Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1158/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędziowie NSA Maria Myślińska Gabriela Jyż Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [..] grudnia 2010 r. sygn. akt [..] w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W; 2. zasądza od K. R. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia [..] grudnia 2010 r. sygn. akt [..] Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] lutego 2010 r.; oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Sąd pierwszej instancji przyjął następujący stan sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [..] czerwca 2010 r., nr [..] po rozpoznaniu odwołania K. R. utrzymał w mocy decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [..] kwietnia 2010 r., nr [..] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 ,- zł z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Podstawę ustaleń faktycznych stanowił protokół nr [..] kontroli drogowej pojazdu marki [..] numerze rejestracyjnym [..], przeprowadzonej w dniu [..] września 2009 r. w K. przy ul. [..] oraz zeznania świadków – inspektorów ITD M. K. oraz K. L. Zatrzymanym pojazdem kierował przedsiębiorca K. R.

Organy ustaliły, że w dniu kontroli M. K. oraz K. L. dokonali kontrolnego przejazdu pojazdem marki [..] o nr rejestracyjnym [..]. Podczas kontroli ustalono, że przed rozpoczęciem kursu na dachu kontrolowanego pojazdu znajdowała się lampa z czarnym napisem AX. Obok tych liter znajdowały się ślady po literach T i I, co zdaniem organu oznacza, że na przedmiotowym urządzeniu technicznym znajdował się napis [..]. Po zakończeniu przewozu wykonano dokumentację fotograficzną powyższego urządzenia technicznego zamontowanego na innym pojeździe. Ponadto przesłuchano świadków - inspektorów przeprowadzających kontrolę na powyższą okoliczność.

Świadek inspektor M. K. zeznała, że w dniu [..] września 2009 r. dokonała przejazdu kontrolnego. Przed rozpoczęciem wykonywania przewozu na dachu znajdowało się urządzenie techniczne z czarnym napisem AX. Po wejściu do pojazdu świadek nie zauważyła co się stało z przedmiotowym urządzeniem. Po zakończeniu kursu na dachu pojazdu nie było już lampy, co wynika z dokumentacji fotograficznej pojazdu. Drugi świadek, inspektor K. L. zeznał, iż po wejściu do kontrolowanego pojazdu zauważył, jak kolega kierowcy, który uprzednio siedział w samochodzie, niesie lampę, która wcześniej znajdowała się na dachu pojazdu.

Organ drugiej instancji uznał, że okoliczność wykonywania w dniu kontroli przewozu drogowego osób, potwierdza również pismo strony z [..] października 2009 r., jak i okazana w czasie kontroli licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Ustalono, że przedsiębiorca posiada również licencje nr [...] i nr [..] na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Organ ocenił fakt nieuiszczenia przez inspektorów opłaty za przewóz, jako nieoznaczający jego charakteru charytatywnego. Brak opłaty za przejazd uzasadnił tym, że żądana kwota była zbyt wysoka w stosunku do ustalonych dla taksówek maksymalnych opłat, a przedsiębiorca odmówił wydania paragonu do czasu uiszczenia opłaty. W ocenie organu o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozu przez skarżącą spółkę świadczy fakt, iż kontrolowany pojazd został oznaczony w sposób jednoznacznie wskazujący, że wykonywany jest nim przewóz osób. Przedsiębiorca poprzez umieszczone na pojeździe oznaczenia wykazuje zamiar zawarcia umowy z potencjalnym pasażerem o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Ponadto kierowca okazał kontrolującym wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

W ocenie organu odwoławczego powyższe świadczy o tym, że przedsiębiorca przedsięwziął kroki w celu wykonywania w sposób zorganizowany i ciągły swojej działalności. Organ wskazał też, że w celu skutecznej ochrony przewoźników taksówkowych, a także pasażerów korzystających z ich usług ustawodawca wprowadził rozwiązania legislacyjne nie pozwalające podmiotom wykonującym przewozy okazjonalne wprowadzać w błąd potencjalnych klientów co do rodzaju przewozu. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów dla przeciętnego pasażera jest właśnie umieszczenie na dachu pojazdu dodatkowego podświetlenia napisu [..]. Organ ustalił, że w rozpatrywanej sprawie na dachu kontrolowanego pojazdu zainstalowane było urządzenie techniczne z napisem AX ze śladami po literach T i I, które ułożone w kolejności tworzą napis [..].

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą wskazał, że warunki dokonywania zatrzymań pojazdu do kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego regulowała obowiązująca w dacie kontroli treść przepisu art. 71 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. zwanej dalej u.t.d ).

Zgodnie z jego treścią, zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się:

1) w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub

2) w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli.

Oznacza to, że zatrzymanie pojazdu nie mogło być prawnie skuteczne, jeżeli brak byłoby którejkolwiek z przesłanek art. 71 u.t.d. Zdaniem Sądu pierwszej instancji taka interpretacja jest uprawniona z uwagi na użycie przez ustawodawcę słowa "tylko".

Zdaniem Sądu w sytuacji wykonywania przez skarżącego przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym, obowiązywała zasada dokonywania kontroli drogowej przez inspektorów ITD w umundurowaniu oraz posługiwanie się legitymacją służbową i znakiem identyfikacyjnym.

Natomiast przyjęty za podstawę odpowiedzialności skarżącego został stan faktyczny sprawy obejmujący protokółem kontroli czynności dokonane przez innych inspektorów – dokonany wcześniej, niż przedmiotowa kontrola, w okolicznościach tzw. "kontrolnego przejazdu" jako zwykłych pasażerów, czyli zdaniem Sądu należy przypuszczać, że bez umundurowania, które ustawodawca dopuszczał wyłącznie podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, transportu drogowego na drodze poza postojem.

W ocenie Sądu, pozyskany materiał dowodowy z zeznań innych inspektorów de facto "rozciągnął" czas kontroli – objętej protokółem – do okoliczności, które zostały stwierdzone przed zatrzymaniem pojazdu, które nie mogą stanowić legalnie (zgodnie z obowiązującym prawem) pozyskanego w tej sprawie materiału dowodowego w okolicznościach wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym.

Sąd wskazał, że zgodna z zasadami art. 69 ust. 1 u.t.d. – faktyczna i miarodajna kontrola inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, czyli w umundurowaniu, przy posłużeniu się legitymacją służbową i znakiem identyfikacyjnym i jej ustalenia, miały bowiem miejsce dopiero u kresu tego przejazdu, czyli przy ul. [..] przy Hotelu [..] w K., a nie przed rozpoczęciem kursu.

Sąd zaakcentował, że w okolicznościach niniejszej sprawy jedynymi dowodami naruszenia prawa przez skarżącego są zaznania świadków, inspektorów transportu drogowego, którzy dokonali prowokacji mającej za cel ukaranie skarżącego karą pieniężną za wykonywany przejazd taksówką, który okazał się ostatecznie przewozem okazjonalnym. Dowodzi tego fakt bezsporne nazwanie ich przewozu "kontrolowanym", mającym miejsce na postoju przy Hotelu [..] przy ul. [..] Oznacza to, że od momentu, kiedy inspektorzy wsiedli do pojazdu skarżącego byli nieumundurowanymi kontrolującymi, mającym za cel sprowokowanie zaistniałego zdarzenia celem wymierzenia mu kary pieniężnej, mimo iż formalnie kontrola rozpoczęła się po zakończeniu jazdy, przeprowadzona przez innego inspektora.

Z tego względu zdaniem Sądu nie można uznać za legalne ustaleń dokonanych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, które rozciągają w czasie wyniki kontroli na czas, kiedy faktycznie dokonujący jej inspektor – autor protokółu kontroli – nie był obecny.

Sąd uznał za wadliwą ocenę materiału dowodowego, gdzie na stronie 2 uzasadnienia organu odwoławczego poczynione ustalenia wskazują, że to "w wyniku kontroli ustalono, że przed rozpoczęciem kursu na dachu kontrolowanego pojazdu znajdowała się lampa z czarnym napisem AX. Obok tych liter znajdowały się ślady po literach T i I, co oznacza, że na przedmiotowym urządzeniu technicznym znajdował się napis [..]. Ponadto zdaniem Sądu organ prowadzący postępowanie w sposób nieuprawniony dołączył jako dowód fotografię "lampy z napisem", bezspornie pochodzącej z innego, niezidentyfikowanego pojazdu, by ostatecznie przyjąć w decyzji fakt umieszczenia przez skarżącego na pojeździe "urządzenia technicznego". Nadto Sąd zauważył, że organ nie odnosi się w żaden sposób do zgłoszonego przez stronę dowodu z zeznań osoby, która – jak ustalono – miała zdjąć ową lampę z dachu przed rozpoczęciem kursu.

Sąd wskazał, że oprócz uzasadnionych zarzutów skarżącego, co do niedbałości formalnych w prowadzonym postępowaniu, które nie musiałyby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy – istotne jest w sprawie niniejszej, jaki materiał dowodowy został zebrany przez inspektora sporządzającego protokół kontroli i wydającego decyzję I instancji – na podstawie kontroli przeprowadzonej przez niego w K. przy ul. [..] w okolicy Hotelu [..]. Poza sporem bowiem pozostaje zdaniem Sądu, że stan faktyczny przez niego zastany w chwili zatrzymania pojazdu wynikający ze zdjęć pojazdu nie potwierdza, by posiadał urządzenie techniczne z napisem AX. Z kolei brak jest ustaleń, gdzie, kiedy i czyjemu pojazdowi sporządzono dołączoną do materiału dowodowego fotografię z napisem AX i tym bardziej na jakie okoliczności dowód ten został dopuszczony, skoro fotografia nie uwidacznia nr rejestracyjnego pojazdu.

Ponadto Sąd z urzędu zauważył, że w ustaleniach faktycznych M. K. określana jest jako referent zatrudniona w Referacie postępowań Administracyjnych Urzędu Miasta, co wynika z jej zeznań, a następnie z decyzji organu odwoławczego wynika, że jest inspektorem. Niemniej jednak poza sporem pozostaje, że świadkowie w niniejszej sprawie zgodnie zeznają, co do tego, że dokonywali przejazdu kontrolnego pojazdem skarżącego, który stał przy ul. [..]w okolicy Hotelu [..] i na dachu miał urządzenie techniczne na którym widniały napisy [..], które "z daleka" przypominało, że pojazd jest taksówką.

Kolejnym uchybieniem, podniesionym przez Sąd z urzędu jest wątpliwość wynikająca z protokołu kontroli przeprowadzanej na drodze.

Sąd zauważył, że brak adnotacji na obu protokółach zeznań świadków, że byli przesłuchani w czasie czynności kontrolnych na drodze, czyli w obecności strony - powoduje wątpliwość co do wiarygodności zapisu zawartego w protokóle kontroli, który jest dokumentem urzędowym. Z protokołu kontroli nr [..] wynika bowiem, że świadków przesłuchano w toku kontroli, a strona odmówiła podpisania protokołu, ale jego egzemplarz został jej doręczony w toku kontroli. Z protokołu zeznań świadków nie wynika natomiast obecność strony przy ich przesłuchaniu. Ponadto z treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania – doręczonego pocztą – wynika, że dołączono do niego protokół kontroli nr [..].

Zdaniem Sądu okoliczność ta ma istotne znaczenie procesowe, bowiem wskazuje na wątpliwość zarówno doręczenia protokołu na drodze, jak i faktu przesłuchania w toku jego sporządzania świadków (wg zapisu w jego treści). Gdyby bowiem świadkowie nie byli przesłuchiwani "na drodze", w obecności strony, to organ byłby obowiązany do stosowania procedury określonej w art. 79 § 1 i 2 k.p.a. stanowiącej, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, ma bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać im pytania.

Z wyjaśnień złożonych przez skarżącego na piśmie z [..] października 2009 r. wynika jednak, że podczas kontroli wykonano tylko dokumentację fotograficzną i zebrano dokumenty, a protokół kontroli został mu doręczony dopiero z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, co także znajduje potwierdzenie w aktach sprawy administracyjnej. Zatem w ocenie Sądu, nie sposób odpowiedzieć na pytanie kiedy i w jakim trybie zostali przesłuchani świadkowie, skoro podczas ich zeznań nie było strony, a z protokołu sporządzonego "na drodze" wynika, że sporządzono także protokoły zeznań świadków.

Nadto Sąd zauważył, że z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z [..] września 2009 r. i dołączonego do niego (co wynika z treści) protokołu kontroli nr [..], a następnie dowodu doręczenia pocztą wynika, że protokół został wysłany pocztą i pokwitowany [..] października 2009 r.

Powyższe wątpliwości także podważają – w całokształcie materiału dowodowego – wiarygodność poczynionych przez organy ustaleń faktycznych i dokonaną na ich podstawie ocenę materiału dowodowego przeprowadzoną w oparciu o art. 80 k.p.a. A już kuriozalne pozostaje przyjęcie przez organ I instancji jak i II – za "bezsporne" – faktu kwestionowanego przez stronę we wszystkich instancjach, że przed rozpoczęciem kursu pojazd skarżącego posiadał na dachu urządzenie techniczne z napisem AX. Faktem bezspornym jest bowiem wyłącznie okoliczność przyznana zarówno przez stronę, jak i organ, czyli będąca poza sporem, jaki zaistniał.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji powyższe okoliczności, a w szczególności wskazane na wstępie, oparcie stanu faktycznego o dowody z zeznań inspektorów jako świadków przeprowadzonych "czynności kontrolnych", których zdaniem Sądu nie można uznać za prawnie skuteczne powoduje, że pozyskane w taki sposób dowody pozostają w sprzeczności z obowiązującym prawem.

Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły należycie sprawy. Nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a zgromadzony nie został rozpatrzony w sposób należyty, czym naruszyły art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Sąd nakazał organowi by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonał oceny zebranego – w sposób zgodny z prawem - materiału dowodowego, odniósł się do wniosku dowodowego strony, wnosząc w zakreślonym terminie o jego sprecyzowanie i wskazanie okoliczności na jakie ma być przeprowadzony, a w przypadku jego nieuwzględnienia uzasadnił powyższe w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. Nadto Sąd nakazał o ile organ uzna za stosowne dopuszczenie dowodów z zeznań innych świadków, dowody te przeprowadzi w sposób przewidziany prawem. Sąd nakazał organowi by miał na uwadze, że waga i ranga okoliczności podlegających wyjaśnieniu w postępowaniu prowadzonym po wydaniu niniejszego wyroku uchylającego zaskarżone decyzje administracyjne, winna być oceniana przy uwzględnieniu tych okoliczności, które w rozpoznawanej sprawie są niewątpliwie bezsporne oraz z uwzględnieniem przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), dalej także k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji zgromadziły w sprawie materiał dowodowy z naruszeniem prawa oraz, że wiarygodność tego materiału dowodowego budzi wątpliwości, co w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, podczas gdy materiał dowodowy w sprawie został uzyskany zgodnie z prawem i brak jest jakichkolwiek realnych przesłanek mogących podważać jego wiarygodność, wobec czego stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, zaś zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego orzeczenia, a ocena prawna zgromadzonego materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów określone w art. 80 k.p.a.;

2) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art. 48, art. 50 pkt 1, art. 55, art. 69 ust. 1 i ust. 1a, art. 70 ust. 1 i ust. 2, art. 71, art. 72 oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej także u.t.d., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpatrzeniu sprawy przez Sąd I instancji poprzez pryzmat własnych, odmiennych od przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia organów administracji ustaleń, a mianowicie, że pozyskany w sprawie materiał dowodowy pochodzi wyłącznie od świadków – inspektorów, którzy w ocenie Sądu przeprowadzali czynności kontrolne odpowiednie dla przewozu taksówką i pozyskany materiał dowodowy z zeznań innych inspektorów de facto "rozciągnął" czas kontroli – objętej protokołem – do okoliczności, które zostały stwierdzone przed zatrzymaniem pojazdu i które nie mogą stanowić legalnie pozyskanego w tej spraw: materiału dowodowego w okolicznościach wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym, podczas gdy z ustaleń faktycznych sprawy zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną niezbicie wynika, iż świadkiem w sprawie był tak inspektor transportu drogowego, jak i pracownicy innego organu administracji samorządowej, które to osoby nie podejmowały jakichkolwiek czynności kontrolnych w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym;

Nadto z ostrożności procesowej wnoszący skargę kasacyjną zarzucił także:

3) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 48, art. 50 pkt 1, art. 55, art. 69 ust. 1a, art. 70 ust. 1 i ust. 2, art. 71, art. 72 oraz art. 73 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że:

- stwierdzone w wyniku kontroli okoliczności faktyczne, których świadkami są inspektorzy transportu drogowego lub pracownicy innych organów administracji nie mogą stanowić legalnie pozyskanego materiału dowodowego w okolicznościach wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym, - dowody z zeznań świadków – innych niż przeprowadzający kontrolę inspektorów transportu drogowego lub pracowników innych organów – winny być uznane za pozyskane w rezultacie "prowokacji", której stosowania nie przewidują przepisy u.t.d.,

- kontrola przestrzegania przepisów, do czego powołana została inspekcja transportu drogowego i o której mowa w przepisach u.t.d., mieści w sobie ocenę zaistniałych zdarzeń, w których udziału brać nie mogą osoby uprawnione do kontroli, nawet gdy kontroli takiej faktycznie nie prowadzą i prowadzić nie będą, – niedopuszczalnym jest rozciągnięcie w czasie ustaleń i wyników kontroli na czas, kiedy faktycznie dokonujący je inspektor – autor protokołu kontroli – nie był obecny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zawał argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i dlatego też należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera istotne błędy co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustalonego przez organ stanu faktycznego, niezaakceptowanego przez Sąd I instancji z przyczyn formalnych (rzekomych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy).

Zarzuty procesowe podniesione w skardze kasacyjnej przez organ a mianowicie naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. są usprawiedliwione, gdyż przede wszystkim Sąd I intonacji nie wyjaśnił mimo obowiązku wynikającego z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., czy i w jakim stopniu ewentualne uchybienie procesowe organu przeprowadzającego kontrolę transportu drogowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdezawuowanie przez Sąd I instancji wartości dowodowej zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków w zakresie wypełnienia znamion deliktu administracyjnego z art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym, tj. umieszczenia na dachu pojazdu urządzenia technicznego było całkowicie nieuprawnione.

Organ w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) ocenił te zeznania jako wiarygodne, tym bardziej że podważały je jedynie subiektywne i zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności karno-administracyjnej wyjaśnienia skarżącego, które polegały tylko na zaprzeczaniu faktom.

Z zeznań świadka K L. ewidentnie wynikało, że przedmiotowy pojazd miał na dachu urządzenie techniczne, na którym widniał napis [..] i z daleka urządzenie to przypominało, że ww. pojazd jest taksówką, a urządzenie to zostało zdjęte jak pasażerowie weszli do pojazdu.

Zeznania te w zasadniczej części potwierdziła świadek M. K.

Powyższe dowody zostały załączone do protokołu kontroli przedmiotowego przejazdu wykonanego przez skarżącego w dniu [..] września 2009 r. Stanowiły podstawę wydania kwestionowanej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Dołączenie zdjęć innego pojazdu do akt sprawy jako materiału porównawczego nie stanowiło żadnego uchybienia procesowego i nie podważało wiarygodności protokołu kontroli i dowodu z zeznań świadków.

Przesłuchanie świadków bez obecności skarżącego i ewentualny brak zawiadomienia strony o terminie przesłuchania świadka, jeżeli nawet stanowiło uchybienie procesowe i naruszenie przepisów art. 79 § 1 i 2 k.p.a., to Sąd I instancji nie wykazał, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Całkowicie niezrozumiały jest zarzut Sądu I instancji skierowany do dowodu z zeznań świadków, których działanie wg Sądu I instancji nosi znamiona "prowokacji" nieznanego przepisom ustawy o transporcie drogowym. Sposób kontroli przewoźnika w tej sprawie nie naruszył standardów kontroli przewidzianej w rozprawie. Dlatego też całego materiału dowodowego nie można uznać za niewiarygodny i stanowiący podstawę ustalenia stanu faktycznego.

Skorzystanie przez pracowników administracji z oferty przejazdu skarżącego chociażby w celu sprawdzenia czy skarżący wykonuje tę usługę zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o transporcie drogowym nie jest żadną prowokacją i mieści się w granicach dozwolonych prawem, a zeznania tych osób złożone w postępowaniu kontrolnym stanowią równoprawny dowód z protokołem kontroli.

Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem inspektor transportu drogowego czy też inny pracownik administracji będący naocznym świadkiem zdarzenia powodującego naruszenie przepisów prawa nie może być świadkiem w prowadzonym w jego następstwie postępowaniu w sytuacji gdy sam tego postępowania nie prowadzi, a nawet nie podjął w sprawie jakichkolwiek czynności kontrolnych w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem NSA organ dokonał oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów zgodnie z zasadami logiki doświadczenia życiowego, przestrzegając w sposób zasadniczy przepisów art. 7, 77 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i ustalił, że przewoźnik złamał zakaz umieszczania na pojeździe urządzenia technicznego przypominającego oznaczenia taksówek (art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym). Dlatego też podważenie tej oceny, w oparciu o nieprzekonującą argumentację wynikającą z założenia, że przedmiotowa kontrola z powodu podzielenia jej na dwa etapy: skorzystania przez świadków z usługi przejazdu, a następnie dokonanie kontroli przez inspektorów drogowych na podstawie art. 69-74 ustawy o transporcie drogowym, było niedopuszczalne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym – nie było uzasadnione. Stanowiło to naruszenie przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej w stopniu jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchybienie formalne w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków (brak potwierdzenia w protokole przesłuchania świadka uczestnictwa strony w tej czynności, brak zawiadomienia tej strony o terminie przesłuchania świadka) nie mogą co do zasady dyskwalifikować wiarygodności tych zeznań i eliminować ich z materiału dowodowego bez wykazania, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należałoby przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji i stwierdzeniu ewentualnych uchybień formalnych w prowadzeniu postępowania dowodowego wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Samo stwierdzenie, że wystąpiły uchybienia formalne w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a w szczególności w zakresie potwierdzenia udziału strony we wszystkich czynnościach procesowych (przesłuchanie świadków), które mogły mieć istotne znaczenie rozstrzygnięcia gdyż podważają wiarygodność ustaleń faktycznych - jest niewystarczające.

Należy zauważyć, że skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli co było wypełnieniem wymogu formalnego z art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, a skarżący nie złożył zastrzeżeń do protokołu kontroli zgodnie z treścią art. 74 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Skarżący dopiero w piśmie z dnia [..] października 2009 r. złożył wyjaśnienia do protokołu kontroli, w których jedynie zaprzeczał dowodom w postaci zeznań świadków. Wbrew twierdzeniu skarżącego wcale nie były te zeznania ze sobą sprzeczne a jedynie się uzupełniały, zaś dokumentacja fotograficzna stanowiła tylko pomocniczy materiał dowodowy stwierdzający jakiego rodzaju urządzenie techniczne było umieszczone na pojeździe skarżącego, nie wskazując, że sfotografowane urządzenie pochodziło ze spornego pojazdu. Urządzenie to zostało usunięte w momencie rozpoczęcia kontrolowanego przejazdu.

Należy podkreślić, że decydujące ustalenie umieszczenia na dachu pojazdu tego rodzaju urządzenia technicznego, które zostało pokazane w materiale porównawczym fotograficznym nie zostało skutecznie podważone w zarzutach skarżącego K. R., a to ustalenie stanowiło podstawę do prawidłowego zastosowania prawa materialnego, czyli stwierdzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie przepisów art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. i nałożenia na niego kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1, 4 oraz załącznika do ustawy lp. 2.9 pkt 3 o transporcie drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie został naruszony przez organ kontrolujący przepis art. 69 ust. 1 u.t.d. tylko dlatego, że kontrolerzy oparli się również na zeznaniach pasażerów – świadków w tej sprawie. Natomiast inspektorzy transportu drogowego przeprowadzający kontrolę przedmiotowego pojazdu zastosowali wymogi ustawowe przeprowadzenia kontroli również w zakresie swojej prezentacji w sporządzeniu protokołu kontroli.

Również zarzuty organu podniesione w skardze kasacyjnej, że skarżący nie został pozbawiony możliwości uczestniczenia w przeprowadzonych dowodach, a jedynie ewentualnie z tego uprawnienia nie skorzystał (art. 79 § 2 k.p.a. i art. 70 ust. 4 u.t.d.) zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nawet z wyjaśnień skarżącego złożonych w postępowaniu administracyjnym nie wynika aby skarżący podnosił tego rodzaju zarzuty jak pozbawienie go możliwości udziału w postępowaniu dowodowym.

Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że Sąd I instancji powinien przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizować wnikliwie rezultaty postępowania dowodowego, a w szczególności odnieść się do zeznań świadków w zakresie ich wiarygodności, czy istotnie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności podważające tę wiarygodność i czy można rzeczywiście zarzucić organowi naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. i zasady swobodnej oceny dowodów oraz czy przypisane liczne rzekome uchybienia formalne w przeprowadzeniu kontroli przedmiotowego pojazdu i wykonanej usługi przewozu świadków mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione i dlatego należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.