Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 162/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 14, art. 5 ust 3, art. 7ust 1-3,
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. A. K. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko W. K., urodzoną[...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na W. K. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego.

W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu jednoznacznego ustalenia wysokości dochodu osiągniętego przez rodzinę wnioskodawczyni, uprawniającego lub nie do świadczenia wychowawczego.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] r., nr [...] w oparciu o przepis art. 2 pkt 1, 4, 11, 14, 16, 20 lit. c, art. 5 ust. 1, 3, art. 7 ust. 3, art. 13 ust. 1, 2, art. 28, art. 48 ust. 1, 2, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. poz. 195 z późn.zm.), § 2 ust.1, 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. poz. 214) Burmistrz Miasta orzekł o odmowie przyznania stronie świadczenia wychowawczego na rzecz W. K.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Wyjaśnił, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, w oparciu o dodatkowo zgromadzoną dokumentację, ponownie uznał, iż nie zostały spełnione warunki do przyznania w/w świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Organ podał, że ustalając uprawnienia do wnioskowanego świadczenia na okres od [...] r. zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wzięto pod uwagę dochody członków rodziny osiągnięte w 2014 r. I tak łączny, opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochód rodziny osiągnięty w [...] r. wyniósł [...] zł. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni rozliczała dochody wspólnie z małżonkiem A. K. podatek należny wykazany w danych pozyskanych elektronicznie w wysokości [...] zł jest wspólny dla obojga małżonków, ponadto mając na uwadze, że małżonkowie w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy osiągnęli dochód z kilku źródeł, organ ustalił wysokość podatku należnego dla każdego z małżonków od danego źródła dochodu w oparciu o proporcję w jakiej podatek z danego źródła dochodu pozostaje w stosunku do całego dochodu każdej osoby i wynika on z następującego wyliczenia:

- dochód wnioskodawczyni [...] zł x łączny podatek [...] zł : łączny dochód małżonków [..] zł łączny podatek należny od dochodów skarżącej;

- dochód męża [...] zł x łączny podatek [...] zł : łączny dochód małżonków [...] zł = [...] zł łączny podatek należny od dochodów męża ([...] łączny podatek małżonków).

Dalej organ wskazał, że wnioskodawczyni w [...] r. osiągnęła łączny dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł z następujących źródeł:

- renta z ZUS w wysokości [...] zł, która pomniejszona o podatek dochodowy w wysokości [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł wyniosła [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie, ponieważ otrzymywana była przez rok,

- zatrudnienia w wysokości [...] zł - dochód został utracony z powodu zmiany warunków zatrudnienia,

- z tytułu zasiłku chorobowego z ZUS w wysokości [...] zł (w tym podatek dochodowy [...] zł ustalony w proporcji do całego dochodu) – dochód został utracony. Ponadto skarżąca uzyskała dochód w wysokości [...] zł z tytułu pracy na umowy zlecenie w firmie "C." z których podatek jest rozliczany na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym, tj. [...] zł miesięcznie, gdyż osiągnięty został przez [...] miesięcy. Łączny dochód wnioskodawczyni to [...] zł.

Natomiast A. K. w badanym roku osiągnął łączny dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł z :

- umowy zlecenia w "I." w wysokości [...] zł, który pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości – [...] zł, zdrowotne – [...] zł oraz podatek dochodowy – [...] zł wyniósł [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie, ponieważ został osiągnięty przez 9 miesięcy,

- zatrudnienia w "S." w wysokości [...] zł, który pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne – [...] zł, zdrowotne – [...], podatek dochodowy – [...] zł wyniósł [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie, ponieważ został osiągnięty przez 11 miesięcy,

- umowy zlecenia w "S." w wysokości [...] zł - dochód został utracony.

Łączny dochód A. K. wyniósł [...] zł.

Ponadto organ ustalił, że wnioskodawczyni na podstawie aneksu umowy o pracę od dnia [...] r. zatrudniona jest w wymiarze ¼ etatu (poprzednio ½ etatu) i z tego tytułu uzyskała wynagrodzenie za [...] r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z wyrokiem WSA sygn. akt II SA/Sz 116/09 z dnia 17 czerwca 2009 r. zmianę warunków zatrudnienia należy traktować jako utratę i uzyskanie dochodu. Wobec powyższego dochód rodziny wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na 3 osoby daje kwotę [...] zł na osobę w rodzinie i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące [...] zł.

A. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając nieprawidłowości w wyliczeniu dochodu jej rodziny, m.in. poprzez błędne wyliczenie dochodu z tytułu zatrudnienia w firmie P. przez nie pomniejszenie dochodu o koszty jego uzyskania, skutkiem czego dochodem jest nie tak jak wyliczył organ kwota [...] zł a kwota [...] zł. Błędne wyliczenie dochodów męża z tytułu zatrudnienia w firmie "S." oraz z tytułu umowy zlecenia w firmie "I." przez podzielenie dochodu przez zbyt małą liczbę miesięcy, ponieważ zatrudnienie trwało od dnia [...] r. – czyli 12 miesięcy, a umowa zlecenia od [...] r., czyli 10 miesięcy.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [..] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Analizując definicję dochodu, utraty dochodu oraz jego uzyskania Kolegium stanęło na stanowisku, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał wyliczenia dochodu rodziny wnioskodawczyni, szczegółowo przedstawiając sposób dokonanych wyliczeń. Organ I instancji prawidłowo za podstawę obliczeń przyjął dochody uzyskane przez członków rodziny w [...] r. oraz w sposób prawidłowy dokonał obliczeń dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, szczegółowo go opisując.

Za bezpodstawny Kolegium uznało zarzut dotyczący nieprawidłowej ilości miesięcy przyjętych do wyliczeń dochodów z tytułu zatrudnienia w firmie "S." oraz umowy zlecenia w firmie "I." wyjaśniając, że organ dokonał przeliczenia za miesiące, w których dochód został uzyskany (faktycznie wypłacony), a nie za ilość miesięcy w których osoba wykonywała umowę zlecenia i była zatrudniona.

Kolegium nie zgodziło się również z zarzutem błędnego wyliczenia dochodu z tytułu zatrudnienia w firmie P. poprzez niepomniejszenie dochodu o koszty jego uzyskania, podając, że zgodnie z przepisami dot. dochodu, za dochód uznaje się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochody od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ zaznaczył, że wynagrodzenie brutto nie jest równoznaczne przychodowi.

W związku z tym, iż dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące [...] zł, wnioskowane świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje.

Opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji obu organów wydanych w niniejszej sprawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła obrazę prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a., art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, art. 3 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 12 ust. 1, art. 22 ust. 2 pkt 1 oraz art. 32 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie skarżącej organy dokonały błędnego wyliczenia dochodu uprawniającego do korzystania z wnioskowanego świadczenia poprzez błędną interpretację pojęcia przychodu oraz dochodu uprawniającego pobieranie świadczenia. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że wynagrodzenie brutto jest równoznaczne przychodowi, wskazując, iż wynagrodzeniem brutto jest wynagrodzenie zasadnicze powiększone o świadczenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, co w myśl art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest przychodem. Natomiast art. 32 ust. 2 ww. ustawy wyraźnie określa, że to od przychodu w rozumieniu art. 12, tj. wynagrodzenia brutto odejmowane są koszty uzyskania przychodów określone w art. 22 ust. 2 pkt 1, a nie jak twierdził organ I instancji, że kwota wynagrodzenia brutto została już wcześniej pomniejszona o koszty uzyskania przychodów i dlatego jest kwota dochodu brutto.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Jedynie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub stwierdzenia nieważności aktu, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygniecie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu (art.145a § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość obliczenia wysokości dochodu skarżącej z tytułu zatrudnienia w firmie P. przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres zasiłkowy [...].

Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy dnia [...] r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.). Omawiana ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, realizuje m.in. konstytucyjnie zagwarantowane prawo rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej do pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) oraz określa kryteria udzielania tej pomocy na pierwsze dziecko. Art. 2 pkt 14 tej ustawy precyzuje, że pierwsze dziecko to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Ustawa ta w sposób sztywny określa granice kryterium dochodowego, których przekroczenie bezwzględnie wyklucza możliwość ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Ustawodawca w sposób precyzyjny i kategoryczny określił też zasady ustalania dochodu, nie pozostawiając w tym względzie żadnego luzu decyzyjnego organom administracji. W takim stanie prawnym rozstrzygnięcie nie mogło opierać się na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, gdyż takie dyrektywy nie wynikają z przepisów cytowanej ustawy i organy orzekające nie mogły się nimi kierować.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Z tym, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, tj. od dnia wejścia w życie ustawy (1 kwietnia 2016 roku) do dnia 30 września 2017 r., rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tegoż świadczenia, jest rok 2014 (art. 48 ustawy). Należy również wyjaśnić, że przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 – 3; zaś dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 2 i 4 ustawy). Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ustawy).

W przedmiotowej sprawie sporna jest kwestia spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Zdaniem skarżącej z zaświadczenia wystawionego przez P. z dnia [...] r. wynika, iż dochód zgodny z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postepowania w sprawach o świadczenie wychowawcze wyniósł [...] zł a nie jak obliczył i przyjął organ [...] zł. W jej ocenie organ błędnie zinterpretował dane z przedmiotowego zaświadczenia, przyjmując, że w zaświadczeniu podano dochód brutto w wysokości [...] zł, podczas, gdy jej zdaniem podana została kwota wynagrodzenia brutto, która jest przychodem i tym samym powinna zostać pomniejszona o koszty jego uzyskania. Przy tak dokonanym wyliczeniu skarżącej, dochód stanowiący podstawę przyznania świadczeń wyniósł [...] zł (przychód podlegający opodatkowaniu – [...] zł od którego odjąć należy koszty jego uzyskania – [...] zł, należny podatek dochodowy – [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne – [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne – [...] zł)

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej jest błędne. Rację ma organ, że wynagrodzenie brutto nie jest równoznaczne przychodowi. Koszty uzyskania przychodu odejmuje się od wysokości przychodu, a nie od dochodu brutto. Zgodnie z powołanymi przepisami za dochód uznaje się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Kwota wynagrodzenia brutto podlega następującym odliczeniom :

1/ składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe,

2/ zaliczka na podatek dochodowy i

3/ składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Wbrew wywodom skarżącej koszty uzyskania przychodu są tylko wskaźnikiem służącym rozliczeniu podatku.

W świetle powyższego uznać należy, że zaświadczenie P. wystawione zostało w sposób prawidłowy, a organy prawidłowo je zinterpretowały. Kwota wynagrodzenia netto w wysokości [...] zł została wyliczona w sposób poprawny i wynika z następującego rachunku:

[...] zł - wynagrodzenie brutto

- [...] zł - składki społeczne

[...] zł – podstawa do opodatkowania przed potrąceniem KUP

- [...] zł – KUP (koszty uzyskania przychodu) służące rozliczeniu podatku

[...] zł – podstawa naliczenia podatku (x18%)

[...] zł – zaliczka na podatek

[...] zł – składka na ubezpieczenie zdrowotne 9%

[...] zł – składka na ubezpieczenie zdrowotne 7,75%

[...] zł – zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych po

pomniejszeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne

odprowadzonej do US

[...] zł - kwota netto

Mając na uwadze, że ustalony, łączny dochód rodziny wyniósł [...] zł co w przeliczeniu na jedna osobę daje kwotę [...] zł prawidłowo organy orzekły o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł.

W ocenie Sądu nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Przytoczone przez organy przepisy, stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia i wykładane w sposób wcześniej zaprezentowany, nie budzą wątpliwości co do ich legalności. Organ odwoławczy dokonał właściwej ich subsumcji do ustalonego stanu faktycznego, zaś okoliczność, że skarżąca nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia i się z nim nie zgadza, nie może uzasadniać tezy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.