Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1429/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 e  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Małgorzata Dębicka-Skibińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 18 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18.06.2007 r. nr [...], który po rozpoznaniu zażalenia z dnia 26.04.2007 r. złożonego przez spółkę A. w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 12.04.2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia Spółce B. w W. kosztów egzekucyjnych w kwocie 267.821,79 zł.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wszczął egzekucję administracyjną do majątku dłużnika spółki B. w W., na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...], [...] do [...], [...] do [...], [...] do [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. na zaległości w składkach na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od czerwca 2002 r. do grudnia 2002 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja 2002 r. do lipca 2002 r. i od września 2002 r. do grudnia 2002 r. Dyrektor ZUS Oddział w W. w zakresie swoich kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnej, dokonał zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym dłużnika w Banku [...]. Postanowieniem z dnia 30.09.2003 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. stwierdził bezskuteczność egzekucji prowadzonej we własnym zakresie i przekazał powyższe tytuły wykonawcze Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W., celem dalszego dochodzenia zaległości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał kolejnych zajęć rachunków bankowych oraz wierzytelności. Od dokonanych czynności powstały koszty egzekucyjne.

W związku z zawiadomieniem wierzyciela o fakcie rozłożenia dłużnikowi na raty zapłaty egzekwowanych zaległości postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki B. w W. zostało zawieszone - postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 1.06.2005 r. -nr [...].

Pismem z dnia 12.02.2007 r. uzupełnionym pismem z dnia 9.03.2007 r. dłużnik Spółka A. wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 267.821,79 zł wraz z należnymi odsetkami.

Jako argumenty na poparcie wniosku Spółka wskazała, że nie jest w stanie ponieść przedmiotowych kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Trudny stan finansowy spowodowały m.in.: brak należnych wpłat od Spółki C. opóźnienia w regulowaniu wpłat od kontrahentów, problemy z pozyskaniem dostawców, którzy realizowaliby zamówienia nieodzowne dla utrzymania i remontów infrastruktury kolejowej oraz konkurencja ze strony przewozów samochodowych.

Wnioskująca podniosła także, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny.

Z tychże względów według Spółki zostały wypełnione dwie spośród trzech przesłanek z art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej skrót u.p.e.a, przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia 12.04.2007 r. nr [...] odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 267.821,79 zł, które zostały naliczone od przeprowadzonych czynności egzekucyjnych i nie zawierały odsetek, gdyż nie było podstaw do ich naliczenia. W uzasadnieniu stwierdził, że sytuacja przedstawiona przez Spółkę nie daje wystarczającej podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych, które powstały z mocy prawa w wyniku czynności egzekucyjnych będących skutkiem niewykonania w terminie należnych zobowiązań.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie z dnia 26.04.2007 r., w którym wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów:

1) art. 10 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej skrót k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem skarżonego postanowienia,

2) art. 6, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. -poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa,

3) art. 7, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. -poprzez nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz nie odniesienie się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych zawartych we wniosku z dnia 12.02.2007 r.,

4) art. 64e § 2 u.p.e.a, - poprzez odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych, mimo wystąpienia przesłanek do umorzenia oraz niewłaściwą interpretację tego przepisu poprzez przyjęcie, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest zasadne gdy:

- nie stanowi naruszenia art. 32 Konstytucji RP oraz art. 5 Kodeksu Dobrych Praktyk Administracji,

- prowadzi do odzyskania płynności finansowej firmy,

- nie wyłączałoby zastosowania art. 115 § 1 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie stwierdzając przekroczenia granic uznania administracyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.

Odnosząc się do naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 81 k.p.a. wskazał, że stosownie do art. 18 u.p.e.a, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Powołał się przy tym na mające decydujące znaczenie dla interpretacji przepisów, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.) użycie zwrotu "odpowiednie". Oznacza to bowiem stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, tj. z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej zwłaszcza na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania przewidzianych prawem obowiązków.

W związku z tym, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania zasada określona w art. 10 k.p.a. - zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, odnosi się ona jedynie do postępowania orzekającego i postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, na potwierdzenie czego przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.04.2005 r. sygn. akt III SA 3483/03.

W przedmiocie zarzutu naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, organ odwoławczy stwierdził jego bezpodstawność uznając, że organ egzekucyjny dokonał pełnej oceny zasadności zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o przedstawione fakty i przedłożone dokumenty, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia.

Podkreślono, że z uwagi na rozkład ciężaru dowodu, który obciąża tego, kto wyprowadza korzystne dla siebie skutki prawne (postępowanie poprzedzające rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym z art. 64e § 2 u.p.e.a.) organ egzekucyjny nie miał obowiązku wzywania Strony o dostarczenie innych dowodów niż przez nią złożone i rozpatrzył wniosek na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę materiałów oraz uwzględniając podnoszone okoliczności w przedmiocie sytuacji majątkowej spółki. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podkreślił, że organ I instancji uznając brak przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych prawidłowo w uzasadnieniu tego stanowiska skupił się na wykazaniu okoliczności świadczących o zasadności odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, co nie może oznaczać niepełnej oceny stanu faktycznego sprawy - jak twierdziła strona. Istotne w tym kontekście jest, że organ egzekucyjny nie podważał przy tym istnienia okoliczności, które spółka przywołała w motywach wniosku, uznając jednak, że nie wyczerpują one przesłanek z art. 64e § 2 u.p.e.a. Zdaniem organu II instancji ocenę taką uznać należy za właściwą.

W motywach rozstrzygnięcia organu odwoławczego przywołano uznaną w doktrynie i orzecznictwie zasadę, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Organ odwoławczy nie uznał także zarzutu naruszenia art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. za zasadny, dokonując interpretacji pojęcia interesu publicznego użytego w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Wskazano, że jego znaczenie winno być oceniane pod kątem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Z drugiej strony zauważono, że należy dążyć do takiego rozstrzygnięcia, by jego skutkiem nie było obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy, co realizuje zasadę zawartą w art. 32 Konstytucji RP - równości wszystkich wobec prawa i nie dyskryminowania m.in. z przyczyn gospodarczych. Interes publiczny nie może być przy tym także identyfikowany z subiektywnym przeświadczeniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Szczególna sytuacja świadczenia usług dla społeczeństwa przez Spółkę prowadzącą działalność gospodarczą, z którą to działalnością wiązało się zadłużenie w składkach na ubezpieczenie społeczne, a w efekcie konieczność uiszczenia kosztów egzekucyjnych, wywołało zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej we W. konieczność wypośrodkowania interesu publicznego nie tylko z punktu widzenia funkcji społecznych pełnionych przez zobowiązanego - niewątpliwie ważnych, ale także przy uwzględnieniu stanu finansów publicznych. Organ I instancji uprawniony był oceniając zaistnienie przesłanek z art. 64e § 2 u.p.e.a. wziąć pod uwagę również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanego z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych przy egzekwowaniu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej w zakresie zarzutu błędnej wykładni art. 64e § 2 u.p.e.a. stwierdzono, że porównanie kwoty kosztów egzekucyjnych tj. 267.821,79 zł z kwotą straty za rok 2006 tj. 50.744.481,10 zł, dawało podstawy do uznania, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie zapewni znacznej poprawy sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki. Nie uznano też wskazanego w zażaleniu faktu, że strona nie wiedząc, kiedy zostanie wydane postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, nie miała możliwości przedstawienia dodatkowej argumentacji czy dodatkowych dowodów, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. - pismem z dnia 12.03.2007 r. określił termin rozpoznania wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych na dzień 12.04.2007 r.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 18 czerwca 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Zarzuciła przy tym naruszenie przepisów:

- art. 18 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu o umorzenie kosztów egzekucji nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., z zwłaszcza art. 10 § 1 oraz art. 81. art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej nie jest to postępowanie sensu stricte egzekucyjne i powinny w nim mieć w pełni zastosowanie przepisy kpa,

- art. 64e § 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie jest zasadne, gdyż stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP oraz art. 5 Kodeksu Dobrych Praktyk Administracji, nie prowadziłoby do odzyskania płynności finansowej firmy oraz jest niemożliwe z uwagi na fakt regulowania przez wnioskodawcę składek ZUS korzystających z dalszej kolejności zaspokojenia (art. 115 § 1 u.p.e.a.). Zdaniem skarżącej "przepis art. 64e nie wskazuje jakie przepisy należy stosować przy umarzaniu kosztów egzekucyjnych, jednakże cel i charakter postępowania egzekucyjnego nie pozwala na zastosowanie przepisów ogólnych ustawy egzekucyjnej, a skoro żaden przepis tej ustawy nie zabrania stosowania przepisów k.p.a., to uznać trzeba, że przepisy właśnie tej ustawy znajdą zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu".

Zarzucono błędne zastosowanie art. 6, art. 8, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych podniesionych w zażaleniu z dnia 26.04.2007 r., a także prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazał, że niezasadnie organ odwoławczy powołuje się na specyficzne cechy i cele postępowania egzekucyjnego, skoro postępowanie egzekucyjne prowadzące do wyegzekwowania obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Natomiast postępowanie w zakresie umorzenia kosztów egzekucji nie prowadzi do wyegzekwowania jakichkolwiek obowiązków, a więc nie można przyjąć, że do postępowania w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych stosuje się wyłącznie przepisy u.p.e.a. lub nie stosuje się przepisów k.p.a., a na pewno nie sposób uznać, że stosuje się tylko niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem strony zatem w postępowaniu o umorzenie kosztów egzekucji znajdą zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepis art. 7 i art. 10 k.p.a., tym bardziej że organy podatkowe stosowały przepisy k.p.a. w toku postępowania, a brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia do wybiórczego stosowania przepisów tej ustawy. W innym wypadku nie można byłoby przeprowadzić postępowania dowodowego (z czym również wiąże się zawiadomienie stron o jego zakończeniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, o czym stanowi przepis art. 10 k.p.a.), dokonać oceny zebranych dowodów, czy wreszcie wydać rozstrzygnięcia.

W ocenie skarżącej, obowiązkiem zarówno organu I jak i II instancji było zarówno stosowanie przepisów k.p.a., a w tym przepisów art. 6, 7, 8, 10, 81 k.p.a. jak i innych, wskazanych w zażaleniu z dnia 26 kwietnia 2007 r.

Organ II instancji w ocenie skarżącej, naruszył przepisy art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż pominął dowody oraz argumentację wskazaną przez zobowiązanego we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz w zażaleniu z dnia 26 kwietnia 2007 r., dotyczącą istotnej dla wnioskodawcy terminowego i bieżącego opłacania rat zaległych składek i bieżących składek, w związku z postanowieniami umowy z dnia 6 maja 2005 r. zawartej przez Spółkę A. oraz Centralę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie wywiązanie się z postanowień tej umowy spowoduje kontynuację postępowania egzekucyjnego, które może stać się przyczyną zakończenia działalności wnioskodawcy.

Skarżąca Spółka zarzucił ponadto, że przy rozstrzygnięciu organy egzekucyjne nie uwzględniły istotnego faktu, że budżet państwa, mimo ustawowego obowiązku przeznaczania na Spółkę określonych kwot, nie wypełnia tego obowiązku, nie zapewniając wnioskodawcy środków na jego działalność.

Organ I i II instancji odmawiając umorzenia kosztów egzekucji uznał w konsekwencji, że obciążenie wnioskodawcy dodatkowym obowiązkiem spłaty kosztów egzekucyjnych nie spowoduje pogorszenia jakości i ilości świadczonych usług oraz jego sytuacji finansowej. Gdyby twierdzenia takie były prawdziwe, wówczas zobowiązany nie występowałby do organu I instancji z wnioskiem o udzielenie ulgi, próbując ratować polską kolej z tragicznej sytuacji finansowej.

Strona podniosła, że wnioski organu I i II instancji są sprzeczne z logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym skoro nie zaprzeczyły one, że sytuacja strony jest bardzo trudna i pogorszy się jeszcze bardziej na skutek obciążenia jej dodatkowym obowiązkiem spłaty kosztów egzekucji, a jednocześnie stwierdziły, że nie spowoduje to konieczności podjęcia działań mających na celu reorganizację zobowiązanego, w tym w szczególności zmniejszenie ilości kursów pociągów, zmniejszenie zatrudnienia, a w konsekwencji pogorszenie jakości świadczonych usług. Okoliczności te wykazane we wniosku o umorzenie kosztów są zdaniem skarżącego tożsame ze słusznym interesem obywateli i interesem społecznym, a więc stanowią ważny interes publiczny przemawiający za umorzeniem kosztów egzekucji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego zatem nie rozpatrzył w sposób wszechstronny materiału dowodowego, pomijając argumentację wnioskodawcy w tym zakresie. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ I jak i II instancji przepisów art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Według strony wskazana przez organy podatkowe ocena przesłanek umorzenia kosztów egzekucji, w sposób nieuprawniony wykracza poza treść przepisu art. 64 e § 2 u.p.e.a. Dowolna interpretacja przepisu nie może bowiem prowadzić do nadania organom kompetencji do określenia przesłanek umorzenia kosztów egzekucji w oderwaniu od treści wskazanego powyżej przepisu.

W art. 64 e § 2 u.p.e.a. zostały bowiem ściśle przedstawione podstawy do umorzenia kosztów egzekucji, które nie mogą być dowolnie zmieniane lub pomijane przez organy I i II instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego winien zatem rozstrzygnąć przedmiotową sprawę biorąc pod uwagę konkretne przesłanki wymienione w art. 64 e § 2 u.p.e.a., które były podstawą wniosku o umorzenie kosztów egzekucji zobowiązanego, a nie kierować się w sposób całkowicie arbitralny innymi przesłankami (tj. w szczególności przepisem art. 115 § 1 u.p.e.a. lub tym czy umorzenie kosztów egzekucji gwarantuje odzyskanie płynności finansowej firmy).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. podał, że strona w skardze powołała się na okoliczności, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem drugiej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót upsa podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość zastosowania art. 64e u.p.e.a. przy uwzględnieniu sytuacji finansowej skarżącej oraz jej roli w realizowaniu usług dla społeczeństwa, jako przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Postanowienia, jakie zostały wydane w niniejszej sprawie oparto na art. 64e u.p.e.a, który w § 2 przewiduje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeżeli: stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że:

1) nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki wskazać należy na niewątpliwie uznaniowy charakter rozstrzygnięć co do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Dokonując zatem oceny zaskarżonych postanowień podkreślić trzeba na wstępie ugruntowaną w orzecznictwie sądów i doktrynie regułę interpretacji przepisów opartych na zasadzie uznania administracyjnego. Stanowi ona, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia okoliczności przemawiających za spełnieniem określonych przepisami przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji decyzja, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się w wyłącznej gestii organu egzekucyjnego, który może, ale nie musi umorzyć te koszty. Należy jednak przy tym zaakcentować bezdyskusyjny pogląd, że uznanie administracyjne nie wyraża się w dowolności oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Takie rozumienie uznania administracyjnego sprawia, że sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa tak wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca ( patrz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877).

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Decyzja w tej mierze stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Sąd tym samym musi poprzestać na ocenie, czy wydanie postanowienia poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ podatkowy w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o uwzględnieniu lub odmowie wnioskowi. Sąd nie może natomiast wydanej decyzji wartościować pod kątem jej słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi.

Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że podczas postępowania organ egzekucyjny podjął wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając dowody i analizując całokształt okoliczności faktycznych mogących wskazywać na istnienie ustawowych przesłanek umorzenia. Znalazło to odzwierciedlenie w szeroko umotywowanych decyzjach obu organów podatkowych.

Zarzut błędnego zastosowania art. 18 u.p.e.a. w kontekście wskazanych w skardze naruszeń przepisów k.p.a. należy uznać za bezzasadny. Powołany artykuł wskazuje - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Należy więc uznać, że w sposób jednoznaczny określono granicę i zasady stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sformułowanie użyte w art. 18 u.p.e.a. o odpowiednim stosowaniu k.p.a., oznacza różne możliwości stosowania tego Kodeksu: stosowanie pełne, stosowanie ze zmianami lub wreszcie niemożliwość stosowania k.p.a. ze względu na inne unormowanie postępowania przez ustawę egzekucyjną. W związku z tym zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazać przy tym trzeba, że umorzenie kosztów egzekucyjnych uregulowane zostało w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób wyczerpujący w art. 64e § 2 u.p.e.a., nie stanowi zatem jak próbuje dowodzić Spółka odrębnej od postępowania egzekucyjnego instytucji regulowanej wprost przepisami k.p.a.

W sprawie zarzutu naruszenia art. 64e § 2 u.p.e.a pod kątem uwzględnienia interesu publicznego Sąd stwierdza, że uzasadnionym było wyważenie interesu publicznego nie tylko z perspektywy istotnych funkcji społecznych spełnianych przez zobowiązanego, ale także z punktu widzenia stanu finansów publicznych. "Ważny interes publiczny" stanowi pojęcie niedookreślone i trudno o jakąkolwiek jego uniwersalną definicję. Sprecyzowanie jej znaczenia może zostać dokonane tylko na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym występujący interes publiczny musi mieć cechy wyjątkowe, pozwalające uznać go za ważny. Użycie słowa "ważny" w regulacji prawnej podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na ten interes. Uwzględnia to fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem zobowiązania związanego z przymusowym dochodzeniem należności.

Zdaniem Sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie miały zatem prawo uwzględnić przy ocenie zaistnienia tej przesłanki również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanego z tytułu kosztów egzekucyjnych.

Wskazać bowiem wypada na skutki niepłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, konieczność egzekucji których spowodowała powstanie przedmiotowych kosztów. Wszystkie przesłanki umorzenia kosztów, powinny być zatem rozpatrywane nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno-finansowej zobowiązanej Spółki, ale także w odniesieniu do bieżącego stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Nieprzekazywanie w terminie składek powoduje konsekwencje w wymiarze ekonomiczno-społecznym dla świadczeń emerytalnych osób indywidualnych (brak składek zaewidencjonowanych na indywidualnych kontach pracowników może w przyszłości odbić się negatywnie na wysokości ich świadczeń emerytalnych) oraz wpływa destabilizująco na system ubezpieczeń społecznych (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 646/2005).

Niezależnie od powyższego organy obu instancji rozważyły na ile udzielona pomoc pozwoliłaby poprawić sytuację ekonomiczną i finansową skarżącej Spółki, przy skali straty wykazanej na dzień 30.09.2006 r. W kontekście podnoszonego zarzutu w skardze o braku logiki przy rozpatrywaniu tej kwestii, zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organów podatkowych wręcz przeciwnie, jak najbardziej odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania, gdyż im wyższe procentowo byłoby zobowiązanie z tytułu kosztów egzekucyjnych w stosunku do ogólnego długu, tym mocniejsze byłyby podstawy uznania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej działalności finansowej. Natomiast twierdzenia Spółki o tak daleko idących skutkach uiszczenia kosztów egzekucyjnych nie zostały oparte na solidnych i przekonywujących argumentach.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nawet przy przyjęciu ich stosowania wprost, jak chce tego skarżący, stwierdzić należy, że jest on nie zasadny. Organ egzekucyjny jak i organ nadzoru dokonały pełnej oceny zasadności zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych obciążających Spółkę B. w W., analizując przedstawione fakty i przedłożone dokumenty. Organy nie kwestionowały przy tym istnienia okoliczności, które Skarżąca przywołała na poparcie swojego wniosku. Uznały jednakże, że nie uzasadniają one umorzenia kosztów egzekucyjnych w świetle przesłanek określonych w art. 64 § 2 u.p.e.a.

W świetle tego brak podstaw do przyjęcia, że naruszono art. 10 k.p.a., nawet przy założeniu stosowania go w pełni w postępowaniu egzekucyjnym, skoro podnoszone w zażaleniu i w skardze okoliczności nie wpływają zdaniem Sądu na taka ocenę.

Ustosunkowując się zaś do kwestii powołania przez organ egzekucyjny art. 115 u.p.e.a, trzeba stwierdzić, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wskazał dłużnikowi na pozycję kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym, zaspokajanych w pierwszej kolejności przed innymi długami i w postanowieniu nie podał, że stosowanie tego przepisu wyłącza umorzenie kosztów egzekucyjnych, stąd nie wpłynęło to w żaden sposób na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przeanalizowały wnikliwie przedstawione przez stronę skarżącą przyczyny, dla których domagała się ona umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wyjaśniły też powody, dla których uznały, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia. Okoliczność, że w uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się wprost do każdego ze stwierdzeń skarżącej zamieszczonych w zażaleniu, nie miała więc istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, wydane w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie naruszało prawa, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 upsa.