Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 47/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art.  135, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 § 1 pkt 4, § 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego - Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. .


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2017 r. o numerach: [...], celem wyegzekwowania nieuiszczonych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z tytułu niezatrudnienia osób niepełnosprawnych za lata 2014 -2016, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Centrum [...] Sp. j..

Na tej podstawie organ egzekucyjny w dniu [...] października 2017 r. dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego. Przedmiotowe zajęcia okazały się skuteczne, banki poinformowały Naczelnika Urzędu Skarbowego, że prowadzą rachunki bankowe dla zobowiązanego, jednak na rachunkach brak jest środków niezbędnych do realizacji zajęcia. Organ egzekucyjny podjął również inne czynności egzekucyjne zmierzające do zaspokojenia wierzyciela, które okazały się bezskuteczne.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...] umorzył postępowanie egzekucyjne. W związku z zakończeniem ww. postępowania organ egzekucyjny skierował do wierzyciela, tj. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dalej również jako skarżącego, zawiadomienie o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 4025,58 zł, niezaspokojonych w toku postępowania egzekucyjnego.

Następnie na wniosek wierzyciela z dnia [...] grudnia 2017 r., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o obciążeniu wierzyciela kosztami przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, w kwocie 4025,58 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Prezes Zarządu PFRON pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. złożył zażalenie wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., podczas gdy na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych, którymi dłużnik mógł dysponować, a zatem organ egzekucyjny nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było i w ostateczności nie mógł naliczyć tychże kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji zarzucił, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez wystarczającej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...], orzekł o obciążeniu kosztami, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego, realizowanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych w łącznej kwocie 4025,58 zł, w tym: dla tytułu wykonawczego nr [...]: opłata manipulacyjna w wysokości 186,15 zł (1% kwoty egzekwowanej), opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 931,59 zł (5% kwoty egzekwowanej), wydatek egzekucyjny za doręczenie zawiadomień w wysokości 3,24 zł; dla tytułu wykonawczego nr [...]: opłata manipulacyjna w wysokości 371,98 zł (1% kwoty egzekwowanej), opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 1861,61 zł (5% kwoty egzekwowanej); dla tytułu wykonawczego nr [...]: opłata manipulacyjna w wysokości 111,74 zł (1% kwoty egzekwowanej), opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 559,27 zł (5% kwoty egzekwowanej).

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. wierzyciel złożył zażalenie, w którym wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 3352,47 zł. W uzasadnieniu Prezes Zarządu PFRON wskazał, że organ I instancji obciążył wierzyciela ww. kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., podczas gdy na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych, którymi dłużnik mógł dysponować, a zatem organ egzekucyjny nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było i w ostateczności nie mógł naliczyć tychże kosztów egzekucyjnych. Skarżący podkreślił, że organ egzekucyjny orzekając o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego powinien kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 oraz, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, iż z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnioną wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ I instancji skutecznie dokonał zajęć egzekucyjnych ww. praw majątkowych, które jednak nie mogły zostać zrealizowane, ponieważ w trakcie trwania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie wpłynęły środki pieniężne na rachunki bankowe prowadzone na rzecz zobowiązanej. Ponadto organ II instancji wskazał, że na mocy art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6 ww. przepisu, powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności – z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Odnosząc się do przywołanego w uzasadnieniu zażalenia wyroku TK sygn. akt SK 31/14, organ odwoławczy zauważył, że ze sposobu sformułowania sentencji ww. wyroku TK wynika, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych i taki wyrok ma jedynie skutek zobowiązujący ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji oraz nie powodują utraty mocy obowiązującej regulacji.

W ocenie organu II instancji wysokość opłat obliczona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do każdego z przedmiotowych tytułów wykonawczych została określona prawidłowo, a obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było zasadne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że kwestionowana wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego wynosząca łącznie 3352,47 zł stanowi zaledwie ok. 15% powyższej sumy. Zdaniem organu II instancji mimo, iż czynności organu egzekucyjnego, w porównaniu do skali egzekwowanych należności, nie przyniosły wymiernego efektu dla wierzyciela, to nie może się on uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego z tego powodu, że było ono nieefektywne. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca nie uzależnia obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela od efektywności tego postępowania. Przeniesienie odpowiedzialności na wierzyciela za koszty egzekucyjne może nastąpić po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, tzn. po jego umorzeniu z przyczyn uzasadniających brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, a stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności tego zajęcia, co jest zgodne z art. 80 § 1 u.p.e.a. Ponadto podkreślił, że bezspornym jest doręczenie zobowiązanej spółce odpisów tytułów wykonawczych i dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, co spowodowało konieczność zastosowania art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz pobrania za dokonane czynności egzekucyjne opłat w wysokości 5% i 1% egzekwowanej należności, a w związku z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel zostaje obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości, w jakiej zostałyby one pobrane od zobowiązanego. Organ II instancji uznał, iż przepisy u.p.e.a. nie pozwalały organowi egzekucyjnemu na odmienne załatwienie sprawy. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu zażalenia o niezastosowaniu się do wyroku TK o sygn. akt SK 31/14. stwierdził, że Trybunał w wyroku nie wskazał na jakich zasadach organy powinny dokonywać kalkulacji opłat, a bez tych wskazań nie sposób przyjąć prawidłowego jednolitego sposobu ich naliczania. Zatem organ egzekucyjny nie może dowolnie wyliczać opłat, wbrew nadal obowiązującemu porządkowi prawnemu.

Prezes Zarządu PFRON złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r. zarzucając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęć rachunków bankowych pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunkach bankowych nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej skarżącemu wobec banków nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej jako k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że postanowienia organów I i II instancji w przedmiotowym postępowaniu zostały wydane w oparciu o przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a, które Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 uznał za niezgodne z Konstytucją RP. Skarżący nie zgodził się z argumentem o zasadności naliczenia kosztów w trybie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., gdyż w jego ocenie nie nastąpiło zajęcie wierzytelności, a jedynie pustego rachunku bankowego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący dodatkowo wskazał, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Zdaniem Prezesa Zarządu PFRON naliczona opłata egzekucyjna powinna odzwierciedlać racjonalną zależność między wysokością opłat, a czynnością faktyczną organu egzekucyjnego, za podjęcie której opłaty te zostały naliczone. Wysokość kosztów egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie wykazuje niezgodności z prawem materialnym, ani procesowym i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności obciążenia skarżącego (jako wierzyciela) kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 4 § 7 pkt 4 u.p.e.a.

Skarżący zakwestionował zasadność obciążenia go opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w łącznej kwocie 3.352,47 zł. Zdaniem skarżącego, ustalenie opłaty na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z zajęciem rachunku bankowego zobowiązanego jest niezasadne, ponieważ w istocie nie doszło do zajęcia żadnych wierzytelności pieniężnych, z uwagi na brak środków na zajętym rachunku. Skarżący podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy jako narzędzie oszczędnościowo – rozliczeniowe. Dopiero w momencie wpływu należności na rachunek bankowy kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą posiadaczowi rachunku wobec banku. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują opłat za zajęcie rachunku bankowego, lecz za zajęcie wierzytelności pieniężnych, a dopóki do tego nie dojdzie nie ma podstaw do naliczenia opłaty określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Na wstępie rozważań przede wszystkim należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzono zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasada ta ma charakter podstawowy związany z samą istotą postępowania egzekucyjnego, które wszczynane jest z powodu braku dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Obciążenie któregokolwiek z pozostałych podmiotów postępowania egzekucyjnego kosztami egzekucyjnymi możliwe jest dopiero w razie braku możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego.

Do kosztów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy ustawy u.p.e.a. stanowiące o zasadach ogólnych postępowania egzekucyjnego. Z zawartego w art. 7 § 2 u.p.e.a. zwrotu - "organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku" dekoduje się zasadę stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, nazywaną też zasadą racjonalnego działania albo zasadą celowości. Z kolei z art. 7 § 3 wywodzi się zasadę niezbędności, która polega na tym, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Bezprzedmiotowość wykonania obowiązku występuje, gdy stał się on nieaktualny albo gdy z przyczyn obiektywnych lub subiektywnych jest oczywiste, że zobowiązany nie może zrealizować obowiązku.

Bez wątpienia prowadzenie egzekucji wiąże się z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych w postaci opłat egzekucyjnych i wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny prowadził egzekucję z rachunku bankowego. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty we wskazanych w przepisie wysokościach. Ustawa w powołanym przepisie dokonuje wyliczenia czynności egzekucyjnych, których dokonanie wiąże się z naliczeniem opłaty we wskazanej wysokości. W pkt 4 ww. artykułu, określono wysokość opłaty za zajęcie wierzytelności innej niż zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę.

W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył zobowiązanego opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie można bowiem uznać, że w toku egzekucji doszło do zajęcia wierzytelności, ponieważ na zajętym rachunku bankowym nie było żadnych środków pieniężnych. Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy jako narzędzie oszczędnościowo - rozliczeniowe. Dopiero w momencie wpływu należności na rachunek bankowy, kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Skoro przepisy u.p.e.a. nie przewidują opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych, to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, dopóty nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyroki: NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 914/16, z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 778/16, z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 693/15, WSA w Poznaniu z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Po 638/14; dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Wskazać zatem należy, że ustalając opłatę za zajęcie wierzytelności pieniężnej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ dopuścił się błędnej wykładni wymienionego przepisu oraz art. 80 § 1 tej ustawy, który z kolei dotyczy trybu i sposobu stosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, a nie ustalania opłaty za czynności egzekucyjne.

Dodatkowo analizując zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej należy także wskazać, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w: Dz. U. z 2016 r. poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku orzekającego o niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., na podstawie którego zostało wydane kontrolowane w sprawie postanowienie, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny jego prawidłowości. W swoich rozważaniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał Konstytucyjny wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym opłaty takie, są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i musiał być wzięty przez WSA pod uwagę z urzędu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną w kwestii wykładni i przesłanek stosowania w sprawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadto na podstawie § 14 ust. 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2105 r. poz. 1804).