Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 990/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 54
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania P. G. od decyzji Wójta Gminy Ż. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie skierowania do Domu Pomocy Społecznej w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 54 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm. – dalej jako "u.p.s."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie wniosku P. G. z dnia [...] listopada 2016 r.

W wyniku przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2016 r. wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że wnioskodawca jest kawalerem, osobą samotną, nie posiada najbliższej rodziny, jest niepełnosprawny od urodzenia, został zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej, utrzymuje się z emerytury ZUS. Mieszka we własnym, niewielkim domu drewnianym, warunki mieszkaniowe są trudne, pomieszczenia brudne i zaniedbane. Budynek wymaga generalnego remontu. Pracownik socjalny stwierdził ponadto, że P. G. nie ma problemu z poruszaniem się, przygotowaniem i spożywaniem posiłków, samodzielnie wykonuje czynności służące zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych tj. robi zakupy, gospodaruje własnymi środkami finansowymi, załatwia wszystkie sprawy urzędowe.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. , działając z upoważnienia Wójta Gminy Ż., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. odmówił skierowania strony do Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu organ powołał się na ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego. Wskazał także, że wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1972 r. nr [...], zaliczającym go do trzeciej grupy inwalidów, od urodzenia na stałe. Na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] organ pierwszej instancji stwierdził, że wyrokiem Sądu z dnia [...] listopada 1998 r. sygn. akt. [...] stronie zostało przyznane prawo do renty inwalidzkiej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia [...] lutego 1998 r. na stałe. Ponadto wskazał, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, iż skarżący został przyjęty na Oddział Neurologii Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w L. w celu diagnostyki CUN, był konsultowany chirurgicznie i psychologicznie, został wypisany do domu w stanie zdrowia dobrym ogólnym i neurologicznym, z zaleceniem leczenia w warunkach ambulatoryjnych ze wskazaniem konsultacji w Poradni Zdrowia Psychicznego. Organ zauważył, że na podstawie karty leczenia szpitalnego, przeprowadzonych badań, konsultacji stanu zdrowia u lekarzy specjalistów nie wskazano, że strona wymaga całodobowej opieki ze względu na stan zdrowia.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2017 r. przeprowadził dowód z przesłuchania świadków - osób z najbliższego otoczenia, które od wielu lat mieszkają w tej samej miejscowości i posiadają wiedzę na temat funkcjonowania strony w środowisku lokalnym. Świadkowie oświadczyli, że wnioskodawca jest sprawny fizycznie, zdolny do samodzielnego funkcjonowania, wszystkie potrzeby życiowe zaspokaja samodzielnie, dba o własne sprawy i potrzeby, nie wymaga całodobowej opieki. Dom, w którym mieszka, jest brudny i zaniedbany, gdyż od 15 lat nie wykonano w nim żadnych prac naprawczych i remontowych.

Organ pierwszej instancji poddał analizie włączone do materiału dowodowego zaświadczenia lekarskie (z dnia [...] listopada 2016 r., z dnia [...] lutego 2017 r. oraz z dnia [...] stycznia 2017 r.). Stwierdził., że z zaświadczeń tych wynika, iż wnioskodawca wymaga stałego leczenia ze względu na choroby przewlekłe oraz schorzenia wynikające z wieku i trybu życia, ale jest osobą samodzielną, sam się porusza, samodzielnie przyjmuje posiłki, nie wymaga leczenia szpitalnego, samodzielnie zaspokaja potrzeby zdrowotne i bytowe. Organ zwrócił uwagę, że w świetle zaświadczenia z dnia [...] listopada 2016 r. strona wymaga całodobowej opieki, natomiast już z zaświadczenia z dnia [...] lutego 2017 r. oraz kserokopii zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika, że wymaga on jedynie nadzoru i opieki osoby drugiej. Podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2017 r. otrzymał odpowiedź na pismo nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., w którym N.Z.O.Z "A. " w Ż. w oparciu o posiadaną dokumentację medyczną ostatecznie poinformował, że P. G. leczy się na wiele schorzeń w miejscu zamieszkania, jednak nie jest osobą "leżącą", jest samodzielny, nie wymaga całodobowej opieki i nadzoru osób drugich.

Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, że skoro wnioskodawca może funkcjonować samodzielnie i zaspokajać codzienne potrzeby życiowe, brak jest podstaw do uznania, że niezbędna jest całodobowa opieka udzielana w domach pomocy społecznej. Wskazane jest natomiast udzielanie mu pomocy w wykonywaniu codziennych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego w formie usług opiekuńczych lub skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]". Organ wyjaśnił, że pomoc w formie usług opiekuńczych jest udzielana w wymiarze dostosowanym do potrzeb osoby wymagającej pomocy, z kolei w ramach skierowania do uczestnictwa w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy "[...]" zapewniony jest transport, wyżywienie (w tym jeden gorący posiłek), usługi ogólne i bytowe, rehabilitacja ruchowa, treningi umiejętności praktycznych, treningi nauki higieny, trening kulinarny, opieka pielęgniarki, spotkania z psychologiem, pomoc pracownika socjalnego.

Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że P. G. w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2016 r. stwierdził, że nie wyraża zgody na proponowane przez Ośrodek Pomocy Społecznej formy pomocy, tj. usługi opiekuńcze i skierowanie do ŚDS" [...]". Wskazał również, że z urzędu jest mu wiadome, iż Wójt Gminy Ż. oferował wnioskodawcy pomoc w formie częściowego remontu domu oraz wykonania prac naprawczych w budynku, zaś prezes spółdzielni socjalnej "Dębowy las" zaproponował mu nieodpłatne dowożenie do miejsca zamieszkania przez 5 dni w tygodniu gorącego posiłku. Strona nie przyjęła jednak żadnej z oferowanych form pomocy.

W konsekwencji organ pierwszej instancji - nie kwestionując trudnej sytuacji zdrowotnej i mieszkaniowej wnioskodawcy – stwierdził, że zważywszy na wszystkie okoliczności sprawy i obowiązujące przepisy prawa nie występują przesłanki uprawniające do skierowania go do Domu Pomocy Społecznej w [...]. Organ podkreślił, że nie pozostawia wnioskodawcy bez wsparcia, bowiem ma on możliwość skorzystania z oferowanych form pomocy, które dla osoby samodzielnie funkcjonującej w codziennym życiu są wystarczające.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. G. podtrzymał wniosek o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w trybie pilnym. Podkreślił, że jest inwalidą trzeciej grupy od urodzenia, a wskutek pogorszenia stanu zdrowia został zaliczony do drugiej grupy na rok czasu. Po tym okresie zmuszony był odwołać się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L., który przywrócił mu drugą grupę inwalidzką i stwierdził, że jest całkowicie niezdolny do pracy. Wnioskodawca oświadczył nadto, że jego stan zdrowia pogarsza się. Ma problemy z poruszaniem się i grozi mu amputacja kończyn dolnych. Z tego powodu wymaga całodobowej intensywnej opieki.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie podkreśliło, że materialnoprawną podstawę orzekania stanowi w niniejszej sprawie art. 54 ust. 1 u.p.s. Z przepisu tego wynika natomiast, że skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga w pierwszej kolejności - obok kwestii, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki – ustalenia, czy wnioskodawca może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, a następnie oceny, czy istnieje możliwość zagwarantowania mu właściwych usług opiekuńczych.

Kolegium podkreśliło ponadto, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest po raz trzeci, albowiem dwie poprzednie decyzje organu pierwszej instancji (z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz z dnia [...] marca 2017 r.) zostały uchylone przez organ odwoławczy, a sprawa była przekazywana do ponownego rozpatrzenia.

Poddając analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy ponownie przytoczył ustalenia wynikające z przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2016 r. wywiadu środowiskowego. Zwrócił również uwagę na powołany w decyzji pierwszoinstancyjnej wyrok Sądu Wojewódzkiego w L. - VIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 1998 r. sygn. akt [...], mocą którego P. G. przyznano prawo do renty inwalidzkiej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia [...] lutego 1998 r. na stałe.

Organ odwoławczy podniósł, że w zaświadczeniu z dnia [...] listopada 2016 r. lekarz medycyny J. K. stwierdził, iż P. G. wymaga całodobowej opieki i powinien być umieszczony w domu pomocy społecznej. Natomiast z zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2017 r. wydanego przez lek. med. A. M. wynika, że skarżący wymaga stałego leczenia oraz nadzoru i opieki osób drugich. Z kolei w zaświadczeniu z dnia [...] lutego 2017 r. specjalista medycyny rodzinnej A. M. wskazał, że pacjent zaspokaja swoje potrzeby zdrowotne i bytowe w sposób elementarny, wymaga poprawy warunków bytowych oraz opieki ze strony osób drugich.

Organ odwoławczy poddał analizie również pismo Kierownika Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej A. w Ż. lek. med. A. M. z dnia [...] czerwca 2017 r., w którym wskazano, że chory samodzielnie i systematycznie zgłasza się na badania kontrolne, nie jest pacjentem leżącym, nie wymaga całodobowej opieki, jego stan zdrowia "pozwala na samodzielne funkcjonowanie życiu codziennym". Jednocześnie stwierdzono, że wymaga on pomocy w poprawie warunków mieszkaniowych oraz uzasadnione byłoby udzielenie mu pomocy w codziennych pracach domowych, a także skierowanie do Środowiskowego Domu Pomocy "[...]" w W. L..

Kolegium zwróciło uwagę, że w dniu [...] marca 2017 r. odwołujący uniemożliwił pracownikom socjalnym ustalenie jego aktualnej sytuacji osobistej, nie udzielając żądanych informacji. Strona nie skorzystała również z prawa udziału w przesłuchaniu świadków, pomimo wcześniejszego zawiadomienia o czasie i miejscu przeprowadzenia tego dowodu.

Przywołując treść zeznań świadków Kolegium wskazało, że świadek J. S. oświadczył, iż od 60 lat mieszka w L. i zna stronę. Stwierdził, że P. G. jest sprawny fizycznie, porusza się samodzielnie, troszczy się o swoje potrzeby, natomiast nie dba o dom, bowiem "nie został nauczony porządku", nie przyjmuje żadnej pomocy, wnosząc jedynie o skierowanie do domu pomocy społecznej. Podobnie świadek M. L. (sołtys) – jak wskazało Kolegium – stwierdził, że P. G. samodzielnie funkcjonuje w środowisku, posiada środki finansowe na utrzymanie, odrzuca oferowaną pomoc i – zdaniem tego świadka – nie wymaga całodobowej opieki.

Kolegium na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjasniającego. W piśmie z dnia [...] [...] 2017 r. znak: [...] 2017 Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. poinformował organ odwoławczy, że dom P. G. wymaga remontu, jednak ten odmawia przyjęcia oferowanej pomocy w postaci pokrycia częściowych kosztów remontu budynku. Kierownik Ośrodka dodał, że nie ma możliwości przydzielenia stronie lokalu zastępczego. Organ pierwszej instancji nadmienił, że poinformował odwołującego o zakresie i wymiarze usług opiekuńczych oraz o pobycie i działalności Środowiskowego Domu Samopomocy "W. ". Zwrócił uwagę, że strona w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2016 r. odmówiła przyjęcia takiej formy pomocy. W piśmie z dnia [...] września 2017 r. organ ponownie przedstawił wnioskodawcy oferowane formy pomocy, jednak ten nadal odmawia przyjęcia jakiejkolwiek pomocy poza skierowaniem do domu pomocy społecznej.

Do ww. pisma organ załączył notatkę służbową sporządzoną w dniu [...] września 2017 r. z której wynika, że wnioskodawca nie wyraził również zgody na przeprowadzenie oględzin budynku przez pracowników Urzędu Gminy zajmujących się sprawami budowlanymi. Dokonując oględzin tylko zewnętrznej części budynku pracownicy ci stwierdzili, że podwaliny budynku oraz jego ściany zewnętrzne są w stanie średnim, zaś stolarka okienna, drzwi zewnętrzne, konstrukcja dachu oraz poszycie dachu wymagają wymiany. Elementy konstrukcyjne nie stwarzają zagrożenia dla użytkownika obiektu, budynek nie grozi zawaleniem, jednak wymaga generalnego remontu, konserwacji, wymiany wybranych elementów konstrukcyjnych.

Kolegium podkreśliło, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest rozwiązaniem ostatecznym. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia natomiast skierowania P. G. do takiej placówki, gdyż bezspornym jest, że istnieje możliwość udzielenia mu pomocy w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, a także skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]" w W. L..

Organ odwoławczy podniósł, że niewątpliwie pomimo ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia skarżący jest zdolny do samoobsługi i samodzielnego funkcjonowania w środowisku. Materiał dowodowy wskazuje, że jest on sprawny ruchowo i nie ma ograniczeń w wykonywaniu czynności samoobsługowych. Z informacji uzyskanych podczas wywiadu wynika, że samodzielnie zaspokaja swoje niezbędne potrzeby bytowe, tj. robi zakupy, kupuje leki, chodzi do lekarza, załatwia sprawy urzędowe. Bezspornym jest również, że istnieje możliwość zapewnienia stronie usług opiekuńczych, które ułatwiłyby jej funkcjonowanie. W ocenie Kolegium odmowa skierowania strony do domu pomocy społecznej nie zagraża więc jej egzystencji.

Podsumowując Kolegium wskazało, że brak jest przesłanek do skierowania P. G. do domu pomocy społecznej, bowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki wymienione w art. 54 ust. 1 u.p.s.

Na powyższą decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (błędnie oznaczoną jako "odwołanie"). W treści skargi skarżący nie sformułował żadnych zarzutów ani wniosków procesowych. Oświadczył jedynie, że nie zgadza się w całości z zaskarżoną decyzją, która jest dla niego niekorzystna. Zwrócił się o przychylne i pozytywne załatwienie jego "odwołania".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] października 2017 r. skarżący złożył pismo uzupełniające skargę, w którym zawarł następujące zarzuty wobec zaskarżonej decyzji:

1. obrazy przepisów procesowych przez organy administracyjne tj. art. 6, art. 7, art. 77, art 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji skarżącego oraz nieuwzględnienie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wyjaśnień skarżącego oraz stanu jego zdrowia, skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżący jest osobą, która nie potrzebuje opieki innych osób,

2. obrazy prawa materialnego tj. art. 54 ust. 1 u.p.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło Samorządowe Kolegium Odwoławczego do wniosku, że skarżący nie jest osobą wymagającą całodobowej opieki, a tym samym uznaniem że podstawowym warunkiem umieszczenia w domu opieki społecznej jest faktyczne skorzystanie z usług opiekuńczych i wykazanie, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i nie można zapewnić mu należytej opieki,

3. błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie poprzez dowolną, niezgodną z uznaniem administracyjnym, wybiórczą ocenę materiału dowodowego, a tym samym niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji skarżącego, co skutkowało przekroczeniem zasad, do przestrzegania których zobowiązany jest organ administracji publicznej, tj. uznaniowości decyzji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r. odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Art. 2 ust. 1 tej ustawy formułuje ogólną zasadę przyznawania pomocy społecznej stanowiąc, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust. 3 u.p.s. uzależnia rodzaj, formę i rozmiar pomocy od okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Ust. 4 tegoż artykułu stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treści przywołanych przepisów wynika zatem, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych i umożliwienie dalszego samodzielnego funkcjonowania w środowisku. W każdym wypadku pomoc ta udzielana jest tylko wtedy, gdy osoba czy rodzina wykorzystała już własne uprawnienia, zasoby i możliwości i nie jest w stanie sama pokonać trudnej sytuacji życiowej. Wyjątkiem od zasady okresowego, przejściowego świadczenia pomocy społecznej (celem przezwyciężenia powstałej trudności życiowej) jest możliwość przyznania stałej pomocy społecznej, jaką w praktyce jest skierowanie osoby do domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

W świetle powołanego przepisu organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie, czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie spełnia następujące materialne przesłanki, a mianowicie:

1) osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności;

2) osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu;

3) osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Podkreślić należy, że orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wszystkich wyżej wyliczonych przesłanek.

W świetle analizowanego przepisu ani posiadanie przez zainteresowaną osobę orzeczenia o niepełnosprawności, ani jej subiektywne przekonanie i wola uzyskania tej formy pomocy, nie są okolicznościami wystarczającymi do jej przyznania.

Należy podkreślić przede wszystkim, że umieszczenie w domu pomocy społecznej, jak wynika z art. 36 pkt 2 lit. "l"-"o" u.p.s., jest ostatecznością. Wskazuje na to przede wszystkim jednak redakcja art. 54 ust. 1 u.p.s., który umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej, nawet w razie spełnienia dwóch pierwszych wyżej wskazanych przesłanek materialnych, uzależnia od stwierdzenia, że osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Z tych przyczyn, umieszczenie w domu pomocy społecznej powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji życiowej (zob. wyroki NSA: z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 849/08; z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 880/10 - dostępne w CBOSA).

Prowadząc postępowanie w sprawie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej organ obowiązany jest ustalić zakres koniecznej dla wnioskodawcy pomocy. Niezbędne jest w związku z tym ustalenie, że z jednej strony istnieją okoliczności kwalifikujące wnioskodawcę do umieszczenia w domu pomocy społecznej - wiek, choroba, niepełnosprawność - z drugiej strony organ winien ustalić, że nie jest w stanie zapewnić wnioskodawcy niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w wystarczającym zakresie.

W ocenie Sądu należy zgodzić z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, iż w przypadku skarżącego nie zostały spełnione opisane wyżej przesłanki uzasadniające skierowanie go do domu pomocy społecznej. Kompleksowo zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy bowiem założeniu, że skarżący jest osobą wymagającą całodobowej opieki, która nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że możliwe jest zapewnienie skarżącemu pomocy w formie usług opiekuńczych, zaś skorzystanie przez niego z tego rodzaju wsparcia uzależnione jest wyłącznie od jego woli.

Powyższe stanowisko potwierdza w szczególności przeprowadzony w dniu [...] listopada 2016 r. wywiad środowiskowy, jak i treść zeznań przesłuchanych w toku postępowania świadków. W świetle tych dowodów skarżący jest osobą samodzielną, co wyraża się zarówno w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, jak i w załatwianiu spraw urzędowych. Pomimo, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i z tego tytułu pobiera rentę inwalidzką (wyrok Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia [...] listopada 1998 r. sygn. akt VIII U [...]), z obserwacji pracownika socjalnego oraz z zeznań świadków, tj. J. S. i M. L. (sołtysa zamieszkiwanej przez skarżącego miejscowości) wynika jednoznacznie, że nie ma on problemów z poruszaniem się.

Podkreślić należy, że również kompleksowa analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji medycznej, potwierdza słuszność uznania, iż skarżący jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Z załączonych do akt zaświadczeń lekarskich wynika wprawdzie, że skarżący winien mieć zapewnioną opiekę osób drugich, jednak jednocześnie nie budzi wątpliwości Sądu (zwłaszcza w świetle pisma Kierownika NZOZ [...] w Ż. lek. med. A. M. z dnia [...] czerwca 2017 r. nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie organu do jednoznacznego wyjaśnienia, czy stan zdrowia skarżącego powala mu na samodzielne funkcjonowanie), iż niezbędna w tym zakresie nie jest opieka całodobowa, lecz wystarczająca byłaby pomoc doraźna w formie usług opiekuńczych bądź też skierowania do Środowiskowego Domu Pomocy "[...]" w W. L. (co zresztą – jak wynika w wyjaśnień organów – było wielokrotnie skarżącemu oferowane). Ponadto należy zwrócić uwagę, że w świetle art. 54 ust. 1 u.p.s., nawet potrzeba zapewnienia danej osobie stałej całodobowej opieki nie jest wystarczającą przesłanką do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo innych możliwości pomocy, a więc w przypadku ustalenia, że rozmiar i zakres usług opiekuńczych byłby niewystarczający.

Za uwzględnieniem wniosku skarżącego o skierowanie do domu pomocy społecznej nie przemawiały również jego trudne warunki mieszkaniowe. O ile bowiem skarżący jest osobą zdolną do samodzielnej egzystencji, potrzeba poprawy jego warunków bytowych winna zostać zaspokojona w formie innego rodzaju świadczeń (np. zasiłku celowego lub pomocy rzeczowej). Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżącemu wielokrotnie oferowano pomoc w wyremontowaniu jego domu, lecz również te oferty wsparcia są przez niego konsekwentnie odrzucane.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy prawa materialnego. W sprawie nie sposób również dostrzec naruszenia przepisów postepowania, w tym w szczególności zasad wynikających z dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a., bowiem organy w sposób wyczerpujący i rzetelny ustaliły stan faktyczny. Uzasadnienia podjętych w sprawie rozstrzygnięć spełniają natomiast wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.