Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2950/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazów obowiązujących na terenach szczególnego zagrożenia powodzią oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] października 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Prezes PGWWP") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), art. 14 ust. 3 oraz 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "Dyrektor RZGW") z [...] marca 2019 r.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 7 lutego 2019 r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wpłynął wniosek z dnia 5 lutego 2019 r. R. O. w przedmiocie wydania decyzji zwalniającej od zakazów określonych art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 t.j.) obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz szamba szczelnego wybieralnego na działce o nr ewid. [...], obręb L., miasto L..

Dyrektor RZGW w [...] PGW WP decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił zwolnienia od zakazu gromadzenia na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią ścieków w związku z realizacją ww. inwestycji. Organ uznał, że lokalizacja zbiornika na ścieki na terenie narażonym na zalanie wodami powodziowymi stanowi duże zagrożenie dla jakości wód, a proponowane rozwiązania konstrukcyjne nie gwarantują właściwego zabezpieczenia przed przedostaniem się nieczystości zgromadzonych w zbiorniku do wód powodziowych. Organ ocenił również, że zmiana ukształtowania terenu związana z wykonaniem nasypu skutkowałaby przekształceniem doliny zalewowej i lokalnym ograniczeniem terenu zalewowego rzeki, co stanowiłoby utrudnienie dla przepływu wód powodziowych, a w efekcie mogłoby spowodować spiętrzenie fali wezbraniowej na obszarze powyżej nieruchomości wnioskodawcy.

Od powyższej decyzji inwestor złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora RZGW w [...]. Odwołujący zarzucił, że przy rozpatrywaniu jego wniosku nie dokonano wizji lokalnej, która potwierdziłaby istnienie zabudowy składającej się z budynków mieszkalnych jednorodzinnych po tej samej stronie ulicy co działka Odwołującego. Ponadto nie uwzględniono istniejącego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Miasta L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. obowiązującego dla obszaru znajdującego się po przeciwnej stronie ul. G. niż działka Odwołującego. Odwołujący podkreślił, iż jego wniosek o zwolnienie od zakazów z dnia 5 lutego 2019 r. i dołączone załączniki z określeniem planowanej inwestycji w zakresie wysokości poziomu jej posadowienia są w pełni zgodne z ww. uchwałą. W odwołaniu strona podała rzędne planowanej inwestycji: poziom posadzki parteru budynku jednorodzinnego 102,00 m n.p.m., poziom terenu wokół domu 101,50 m n.p.m., poziom góry włazu szamba szczelnego, wybieralnego 101,55 m n.p.m. Strona wskazała, że z podanych rzędnych wyraźnie wynika, że planowana budowa spełnia wymogi ochrony przed powodzią. Odwołujący podkreślił, że projektowany dom jednorodzinny z szambem będzie zaprojektowany i wykonywany zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zostanie uwzględnione możliwe podnoszenie się poziomu wody gruntowej w okresach zwiększonego zagrożenia powodziowego. Wszystkie nasypy będą zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby nie było możliwości podmywania i rozluźnienia gruntu, co w ocenie Odwołującego jest mało prawdopodobne przy tak dużej odległości od koryta rzeki [...] (1400 m).

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał powołaną na wstępie decyzję. Organ ustalił, że teren działki o nr ew. [...] z obrębu L. znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, powołując mapy zagrożenia powodziowego (arkusz: L. - OS. [...], L. [...]), opublikowane na stronie Hydroportalu KZGW (pod adresem http://mapy.isok.gov.pl). Powołano, że teren wskazany na załączniku do wniosku o wydanie decyzji (obejmujący działkę nr [...] z obrębu ewidencyjnego L., gm. L.), znajduje się po lewej stronie nieobwałowanego odcinka rzeki [...] w rejonie km 201+850 km rzeki, w całości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w zasięgu wody 1%, o rzędnej około 100,89 m n.p.m. i w przeważającej części w zasięgu wody 10%, o rzędnej około 100,09 m n.p.m. Organ wskazał, że planowana inwestycja obejmuje budowę budynku mieszkalnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Zgodnie z treścią wniosku, planowany zbiornik będzie szczelny, bezodpływowy, wybieralny o pojemności 10 m3. Organ stwierdził, że na załączonej do wniosku kopii mapy zasadniczej pochodzącej z zasobów Starosty L. w skali 1 : 500, brak jest punktów wysokościowych wyznaczonych na terenie działki nr ewid. [...]. Najbliższy punkt wysokościowy o rzędnej 99,1 m n.p.m. znajduje się na działce sąsiedniej nr ewid. [...] w odległości około 20 m od miejsca lokalizacja zbiornika na nieczystości płynne. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, który przyjął ww. rzędną terenu inwestycji i na tej podstawie stwierdził, że maksymalna głębokość zalewu Q1% osiąga na tym terenie wartość około 1,79 m, zaś dla zalewu Q10% wynosi około 0,99 m. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że rzędna terenu w miejscu lokalizacji planowanego do wykonania zbiornika ustalona na podstawie Numerycznego Modelu Terenu wynosi około 98,8 m n.p.m. i świadczy o jeszcze wyższym poziomie zagrożenia powodziowego na tym terenie.

Odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów organ odwoławczy wskazał, że ewentualne powstanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych po tej samej stronie ulicy G., było przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych. Każdą sprawę organ zobowiązany jest rozpatrywać indywidualnie i niezależnie od rozstrzygnięcia wydanego w innej, choć podobnej sprawie. Organ stwierdził, że wydane decyzje mogły dotyczyć innego stanu faktycznego (przede wszystkim ze względu na inną lokalizację inwestycji), ale również mogły być wydane w innym stanie prawnym (np. przed sporządzeniem map zagrożenia powodziowego). Organ ustalił również, że planowana inwestycja jest ulokowana w dolinie rzeki [...] z dala od istniejących zabudowań mieszkalnych (odległość ponad 200 m).

W kwestii zarzutu w postaci nieuwzględnienia istniejącego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Miasta L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. obowiązującego dla obszaru znajdującego się po przeciwnej stronie ul. G. organ odwoławczy zauważył, że nie jest on obowiązujący dla przedmiotowego terenu. Dodatkowo organ wskazał, że ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony uchwałą Rady Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2008 r., a zatem przed sporządzeniem obowiązujących dla tego terenu map zagrożenia powodziowego. Powołano, że mapy te są obecnie obowiązującym oficjalnym dokumentem planistycznym. Organ powołał również ustalenie organu I instancji, który wskazał w uzasadnieniu decyzji, że teren przedmiotowej inwestycji nie został w obowiązującym dla tego terenu "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L." wyznaczony pod zabudowę.

Organ odwoławczy ocenił, że planowane znaczne podniesienie terenu inwestycji do wysokości 101,55 m n.p.m. (poziom góry włazu szamba -101,55 m n.p.m., poziom posadzki parteru budynku jednorodzinnego - 102,00 m n.p.m.), nie gwarantują właściwego zabezpieczenia przed przedostaniem się nieczystości zgormadzonych w zbiorniku do wód powodziowych, ponieważ nie można dokładnie określić jakie mogą być skutki odziaływania tak miąższej warstwy wód wezbraniowych. Ponadto organ uznał, że zmiana ukształtowania terenu związana z wykonaniem nasypu do około 2,5 m nad rzędną terenu skutkowałaby przekształceniem doliny zalewowej i lokalnym ograniczeniem szerokości terenu zalewowego rzeki na jej lewym brzegu. Stanowiłoby to utrudnienie da przepływu wód powodziowych, w efekcie czego nastąpiłoby spiętrzenie fali wezbraniowej na obszarze powyżej przedmiotowej nieruchomości.

Organ powołał, że zwolnienie od zakazu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a) jest możliwe jedynie w przypadku gdy planowane gromadzenie ścieków nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Organ stwierdził, że w przedłożonych przez stronę materiałach nie ma informacji nt. odporności przedmiotowej instalacji na pokrycie warstwą wody o głębokości powyżej 1,5 m. Proponowane rozwiązania, nie gwarantują pełnej ochrony przed przedostaniem się wód powodziowych do zbiornika i wypłukaniem zgromadzonych w nim zanieczyszczeń, np. w wyniku uszkodzenia części naziemnych zbiornika przez przedmioty unoszone przez wody powodziowe. W zakresie odprowadzania ścieków do szczelnego zbiornika organ zauważył, że instalacja związana z ww. sposobem tymczasowego gromadzenia ścieków nie jest hermetyczna. Sam zbiornik do gromadzenia nieczystości ciekłych musi być szczelny, ale posiada on właz oraz wentylację, przez które wody wezbraniowe mogą się przedostać i wypłukać jego zawartość. Ponadto organ uznał, że napór wody w sytuacji wezbrania powodziowego zarówno od strony podłoża jak i poziome parcie hydrostatyczne na ściany planowanego zbiornika wiąże się z wystąpieniem znacznych obciążeń na konstrukcję zbiornika oraz z ryzykiem wystąpienia groźnych zjawisk filtracyjnych i erozyjnych w podłożu budowlanym. Przepływ oraz lokalne stagnowanie wód powodziowych, których skład chemiczny i biologiczny znacząco odbiega od składu wód powierzchniowych, jak również przenikanie wód do gruntu i jego wysycanie, może wpłynąć na stabilność posadowienia zbiornika oraz sprzyja intensyfikacji korozji biologicznej. W dalszej kolejności organ wskazał, że gromadzenie ścieków na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią powoduje zagrożenie dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Skład chemiczny wód powodziowych znacząco odbiega od składu wód powierzchniowych. Wody powodziowe stanowią poważne zagrożenie, szczególnie w zakresie obniżenia jakości mikrobiologicznej, dla jakości wód, w tym wód ujmowanych na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia poprzez ujęcia wód powierzchniowych oraz infiltracyjnych, a także płytkich ujęć wód podziemnych zlokalizowanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Organ zauważył, że zanieczyszczenie ujęć wód powoduje wzrost szkód powodziowych i strat materialnych i tym samym wzrost ryzyka powodziowego. Powołując obowiązek ochrony przeciwpowodziowej w aspekcie troski o bezpieczeństwo obywateli, organ podkreślił istotność działań prewencyjnych polegających m.in. na prowadzeniu właściwej polityki przestrzennej i powstrzymywaniu gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w szczególności ich składowania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.

Analizując uwarunkowania lokalne na działce o nr ew. [...] z obrębu L., organ uznał, że z uwagi na głębokość zalewu w przypadku wystąpienia wody 1% wynoszącą około 1,79 m oraz głębokość zalewu w przypadku wystąpienia wody 10% wynoszącą około 0,99 m, w przypadku wystąpienia powodzi wody mogą się wedrzeć do wnętrza planowanego zbiornika na ścieki, co może spowodować jego uszkodzenie, a nawet zniszczenie, co w sposób bezpośredni będzie skutkowało zagrożeniem, dla jakości wód, albowiem umożliwi mieszanie się wód powodziowych z gromadzonymi ściekami. W związku z powyższym organ stwierdził, że planowane gromadzenie ścieków będzie miało negatywny wpływ, na jakość wód w przypadku wystąpienia powodzi. Wskazano również, że brak jest dowodów pozwalających stwierdzić, że projektowane rozwiązanie techniczne będzie odporne na działanie wód powodziowych, a zachodzące procesy nie będą stanowiły zagrożenia dla jakości wody w przypadku wystąpienia powodzi oraz pokrycia terenu nieruchomości wodami powodziowymi.

W konkluzji organ odwoławczy, mając na uwadze cel, jakim jest ochrona przed zagrożeniem dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi, podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowym przypadku nie zachodzą przesłanki umożliwiające wydanie decyzji zwalniającej od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. O.. Strona zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił dokonanie ustaleń przez oba organy niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy, powołując że:

1) Prezydent Miasta L. Decyzją nr [...] z dnia [...].03.2019 r. zatwierdził koncepcję zagospodarowania przedmiotowej działki razem ze zjazdem indywidualnym z ul. G. (decyzję załączono do skargi);

2) Jest to zgodne również z ustaleniami poczynionymi przez właściciela działki z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w [...], który w tamtym czasie zajmował się uzgadnianiem tego zagospodarowania w ramach Zespołu Uzgodnień i Ochrony Przeciwpowodziowej;

3) Działka nr [...] jest oddalona od rzeki [...] o ok. 1,5 km przy ul. G.;

4) Przy tej samej ulicy G. tylko po jej przeciwnej stronie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą Rady Miasta L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., w którym określono poziom najniżej położonych pomieszczeń na rzędnej nie niżej niż 101,50 m n.p.m., a projektowany przez stronę budynek posiada posadzkę w najniżej położonych pomieszczeniach na rzędnej 102,00 m n.p.m. Oznacza to, że projektowany budynek jest wyżej od budynków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o 0,50 m;

5) Powoływanie się w decyzji na mapy, które nie są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie jest dla skarżącego dalece krzywdzące. Zamierzony budynek mieszkalny nie jest projektowany i nie będzie budowany na poziomie, który jest wskazany na mapach Wód Polskich;

6) W dniu 05.02.2019 r. strona złożyła do Dyrektora RZGW w [...] PGW Wody Polskie wniosek o zwolnienie od zakazu obowiązującego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w związku z zamiarem gromadzenia ścieków z budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu [...].03.2019 r. strona otrzymała decyzję Dyrektora RZGW w [...] PGW Wody Polskie z dnia [...].03.2019 r. znak [...], odmawiającą zwolnienia od zakazu gromadzenia ścieków w związku z planowaną realizacją przedsięwzięcia. W decyzji wskazano że "Zgodnie z art. 77 ust. 3 ustawy Prawo wodne dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może w drodze decyzji zwolnić od zakazów określonych w art. 77 ust. 1 pkt 3. Zwolnienie od ww. zakazów może nastąpić jedynie, gdy nie spowoduje to zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi.";

7) Wnioskowany zbiornik na ścieki będzie miał wielkość do 10 m3 jego lokalizacja wysokościowa i sposób zaprojektowania, a co za tym idzie i wykonania będzie zapewniał pełne bezpieczeństwo magazynowania ścieków w przypadku powodzi. Zdaniem strony użycie zwrotów: "utrudnienie zarządzanie ryzykiem powodziowym", "zagrożenie dla jakości wód" jest sposobem na uniknięcie merytorycznej dyskusji i wskazania wymagań, jakie powinien inwestor spełnić aby uniknąć wymienianych zagrożeń. Każdy obiekt projektuje się w sposób bezpieczny dla środowiska i to tylko od inwestora zależy wtedy ocena czy będzie chciał ponieść takie koszty aby to wykonać, w tym przypadku szczelny zbiornik na ścieki, będzie odpowiednio zabezpieczony przed powodzią. Do projektanta należy rozwiązanie ww. problemów i uzgodnienie projektu technicznego aby spełniał wymagania wszystkich prawnie upoważnionych stron;

8) Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie powtarzając argumentację RZGW w [...] PGW Wody Polskie wchodzi w rolę urzędu, który wydaje warunki zabudowy, a to jest rola Urzędu Miasta w L. w przypadku braku planu przestrzennego zagospodarowania dla tej części ulicy. Dopiero na etapie wydawania warunków zabudowy dla mojej działki, RZGW w [...] PGW Wody Polskie może zgłosić uwagi do przygotowanego projektu decyzji jako jedna ze stron. Trudno zrozumieć, że zza biurka można przekreślać potrzeby potencjalnego inwestora zasłaniając się warunkami bezpieczeństwa bez podania warunków jakie powinno się spełnić w konkretnej sytuacji, wychodząc z założenia, że inwestor chyba ich nie będzie w stanie wykonać. Już od dawna są znane rozwiązania budowlane do wykonywania obiektów w trudnym terenie, chociaż ta konkretna działka do takich nie należy, więc nie mogę zrozumieć dlaczego Urząd Wody Polskie chce przeszkadzać rozwojowi budownictwa w Polsce;

9) Poziom najniżej położonej posadzki w pomieszczeniach budynku strony to rzędna 102,00 m n.p.m., a to oznacza, że jest wyżej 1 m i 11 centymetrów niż określony przez Wody Polskie przy zagrożeniu powodziowym o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 100 lat (0.1%), który wynosi 100,89 m n.p.m. Przy zasięgu wody powodziowej o prawdopodobieństwie raz na 10 lat (Q10%) sięgającej rzędnej 100,09 m n.p.m. to poziom budynku jest wyżej o 191 cm, czyli prawie 2 metry;

10) Przyjęcie w uzasadnieniu decyzji, że projektowane obiekty mogą ulec w przyszłości awarii lub zostać zniszczone w trakcie powodzi jest nieuprawnione ponieważ projektanci potrafią zaprojektować budynek i szambo w sposób odporny na tego typu zagrożenia. Obecnie projektuje się budynki na otwartych wodach takich jak jeziora, rzeki czy morze.

W odpowiedzi na skargę Prezes PGWWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 21 styczna 2020 r. R. O. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Do pisma dołączono dokumenty w postaci decyzji Prezydenta Miasta L. z [...].02.2019 r. w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu z ul. G. na działkę skarżącego wraz z załącznikiem – koncepcją zagospodarowania, uchwałę z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2018. 2268), zakazuje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią gromadzenia ścieków, nawozów naturalnych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenia przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania. W myśl art. 77 ust. 3 ww. ustawy, właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, określając warunki niezbędne dla ochrony jakości wód.

Stosownie zaś do art. 16 pkt 34 ustawy Prawo wodne, obszary szczególnego zagrożenia powodzią stanowią obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1% (dalej woda 1%), obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10% (dalej woda 10%), obszary między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano wał przeciwpowodziowy, a także wyspy i przymuliska (o których mowa w art. 224 ww. ustawy), stanowiące działki ewidencyjne oraz pas techniczny. Obszary szczególnego zagrożenia powodzią zgodnie z art. 169 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne, są przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego.

W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja polegać będzie na budowie szamba szczelnego wybieralnego celem gromadzenia w nim ścieków z budynku mieszkalnego i zlokalizowana zostanie na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu L., miasto L..

Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustalenia organu, że teren inwestycji znajduje się po lewej stronie nieobwałowanego odcinka rzeki [...] w rejonie km 201+850, w całości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Inwestycja ta zlokalizowana jest w zasięgu wody o prawdopodobieństwie występowania zarówno w zasięgu zalewu wodą o średnim prawdopodobieństwie wystąpienia, tj. raz na 100 lat (woda Q1%) o rzędnej około 100,89 m n.p.m., jak i w zasięgu zalewu wodą o wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia, tj. raz na 10 lat (woda Q10%) o rzędnej około 100,09 m n.p.m. Powyższe wynika z map zagrożenia powodziowego (arkusz: L. - OS. [...], L. [...]), które zostały opublikowane na stronie Hydroportalu KZGW (pod adresem http://mapy.isok.gov.pl).

Dodatkowo organ odwoławczy ustalił, że rzędna terenu w miejscu lokalizacji planowanego do wykonania zbiornika ustalona na podstawie Numerycznego Modelu Terenu wynosi około 98,8 m n.p.m. Tym samym prawidłowe jest stanowisko organu, że świadczy to o jeszcze wyższym poziomie zagrożenia powodziowego na tym terenie. Ustalenie powyższe nie zostało w żaden merytoryczny sposób zakwestionowane. Podkreślić należy, że obowiązujące mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego, opublikowane przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, stanowią oficjalne dokumenty planistyczne, będące podstawą do podejmowania działań związanych z planowaniem przestrzennym i zarządzaniem kryzysowym w zakresie ryzyka powodziowego.

W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że lokalizacja zbiornika na ścieki na terenie analizowanej nieruchomości, narażonym na zalanie wodami powodziowymi o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 100 lat przekraczającymi rzędne terenu o ponad 1,5 m (zasięg wody Q 1%) oraz wodami powodziowymi o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na 10 lat przekraczającymi rzędne terenu o około 1 m (zasięg wody Q10%), stanowi duże zagrożenie dla jakości wód. Zasadna jest ocena, że w przypadku wystąpienia powodzi istnieje realne ryzyko przedostania się wód wezbraniowych do zbiornika na ścieki, który może np. ulec uszkodzeniu mechanicznemu, co w konsekwencji spowoduje przedostanie się ścieków do środowiska wodnego i glebowego.

W odniesieniu do zarzutów strony związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa poprzez zmianę ukształtowania terenu, polegającą na podwyższeniu jego rzędnej na wnioskowanym obszarze to organ szczegółowo wypowiedział się w tej kwestii analizują planowane rzędne. Mianowicie organ wskazał, że projektowana rzędna wylotu komina szamba szczelnego będzie wynosić 101,55 m n.p.m., natomiast rzędna parteru budynku planowanego w ramach inwestycji -102,00 m n.p.m. Analizując powyższe organ szczegółowo umotywował swoje stanowisko i Sąd w całości je podziela. Nie sposób zakwestionować oceny organu, że proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania konstrukcyjne nie gwarantują właściwego zabezpieczenia przed przedostaniem się nieczystości zgromadzonych w zbiorniku do wód powodziowych, ponieważ nie można dokładnie określić jakie mogą być skutki oddziaływania tak miąższej warstwy wód wezbraniowych. Właściwa jest ocena organu, że nawet zabezpieczenie zbiornika poprzez zastosowanie właściwych rozwiązań konstrukcyjnych, odpowiednie posadowienie w gruncie zbiornika oraz wyniesienie wylotu rury wywiewnej i poziomu włazu nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do uzyskania decyzji zwalniającej od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Niewątpliwie w trakcie przepływu wód wezbraniowych może dojść do rozszczelnienia konstrukcji i przedostania się zanieczyszczeń do wód podziemnych lub powierzchniowych.

Dodatkowo organ wskazał na negatywne konsekwencje planowanego podniesienia rzędnej terenu inwestycji. I tak powołano, że zmiana ukształtowania terenu związana z wykonaniem nasypu do około 2,5 m nad rzędną terenu skutkowałaby przekształceniem doliny zalewowej i lokalnym ograniczeniem szerokości terenu zalewowego rzeki na jej lewym brzegu. Stanowiłoby to utrudnienie dla przepływu wód powodziowych, w efekcie czego nastąpiłoby spiętrzenie fali wezbraniowej na obszarze powyżej nieruchomości strony. Tak więc nie można podzielić twierdzeń skarżącego, że podwyższenie terenu zapewni bezpieczeństwo dla jego inwestycji, skoro może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi znajdujących się na innych nieruchomościach, które przed podniesieniem rzędnej terenu na działce skarżącego nie byliby zagrożeni powodzią.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 165 Prawa wodnego, ochronę przed powodzią realizuje się w szczególności przez kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych, w szczególności obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Wymaga zaznaczenia, że działalność człowieka prowadzona na obszarach dolin rzecznych, jak również zmiany klimatyczne i nasilenie ekstremalnych zjawisk, takich jak gwałtowne i długotrwałe opady, przyczyniają się do zwiększenia prawdopodobieństwa występowania powodzi i wzrostu ich negatywnych skutków. Rozwój budownictwa na terenach zalewowych, poprzez ograniczenie zdolności retencyjnych zlewni, zwiększa objętość wód powodziowych oraz wielkość strat społecznych i gospodarczych. Prawidłowo również organ uznał, że położenie działki na trasie przepływu wód powodziowych może spowodować podmycie fundamentu planowanego budynku, co w konsekwencji może doprowadzić do destabilizacji budynku i jego zniszczenia, a niesione przez wodę elementy budynku mogą powodować niszczenie i blokowanie obiektów budowlanych położonych poniżej, co z kolei może stanowić dodatkowe niebezpieczeństwo dla zdrowia i mienia mieszkańców okolicznych terenów. Wskazać również należy, że planowana inwestycja jest ulokowana w dolinie rzeki [...] z dala od istniejących zabudowań mieszkalnych – najbliższa odległość to ponad 200 m, w odległości około 650 m od starorzecza oraz około 1400 m od czynnego koryta rzeki, po nieobwałowanej stronie rzeki.

Istotną kwestią jest również fakt, że inwestycja może stanowić impuls osadniczy, który może zachęcić innych właścicieli nieruchomości do realizowania kolejnych inwestycji na terenie szczególnego zagrożenia powodzią. Oczywistym jest, że zwiększenie liczby osób przebywających stale bądź czasowo na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią powoduje wzrost kosztów reagowania podczas powodzi, a przy ewakuacji należy zapewnić większą liczbę sprzętu ratunkowego oraz osób udzielających pomocy, co wiąże się również z narażeniem na niebezpieczeństwo pracowników służb ratowniczych.

Argumenty podniesione przez skarżącego w skardze nie mogą podważyć prawidłowości ustaleń i oceny sprawy dokonanej przez organ. Fakt wydania przez Prezydenta Miasta L. decyzji zatwierdzającej zagospodarowanie wraz ze zjazdem indywidualnym działki należącej do skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. To organy Wód Polskich jako wyspecjalizowane w sprawach dotyczących prawa wodnego posiadają specjalistyczną wiedzę i kwalifikacje umożliwiając podejmowanie decyzji i wyrażanie oceny czy wystąpi zagrożenie dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi w związku z budową zbiornika na ścieki czy też nie. Prezydent Miasta L. nie jest kompetentny w tym zakresie.

W odniesieniu do zarzutu z pkt 2 skargi, to strona nie dołączyła żadnych dokumentów na poparcie swych twierdzeń, dlatego trudno ustosunkować się do kwestii czynionych ustaleń z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w [...]. Nie wiadomo kiedy te ustalenia miały miejsce, czego dotyczyły i czy zakończyły się wydaniem jakiejkolwiek decyzji w sprawie.

Natomiast kwestie związane z planem zagospodarowania przestrzennego powoływanym przez skarżącego również nie mają znaczenia w sprawie. Dla terenu inwestycji nie został sporządzony plan miejscowy co jest bezsporne. Plan, co do którego nawiązuje skarżący, obejmuje teren po przeciwnej stronie ulicy G., a więc za ulicą zlokalizowaną na wale. Jak wynika z akt sprawy obejmuje on m.in. teren ogródków działkowych, położonych niedaleko działki skarżącego i dalej położonych obszarów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Plan ten uchwalony został w 2008 r. dla innego terenu, zlokalizowanego za groblą, przed sporządzeniem map zagrożenia powodziowego. Ustalenia planu nie dotyczą w żaden sposób zagrożenia dla jakości wód w przypadku powodzi, a stanowi odzwierciedlenie kompetencji organów gminy do kształtowania ładu przestrzennego na jej terenie. W aktach sprawy brak jest materiału dowodowego pozwalającego odnieść się do kwestii realizacji innych budynków w okolicy. Natomiast wskazać należy, że ewentualne powstanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych w okolicy wnioskowanego terenu było zapewne przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych, w trakcie których ustalano kwestie rzędnej terenu dla poszczególnych inwestycji oraz wydawano decyzje w obowiązującym wtedy stanie prawnym.

Zauważyć również należy, że organy orzekały na podstawie wniosku złożonego przez inwestora oraz załączonych przez niego map i innych dokumentów, jak również aktualnych map zagrożenia powodziowego powołanych w uzasadnieniu decyzji. Ustalenia organów dotyczące aktualnych rzędnych terenów wynikają z mapy dołączonej przez samego skarżącego do wniosku inicjującego sprawę. Organ również przeanalizował planowane rzędne terenu przy podniesieniu terenu inwestycji, zgodnie ze wskazaniami inwestora, wskazując na negatywne następstwa takiego podniesienia terenu. Tak więc bezzasadny jest zarzut dokonania ustaleń niezgodnie ze stanem faktycznym. Podkreślić należy, że obowiązujące mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego, opublikowane przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, stanowią oficjalne dokumenty planistyczne, będące podstawą do podejmowania działań związanych z planowaniem przestrzennym i zarządzaniem kryzysowym w zakresie ryzyka powodziowego. Dokumenty te nie zostały w żaden merytoryczny sposób zakwestionowane.

W odniesieniu do proponowanych sposobów zabezpieczenia zbiornika, to organ również rozważał powyższą kwestę wskazując, że zabezpieczenia zbiornika, planowane przez inwestora, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do uzyskania decyzji zwalniającej od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Powołano, że w wyniku uszkodzenia mechanicznego zbiornika lub rozszczelnienia w jego części naziemnej (pokrywa), zanieczyszczenia mogą przedostać się do wód podziemnych lub powierzchniowych.

W ocenie Sądu organ przeanalizował sprawę we wszystkich jej aspektach uznając, że z uwagi na całokształt uwarunkowań lokalnych nie ma możliwości zwolnienia od zakazu, albowiem spowodowałoby to zagrożenia dla jakości wód w przypadku powodzi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.