Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1013/96
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1997-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne: Spółdzielnie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 10 maja 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo spółdzielcze.
article: art. 28
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Przepis art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288 ze zm./ nie uzasadnia udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesów prawnych wynikających z jej własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

TEZY

Przepis art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288 ze zm./ nie uzasadnia udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesów prawnych wynikających z jej własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny (...) po rozpoznaniu z udziałem prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu sprawy ze skargi Leopolda P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 25 lipca 1996 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 16 maja 1996 r.; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 grudnia 1995 r., wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415/, Prezydent Miasta W. ustalił dla Spółdzielni Mieszkaniowej w W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującego działki Nr 37/3, Nr 37/6 i Nr 1/47 AM-17 obrębu G., położone w W. przy ulicy B. Nr 1 - 9, dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym, a ponadto budowie dachu stromego nad istniejącym budynkiem nr 9 i jego modernizacji oraz budowie łącznika /plomby/ między budynkami nr 9 i nr 11.

W decyzji stwierdzono, że decyzja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia 10 czerwca 1988 r. /Dz.Urz. Woj. W. nr 11 poz. 165/, w którym teren objęty inwestycją przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową średniowysoką.

Według projektu technicznego inwestycja polega na wybudowaniu budynku mieszkalnego pięciokondygnacyjnego z użytkowym poddaszem, garażami i usługami jako dobudowa do istniejącego hotelu robotniczego, który jednocześnie podlegać będzie przebudowie na cele mieszkalne.

Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu doręczona została stronom 27 grudnia 1995 r. i jest ostateczna.

Dnia 30 kwietnia 1996 r. Imgarda i Leopold P. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zakończonego decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 22 grudnia 1995 r. podnosząc, że bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu.

Wnioskodawcy wyjaśnili, że są właścicielami mieszkania nr 14 przy ulicy B. 4 w budynku spółdzielczym i zarazem wieczystymi współużytkownikami działki, na której położony jest ten budynek. Budynek spółdzielczy przy ul. B. 4 położony jest po drugiej stronie ulicy naprzeciw nieruchomości, na której ma być realizowana budowa domu mieszkalnego przez Spółdzielnię Mieszkaniową H.. Okoliczność ta, zdaniem wnioskodawców, uzasadnia ich udział w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla tej inwestycji, co - ich zdaniem - potwierdzone zostało w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 /ONSA 1995 Nr 4 poz. 154/.

Wnioskodawcy mieszkają w budynku jedenastokondygnacyjnym, w którym znajdują się 132 mieszkania. Cały sąsiedni teren miasta jest gęsto zabudowany i w tych warunkach budowa nowego bloku mieszkalnego z 40 mieszkaniami pogorszy znacznie obecne trudne warunki zamieszkiwania, a w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę, zasilenia gazem i elektrycznością, miejsc postojowych dla samochodów, przewietrzania terenu i terenów zielonych.

Decyzją z dnia 16 maja 1996 r. Prezydent Miasta W. w trybie art. 145 par. 1, art. 147, art. 149 par. 3 i art. 150 Kpa odmówił wznowienia postępowania, wyjaśniając, że wnioskodawcy jako mieszkańcy osiedla spółdzielczego nie są stronami w sprawie zagospodarowania i zabudowy nieruchomości sąsiednich.

W odwołaniu od tej decyzji, podpisanym przez 42 osoby, w tym także przez Leopolda P., zarzucono, że sprawa budowy obiektów budowlanych w obrębie zabudowy mieszkaniowej, a w szczególności liczba kondygnacji budynku, rzut i kubatura budynku nie należy do wyłącznej sfery uznania właściciela gruntu i musi uwzględniać uzasadnione interesy wszystkich mieszkańców budynków sąsiednich, którzy z tego tytułu uprawnieni są do udziału w postępowaniu poprzedzającym ustalenie warunków zabudowy i wydania pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia 25 lipca 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W.

Zdaniem Kolegium odwołującemu jako członkowi Spółdzielni Mieszkaniowej przysługuje jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, natomiast prawo wieczystego użytkowania gruntu pod budynkiem przysługuje wyłącznie Spółdzielni Mieszkaniowej; stroną w postępowaniu mogłaby więc być jedynie Spółdzielnia Mieszkaniowa "H.".

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zaskarżyli wspólnie Leopold P. i Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." w W., zarzucając naruszenie art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288 ze zm./, art. 28 Kpa i art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Skarżący wyjaśnili, że budynek, w którym mieszka Leopold P., należy do Spółdzielni Mieszkaniowej "M." w W., a nie do Spółdzielni "H.".

Zgodnie z art. 3 prawa spółdzielczego majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków i z tego tytułu każdemu członkowi przysługuje z mocy art. 28 Kpa prawo udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli jednocześnie prawo takie przysługuje spółdzielni.

O wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ani Spółdzielnia Mieszkaniowa "M.", ani jej członkowie nie byli zawiadamiani.

W konsekwencji tego odmowa wznowienia postępowania narusza rażąco art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, a nadto art. 77 Kpa i art. 5 prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." w W. nie występowała z podaniem o wznowienie postępowania, postępowanie w przedmiocie wznowienia toczyło się wyłącznie na skutek wniosków Imgardy i Leopolda P. Spółdzielnia ta nie ma zatem legitymacji skargowej w sprawie.

Natomiast Leopold P. nie był stroną w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. B. 1-9.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący oświadczył, że jest właścicielem garażu samochodowego położonego na działce nr 37/3 i współużytkownikiem wieczystym niewydzielonej części tej działki odpowiadającym 7,69 procent jej całości, co stanowi 19,07 m[2] oraz przedstawił Sądowi na powyższą okoliczność wypis z aktu notarialnego Rep.P. nr 11954/95 umowy wieczystego użytkowania i przeniesienie własności garażu, sporządzonej dnia 6 listopada 1995 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy zgodzić się z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, na które powołuje się skarżący, nie uzasadnia jego udziału w postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w sąsiedztwie gruntów, będących w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej.

Przedmiotem bowiem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, objętego regulacjami art. 204 do 239 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288/ jest sam lokal. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie obejmuje ani współwłasności części budynku, przeznaczonych do wspólnego korzystania, ani współwłasności bądź współużytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek się znajduje.

Legitymacji skarżącego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie uzasadnia również art. 3 prawa spółdzielczego. Treść tego przepisu stanowi jedynie o zakwalifikowaniu własności spółdzielczej jako formy własności grupowej do typu własności prywatnej /por. Z. Niedbała: Komentarz do znowelizowanego prawa spółdzielczego, wyd. 1994, str. 12/, nie przyznaje natomiast członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego, pobierania pożytków i innych dochodów oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 Kc. Majątkiem spółdzielczym może rozporządzać tylko spółdzielnia - jako osoba prawna - poprzez swoje organy.

Oznacza to, że również przepis art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. 1995 nr 54 poz. 288 ze zm./ nie uzasadnia udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesów prawnych spółdzielni wynikających z jej własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Organy rozstrzygające sprawę, a w szczególności organ gminy W., nie dostrzegły jednak, że 6 listopada 1995 r. gmina W. umową wieczystego użytkowania i przeniesienia własności garażu zbyła na rzecz skarżącego garaż samochodowy przy ulicy Sz. 3 i jednocześnie oddała mu w użytkowanie wieczyste nie wydzieloną część działki nr 37/3, obręb G. Ta sama działka nr 37/3 objęta została również wydaną dnia 22 grudnia 1995 r. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla Spółdzielni Mieszkaniowej "H." w W.

Jako współużytkownik wieczysty części działki nr 37/3 oraz właściciel garażu na tej działce skarżący miał interes prawny do udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania tej działki, jest więc stroną w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 22 grudnia 1995 r.

Odmienny pogląd organów stanowi naruszenie art. 28 Kpa w związku z art. 145 par. 1 pkt 4 i art. 147 Kpa, a także art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji należało uchylić.

Orzeczenie o kosztach oparte jest na art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.