Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 292/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, 1. uchyla zaskarżona decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz A.S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 292/10 U Z A S A D N I E N I E

Dnia 31 stycznia 2008 r. A.W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU "[...]", wniósł do Burmistrza Ś (dalej Burmistrz) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw z punktem tankowania pojazdów LPG, planowanego do realizacji na terenie obejmującym nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] i [...], obręb geodezyjny Ś (k. 1-11 akt Burmistrza).

Budowa stacji paliw jest wymieniona jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być wymagane (§ 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko...Dz.U. 257/04/2573 ze zm., dalej rozporządzenie).

Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr , po zasięgnięciu opinii Starosty Ś (postanowienie z [...] marca 2008 r. nr [...]) i opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś (pismo z [...] marca 2008 r. nr [...]), Burmistrz Ś na postawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. 129/06/902 ze zm., dalej poś) i art. 123 § 1 kpa, nałożył na Inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (k. 35-37 akt Burmistrza). Raport autorstwa R.N. złożono Burmistrzowi dnia 28 sierpnia 2008 r. (k. 57-152 akt Burmistrza).

Dnia 16 września 2008 r. Pełnomocnik Inwestora zmienił pierwotny wniosek w zakresie parametrów inwestycji (zmniejszono pojemność zbiorników podziemnych i zmniejszono powierzchnię zabudowy pawilonu stacji i wiaty stalowej).

Burmistrz w trybie art. 48 ust. 2 poś wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...] pozytywnie i bez zastrzeżeń uzgodnił środowiskowe uwarunkowania planowanej inwestycji. Starosta Ś postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...] uzgodnił pozytywnie warunki realizacji planowanej inwestycji, ustalając sześć dodatkowych warunków dla Inwestora. Postanowieniem z [...] lutego 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu umorzyło postępowanie zażaleniowe wobec wskazanego postanowienia Starosty.

Burmistrz Ś decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2008 r.) na podstawie art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. 25/08/150 [ze zm.], dalej poś) i art. 104 kpa, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych wraz z dodatkowym punktem tankowania pojazdów LPG na terenie obejmującym nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] i [...] w Ś .

W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że rozstrzygnięcie to wydał po zasięgnięciu opinii Starosty Ś (postanowienie z [...] marca 2008 r.), opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś (pismo z [...] marca 2008 r.) i raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko autorstwa R.N. (raport złożony 28 sierpnia 2008 r.). Przyjęto, że owe przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko. W toku postępowania inwestor A.W. (prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU "[...]"), zmienił wniosek w zakresie parametrów inwestycji przez: zmniejszenie pojemności zbiorników podziemnych; powierzchni zabudowy pawilonu stacji i wiaty stalowej (pismo Strony z 16 września 2008 r.). Organ I instancji wystąpił także w trybie art. 48 ust. 2 poś o uzgodnienie warunków realizacji do odpowiednich organów. Państwowy Inspektor Sanitarny w Ś pozytywnie i bez zastrzeżeń uzgodnił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia (postanowienie z [...] października 2008 r. nr [...]). Pozytywne warunki realizacji inwestycji uzgodnił Starosta Ś w postanowieniu z [...] października 2008 r., zakreślając 6 dodatkowych warunków dla Inwestora (k. 176-186 akt Burmistrza).

Odwołanie od decyzji z [...] listopada 2008 r. złożył A.S. – właściciel nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, zarzucając oparcie decyzji na nieostatecznym postanowieniu uzgadniającym Starosty Ś , naruszenie art. 6 i 7 kpa przez powierzchowne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu A.S., określeniu środowiskowych uwarunkowań z rażącym naruszeniem art. 52 ust. 1 pkt 1- 7, pkt 8-16, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 73 pkt 5, art. 85, art. 112, art. 243 i 244 poś w zw. § 5 rozporządzenia (k. 197-203 akt Burmistrza).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej Kolegium bądź SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2009 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 46, art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. 129/06/902 ze zm.), art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 199/08/1227, dalej udiś), utrzymało w mocy decyzję z [...] listopada 2008 r.

Według Kolegium, zgodnie z art. 56 ust. 1 poś, Burmistrz mógł uzależnić rozstrzygnięcie sprawy od zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu. Dla terenu inwestycji obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego (Uchwała Rady Miejskiej w Ś. z [...] stycznia 2001r. nr [...], dalej Plan), według którego wolno lokalizować inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko (§ 5 pkt 3 Planu). Burmistrz, stosownie do art. 53 poś, zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji (informacje o planowanym przedsięwzięciu przedstawiono 17 września 2008 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego i na stronie internetowej Urzędu). Zgodę na realizację inwestycji oparto na wynikach postępowania co do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu art. 46 ust. 3, 47, 48 ust. 1, art. 55 poś. Prawidłowo też organ I instancji uzasadnił odwołując się do analizy Inspektora M.B. z dnia 16 października 2008 r. Owa zgoda opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego i w tej sytuacji istotnym jest sprawdzenie, czy Burmistrz nie przekroczył granic owego uznania. Z oceny zawartej w raporcie, stacja paliw nie wpłynie na zdrowie i warunki życia ludzi, na jakość powietrza, nie zakłóci klimatu akustycznego. Przedsięwzięcie znajduje się na terenie nie zagospodarowanym i nie wpływa na zabytki ani dobra materialne i dostępność złóż kopalin. Konkludując organ I instancji miał wystarczające przesłanki, by wyrazić zgodę na lokalizację owego zamierzenia. Zgodnie z art. 56 ust. 1 poś organ wydający decyzję środowiskową po wyrażeniu zgody na rozmieszczenie inwestycji wyznacza środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia na podstawie uzgodnień z organami, o których mowa w art. 48 ust. 2, ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wynikach postępowania z udziałem społeczeństwa. Uzgodnienie dokonane przez Starostę zostało wprowadzone do pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji i zawiera warunki przymuszające Inwestora do wprowadzenia przy budowie stacji rozwiązań chroniących wszystkie elementy środowiska. Burmistrz był związany treścią uzgodnień, a decyzja nie odbiega od ustaleń zawartych w raporcie R.N. i A.B. W ocenie Kolegium, Burmistrz prawidłowo wyznaczył warunki realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem (k. 29-33 akt SKO).

W wyniku rozpoznania skargi A.S, prawomocnym wyrokiem z dnia 05 listopada 2009 r., IV SA/Po 432/09 (dalej wyrok IV SA/Po 432/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję z [...] kwietnia 2009 r.; zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i określił, że decyzja ta nie może być wykonana.

Motywując wyrok, Sąd wskazał, że w istocie Kolegium, rozpoznając odwołanie Strony, nie ustosunkowało się do większości wskazanych w odwołaniu zarzutów. Nie miał racji Skarżący, że sam fakt współsporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odbiera mu przymiot wiarygodności, to należało wziąć pod uwagę, że raport ów stanowi dokument, na którym opiera się organ rozstrzygając o istocie sprawy. Raport winien być rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie raportu zawierającego którąś z wymienionych wad stanowi naruszenie istotnie wpływające na wynik sprawy (wyrok WSA w Łodzi z 29.01.2009 r., II SA/Łd 732/08). Skarżący zasadnie podniósł, że rozpoznając sprawę SKO nie wypowiedziało się dostatecznie i precyzyjnie o wskazanych w odwołaniu zagadnieniach: skali przedsięwzięcia, wielkości zajmowanego terenu i wzajemnych proporcji; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na sąsiednim terenie; emisji i występowania innych uciążliwości; ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii; usytuowania przedsięwzięcia z uwagi na możliwe zagrożenie środowiska – przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczenia się środowiska i gęstości zaludnienia; zasięgu oddziaływania obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać; wielkości i złożoności oddziaływania z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej; prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu jego trwania częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Do tych okoliczności i zarzutów Kolegium nie wypowiedziało się w sposób dostatecznie precyzyjnie i kompleksowo. Spointowanie zarzutów odwołania jedynie kilku zdaniami pozwalało postawić zarzut ogólnikowości uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. Takie działanie stanowiło naruszenie podstawowych zasad procedowania administracyjnego, zawartych w art. 6 - 9, 11 i reguł wypływających z treści normatywnej art. 107 i 128 kpa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze przedmiotu ugruntował się pogląd, że naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wpływa na treść rozstrzygnięcia w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego nie może być ograniczona tylko do przepisów kpa, lecz musi zawierać także przepisy prawa materialnego, dotyczące rozstrzyganej sprawy. Organ odwoławczy nie jest wyłącznie kontrolerem rozstrzygnięcia organu I instancji lecz ma obowiązek rozpatrzenia merytorycznego sprawy na skutek odwołania. Rozstrzygnięcie swe zgodnie z art. 107 § 3 kpa organ odwoławczy winien stosownie uzasadnić. Rozstrzygnięcie drugoinstancyjne, by odpowiadało warunkom art. 107 kpa, musi rzetelnie i kompleksowo ustosunkować się do zarzutów środka odwoławczego. Jest to konsekwencją obowiązków wynikających także z art. 11 kpa. Zasada przekonywania realizuje się głównie przez właściwe motywowanie rozstrzygnięcia administracyjnego. Motywy te zredagowane są należycie tylko wówczas, gdy odnoszą się do wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Ani organ odwoławczy ani sąd administracyjny nie są związane treścią zarzutów zgłoszonych przez stronę, to do zarzutów takich w szczególności organ administracyjny jest obowiązany ustosunkować się. Ogólne reguły nakazują organom administracyjnym prowadzić postępowanie w taki sposób aby poza przekonaniem do swych racji nadto pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Jeśli nawet zarzuty stawiane w odwołaniu były w ocenie organu odwoławczego ogólnikowe i swym charakterem odpowiadają bardziej instytucji wniosków i uwag i że mógł je zgłosić każdy, to organ winien się do każdego z takich zarzutów wypowiedzieć, a jeśli nie dopatrywał się tu interesu prawnego Skarżącego w braniu udziału w owym postępowaniu (w odpowiedzi na skargę SKO dostrzegło brak takiego interesu po stronie A.S.), to swemu przekonaniu winien dać wyraz w odpowiednio sformułowanym rozstrzygnięciu. Skoro organ odwoławczy ostatecznie przyznał A.S. przymiot strony i rozstrzygnął Jego odwołanie merytorycznie, to argumentując odmiennie popadł w sprzeczność. Ponownie rozpoznając odwołanie organ winien rozważyć i uzasadnić dlaczego A.S. przyznał przymiot strony i wówczas odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu bądź uznać, że nie ma On przymiotu strony i wyrazić to w odpowiedniej do tego stanu rzeczy sentencji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2010 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art. 46, art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. 129/06/902 ze zm.), art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 199/08/1227, dalej udiś), umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło przebieg zdarzeń procesowych w toku postępowania. Przywołując art. 153 ppsa SKO podniosło, że Sąd w wyroku IV SA/Po 432/09 zalecił, by ponownie rozpatrując odwołanie, organ rozważył i uzasadnił, dlaczego przyznał A.S. przymiot strony i wówczas odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu bądź uznał, że nie ma On przymiotu strony i wyraził to w odpowiedniej do tego stanu rzeczy sentencji. Zgodnie z art. 46a poś, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest wnioskodawca (podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia). Legitymację do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej mają osoby, mające tytuł prawny do nieruchomości położonej w granicach planowanej inwestycji. Inny osoby mogą uzyskać przymiot strony, jeśli należące doń nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, określonej w raporcie (wyrok NSA z 24.6.2009 r., II OSK 771/08). Raport o oddziaływaniu na środowisko stacji paliw, sporządzony w sierpniu 2008 r. przez R.N, SKO oceniło jako dokument rzetelny, spójny i wolny od niejasności i nieścisłości. Raport wykonano starannie, ma logicznie ułożoną treść, obszerną część graficzną i rysunkową. Na s. 24 i 66 raportu stwierdzono, że planowana budowa stacji paliw nie spowoduje ograniczeń w wykorzystaniu terenów sąsiednich i nie będzie naruszać interesów osób trzecich, a uciążliwe oddziaływanie zamykać się będzie w granicach działki inwestora. Przyjmując stanowisko w powołanym wyroku NSA i biorąc pod uwagę, że nieruchomość należąca do A.S. położona jest poza zasięgiem oddziaływania planowanej inwestycji, Kolegium uznało, że Skarżący nie ma przymiotu strony postępowania. A. S. winien wskazać, w jaki sposób decyzja Burmistrza narusza jego interes prawny, znajdujący podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego, bądź jakie nowe obowiązki prawne wynikają dlań z tej decyzji. Jedyny interes, jaki został sformułowany, to interes faktyczny A.S., sprowadzający się do zagrożenia rentowności zespołu usługowo-biurowego budowanego na sąsiednich działkach nr [...] i [...]. A. S nie podał argumentów, przemawiających za uznaniem Go za stronę postępowania (art. 28 kpa). Ma to ścisły związek z treścią skargi do Sądu, gdyż ta stanowi opis możliwości naruszenia już nie przepisów procedury administracyjnej, lecz zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Brakuje wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego. Nie każdy właściciel nieruchomości sąsiedniej (znajdującej się w pobliżu inwestycji), ma przymiot strony (wyrok WSA w Poznaniu z 7.6.2006 r. II SA/Po 1208/05). Nie każda budowa będzie rodziła uprawnienie uczestniczenia w postępowaniu właściciela sąsiedniej nieruchomości. To, czy właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną postępowania, wynika z art. 28 kpa. Tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W rozpatrywanej sprawie nie sposób odnaleźć konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałaby legitymacja A. S. do udziału w postępowaniu środowiskowym na prawach strony (k. 63-67 akt SKO).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.S. zarzucił decyzji z [...] lutego 2010 r.: naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 28 kpa przez błędne uznanie przez SKO, że Skarżący nie ma przymiotu strony postępowania i nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej; naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 6, 7, 15 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 52 ust. 1 punkty od 1 do 7 i od 8 do 16, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 73 pkt 5, art. 85, art. 112, art. 243 i art. 244 poś zw. z § 5 rozporządzenia, przez utrzymanie w mocy decyzji z [...] listopada 2008 r. mimo tego, że organy obu instancji w żadnej mierze nie rozważyły podnoszonych przez Skarżącego istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowy sposób określenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji budowy stacji paliwowej, w wyniku czego rozstrzygnięcie organów I i II instancji zapadło z pominięciem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji; b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich; c) emisji i występowania innych uciążliwości; d) ryzyka wystąpienia poważniej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii; e) usytuowania przedsięwzięcia - ze zwróceniem uwagi na możliwe zagrożenie środowiska - przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i gęstości zaludnienia; f) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać; g) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej; h) prawdopodobieństwa oddziaływania oraz czasu jego trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania; rażącego naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 8, 9 i 10 w zw. z art. 138 § 2 kpa, przez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie zapewniając A.S. czynnego udziału w postępowaniu i przez uniemożliwienie Mu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, a w szczególności uniemożliwiając Skarżącemu wykazanie przymiotu strony postępowania. W związku z tymi zarzutami, na podstawie art. 145 § 1 ppsa, wniósł o uchylenie decyzji [...] lutego 2010 r. Uzasadniając skargę, A. S wskazał, że w odwołaniu od decyzji z [...] listopada 2008 r. podniósł m.in. zarzut, że decyzja ta nie uwzględnia całego szeregu uwarunkowań środowiskowych planowanej inwestycji. W punkcie IV zarzutów odwołania z 24 listopada 2008 r. Skarżący, powołując się na konkretne zapisy ustawowe szczegółowo wskazał, jakie uwarunkowania środowiskowe nie zostały uwzględnione przez organ I instancji przed wydaniem decyzji. W wyroku IV SA/Po 432/09 Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Kolegium rozpoznając odwołanie Strony nie ustosunkowało się do większości wskazanych w odwołaniu zarzutów; Skarżący zasadnie podnosi, że rozpoznając sprawę organ nie wypowiedział się dostatecznie i precyzyjnie o wskazanych w odwołaniu konkretnych elementach. Z uzasadnienia decyzji z [...] lutego 2010 r. nie wynika, by SKO w jakikolwiek sposób rozważyło sformułowane szczegółowo zarzuty odwołania z 24 listopada 2008 r., sformułowane również w skardze z 30 marca 2008 r., a następnie powtórzone przez Sąd w wyroku IV SA/Po 432/09. Kolegium w decyzji z [...] lutego 2010 r., ograniczyło się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że Odwołujący się nie podał argumentów przemawiających za uznaniem go za stronę (art. 28 kpa). Tymczasem stosownie do art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepisy postępowania administracyjnego ujmują pojęcie strony w sposób jasny i logiczny, gwarantujący osobom, które w ich mniemaniu mają nie zaspokojone roszczenie prawne, możność uzyskania ich zaspokojenia. W myśl intencji autorów kpa strona jest pojęciem procesowym, a nie kategorią prawa materialnego. Stroną jest każdy, kto twierdzi wobec organu administracyjnego, że postępowanie administracji dotyczy jego interesu prawnego (obowiązku lub uprawnienia), albo kto żąda czynności organu, powołując się na istniejący, zdaniem jego, interes prawny lub obowiązek. Ograniczenie pojęcia "interesu prawnego" tylko do interesu chronionego przez normy prawa materialnego - nie znajduje oparcia w doktrynie prawa administracyjnego. W wyroku z 8.9.1989 r., II SA 437/89, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której prowadzona jest działalność gospodarcza wymagająca zezwolenia - jeżeli zarzuca, że działalność ta zagraża jego dobru osobistemu lub majątkowemu - ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w kwestionowaniu prawidłowości wydania zezwolenia oraz jest osobą uprawnioną z art. 197 pkt 1 kpa do wniesienia skargi do NSA zarówno na decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności danego zezwolenia, jak i na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności". W odniesieniu do realiów niniejszej sprawy uznać należy, że A.S. ma przymiot strony niniejszego postępowania dopóki SKO nie rozpozna merytorycznie wskazanych wyżej okoliczności mających wpływ na prawidłowy sposób określenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji budowy stacji paliwowej. Skarżący jest stroną niniejszego postępowania, ponieważ żąda czynności organu, powołując się na istniejący, jego zdaniem, interes prawny lub obowiązek. Skarżący żąda merytorycznego rozważenia przez organ podnoszonych przezeń okoliczności mających wpływ na prawidłowy sposób określenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji budowy stacji paliwowej. Może się okazać, że planowana inwestycja A.W. istotnie oddziaływuje na jego nieruchomość, a uciążliwe oddziaływanie wcale nie zamyka się w granicach działki inwestora. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że sporządzony przez pełnomocnika Wnioskodawcy raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, i decyzja Burmistrza, określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację budowy stacji paliw płynnych, nie uwzględniają: analizy skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich; emisji i występowania innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważniej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii; usytuowania przedsięwzięcia - ze zwróceniem uwagi na możliwe zagrożenie środowiska - przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i gęstości zaludnienia; zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać; wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej; prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu jego trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia, prognozy co do sprzedaży surowców, paliw i energii, zakładają sprzedaż przez Wnioskodawcę ok. 1.026 m3 (1.026.000 litrów) paliw płynnych w skali jednego roku, co w przełożeniu na średnią pojemność baku paliwa samochodu osobowego (ok. 45 l) daje liczbę 22.800 samochodów rocznie (przy założeniu, że każdy z nich będzie tankował do pełna). Stanowiący fundament zaskarżonej decyzji raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko w żaden sposób nie odnosi się do tej niezwykle istotnej kwestii i oddziaływania tak intensywnego ruchu samochodowego na bardzo niewielkim obszarze na najbliższe otoczenie (art. 52 ust. 1 pkt 1 ppkt c poś). Raport nie wypowiada się w przekonujący sposób nt. przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (art. 52 ust. 1 pkt 2), analizy środowiskowej pod kątem zaniechania planowanego przedsięwzięcia (art. 52 ust. 1 pkt 3 ppkt a), przede wszystkim wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (art. 52 ust. 1 pkt 3 ppkt b). Oddziaływania na środowisko zróżnicowanych wariantów podejścia do planowanej inwestycji m.in. przy uwzględnieniu wystąpienia wypadku poważnej awarii przemysłowej (art. 52 ust. 1 pkt 4), wreszcie w raporcie brak należytego uzasadnienia wybranego przez Wnioskodawcę wariantu (art. 52 ust. 1 pkt 5). Raport nie zawiera należycie sporządzonych prognoz odnośnie znaczących oddziaływań na środowisko, wzrostu emisji i przyjętych metod prognozowania (art. 52 ust. 1 pkt 6). Raport mający stanowić podstawę decyzji Burmistrza nie zawiera żadnych wiarygodnych symulacji w tym zakresie. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wobec zwiększającego się ruchu samochodowego, postępującego ciągle wzrostu zużycia paliw płynnych, przyjęte na wstępie założenia sprzedaży rocznej na poziomie 1.026 m3 winny ulec znacznemu podwyższeniu. W tym kontekście sporządzający raport i Burmistrz winien wnikliwie rozważyć planowaną inwestycję pod kątem prawdopodobnych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem (art. 52 ust. 1 pkt 11), wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej i jej oczywistych niedostatków (§ 5 pkt 3 ppkt c rozporządzenia). Zgromadzony w sprawie materiał stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie zawiera należytego opracowania i uzasadnienia założeń ekofizjograficznych dla planowanej inwestycji, w szczególności pod kątem zapewnienia kompleksowego, logicznego, zgodnego z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego rozwiązania problemów systemu transportu i komunikacji publicznej w otoczeniu planowanej stacji paliw, będącej przedsięwzięciem ze swej istoty generującym dodatkowy ruch pojazdów (art. 72 ust 1 pkt 3). W odniesieniu do obszaru nieruchomości, na której ma zostać ulokowana planowana stacja paliw z budynkiem handlowym, nie przeprowadzono należytej i wyczerpującej analizy skali planowanego przedsięwzięcia do wielkości zajmowanego terenu i ich wzajemnych proporcji (§ 5 pkt 1 ppkt a rozporządzenia), których równowaga już na pierwszy rzut oka wydaje się być istotnie zaburzona. Burmistrz w żaden sposób nie rozważył uwarunkowań środowiskowych planowanej przez A.W. inwestycji w kontekście inwestycji realizowanej na działkach sąsiednich nr [...] i [...] , stanowiących własność Skarżącego, tj. obiektu użyteczności publicznej, a w szczególności wpływu ryzyka wystąpienia poważnej awarii na osoby przebywające w realizowanym w sąsiedztwie kompleksie handlowo-usługowym (art. 243 i 244; § 5 pkt 1 ppkt b) i e) rozporządzenia). Inwestycja budowlana prowadzona przez Skarżącego na działkach nr [...] i [...] została już w części oddana do użytku, a pozostała część znajdująca się w fazie realizacji zostanie ukończona z pewnością wcześniej niż może nastąpić rozpoczęcie realizacji stacji paliw planowanej w przyszłości przez Wnioskodawcę. W kontekście stanu zaawansowania inwestycji należało wziąć ją pod uwagę, jak i istniejący, i w pełni funkcjonujący na sąsiadującej działce obiekt użyteczności publicznej. Organy obu instancji winny przeprowadzić pogłębioną analizę możliwych zagrożeń środowiskowych na styku tych dwu obiektów budowlanych, czego nie uczyniono. Jedynie powierzchowna analiza zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w zakresie znacznie zwiększonej emisji spalin (art. 85) i hałasu emitowanego przez ruch pojazdów (art. 112), nie pozwala w żaden sposób na uznanie, że planowana stacja paliw nie będzie w sposób nadmierny i uciążliwy ingerować w jej najbliższe otoczenie.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że naruszenie obowiązków wynikających z art. 8, 9 i 10 w zw. z art. 138 § 2 kpa, stanowi tak istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, że stwierdzenie takiego naruszenia co do zasady skutkować musi uchyleniem wydanej w takim trybie decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Nawet jeśli SKO ponownie rozpatrując sprawę ograniczyło się do rozważań, czy A.S. posiada przymiot strony, winno wezwać Skarżącego do wykazania przymiotu strony postępowania, czego nie uczyniło. Z uwagi na naruszenie w toku postępowania art. 10 § 1 kpa organ odwoławczy nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń i bezpodstawnie przyjął, że A.S. nie jest stroną niniejszego postępowania (k. 3-11 akt IV SA/Po 292/10).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi (k. 13-16 akt IV SA/Po 292/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153/02/1269 ze zm., dalej usa) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z [...] lutego 2010 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umarzające postępowanie odwoławcze od decyzji z 12 listopada 2008 r. organu pierwszej instancji, określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że Sąd zakresem badania objął tylko ten konkretny akt, zawierający rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Dlatego w uzasadnieniu wyroku Sąd nie odniesie się do innych kwestii, podnoszonych przez Stronę w skardze, tym samym i dotyczących istoty sprawy, czyli przedmiotu postępowania o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że art. 138 § 1 pkt 3 kpa nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego należy ich poszukiwać w art. 105 § 1 kpa (wyrok NSA z 23.4.1985 r., SA/Wr 111/85, ONSA 1/85/21, akceptowane przez B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 495 nb 10). Umorzenie postępowania administracyjnego, stosownie do art. 105 § 1 kpa, może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24.4.2003 r., III SA 2225/01 Biul. Skarbowy 6/03/ 25). W uzasadnieniu wyroku z dnia 09.11.1995 r., III ARN 50/95, OSNP 11/96/150 Sąd Najwyższy podkreślił, że "ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa, przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania".

Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego, w aktach administracyjnych brak informacji, co do utraty tej cechy w trakcie postępowania. Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego może być w szczególności cofnięcie odwołania, złożenie odwołania przez osobę niemającą przymiotu strony w postępowaniu, jak również brak rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wobec którego złożono odwołania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze, z uwagi na brak przymiotu strony u Odwołującego się. Z takim rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie zgodzić się nie można.

Kolegium, przywołując art. 153 ppsa, błędnie odczytało ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w uzasadnieniu wyroku IV SA/Po 432/09 (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2010 s. 359 uw. 2; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 402 uw. 1). Sąd w uzasadnieniu prawomocnego wyroku IV SA/Po 432/09 wskazał, że Kolegium nie ustosunkowało się do większości zarzutów odwołania. Raport winien być rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości; zaaprobowanie raportu zawierającego którąś z tych wad stanowi naruszenie istotnie wpływające na wynik sprawy. Sąd wskazał, że Kolegium w decyzji z [...] kwietnia 2009 r. do przedstawionych okoliczności i ośmiu zarzutów, zawartych w odwołaniu, nie wypowiedziało się w sposób dostatecznie precyzyjny i kompleksowy. Sąd uznał, że rację ma Skarżący, że spointowanie zarzutów jedynie kilkoma zdaniami pozwala na postawienie zarzutu ogólnikowości uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego.

Raport w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2010 r., ponownie nie został należycie przeanalizowany (taką analizą nie jest ocenienie, że raport to "dokument rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości"). Zaprezentowanie – przy wielości zarzutów i przywołanej ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku IV SA/Po 432/09 (s. 4 i 5 tego uzasadnienia) – w trzech krótkich zdaniach, argumentów za uznaniem, że w świetle raportu, planowana budowa stacji paliw nie spowoduje ograniczeń w wykorzystaniu terenów sąsiednich i nie będzie naruszać interesów osób trzecich, a uciążliwe oddziaływanie zamykać się będzie w granicach działki inwestora, nie stanowi wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa), skoro Sąd szczególny nacisk położył na obowiązek wypełnienia zasad ogólnych (art. 6-9, 11 kpa) i wymogów z art. 107 § 3 kpa.

Sąd nie zakwestionował w wyroku IV SA/Po 432/09 przymiotu strony A.S., wskazał jedynie na niespójność oceny SKO, która ujawniła się dopiero w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2009 r. na skargę z dnia 12 maja 2009 r. (k. 2-4, 6-8 akt IV SA/Po 432/09). W decyzji z [...] kwietnia 2009 r. Kolegium nie podniosło żadnych wątpliwości co do bycia stroną przez A. S. (k. 29-33 akt SKO), a w całym uprzednim postępowaniu A.S. był przez organy obu instancji traktowany jako strona. Tylko z uwagi na dostrzeżoną sprzeczność, Sąd w wyroku IV SA/Po 432/09 wskazał na potrzebę usunięcia owej sprzeczności przez rozważenie i uzasadnienie, dlaczego SKO przyznało przymiot strony i wówczas odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu bądź uznać, że nie ma On przymiotu strony i wyrazić to w odpowiedniej do tego stanu rzeczy sentencji (s. 6 uzasadnienia IV SA/Po 432/09).

Argumenty przytoczone przez Kolegium w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2010 r., przemawiające przeciwko przyjęciu, że A. S ma przymiot strony, nie są przekonujące. Nie ulega wątpliwości, że A.S. jest właścicielem nieruchomości: działki nr [...] (położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] i [...] – na których Wnioskodawca zamierza realizować przedsięwzięcie) i działki nr [...] – oddzielonej od działek nr [...] i [...] wąskim pasem działki nr [...] ( k. 170 akt Burmistrza). Przywołany wyrok WSA w Poznaniu z 7.6.2006 r., II SA/Po 1208/05 dotyczy wprost sytuacji, w której w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu odmówiono przymiotu strony właścicielowi działki, która nie sąsiadowała bezpośrednio z przedmiotową działką, a była od niej oddzielona ulicą; nadto skarżący w sprawie II SA/Po 1208/05 miał budynek mieszkalny nie od strony działki, na której miano realizować zamierzenie inwestycyjne, ale od przeciwnej strony – innej jeszcze ulicy. Pogląd ów – na tle ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 80/03/817 ze zm.), podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając wyrokiem z 27.11.2007 r., II OSK 1550/06, skargę kasacyjną od wyroku II SA/Po 1208/05. Z kolei w wyroku z 16.5.208 r., II OSK 771/08, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu odwoławczego, że na etapie postępowania poprzedzającym ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji, przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w granicach planowanej inwestycji. Inne osoby mogą uzyskać przymiot strony postępowania, jeśli nieruchomości, do których osoby te mają tytuł prawny, znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Istotne w tej materii jest wskazanie, że "na tym etapie [przed sporządzeniem raportu – uwaga WSA w Poznaniu] nie jest jeszcze znany zasięg oddziaływania inwestycji". Przy wykładni art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46a ust. 1 pkt 4 poś w zw. z art. 153 ust. 1 udiś nie sposób uznać, że właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, której dotyczy planowana inwestycja, jeśli kwestionuje rzetelność raportu, miałby w postępowaniu o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, miał mniejsze prawa, niż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które ze swej istoty nie dotyczą przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

Tym samym wywodzenie na podstawie niedostatecznie przeanalizowanego raportu, na potrzebę analizy którego wskazał Sąd w wyroku IV SA/Po 432/09 (art. 153 ppsa), że A.S. nie ma przymiotu strony, narusza art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46a ust. 1 pkt 4 poś w zw. z art. 153 ust. 1 udiś i art. 28 kpa. Na oddziaływanie planowanej inwestycji na działkę nr [...] wskazuje w szczególności załącznik V (dla pory nocnej- gdzie izofona 45 dB w porze nocnej wchodzi na teren działki [...]).

Obowiązkiem organu administracyjnego w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest ustalenie podmiotów, których praw lub obowiązków będzie faktycznie dotyczyła decyzja. Powyższe ustalenia winny być w każdej sprawie zindywidualizowane i opierać się o oceny przeprowadzone z uwzględnieniem specyfiki przedsięwzięcia.

Definicja legalna pojęcia strona w postępowaniu administracyjnym zawarta została w art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 kpa nie stanowi samoistnej normy prawnej, bowiem ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego (wyrok NSA z 29.5.2008 r. I OSK 826/07). W orzecznictwie wykształconym na gruncie tego przepisu przyjęto, że pojęcie interesu prawnego musi być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić i aktualny a nie ewentualny (wyrok NSA z 20.4.1998 r., IV SA 1106/97). Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 6/96 (ONSA 3/97/102), że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa ujmowanego szeroko, a więc prawa materialnego administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego, musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). Interes prawny jest kategorią obiektywną, wyrażającą pewien realny związek między sytuacją prawną indywidualnego podmiotu a określonym rozstrzygnięciem. Treścią interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Zastosowanie jako elementu konstrukcyjnego pojęcia strony kryterium interesu prawnego powoduje, że pojęciu temu nadano szeroki wymiar prawny. W każdej konkretnej sprawie administracyjnej, organ administracyjny obowiązany jest rozważyć komu, poza wnioskodawcą, przysługuje status strony i zawiadomić tę osobę lub osoby o wszczęciu postępowania na żądanie strony. Art. 28 kpa nie wiąże uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego ze sposobem jego wszczęcia. Wprawdzie jest oczywiste, że sformułowanie kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek odnosi się wyłącznie do strony, która żąda wszczęcia postępowania, to jednak stronami postępowania administracyjnego wszczętego na żądanie strony mogą być, poza stroną, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. W tym sensie zarówno postępowanie wszczęte na żądanie jednej ze stron, jak i postępowanie wszczęte z urzędu może dotyczyć, w rozumieniu art. 28, interesu prawnego lub obowiązku innych podmiotów, które uzyskują w ten sposób status strony postępowania administracyjnego.

Odnosząc owe rozważania do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia podkreślić należy, że organ administracyjny w każdej konkretnej sprawie ma obowiązek ustalić, czy decyzja administracyjna wydana po przeprowadzeniu tegoż postępowania kierowana do wnioskodawcy, wkracza w sferę praw i obowiązków innych podmiotów, mając na uwadze przede wszystkim rozmiar i rodzaj oddziaływań danego przedsięwzięcia na środowisko. Błędnym jest dokonywanie oceny skutków oddziaływania na środowisko konkretnego przedsięwzięcia, wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której przedsięwzięcie to ma być realizowane. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia obejmuje również ocenę zagrożeń (takich jak emisje hałasu, zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, uciążliwość zapachowa), których ze swej specyficznej istoty nie sposób ująć w ramy wyznaczone przez granice wynikające z prawa własności. Błędnie i przedwcześnie Burmistrz jedynie oparciu o raport uznał, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie oddziaływać poza teren nieruchomości, na którym planowane przedsięwzięcie ma powstać. Raport jest dokumentem, podlegającym ocenie, a sporządzenie go nie zwalania organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych (odpowiednio- wyrok WSA w Warszawie z: 13.4.2007 r., IV SA/Wa 2206/06; 6.4.2007 r., IV SA/Wa 127/07). Takiej oceny, poprzedzonej własnymi ustaleniami organów obu instancji, zabrakło.

Nie ulega wątpliwości, że naruszanie zasad ochrony środowiska może oddziaływać na nieruchomości położone w pobliżu obiektu emitującego szkodliwe dla środowiska czynniki lub w zasięgu szkodliwego jego oddziaływania, niezależnie od tego, czy nieruchomości będące w zasięgu oddziaływania położone są w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości emitującej. Osoba fizyczna dotknięta hałasem i wibracjami ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w żądaniu podjęcia przez organ administracji publicznej decyzji zmierzającej do ochrony jej interesów (postanowienie SN z 2.3.1988 r., II ARN 39/87; wyrok NSA z 6.1.1999 r., IV SA 2264/96). Jeśli dana inwestycja może szkodliwie oddziaływać poza terenem, którym dysponuje inwestor, to podmioty, których taka uciążliwość może dotknąć, mają interes prawny uczestniczenia w postępowaniu opartym o treść art. 68 ust. 5 ustawy z dnia z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (j.t. Dz. U. 49/94/196 ze zm.). Pogląd ten jest aktualny pod rządem aktualnie obowiązujących przepisów (wyrok WSA w Gdańsku z 28.5.2008 r., II SA/Gd 202/08). W szczególności hałas, wibracje, emitowane zanieczyszczenia bądź odory mogą przenikać na teren dalej położonych nieruchomości i utrudniać czy wręcz uniemożliwiać korzystanie z nich zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 kc). Norma prawa materialnego, dekodowana z art. 140 kc, chroni prawo właściciela nieruchomości do niezakłóconego korzystania z nieruchomości i decyduje o przymiocie strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji administracyjnej, dotyczącej planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (emitującego np. hałas, wibracje, zanieczyszczenia atmosfery). Bez znaczenia dla kwestii przyznania danemu podmiotowi statusu strony w postępowaniu administracyjnym ma również fakt, że właściciel nieruchomości, z której korzystanie odbywa się z uciążliwościami powodowanymi naruszeniem przepisów o ochronie środowiska przez osoby trzecie, może wystąpić do sądu z roszczeniem o zaniechanie naruszenia przeciwko podmiotowi dopuszczającemu się naruszenia. Zasadny jest zatem zarzut Skarżącego naruszenia art. 8, art. 28, art. 138 § 1 pkt 3 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w niniejszym wyroku (art. 153 ppsa) i wyda stosowną decyzję, której uzasadnienie spełni wymogi art. 107 § 3 kpa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono ja w sentencji.

MZ