Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2965/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Agencja Mienia Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 i art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Mienia Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2274/19 w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2274/19 w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2308 ze zm.) oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1b oraz art. 26 ust. lit. 3 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 133 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, po rozpatrzeniu odwołania K. D. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w S. nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o wypłacie mjr. K. D. odprawy mieszkaniowej w wysokości 263 836,42 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że mjr K. D. zawodową służbę wojskową jako służbę stałą pełnił do [...] marca 2019 r. Na dzień zwolnienia ze służby posiadał 31 lat 6 miesięcy i 28 dni wysługi wojskowej zaliczanej do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową i od [...] kwietnia 2019 r. nabył uprawnienia do emerytury wojskowej. Prawo do zakwaterowaniu, w dniu zwolnienia ze służby, realizował w formie świadczenia mieszkaniowego. W dniu [...] kwietnia 2019 r. strona złożyła do Dyrektora wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej wraz ze wskazaniem, w toku postępowania, że miał uprawnienia do 5 norm - należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby – stan z [...] maja 2017 r. Dyrektor rozstrzygając o wypłacie odprawy w decyzji nr [...] z [...] lipca 2019 r. do jej wyliczenia uwzględnił 4 normy wskazując, że syn strony K. D. - jest również żołnierzem i jego prawo do zakwaterowania jest realizowane odrębnie (otrzymuje świadczenie mieszkaniowe) dlatego nie może zostać, do ustalenia kwoty odprawy, uwzględniona norma na niego. W odwołaniu podniesiono, że odprawa mieszkaniowa została przyznana z pominięciem członka rodziny wnioskodawcy – syna K. D.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przytoczył art. 23 ust.1 pkt 1b, art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, art. 41 ust. 1 tej ustawy. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego o wydanie decyzji w przedmiocie odprawy mieszkaniowej organ zobligowany jest m.in. do ustalenia ilości norm, która powinna zostać uwzględniona przy obliczeniu należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej i ten zakres jest w niniejszej sprawie istotą sporu, tj. czy przy wyliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należało uwzględnić, także normę na syna skarżącego, który jest obecnie żołnierzem zawodowym.

Organ stwierdził, że przyjęcie do określenia kwoty odprawy mieszkaniowej również normy na syna wnioskodawcy, który wprawdzie - w dniu wskazanym przez skarżącego nie miał 25 lat i nie był wówczas żołnierzem i zamieszkiwali wspólnie - byłoby sprzeczne z celem odprawy mieszkaniowej tj. z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Organ przywołał wyrok Sądu Najwyższego z 7 października 2011 r. sygn. akt II CSK 693/10, LEX nr 1102855, w którym wskazano, że ekonomiczną funkcją odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu wypłaconej ze środków Skarbu Państwa, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej. Z brzmienia przepisu art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że chodzi również o zabezpieczenie potrzeb rodziny żołnierza, w tym o wspólnie zamieszkałe dzieci (...). Tym samym jak wskazał organ wydanie decyzji o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej poprzedza ocena oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień przez niego wskazany, jednakże z uwzględnieniem okoliczności zaistniałych na dzień wydania rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie ocena ta sprowadza się do wniosku, że w celu uniknięcia "dublowania się" zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych syna skarżącego, nie jest możliwe przyjęcie normy na tego członka rodziny. K. D., syn strony, jest żołnierzem zawodowym co wynika z akt sprawy i ma obecnie zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Pominięcie tego faktu i przyjęcie, że potrzeby mieszkaniowe będzie zabezpieczał z odprawy ojciec sprzeciwiałoby się ze stanem faktycznym sprawy. Dlatego pomimo, że uprawnienie wnioskodawcy do określenia dnia, na który ma zostać określona ilość norm mu przysługujących jest fikcją prawną, jednakże w rozpoznawanej sprawie jej proste zastosowanie nie byłoby do pogodzenia z porządkiem prawnym i ww. zasadą praworządności. Zatem powołując się na cel odprawy mieszkaniowej organ stwierdził, że wypłata odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem normy na syna skarżącego, który na dzień rozstrzygania ma zabezpieczone - przez Państwo - potrzeby mieszkaniowe (otrzymuje comiesięcznie świadczenie mieszkaniowe w kwocie 660 zł, do czasu kiedy będzie możliwe przez Agencję zrealizowanie jego prawa do zakwaterowania poprzez przydział kwatery) byłaby sprzeczna z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu.

Decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. stała się przedmiotem skargi K. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie, w jakim Prezes AMW utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w S. i orzekł o wypłacie odprawy mieszkaniowej z pominięciem uwzględnienia naliczenia normy odprawy mieszkaniowej przysługującej wnioskodawcy na syna K. D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę.

W ocenie Sądu Prezes Agencji Mienia Wojskowego rozpatrując sprawę jako organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował w niniejszej sprawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Organ naruszył również art. 6 k.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie jest bezsporne, że skarżącemu przysługuje prawo do odprawy mieszkaniowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu). Zdaniem Sądu Prezes Agencji Mienia Wojskowego miał podstawy do uwzględnienia odwołania strony od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w S. w zakresie w jakim organ I instancji przy ustaleniu wysokości odprawy mieszkaniowej niewłaściwie zastosował art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Nie było bowiem podstaw, aby rozpatrując odwołanie strony, przyjąć za trafne ustalenie organu I instancji o konieczności uwzględnienia do wyliczeń mniejszej ilości norm niż należne skarżącemu w dniu przez niego wskazanym, tj. [...] maja 2017 r. Zaprezentowany przez organ I instancji pogląd doprowadził w istocie do tego, że przepis art. art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie został właściwie zastosowany.

Okoliczność, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] lipca 2019 r. syn skarżącego pełnił służbę wojskową kontraktową i otrzymywał świadczenie mieszkaniowe w żaden sposób nie wpływa na uprawnienie skarżącego do odprawy mieszkaniowej ani na wysokość należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej. Kwestia świadczeń przysługujących synowi skarżącego nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta jest powtórzeniem konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). W sprawie tej nie wystąpiła wątpliwość co do rozumienia stosowanej normy prawnej. Występuje ona w takiej postaci, że bezpośrednie rozumienie wystarczy na potrzeby rozstrzygnięcia. W sprawie tej nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że wypłata odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem ilości norm wskazanych przez skarżącego na dzień [...] maja 2017 r. jest sprzeczna z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu z uwagi na okoliczności podniesione przez organ I instancji.

Stany faktyczne, na które organ powołał się w odpowiedzi na skargę nie są tożsame ze stanem faktycznym niniejszej sprawy, w której ustalenie, że syn skarżącego mieszkał z nim i nie miał ukończonych 25 lat w dniu [...] maja 2017 r., a zatem był członkiem rodziny, którego uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkaniowej, jest bezsporne i nie było przez organ kwestionowane. W skardze wskazano nadto, że syn skarżącego mieszka z nim nadal.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Agencji Mienia Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 3 pkt 2 oraz art. 21 ust 1 ustawy o zakwaterowaniu poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, w następstwie błędnie dokonanej wykładni cytowanych powyżej przepisów i uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do zaniżenia wysokości odprawy mieszkaniowej.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi względnie o uchylenie wyroku do przekazania do ponownego rozpatrzenie przez Sąd I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm obowiązujących oraz rozpoznanie sprawy w "trybie uproszczonym".

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał na błędną interpretację przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu dokonaną wg literalnego brzmienia przez Sąd I instancji oraz brak uwzględnienia istotnych okoliczności faktycznych na dzień wydania decyzji o odprawie mieszkaniowej. Skarżący kasacyjnie podniósł, że wniosek by dziecka nie uwzględniać w odprawie płynie z teleologiczno-funkcjonalnej wykładni powyższych przepisów oraz art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. Skoro celem w/w przepisów jest pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny po zakończeniu służby, to brak jest podstaw aby na ich podstawie przydzielić normę na syna, któremu państwo realizuje prawo do kwatery z racji pełnienia przez niego służby wojskowej. (...) Na państwie, a nie na skarżącym, spoczywa obowiązek zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych. Zmiana art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu nowelą w 2015 r. jest zmianą poselską, która nie uwzględnia skutków zdarzeń zaistniałych po wskazanej przez żołnierza dacie, stąd wątpliwości organu co do zasadności stosowania wykładni literalnej cyt. wyżej przepisu jako wyłącznie właściwej, a nieuwzględniającej np. skutków rozwiązania małżeństwa, śmierci członka rodziny (...) – w zakresie naliczania norm do obliczania odprawy. Na poparcie twierdzeń skarżący kasacyjnie przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2621/17.

Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Skarżący podkreślił, że spełnił wszystkie przesłanki określone przepisami ustawy, pozwalające na uwzględnienie przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej norm na dzieci, w tym na jego syna. Podniósł nadto, że gdyby ustawodawca rzeczywiście uzależnił przyznanie żołnierzowi normy odprawy mieszkaniowej od tego, czy dziecko do 25 roku życia jest samodzielne (...), to zapewne kryteria takie zawarłby w stosownym przepisie ustawy. Skarżący, odnosząc się do przywołanego w skardze kasacyjnej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2621/17, podniósł, że istotą sporu było ustalenie, czy przy wyliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należnej skarżącemu, należało uwzględnić także czworo małoletnich dzieci przebywających czasowo w prowadzonej przez skarżącego zawodowej rodzinie zastępczej. Skarżący wskazał, że przywołany wyrok tylko w niewielkim zakresie związany jest z przedmiotem niniejszej sprawy, tj. dotyczy tak jak niniejsza sprawa odprawy mieszkaniowej. Tym samym jest on nieadekwatny do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Skarżący podkreślił, że w skardze kasacyjnej błędnie wskazano, iż jest reprezentowany przez radcę prawnego, bowiem skarżący występuje samodzielnie w sprawie.

W nawiązaniu do skargi kasacyjnej K. D. przesłał wydruk komputerowy zawierający informację prasową zamieszczoną w czasopiśmie Polska Zbrojna z [...] września 2020 r. o stanowisku AMW w kwestii odprawy mieszkaniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. – pismem z [...] lipca 2020 r. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota podniesionej podstawy kasacyjnej sprowadza się do zarzutu błędnej wykładni art. 47 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 3 pkt 2 oraz art. 21 ust 1 ustawy o zakwaterowaniu wskazując, że powinna opierać się ona nie tylko na wykładni literalnej, ale także na teleologiczno-funkcjonalnej tych przepisów. Oczywiście z takim założeniem należy się zgodzić.

Po pierwsze co do zasady to na każdym, również na żołnierzu, spoczywa obowiązek utrzymania siebie i swojej rodziny, a także zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji zadania państwa mają w tym zakresie charakter subsydiarny i są zróżnicowane podmiotowo i przedmiotowo. Ze względu na solidaryzm społeczny państwo wspiera w tym zakresie np. osoby potrzebujące pomocy (bezdomne, o niskich dochodach). Natomiast ze względu na aspekt funkcjonalny, tj. konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania służb państwowych oraz wynikającą stąd dyspozycyjność państwo wspiera zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy i funkcjonariuszy. Niewątpliwie mamy tu więc do czynienia z formą pomocy kierowanej do tych grupy zawodowych, a wypłacanej ze środków Skarbu Państwa. Skoro tak, to przepisy regulujące ową pomoc muszą być interpretowane w sposób zapewniający realnie taką pomoc, jak również rygorystyczny ze względu na źródło finansowania tej pomocy – Skarb Państwa celem wyeliminowania jakichkolwiek nadużyć w tym zakresie.

Po drugie w kontekście przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości interpretacyjnych art. 21 ust.1 ustawy o zakwaterowaniu zgodnie, z którym żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.

Po trzecie wskazać należy, że z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U z 2015 r., poz. 1322), która w art. 107 pkt 13 wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tą nowelizacją, ustawodawca w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwił żołnierzowi wybór dnia z okresu służby, na jaki organ ma naliczyć ilość norm do odprawy mieszkaniowej. Nie jest zadaniem Sądu dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę regulacji normatywnych. Jak wynika z aktualnego brzmienia art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu odprawę mieszkaniową oblicza się i wypłaca przyjmując, że wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zatem żołnierz ma swobodę wskazania dnia z okresu swojej służby, na który będzie liczona ilość należnych mu norm mieszkaniowych. Należy jednak mieć na uwadze pomocowy charakter odprawy mieszkaniowej (jej ekonomiczną funkcję wspomagającą byłego żołnierza w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych) oraz to, że prawo do odprawy mieszkaniowej żołnierz nabywa z chwilą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a więc zgodnie z zasadą aktualności właściwy organ uwzględnia stan faktyczny i prawny z chwili orzekania. Pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza po jego zwolnieniu ze służby zawodowej musi zatem uwzględniać rzeczywistą potrzebę odnoszoną do realnego stanu rodziny.

Po czwarte zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej normy powierzchni użytkowej, są: małżonek (pkt 1) oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego (pkt 2). Ponieważ "celem odprawy mieszkaniowej jest udzielenie ze środków Skarbu Państwa pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej. Potrzeby te powinny być one oszacowane w sposób uwzględniający realny stan rodzinny żołnierza, bowiem to wymiar tych potrzeb winien stanowić o rozmiarze przyznanej pomocy mieszkaniowej" (wyrok NSA z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2621/17). W konsekwencji do oszacowania wartości odprawy mieszkaniowej będą uwzględniane nadal wspólnie zamieszkujący z uprawnionym: małżonek i dzieci, które nie zawarły związku małżeńskiego (nawet jeżeli ukończyły 25 rok życia). Ustawodawca w świetle art. 26 ust. 3, ani też w innym przepisie ustawy o zakwaterowaniu, nie przewidział innych warunków związanych z ustalaniem norm powierzchni użytkowej.

Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy prawnie irrelewantny jest fakt, że syn uprawnionego - jest również żołnierzem i jego prawo do zakwaterowania jest realizowane odrębnie (otrzymuje świadczenie mieszkaniowe). W świetle powyższych założeń wynika, że na dzień wskazany przez K. D. syn nie miał wówczas ukończonego 25 roku życia, zamieszkiwał i nadal zamieszkuje wspólnie ze skarżącym oraz nie zawarł związku małżeńskiego. Prawidłowo stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "okoliczność, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] lipca 2019 r. syn skarżącego pełnił służbę wojskową kontraktową i otrzymywał świadczenie mieszkaniowe w żaden sposób nie wpływa na uprawnienie skarżącego do odprawy mieszkaniowej ani na wysokość należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej. Kwestia świadczeń przysługujących synowi skarżącego nie jest przedmiotem niniejszej sprawy." Są to bowiem odrębne uprawnienia (do odprawy mieszkaniowej i do zakwaterowania – realizowane poprzez wypłatę świadczenia mieszkaniowego) przysługujące różnym podmiotom. Skoro świadczenia te nie przysługują temu samemu podmiotowi, to nie są one względem siebie konkurencyjne.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.