Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1247/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15, art. 16, art. 127 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi I. S., J. W., E. H., J. W. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących: T. B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/, J. W. i E. H. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ oraz I. S. i J. W. solidarnie kwotę 200 zł kwotę zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot na rzecz skarżących J. W. i E. H. solidarnie kwoty 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.H., I.S., J.W., J.W. i T.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej "Kolegium", z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Sąd na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalił, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów części wsi [...], gm. [...] o ogólnym obszarze 354,3295 ha.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: [...].

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Kolegium

- w pkt 1 stwierdziło niedopuszczalność odwołań złożonych przez [...];

- w pkt 2 natomiast stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań złożonych przez A. i W.S., M.K. oraz [...] Sp. z o.o. w [...]

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na skutek rozpatrzenia odwołań M.B., Ł.N., M.P., G.P. i R.P., Kolegium orzekło o uchyleniu decyzji scaleniowej Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w określonej części, a pozostałej zaś zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Postanowienie z dnia [...] października 2013 r. podobnie jak decyzja organu odwoławczego z dnia [...] października 2013r., stały się przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. postępowanie sądowoadministracyjne wywołane wniesieniem skargi na decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym (sygn. II SA/Rz 9/14) zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na postanowienie z dnia [...] października 2013 r. (sygn. II SA/Rz 8/14).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 8/14 uchylił pkt 1 postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2013 r. w zakresie stwierdzającym niedopuszczalność odwołań. W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pouczenie zawarte w decyzji I instancji o trybie i terminie do wniesienia odwołania zawarte w decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nie odpowiada warunkom wynikającym z art. 49 k.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy scaleniowej. Pouczenie to nie jest precyzyjne, wprowadza "w błąd" i może być odczytywane zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Skoro przepis art. 28 ust. 2 ustawy scaleniowej skutek doręczenia decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wiąże z upływem 14 dni od dnia wywieszenia w lokalach urzędów gmin, to konsekwentnie pouczenie o terminie do wniesienia odwołania winno zostać połączone z pojęciem "doręczenie decyzji", a nie tak jak to uczynił organ I instancji z datą "ogłoszenia" decyzji, która zgodnie z pouczeniem przypadała na dzień odczytania decyzji na zebraniu ogólnym uczestników scalenia w dniu 21 lutego 2013 r. Skarżący zachowali się zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji pierwszoinstancyjnej, składając odwołania w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia decyzji na zebraniu uczestników scalenia, ale zanim weszła do obrotu prawnego, a zatem przedwcześnie. Błąd w pouczeniu w powyższym zakresie musiał jednak skutkować uznaniem, że strona składając odwołanie w terminie podanym przez organ w decyzji wniosła je skutecznie. Dodatkowo SKO nie dokonało weryfikacji braku formalnego wspólnego odwołania I.S. i J.W., które podpisał tylko J.W.. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ został zobligowany do jego uzupełnienia i zależności od rezultatu rozpoznania odwołania ww. stron oraz rozpoznania odwołania stron w stosunku, do których Sąd uchylił pkt 1 zaskarżonego postanowienia w zakresie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2017r., II OSK 1315/15 oddalił skargę kasacyjną Kolegium od tego wyroku.

Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 377/17 (wydanym po uprzednim podjęciu zawieszonego postępowania) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M.R. na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2013 r. Decyzja stała ostateczna i prawomocna.

Następnie Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") po rozpoznania odwołań złożonych przez [...] od decyzji Starostu Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.

Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja Kolegium z dnia [...] października 2013 r., orzekająca o bycie prawnym decyzji organu I instancji została już zweryfikowana w trybie odwoławczym ze skutkiem dla wszystkich jej adresatów, w tym także uczestników scalenia wymienionych na wstępie decyzji. W orzecznictwie podkreślono, iż w przypadku, gdy organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" odwołania, względnie innych dotychczas nierozpoznanych pism procesowych (odwołań) pochodzących od innych stron postępowania. Ponowna weryfikacja rozstrzygnięcia organu I instancji jest w takich uwarunkowaniach niemożliwa, bowiem prowadziłoby to do sytuacji, w której w tej samej sprawie zostałyby wydane dwie decyzje ostateczne. W takim stanie rzeczy, skoro w odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2012r., znak: [...] zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego, konieczne jest umorzenie - jako bezprzedmiotowego - postępowania zainicjowanego odwołaniami wniesionymi przez uczestników scalenia wymienionych na wstępie niniejszej decyzji.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podkreślił, że wniesienie odwołania przez M.B. i Ł.N., M.P., G.P. i R.P. uczyniło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nieostatecznym dla wszystkich stron postępowania, w tym także dla odwołujących się w niniejszym postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] października 2013 r. Kolegium dokonało analizy sprawy w jej całokształcie, co wynika z kompetencji organu odwoławczego, która ma charakter zarówno kontrolny, jak i merytoryczny. Konsekwencją powyższego jest brak związania organu odwoławczego granicami oraz zarzutami odwołania. Organ odwoławczy nie mógł się zatem ograniczyć do oceny ich zasadności, lecz był zobowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Kolegium podkreśliło, iż uchylając wyrokiem z dnia z dnia 30 grudnia 2014r., sygn. akt II SA/Rz 8/14 postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność wniesionych odwołań, Sąd nie skorzystał z dyspozycji art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a." i nie uchylił ostatecznej decyzji organu odwoławczego z dnia 22 października 2013r. pomimo wskazania w postanowieniu z dnia 14 marca 2013r., sygn. akt II SA/Rz 9/14 na wzajemną zależność obydwu rozstrzygnięć. W takich uwarunkowaniach, postępowanie odwoławcze może zakończyć się jedynie w sposób formalny, gdyż wydanie jakiejkolwiek innej decyzji mieszczącej się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. byłoby równoznaczne z wydaniem decyzji nieważnej z mocy prawa.

Organ odwoławczy nie ma aktualnie możliwości i podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniesionych odwołań i odniesienia się do zarzutów w nich podniesionych. Z kolei wzruszenie decyzji odwoławczej może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych pod warunkiem spełnienia określonych ustawą przesłanek, co wynika bezpośrednio z art. 16 k.p.a. Zaznaczenia wymaga, iż Kolegium nie dopatrzyło się podstaw wszczęcia tego rodzaju postępowania z urzędu, co nie wyklucza oczywiście możliwości jego zainicjowania na żądanie którejkolwiek ze stron.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej decyzję I.S. i J.W. zakwestionowali legalność decyzji umarzającej postępowanie wnosząc na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. o jego wszczęcie na żądanie strony i przekazanie sprawy do Kolegium celem merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

J.W. i E.H. zaskarżyli opisaną na wstępie decyzję oraz na podstawie art. 135 w zw. z art.134 § 1 P.p.s.a., wnieśli o poddanie kontroli sądowo administracyjnej, w zakresie koniecznym do sprawdzenia rozpoznania przez skarżony organ odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. decyzji Kolegium z dnia [...] października 2013 r., która przedwcześnie rozstrzygnęła w drugiej instancji sprawę scaleniową co do istoty, pomimo iż część odwołań nie została rozpoznana z naruszeniem prawa na skutek błędnego stwierdzenia ich niedopuszczalności (w tym odwołania skarżących).

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego, pomimo braku jego bezprzedmiotowości, wobec aktualności obowiązku rozpoznania odwołań, które nie zostały pierwotnie rozpoznane na skutek błędnego stwierdzenia ich niedopuszczalności;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a poprzez niezawieszenie postępowania odwoławczego do czasu wzruszenia w trybie stwierdzenia nieważności albo wznowienia postępowania (wobec jednoznacznej oceny prawnej wynikającej z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 30 grudnia., sygn. akt II SA/Rz 8/14), decyzji Kolegium z dnia [...] października 2013 r., która przedwcześnie rozstrzygnęła w drugiej instancji sprawę co do istoty i stoi na przeszkodzie wydaniu kolejnej decyzji odwoławczej;

- art. 15 i art. 16 k.p.a. w zw. z art. 153 i art. 170 P.p.s.a poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań sądu administracyjnego co do dalszego postępowania poprzez nierozpoznanie merytoryczne odwołań, co do których WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 8/14 stwierdził, że jako skutecznie wniesione polegają rozpoznaniu.

Decyzji Kolegium z dnia [...] października 2013 r. zarzucili naruszenie prawa procesowego stanowiące podstawę wznowienia postępowania oraz inne naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a poprzez pozbawienie strony skarżącej, która skutecznie wniosła odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. (co potwierdził prawomocnym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r. WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 8/14), możliwości obrony swoich praw w postępowaniu odwoławczym poprzez uniemożliwienie jej udziału w tym postępowaniu na skutek niezgodnego z prawem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania;

- art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a poprzez niezapewnienie stronie skarżącej udziału w postępowaniu odwoławczym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału procesowego;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi na postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2013 r. stwierdzającej niedopuszczalność odwołań (w tym skarżącego)

Zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kolegium z dnia [...] października 2013 r. oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Jednocześnie zwrócili uwagę, że dalsza zwłoka związana z wzruszaniem decyzji odwoławczej oraz decyzji organu pierwszej instancji wydanych w 2013 r. może doprowadzić do nieodwracalnych szkód (m.in. w związku z niemożliwością odwrócenia skutków cywilnoprawnych decyzji), gdyż zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów po upływie 5 lat od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna, przepisy art. 145 - 145b oraz art. 154 -156 k.p.a. nie mają zastosowania.

T.B. reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności

- art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu poprzez niezasadne przyjęcie, iż decyzja Kolegium z dnia [...] października 2013 r. orzeka o bycie prawnym decyzji organu I instancji, która została już zweryfikowana w trybie odwoławczym ze skutkiem dla wszystkich jej adresatów, w tym uczestników scalenia, podczas gdy w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, wydanym przez WSA w Rzeszowie, w dniu 17 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 9/14, Sąd stwierdził, iż "rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ze skargi na decyzję SKO w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - w oczywisty sposób zależy od rozstrzygnięcia sprawy ze skarg na postanowienie SKO w przedmiocie niedopuszczalności odwołań oraz uchybienia terminu wniesienia odwołań od decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r.;

- art. 7, art. 8, art. 28 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także niewłaściwe przyjęcie, iż zachodzi w przedmiotowej sprawie tożsamość stron, i błędne przyjęcie, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę P.W. na opisaną na wstępie decyzję wskutek nieterminowego uzupełnienia braków formalnych skargi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi w niniejszej sprawie zostały uwzględnione, bowiem okazały się zasadne.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem swej skargi strony skarżące uczyniły decyzję SKO w [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało wszczęte na skutek odwołań wniesionych przez uczestników postępowania scaleniowego od decyzji Starosty Powiatu [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów części wsi [...] w gminie [...].

Ustawodawca konstytucyjny na mocy art. 78 Konstytucji RP gwarantuje stronom postępowań toczących się przed organami państwowymi prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Tryb zaskarżania oraz wyjątki od zasady prawa zaskarżania decyzji organu pierwszej instancji ustalają ustawy zwykłe. Dzięki dwuinstancyjności orzeczenie wydane w pierwszej instancji może zostać zweryfikowane zarówno pod względem merytorycznym, jak również w zakresie usuwania uchybień, błędów proceduralnych czy omyłek popełnionych w tym postępowaniu (patrz. szerz. P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000, komentarz do art. 78, s. 101). W przypadku postępowania administracyjnego zasadę dwuinstancyjności wyraża art. 15 K.p.a., zaś sposób urzeczywistnienia tego prawa określają przepisy rozdziału 10 Działu II K.p.a. o tytule "Odwołania". Z przytoczonych unormowań w sposób bezsprzeczny wynika, że strona postępowania administracyjnego dysponuje publicznym prawem podmiotowym polegającym na zaskarżaniu wydanych przez organ pierwszej instancji decyzji administracyjnych; prawo to może zostać wyłączone wyłącznie na mocy wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy, nie zaś organu administracji. Rozstrzygnięcia organu administracji pozbawiające strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, nieuzasadnione takim wyłączeniem, należy oceniać jako oczywiście sprzeczne z art. 78 Konstytucji RP oraz z art. 15 K.p.a.

W sprawie sądowoadministracyjnej zainicjowanej opisanymi na wstępie skargami mamy niewątpliwie do czynienia z takim aktem Kolegium, który uchybia zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem w istocie pozbawia skarżących oraz pozostałe osoby, które wniosły odwołanie od decyzji Starosty prawa do postępowania odwoławczego.

Przypomnieć należy, iż SKO na mocy postanowienia z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w pkt 1 tego orzeczenia, stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych m.in. przez strony skarżące. Jednocześnie Kolegium nie czekając na uprawomocnienie się tego postanowienia, wydało [...] października 2013 r., decyzję o nr [...], rozpoznając merytorycznie pozostałe złożone w sprawie odwołania.

Postanowienie Organu odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołań w zakresie pkt 1 tego orzeczenia SKO, zostało uchylone przez WSA wyrokiem z 30 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Rz 8/14, zaś skarga kasacyjna tego Organu została przez NSA oddalona (wyrok NSA z 7 luty 2017 r., sygn. II OSK 1315/15, CBOSA). WSA w wytycznych swego wyroku nakazał SKO rozpoznać odwołania stron, których odwołania zostały uznane za niedopuszczalne. NSA stanowisko WSA co do braku podstaw uznania odwołań wniesionych przed 7 maja 2013 r. za niedopuszczalne, uznał za trafne i znajdujące oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przytoczono wyrok z 17 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 167/12 i wyrok z 25 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 1622/14). Oznacza to, że ocena SKO o niedopuszczalności złożonych środków odwoławczych była błędna i pozbawiająca strony postępowania administracyjnego ich konstytucyjnego prawa do rozpatrzenia sprawy scalenia gruntów w trybie odwoławczym.

Aktualnie na skutek niezgodnego z prawem działania SKO mamy do czynienia z decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, która w istocie również sprowadza się do nieusprawiedliwionego prawem wykluczenia skarżących spod oddziaływania art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 K.p.a. Innymi słowy, decyzja o umorzeniu postępowania oznacza, że wniesione zgodnie z pouczeniem wyrażonym w decyzji organu pierwszej instancji odwołania, nie zostały przez SKO rozpoznane w sposób nakazany przez K.p.a. Strony skarżące jak również uczestnicy postępowania przed WSA mimo, że nie naruszyły przepisów o sposobie wnoszenia środka odwoławczego, działając w zaufaniu do wyrażonego w decyzji Starosty pouczenia, kolejny raz nie uzyskały wypowiedzi organu odwoławczego o prawidłowości działań orzeczniczych w sprawie dotyczącej własności ich nieruchomości. Zaskarżona decyzja narusza więc przepisy art. 15 i art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż uniemożliwia realizację konstytucyjnego prawa do zaskarżania decyzji organu pierwszej instancji.

Umorzenia postępowania odwoławczego przed SKO bynajmniej nie uzasadnia przytoczony w zaskarżonej decyzji fakt uprawomocnienia się decyzji tego organu z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. Otóż K.p.a. przewiduje w swych przepisach tryb nadzwyczajnej kontroli decyzji ostatecznych w postaci postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych – art. 156 – 159 K.p.a.. SKO stwierdza w swej decyzji, że nie dostrzega podstaw do wszczęcia tego typu postępowania z urzędu, jednak godzi się zauważyć, iż wyeliminowanie z obrotu tej decyzji pozwoliłoby na pełne wykonanie wytycznych wyroku WSA w Rzeszowie, mocą których Sąd wyraźnie zobligował organ odwoławczy do rozpoznania środka odwoławczego m.in. stron skarżących. Natomiast skasowaniu decyzji SKO w sprawie scalenia gruntów nie sprzeciwiają się te regulacje ustawy scaleniowej, które wyznaczają czasową granicę stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na jej podstawie – art. 33 ust. 2 ustawy scaleniowej.

W aktualnym stanie na skutek nielegalnych działań organów obu instancji (tj. błędnego pouczenia Starosty o prawie wniesienia odwołania, stwierdzenia niedopuszczalności odwołań przez SKO), w celu końcowego załatwienia sprawy scalenia, powstała konieczność uchylenia decyzji SKO z [...] października 2013 r., o nr [...]. Bez wyeliminowania tej decyzji nie jest bowiem możliwe ostateczne załatwienie sprawy scalenia gruntów w drodze postępowania odwoławczego. Innymi słowy, rozpoznanie przez SKO sprawy scalenia gruntów przy uwzględnieniu treści złożonych odwołań, w tym wykonanie wyraźnych wytycznych WSA, zależy od tego czy w obrocie prawnym pozostanie w/w decyzja tego Organu. Dopiero uchylenie tej decyzji spowoduje powstanie stanu zgodnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa o postępowaniu odwoławczym w administracji. Na doprowadzenie do tego stanu pozwala przytoczony już wyżej art. 135 p.p.s.a. Należy tu nadmienić, iż WSA rozpoznając skargi na postanowienie SKO o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołań od decyzji Starosty nie mógł skorzystać z tej regulacji w odniesieniu do decyzji SKO z [...] października 2013 r., nr [...], bowiem sprawa niedopuszczalności odwołań rozstrzygana postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 K.p.a., z uwagi na swój czysto procesowy charakter związany z kontrolą wystąpienia przyczyn niedopuszczalności środka odwoławczego, nie pokrywa się granicami materialnoprawnymi sprawy scalenia gruntów.

Z przedstawionych względów Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak również decyzji SKO z [...] października 2013 r., o nr [...], na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, SKO rozpoznana merytorycznie odwołania osób wymienionych w uchylonym pkt 1 postanowienia SKO z dnia [...] października 2013 r., o nr [...], oraz I.S., w sposób określony w przepisach K.p.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania przed Sądem znajduje oparcie w art. 199 i 200, 202 § 2, 225 p.p.s.a.