Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1827/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2, art. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie: WSA Tomasz Janeczko WSA Mirosław Montowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi V.sp. z o.o. w W. na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków 1. stwierdza bezskuteczność czynności materialno-technicznej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków Zespołu Budowlanego Szkoły [...] wraz z parkiem i pozostałościami historycznego terenu; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rzecz skarżącej V. sp. z o.o. w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2019 r. polegającą na włączeniu pod numerem [...] do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej Zespołu budowlanego Szkoły [...] wraz z parkiem i pozostałościami historycznego terenu, położonego przy ul. R. [...], [...], [...] i [...], w części dotyczącej włączenia do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków ("WEZ") działki nr [...] z obrębu [...].

Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8 oraz art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności przyczyn uzasadniających uznanie działki nr [...] za zabytek i włączenie jej do WEZ,

- art. 22 ust. 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 22 ust. 5 pkt 2, art. 3 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, c, g, h ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że działka nr [...] stanowi zabytek i założenie dla niej karty ewidencyjnej zabytku oraz wpisanie do wojewódzkiej ewidencji zabytków, podczas gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania działki za zabytek i włączenia do WEZ;

- § 10 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r., nr 113 poz. 661) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że działka [...] jest zabytkiem i założenie dla niej karty ewidencyjnej zabytku oraz włączenie jej do WEZ;

- art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 20 marca 1952 r., polegające na nieuwzględnieniu zasady proporcjonalności pomiędzy ochroną interesu społecznego, a uzasadnioną ochroną interesu skarżącej, ograniczeniu prawa własności skarżącej bez wnikliwej analizy i uzasadnienia ustalenia, iż działka nr [...] posiada wartości zabytkowe.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności materialnoprawnej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Skarżąca wskazała, że jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze [...], położonej przy ul. R. [...] w W. Nieruchomość znajduje się w sąsiedztwie Parku [...], który na mocy Rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. ustanowiony został Zespołem przyrodniczo - krajobrazowym, usytuowanym pomiędzy ulicami R. – A. – B. – B. i któremu nadano nazwę "Park [...]". Granice obszaru Zespołu zostały określone w załączniku do rozporządzenia. Nadto, teren "Parku [...]" został włączony do utworzonej na mocy Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Gminnej Ewidencji Zabytków pod numerem [...]. Pozostałe elementy wchodzące w skład dawnego założenia siedziby Szkoły [...] - przy ul. R. [...], [...] i [...] - również zostały włączone do Gminnej Ewidencji Zabytków.

Spółka wskazała, że w dniu 25 maja 2018 r. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę na ww. nieruchomości budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym. W dniu 7 czerwca 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa B. złożyła wniosek do Rady [...] Biura Ochrony Środowiska o rozszerzenie granic zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "Parku [...]" w stronę ulicy B. (de facto o działkę [...]), a następnie w dniu 22 sierpnia 2018 r. Stowarzyszenie Z. wystąpiło z wnioskiem o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomych Zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Park [...]" wraz z otoczeniem. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2018 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków - zgodnie z treścią wniosku Stowarzyszenia - Parku [...] wraz ze strefą otoczenia, obejmującą m.in. działkę [...]. Skarżąca podniosła, że w postępowaniu o wpis do rejestru zabytków co do działki [...] nie są podnoszone twierdzenia, jakoby miała ona jakiekolwiek wartości zabytkowe, ale podnoszone jest wyłącznie, że może zostać uznana za otoczenie zabytku - Parku [...].

V. Sp. z o.o. wskazała, że w dniu 19 grudnia 2018 r. w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskała informację, że działka nr [...] przy ul. R.[...] w W. zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków pod numerem [...], tj. została dołączona do "Parku [...]". Spółka podkreśliła, że niewątpliwie nieruchomość ta nie stanowiła elementu Parku [...] lub jego otoczenia, przeczą temu bowiem wszystkie zgromadzone w toku postępowania opinie, w tym opinia fotogrametryczna położenia Parku [...], z której wynika, że działka [...] nie była parkiem w 1935 r., granice Parku były oddalone o 40 m.

Spółka wskazała, że po złożeniu przez nią skargi na zarządzenie Prezydenta [...] z 19 listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działka nr [...] zarządzeniem Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...] została wyłączona z GEZ jako część Parku [...], tym samym zarządzeniem została jednak w innym punkcie włączona do GEZ, w konsekwencji włączenia jej do WEZ.

W skardze podkreślono, że z analizy postępowań toczących się przed organami dotyczących działki nr [...] wynika, że inicjatorem wszelkich działań zmierzających do ograniczenia możliwości zabudowy tej działki są Wspólnota Mieszkaniowa B. oraz Stowarzyszenie Z. Działania Wspólnoty zmierzają do uniemożliwienia zabudowy nieruchomości nie ze względu na jej wartość zabytkową (jako zabytku, czy jako otoczenia Parku [...]), ale ze względu na partykularny interes Wspólnoty, polegający na uniemożliwieniu zabudowy sąsiednich działek, w celu zapewnienia poszczególnym członkom Wspólnoty widoku na Park [...], który to widok mógłby zostać częściowo ograniczony w przypadku zrealizowania inwestycji.

Skarżąca podniosła, że Prezydent [...] i [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków podejmując szereg wzajemnie wykluczających się czynności usiłują uniemożliwić zabudowę działki nr [...], na której według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwa jest zabudowa zgodna ze złożonym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Spółka wskazała, że najpierw uznano działkę nr [...] za część Parku [...] i włączono do GEZ (zarządzeniem Prezydenta [...] z 19 listopada 2018 r.), następnie na skutek skargi na tę czynność działka została z GEZ wykreślona. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowił jednak włączyć działkę nr [...] do WEZ jako element zespołu budowlanego Szkoły [...] wraz z parkiem i pozostałościami historycznego terenu, położonego przy ul. R. [...], [...], [...] i [...]. Konsekwencją tej czynności jest włączenie działki nr [...] do GEZ. Spółka podkreśliła, że takie działania organów konserwatorskich powodują, że dotychczas nie zostało wydane pozwolenie na budowę.

Skarżąca podkreśliła, że równolegle toczy się postępowanie o wpis do rejestru zabytków działki [...] jako otoczenia zabytku - Parku [...], wszczęte postanowieniem z [...] września 2018 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał zatem, że działka nie stanowi zabytku, a zabytkiem może być ewentualnie Park [...].

W skardze podkreślono ponadto, że organ uzgodnił pozwolenie na rozbiórkę budynku znajdującego się na działce nr [...] (postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2019 r.), co potwierdza, że nie ma on żadnych wartości zabytkowych, natomiast odmówił uzgodnienia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji (postanowienie nr [...] z [...] stycznia 2019 r.).

W ocenie skarżącej [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego działki nr [...]. Fakt, że organy ochrony konserwatorskiej w ciągu ostatnich kilku miesięcy podejmują wykluczające się wzajemnie działania, raz twierdząc, że działka jest częścią zabytkowego Parku [...] (włączenie do GEZ), następnie twierdząc, że nie ma charakteru zabytkowego i nie jest częścią Parku [...], ale może stanowić jego otoczenie (postępowanie dotyczące wpisu do rejestru zabytków jako otoczenia), wreszcie włączając do WEZ i stwierdzając, że działka nr [...] jest pozostałością historycznego terenu, świadczą o rażąco chaotycznych i przypadkowych działaniach organów konserwatorskich w tym zakresie.

Zdaniem skarżącej działka nr [...] w sposób oczywisty nie posiada wartości zabytkowych, organ arbitralnie zakwalifikował działkę do kategorii zabytków, bez należytego udokumentowania i wyjaśnienia okoliczności uzasadniających włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Skarżąca zarzuciła, że z karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego wynika, że organ nie ustalił, jakie wartości zabytkowe posiada działka nr [...]. Spółka wskazała, że zawarte w karcie lakoniczne stwierdzenie, iż są to "pozostałości dawnego zaplecza gospodarczego po zach. stronie parku (działka ew. nr [...])" nie może być uznane za potwierdzenie posiadania przez działkę zabytkowego charakteru. Powołując się na definicję zabytku strona wskazała, że działka nr [...] ani wzniesiony na niej pawilon nie stanowią w żadnym razie świadectwa minionej epoki, co zostało potwierdzone przez MWKZ poprzez wydanie postanowienia nr [...] r. z [...] stycznia 2019 r., uzgadniającego rozbiórkę budynku. Ich zachowanie nie leży w interesie społecznym, nie posiadają ani wartości historycznej, ani artystycznej, ani naukowej. To wyjątkowo nieciekawa, niedbale zabudowana działka, utwardzona na prawie całej powierzchni kostką bauma.

Spółka podniosła, że potwierdzeniem tego, że działka [...], ani zrealizowany na niej pawilon, nie posiadają żadnych wartości zabytkowych są przedłożone ze skargą: Opinia dotycząca zasadności objęcia ochroną konserwatorską działki nr [...] (obręb [...]) położonej przy ul. G. B. w W. oraz zasadności uznania tej działki za integralną część lub integralne z punktu widzenia ochrony zabytków otoczenie Zespołu Przyrodniczo - Krajobrazowego Park [...], autorstwa prof. dr. hab. inż. arch. R. B.; Opinia dotycząca relacji przestrzennych urbanistyczno - architektoniczno - konserwatorskich między parkiem [...] zlokalizowanym przy ul. R. a działką nr ewid. [...] przy ul. R. [...], autorstwa prof. dr. hab. inż. arch. K. G. z Wydziału Architektury Politechniki [...]; Opinia w sprawie zasadności wpisania do rejestru zabytków "Parku [...]" w W. oraz wpisania do rejestru zabytków "strefy otoczenia", opracowana przez dr. J. W.

Zarzucając naruszenie art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Spółka podniosła, że włączenie działki [...] do WEZ, w konsekwencji czego została ona włączona do gminnej ewidencji zabytków, prowadzi do faktycznego wywłaszczenia nieruchomości - działki ewidencyjnej nr [...], będącej własnością skarżącej. Zdaniem skarżącej doszło do ograniczenia prawa własności skarżącej bez wnikliwej analizy i uzasadnienia ustalenia, iż działka [...] posiada wartości zabytkowe, podczas gdy prawo własności może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty własności.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w odpowiedzi na skargę V. Sp. z o.o. wyjaśnił, że podstawę ujęcia obiektu w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków stanowi opracowanie "Ewidencja parku i terenu [...]-AR przy ul. R.", autorstwa H. S., sporządzona w 1986 r., który to dokument zawiera rozpoznanie historyczne, przestrzenne i konserwatorskie zabudowy i terenu [...] wraz z parkiem. Zawarte w opracowaniu dane historyczne i stan zachowania obiektu zostały zweryfikowane w badaniach archiwalnych oraz podczas oględzin obiektu przeprowadzonych 23 października 2018 r., podczas których wykonano dokumentację fotograficzną obiektu. Organ podniósł, że w prowadzonym równolegle postępowaniu w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków parku [...] wraz ze strefą otoczenia zgromadzony został rozległy materiał dowodowy, obejmujący m.in. dawne plany i mapy założenia, opracowania o charakterze historycznym i konserwatorskim. Materiały przedłożone w sprawie zostały zweryfikowane w trakcie kwerendy archiwalnej przeprowadzonej w Archiwum Urzędu [...]. Na podstawie wskazanych czynności wykonana została karta ewidencyjna zabytku niewpisanego do rejestru zabytków wg. wzoru opracowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, rozszerzona o wkładkę z materiałami graficznymi, historią obiektu oraz analizą jego stanu zachowania. W rubryce "Uwagi" wskazano dodatkowo podstawy rozpoznania obiektu oraz wybraną bibliografię. Zgromadzono w sprawie materiały archiwalne i dokumentację fotograficzną, których zakres znacznie przekracza wymogi tego typu procedury. Organ podniósł, że wzór karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego nie zawiera rubryki umożliwiającej uzasadnienie ujęcia budynku w ewidencji zabytków oraz ocenę jego walorów zabytkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, co w rezultacie skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności czynności [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2019 r. w przedmiocie włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków Zespołu Budowlanego Szkoły [...] wraz z parkiem i pozostałościami historycznego terenu.

Zgodnie z art. 21 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2067) ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Jednym z rodzajów ewidencji zabytków jest wojewódzka ewidencja zabytków, którą prowadzi wojewódzki konserwator zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa (art. 22 ust. 2 ustawy).

Sposób prowadzenia wojewódzkich ewidencji zabytków określa rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2011 r., nr 113, poz. 661). Akt ten wskazuje m.in., jakie rubryki zawiera karta ewidencyjna zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru oraz określa jej wzór (§ 10 ust. 1 i 2). Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację.

Włączenie do ewidencji zabytków w świetle art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie jest traktowane stricte jako forma ochrony zabytków, wiąże się jednak z określonymi obowiązkami dla jego właściciela. Czynność materialno-techniczna w postaci włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, której skutkiem jest – z uwagi na treść art. 22 ust. 5 ustawy - ujęcie takiego zabytku w gminnej ewidencji, powoduje pewne ograniczenia w wykonywaniu przez właściciela zabytku jego prawa. Jedno z takich ograniczeń wynika z art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Czynność włączenia karty obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisania zabytku do rejestru zabytków, nie ma jurysdykcyjnego charakteru. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewiduje obowiązków organu prowadzącego ewidencję zabytków w zakresie informowania właścicieli nieruchomości o podjętych czynnościach zmierzających do włączenia karty zabytku do ewidencji, ani nawet o samym dokonaniu takiego włączenia. Organ nie prowadzi w tej sprawie żadnego postępowania, w którym właściciel lub posiadacz zabytku mógłby przedstawiać przeciwne twierdzenia. Dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków polegającą na włączeniu zabytku do ewidencji zabytków, dopuszczalne jest badanie, czy organ administracji miał usprawiedliwione podstawy włączenia zabytku do ewidencji, czy też, że czynność ta nie była niczym uzasadniona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2225/18).

Tym niemniej, w orzecznictwie przyjmuje się, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste, że tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji. Na gruncie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pod pojęciem zabytku rozumieć należy nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 ustawy). Włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków musi zatem wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które - z uwagi na niebudzące wątpliwości okoliczności sprawy - uzasadniają objęcie go szczególną ochroną ze względu na posiadaną przez niego unikalną i z tego powodu wymagającą ochrony, wartość historyczną, artystyczną lub naukową (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 listopada 2016 r. sygn. II OSK 254/15, z 26 października 2016 r. sygn. II OSK 96/15, z 20 listopada 2017 r. sygn. II OSK 2926/16).

Z treści karty ewidencyjnej zabytku, bądź z dołączonych dokumentów powinno więc wynikać, z jakich powodów merytorycznych właściwy organ obejmuje obiekt kartą, jako zabytek spełniający wymogi z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jakie są przyczyny ochrony konserwatorskiej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 28 września 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 496/18).

Zdaniem Sądu, w analizowanym przypadku nie wyjaśniono i nie udokumentowano okoliczności uzasadniających włączenie działki nr [...] do wojewódzkiej ewidencji zabytków. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie przedstawił i nie uzasadnił własnej oceny walorów zabytkowych działki. Za taką nie może być uznane zawarte w karcie ewidencyjnej stwierdzenie w odniesieniu do tej działki, że są to "pozostałości dawnego zaplecza gospodarczego". Wbrew twierdzeniom organu, uzasadnienie dla objęcia działki nr [...] ochroną konserwatorską nie wynika z opracowania, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, mianowicie z opracowania p.n. "Ewidencja parku i terenu [...]-AR przy ul. R.", autorstwa H. S., sporządzonego w 1986 r. Dokument ten nie zawiera analizy wartości zabytkowych działki nr [...], cech, które ją charakteryzują i uzasadniają objęcie szczególną ochroną. W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest też jakichkolwiek innych dokumentów, świadczących o analizie zabytkowego charakteru nieruchomości włączonej do ewidencji. W związku z argumentacją odpowiedzi na skargę podkreślenia wymaga, że fakt, iż wzór karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego nie zawiera rubryki umożliwiającej uzasadnienie ujęcia obiektu w ewidencji zabytków oraz ocenę jego walorów zabytkowych nie oznacza, że organ jest zwolniony z obowiązku dokonania ustaleń i oceny zasadności włączenia obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak też ich udokumentowania celem wykazania, że działanie organu było zgodne z prawem.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie sposób ustalić, jakie wartości historyczne, naukowe lub artystyczne przedstawia działka nr [...], które organ ocenił jako przemawiające za objęciem jej ochroną ze względów konserwatorskich. Z przedstawionych Sądowi dokumentów wynika, że działka nr [...] nie była integralną częścią Parku [...]. Została ona wyodrębniona i była przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Jest to działka o odmiennym sposobie zagospodarowania, niezwiązanym z kompozycją Parku, zabudowana budynkiem biurowym dwukondygnacyjnym, na części utwardzona i wykorzystywana jako parking.

Zauważyć jednocześnie trzeba, że na etapie uchwalania obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uznano za zasadne objęcia tej działki stosowną ochroną konserwatorską. W uchwale Rady Miasta [...] z [...] stycznia 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu S. działka nr [...] została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługi.

W kontrolowanej sprawie brak dokonania przez organ ustaleń wskazujących na potrzebę ujęcia działki nr [...] w ewidencji zabytków oraz ich udokumentowania sprawia, że czynność ta nie poddaje się weryfikacji. Z akt sprawy nie wynika, jakie cechy tej działki zasługują na ochronę pod względem konserwatorskim i zadecydowały o jej włączeniu przez organ do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Przypomnienia wymaga, że umieszczenie nieruchomości w ewidencji zabytków musi być skutkiem oceny, że posiada ona walory zabytku, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy.

Jak już wskazano, na skutek włączenia nieruchomości do ewidencji zabytków dochodzi do ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości. To, że ustawodawca nie określił szczegółowo zasad, trybu i sposobu umieszczania zabytków nieruchomych w ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisu do rejestru zabytków, który wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji, nie oznacza, że wpisem do ewidencji zabytków organ administracji może w sposób dowolny wpływać na prawa i obowiązki właścicieli tych nieruchomości. Wpisanie obiektu do ewidencji zabytków powoduje ograniczenie prawa własności, zatem taka ingerencja może nastąpić wyłącznie na podstawie ocen jednoznacznych i niebudzących wątpliwości. Takich ocen w niniejszej sprawie zabrakło.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2019 r. została dokonana z naruszeniem art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 14 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, co skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności tej czynności, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

Przy ponownym dokonywaniu czynności włączenia nieruchomości do ewidencji zabytków organ winien w należyty sposób przedstawić motywy swojego działania, wyjaśniając jakie cechy nieruchomości powodują, że powinna być objęta ochroną konserwatorską, jak również odnieść się do opinii przedłożonych przez stronę na etapie postępowania sądowego.

O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego wraz z kwotą 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm).