Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 9 pkt 10
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję SKO w B. z dnia [..] listopada 2013 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata A. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. odmówił J. T. – skarżącemu umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej dla M. i M. rodzeństwa T.

Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji zarzucając brak całościowej i wnikliwej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego.

Po uchyleniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]r. ponownie odmówił umorzenia całości należności.

Jako podstawę prawną w zakresie prawa materialnego swojej decyzji organ wskazał art. 2 pkt. 9, pkt.10, art. 25 i art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ dokonał szczegółowej analizy wniosku skarżącego w aspekcie możliwości umorzenia należności alimentacyjnych stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w tym w szczególności związanych z uzyskiwanymi dochodami, stanem majątkowym i stanem zdrowia.

Organ jednocześnie wskazał, że stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaliczki alimentacyjnej lub likwidatora funduszu alimentacyjnego, w łącznej wysokości:

1 - 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2 - 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3 - 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Wskazując na powyższe przepisy organ stwierdził, że ustawodawca przewidział zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań alimentacyjnych dla dłużników alimentacyjnych w przypadku systematycznych, comiesięcznych wpłat w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Koniecznym i jedynym jednakże warunkiem umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest skuteczność egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona w przypadku Pana J. T. przez okres minimum 7 lat tj. 84 miesiące.

Organ w oparciu o zaświadczenie komornika sądowego z dnia 6 sierpnia 2013 r. o dokonanych wpłatach ustalił, że od wszczęcia postępowania egzekucyjnego tj. od dnia 10 czerwca 2009 r. skarżący dokonał jednorazowej wpłaty tytułem zasądzonych alimentów kwoty [...] zł w dniu 30 listopada 2009 r. W ciągu pięciu lat nie dokonał żadnej innej wpłaty.

W tych okolicznościach organ stwierdził, że skoro pomimo prowadzonego wobec skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego postępowania egzekucyjnego, egzekucja alimentów jest bezskuteczna, to brak jest podstaw prawnych do umorzenia choćby części zobowiązań z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej dla uprawnionych M. i M. T. na podstawie powołanego przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W odwołaniu od przedmiotowej decyzji zainteresowany wniósł o :

- uchylenie decyzji organu I instancji w całości lub w części i orzeczenie, co do istoty sprawy — umorzenie ww. należności,

- przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia; alternatywnie o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący powołując się na art. 77 i 80 k.p.a. zarzucił organowi, iż nie przeprowadził w sposób rzetelny postępowania, a zgromadzone w nim dowody powielił. Ponadto strona podniosła, że organ I instancji nie ocenił prawidłowo zarówno stanu zdrowia dłużnika, które w jego ocenie ma znaczący wpływ na możliwość podjęcia zatrudnienia, jak i jego trudnej sytuacji majątkowej.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) powołując się w zakresie podstawy materialnoprawnej decyzji również na przepisy art. 2 pkt. 9 i pkt. 10, art. 25, art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu ustosunkowując się do zarzutów odwołania zauważyło, iż organ administracji nie ma uprawnień by oceniać stan zdrowia - w tym zakresie, przytoczono jedynie treść uzasadnienia orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r., z którego wynika, że naruszenie sprawności organizmu w istotny sposób obniża zdolność do wykonywania pracy (jednak jej nie wyklucza). Natomiast skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy w tym: w szczególnych warunkach. W ocenie organu przedłożenie skierowania do szpitala nie świadczy jeszcze o niemożności podjęcia zatrudnienia.

W związku z tym, że zainteresowany tłumaczył, iż nie skorzystał z żadnej z zaproponowanych ofert zatrudnienia oraz szkolenia, gdyż przedstawione oferty były niezgodne z jego wykształceniem oraz nieadekwatne do jego stanu zdrowia i wieku oraz krzywdzący jest zarzut organu I instancji, iż nie dokłada on należytej staranności, aby znaleźć pracę, dzięki której mógłby spłacić ciążące na nim zobowiązania - SKO zauważyło, że oprócz ofert na rynku pracy istnieje również możliwość rozpoczęcia działalności gospodarczej (w czym ww. ma już doświadczenie) i skorzystania z dofinansowania proponowanego przez Punkt Wspierania Samozatrudnienia przy Powiatowym Urzędzie Pracy w B.

Organ podał, że istnieje również możliwość korzystania z ofert Centrum Integracji Społecznej im. Jacka Kuronia w B., które proponuje pomoc osobom długotrwale bezrobotnym, pozostającym poza rynkiem pracy, z orzeczoną niepełnosprawnością. Celem powyższego centrum jest zwiększenie możliwości wyjścia z izolacji i przywrócenie zdolności do podejmowania ról społecznych, w tym zawodowych przez osoby długotrwale pozostające bez pracy.

Zdaniem Kolegium zainteresowany nie wykazał w sposób przekonujący, iż podejmował wszelkie działania mające na celu podjęcie pracy.

Z uwagi na fakt, że skarżący podniósł, iż Prezydent Miasta jako organ administracji publicznej musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), organ uznał za niezrozumiałe, z jakich powodów zainteresowany nie podejmował współpracy z organem w celu ustalenia stanu faktycznego, o czym świadczy chociażby niestawiennictwo na zawiadomienia organu osobiście odebrane przez stronę.

Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ocenił, iż sytuacja dłużnika nie jest szczególnym przypadkiem, który wyróżniałby go spośród pozostałych dłużników alimentacyjnych. Rozstrzygając sprawę oceniono, czy sytuacja zainteresowanego jest na tyle wyróżniająca się, aby traktować ją odmiennie od innych osób. Organ podał, że skarżący ma zapewnione mieszkanie, nie ponosi żadnych obligatoryjnych kosztów związanych z utrzymaniem, korzysta ze wsparcia finansowego rodziców. Można, więc powiedzieć, że dłużnik ma zabezpieczone podstawowe potrzeby.

W ocenie SKO organ ma możliwość, a nie obowiązek przychylenia się do wniosku strony nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Uznanie administracyjne, choć nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala mu na dowolność w załatwieniu sprawy (wyrok NSA z 25.03.2009 r. I OSK 1535/08). Jedynie bowiem uzasadnione przypadki stanowią podstawę do udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie należności, a zatem winny to być przypadki wyjątkowe, nadzwyczajne, niezależne od dłużnika.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania, jakim było naruszenie przez organ zasad postępowania administracyjnego wskazanego w treści art. 7 i art. 8 k.p.a. SKO wskazało, iż organ I instancji poprosił dłużnika o przedłożenie aktualnej dokumentacji medycznej oraz wszelkich ponoszonych rachunków, ale strona niestety nie dostarczyła niezbędnej do rozpatrzenia sprawy dokumentacji. W związku, z czym Kolegium uznało, że zasadnie organ I instancji rozpoznał sprawę na podstawie posiadanej dokumentacji. Zarzut skarżącego dot. naruszenia przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. uznało również za bezzasadny bowiem zgodnie z obowiązującym orzecznictwem i wykładniami przepisów prawnych "uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. I SA/Ka 1744/96).

Ponadto art. 7 k.p.a. nie ustala hierarchii interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z jego brzmienia wynika, iż ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich (wyrok z dnia 12 września 2008 r. WSA w Warszawie V SA/Wa 943/08). Organy winny rozstrzygać sprawy w myśl zasady ogólnej uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ustawodawca nie zacieśnia ochrony wyłącznie do ochrony interesu prawnego jednostki, ale także uwzględnia interes społeczny i interes Państwa, które zainteresowane jest stanem finansów publicznych.

SKO powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że zarówno powody zdrowotne jak i bezrobocie nie mogą być uznane za wystarczające do zastosowania umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (zob. wyrok WSA z 31.05.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 728/10, cbois.nsa.gov.pl.; wyrok WSA z 25.11.2010 r., sygn. akt II SA/Lu 559/10, LEX nr 753890).

Kolegium zaakcentowało, że skarżący jest osobą stosunkowo młodą, zdolną do zorganizowania sobie warunków do codziennego życia i jest w stanie zabezpieczyć sobie podstawowe potrzeby, jak mieszkanie, żywność. Zgłaszając wydatki na leki i leczenie o stałym miesięcznym charakterze, ma również środki na ten cel. Korzysta z pomocy społecznej oraz rodziny, tj. rodziców. W tych uwarunkowaniach SKO przyznało rację organowi I instancji, iż zarówno z powodów zdrowotnych jak i bezrobocia nie może być w konkretnym przypadku zastosowane umorzenie. Nie wpływa na zmianę tego stanowiska orzeczenie o niepełnosprawności, bowiem nie wynika z niego, aby ustalony stopień niepełnosprawności wykluczał całkowicie możliwości podejmowania przez skarżącego pracy. Przedmiotowe orzeczenie wskazuje jedynie, iż skarżący wymaga zatrudnienia w warunkach pracy chronionej.

Mając na względzie powyższe, Kolegium uznało, iż sytuacja zdrowotna i dochodowa skarżącego jest trudna, nie mniej jednak nie na tyle, aby w sposób trwały uniemożliwić mu podejmowanie działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, a tym samym pozwalających na wywiązaniu się z ciążącego nań obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie czynią jego sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Jakkolwiek skarżący dotknięty jest chorobą, nie oznacza to jednak, że nie może pracować w ogóle i nie może postarać się o takie zarobkowanie, które jest adekwatne do jego możliwości i sytuacji zdrowotnej.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył J. T. zarzucając, niezgodność wydanej decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, a w szczególności art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) oraz błędne zastosowanie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 77 § 1, 80, 84 § 1 k.p.a.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji albo o jej zmianę poprzez uwzględnienie wniosku w całości.

W obszernym uzasadnieniu, którego argumentacja pokrywała się z dotychczasowym stanowiskiem strony wyrażanym zarówno przed organami I, jak i II instancji, skarżący w szczególności stwierdził, że wprawdzie przepisy, na których podstawie można dokonać umorzenia zaległości wynikających z wypłaconej zaliczki alimentacyjnej mają charakter uznaniowy, to jednak taka uznaniowość administracyjna nie oznacza dowolności działania administracji.

Skarżący stwierdził, że jego interes w rozpoznawanej sprawie należy uznać za słuszny, ponieważ jest on związany z jego bardzo trudną sytuacją ekonomiczną oraz ze złym stanem zdrowia ograniczającym podjęcie pracy.

W tym kontekście skarżący zarzucił, że organy w sposób nieprawidłowy dokonały oceny jego sytuacji faktycznej i to zarówno w zakresie materialnym, zdrowotnym, jak i możliwości obiektywnego i subiektywnego podejmowania pracy.

Zdaniem skarżącego ocenę materiału dowodowego przeprowadzono w sposób arbitralny, bez dołożenia należytej staranności w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W sprawie należy stwierdzić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena możliwości umorzenia całości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego, powstałych z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym tj. rodzeństwu M. i M. T. zaliczek alimentacyjnych w kwocie [...] zł oraz umorzenia całości należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych uprawnionej M. T. w kwocie [...] zł.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że problematyka pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w sytuacji, gdy egzekucja świadczeń od dłużnika alimentacyjnego była bezskuteczna, w okresie od 1 czerwca 2005 r. do dnia 30 września 2008 r. była regulowana ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej.

Od dnia 1 października 2008 r. kwestie te regulowane są ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy, jak słusznie wskazały to organy wydające decyzje, powyższej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r. Organy prawidłowo, bowiem wskazały w podstawie prawnej wydanych decyzji art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W rozdziale 7 zatytułowanym "Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu w życie" powyższej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie uregulowano wprost kwestii dotyczących umarzania należności dłużników alimentacyjnych z tytułu wypłacanych osobom uprawnionym na podstawie przepisów dotychczasowych, a więc w trybie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zaliczek alimentacyjnych, co przesądza okoliczność, że zastosowanie mają właśnie przepisy obecnie obowiązującej ustawy z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Stosownie do treści art. 30 ust.1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust.1 pkt 1, 2 i 4 ustawy w łącznej wysokości:

1 - 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2 - 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3 - 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Organ właściwy wierzyciela może również na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną – art. 30 ust. 2.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych brzmienie art. 30 ust. 1 ustawy poprzez odesłanie do należności, o których mowa w art. 28 ust. 1, a mianowicie: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy (pkt 1), należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (pkt 2) oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałych z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (pkt 4), i prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ocena przesłanek umorzenia wobec dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych w trybie przepisów ustawy z 2005 r. zaliczek alimentacyjnych winna odbywać się wyłącznie w oparciu o regulację art. 30 ust. 1 ustawy z 2007 r.

Przepis art. 30 ust. 2 dotyczy, bowiem tylko należności, powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Nie dotyczy on natomiast należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (por. wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r. I OSK 1824/12, WSA I SA/Wa 868/11)

Na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego, zatem zastosowanie będą miały w odniesieniu do wniosku o umorzenie należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wyłącznie przepisy art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, natomiast w stosunku do należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego przepisy zarówno art. 30 ust.1, jak i art. 30 ust. 2 ww. ustawy.

Mając na uwadze poczynione ustalenia należy stwierdzić, że w sprawie brak było podstaw do umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, bowiem nie została spełniona jedyna i konieczna przesłanka rozstrzygania o zakresie należności, jakie mógł umorzyć organ właściwy dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. skuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości określonej w sposób procentowy i w okresach przewidzianych przepisem art. 30 ust.1 ustawy.

W sprawie, bowiem nie budziła żadnych wątpliwości ustalona w oparciu o informacje uzyskane od komornika okoliczność bezskuteczności w stosunku do skarżącego egzekucji należności alimentacyjnych w okresach wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów. Skarżący w okresie prowadzonej od dnia 10 czerwca 2009 r. egzekucji komorniczej dokonał jedynie w dniu 30 listopada 2009 r. jednorazowej wpłaty w kwocie [...] zł, co pozostaje bez znaczenia dla oceny wniosku strony o umorzenie należności alimentacyjnych wobec jednoznacznego i kategorycznego sformułowania przepisu art.30 ust.1 pkt 1, 2, 3 ustawy.

Odnosząc się do wniosku o należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla uprawnionej M. T. za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. w kwocie [...] zł, to podstawą materialnoprawną decyzji jedynie co do tej kwoty, co już wyżej podkreślono, powinien być również, wobec nie spełnienia przesłanek z art. 30 ust.1, art. 30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Stosownie do przepisu art. 30 ust. 2 organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Uprawnienie organu do umarzania należności alimentacyjnych jest realizowane w ramach uznania administracyjnego i jest uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności związanych z sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika.

Należy stwierdzić, że oba organy, a więc zarówno organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jak i wcześniej organ pierwszej instancji w decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. szczegółowo i przekonywująco uzasadniły swoje stanowisko w przedmiocie odmowy umorzenia należności alimentacyjnych. Również i w ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącego zarówno we wniosku, potem w odwołaniu, a w końcu i w skardze nie stanowią podstawy do zwolnienia skarżącego od ciążącego na nim obowiązku i umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Sąd pragnie jedynie podkreślić, że podziela stanowisko organów, wyrażone w sposób pełny w uzasadnieniach decyzji, że ze względu na sytuację dochodową, jak i rodzinną, sytuacja skarżącego nie jest szczególnym, wyjątkowym przypadkiem, wyróżniającym go spośród dłużników alimentacyjnych. Należy, bowiem podkreślić, że dłużnik ma zapewnione podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem, mieszkaniem i sam korzysta ze wsparcia finansowego rodziców. Również jego sytuacja zdrowotna, określana na lekki stopień niepełnosprawności, nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia,

Okolicznością przesądzającą o umorzeniu należności nie może być również okoliczność czasowego braku ofert na rynku pracy, gdyż wobec posiadania przez skarżącego średniego wykształcenia technicznego, podzielić należy stanowisko Kolegium, że zainteresowany nie wykazał w sposób przekonywujący, iż podejmował wszelkie działania mające na celu podjęcie pracy.

Zwrócić, bowiem należy uwagę na stanowisko, jakie zajął skarżący w piśmie uzupełniającym skargę z dnia 8 maja 2014 r., w którym nie podejmowanie działalności gospodarczej uzasadnił możliwością egzekwowania należności alimentacyjnych w drodze egzekucji komorniczej, a zatem nie podejmowanie działalności gospodarczej uzasadnił innymi argumentami niż nie możność wykonywania, czy też brak pracy.

W tym miejscu należy podkreślić, że dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodzin, a wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji (patrz: ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego odnośnie naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu interesu strony, interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organy wydały decyzję w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o dokumenty i dowody przedłożone przez skarżącego. Przy rozstrzyganiu sprawy, bowiem organy, zgodnie z wykładnią przepisów prawnych i obowiązującym orzecznictwem, powinny mieć na uwadze, że uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. Odmowa umorzenia należności dłużnika, co podkreślił organ, nie przekreśla, bowiem jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości, jak również możliwości odroczenia terminu ich spłaty lub rozłożenia na raty.

Reasumując stwierdzić należy, iż wprawdzie sytuacja dochodowa i zdrowotna skarżącego może, co do zasady stanowić przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, jak już wyżej wskazano, należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny w zaskarżonej decyzji. Ponadto, należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nierozszerzający.

Z tych powodów Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, określonego w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które obligowałoby do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego - skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).