Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 49/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono orzeczenie NSA i oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2, art. 109, art. 110, art. 91 par. 2, art. 271 pkt 2, art. 280 i 281 par. 1, art. 282 par. 2 w zw. z art. 184, art. 183 par. 2 pkt 5, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant asystent Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg o wznowienie postępowania: J. L. i M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w Krakowie zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 760/09 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. wznawia ze skargi J. L. postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 oraz: 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 i oddala skargę kasacyjną W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, 2. zasądza od W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie na rzecz B. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, II. oddala skargę M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w Krakowie o wznowienie postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 760/09 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] Prezydent m. st. Warszawy ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podpiwniczeniem, garażem podziemnym i wjazdem na teren oraz rozbiórce istniejącego budynku mieszkalno - usługowego na działce ew. nr [...] i części działki ew. nr [...] w obrębie [...] przy ulicy Rolnej [...] na terenie Dzielnicy Mokotów w Warszawie.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania B. W. - na podstawie art.

138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło punkt I w zaskarżonej decyzji "Warunki i szczegółowe

zasady zagospodarowania terenu" i w tym zakresie orzekło co do linii zabudowy,

wskaźnika wielkości' powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej,

ilości kondygnacji i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej oraz geometrii/

dachu - pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

W dniu [...] stycznia 2012 r. J. L., reprezentowany przez adwokat K. W., wniósł na podstawie art. 271 pkt 2 i art. 277 oraz art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10.

W oparciu o wskazaną podstawę prawną J. L. zażądał:

1. wznowienia postępowania sądowego w sprawie o sygn. II OSK 1252/10 zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku,

2. rozpoznanie skargi o wznowienie z powodu nieważności postępowania wynikającej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., tj. z powodu nieważności postępowania o sygn. akt II OSK 1252/10 spowodowanej pozbawieniem J. L. możności działania na skutek naruszenia przez Sąd przepisów art. 109, 110 i 91 § 2 w związku z art. 12 p.p.s.a. i uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku,

3. rozpoznanie skargi kasacyjnej, uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009 roku, sygn. akt IV Sa/Wa 760/09 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd,

4. wstrzymanie w całości wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku, sygn. akt II OSK 1252/10,

5. zasądzenie na rzecz J. L. zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania J. L. wskazał okoliczności uzasadniające nieważność postępowania i powołał się na przepis art. art. 271 pkt 2) w związku z art. 193 p.p.s.a. zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania kasacyjnego z powodu nieważności powstałej w sytuacji kiedy wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Zaznaczył, że stosownie do art. 12 tej ustawy, ilekroć mowa jest w niej o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W myśl zaś art. 91 § 2 p.p.s.a. o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Przepisy te mają, na zasadzie wynikającej z art. 193 p.p.s.a., zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym. Stronie oraz uczestnikowi postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. nieobecnym na posiedzeniu jawnym należy więc zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. J. L. stwierdził, iż skoro Sąd na posiedzeniu jawnym w dniu 6 października 2011 roku postanowił dopuścić go do udziału w charakterze uczestnika, to obowiązkiem Sądu było zastosowanie art. 109, art. 110 w związku z art. 12 p.p.s.a. i odroczenie rozprawy, wyznaczenie terminu nowego posiedzenia oraz zawiadomienie o tym strony i wszystkich uczestników postępowania stosownie do art. 91 § 2 p.p.s.a. Sąd wiedząc bowiem o tym, że osoba dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania nie wie na jakim etapie jest to postępowanie i nie została poinformowana o terminie rozprawy winien był bezwzględnie odroczyć rozprawę w dniu 6 października 2011 r. i zawiadomić J. L. o nowym terminie rozprawy. NSA zaniechał tych czynności czym rażąco naruszył art. 109 i 110 p.p.s.a.

Pełnomocnik J. L. podkreśliła, że J. L. informację o tym, że toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie powziął w dniu 29 września 2011 roku (przy czym nie został poinformowany o tym, że jest wyznaczony termin rozprawy), a rozprawa na której został dopuszczony do udziału w sprawie, i na której zapadł wyrok odbyła się po 6 dniach. Od momentu powzięcia informacji przez J. L. o tym, że toczy się sprawa do dnia wydania wyroku nie upłynęło nawet 7 dni. J. L. nie miał więc możliwości podjęcia jakiegokolwiek działania. Co więcej, dopiero dopuszczenie J. L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w dniu 6 października 2011 roku dawało mu możliwość zapoznania się z aktami, ustalenia na jakim etapie jest to postępowanie, czy jest wyznaczony termin rozprawy i na kiedy, zapoznania się ze skargą kasacyjną, a następnie zajęcia stanowiska w sprawie.

W skardze o wznowienie postępowania podano, iż umową aktu notarialnego z dnia 29 września 2011 r., rep. A [...] J. L. nabył udział wynoszący 1/100 w prawie wieczystego użytkowania działki ew. nr [...] o pow. 1.706 m2 w obrębie [...] położonej w Warszawie przy ul. Rolnej [...]. Nadto J. L. zawarł umowę przedwstępną zakupu lokalu mieszkalnego położonego na trzecim piętrze w budynku na wyżej opisanej działce, o powierzchni 158,45 m ². W umowie tej w § 4 zatytułowanej sposób zapłaty J. L. został zobowiązany do dokonania wpłaty zaliczki w wysokości 50% wartości przedmiotu umowy.

W tym samym dniu tj. 29 września 2011 roku Spółka W. poinformowała J. L., że obecnie toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie ze skargi kasacyjnej W. Sp. z o. o. w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym z dniem 29 września 2011 roku stał się J. L. J. L. nie został poinformowany na jakim etapie jest to postępowanie, w szczególności nie został poinformowany o terminie rozprawy.

W dniu 4 października 2011 roku J. L. udzielił adw. K. W. pełnomocnictwa, celem złożenia wniosku o dopuszczeniu go udziału w wyżej opisanej sprawie w charakterze uczestnika. W dniu 4 października 2011 roku pełnomocnik J. L. złożył w Naczelnym Sądzie Administracyjnym wniosek o dopuszczenie J. L. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt II OSK 1252/10, na podstawie art. 33 § 2 u.p.p.s.a. We wniosku wskazano, że J. L. nie wie na jakim etapie obecnie jest postępowanie, ale chce brać w nim czynny udział, przede wszystkim zapoznać się z aktami sprawy, uczestniczyć w posiedzeniach sądowych i zgłosić stosowne wnioski.

W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 21 października 2011 roku z Kierownikiem Sekretariatu II Wydziału Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, mającej na celu ustalić termin rozpoznania powyższego wniosku, pełnomocnik J. L. powziął informację, że w dniu 6 października 2011 roku odbyła się rozprawa w sprawie II OSK 1252/11, na której Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić J. L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Nadto na tym posiedzeniu Sąd przeprowadził rozprawę, zamknął ją i wydał wyrok. W dniu 24 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny doręczył pełnomocnikowi J. L. odpis wyroku z dnia 6 października 2011 roku w sprawie II OSK 1252/10 wraz z uzasadnieniem.

Pełnomocnik J. L. uzasadniła zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wskazała, iż skoro o wyroku NSA dowiedziała się w dniu 21 października 2011 roku w rozmowie telefonicznej z sekretariatem Sądu, to termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upływa w dniu 21 stycznia 2011 roku. A zatem, termin określony w art. 277 p.p.s.a został przez J. L. zachowany.

W skardze o wznowienie postępowania J. L. zawarł wniosek o wstrzymanie - na podstawie art. 284 p.p.s.a. - wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku sygn. akt II OSK 1252/10. Wniosek uzasadniono tym, iż brak wstrzymania orzeczenia spowoduje wystąpienie u J. L. niepowetowanej szkody. Wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku spowoduje, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009 roku IV SA/Wa 760/09 zyska cechę prawomocności i w konsekwencji i ten wyrok zostanie wykonany, co oznacza, że nastąpi wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 roku oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2005 roku o warunkach zabudowy. Na podstawie tych decyzji zostało wydane pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego przy ul. Rolnej w Warszawie, w którym J. L. nabył umową przedwstępną lokal mieszkalny. Ponieważ zaskarżony wyrok zapadł w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności, o której mowa w art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a., to z tej przyczyny powinien zostać uchylony, a skarga kasacyjna jeszcze raz rozpoznana. Jeśli wyrok NSA z dnia 6 października 2011r. zostanie wykonany, a następnie, na skutek wznowienia postępowania i uchylenia tego wyroku, zostanie wydane orzeczenie zawierające odmienną ocenę prawną stanowiska WSA wyrażonego w wyroku z dnia 9 października 2009 r., to istnieje realna obawa, że nie będzie możliwe wykonanie wyroku zapadłego we wznowionym postępowaniu.

Skargę o wznowienie na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem złożyła również w dniu 9 stycznia 2012 r. M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie, reprezentowana przez radcę prawnego A. K.

W oparciu o wskazaną podstawę prawną Spółka wniosła o:

1. wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 oddalającym skargę kasacyjną uczestnika W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,

2. uchylenie zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku, sygn. akt II OSK 1252/10),

3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, a nadto

4. wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia, gdyż wykonanie orzeczenia grozi skarżącemu niepowetowaną szkodą.

W uzasadnieniu skargi podano, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 października 2011 roku pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie skarżącego w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowo - administracyjnym, prowadzonym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 1252/10 ze skargi kasacyjnej spółki pod firmą: W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie. Skarżący wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, co do której toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zainicjowane wnioskiem W. na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej przed T. Z. — notariuszem w Krakowie — z dnia 24 stycznia 2008 roku, Rep A nr [...]. Tym samym przedmiot postępowania ze skargi kasacyjnej, jakie toczyło się przed NSA, dotyczy nieruchomości, co do której skarżącemu przysługuje tytuł prawny. Skarżąca Spółka we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podniosła również, iż nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, ani postępowaniu sądowo - administracyjnym przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, niewątpliwie jednak posiada interes prawny w dopuszczeniu jej do udziału w tym postępowaniu. Nabycie przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której warunki zabudowy stanowią przedmiot skargi kasacyjnej doprowadziło do powstania po stronie skarżącego interesu prawnego uzasadniającego jego udział w tym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wydał na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. postanowienie o dopuszczeniu skarżącego w charakterze uczestnika do udziału w tym postępowaniu. W związku z tym, że skarżący dopiero na tym etapie został dopuszczony w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym, skarżący wniósł o odroczenie rozprawy celem umożliwienia zapoznania się z aktami postępowania o sygn. akt II OSK 1252/10. Na wskazanej rozprawie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy i przystąpił do merytorycznego rozpoznawania skargi kasacyjnej, orzekając o jej oddaleniu.

Spółka, wnosząc skargę o wznowienie postępowania, wskazała, iż jako uczestnik została pozbawiona możliwości działania. Podkreśliła, że w literaturze wskazuje się, że wystąpienie powodów nieważności postępowania skutkuje uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy stanowiące je naruszenie prawa ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jest to więc bezwzględna podstawa wznowienia postępowania. Ponadto uznaje się, że nieważność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania musi istnieć w chwili wydania prawomocnego orzeczenia. Pozbawienie strony możności działania oznacza pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa (por. A. Kabat w: Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka- Medek Małgorzata Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 271 ustaw) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Bezprawne pozbawienie strony możności działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest to sytuacja polegająca na tym, że w oznaczonym - objętym procesem - czasie, strona - zostawszy pozbawiona możności obrony swych praw - nie może współdziałać z sądem w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia spraw)' zgodnie z prawem (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Zakamycze 2003, rozd. IV. pkt. 2). Skarżąca powołała się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 1997 r., sygn. akt III CKN 10/96, w którym wskazano, że nawet niedziałanie w procesie pełnomocnika z urzędu może uzasadniać wznowienie postępowania na podstawie przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c.

Spółka stwierdziła, że w wyniku oddalenia wniosku o odroczenie rozprawy nie miała możliwości podjęcia obrony swoich praw, ani sformułowania jakiegokolwiek stanowiska procesowego. Nie doręczono skarżącemu nawet odpisu skargi kasacyjnej Wawel Service oraz odpisu odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie umożliwiono zapoznania się z aktami postępowania. Wyrok został wydany na tej samej rozprawie, na której NSA dopuścił Spółkę w charakterze uczestnika postępowania do udziału w postępowaniu sądowo – administracyjnym. Spółka podkreśliła, że udział w rozprawie nie stanowi jedynej formy udziału w postępowaniu, ponieważ stawiennictwo na rozprawie jest niebowiązkowe, zaś uczestnik ma prawo składania w toku postępowania pism zawierających jego wnioski i oświadczenia.

Na poparcie wniosku o wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia skarżący wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotoczy postępowanie o ustalenie warunków zabudów i zagospodarowania terenu i którego dotyczyła skarga kasacyjna W., na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej przed T. Z. - notariuszem w Krakowie - z dnia [...] stycznia 2008 roku, Rep A nr [...]. Przedmiot postępowania ze skargi kasacyjnej, jakie toczyło się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dotyczy nieruchomości, co do której skarżącemu przysługuje tytuł prawny. W związku z zamiarem podjęcia dalszych działań w zakresie inwestycji, brak wstrzymania zaskarżonego orzeczenia grozi poniesieniem przez skarżącego niepowetowanej szkody. Skarżący w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku przenoszącą na jego rzecz ostateczne pozwolenie budowlane tj. decyzję nr [...] Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy ( zmienioną w dniu 30 kwietnia 2009 roku ) prowadził już prace budowlane i poczynił wielomilionowe nakłady na nieruchomość.

Pełnomocnik Spółki wskazał na zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania podnosząc, iż od dnia 6 października 2011 r. do dnia złożenia tej skargi nie upłynął trzymiesięczny termin z art. 277 p.p.s.a.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 kwietnia 2012 r. radca prawny K. W. pełnomocnik uczestnika postępowania – B. W. wniosła o oddalenie obu skarg o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ewentualnie o ich odrzucenie. Pełnomocnik uczestnika podniosła, iż pełnomocnik Spółki komandytowo – akcyjnej M. był obecny na rozprawie przed NSA, a nadto Spółka ta jest w całości kontrolowana przez Spółkę W. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Odnośnie skargi o wznowienie J. L. stwierdziła, że skoro J. L. zdecydował się na zakup udziału w użytkowaniu wieczystym i następnie lokalu, to winien przed taką decyzją sprawdzić stan faktyczny i prawny dotyczący nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego – art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wznowienie postępowania sądowo - administracyjnego stanowi instytucję obalania prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie (art. 280 p.p.s.a.)

Wniesione w niniejszej sprawie skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 roku, sygn. akt II OSK 1252/10 zostały skierowane na rozprawę.

Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

Rozpatrywane skargi o wznowienie postępowania sądowego zostały wniesione w ustawowym terminie i opierają się na ustawowej podstawie wznowienia.

Jak stanowi art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Pełnomocnik J. L., adw. K. W. o wyroku NSA dowiedziała się w dniu 21 października 2011 r. w rozmowie telefonicznej z sekretariatem Naczelnego Sądu Administracyjnego. A zatem, termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania przez J. L. rozpoczął bieg w dniu 22 października 2011 r. i upływał w dniu 21 stycznia 2011 roku. J. L. wniósł skargę o wznowienie postępowania w dniu 5 stycznia 2012 r., a więc przed upływem ustawowego terminu z art. 277 p.p.s.a.

M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie, reprezentowana przez radcę prawnego A. K., o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r. dowiedziała się w dniu jego wydania. Skargę o wznowienie postępowania Spółka wniosła w dniu 9 stycznia 2012 r., a więc przed upływem trzymiesięczny terminu z art. 277 p.p.s.a.

Obie skargi o wznowienie postępowania oparto na podstawie wskazanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

Pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowego, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu.

Określona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przyczyna nieważności postępowania może być jednocześnie podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania - przyczyna określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. - na wniosek uczestnika postępowania, który nie brał udziału w sprawie.

W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1252/10, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2010 r., zaszła nieważność postępowania, gdyż wskutek uchybień procesowych J. L. został pozbawiony możności działania.

Z akt sprawy o sygn. II OSK 1252/10 nie wynika, aby J. L. wiedział o terminie rozprawy w dniu 6 października 2011 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. We wniosku z dnia 4 października 2011 r. o dopuszczenie J. L. do udziału w postępowaniu ze skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w Krakowie - od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 760/09 wydanego w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – w charakterze uczestnika postępowania adwokat K. W. wskazała, iż o postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym J. L. został poinformowany przez W. Sp. z o.o. w Krakowie w dniu zawarcia aktu notarialnego, tj. w dniu 29 września 2011 r. Jednocześnie pełnomocnik we wniosku o dopuszczenie J. L. do udziału w postępowaniu przed NSA w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. oświadczyła, że J. L. nie wie na jakim etapie jest obecnie to postępowanie; chce jednak brać w nim czynny udział, zapoznać się z aktami sprawy i zgłosić stosowne wnioski.

Na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścił wprawdzie J. L. do udziału w charakterze uczestnika postępowania, lecz nie odroczył rozprawy, aby uczestnik postępowania mógł zapoznać się z aktami sprawy i zająć stanowisko w sprawie oraz przedstawić swoje argumenty. Rację ma pełnomocnik J. L., iż dopiero dopuszczenie J. L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika dawało mu możliwość zapoznania się z aktami, zapoznania się ze skargą kasacyjną i zajęcia stanowiska w sprawie. Dopuszczenie J. L. do udziału w postępowaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. i wydanie jednocześnie na tej rozprawie wyroku sprawia, że instytucja dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w tym przypadku odegrała jedynie iluzoryczną rolę. J. L., na skutek naruszenia przez Sąd procedury tj. art. 110 art. 91 § 2 p.p.s.a., nie mógł skorzystać z uprawnień procesowych przysługujących uczestnikowi postępowania. Jak stanowi art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. O posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni ( art. 91 § 2 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny wznowił ze skargi J. L. postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011r., sygn. akt II OSK 1252/10 i uchylił ten wyrok oraz ponownie rozpoznał sprawę ze skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w Krakowie.

Skarga kasacyjna W. Sp. z o.o. w Krakowie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a to z poniższych względów.

Po pierwsze, nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 178, art. 77 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 k.p.a. oraz art. 106 p.p.s.a w zw. z art. 322 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Wbrew stanowisku W. Sp. z o.o. w Krakowie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż skarżący B. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przepisanym terminie ( art. 53 § 1 p.p.s.a. ). Jak wynika z akt administracyjnych skarżącemu doręczono zaskarżoną decyzję w dniu 11 kwietnia 2006 r. Co prawda na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji ( przesyłka nr [...]) brak jest odręcznie naniesionej daty, to jednak data ta została ustalona przez Sąd pierwszej instancji w Urzędzie Pocztowym, a z czynności tej pracownik sądowy sporządził notatkę służbową z podaniem danych personalnych osoby udzielającej informacji odnośnie przesyłki poleconej nr [...] ( notatka – k. 74 akt WSA ). Nadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru figuruje pieczęć poczty i datownik – 11.04.06 – k. 206 akt WSA. Takie działanie Sądu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe.

W. Sp. z o.o. w Krakowie podniosła wystąpienie dwóch podstaw nieważności postępowania, tj. określonych w art. 183 § 2 pkt 2 i 5 p.p.s.a.

W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie doszło do nieważności postępowania. Okoliczność, iż w pełnomocnictwie udzielonym przez skarżącego radcy prawnemu K. W. wpisano poprzednią sygnaturę tej sprawy, tj. sprzed podjęcia zawieszonego postępowania ( IV SA/Wa 1375/07 ) nie oznacza wadliwości umocowania pełnomocnika. Pełnomocnictwo jednoznacznie wskazuje, kto, kogo i jakiej sprawie będzie reprezentował jako pełnomocnik. Tym samym nie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, określona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Podobnie, fakt niedoręczenia W. Sp. z o.o. w Krakowie załączników do skargi nie świadczy o pozbawieniu Spółki możności obrony jej praw. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby treść zawarta w załącznikach do skargi B. W. miała jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. Sąd ten nie dokonywał analizy wskaźnika zabudowy w oparciu o załącznik nr 1 do skargi, ani w oparciu o zdjęcia, stanowiące załącznik nr 2. Nadto Spółka w piśmie z dnia 8 października 2009 r., złożonym na rozprawie w dniu 9 października 2009 r., odniosła się merytorycznie do treści załącznika nr 1 do skargi i do pisma załączyła "załącznik nr 1 do skargi wraz z poprawkami mgr. inż. arch. Z. Ch.". W tej sytuacji twierdzenie skarżącej Spółki, że brak doręczenia jej załączników do skargi skutkował pozbawieniem jej możności obrony swych praw nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy.

W tym stanie rzeczy chybiony jest zarzut dotyczący nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Brak jest także podstaw, aby nieważności postępowania upatrywać w braku doręczenia skargi i innych pism oraz zawiadomienia o rozprawie D. K., P. K. i Stowarzyszeniu M. Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a. uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Z akt administracyjnych nie wynika, aby w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją brali udział D. K. i P. K. oraz Stowarzyszenie M. Osoby te oraz Stowarzyszenie nie skorzystały z możliwości zgłoszenia udziału w charakterze uczestnika w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a. Nie można zatem skutecznie twierdzić, iż doszło do ich pominięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto podkreślić należy, iż na pozbawienie możności obrony swych praw może powoływać się strona, która została tej możliwości pozbawiona.

Również doręczenie skargi i innych pism oraz zawiadomienia o terminie rozprawy osobom nie będącym stronami postępowania nie wyczerpuje przesłanki nieważności postępowania określonej w art. 185 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Potraktowanie jako strony postępowania podmiotu, który takiego przymiotu nie ma nie stanowi pozbawienia strony możności obrony swych praw.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt braku doręczenia P. B. –B. postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego nie może być utożsamiony z pozbawieniem możności obrony jego praw, skoro prawidłowo był zawiadamiany o kolejnych czynnościach procesowych Sądu pierwszej instancji, poprzedzających wydanie zaskarżonego wyroku.

Z powyższych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji nie jest dotknięte wadami uzasadniającymi nieważność postępowania wskazanymi w skardze kasacyjnej, jak i nie zaistniały inne przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przypomnieć należy, iż przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, a także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku, wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia i odniósł się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tak w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego. Natomiast ewentualny zarzut, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów B. W. mogłaby być podnoszona przez skarżącego. Zgłoszenie takiego zarzutu przez stronę będącej w opozycji do skarżącego jest chybione. Należy zauważyć, że istota sprawy dotyczy prawidłowości przeprowadzenia przez organ analizy urbanistycznej i zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy.

Naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również upatrywać w stanowisku Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu odwoławczego.

Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. sprostowało błąd pisarski decyzji z dnia 29 marca 2006 r., stwierdzając, że decyzją tą uchyliło jedynie punkt 1.1 decyzji organu I instancji, to jednak nie można podzielić takiego poglądu organu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że SKO w Warszawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. uchyliło cały punkt 1 decyzji organu I instancji. Z treści decyzji Kolegium jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy uchylił cały punkt 1 zaskarżonej decyzji organu I instancji. Treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Kolegium jest jednoznaczna: Kolegium uchyliło "punkt 1 zaskarżonej decyzji "Warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu". Taki tytuł organ I instancji nadał całemu punktowi 1. Jeśli Kolegium zamierzało uchylić podpunkt 1.1 decyzji organu I instancji to winno w inny sposób określić zakres uchylenia tej decyzji, a mianowicie Kolegium winno przytoczyć podtytuł tego podpunktu "Warunki i wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu przestrzennego". W okolicznościach niniejszej sprawy na nie można skutecznie wywodzić, że doszło do błędu pisarskiego polegającego na opuszczeniu jednej cyfry. Kolegium oprócz cyfry wskazało w swoim rozstrzygnięciu także określony tytuł decyzji organu I instancji, i ten tytuł określa zakres decyzji jaki został przez organ odwoławczy uchylony.

Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 152 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2004 r., OSK 591/04 (ONSAiWSA 2004/2/32), że w wypadku stosowania art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na decyzję chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma wykonanie decyzji w rozumieniu art. 138 § 1 i 2 k.p.a. W wyroku tym podkreślono, że stwierdzenie przez sąd, że decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że "(...) decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny".

Niezrozumiały i bezprzedmiotowy jest na tym etapie postępowania zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak też w skardze kasacyjnej uzasadnienia naruszenia art. 69 p.p.s.a. i wykazania, aby zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu prawnego zaistniałego w sprawie, a dotyczącego zarzutów przestawionych w pkt 11 – 16 skargi kasacyjnej, tj. art. 54 ust. 2, art. 54 ust. 2, art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzić należy, iż sposób skonstruowania tego zarzutu nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na odniesienie się do tak postawionego zarzutu kasacyjnego.

Przypomnieć należy, iż naruszenie przepisów postępowania – podobnie jak naruszenie prawa materialnego - może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Strona podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa winna wskazać jaka jej zdaniem winna być prawidłowa wykładnia tych przepisów. Natomiast stawiając zarzut niewłaściwego zastosowania prawa strona winna wskazać w czym, zdaniem strony przejawia się niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów prawa.

W. Sp. z o.o. w Krakowie, stawiając zarzuty kasacyjne, nie wskazała w jakiej formie Sąd pierwszej instancji miałby dopuścić się naruszenia zarzucanych mu przepisów prawa, nie podała swojej wykładni przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów prawa jak też nie wskazała w czym upatruje niewłaściwego zastosowania tych przepisów prawa. Brak także w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego błędnych ustaleń faktycznych, co oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny opiera się na stanie faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji.

Podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi, przy takim oznaczeniu podstawy zaskarżenia, nie pozwala na odniesienie się do tak postawionego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. A zatem warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepisów postępowania miał doznać naruszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004r., sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. w Krakowie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10 wniesioną przez M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie.

Skarga o wznowienie postępowania Spółki M. W. Sp. z o.o. Sp. komandytowo – akcyjna z siedzibą w Krakowie nie mogła zostać uwzględniona.

Pełnomocnik M. W. Sp. z o.o. Sp. komandytowo – akcyjna z siedzibą w Krakowie, radca prawny A. L. na rozprawie przed NSA w dniu 6 października 2011 r. wniósł o dopuszczenie Spółki do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił tą Spółkę do udziału w postępowaniu, a jednocześnie oddalił wniosek jej pełnomocnika o odroczenie rozprawy. M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie podnosi, że na skutek braku odroczenia rozprawy, nie mogła zapoznać się z aktami sprawy i została pozbawiona możliwości obrony swoich praw i przedstawienia jakiegokolwiek stanowiska procesowego.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, a to z poniższych względów.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona przez W. Sp. z o.o. w Krakowie zaś skargę o wznowienie postępowania wniosła M. W. Sp. z o.o. Sp. komandytowo - akcyjna z/s w Krakowie.

Z załączonej kserokopii Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]) – poświadczonego za zgodność z oryginałem ( k. 201 akt NSA ) - wynika, że jedynym komplementariuszem M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie jest W. Sp. z o.o. w Krakowie, reprezentowana przez jednoosobowy zarząd - prezesa B. R. ( Dział 1 rubryka 7 - "Dane komplementariuszy"). Prawo do reprezentowania M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie i prowadzenia jej spraw przysługuje komplementariuszowi będącemu spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowana przez jednoosobowy zarząd, składający się wyłącznie z prezesa zarządu B. R. ( Dział 2 rubryka 1- "Uprawnieni do reprezentowania spółki" i podrubryka 1- "Dane komplementariuszy reprezentujących spółkę").

Jak stanowi art. 127 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz.1037 ze zm. ) - dalej K.s.h. - firma spółki komandytowo - akcyjnej powinna zawierać nazwiska jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie "spółka komandytowo - akcyjna". Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowo akcyjnej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem "spółka komandytowo-akcyjna" – art. 127 § 3 K.s.h.

Stosownie zaś do art. 137 § 1 K.s.h. spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy statutu lub prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki.

Prawo do reprezentacji spółki komandytowo - akcyjnej obejmuje wszystkie czynności sądowe i pozasądowe. Polegają one na składaniu i przyjmowaniu oświadczeń woli (reprezentacja sensu stricto). W odróżnieniu od reprezentacji sensu largo obejmującej prezentację stanowiska spółki we wszelkich stosunkach prawnych (na przykład administracyjne), przyjmowanie i składanie oświadczeń woli dotyczy stosunków cywilnoprawnych. Zasadą jest, że spółkę mogą reprezentować komplementariusze, a akcjonariusze tylko jako pełnomocnicy (prokurenci) ( por. A. Kidyba, Nowy typ spółki - spółka komandytowo-akcyjna, op. cit., s. 14-15; M. Tajer, Reprezentowanie spółki komandytowo-akcyjnej przez komplementariuszy, Pr.Sp. 2010, nr 10, s. 21 i n.).

Ustawowe umocowanie mają komplementariusze tylko wtedy, gdy nie zostali oni pozbawieni prawa reprezentowania spółki. O ile nie pozbawiono komplementariusza prawa reprezentacji, może on reprezentować spółkę samodzielnie lub łącznie, w zależności od regulacji zawartych w statucie. Jeżeli czerpie on swoje umocowanie z przepisów prawa, jest przedstawicielem ustawowym ( por. W. Pyzioł, Kodeks, 2001, s. 272; R. Szyszko, Analiza, s. 484-485 - w przypadku, gdy komplementariuszem jest spółka z o.o.). Jeżeli komplementariusz był pozbawiony prawa do reprezentacji w statucie, może zostać umocowany umownie. Będzie wówczas działał jako pełnomocnik.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie, że nie była informowana o postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie były jej znane akta sprawy (sygn. akt II OSK 1252/10 i sygn. akt IV SA/Wa 760/09 ).

Skoro jedyny komplementariusz tej Spółki, tj. W. Sp. z o.o. w Krakowie uczestniczyła w postępowaniu sądowo - administracyjnym i wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 760/09 – wydanego w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – a nadto została zawiadomiona o terminie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 października 2011 r., to tym samym i M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie wiedziała o toczącym się postępowaniu i terminie rozprawy przed NSA oraz znane jej były akta sprawy. Tym samym nie zachodziła ani konieczność, ani potrzeba odroczenia rozprawy z powodów leżących po stronie M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie.

Nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podobnie jak Kodeks postępowania cywilnego, nie precyzuje bliżej pojęcia "pozbawienia możności obrony swych praw". Doktryna i judykatura wykształciły pewne kryteria, według których należy oceniać ów stan. Po pierwsze, przyjmuje się, że pozbawienie strony możliwości obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w sprawie. W tej sytuacji należy przyjąć, iż pojęcie "niemożności" pozwala na objęcie nim różnych stanów faktycznych, gdyż ustawa nie zawęża nieważności postępowania do wypadku całkowitego pozbawienia strony możliwości obrony. Po drugie, skarżący nie musi wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym powodującym nieważność postępowania a wynikiem sprawy. Tak więc o nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych, a nie skutki, które wynikają lub mogą z nich wyniknąć ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003 r., I PK 117/03,Wokanda 2004/9/30 ).

Naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wypełnia znamiona pozbawienia strony możności działania ( art. 271 pkt 2 p.p.s.a. ) - znamiona pozbawienia strony możności obrony swych praw ( art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) wówczas, gdy zaistniałe naruszenie przez sąd określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu, tj. gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 149/10; z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 437/05, LEX nr 196457; z dnia 21 lutego 2006 roku, II GSK 378/05, LEX nr 193342; z dnia 13 października 2005 roku, FSK 2356/04, LEX nr 175406; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 1974 r. II CR 155/74, OSP 1975/3/66, z dnia 13 marca 1998r., I CKN 561/97- niepubl., z dnia 13 lutego 2004 roku, IV CK 61/03, LEX nr 151638 ).

W niniejszej sprawie nie można skutecznie twierdzić, że M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie została pozbawiona możności działania i obrony swych praw. Nie można bowiem przyjąć, że W. Sp. z o.o. w Krakowie jako strona wnosząca skargę kasacyjna znała akta sprawy i wiedziała o terminie rozprawy, a jednocześnie ta sama Spółka jako jedyny reprezentant M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie nie znała akt sprawy i wiedziała o terminie rozprawy przed NSA. Przypomnieć należy, iż prezes B. R. jest jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji obu Spółek. Tego stanowiska nie może zmienić fakt, iż pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu A. L. podpisał prokurent W. Sp. z o.o. w Krakowie B. M. (będący członkiem Rady Nadzorczej M. W. Spółka z o.o. -Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie). Okoliczność, iż ustanowiono dwóch pełnomocników: radcę prawnego A. K. i radcę prawnego A. L. nie uzasadnia tezy o pozbawieniu M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie prawa do obrony swych praw. Odmienne stanowisko i inne rozumienie przepisów prawa mogłoby prowadzić do obejścia prawa.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę M. W. Spółka z o.o. - Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Krakowie o wznowienie postępowania.