Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 214/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 11 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 126/15 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 1 grudnia 2014 r.

W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych od niego informacji i dokumentów. Sąd podkreślił, że nie są mu znane udokumentowane wydatki strony, które można by zestawić z deklarowanymi dochodami 4-osobowej rodziny w kwocie 2.144,86 zł (dochody małżonków w kwotach odpowiednio 1.234,53 zł i 1.510,33 zł netto, pomniejszone o 300 zł alimentów i 300 zł przeznaczanych na spłatę zadłużenia karty kredytowej) i w ten sposób zweryfikować wiarygodność jego twierdzeń.

Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie zgromadzenie i przedłożenie dokumentów w postaci szczegółowego zestawienia wydatków 4-osobowej rodziny, dowodów opłat, a w szczególności dotyczących utrzymania wynajmowanego mieszkania oraz wyciągu z rachunku bankowego żony, leżało w zakresie możliwości skarżącego.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącemu prawa pomocy.

Podkreślił, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd naruszył art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Pomimo, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a uzyskiwane środki jakie posiadał do tej pory są wystarczające jedynie na utrzymanie, co spowodowało, że skarżący nie ma możliwości ponosić jakichkolwiek kosztów, bo gdyby je miał, to by je poniósł i nie zwracałby się o przyznanie prawa pomocy.

Zdaniem strony bez wątpienia w sytuacji jakiej znalazł się skarżący nie ma szans na zgromadzenie środków na opłacenie wpisu od skargi. Wynika to z samego porównania rocznych przychodów strony do łącznej wysokości wpisów we wszystkich prowadzonych obecnie przez Sąd I instancji sprawach strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie skarżącego nie może zostać uwzględnione.

Warto podkreślić, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że skarżący miał świadomość, że jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie były dla Sądu wystarczające do ustalenia jego rzeczywistych możliwości finansowych, o czym poinformowano skarżącego wystosowanym do niego w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwaniu. Tymczasem skarżący nie udokumentował wydatków swoich i swojej rodziny. Zatem nie można było ich zestawić z deklarowanymi dochodami i ocenić wiarygodności twierdzeń strony. Skarżący nie przedstawił ponadto wyciągów z rachunków bankowych żony. Z kolei na wyciągach bankowych nadesłanych do Sądu I instancji widnieje nazwisko C., a nie nazwisko strony.

W związku z tym należy uznać, że skarżący przedstawiał tylko te informacje i dokumenty, które potwierdzały jego stanowisko o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał więc na podstawie materiału, w którym dane co do sytuacji majątkowej skarżącego były niepełne. Zatem rzeczywisty stan możliwości płatniczych skarżącego w dalszym ciągu pozostaje niewyjaśniony i budzi wątpliwości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.