Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 924/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Pracownicy urzędów państwowych
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Joanna Runge – Lissowska Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Głównego Urzędu Miar od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2108/05 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2108/05 po rozpoznaniu skargi J. M. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...], nr [...] stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...], nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Miar po rozpoznaniu skargi J. M. wniesionej na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie odwoławcze. Organ podniósł, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Miar po rozpoznaniu odwołania J. M. (wniesionego w dniu 15 października 2004 r.) na doręczone mu w dniu 13 stycznia 2004 r. pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636), art. 5 § 2 pkt 4, 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. odwołującą z dniem 31 grudnia 2003 r. J. M. ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. M. z dniem 1 czerwca 1983 r. został mianowany na stanowisko Naczelnika w Obwodowym Urzędzie Miar w [...]. Z dniem 1 stycznia 1993 r. skarżącego przeniesiono, za jego zgodą, na stanowisko Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...]. W dniu 3 stycznia 1994 r. Prezes Głównego Urzędu Miar wydał na podstawie art. 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych akt mianowania J. M. z dniem 1 stycznia 1994 r. na stanowisko Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...]. Pismem z dnia 19 grudnia 2003 r. na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach Prezes Głównego Urzędu Miar odwołał J. M. z dniem 31 grudnia 2003 r. ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...].

Organ zgodził się z poglądem skarżącego, że pismo z dnia 19 grudnia 2003 r. nie ma charakteru decyzji administracyjnej i wobec tego nie powinno wywoływać skutków prawnych. Wskazał, że odwołanie skarżącego nie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, bowiem w dniu doręczenia mu pisma z dnia 19 grudnia 2003 r., tj. w dniu 30 grudnia 2003 r. był on mianowanym urzędnikiem państwowym, a nie pracownikiem powołanym. W konsekwencji skoro skarżący nie był pracownikiem powołanym, nie mogło wywrzeć skutku prawnego odwołanie go ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...]. Organ stwierdził, że Prezes Głównego Urzędu Miar błędnie zakwalifikował pismo z dnia 19 grudnia 2003 r. jako decyzję administracyjną, na skutek czego wszczął postępowanie odwoławcze i wydał decyzję z dnia [...] w sprawie, która nie miała charakteru sprawy administracyjnej.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Prezes Głównego Urzędu Miar w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżona decyzja w całości uwzględnia żądania strony zawarte w skardze z dnia 19 lipca 2005 r. Podniósł, że umorzenie postępowania było konsekwencją przyjęcia, iż z uwagi na status prawny skarżącego (urzędnik państwowy mianowany na podstawie przepisów o pracownikach urzędów państwowych) brak jest podstawy do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odwołania go ze stanowiska.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] oraz decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...]., a ponadto stwierdził, że na podstawie art. 152 P.p.s.a. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Sąd wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia organu administracji stanowił art. 54 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Unormowanie to ma umożliwić organowi weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd. Stanowi ono dla organu wyjątkowe upoważnienie do kontroli własnej, ostatecznej i zaskarżonej do sądu decyzji. Efektem uruchomienia takiej kompetencji musi być uwzględnienie skargi w całości. Zdaniem Sądu zadośćuczynienie skardze w całości w rozumieniu omawianego przepisu, to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostanie rozstrzygnięta ostatecznie zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. Jeżeli strona zaskarży wydaną w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. ustawy decyzję, sąd bada ten akt oraz całokształt prawnych i faktycznych okoliczności sprawy mając przede wszystkim na uwadze, czy realizuje on zgodnie z prawem przesłankę uwzględnienia skargi w całości.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że eliminując z obrotu prawnego nielegalną decyzję organu administracji publicznej, która powołuje się na art. 54 § 3 P.p.s.a. ustawy sąd jest też uprawniony do wyeliminowania z obrotu prawnego poprzedzających ją decyzji, o których wymieniona rozstrzygała, albowiem wszystkie te decyzje wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856).

Sąd podniósł, że skarżący w dniu doręczenia mu (13 stycznia 2004 r.) pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. o odwołaniu z dniem 31 grudnia 2003 r. ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] był pracownikiem mianowanym, którego stosunek pracy nawiązano na podstawie aktu mianowania przez Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 3 stycznia 1994 r. wydanego na podstawie art. 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych. Zgodnie z tym przepisem stosunek pracy z urzędnikami państwowymi zajmującymi stanowiska kierownicze lub samodzielne nawiązywano na podstawie mianowania. Mianowania dokonywał kierownik urzędu państwowego, chyba że przepisy szczególne stanowiły inaczej. Twierdzeniu, że w dniu doręczenia skarżącemu pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. był on pracownikiem mianowanym nie sprzeciwia się regulacja, zawarta w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Miar (Dz.U. Nr 55, poz. 247), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1994 r. Zgodnie z powołanym przepisem naczelników obwodowych urzędów miar powoływał i odwoływał Prezes Urzędu na wniosek dyrektorów właściwych urzędów okręgowych. Takie sformułowanie powołanej normy prawnej, która określała jedynie właściwość organu i wprowadzała wymóg uprzedniego złożenia wniosku przez dyrektora właściwego urzędu okręgowego, nie mogło przesądzać o podstawie nawiązania stosunku pracy z naczelnikiem obwodowego urzędu miar. Zdaniem Sądu nie należy przywiązywać nadmiernej wagi do określenia "powołuje i odwołuje" użytego w powołanym przepisie, bowiem określenia te nie są używane przez ustawodawcę konsekwentnie i nie zawsze przesądzają o podstawie zatrudnienia. Są tradycyjnie używane dla określenia powierzenia pewnej istotnej funkcji, zwłaszcza takiej, której pełnienie wiąże się ze szczególnymi uprawnieniami, na przykład z kompetencją do wydawania decyzji administracyjnych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt I PKN 766/99, OSNP 2002/5/104). Również wejście w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach, która w art. 12 ust. 4 stanowi, że naczelników powołuje i odwołuje Prezes Głównego Urzędu Miar na wniosek właściwego dyrektora, nie wpłynęło na prawną podstawę zatrudnienia skarżącego.

Statusu J. M., jako pracownika urzędu państwowego nie zmieniła także ustawa z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie ustawy o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 136, poz. 704 ze zm.), która w art. 1 pkt 3 skreśliła m.in. art. 4 cyt. ustawy o pracownikach urzędów państwowych, który przewidywał mianowanie jako podstawę nawiązania stosunku pracy z urzędnikami państwowymi zajmującymi stanowiska kierownicze lub samodzielne. Przepis art. 2 ust. 3 powołanej ustawy nowelizującej stanowi bowiem, że stosunki pracy nawiązane przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania pozostają w mocy i mogą być zmieniane i rozwiązywane na zasadach określonych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Sąd stwierdził zatem, że w dniu doręczenia skarżącemu pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. rozwiązanie z nim stosunku pracy musiało nastąpić w trybie i na warunkach przewidzianych w art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, przybierając prawną formę decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych dotyczące nawiązania, zmiany lub rozwiązania stosunku pracy z pracownikami mianowanymi są decyzjami w rozumieniu art. 1 pkt 1 oraz art. 104 K.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSP 1982, nr 9, poz. 169).

Sąd pierwszej instancji oceniając charakter prawny pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. wskazał, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9–10, poz. 169).

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. o odwołaniu J. M. ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] zawiera wszystkie wymienione powyżej elementy, co pozwala zakwalifikować je jako decyzję administracyjną.

Przepisy powołanej ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie znają pojęcia "odwołania ze stanowiska", gdyż dotyczy ono rozwiązania stosunku pracy powstałego na podstawie powołania. Wskazując, że stanowisko służbowe jest podstawowym składnikiem każdego stosunku pracy mianowanego pracownika urzędu państwowego Sąd Wojewódzki stwierdził, że decyzja administracyjna, która rozstrzyga wyłącznie o odwołaniu mianowanego urzędnika państwowego z zajmowanego stanowiska jest w istocie decyzją o rozwiązaniu stosunku pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 1990 r., sygn. akt II SA 525/90, ONSA 1990, nr 2–3, poz. 53).

W ocenie Sądu powyższej oceny nie może zmienić fakt późniejszego przeniesienia skarżącego "w związku z odwołaniem", na podstawie art. 10 ust. 1b cyt. ustawy o pracownikach urzędów państwowych, na stanowisko Zastępcy Naczelnika w grupie stanowisk koordynujących i samodzielnych w służbie cywilnej w Obwodowym Urzędzie Miar w [...].

Sąd stwierdził zatem, że pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. o odwołaniu J. M. ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 K.p.a., która obarczona jest jednak szeregiem wad, jak niepowołanie podstawy prawnej rozwiązania stosunku pracy, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, czy brak pouczenia, czy i w jakim trybie przysługuje od niej środek zaskarżenia.

Decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 19 grudnia 2003 r. doręczono skarżącemu w dniu 13 stycznia 2004 r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem. Wnosząc odwołanie w dniu 15 października 2004 r. (zatem z ponad ośmiomiesięcznym uchybieniem terminu) J. M. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Po przekazaniu odwołania według właściwości Prezesowi Głównego Urzędu Miar postanowieniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 maja 2005 r., nr [...], organ ponownie rozpatrujący sprawę nie odniósł się w żaden sposób do powołanego wniosku o przywrócenie terminu oraz do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który zgodnie z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Odnosząc się do powyższego Sąd zauważył, że warunkiem skuteczności czynności procesowej (wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ, do którego zwrócono się o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy wniosek został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie.

Rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a. – por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99, LEX nr 48749). Zdaniem Sądu decyzja Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...], nr [...] rażąco narusza prawo.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Miar uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] i umorzył postępowanie odwoławcze. Umorzenie postępowania odwoławczego jest dopuszczalne, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanką bezprzedmiotowości jest śmierć strony w toku postępowania odwoławczego, w sprawie dotyczącej interesów o charakterze ściśle osobistym albo zrzeczenie się uprawnień przez stronę lub uchylenie przepisów prawnych, które poprzednio uzależniały prawną dopuszczalność wykonywania pewnej działalności od uprzedniego uzyskania pozwolenia. Postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe także wskutek skutecznego cofnięcia odwołania przez stronę. W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniała żadna z powołanych przesłanek. Nie wystąpiła też żadna inna okoliczność, która spowodowałaby bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. Bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie w ten sposób skarżącego możliwości obrony praw stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 1985 r., sygn. akt II SA 1585/84, OSPiKA 1987, nr 4, poz. 81).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Głównego Urzędu Miar. W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 13 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych poprzez uznanie, że rozwiązanie stosunku pracy z J. M. jako mianowanym urzędnikiem państwowym powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego;

2) art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych poprzez przyjęcie, że J. M. był pracownikiem mianowanym, a odwołanie go ze stanowiska naczelnika obwodowego urzędu miar miało charakter decyzji administracyjnej.

W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] w sytuacji braku przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności tej decyzji;

2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że ww. decyzja Prezesa Głównego Urzędu Miar w rażący sposób narusza prawo w sytuacji, gdy istniały przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego przez organ.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że J. M. był pracownikiem mianowanym, zatrudnionym w Obwodowym Urzędzie Miar w [...] na stanowisku naczelnika. Z dniem 1 lipca 1999 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Stosownie do art. 136 ust. 1 tej ustawy z dniem jej wejścia w życie pracownicy zatrudnieni w urzędach miar stali się z mocy prawa pracownikami służby cywilnej. W myśl art. 137 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, stosunki pracy nawiązane w urzędach, o których mowa w art. 2, a więc m.in. w urzędach miar (art. 2 ust. 1 pkt 3), przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania na zasadach określonych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych, pozostają w mocy nie dłużej, niż do dnia 31 grudnia 2003 r. (termin ten został następnie przedłużony do 31 grudnia 2010 r.). Art. 138 ustawy przewiduje natomiast, że do pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania, zgodnie z przepisami ustawy o pracownikach urzędów państwowych – stosuje się art. 10 ust. 1a, 1b, 5, art. 13–16 oraz 27 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie przepis art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, stanowiący o możliwości odwołania od decyzji w sprawach wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem mianowanym oraz przysługującej mu skardze na tę decyzje do sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych w K.p.a., nie ma zastosowania.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej spory o roszczenie ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej są rozpatrywane przez sądy pracy.

Zatem pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar powinno być zakwalifikowane raczej jako zwykłe oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, a nie jako decyzja administracyjna, podlegająca kontroli sądu administracyjnego. Skoro natomiast J. M, z dniem 1 lipca 1999 r. stał się z mocy prawa członkiem korpusu służby cywilnej, z którym rozwiązano stosunek pracy (jakkolwiek z naruszeniem art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych), to sprawa zasadności i zgodności z prawem rozwiązania stosunku pracy podlega rozpoznaniu przez sąd pracy, a nie organ administracji państwowej (por. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2002 r. I PKN 250/01, OSNP 2004, nr 8, poz. 141). Zdaniem organu umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość było uzasadnione, gdyż jako bezprzedmiotowe należało uznać postępowanie prowadzone przez organ administracji w sprawie z zakresu prawa pracy, do której rozpoznania właściwy jest sąd pracy.

Organ odnosząc się do charakteru prawnego stosunku pracy skarżącego wskazał, że zgodnie z obowiązującym w dniu jego mianowania na stanowisko Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar (1 stycznia 1994 r.) przepisem art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych przepisów tej ustawy dotyczących nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy nie stosuje się do osób powoływanych do pełnienia funkcji organów administracji państwowej oraz na inne stanowiska kierownicze w administracji państwowej, w trybie określonym w przepisach szczególnych. W dniu 1 stycznia 1994 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Miar. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy organami administracji miar podległymi Prezesowi Głównego Urzędu Miar są dyrektorzy okręgowych urzędów miar oraz naczelnicy obwodowych urzędów miar (powoływani zgodnie z art. 4 ust. 3 przez Prezesa Głównego Urzędu Miar). Oznacza to, że w dniu 3 stycznia 1994 r. nie było prawnie dopuszczalne mianowanie J. M. na stanowisko naczelnika obwodowego urzędu miar. Zważywszy natomiast na zasadę, że o treści stosunku prawnego decyduje nie jego nazwa, lecz treść, organ stwierdził, że akt mianowania J. M. ma charakter powołania na stanowisko naczelnika obwodowego urzędu miar w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy o utworzeniu Głównego Urzędu Miar. W tej sytuacji nie może być kwestionowane uprawnienie Prezesa Głównego Urzędu Miar do odwołania skarżącego z przedmiotowego stanowiska, co też Prezes uczynił pismem z dnia 19 stycznia 2003 r. Stosunek pracy J. M. był więc stosunkiem pracy na podstawie powołania. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną skarżącemu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje w sprawie wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem kompetencji sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy co do jej istoty w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z J. M. (por. wyrok SN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 października 1996 r., sygn. akt III ARN 51/96, OSNAPiUS 1997, nr 8, poz. 123).

W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jej przesłanki enumeratywnie wymienione zostały w § 2 art. 183 P.p.s.a. Przywołany przepis w pkt 1 wskazuje niedopuszczalność drogi sądowej jako jedną z okoliczności skutkującą nieważnością postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z sytuacją taką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie z następujących powodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, że pismo z dnia 19 grudnia 2003 r., którym skarżący został odwołany ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] stanowiło w istocie decyzję administracyjną o rozwiązaniu stosunku pracy oraz że oceny takiej nie może zmieniać fakt przeniesienia skarżącego w związku z jego odwołaniem na stanowisko Zastępcy Naczelnika w tym samym urzędzie. Chociaż ze stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić, to konsekwencją takiej oceny charakteru pisma z dnia 19 grudnia 2003 r. powinno być odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., albowiem sprawa nie należałaby do właściwości sądu administracyjnego.

Z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił moc obowiązującą art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.). Wymieniony przepis stanowił, że od decyzji w sprawie wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innej pracy, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków urzędnikowi państwowemu mianowanemu przysługiwała skarga do sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższy przepis został skreślony przez art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 1 stycznia 2004 r. Oznacza to, że nawet przy zaaprobowaniu poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do charakteru pisma z dnia 19 grudnia 2003 r., które doręczone zostało skarżącemu już po skreśleniu przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, skarżącemu nie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Do czasu skreślenia z dniem 1 stycznia 2004 r. art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych sprawa rozpatrywania sporów o roszczenia urzędników ze stosunku pracy uregulowana była różnie wobec urzędników państwowych mianowanych i wobec urzędników państwowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W stosunku do tych ostatnich, zgodnie z art. 39 ustawy, miał zastosowanie bez żadnych ograniczeń tryb określony w Kodeksie Pracy. Natomiast w odniesieniu do urzędników państwowych mianowanych, w art. 38 ust. 1 ustawy określone zostały rodzaje spraw, w których rozpatrywanie sporów podlegało trybowi postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego. W związku ze skreśleniem ust. 2 art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych także ta kategoria spraw przypisana została kognicji sądu powszechnego – sądu pracy.

Niezależnie od powyższego nie można podzielić oceny Sądu I instancji w zakresie uznania pisma odwołującego skarżącego ze stanowiska za decyzję administracyjną rozwiązującą stosunek pracy, a to przede wszystkim z tej przyczyny, że odwołanie nie wywołało takiego skutku.

Ma rację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie twierdząc, że skarżący posiadał status urzędnika państwowego mianowanego, a więc nie był pracownikiem powołanym. Jeżeli tak, to skoro skarżący nie był pracownikiem powołanym, odwołanie go ze stanowiska nie wywołało żadnego skutku prawnego, a już na pewno nie skutkowało rozwiązaniem stosunku pracy, skoro bezpośrednio po odwołaniu przeniesiono skarżącego na inne stanowisko i jego stosunek pracy był dalej kontynuowany. Skutkiem powyższego w żadnym wypadku nie można podzielić poglądu Sądu I instancji, że pismo z dnia 19 grudnia 2003 r., którym skarżący został odwołany z dotychczasowego stanowiska stanowiło decyzję administracyjną o rozwiązaniu stosunku pracy w trybie art. 13 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. W sytuacji skarżącego w związku z odwołaniem go ze stanowiska Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] nie doszło do wypowiedzenia ani też rozwiązania w inny sposób stosunku pracy, nie znajdował więc zastosowania tryb postępowania określony w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, a poczynając od dnia 1 stycznia 2004 r. określony w art. 38 powołanej wyżej ustawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż postępowanie przeprowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotknięte jest wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy orzekł jak w sentencji.