Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1537/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 ust. 35a, 64, 140aa ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 122 poz 6 art. 1 ust. 2 lit. a) pkt (ii)
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych - wersja ujednolicona.  (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b), § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania S. R. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2014 r. w miejscowości S. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował L. P., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem buraków cukrowych (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy, tj. S. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: S. R. [...] "[...]". W toku czynności kontrolnych dokonano pomiaru długości, szerokości, wysokości oraz ważenia ww. pojazdu wraz z ładunkiem na legalizowanych wagach stacjonarnych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] oraz [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2014 r.

Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że załadunku dokonywało [...] "[...]" sp. z o.o., na miejscu załadunku nie było wagi, przy czym istniała możliwość zważenia tylko samego ładunku, bezpośrednio na oczyszczarce. Kierowca zeznał, że załadowca nie sprawdzał dowodów rejestracyjnych.

W związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli naruszeniami, pismem z dnia [...] października 2014 r. wszczęto wobec skarżącego postępowanie administracyjne.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. skarżący stwierdził między innymi, że odrębne ważenie każdej z osi pojazdu poddanego kontroli nie było prawidłowe. Uznał, że nie można wyznaczać za pomocą jednej pary wag nacisków np. potrójnej osi nienapędowej lub masy całkowitej ważonego pojazdu, takich ważeń można dokonywać tylko za pomocą liczby wag jaka odpowiada liczbie kół pojazdu. Jak podał skarżący, dwa ważenia różniły się od siebie, a różnice te wyniosły 1.200 kg, jednak organ nie odniósł się do tego, czym naruszył, w ocenie skarżącego, przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa.

Skarżący, odnosząc się do zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego, stwierdził, że nie wynika z niego, którego konkretnie zezwolenia zarzucono brak w trakcie wykonywania przewozu ładunku podzielnego, drogą wojewódzką, z przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Zdaniem skarżącego, organ kontroli nie wyjaśnił również niezgodnego z przewidzianym przez producenta wag SAW 10C/II sposobem wyznaczenia masy całkowitej oraz nacisku osi wielokrotnej.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 140aa ust. 1-3 Prd., art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7 Kpa., przez nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku niepodzielnego, którego podstawą były wyniki pomiaru dokonane dwiema wagami typu SAW 10C/II. Zarzucił naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 Kpa., poprzez uniemożliwienie wglądu do instrukcji obsługi wagi użytej podczas kontroli, naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu, art. 68 Kpa., przez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania decyzji, art. 75 § 1 Kpa., przez brak przyjęcia jako dowód danych zawartych w dokumentach przewozowych, określających rodzaj przewożonego ładunku, który jednocześnie dyskwalifikuje możliwość uzyskania zezwolenia kategorii VII. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że decyzja została oparta na wynikach ważenia bez ich weryfikacji, jako dowód przyjęto sumaryczny pomiar poszczególnych osi pojazdu, niezgodnie z przeznaczeniem zastosowanych wag. Zdaniem skarżącego, decyzja organu I instancji zawiera brak uzasadnienia faktycznego. Podkreślił, że przewożono ładunek podzielny, a organ I instancji nie wyjaśnił z jakiego powodu charakter ładunku nie ma znaczenia w zakwalifikowaniu kontrolowanego przejazdu do zezwolenia kategorii VII.

W ocenie skarżącego, obowiązujące regulacje prawne nie przewidują możliwości karania za przekroczenie nacisków osi, czy masy pojazdu, a jedynie za brak zezwolenia. Tymczasem zezwolenie kategorii VII jest wydawane dla ładunku niepodzielnego. Zdaniem skarżącego, protokół kontroli nie odpowiada wymaganiom zawartym w art. 68 Kpa., a zastosowane do pomiarów wagi, mając na uwadze stanowisko Najwyższej Izby Kontroli, nie służą do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.

W dalszej części odwołania skarżący wskazał, że podczas kontroli nie przeprowadzono powtórnego ważenia pojazdu, celem wyeliminowania możliwości przekroczenia błędów granicznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Jak podał skarżący, organ I instancji nie wyjaśnił również podstawy prawnej zastosowania tolerancji 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę. Zdaniem skarżącego, zastosowane do pomiarów wagi służą jedynie do pomiarów 10t, podczas gdy wyniki pomiarów przekraczają te wartości. Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

GITD we wskazanej na wstępie decyzji podał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,3t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 2,3t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,75%),

- nacisk na potrójnej osi nienapędowej naczepy 24,5t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 0,5t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,08%),

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 41,45t (po odjęciu 2% zaokrąglonych w górę do 0,11) - przekroczenie dmc o 1,45t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,62%),

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] października 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] stycznia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono ww. protokół kontroli z dnia [...] października 2014 r., który kierowca podpisał, nie wnosząc o powtórne zważenie zespołu pojazdów.

GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Jak wskazał organ, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 Prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem, jak podkreślił organ, z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii lll-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, na co zwrócił uwagę organ, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią 140aa ust. 3 pkt 1 Prd. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD podkreślił, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentne organy, kontrolowany został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących obowiązkach, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. GITD, odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska NIK w zakresie użycia wag SAW 10C/II, stwierdził, że pomiary kontrolowanego zespołu pojazdów zostały przeprowadzone za ich pomocą w prawidłowy sposób.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 Prd. Uznał też, że skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 Prd. GITD przypomniał, że w niniejszej sprawie przewożono buraki cukrowe - luzem, lecz podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i w związku z tym stwierdził, że nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

GITD zauważył, że obowiązki które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi.

Zdaniem GITD, między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jest to tego rodzaju zdarzenie, które w ogóle zdolne jest wywołać naruszenie i z reguły je wywołuje. To, czy następstwo jest normalne, czy nie, decydują kryteria obiektywne oparte na zasadach doświadczenia życiowego oraz dostępnej wiedzy.

Jak podał GITD, zgodnie z art. 64 ust. 1 Prd. już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia, a zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Nie kto inny bowiem, w opinii organu, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Zdaniem GITD, w kontekście powyższych regulacji prawnych oraz treści zgłaszanych przez skarżącego wyjaśnień, w niniejszej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu.

Wobec powyższego GITD stwierdził, że wskazane w zebranym materiale dowodowym warunki popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach, stanowiły okoliczności, na które strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GITD. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa., poprzez brak poczynienia wyczerpujących ustaleń odnośnie wag użytych do pomiaru nacisku ponad 10t oraz brak uzasadnienia zajętego stanowiska w sposób odpowiadający normie art. 107 § 3 Kpa.,

- błędną wykładnię art. 140ab ust. 1 pkt 2 Prd., poprzez zastosowanie sankcji w wysokości 15.000 złotych w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny drogą wojewódzką,

- akceptację przez organ II instancji naruszenia art. 68 Kpa., poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę do wydania skarżonej decyzji, poprzez niewskazanie nacisków poszczególnych kół pojazdów, które stały się podstawą do ustalenia nacisku poszczególnych osi pojazdów,

- akceptację przez organ II instancji naruszenia art. 75 § 1 Kpa., poprzez brak przyjęcia jako dowód danych zawartych w dokumentach przewozowych, określających rodzaj przewożonego ładunku, który to rodzaj dyskwalifikuje z możliwości uzyskania zezwolenia kategorii VII,

- akceptację przez organ II instancji naruszenia art. 75 § 1 Kpa., poprzez przyjęcie jako dowód wyniku dokonanego pomiaru ważenia bez jego weryfikacji, celem wyeliminowania możliwości wadliwego działania wag nieautomatycznych, tj. niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Gospodarki dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych,

- akceptację przez organ II instancji naruszenia art. 75 § 1 Kpa., poprzez przyjęcie jako dowód sumarycznego wyniku pomiaru poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu w celu wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz potrójnej osi nie napędowej, dokonanego dwiema przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o maksymalnym zakresie pomiarowym wynoszącym 10.000 kg, niezgodnie z ich przeznaczeniem określonym przez producenta wag,

- naruszenie art. 9 oraz art. 10 § 1 Kpa., poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego,

- naruszenie art. 107 § 1 Kpa., poprzez brak uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji w zakresie m.in. oceny materiału dowodowego i jego subsumpcji do konkretnej normy prawnej w zakresie wskazania zezwolenia kategorii VII, za brak którego została nałożona kara pieniężna w wysokości 15.000 złotych oraz błędnego przyjęcia poprawności wykorzystania wag SAW 10C/II do wyznaczenia wartości nacisków osi pojazdu przekraczających ich możliwości techniczne,

- naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym i innych aktach prawnych, w zakresie pominięcia dowodów świadczących o braku podstaw do wydania skarżonej decyzji administracyjnej, a także błędne zastosowanie sankcji w odniesieniu do stwierdzonego stanu faktycznego.

Skarżący w oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął postawione zarzuty, powtarzając argumentację zaprezentowaną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji. Odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych traktującego o wykorzystaniu wag SAW 10C/II do ważenia pojazdów i podkreślił, że ze świadectw wag użytych w trakcie kontroli wynika, iż ich maksymalne obciążenie wynosi 10.000 kg, tymczasem w niniejszej sprawie posłużyły one do stwierdzenia nacisku wielkość tę przekraczającego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz zaprezentowane na etapie postępowania administracyjnego. Przywołał argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1724/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").

Badając decyzję GITD według powyższych kryteriów uznać należy, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 października 2014 r. na drodze wojewódzkiej [...] ,w miejscowości S., zatrzymano do kontroli samochód marki [...] o nr. [...] wraz naczepą marki [...]. Pojazdem kierował L. P., który wykonywał przejazd z ładunkiem w postaci buraków cukrowych w imieniu skarżącego. Przeprowadzono kontrolę ww. pojazdu i wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

1) rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego z ładunkiem: 41,45 t, zatem przekroczono wartość dopuszczalną wynoszącą 40,0 t o wartość 1,45 t (przekroczenie procentowe - 3,82%),

2) rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego wyniósł 10,3 t; zatem przekroczono wartość dopuszczalną przewidzianą dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t o wartość 2,3 t (przekroczenie procentowe - 28,75%),

3) rzeczywisty nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy ciężarowej: 24,5 t; zatem przekroczono wartość dopuszczalną wynoszącą 24,00 t o wartość 0,5 t (przekroczenie procentowe - 2,08%).

Jak wynika z protokołu kontroli kierowca nie wnosił o powtórne ważenie pojazdu, o takiej możliwości został pouczony przez organ. Podkreślenia wymaga również fakt, że kierowca podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag. Protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony w przypisanej formie przez powołany organ, stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 378/09). Innymi słowy prawidłowo sporządzony protokół obrazuje rzeczywisty stan faktyczny ustalony podczas czynności kontrolnych. W tym miejscu Sąd zauważa, że skarżący nie przeciwstawił protokołowi kontroli żadnego skutecznego kontrdowodu.

Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 Prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 Prd.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii I-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca przyjął bowiem, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. (art. 140 ab 1 pkt 3 lit. c u.t.d.). Kara ta została zdeterminowana przekroczeniem nacisku na pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego, gdzie w wyniku kontroli wskazano przekroczenie nacisku o wartość 2,3 t w stosunku do wartości dopuszczalnej na drodze wojewódzkiej [...] – 8 t. Przekroczenie procentowe kształtowało się na poziomie 28,75 %.

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wagi SAW 10 C/II nadają się do wyznaczania nacisków pojedynczej osi napędowej.

Jeżeli chodzi o zarzuty skarżącego dotyczące użycia w czasie kontroli niewłaściwych wag Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do zakwestionowania w niniejszej sprawie wyników ważenia należącego do skarżącego pojazdu marki Scania nieautomatyczną wagą elektroniczną typu SAW 10C/II.

A zatem nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10C mogły służyć do pomiaru nacisków osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu (DMC). Wagi wykorzystane w sprawie legitymowały się w dacie kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej.

Jak wynika z treści dołączonego do instrukcji obsługi wag SAW 10C Świadectwa Homologacji nr [...] są one zgodne z wymaganiami dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.), wdrożonej do systemu prawa polskiego omawianym rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r.

Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 w zw. z załącznikiem I "wymogi metrologiczne" lp. 2.1). Podobnie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania m.in. kar lub podobnych typów opłat. Również obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r., której normy aktualnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary.

A zatem wagi o klasie dokładności IIII, czyli takie jak użyte przez organ kontrolny, mogą służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu (DMC). Zgodnie natomiast z dokumentem homologacji tych wag (załączonym do ich instrukcji obsługi) i ich instrukcją obsługi, można było dokonać także pomiarów nacisków osi, w tym osi wielokrotnych, na drogę.

Ponadto, jak wskazano, kontrolowany pojazd był pojazdem trzyosiowym, z czego oś druga i trzecia stanowiły osie składowe podwójnej osi napędowej. Wobec tego masa wskazanego pojazdu mogła być wyznaczona za pomocą wag typu SAW 10C, albowiem możliwość taka wprost wynika z cytowanej treści Instrukcji Obsługi tych urządzeń.

Możliwość dokonywania pomiarów DMC wagami SAW 10C była już przedmiotem rozważania Sądów Administracyjnych, które między innymi w wyrokach WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 3055/15 oraz VI SA/Wa 7551/13 i wyrokach NSA o sygn. akt II GSK 1872/14 oraz II GSK 2280/11 orzekły, iż możliwy jest pomiar DMC przy użyciu tych wag.

Natomiast odnośnie kwestii wartości obciążenia maksymalnego wag typu SAW 10C/II wynoszącego 10 000 kg, zawartego w każdym ze świadectw legalizacji wag użytych do kontroli, to warto zwrócić uwagę, iż ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze na dwóch wagach przenośnych (każda waga pod jedno koło na oś pojazdu), a zatem maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wynosi 10 000 kg, a na oś 20 000 kg. Ważenie pojazdu odbyło się dwoma wagami przenośnymi SAW 10C/II o łącznym obciążeniu na oś pojazdu 20 000 kg. W związku z powyższym argumentację skarżącego i w tym zakresie należy uznać za chybioną.

Sąd podziela również stanowisko organu odnośnie pisma Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2011 r., że pismo to nie stanowi źródła prawa i nie zostało poparte żadną analizą prawną.

W niniejszej sprawie organ nie mógł również wobec skarżącego zastosować art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i 2 P.r.d.

W art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i 2 P.r.d. ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym. Cytowany wyżej art. 140 aa ust. 4 i tej ustawy przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Co istotne, ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (zob. w tej materii: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do kwestii braku odpowiedzialności skarżącego za powstałe naruszenie, Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających zwolnienie go od tej odpowiedzialności.

Skarżący podnosił, że jedynie naruszenie art. 75 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowodu danych zawartych w dokumentach przewozowych, które dyskwalifikowały w jego ocenie możliwość uzyskania zezwolenia, gdyż przewożono towar podzielny.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń, Sąd uznał, iż skarżący nie wykazała okoliczności wynikających z hipotezy art. 140 aa ust. 4 P.r.d. uwalniających go od odpowiedzialności. Wobec takiego stanowiska, zwrócić uwagę należy, że skarżący jako profesjonalny podmiot przyjmując określony towar do przewozu zobowiązana jest pozyskać wiedzę odnośnie nie tylko jego ciężaru ale i właściwości, a także jego wpływu na obciążenie osi transportującego go pojazdu. Bazą do przedmiotowych informacji winny być dokumenty dotyczące przewożonego towaru, jak i dokumenty dotyczące dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej. Ponadto Sąd nadmienia, że w wypadku przewozu towarów podzielnych skarżący mógł go podzielić na mniejsze partie.

W ocenie Sądu, w zaistniałych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżący uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, tak aby uniknąć naruszenia prawa. Przyjęcie do przewozu bez żadnych dodatkowych sprawdzeń ładunku, co do zasady naraża dokonującego takiego przewozu na obciążenie skutkami niewłaściwie dokonanego załadunku. Natomiast podjęcie ryzyka wynikającego z takiej sytuacji, jest decyzją biznesową, którą podejmuje przedsiębiorca i której skutki winien brać pod uwagę.

Także w kontekście oceny zachowania należytej staranności skarżąca nie wykazała jakie konkretnie przedsięwzięła działania, aby zapobiec powstaniu naruszeń prawa w przedmiotowym zakresie. W szczególności nie przedstawiła dowodów wcześniejszego ważenia pojazdu wraz z ładunkiem, ani dokonania jego oględzin. W niniejszej sprawie przewożony był co prawda towar sypki w postaci buraków cukrowych, jednak art. 140 aa ust. 4 pkt 2 również nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż doszło do przekroczenia DMC pojazdu.

Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. W przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił bowiem istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając postępowanie dowodowe a w uzasadnieniu decyzji dał wyraz swemu stanowisku i ocenie materiału dowodowego czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne i wskazując dowody, na których się oparł.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem decyzję podjęto na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i miała zagwarantowane prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań na każdym etapie postępowania.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za nałożeniem kary pieniężnej. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy, który to organ ponownie rozstrzygał sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: art. 15 k.p.a.).

W tym świetle zarzuty podniesione w skardze, zarówno w zakresie prawa materialnego oraz procesowego uznać należało za nieuzasadnione.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego są zgodne z prawem.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.