Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 374/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 145 par. 1 kt 1 lit. c, art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, 5 pkt 1 lit. b, 1a, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 87, art. 128, art. 129 par. 1, art. 132
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia 7 grudnia 2021 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 listopada 2021 r., K. K. (dalej przywoływana jako: "wnioskodawczyni," bądź "skarżąca"), zwróciła się do Wójta Gminy B. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią – T. D., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wójt Gminy B., decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne przeznaczone jest dla ściśle określonej przepisami kategorii osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki. Organ przytoczył przepisy art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", i wyjaśnił, że uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest ściśle skorelowane z istnieniem obowiązku alimentacyjnego, a obowiązek ten obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem i dla zobowiązanych w dalszej kolejności powstaje dopiero wówczas, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, bądź gdy taka osoba nie jest w stanie zadośćuczynić swojemu obowiązkowi lub, gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe bądź połączone z nadmiernymi trudnościami.

Organ podkreślił też, że obowiązek alimentacyjny może być realizowany w różny sposób, w szczególności może polegać na świadczeniu określonej sumy pieniężnej na rzecz uprawnionego do alimentów, bądź na osobistych staraniach względem osoby potrzebującej opieki. Dla takich właśnie osób, które dobrowolnie rezygnują z pracy w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym krewnym przeznaczone jest świadczenie pielęgnacyjne. Przy czym, jak podkreślił organ istotne znaczenie ma zachowanie kolejności podobnie jak w przypadku zobowiązania do alimentacji, co oznacza, że w pierwszej kolejności uprawnienie do otrzymania świadczenia materializuje się dla dzieci osoby wymagającej opieki, a w dalszej kolejności dla wnuków, jej rodziców, czy rodzeństwa.

Dokonując analizy sytuacji skarżącej, która jest wnuczką osoby wymagającej opieki, organ wskazał na istnienie bliższych krewnych – dzieci. Wyjaśnił także, że to nie rodzina decyduje o tym, komu spośród jej członków świadczenie należy przyznać, a przepisy prawa. Organ podkreślił, że skarżąca ma dwie dorosłe córki w wieku emerytalnym, które zamieszkują na terenie gminy B. i żadna z nich nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. W tej sytuacji nie dochodzi, zdaniem organu, do nabycia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przez dalszą krewną (wnuczkę).

Dodatkowo organ wskazał na to, że niespełnione zostało kryterium wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ przedstawił stanowisko, z którego wynika, iż znana jest mu okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny (wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13) niezgodności z Konstytucją RP przywołanego przepisu, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Jednak w ocenie organu przepis ten nie został wyeliminowany z obiegu prawnego i w dalszym ciągu obowiązuje, a zatem musi być uwzględniany przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu świadczeń.

Końcowo organ wskazał, że co prawda wnioskodawczyni zrezygnowała z pracy zarobkowej i sprawuje opiekę nad babcią, ale z tytułu sprawowania tej opieki jest uprawniona do zasiłku opiekuńczego, co stanowi negatywną przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a pkt 2, ust. 1b i ust. 5 oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, zreferował ustalony stan faktyczny wskazując, że w jego ocenie kwestię sporną na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowi to, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy zobowiązane w pierwszej kolejności dzieci żyją i nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że niewątpliwie zastosowanie literalnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. la pkt 1 ustawy prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. la cyt. ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednak, że taka wykładnia nie jest wystarczająca. Organ przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 21.06.2017 r., sygn. akt I OSK 829/16, z którego wynika, że dokonując wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych należy mieć na względzie cel regulacji zawartej we wskazanych przepisach - przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. Tym samym w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych nie można automatycznie wykluczać wnuka osoby niepełnosprawnej z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże byłoby to możliwe tylko w razie zaistnienia szczególnej sytuacji, w której dzieci osoby niepełnosprawnej nie byłyby w stanie z obiektywnych i nie do usunięcia powodów wypełniać swoich obowiązków alimentacyjnych. Takimi szczególnymi okolicznościami byłaby śmierć osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności, stałe zamieszkiwanie za granicą, czy też opiekowanie się inną osobą niepełnosprawną, które uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą, która tego wymaga

Jak wynika z przedstawionych organowi odwoławczemu akt administracyjnych T. D. ma dwoje dorosłych dzieci. Córka M. R., zam. K. , ma [...] lata, jest na emeryturze, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, córka Z. B., ma [...] lat, jest na emeryturze, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie organu okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na istnienie obowiązku alimentacyjnego i możliwości sprawowania opieki. Nie są to bowiem okoliczności nieodwracalne. Ponadto realizacja obowiązku alimentacyjnego może polegać nie tylko na bezpośredniej i stałej opiece, ale może być realizowana poprzez pomoc finansową skierowaną na opiekę nad matką, czy też dorywczą, uzupełniającą pomoc w opiece nad osobą niepełnosprawną. Dzieci osoby wymagającej opieki jako zobowiązane w pierwszej kolejności do alimentacji, mają obowiązek w pierwszej kolejności zorganizować i sprawować opiekę nad matką. Wyłączenie z tego obowiązku dotyczyć powinno tylko osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym. W ocenie Kolegium dwoje dzieci T. D., obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszym stopniu względem matki wymagającej pomocy - potencjalnie mogłoby sprawować nad nią opiekę.

W ocenie Kolegium wynikające ze stanu faktycznego okoliczności dotyczące dzieci osoby wymagającej opieki nie uzasadniają odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy i przyznania świadczenia wnuczce osoby wymagającej opieki. Z akt sprawy nie wynika, by zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga dzieci osoby wymagającej opieki, spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki, czy to w formie bezpośredniej opieki, uzupełnianiu się w tej opiece, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia tej opieki, w szczególności żadne z nich nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Odnosząc się do wskazanego w decyzji organu I instancji niespełnienia przez osobę wymagającą opieki warunku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 b u.ś.r., Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21,10.2014 r. sygn. akt K 38/13, Dz. U z 2014 r. poz. 1443; OTK-A 2014/9/104) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23.10. 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Omawiany przepis ustawy - art. 17 ust. 1b jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania.

Końcowo organ przytoczył treść art. 27 ust. 5 u.ś.r.

K. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawną babcią ponieważ jej córka – M. R. choruje na serce, przeszła zawał, bierze leki na depresję, ma zwyrodnienia kręgosłupa i sama potrzebuje pomocy w niektórych pracach domowych. Skarżąca wyjaśniła, że nie utrzymuje kontaktów z drugą córką wymagającej opieki babci, ale z posiadanych przez nią informacji wynika, że jest to również osoba schorowana.

Skarżąca podkreśliła, że T. D. wymaga stałej opieki i pomocy w podstawowych czynnościach w zakresie samoobsługi. Wyjaśniła, że opiekuje się domem, pali w piecu, dba o przydomowy ogródek. Poza tym robi zakupy, zawozi babcię do lekarza, dba o podawanie leków. W związku z powyższym nie może podjąć zatrudnienia, nie może bowiem pozostawić babci bez opieki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obiegu prawnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy B., odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią z tego względu, że osoba wymagająca opieki posiada bliższe krewne (córki) zobowiązane do alimentacji, niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 18 roku życia, ponadto osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy.

Kolegium, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn.. akt K 38/13 uznało, że z uwagi na uznanie przez Trybunał art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, odmowa przyznania świadczenia z tego powodu była niezasadna.

W świetle utrwalonego i przytoczonego w zaskarżonej decyzji orzecznictwa sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności jej babci.

Podobne stanowisko należy zająć w odniesieniu do negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. – pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu do świadczeń wymienionych w treści tego przepisu, przysługuje jedno świadczenie wybrane przez osobę uprawnioną. Zatem w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. i pobierania jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 27 ust. 5 wnioskodawca ma prawo wyboru, z którego świadczenia chce skorzystać, o czym należy go pouczyć i dać możliwość dokonania wyboru.

W odniesieniu natomiast do uznania przez organy obu instancji, że w badanej sprawie świadczenie nie może zostać przyznane z tego powodu, iż osoba wymagająca opieki ma dwie córki i ich obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek wnuczki, w ocenie Sądu, decyzja została podjęta przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podkreślenia wymaga, że powołane wyżej przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego osoby ubiegającej się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką.

Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), dalej jako "k.r.o." Obowiązek ten polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy, w świetle tych przepisów obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o.

Przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w zestawieniu z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania.

Zauważyć należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że obowiązek alimentacyjny może polegać zarówno na osobistych staraniach związanych z zapewnieniem opieki osobie niepełnosprawnej, ale także na pokrywaniu niezbędnych wydatków potrzebnych na sfinansowanie pomocy przez osoby trzecie. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych która zabezpieczy w należyty sposób interesy uprawionego.

Rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożonego przez członka rodziny osoby niepełnosprawnej powinno zatem obejmować ustalenie, czy osoba ta należy do kręgu zobowiązanych do alimentacji wobec osoby wymagającej opieki, a jeżeli tak, to czy nie istnieją krewni zobowiązani do alimentacji w bliższej kolejności. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób.

W wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1700/12 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba - w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy - uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo, gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a ustawy).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że poza sporem pozostaje, iż T. D. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga stałej opieki, co wprost wynika z przedłożonego do akt sprawy orzeczenia o niepełnosprawności. Nie jest kwestią sporną okoliczność, iż osoba wymagająca opieki ma dwie córki, a także to, że faktyczną opiekę nad nią sprawuje wnuczka – skarżąca i opieka ta jest sprawowana należycie, o czym świadczą ustalenia przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

W ocenie Sądu organ zaniechał jednak ustalenia, czy córki osoby wymagającej opieki są w stanie bez uszczerbku dla własnego zdrowia i utrzymania, sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie złożone przez M. R., z którego wynika, że jest osobą schorowaną, po przebytym zawale serca i z chorym kręgosłupem, co uniemożliwia jej osobiste sprawowanie opieki nad matką. Oświadczenie to nie zostało przez organy ocenione. W przypadku wątpliwości co do stanu zdrowia i sytuacji ww. organ mógł zażądać jej udokumentowania. Nic nie stało na przeszkodzie również, aby informacje na temat możliwości sprawowania opieki nad matką znalazły się w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym, skoro jak wynika z akt sprawy M. R. mieszka pod tym samym adresem, co skarżąca.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na to, że organ zaniechał ustalenia, czy druga z córek osoby wymagającej opieki jest w stanie realnie opiekę tę zapewnić. W aktach sprawy, poza oświadczeniami skarżącej dotyczącymi stanu zdrowia Z. B., składanymi przez skarżącą brak jest jakichkolwiek informacji pochodzących od niej samej. Zatem należy uznać, że w tym zakresie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona zwłaszcza, że jak wynika z oświadczeń składanych przez skarżącą jej wiedza na temat sytuacji Z. B. jest szczątkowa, bowiem ww. nie utrzymują ze sobą kontaktów.

W związku z powyższym uprawniona jest teza, iż doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku (art. 153 p.p.s.a.)