Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 703/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1 i 1a, art. 54, art. 36a ust. 6, art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. z dnia 1 września 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skażącego M. U. kwotę 1477 (jeden tysiąc czterysta siedemdzesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. U. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 16 listopada 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z 1 września 2017 r., nr [..].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 sierpnia 2017 r. skarżący złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zawiadomienie o zakończeniu przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego o warsztat mechaniki pojazdowej samochodów poniżej 3,5 tony przy granicy działki sąsiedniej nr [..] oraz przebudowy werandy przy ul. [..], na działce nr [..], obręb [..], w G.

PINB decyzją z 1 września 2017 r., na podstawie art. 54 i art. 55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332; dalej p.b.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia użytkowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego o warsztat mechaniki pojazdowej samochodów poniżej 3,5 t przy granicy działki sąsiedniej nr [..] przy ul. [...], na działce nr [..], w G.

W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, WINB decyzją z 16 listopada 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej k.p.a.) i art. 54 w zw. z art. 57 ust. 4 p.b., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

M. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, zarejestrowaną pod sygnaturą II SA/Gd 15/18, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając, że decyzje te wydano z naruszeniem art. 80 k.p.a. oraz art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b.

Wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga jest zasadna. Sąd wskazał, że o ile w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę przystąpienie do użytkowania inwestycji skarżącego było dopuszczalne jedynie po otrzymaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie o tyle, po zmianach wprowadzonych z dniem 28 czerwca 2015 r., przystąpienie do użytkowania tej inwestycji wymaga jedynie uprzedniego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy w trybie art. 54 p.b. W przekonaniu sądu niezasadne jest w okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko organu odwoławczego, że zrealizowany przez skarżącego warsztat mechaniki pojazdowej nie mieści się w wyliczonej w art. 55 ust. 1 pkt 1 lit b) p.b. liście obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 czerwca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. U. pozwolenia na budowę planowane zamierzenie inwestycyjne zostało zakwalifikowane jako "warsztat mechaniki pojazdowej – obiekt kategorii XVII". Kategoria ta obejmowała zarówno w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, jak i w dacie zgłoszenia jej zakończenia, wyłącznie "budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe". W opinii sądu, planowany przez skarżącego "warsztat mechaniki pojazdowej" został wówczas zakwalifikowany do kategorii XVII jako "stacja obsługi pojazdów", ponieważ znaczenie tych dwóch pojęć pokrywa się, ponadto brak w kategorii XVII odrębnego wyróżnienia warsztatu mechaniki pojazdowej. Skoro zatem na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r., stacje obsługi pojazdów zwolnione zostały od obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, błędnie organy stwierdziły, że pomimo zmiany przepisów skarżący jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł WINB, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj.:

1. art. 54 ust. 1 p.b. w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1370 ze zm.) przez przyjęcie, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stanowi samodzielnej podstawy do zgłoszenia przez organ sprzeciwu do złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy,

2. art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b. przez przyjęcie, że warsztat mechaniki pojazdowej jest tożsamy ze stacją obsługi pojazdów, do której odnosi się przywołany przepis.

Wyrokiem z 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2188/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 p.b., zauważył, że sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku przywołał ten przepis, jednak w istocie jedynie w sposób dorozumiany przyjął, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stanowi samodzielnej podstawy do zgłoszenia przez organ sprzeciwu do złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Uznał bowiem, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na skuteczne zgłoszenie sprzeciwu. Sąd I instancji w sposób wyraźny rozważał jedynie, czy przedmiotowa inwestycja obejmowała realizację obiektu budowlanego, objętego wyjątkiem wymienionym w art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b., w brzmieniu obowiązującym 16 listopada 2017 r., tj. w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. W motywach zaskarżonego wyroku pominięto ocenę, czy w rozpatrywanej sprawie wskazywane w decyzji WINB zmiany dokonane przy realizacji przedmiotowej inwestycji były – tak jak to uważał organ II instancji istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. WINB w zaskarżonej decyzji podnosił bowiem, że realizując przedmiotową inwestycję zrezygnowano z części uprzednio zaprojektowanych jej elementów (jak kanału dla samochodów i schodów do tego kanału, wentylacji kanału w posadzce, separatora piasku i oleju, przepompowni). Organ zaznaczył, że wprowadzone zmiany zostały zakwalifikowane przez projektanta jako niestanowiące istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednak zdaniem skarżącego kasacyjnie organu są to odstąpienia istotne. Sąd I instancji w swych rozważaniach odstępstwami tymi w ogóle się nie zajmował, a zatem co najwyżej w sposób dorozumiany przyjął, że odstępstwa te nie miały wpływu na wynik sprawy.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli inwestor odstępuje od warunków pozwolenia na budowę, to nie może skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 p.b., ani też nie może ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 tej ustawy. Realizacja wymagań wynikających z art. 54 i 55 p.b. jest skuteczna tylko w odniesieniu do obiektów, które zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę (por. np. wyrok NSA z 8 czerwca 2018 r., II OSK 1697/16, LEX nr 2510485). Pominięcie przez sąd I instancji wyraźnej oceny dokonanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego uznać należy za naruszenie art. 54 ust. 1 p.b. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu ma w tej sytuacji usprawiedliwione podstawy.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b. NSA wskazał, że analizowaną inwestycję w projekcie budowlanym i w dzienniku budowy określano jako "warsztat samochodowy", a w decyzji Prezydenta Miasta z 22 czerwca 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jako "warsztat mechaniki pojazdowej". W decyzji tej "warsztat mechaniki pojazdowej" uznano za "obiekt kategorii XVII". Takiej kwalifikacji nie zakwestionowano ani w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ani w zaskarżonym wyroku. Zarówno w chwili wydawania decyzji z 22 czerwca 2012 r., jak i w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji, kategoria XVII obejmowała budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. Mając na uwadze jakie obiekty należą do kategorii XVII NSA stwierdził, że takie pojęcia, jak "warsztat samochodowy" czy "warsztat mechaniki pojazdowej" mogą się mieścić w pojęciu "stacji obsługi pojazdów", rozumianej jako miejsce, w którym pojazdy są obsługiwane, a więc również naprawiane. Jeżeli jednak nawet przyjąć, że "warsztat mechaniki pojazdowej" nie jest "stacją obsługi pojazdów", to należąc do kategorii XVII jest "warsztatem rzemieślniczym", bo żaden inny z obiektów należących do tej kategorii nie jest bliższy "warsztatowi mechaniki pojazdowej" niż "warsztat rzemieślniczy" bądź "stacja obsługi pojazdów". "Warsztat mechaniki pojazdowej" niewątpliwie nie jest budynkiem handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, czy budynki dworcowe, a tylko takie obiekty budowlane, jak już wyżej wskazano, wraz z warsztatami rzemieślniczymi i stacjami obsługi pojazdów zaliczono do kategorii XVII.

NSA podkreślił w konkluzji, że zarówno warsztaty rzemieślnicze, jak i stacje obsługi pojazdów objęte są hipotezą art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b., z tych też względów ten zarzut skargi kasacyjnej uznał za nie uzasadniony.

Skoro jednak, jak wskazał NSA, usprawiedliwione podstawy miał zarzut naruszenia art. 54 ust. 1 p.b., ponieważ sąd I instancji nie rozważył należycie wszystkich wynikających z tego przepisu istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii materialnoprawnych, sąd ten został zobligowany do ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy i uwzględnienia wskazanych wyżej uwag.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako p.p.s.a. W niniejszej sprawie ponadto, na zasadzie art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez NSA.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 listopada 2017 r. zakresie, w którym utrzymał on w mocy decyzję PINB z 1 września 2017 r. o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie zawiadomienia M. U. o zakończeniu budowy – przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego o warsztat mechaniki pojazdowej samochodów poniżej 3,5 t przy granicy z działką sąsiednią nr [..] oraz przebudowy werandy na dz. nr [..] obr. [..] przy ul. [...] w G.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 54 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1332 ze zm., dalej p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a p.b. stosuje się, tzn. regulację, zgodnie z którą za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.).

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że zawiadomieniem z 7 sierpnia 2017 r. skarżący poinformował o zakończeniu wyżej opisanej przebudowy i rozbudowy domu jednorodzinnego o warsztat mechaniki pojazdowej i przebudowę werandę. W decyzji z 1 września 2017 r. organ I instancji wniósł sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania rozbudowanej części budynku, zaś organ odwoławczy decyzję powyższą utrzymał w mocy (decyzją z 16 listopada 2017 r.).

Zgodnie z art. 57 ust. 1 i 1a p.b. do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

1) oryginał dziennika budowy;

2) oświadczenie kierownika budowy:

a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,

b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;

3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;

4) protokoły badań i sprawdzeń;

5) dokumentację geodezyjną, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu, sporządzoną przez osobę wykonującą samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii oraz posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe;

6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;

7a) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 37i ust. 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.), o ile jest wymagane;

W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego lub budynku z częścią mieszkalną, w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a) p.b., zamieszcza się informację o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych, w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1 p.b.

Powyższe przepisy określają zatem ustawowe wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie. Analiza akt administracyjnych towarzyszących zgłoszeniu zakończenia budowy prowadzi do wniosku, że wszystkie wyżej wymagane dokumenty zostały przez inwestora złożone. Zadaniem organu było zatem w pierwszej kolejności – dokonanie oceny, czy nie zachodzi przypadek z art. 55 ust. 1 pkt 1 p.b., który przesądzałby o obowiązku inwestora w zakresie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co niewątpliwie uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu, a w razie wykluczenia tego obowiązku – przeanalizowanie, czy nie zachodzą inne podstawy, uzasadniające jego zgłoszenie (o czym niżej).

W doktrynie wskazuje się, choć nie wynika to wprost z przepisu prawa, że wydanie decyzji w przedmiocie sprzeciwu jest uzasadnione tym, że z art. 59 ust. 5 p.b. wynika, że jedną z przyczyn odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest niespełnienie wymagań określonych w art. 57 ust. 4 p.b., a więc niedołączenie odpowiednich dokumentów do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie mimo wezwania właściwego organu. Unormowanie to poprzez analogię należy stosować także w przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy, co oznacza, że w razie nieuzupełnienia, mimo wezwania, dokumentów dołączanych do tego zawiadomienia właściwy organ administracji jest uprawniony do wydania decyzji o sprzeciwie. Ponadto, wobec braku określenia expressis verbis przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ, wskazuje się, że do takich przyczyn, uzasadniających jego wniesienie, zaakceptowanych w orzecznictwie zalicza się ustalenie, że:

a) nastąpiło istotne odstąpienie przez inwestora od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 21.11.2007 r., II OSK 1535/06, LEX nr 425357; wyrok WSA w Gdańsku z 20.05.2009 r., II SA/Gd 104/09, LEX nr 547305);

b) nie uzupełniono zawiadomienia o zakończeniu budowy pomimo wezwania przez organ (por. wyrok NSA z 31.01.2007 r., II OSK 267/06, LEX nr 315985);

c) podmiot zamierza przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego pomimo niewykonania wszystkich robót budowlanych (por. A. Plucińska – Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Praw budowlane. Komentarz zaktualizowany, Lex/el. 2019).

W wyroku z 25 września 2019 r. NSA jednoznacznie przesądził, że sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.b. w okolicznościach niniejszej sprawy, uznając że obiekt zrealizowany przez skarżącego należy do kategorii XVII i niezależnie od tego, czy będzie uznany za warsztat rzemieślniczy, czy stacja obsługi pojazdów, jest objęty zwolnieniem przewidzianym w tym przepisie z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie (po zmianie przepisów prawa budowlanego na etapie orzekania przez organ odwoławczy). W konsekwencji, wadliwa była ocena organów orzekających w sprawie, które uznały, że przesłanką zgłoszenia sprzeciwu był ciążący na inwestorze obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie warsztatu mechaniki pojazdowej.

Jednocześnie jednak, z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że niezależną podstawą zgłoszenia sprzeciwu uczynił on okoliczność istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Na tę okoliczność, jako pominiętą w ocenie dokonanej przez wojewódzki sąd w wyroku z 18 kwietnia 2018 r., zwrócił uwagę również NSA w powołanym wyżej wyroku z 25 września 2019 r.

Jak wskazano powyżej, jeżeli inwestor odstępuje od warunków pozwolenia na budowę to nie może skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 p.b. Realizacja wymagań wynikających z art. 54 p.b. jest skuteczna tylko w odniesieniu do obiektów, które zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę, a stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że tak nie jest obliguje go do zastosowania środków, wynikających z Prawa budowlanego, w tym w szczególności – zgłoszenia sprzeciwu. W konsekwencji, istotnego znaczenia nabiera ocena stanowiska organu odwoławczego w kwestii charakteru zaistniałych w niniejszej sprawie odstępstw i ich kwalifikacji jako istotnych lub też nieistotnych.

Z Dziennika budowy wynika, że inwestor zakończył prace związane z przebudową warsztatu oraz rozbudową domu jednorodzinnego i przebudową werandy z następującymi zmianami: w odniesieniu do rozbudowy warsztatu inwestor zrezygnował z projektowanego kanału i w związku z tym – wentylacji kanału, umywalkę projektowaną w warsztacie przeniesiono do przylegającej do warsztatu piwnicy, pozostawiono wejście na posesję bez zmian. Jak wynika natomiast z rysunków rzutów ław fundamentowych, przekrojów podłużnych I – I, II – II i III - III załączonych do zawiadomienia, zmiany w projekcie projektant naniósł kolorem czerwonym i ocenił jako nieistotne i w związku z tym – nie wymagające uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w trybie art. 36a p.b. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe zmiany mają charakter istotnych odstępstw, bowiem stanowią o zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, co zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 5 p.b., jest kwalifikowane jako zmiana istotna.

Zgodnie z art. 36a ust. 6 p.b. to projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia, a w przypadku uznania, że jest ono nieistotne, obowiązany jest zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia. Wynika to z art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. b) p.b., który stanowi, że do podstawowych obowiązków projektanta należy sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego organu w zakresie uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego. Dokonana przez projektantów kwalifikacja badanego odstąpienia nie ma charakteru wiążącego dla organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego i to do nich należy ocena, czy dokonana przez projektanta kwalifikacja jest prawidłowa w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że błędne uznanie przez projektanta, że odstąpienie ma charakter nieistotny albo dokonanie przez inwestora odstępstw innych niż wynikające z informacji projektanta nie wyklucza możliwości podjęcia przez organy przewidzianych prawem działań. Za ewentualne szkody poniesione na skutek takiej nieprawidłowej kwalifikacji odstąpienia projektant ponosi odpowiedzialność wobec inwestora (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 lipca 2015 r., II SA/Wr 358/15, www.nsa.gov.pl).

Kryteria normatywne definiujące, czym jest istotne odstępstwo od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zostały ustalone w art. 36a ust. 5 p.b., z którego wynika, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a p.b., lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b p.b.

W ocenie sądu, stanowisko organu odwoławczego w kwestii kwalifikacji ujawnionych odstępstw jako noszących cechy, opisane w art. 36a ust. 5 pkt 4 p.b. nie jest przekonywujące. Zauważyć należy, że inwestor zrezygnował z realizacji określonych robót budowlanych, a więc zaniechał ich przeprowadzenia. Brak wybudowania kanału dla samochodów wraz separatorem piasku i oleju może prowadzić do wniosku, co zresztą wynika z sugestii organu odwoławczego, że inwestor nie będzie realizował swego zamierzenia w zakresie warsztatu mechaniki pojazdowej albo też ograniczył swoje plany w tym zakresie. To oznacza, wbrew stanowisku organu odwoławczego, że nie nastąpi zmiana sposobu użytkowania albo też jej zakres będzie znacznie węższy od zamierzonego. Nie uzasadnia to tym samym stanowiska, że tego typu odstępstwa, jako prowadzące do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, mają istotny charakter. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 54 ust. 1 p.b. w zw. z 36a ust. 5 p.b., co jest skutkiem wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji (pkt 1 wyroku).

Rozpoznając ponownie zawiadomienie inwestora organy administracji uwzględnioną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które wprost wynikają z rozważań sądu.

O należnych skarżącemu od Wojewody kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te w wysokości 1477 zł sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika 960 zł, obejmujące koszty zastępstwa radcy prawnego za postępowanie toczące się pod sygnaturą akt II SA/Gd 15/18 i po ponownym rozpoznaniu sprawy w sprawie II SA/Gd 703/19).