiska zawartego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011r. sygn. I OPS 3/10 zajął stanowisko zgodnie z którym, § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art.2 ust.1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest ustalenie skutków prawnych postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010r. sygn.akt P 107/08, w kontekście treści art.190 ust. 1 Konstytucji zgodnie z którym "Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne". Koniecznym zatem stało się ustalenia pojęcia "orzeczenia" w rozumieniu cytowanego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie wskazał, że o konstytucyjnym rozumieniu pojęcia " orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego" nie może przesądzać znaczenie, jakie przypisują temu pojęciu akty stojące w hierarchii źródeł prawa poniżej Konstytucji, w tym ustawa o Trybunale Konstytucyjnym, która pojęcie "orzeczenie" odnosi również do postanowień Trybunału o umorzeniu postępowania. Orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w autonomicznym rozumieniu przyjętym na gruncie art.190 ust.1 Konstytucji jest wyłącznie akt, którym Trybunał rozstrzyga merytorycznie sprawę należącą do kompetencji konstytucyjnie przypisanych temu organowi. Zasadniczą kompetencją konstytucyjną Trybunału Konstytucyjnego jest orzekanie w sprawie zgodności aktów normatywnych Konstytucją, z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami ( w szczególności art. 188 pkt 1-3 Konstytucji ). "Orzeczeniem" więc jest niewątpliwie akt, którym Trybunał dokonuje stwierdzenia zgodności lub niezgodności zaskarżonej normy prawnej z normą hierarchicznie nadrzędną, to jest wyrok. Konstytucja natomiast nie wypowiada się o formie prawnej zakończenia postępowania przed Trybunałem, w sytuacji gdy Trybunał nie ma kompetencji do dokonania kontroli norm, mimo zainicjowania postępowania. Jest to zatem zagadnienie, które powinno zostać uregulowane w ustawie. Tym samym postanowienie o umorzeniu postępowania nie jest aktem rozstrzygającym sprawę należącą do konstytucyjnych kompetencji Trybunału, a w konsekwencji nie jest to orzeczenie o jakim mowa w art.190 ust.1 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że postanowienie TK z dnia 1 marca 2010r. sygn.akt P 107/08 nie wywołuje konieczności odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945r., a także nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej wydanej w trybie określonym w tym przepisie. Oznacza to, że pogląd prawny Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązująca, nie wiąże sadów administracyjnych. W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny szczegółowo rozważa kwestie utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego w konkluzji przyjmując za niedopuszczalny pogląd, że § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945r. nie obowiązuje od ponad 50 lat, a także podnosi, że tryb wydania tego rozporządzenia nie podlega ocenie z punktu widzenia obowiązującej Konstytucji. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powyższej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011r. sygn.akt I OPS 3/10 w pełni akceptuje Sąd Najwyższy wyrazem czego jest uchwała z dnia 18 maja 2011r. III CZP 21/11 zgodnie z którą " W przedmiocie objęcia danej nieruchomości dyspozycją art.2 ust.1 lit.e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej orzeka organ administracyjny na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Mając powyższe na uwadze brak było podstaw prawnych pozwalających na uznanie, że postępowanie przed organami administracji było przeprowadzone z naruszeniem art.156 § 1 pkt 2 kpa., a w konsekwencji nie można postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu dokonania niewłaściwej kontroli.

Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.