Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3001/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 158 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1836
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego K. S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] o imieniu i nazwisku K. S. (dalej "Skarżący", "Cudzoziemiec" albo "Wnioskodawca") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy – utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. W dniu 1 kwietnia 2016 r. do Wojewody wpłynął wniosek o udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (wówczas Dz.U. z 2013 r., poz.1650) ze względu na małżeństwo z obywatelką Polski, panią K. S., ur. [...].04.1993 r. (dalej "małżonka Skarżącego", "obywatelka polska").

2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Wojewoda odmówił udzielenia żądanego zezwolenia, powołując przesłankę z art. 100 ust. 1 pkt 1 i 5 lit. a i 9 oraz art. 165 ust. 1 pkt 1 i art. 104 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że:

(i) We wniosku o udzielenie zezwolenia Skarżący podał fałszywe informacje co do nieprzerwanego pobytu w Polsce od 2002 r. Informacji tych nie potwierdziły przeprowadzone dowody, w świetle których po 2002 r. Skarżący wyjeżdżał z Polski i do 2012 r. przez dłuższy czas przebywał na terytorium [...];

(ii) Małżeństwo Skarżącego z obywatelką Polski zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach i zalegalizowania pobytu Skarżącego na terytorium RP;

(iii) Pozostawanie przez Skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką polską nie uzasadnia pobytu Cudzoziemca w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące, gdyż małżonkowie nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, cudzoziemiec nie posiada źródła dochodu ani ubezpieczenia i nie łoży na utrzymanie ich wspólnych dzieci, a jedynie odwiedza je oraz małżonkę w domu teściowej.

3. W dniu 7 lutego 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł odwołanie od decyzji Wojewody.

III. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, organ odwoławczy wskazał w szczególności, co następuje:

1. W sprawie wystąpiły dwie przesłanki, obligujące organy do odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, tj. 1) złożenie wniosku zawierającego fałszywe informacje (co do długości okresu przebywania w Polsce), tj. okoliczność wymieniona w art.100 ust.1 pkt lit.a ustawy, 2) zawarcie przez Skarżącego związku małżeńskiego z obywatelką polską w celu obejścia przepisów ustawy (art.165 ust.1 pkt 1 ustawy).

2. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Skarżący, będący obywatelem [...], podejmuje od 2012 r. starania celem uzyskania tytułu prawnego do przebywania w Polsce, nie zakończone osiągnięciem tego celu. Skarżący zatem dwukrotnie wnioskował o zalegalizowanie swojego pobytu w trybie abolicji, tj. na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 191, poz.1133). Pierwszy ze złożonych w tym przedmiocie wniosków został pozostawiony przez Wojewodę [...] bez rozpoznania w dniu [...] maja 2012 r., natomiast drugi - rozpatrzony odmownie decyzjami Wojewody z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] oraz Szefa Urzędu z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (skarga Cudzoziemca na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2765/13). Podobnie odmownie rozpatrzony został wniosek Skarżącego o udzielenie ochrony międzynarodowej (decyzja Szefa Urzędu z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...]).

Z dokumentacji w/w postępowań (szczegółowo zanalizowanej przez organ odwoławczy) wynika, że Skarżący przebywał w Polsce już w 2002 r. (w dniu 10 grudnia 2002 r. Skarżący był daktyloskopowany przez funkcjonariuszy Policji z ówczesnego Komisariatu Policji [...]) i 2008 r. (Skarżący został zatrzymany, przesłuchany i zobowiązany do powrotu decyzją z dnia [...] października 2008 r., którą tą decyzję wykonał), niemniej okres 2002 – 2012 r. w zdecydowanej większości spędził w [...]. Pomimo tej okoliczności, składając obecnie wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy Skarżący, podobnie jak i przy składaniu wniosków wcześniejszych, zadeklarował, iż ostatni raz wjechał na terytorium RP w 2002 r. Oznacza to, iż Skarżący ponownie podjął próbę wprowadzenia organu prowadzącego postępowanie w błąd co do długości jego pobytu na terytorium Polski.

W świetle orzecznictwa sądowego (np. wyrok tut. Sądu z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1720/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "każdy cudzoziemiec ma obowiązek starannego wypełnienia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony po zaznajomieniu się z zawartym w nim pouczeniem i z przewidzianymi w nim konsekwencjami prawnymi udzielenia błędnych lub fałszywych informacji. To wnioskodawcę konsekwencje te obciążają."

Należy wskazać, iż formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zawiera złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie, iż dane i informacje zawarte we wniosku są prawdziwe, a także oświadczenie o świadomości, iż złożenie wniosku lub dołączenie dokumentów zawierających nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje, a także zeznanie nieprawdy w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zatajenie prawdy, podrobienie, przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentycznego lub używanie takiego dokumentu jako autentycznego spowoduje odmowę udzielenia zezwolenia lub jego cofnięcie. Oświadczenia te zostały również sformułowane w języku polskim, francuskim, angielskim i rosyjskim.

3. W dniu [...] stycznia 2016 r. Skarżący zawarł w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] związek małżeński z obywatelką Polski. Ze związku tego posiada dwójkę małoletnich dzieci, tj. O. S. ur. [...] stycznia 2015 r. oraz M. S., ur. [...] lutego 2016 r.

Przeprowadzenie obligatoryjnej w świetle art. 169 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oceny, czy w/w związek nie został zawarty w celu obejścia tej ustawy (wg kryteriów wskazanych w ust.2 w/w artykułu) prowadzi do wniosku, że związek Skarżącego z obywatelką polską został zawarty w takim celu. Okoliczność ta, w świetle art.165 ust.1 pkt 1 ustawy, uniemożliwia udzielenie Skarżącemu żądanego zezwolenia.

Uzasadniając obszernie stanowisko co do fikcyjności zawartego związku małżeńskiego Wojewoda wskazał w szczególności na: (-) okoliczności zawarcia małżeństwa (z uwagi na to, iż w/w związek został zawarty niezwłocznie po uzyskaniu przez Skarżącego decyzji o odmowie udzielenia mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP, uznać należy że miał on zapewnić Skarżącemu ochronę przed wydaleniem), (-) niezamieszkiwanie wspólnie przez małżonków i nieprowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego pod wskazanym we wniosku adresem zamieszkania, (-) daleko idące utrudnienia w porozumiewaniu się małżonków, wynikające ze słabej znajomości przez Skarżącego języka polskiego, (-) niewykonywanie zatrudnienia przez żadnego z małżonków (pomocy w utrzymaniu udziela Skarżącemu jego rodzina, małżonka Skarżącego utrzymuje siebie i dzieci głównie ze świadczeń pomocy socjalnej oraz korzysta ze wsparcia materialnego swojej matki), (-) wystąpienie rozbieżności pomiędzy zeznaniami małżonków, odnoszących się do okoliczności nawiązania przez nich ich znajomości, zawarcia związku małżeńskiego oraz wspólnego życia.

W tym ostatnim kontekście organ podkreślił, że w świetle całokształtu poczynionych ustaleń faktycznych sam fakt zgodności zeznań małżonków w wielu innych kwestiach, odnoszących się do wzajemnej sytuacji rodzinnej, czy zawodowej, historii pobytu cudzoziemca w Polsce, długości ich relacji, jego stanu zdrowia czy samopoczucia dzieci, nie podważa skutecznie wniosku, że zawarcie przez Skarżącego związku małżeńskiego z obywatelką polską miało na celu o obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach. Nie można również wykluczyć, iż obecnie Skarżący regularnie odwiedza małżonkę i dzieci w domu teściowej, czy też okazjonalnie zajmuje się dziećmi, niemniej działania te mogą wynikać wyłącznie z chęci uwiarygodnienia relacji małżeńskiej z obywatelką polską (co do zasady fikcyjnej).

IV. Pismem z dnia 21 września 2018 r. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Szefa Urzędu, zarzucając organowi wadliwe przyjęcie, iż w jego sprawie zachodzą przeszkody do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W obszernym uzasadnieniu w/w zarzutów Skarżący zawarł obszerną polemikę z oceną organów, iż zawarty przez niego związek małżeński miał na celu obejście przepisów ustawy.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 6 listopada 2018 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 w związku z art.15 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji w/w decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji odwoławczej prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, określonym w art.158 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, było rozstrzygnięcie, czy Skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP na tej podstawie, że pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Utrzymując w mocy niekorzystną dla Skarżącego decyzji organu I instancji, Szef Urzędu podzielił w całości sformułowaną przez Wojewodę ocenę, iż pomimo bezspornego pozostawania Skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką polską, udzielenie wnioskowanego pozwolenia jest niedopuszczalna z przyczyn, o których mowa:

- w art.100 ust.1 pkt 5 lit.a ustawy (Skarżący miał bowiem podać we wniosku wszczynającym postępowanie fałszywe informacje co długości pobytu na terytorium RP) oraz

- w art.165 ust.1 ustawy (związek małżeński Skarżącego z obywatelką polską miałby być zawarty w celu ominięcia przepisów ustawy o cudzoziemcach).

Oceny tej podzielić nie można.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

Instytucję zezwolenia na pobyt czasowy regulują przepisy działu V ustawy o cudzoziemcach, obejmujące zarówno przepisy o charakterze ogólnym (art.98 – 113a), tj. przepisy wspólne dla wszystkich poszczególnych rodzajów zezwoleń na pobyt czasowy, uregulowanych oddzielnie w rozdziałach 2 – 11 w/w działu (wyodrębnionych wg kryterium celu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dla realizacji którego cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie), jak i w/w regulacje szczegółowe, w tym m.in. regulacje rozdziału 8, dotyczące udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla członków rodzin obywateli Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków rodzin cudzoziemców.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Zgodnie z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1900/11 (niepubl.) przy ocenie okoliczności, czy związek małżeński z obywatelem polskim uzasadnia zamieszkiwanie cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, należy mieć na uwadze, że udzielenie przedmiotowego zezwolenia ma służyć ochronie życia rodzinnego. Takie okoliczności jak całkowity i trwały rozpad więzi małżeńskiej, faktyczna separacja, brak wspólnego zamieszkania, wspólnych dzieci i jakichkolwiek innych więzi np. o charakterze finansowym, które wynikają ze związku, a które mogłyby uzasadniać obecność cudzoziemca w Polsce, stanowią podstawę do uznania, że pozostawanie w związku małżeńskim nie uzasadnia zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Przepis art. 169 ust. 1 ustawy nakłada na organ rozpatrujący wniosek cudzoziemca, ubiegającego się o zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1, obowiązek ustalenia, czy związek małżeński cudzoziemca z obywatelem polskim został zawarty w celu obejścia ustawy o cudzoziemcach.

Przepis art.169 ust.2 ustawy wskazuje szczegółowe (aczkolwiek przykładowe) kryteria w/w ustaleń. Stosownie do powyższego w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą, wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa.;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

Ustalenie, że oceniany związek małżeński cudzoziemca z obywatelem polskim został zawarty w celu obejścia ustawy o cudzoziemcach obliguje organ do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (art.165 ust.1 pkt 1 ustawy).

Niezależnie od powyższego ogólne przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, wskazuje art.100 ustawy.

Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy złożył on wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje.

W wyroku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 412/16, NSA wskazał, że "sam wymóg podawania pełnej i zgodnej z prawdą informacji podczas prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest zrozumiały. Jak stwierdził NSA, na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o cudzoziemcach, przewidującej analogiczne rozwiązania co w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach w omawianym zakresie, ratio legis wprowadzenia analizowanej negatywnej przesłanki był zamiar ustawodawcy, "by przyczynami nieprzyznania zezwolenia na zamieszkanie uczynić nie tylko zaistnienie zdarzeń prawnych o charakterze obiektywnym (np. nielegalny charakter pobytu cudzoziemca, stwierdzenie u cudzoziemca choroby lub zakażenia szczególnego rodzaju), ale również poddać rygorystycznej ocenie subiektywne nastawienie cudzoziemca do wymogów przedstawienia zgodnych z prawdą wyjaśnień na temat dotyczący swojej osoby (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 636/08, ONSAiWSA 2010 Nr 3, poz. 47; wyrok NSA z 18 czerwca 2009 r., sygn. II OSK 716/08). Państwo przyjmujące cudzoziemca na swoje terytorium ma prawo wymagać od niego uczciwości na etapie ubiegania się o prawo pobytu. Zafałszowane czy zatajone informacje muszą mieć znaczenie w sprawie. Z orzecznictwa sądów administracyjnych jasno wynika, że nie może chodzić o jakiekolwiek informacje, a jedynie o te znaczące w danej sprawie. Przyjęcie odmiennej wykładni naruszałoby konstytucyjną zasadę proporcjonalności, gdyż sankcja nie byłaby proporcjonalna do naruszenia. (...) Trzeba jednak podkreślić, iż w orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że warunkiem zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach jako podstawy odmowy czy cofnięcia zezwolenia jest również to, by cudzoziemiec miał świadomość podania fałszywych informacji lub zatajenia prawdy. Niestety skomplikowana konstrukcja wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jak wielość szczegółowych pytań, niekoniecznie sformułowanych w jednoznaczny i zrozumiały sposób nawet dla osoby orientującej się w polskim systemie prawnym powoduje trudności w udzieleniu odpowiedzi zgodnie z intencją ustawodawcy. Cudzoziemiec generalnie nie jest osobą zorientowaną w porządku prawnym kraju, którego nie jest obywatelem. Nie orientuje się w panujących w nim procedurach sądowych. Założyć należy, że będąc zainteresowany w uzyskaniu prawa pobytu w obcym kraju udziela odpowiedzi według najlepszej w jego ocenie wiedzy i zgodnie z prawdą. Czyni to w przeświadczeniu o prawdziwości złożonych oświadczeń bowiem został pouczony o odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń. Nierzadko jednak organy interpretują każde jego niezgodne z prawdą oświadczenie jako umyślne wprowadzenie organu w błąd i podstawę do odmowy wydania zezwolenia na pobyt czasowy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że budowa formularzy, zakres wymaganych informacji, stosowane słownictwo sprawiają, że prawdopodobieństwo podania nieprawdziwych informacji czy niepodania pewnych informacji bez zamiaru wprowadzenia w błąd organu jest stosunkowo wysokie. Problemy mogą też wynikać z wychowania cudzoziemca w innej kulturze prawnej. Również to, że formularze sporządzone zostały w języku polskim z tłumaczeniem na język angielski, francuski i rosyjski; wypełnia się je jednak w języku polskim, może być przyczyną nieświadomych pomyłek. Wynika to z konieczności przełożenia treści na obcy język, co zawsze obarczone jest pewnym ryzykiem błędu. (...) Podkreślić należy, że niezgodność podanych informacji z prawdą powinna stanowić podstawę do podjęcia czynności prowadzących do wyjaśnienia intencji cudzoziemca. Nie można w sposób automatyczny stwierdzonej niezgodności traktować, jako podstawę odmowy lub cofnięcia zezwolenia. Minimum zaufania wobec cudzoziemca wymaga od organów by przyjąć, iż nieświadomie wprowadził organ w błąd bowiem istnieją dowody świadczące o tym, że mógł on się pomylić czy nie zrozumieć pewnych treści zawartych w formularzu wniosku. Tylko takie podejście może służyć budowaniu zaufania do organu. Organ nie może wykorzystywać swej dominującej pozycji i dążyć jedynie do tego by przyłapać jednostkę na błędzie i wyciągnąć z tego negatywne konsekwencje. Takie podejście przeczy rzetelnemu ustaleniu okoliczności sprawy i wydaniu sprawiedliwego rozstrzygnięcia bowiem nie realizuje zasad z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. (...) W ocenie NSA, określona w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o cudzoziemcach przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia w stosunku do cudzoziemca, który wprowadził w błąd organ prowadzący postępowanie, nie powinna jednak uzasadniać odmowy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że fałszywe informacje, o których mowa w tym przepisie, mają charakter oczywistych omyłek.".

3. Wbrew ocenie organów obu instancji materiał dowodowy sprawy nie daje dostatecznie przekonujących podstaw do przyjęcia, iż związek małżeński Skarżącego i obywatelki polskiej został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, tj. że jest on związkiem pozornym, fikcyjnym, mającym ma celu wyłącznie umożliwienie Skarżącemu zalegalizowanie pobytu w Polsce. Nie ulega wątpliwości, że pomimo zamieszczenia przez ustawodawcę przykładowego katalogu wskazówek w tym zakresie, rozstrzygnięcie z dostateczną pewnością, czy zawarcie przez danego cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim jest czynnością pozorną, czy też prawną instytucjonalizacją realnej więzi, nasuwa daleko idące trudności w szeregu spraw. Jest to oczywistą konsekwencją różnorodności stanów faktycznych, jaki mogą występować w tym kontekście, na które składają się takie elementy, jak: kapitał kulturowy małżonków, ich sytuacja majątkowa, stopień dojrzałości, postawa życiowa, wykształcenie, charakter itd.

Takie okoliczności, odnoszące się do małżonków, jak np.: (-) wynikające z różnych przyczyn okresy wspólnego niezamieszkiwania, w szczególności dające się wytłumaczyć złą sytuacją majątkową czy mieszkaniową małżonków, wymuszającą np. zamieszkiwanie przez małżonka - obywatela polskiego u swoich rodziców, (-) życiowa nieporadność, czy też niefrasobliwość w kwestii zabezpieczenia bytu prawnego rodziny (tj. powstrzymywanie się od podjęcia zatrudnienia, pokrywanie kosztów utrzymania ze środków otrzymywanych od dalszych członków rodziny), (-) ograniczony, czy też nieporadny sposób komunikowania się przez małżonków za pomocą języka, w którym dostateczną biegłość posiada tylko jedno lub nie posiada żaden z małżonków, (-) pewne rozbieżności w zeznaniach małżonków, złożonych w postępowaniu - nie stanowią dostatecznej podstawy do przyjęcia, iż małżeństwo ma charakter pozorny.

Tego rodzaju przesłanki nie można również automatycznie upatrywać w samej zbieżności czasowej pomiędzy zawarciem przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim a wszczęciem, czy też nieuchronną perspektywą wszczęcia przeciwko cudzoziemcowi procedury wydaleniowej, Wprawdzie w/w zbieżność bezspornie skłania do rozważenia na gruncie danej sprawy, czy wyłącznym celem zawarcia związku małżeńskiego nie jest uchronienie cudzoziemca przed obowiązkiem opuszczenia RP, niemniej ocena ta może równie dobrze doprowadzić do wniosku, iż z uwagi na istnienie pomiędzy małżonkami rzeczywistych więzi, wszczęcie wobec cudzoziemca w/w procedur stanowiło naturalny i zrozumiały bodziec do sformalizowania tychże więzi.

Niewątpliwie należy się zgodzić z organem, że złożone w toku postępowania zeznania Skarżącego, jego małżonki oraz matki małżonki Skarżącego mogą istotnie budzić wątpliwości co do ich ścisłości w szczególności w kontekście wspólnego zamieszkiwania małżonków. Powyższe z kolei mogłoby podważać wiarygodność jednoznacznie korzystnych dla Skarżącego wywiadów środowiskowych z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2016 r. Na uwagę zasługuje jednakże wywiad z dnia [...] września 2016 r., przeprowadzony ze S. G., która zeznała, iż Skarżący na pewno nie mieszkał wraz ze swoją małżonką u jej matki, niemniej odwiedza tam swoją żonę raz na dwa, trzy tygodnie. Oświadczenia małżonków, że: (-) powyższa sytuacja ma charakter wyłącznie przejściowy, (-) małżonkowie nie mogą zamieszkać razem w miejscu zamieszkania Skarżącego (który mieszka u kolegi) z uwagi na brak ku temu odpowiednich warunków, (-) zamierzają natomiast zamieszkać razem o ile małżonka Skarżącego uzyska lokal socjalny a Skarżący znajdzie zatrudnienie (co jest uzależnione od uzyskania tytułu pobytowego) uznać należy za wiarygodne.

Zdecydowanego podkreślenia wymaga, iż elementem istotnie przemawiającym za koniecznością uznania, że związek małżeński zawarty pomiędzy Skarżącym a obywatelką polską jest związkiem rzeczywistym a nie pozornym, jest posiadanie przez nich dwójki małoletnich dzieci, urodzonych w okresie ostatnich trzech – czterech lat.

4. Nie ulega wątpliwości, że na str.4 (k.5 v) wniosku z dnia 1 kwietnia 2016 r. w pkt III w rubryce "a) poprzednie pobyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" - Skarżący wskazał "od 2002 r.", a na pytanie: "Proszę podać datę Pana (i) ostatniego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" – Skarżący udzielił odpowiedzi "22 grudnia 2002 r." (aczkolwiek obok widnieje podpisana przez Skarżącego adnotacja "Nie pamiętam dokładnej daty"). Rozumiejąc drugie z przytoczonych pytań jako pytanie o datę, od której trwa ostatni nieprzerwany pobyt Skarżącego w Polsce, nie może ulegać wątpliwości, iż udzielona przez Skarżącego odpowiedź nie odnosi się do przedmiotu zapytania. Jak to bowiem przekonująco wykazały organy, o trwałym pobycie Skarżącego na terytorium RP można mówić dopiero od roku 2012 r., od kiedy to datują się regularne próby zalegalizowania przez Skarżącego pobytu w Polsce. Wprawdzie Skarżący rzeczywiście przebywał w Polsce już w 2002 r. (podobnie jak i w 2008 r.), niemniej były to pobyty wyłącznie epizodyczne, albowiem okres 2002 – 2012 r. Skarżący spędził w większości w [...].

Kierując się przytoczonymi wcześniej wskazaniami wyroku NSA z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 412/16, należy jednakże stwierdzić, iż nie każda nieścisłość we wniosku musi być automatycznie kwalifikowana jako intencjonalna próba wprowadzenia organu w błąd przez cudzoziemca, a dodatkowo należy mieć na uwadze istotne prawdopodobieństwo niedostatecznie ścisłego zrozumienia przez cudzoziemca literalnej treści formularza. W ocenie Sądu ewentualności, iż Skarżący, który istotnie przebywał w Polsce w 2002 r. zrozumiał adresowane do niego pytanie jako pytanie o pierwszy przyjazd do Polski (czy też od kiedy datują się jego pobyty w Polsce) i zgodnie z takim przeświadczeniem udzielił odpowiedzi, nie można całkowicie wykluczyć. Zdaniem Sądu rozwianie wątpliwości w tym zakresie wymagałoby przesłuchania Skarżącego.

5. W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu ponownie rozpatrzy odwołanie Skarżącego od decyzji Wojewody, uwzględniając oceny wskazane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.