Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 763/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Straszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że decyzja wymieniona w punkcie pierwszym wyroku nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej H. S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną w dniu 25 lipca 2011 r., Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 29 kwietnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej I. K. pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego w G. przy ul. C. [...], dz. nr [...], obr. [...], decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną decyzji organu odwoławczego wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 – tekst jednolity).

Decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

W dniu 3 marca 2011 r. I. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta . o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. C. [...] w G. (zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w G.) o część mieszkalną z garażem, przynależną do mieszkania nr 1. Do złożonego wniosku załączono projekt budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj. pismo z dnia 31 sierpnia 2010 r., z którego wynika, że H. S. wyraża zgodę na "wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane związane z budową przez Państwa I. i M. K. obiektu budowlanego, garażowo-mieszkalnego, na warunkach jakie zostaną określone pozwoleniem na jego realizację").

W piśmie z dnia 8 marca 2011 r. organ I instancji wezwał I. K. m. in. do przedłożenia prawidłowo sformułowanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. pełnomocnik procesowy H. S.poinformował organ, że jej mandantka nie wyraża zgody na rozbudowę budynku w wersji przedstawionej w projekcie budowlanym. Wyraziła zgodę na budowę budynku gospodarczego z częścią mieszkalną, ale wyłącznie jako samodzielnego obiektu budowlanego.

Organ I instancji pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. skierowanym do inwestora – I. K., poinformował o treści w/w pisma z 6 kwietnia 2011 r., w którym zakwestionowano posiadanie przez inwestora prawo do dysponowania nieruchomością. Jednocześnie w piśmie tym organ zobowiązał inwestora do sprawdzenia aktualnych danych i pisemnego potwierdzenia złożenia prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. pełnomocnik procesowy inwestora podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wskazał, że posiada ona prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Dnia 29 kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta decyzją Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. K. pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego w G. przy ul. C. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. S., podnosząc w szczególności, iż inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością w zakresie objętym wydanym pozwoleniem na budowę oraz że błędnie przyjęto, iż planowana przez inwestora inwestycja stanowi rozbudowę budynku.

Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, powołał w pierwszej kolejności regulację art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania przestrzennego działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz bada kompletność projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami Uznając za spełniony w/w wymóg oraz wynikający z art. 32 ust. 4 w/w ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, na co wskazuje treść art. 35 ust. 4 w/w ustawy.

Następnie organ wskazał, że przedmiotowa działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z trzema lokalami mieszkalnymi oraz budynkiem gospodarczym. Budynek mieszkalny powstał w latach 20-tych XX wieku i jest to budynek murowany w całości podpiwniczony ze stromym dachem, 2,5 kondygnacyjny a część poddasza zajmuje lokal mieszkalny. Budynek gospodarczo-garażowy na dwa stanowiska postojowe jest obiektem parterowym niepodpiwniczonym. Inwestor w swoim zamierzeniu budowlanym projektuje zachowanie bez zmian istniejącej zabudowy oraz rozbudowę budynku mieszkalnego o część stanowiącą powiększenie mieszkania nr 1, znajdującego się na parterze tego budynku. Projektowana rozbudowa obejmuje część mieszkalną połączoną korytarzem z mieszkaniem nr 1 oraz garaż dwustanowiskowy dla samochodów osobowych. Zaprojektowano rozbudowę w formie bryły nawiązującej kształtem do budynku istniejącego ze wspartym na łuku arkadowym korytarzem łączącym mieszkanie istniejące z projektowaną częścią dobudowaną. Zaprojektowane elewacje nawiązują do istniejącego budynku rozbudowywanego. Dobudowa dwukondygnacyjna z użytkowym poddaszem i garażem w przyziemiu zostanie wyposażona w instalacje wewnętrzne: wodno-kanalizacyjne, ogrzewania wodnego zasilanego z istniejącej sieci centralnego ogrzewania w mieszkaniu nr 1 i instalacji elektrycznej. Istniejący dostęp do działki z drogi publicznej pozostaje bez zmian, wejście zaś do części mieszkalnej - z mieszkania istniejącego. Projektuje się przełożenie podziemnego przyłącza wody. Inwestor przedłożył projekt przełożenia fragmentu przyłącza wodno-kanalizacyjnego do rozbudowywanego budynku mieszkalnego. Projekt budowlany obejmuje również w swym opracowaniu dokumentację geotechniczną działki nr [...] w G., na podstawie której zaliczono projektowaną inwestycję jako obiekt do I kategorii geotechnicznej.

Powołując warunki techniczne z dnia 19 października 2010 r. ustanowione przez [...] w G. oraz uzgodnienie Spółki "A" z dnia 19 października 2010 r. organ stwierdził, że w zakresie przyłączenia nowoprojektowanej formy architektonicznej do instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz ciepłowniczej planowana rozbudowa, z uwzględnieniem konieczności przebudowy odcinka przyłącza wodociągowego, została pozytywnie uzgodniona. Podobnie, Wojewódzki Konserwator Zabytków w G. w sposób pozytywny w piśmie z dnia 4 listopada 2010 r. zaopiniował zakres i formę proponowanej rozbudowy. Projektowany obiekt usytuowany jest na terenie wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji Konserwatora Zabytków z dnia 14 września 1976 r., jako układ [...] wraz z zespołem Potoku [...] i skutkiem w/w decyzji podlega ochronie prawnej na mocy art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 z późn. zm.). Ponadto, Wojewódzki Konserwator Zabytków w G. decyzją z dnia 4 lutego 2011 r. udzielił zgodę na prowadzenie prac budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym w zakresie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o część mieszkalną z garażem.

Organ odwoławczy ocenił, na podstawie załączonego do w/w wniosku projektu budowlanego, że planowana rozbudowa zostanie usytuowana poza zasięgiem koron drzew i nie będzie z nimi kolidowała. W tej sytuacji, zamierzona inwestycja posiada wymagane uzgodnienia i nie pozostaje w sprzeczności z prawem miejscowym i przepisami szczególnymi. Planowane przedsięwzięcie nie narusza również interesów osób trzecich. Skoro zatem inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, to w ocenie organu odwoławczego, nie można było - zgodnie z postanowieniami art. 35 ust. 4 - odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a odmawiając jej wydania organy naruszyłyby przepisy art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do kwestii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt 2 w/w ustawy - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłączne temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Osoba składająca takie oświadczenie bierze więc odpowiedzialność za jego prawdziwość. Organ wskazał przy tym, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało wypełnione poprawnie, tj. inwestor m. in. podał na jakiej podstawie twierdzi, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione do badania prawdziwości podanych w takim oświadczeniu danych, a jedynie do sprawdzenia prawidłowości wypełnienia druku o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. W sytuacji zaistnienia przesłanek mogących świadczyć o złożeniu fałszywego oświadczenia, organem do którego należy kierować sprawę ewentualnego popełnienia przestępstwa pozostaje prokurator, zaś sprawę rozstrzyga Sąd. W przedmiotowej sprawie organ administracji architektoniczno - budowlanej II instancji nie dopatrzył się przesłanek, na podstawie których zasadnym byłoby skierowanie sprawy do prokuratury w celu zbadania poprawności złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W konkluzji decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie sprowadza się do kontroli zaskarżonej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej I. K. pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego domu mieszkalnego, w aspekcie przepisów zawartych w k.p.a. i ustawie - Prawo budowlane.

Skargę na powyższą decyzję złożyła H. S. za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę przez dowolne przyjęcie przez organ wydający zaskarżoną decyzję, iż złożone przez pełnomocnika inwestora oświadczenie o potwierdzeniu aktualności oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością zastępuje oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- art. 32 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez wydanie przedmiotowej decyzji w sytuacji braku zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na usunięcie drzew z terenu nieruchomości w miejscu, gdzie ma zostać wybudowany łącznik,

- art. 33 ust. 1 i 2 oraz art. 34 ustawy – Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że planowana inwestycja stanowi rozbudowę budynku.

Ponadto, w skardze sformułowano zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na wynika postępowania, a w szczególności:

- art. 7 i 8 k.p.a. przez nieuwzględnienie interesu wszystkich stron postępowania, zwłaszcza zastrzeżeń skarżącej co do zakresu planowanej inwestycji oraz pobieżne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustosunkowanie się do zarzutów odwołania,

- art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącą oraz nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza kolizji lokalizacji łącznika pomiędzy istniejącym a planowanym budynkiem ze znajdującym się na działce drzewostanem,

- art. 32 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że poświadczenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, złożone przez pełnomocnika strony postępowania, jest równoznaczne z oświadczeniem inwestora.

Wskazując na powyższe zarzuty, sformułowano wniosek o uchylenie decyzji Wojewody w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem, w analizowanej sprawie takie oświadczenie w imieniu inwestora złożył pełnomocnik – w piśmie z dnia 20 kwietnia 20011 r., wskazując że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością. W ocenie skarżącej, złożenie oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością jest rodzajem czynności, której inwestor może dokonać wyłącznie osobiście, a działanie pełnomocnika w tym zakresie jest wyłączone, choćby z mocy sankcji karnej określonej w art. 233 k. k. przewidzianej za złożenie nieprawdziwego oświadczenia. Ponadto, zdaniem skarżącej, zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być jednoznacznie sformułowana, w szczególności co do jej zakresu. Tymczasem, organ odwoławczy będąc świadom, iż współwłaścicielka nieruchomości kwestionuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wręcz wyraźnie oświadcza, iż nie wyraża takiej zgody, kwestię oceny tego oświadczenia pozostawia poza ramami postępowania odwoławczego, co wyraźnie potwierdza treść uzasadnienia skarżonej decyzji, w której brak odniesienia się do zarzutów odwołania w tym zakresie. Stanowi to jednocześnie o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności art. 77 i 80 k.p.a. Skarżąca podkreśliła przy tym, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zakwestionowanie choćby przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie skarżącej nadto, projektowanej budowy nie można traktować jako rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego, lecz jako wybudowanie nowego obiektu budowlanego i nie zmianie tego fakt połączenia nowego obiektu z istniejącym łącznikiem. Organ i w tym zakresie nie odniósł się do zarzutów odwołania, a przecież łącznik, stanowiący połączenie lokalu inwestora z nowym budynkiem nie będzie stanowił zwiększenia powierzchni wspólnej budynku i jako taki nie może być traktowany jako rozbudowa. Skarżąca zakwestionowała także stwierdzenie decyzji, iż planowana rozbudowa nie naruszy koron drzew. W jej ocenie, kwestia ewentualnego usunięcia drzew powinna zostać przesądzona na etapie rozstrzygania o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym w całości argumentację z uzasadnienia skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.

Zakres tej kontroli określa art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w myśl którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona prawo, z przyczyn, które zostały podniesione w skardze, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.

W szczególności kontrolowane decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy, naruszone zostały także przepisy postępowania, co również miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego wynika, że wnioskiem z dnia 24 lutego 2011 r. (data wpływu do organu – 3 marca 2011 r.) I. K. zwróciła się do organu architektoniczno-budowlanego I instancji o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ulicy C. [...] w G. o cześć mieszkalną z garażem przynależną do mieszkania nr 1, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...]. Działka o nr [...] położona jest w sąsiedztwie zespołu Katedry [...], na terenie objętym ochroną konserwatorską. Posiada ona dostęp do drogi od ulicy C. poprzez działkę nr [...], która wraz z działka nr [...] stanowi współwłasność inwestora. Działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z trzema lokalami mieszkalnymi oraz budynkiem gospodarczo-garażowym. Działka o nr [...] stanowi współwłasność inwestora – I. K. i M. K. oraz H. S.

Sporna jest między stronami – inwestorem oraz skarżącą - kwestia wyrażenia zgody przez tą ostatnią na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane związane z zamierzeniami inwestycyjnymi inwestora w kształcie wynikającym z projektu budowlanego. Skarżąca wskazywała bowiem, że wprawdzie wyraziła zgodę na budowę na terenie działki budynku garażowo-mieszkalnego, lecz nie wyraziła zgody na rozbudowę budynku w sposób przewidziany we wniosku o pozwolenie na budowę, gdyż inwestor nie uzgodnił z nią zakresu rozbudowy i jej wpływu na udziały poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Inwestor zarzucił, że skarżąca wyraziła bezwarunkową zgodę na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane w zakresie budowy, a nadto podniósł, że skarżąca została poinformowana, że inwestor planuje połączyć mający powstać obiekt z obecnym domem. Tym samym wyrażenie zgody wymagane prawem budowlanym miało miejsce.

Stosownie do obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pod pojęciem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane rozumieć zaś należy - jak to wynika z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane - tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Prawo własności niewątpliwie wyczerpuje prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W przypadku istnienia współwłasności nieruchomości konieczna jest zgoda na budowę wszystkich współwłaścicieli, gdyż tylko taka zgoda wskazuje, iż współwłaściciele stosownie do art. 199 Kodeksu cywilnego zadecydowali o takim wykorzystaniu wspólnej nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że zakres prac budowlanych, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, wykracza poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Niezbędna więc była do ich wykonania zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się pismo z dnia 31 sierpnia 2010 r., podpisane przez H. S., w którym oświadcza ona, że "wyraża zgodę na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane związane z budową przez Państwa I. i M. K. obiektu budowlanego, garażowo-mieszkalnego, na warunkach jakie zostaną określone pozwoleniem na jego realizację". W piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej doprecyzował zakres udzielonej przez nią zgody, oświadczając, że nie wyraża ona zgody na rozbudowę budynku w wersji przedstawionej w projekcie budowlanym (nie wyraża zgody na budowę łącznika). Zgoda, wyrażona w piśmie z 31 sierpnia 2010 r. dotyczyła budowy budynku mieszkalno-garażowego, jako samodzielnego obiektu budowlanego. Inwestor podnosił, że skarżąca znała projekt budowlany i zamierzenia inwestora obejmujące również budowę kwestionowanego łącznika. Skarżąca podnosiła, że rozbudowa w zakresie proponowanym przez inwestora wspólnej nieruchomości budynkowej, zdaniem skarżącej, wpłynie niekorzystnie na konstrukcję budynku.

Z powyższego wynika, że w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzucała, że nie wyraziła zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w postaci realizacji projektu budowlanego załączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę.

Co do zasady zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05, niepubl.). Brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie przez inwestora prac budowlanych uznać należy za niespełnienie wymogu art. 32 Prawa budowlanego z 1994 roku, w postaci konieczności wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2004 r., IV SA 589/03, LEX nr 160739).

W tym miejscu należy przypomnieć, iż obecne brzmienie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nadane zostało ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 802, poz. 718). Według poprzednio obowiązującego stanu prawnego inwestor winien był wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. I choć istota nowelizacji sprowadzała się do złagodzenia wymogów związanych z ubieganiem się o pozwolenie na budowę i odstąpieniem od wymogu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na rzecz złożenia oświadczenia o dysponowaniu takim prawem, to nie jest uprawniony wniosek, że składane wraz z wnioskiem oświadczenie nie podlega weryfikacji przez właściwy organ. Organ, do którego wpływa wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę wraz z załączonym oświadczeniem nie jest bowiem związany jego treścią, jako że oświadczenie to nosi cechy środka dowodowego przewidzianego w art. 75 § 2 k.p.a. Jednak z uwagi na fakt, że oświadczenie to korzysta z domniemania prawdziwości organ co do zasady zwolniony jest z obowiązku badania jego prawdziwości. Wymaga jednak zwrócenia szczególnej uwagi, iż organ może przyjąć informacje zawarte w oświadczeniu za zgodne ze stanem faktycznym lub prawnym tylko wówczas, gdy nie są one sprzeczne z innymi dowodami pozostającymi w dyspozycji organu lub faktami znanymi organowi z urzędu. Domniemanie może być bowiem w każdym czasie obalone dowodami, z których wynika wniosek przeciwny i to nie tylko przez organ administracji, ale również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1618/07, niepubl. czy z dnia 11 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 775/06, LEX 336711). Oceny, że przy rozstrzyganiu o legalności wydania pozwolenia na budowę organy administracji władne są do ustalenia, czy inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zmienia to, że prawdziwość takiego oświadczenia może być ustalana przez sąd karny pod rygorem odpowiedzialności karnej z przestępstwo określone w art. 233 § 6 Kodeksu karnego.

Nie ulega wątpliwości, że oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w analizowanym stanie faktycznym, zostało zakwestionowane przez skarżącą, będącą współwłaścicielka nieruchomości, a więc rolą organu było wyjaśnienie spornej między stronami okoliczności dotyczącej udzielenia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.

Obowiązek uzyskania zgody na budowę od współwłaściciela obarcza inwestora. W orzecznictwie sądowym wskazuje się przy tym, że zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny, a ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego konkretnie inwestora, określonego konkretnie obiektu budowlanego, przy czym zgoda taka nie może być zgodą dorozumianą (por. wyrok NSA z 23.0. 2010 r., II OSK 1395/09, www.nsa.gov.pl). Nadto, prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być wykazane w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Utrwalone w tej kwestii orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje, iż brak wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy, które wymagają od inwestora spełnienia tego kryterium (wyroki NSA - IV SA 1092/00 z dnia 27.02.2002 r.; IV SA 2045/01 z dnia 18.03.2003 r.; IV SA 779/97 z dnia 23.02.1998 r., IV SA 700/01 z dnia 04.12.2002 r.).

Biorąc powyższe pod uwagę powyższe Sąd uznał, że rozpoznając sprawę organ II instancji naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy zasady postępowania wyrażone w art. 7 i 77§ 1 kpa, nakładające na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek wyczerpującego zebrania dowodów i ich rozpatrzenia. Organ II instancji nie rozpatrzył też zarzutów wniesionego odwołania i nie wyjaśnił kwestii spornej między stronami postępowania, a mianowicie zakresu udzielonej zgody ma dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Inwestor wywodził, że była ona w zasadzie bezwarunkowa, przy czym zakres robót do wykonania był znany skarżącej, skarżąca tej okoliczności zaprzeczyła wywodząc, że takiej zgody nie wyraziła. Organ II instancji winien zatem ustalić stan faktyczny w powyższym zakresie i podniesiony zarzut rozpoznać. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony a kwestia sporna między stronami nie została rozpoznana. Tym samym nie jest możliwym prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, poprzez wydanie pozwolenia na budowę lub poprzez odmowę jego wydania wobec braku ustaleń w powyższym zakresie. Organ winien zatem tę kwestię wyjaśnić mając na uwadze, jak to wyżej wskazano, tę okoliczność że zgoda winna dotyczyć określonego obiektu budowlanego. Organ II instancji winien więc przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy skarżąca była informowana o planach inwestora, o zakresie robót, które mają być zrealizowane (budowie łącznika), czy wiedziała jakie roboty będą wykonywane i jaki obiekt będzie usytuowany na wspólnej nieruchomości, czy też jej zgoda mogła dotyczyć tylko budowy wolnostojącej (bez łącznika).

Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przez organy administracji zasad postępowania i dyspozycji art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, Sąd działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Wbrew zarzutom skargi jednak, kwestia ewentualnej wycinki drzew, znajdujących się na terenie nieruchomości, nie jest zagadnieniem, które podlega ocenie w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Usunięcie drzew z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków nastąpić może po uzyskaniu zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 – tekst jednolity ze zm.), przy czym i w tym przypadku konieczne będzie uzyskanie zgody od wszystkich właścicieli nieruchomości. Jakkolwiek, nie istnieje prawny obowiązek legitymowania się takim zezwoleniem na usunięcie drzew przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a kwestia usunięcia tych drzew stanowi zupełnie odrębną sprawę administracyjną, co do której orzeczenie pozostaje w sferze właściwości innego organu, niż organ architektoniczno-budowlany.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższe ustalenia dotyczące konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie posiadania przez inwestora zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, a następnie oceni ten materiał dowodowy na tle regulacji art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane, rozważając, czy inwestor spełnił wszystkie wymagania, warunkujące uzyskanie przez niego pozwolenia na budowę zgodnego z wnioskiem i projektem budowlanym.

Nadto działając na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą wpis od skargi w kwocie 500 zł, opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictw w kwocie 17zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł.