Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1325/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących [...] i [...] solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WIMB) decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z [...] lutego 2019 r., znak: [...], w sprawie nałożenia obowiązku wykonania ścieku odwadniającego wzdłuż ogrodzenia zbudowanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. [...], właściciel działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...] (dalej: "uczestnik postępowania"), pismem z [...] listopada 2017 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]") z wnioskiem o dokonanie kontroli sposobów odprowadzania wód opadowych z budynków zlokalizowanych na działce sąsiedniej, tj. działce nr ewid. [...] należącej do skarżącego i jego żony. Wniosek ten obejmował też zbadanie prawidłowości wykonania ścieku odprowadzającego wody opadowe z terenu utwardzonego oraz istnienie zbiornika na te wody. Zdaniem wnioskodawcy, sposób wykonania robót budowlanych związanych z utwardzeniem gruntu na zabudowanej działce nr ewid. [...] powoduje w konsekwencji zalewanie nieruchomości uczestnika postępowania, gdyż wody opadowe są odprowadzane w kierunku jego nieruchomości.

W dniu [...] grudnia 2017 r. PINB w [...] zawiadomił właścicieli ww. działki nr ewid. [...]:[...] i [...] (zwanych dalej łącznie: "skarżącymi"), o planowanych oględzinach na ich nieruchomości w odniesieniu do odprowadzania wód opadowych z budynków oraz terenów utwardzonych.

Z protokołu czynności kontrolnych dokonanych [...] stycznia 2018 r. wynika, że teren działki nr ew. [...] w miejscowości v jest utwardzony kostką brukową wzdłuż ogrodzenia z działką nr ew. [...]. W części północnej teren działki utwardzony jest płytą betonową. Podczas kontroli uczestnik postępowania oświadczył, że: "(...) wody opadowe z terenu działki nr [...] stanowiącej działkę p. [...] spływają na teren mojej działki i [dlatego] wnoszę o odprowadzenie wód uniemożliwiających spływ na działkę stanowiącej moją własność". Natomiast skarżący wskazał, że: "(...) w przedmiotowej sprawie prowadzone było postępowanie wyjaśniające w PINB zakończone decyzją [...] i od tego czasu nie prowadziłem żadnych robót związanych z utwardzeniem terenu dz. [...]".

Wspomnianą decyzją nr [...] wydaną [...] lutego 2013 r. PINB postanowił umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wykonania utwardzenia gruntu na działce nr ewid. [...].

W dniu [...] lipca 2018 r. PINB w [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie utwardzenia gruntu działki nr ewid. [...] i sposobów odprowadzania wód opadowych z ww. utwardzenia.

Kolejno, [...] lipca 2018 r. przeprowadzono ponownie czynności kontrolne. W ich rezultacie potwierdzono różne postaci utwardzenia gruntu na działce nr ewid. [...]. Ustalono też, że pomiędzy działką nr ewid. [...] a działką nr ewid. [...] zlokalizowane jest ogrodzenie w części południowej wykonane z elementów stalowych o wysokości 1,70 m (łącznie z podmurówką, której wysokość wynosi 25 cm). Takie samo ogrodzenie znajduje się w części północnej nieruchomości. Pomiędzy ogrodzeniem w części północnej i południowej a utwardzonym terenem działki znajduje się pas zieleni o szerokości 40 cm. Podczas kontroli skarżący M. P. oświadczył, że utwardzenie zostało wykonane w latach 2009-2010.

Mimo tego uczestnik postępowania nadal zgłasza problem braku rowu (ścieku) odwadniającego przy całej długości ogrodzenia od strony działki należącej do skarżącego.

W związku z powyższymi ustaleniami PINB w [...] decyzją nr [...] z [...] lipca 2018 r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie utwardzenia gruntu działki nr ew. [...] oraz sposobu odprowadzania wód opadowych z powyższego utwardzenia.

Od wyżej wskazanego rozstrzygnięcia odwołanie złożył uczestnik postępowania.

Jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ odwoławczy, w dniu 17 sierpnia 2018 r. do organu powiatowego wpłynęła notatka z 16 sierpnia 2018 r. Sporządzona przez [...] (upr. bud. i proj. nr [...]). Notatka została sporządzona "dla oceny sposobu odprowadzania wód opadowych z działki nr [...] należącej do pp. [...] i [...]". Ponadto wskazano, że: "W związku z koniecznością właściwego odprowadzenia wód opadowych z terenu w/w działki, co wynika z oceny technicznej oraz załącznika mapowego stanowiącego integralną część tej oceny - stwierdzam, że ściek odwadniający wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] nie został wykonany. Poinformowałem właścicieli działki nr [...] o bezwzględnej konieczności natychmiastowego wykonania tego ścieku odwadniającego. Właściciel odmówił podpisania niniejszej notatki" (podkreśl. - WSA).

W związku z powyższymi ustaleniami PINB w [...] decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. uchylił własną decyzję nr [...] z [...] lipca 2018 r. umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie utwardzenia gruntu działki nr ew. [...] oraz sposobu odprowadzania wód opadowych z powyższego utwardzenia. Tym samym aktem, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. PINB w [...] nakazał skarżącym wykonanie wzdłuż ogrodzenia działki nr ew. [...] z sąsiednią nieruchomością (nr ewid. [...]) ścieku odwadniającego, odprowadzającego wody opadowe z terenu utwardzonego w kierunku północnym.

Od powyższej decyzji nr [...] odwołanie złożył skarżący. Po rozpatrzenia ww. odwołania [...] WINB decyzją nr [...] z [...] października 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji powinien ponownie przeanalizować odwołanie uczestnika postępowania od decyzji PINB nr [...] pod kątem zastosowania art. 132 k.p.a. W przypadku uznania, że nie istnieją przesłanki do zastosowania ww. przepisu, PINB w [...] powinien przekazać przedmiotowe odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego.

W dniu 26 października 2018 r. PINB w [...] przekazał organowi odwoławczemu odwołanie uczestnika postępowania od decyzji organu powiatowego nr [...] z [...] lipca 2018 r.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] WINB decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

3. Po ponownym zbadaniu zgromadzonych w sprawie materiałów PINB w [...] decyzją nr [...] z [...] lutego 2019 r. nałożył na [...] i [...] obowiązek wykonania, w określonym terminie, czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem gruntu na działce zabudowanej nr ew. [...]do stanu zgodnego z przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. do wykonania wzdłuż ogrodzenia działki nr ew. [...] z sąsiednią nieruchomością ścieku odwadniającego w kierunku północnym.

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z zm., dalej: "pr.bud.") i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z zm., dalej: "k.p.a.").

W uzasadnieniu organ powiatowy powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Akt ten przewiduje, że w przypadku budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 28 ust. 2). Natomiast § 29 zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

PINB w [...] potwierdził przy tym, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 5 i art. 30 pr.bud. wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Organ wyjaśnił również przyczyny zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud.

4. Pismem z [...] lutego 2019 r., skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Kwestionując sposób przeprowadzenia postępowania przez PINB, mającego na celu wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nakazującego właścicielom działki nr [...] wykonania ścieku odwadniającego. Wskazał ponadto, że dotychczasowy sposób odprowadzenia wód opadowych z działki będącej jego własnością nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska. Zaznaczył, że żadna z tych przesłanek nie występuje, zaś sprawa ma charakter sporu sąsiedzkiego.

5. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję PINB nr [...] z [...] lutego 2019 r.

Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 pr. bud.

W ocenie [...] WINB odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem PINB w [...] dokonał w niniejszej sprawie prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przedmiotowa sprawa podlegała już wcześniej jego ocenie. Ostatnim rozstrzygnięciem wydanym przez organ drugiej instancji w przedmiotowej sprawie była decyzja nr [...] z [...] listopada 2018 r., uchylająca w całości decyzję PINB umarzającą postępowanie nadzorcze i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się "Ocena Stanu Technicznego" dotycząca utwardzenia terenu działki nr ewid. [...] sporządzona przez [...] (upr. bud. i projekt. nr [...]). Z treści ww. opracowania wynika, że inwestor wykonał [sporne] roboty budowlane w ten sposób, że przy granicy z działką nr [...] wykonano krawężnik wysokości 15 cm ponad teren kostki uniemożliwiający spływ wody na teren tej działki, a w innej części działki nr ewid. [...] wykonano z betonu ściek odwadniający, który odprowadza wody opadowe na teren działki inwestora w kierunku północnym. W aktach sprawy znajduje się także notatka z [...] sierpnia 2018 r. sporządzona przez autora ww. "Oceny Stanu Technicznego". W notatce tej oświadcza się, że "ściek odwadniający wzdłuż ogrodzenia działki Nr [...] nie został wykonany". Uzasadniało to prowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 50 - 51 pr.bud. i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W sytuacji, gdy z ww. notatki [...] wynikało, że ściek odwadniający wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] nie został wykonany, należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia § 28 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. To z kolei nakazywało zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w związku z art. 51 ust. 7 pr.bud.

Zdaniem organu odwoławczego za spełnienie wymagań określonych w przepisach szczególnych nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na podwyższeniu terenu o 7 cm poprzez nawiezienie ziemią i zabezpieczeniu pasa ziemi kostką brukową.

6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z 15 maja 2019 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji [...] WINB oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący wnieśli ponadto o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] stycznia 2014 r. na okoliczność sposobu odprowadzania wód opadowych z nieruchomości skarżących, a także braku nakazu wybudowania w tym celu dodatkowych urządzeń odprowadzających wodą z tej nieruchomości.

Dodatkowo skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:

przepisów prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny i wybiórczy, a nie swobodny co spowodowało niewyjaśnienie, w jaki sposób utwardzenie działki nr [...] może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska, braku ustalenia czy rzeczywiście dochodzi do zalewania działki sąsiedniej o nr ewid. [...] przez wody opadowe spływające z działki nr ewid. [...];

prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. w zw. z § 28 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz stwierdzenie na działce skarżących odstępstwa od przepisów w sprawie warunków technicznych i w konsekwencji stwierdzenie spływania wód opadowych z terenu działki nr [...] na teren działki sąsiedniej nr ewid. [...];

prawa materialnego tj. art. 50 pr. bud. w zw. z art. 51 pr. bud. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za zasadne wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

7. Odpowiadając w dniu 14 czerwca 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących są bezzasadne i pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.

9. Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję [...] WINB, a także poprzedzająca ją decyzję PINB w [...] jako organu pierwszej instancji uznając, że w obu przypadkach doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności przez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy niezbędnych do jej załatwienia z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli oraz nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego. W następstwie uchybień procesowych doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów materialnoprawnych, zwłaszcza art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. oraz § 28 i § 29 rozporządzenie technicznego.

Analiza akt rozpatrywanej sprawy wskazuje, że podstawową przyczyną nałożenia na skarżących określonych obowiązków z zakresu prawa budowlanego były sugestie uczestnika postępowania, tj. właściciela działki nr ewid. [...], o zalewaniu jego działki wodami opadowymi z działki skarżących. Zdaniem Sądu, argumenty przemawiające za przyjętymi w sprawie rozstrzygnięciami są jednak co najmniej wątpliwe.

Przede wszystkim w aktach sprawy nie można znaleźć dowodów na to, że rzeczywiście dochodziło do zalewania działki nr ewid. [...] wodami spływającymi z działki należącej do skarżących i że występujący stan rzeczy uzasadnia interwencję organów nadzoru budowlanego. W aktach sprawy nie ma dokumentacji fotograficznej potwierdzającej zarzuty zalewania, ani żadnych precyzyjnych ustaleń, na którym odcinku stosunkowo długiej granicy między obydwiema działkami takie zjawisko występuje. W zgromadzonym materiale dowodowym nie została również zamieszczona szczegółowa analiza przyczyn takiego niezgodnego z prawem spływu wody: czy krawężniki wykonane przez skarżącego wzdłuż granicy między działkami są zbyt niskie, czy też znajdują się w nich jakieś przerwy pozwalające na spływ wody na działkę nr ewid. [...], czy wreszcie przyczyną przepływu wody jest brak kontynuacji krawężników na całej długości granicy.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji (str. 4) wynika, że na działce skarżących wykonano krawężnik o wysokości 15 cm a w innej części podmurówkę ogrodzenia o wymiarze 30 cm. Organ przyjął, że to nie wystarcza, gdyż z notatki rzeczoznawcy wynika brak "ścieku wodnego wzdłuż ogrodzenia działki nr [...]". Organ nie wskazał wszak, w jaki sposób wody opadowe przekraczają kilkunastocentymetrowe betonowe bariery zbudowane na granicy działek.

Nie została też sporządzona kompletna dokumentacja fotograficzna dotycząca sposobu wytyczenia granicy między działkami na północnym odcinku granicy między działkami, czyli tam, gdzie po stronie skarżących utwardzenie działki wykonane jest w postaci jednolitej płyty betonowej. Do tego odcinka granicy odnosi się tylko "Ocena Stanu Technicznego" przygotowana przez inż. [...] oraz jego dodatkowe oświadczenie złożone do organu pierwszej instancji tuż przed wydaniem decyzji przez ten organ (o tym poniżej). Ale i te dokumenty nie pozwalają rozstrzygnąć istniejących podstawowych wątpliwości.

Wspomniane oświadczenia i oceny rzeczoznawcy rodzą wątpliwości, gdyż nie pozwalają na rozstrzygnięcie jakie okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone i wyjaśnione, a jakie nie. W notatce z 16 sierpnia 2018 (k. 31 akt admin.) jej autor oświadcza, że skarżący nie wykonali ścieku wodnego niezbędnego do zatrzymania wód opadowych na działce skarżącego. Jednak wcześniej ten sam rzeczoznawca dostarczył do PINB materiał zawierający odmienny opis faktycznie wykonanych prac. W dniu [...] lutego 2018 r. postanowieniem, znak: PINB [...], PINB w [...] dołączył bowiem do akt ocenę stanu technicznego utwardzenia terenu i kserokopie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., a także kopie trzech innych dokumentów. Ze sporządzonej przez ww. rzeczoznawcę "Oceny stanu technicznego" wynika, że na działce nr ewid. [...] na całej długości drogi dojazdowej utwardzonej kostką brukową i przebiegającej wzdłuż działki nr ewid. [...] "wykonano krawężnik o wysokości 15 cm". Zdaniem wykonawcy "Oceny" posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, krawężnik ten uniemożliwia spływ wody na działkę sąsiednią. Równocześnie wzdłuż tych fragmentów nieruchomości skarżącego, które przylegają do działki sąsiada i utwardzone są płytą betonową, "wykonano ogrodzenie metalowe zamontowane na fundamencie betonowym o wysokości ok. 30 cm, wzdłuż którego przebiega ściek odwadniający odprowadzający wody opadowe z działki skarżącego w kierunku północnym (w załączeniu rysunki)" (karty 15-17).

W przedstawionych dokumentach zawarte są zatem niezgodne ze sobą opisy stanu faktycznego. Organy nadzoru budowlanego właściwe w sprawie przyjęły (bez sprawdzenia i uzasadnienia), że drugi dokument koryguje i nieodwracalnie zmienia wcześniejsze ustalenia. Parafrazując znaną prawniczą regułę kolizyjną można byłoby stwierdzić, że według organów właściwych w sprawie "słowo późniejsze uchyla wcześniejsze" (verbum posterior derogat verbum priori). Taka zasada jest jednak nieuzasadniona i nie może być przyjęta do zbiory prawniczych paremii i zasad rozumowania. Oświadczenia wiedzy nie mają charakter normatywnego i nie są oparte na założeniu racjonalności ustawodawcy. Oświadczenia rzeczoznawców posiadających określone uprawnienia zawodowe mają wyrażać wiedzę pewną, pozwalającą organowi polegać na przedstawianych dokumentach, a nie zmuszać do samodzielnego weryfikowania, a tym bardziej rodzić konfuzję pracowników organów administracji.

Oświadczenia rzeczoznawcy przedłożone w sprawie nie pozwoliły więc organom na przeprowadzenie typowego rozumowania według wzoru sylogizmu prawniczego. Skoro zatem PINB w [...] uzyskał sprzeczne ze sobą materiały dowodowe, przynajmniej w pewnej części niezgodne z ustaleniami kontroli PINB z [...] lipca 2018 r., to powinien przeprowadzić kolejną kontrolę, aby poddać weryfikacji niejasne informacje. Tymczasem tak się nie stało, co oznacza, że wbrew art. 7 k.p.a. organ nie podjął wszystkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia wątpliwości i rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu stron.

Przypomnijmy też: kontrola 16 lipca 2018 r. potwierdziła fakt wybudowania wspomnianych wyżej wysokich ogrodzeń i wysokiej (15-30 cm) podmurówki. W aktach sprawy zawarte są także zdjęcia fotograficzne, na których widać pas zieleni o szerokości ok. 40 cm przebiegający wzdłuż ogrodzenia po stronie działki skarżącego (str. 2 decyzji PINB). Taki pas porośnięty trawą i obniżony w stosunku do powierzchni kostki betonowej o 2-3 cm stanowi miejsce naturalnego wsiąkania wód opadowych. Może więc przeciwdziałać spływaniu wód na działkę sąsiednią (k. 20-23). Czy jednak jest to ów kanał ściekowy wykonany wzdłuż części granicy działek skarżącego i uczestnika postępowania. Czy wskazany pas porośnięty trawą może być uznany za służący "odprowadzaniu wód opadowych na własny teren nieutwardzony". Bez odpowiedzi na takie pytania, nakładanie na właścicieli działki nr ewid. [...] określonych obowiązków jest co najmniej przedwczesne.

Powiatowy organ nadzoru budowlanego badał też inne materiały mogące służyć zbadaniu zarzutu spływu wody na działkę nr ewid. [...]. Między innymi w dniu [...] lipca 2018 r. PINB pozyskał też mapę zasadniczą obrębu [...] określającą rzędne terenu działek nr ewid. [...] i [...]. Różnice wysokości wydają się nieznaczne: na terenie działki nr ewid. [...] wynoszą one 137.2 i 137.1, a na działce nr ewid. [...] odpowiednio: 136,50, 137.70 i 136,01 (k. 26). Organy rozpatrujące sprawę ani jednym słowem nie odniosły się jednak do wskazanego dokumentu, mimo że ustalenie wzajemnych poziomów sąsiednich nieruchomości może mieć wpływ na stwierdzenie spływania wód opadowych z jednej działki na drugą. Sąd miał zatem podstawę, aby uznać za uzasadniony zarzut skargi naruszenia obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., tj. obowiązku należytego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazany powyżej brak jednoznacznych dowodów na zalewanie działki nr ewid. [...] jest tym bardziej znaczący, że już organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie przez skarżących § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organy obu instancji nakazały bowiem skarżącym doprowadzenie ich działki do stanu zgodnego ze wskazanym przepisem. Musiały więc wcześniej stwierdzić lub choćby założyć brak zgodności w tym zakresie. Przypomnijmy, wskazany przepis zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Przedmiotem zakazu jest więc świadome i celowe działanie właściciela nieruchomości lub innej osoby władającej nieruchomością.

Aby zatem postawić zarzut celowego działania właścicieli działki nr ewid. [...] koniecznym było wykazanie, że taki właśnie charakter miały wykonane tam roboty budowlane. W związku z tym, całkowity brak dowodów na intencjonalne działanie skarżących, brak pomiaru kątów nachylenia powierzchni utwardzeń zrealizowanych na działce nr ewid. [...] oraz brak odniesienia się do rzędnych terenu, na którym wytyczono obie działki, należało uznać za naruszenie art. 7 k.p.a., ale jednocześnie poprzez sformułowanie bezpodstawnego zarzutu – za naruszenie § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Analogiczne należało ocenić przyjęty przez organy nadzoru argument naruszenia przez skarżących § 28 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z akt sprawy nie wynika jednak, czy na działce nr ewid. [...] zostały zbudowane zbiorniki retencyjne, doły chłonne lub czy znajdują się na niej "własne tereny nieutwardzone" służące odprowadzaniu wód opadowych, a jeśli tak to o jakiej powierzchni. Bez ustalenia tych okoliczności nakaz doprowadzenia działki nr ewid. [...] do stanu zgodnego z prawem, należało uznać za przedwczesny.

I wreszcie, tuż przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, pracownik PINB w [...] sporządził notatkę z rozmowy telefonicznej ze skarżącym, który oświadczył na swojej nieruchomości wzdłuż ogrodzenia z działką nr ewid. [...] wykonał podwyższenie terenu poprzez nawiezienie ziemi o wys. 7 cm. Pas ziemi został zabezpieczony kostka brukową przed spływaniem wody z terenu utwardzonego na działkę sąsiednią. Na podwyższonym terenie zasadzono tuje (k. 47). Organ drugiej instancji odnotował tę okoliczność w zaskarżonej decyzji (str. 2 – analiza faktów sprawy). W części prawnej uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że wykonane roboty "nie spełniają wymagań określonych w przepisach szczególnych, dotyczących zgodnego z prawem odprowadzenia wód opadowych, jak również nie stanowią wykonania zaleceń autora znajdującej się w aktach sprawy oceny technicznej" (str. 6, podobnie w odpowiedzi na skargę).

Zdaniem Sądu takie stwierdzenie nie może być uznane za trafne. Przepisy § 28 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należy bowiem interpretować funkcjonalnie, a nie tylko językowo. Wskazane przepisy mają bowiem zapewnić skutek w postaci braku spływu wód opadowych na działkę sąsiednią. Przecież nawet podane w § 28 ust. 2 trzy metody zatrzymywania wód opadowych na własnej działce, są uważane za niewystarczające, jeżeli na przykład grunt jest nieprzesiąkliwy lub woda w zbiornikach retencyjnych nie jest wykorzystywana dla celów użytkowych (vide: W. Korzeniewski, R. Korzeniewski, "Znowelizowane warunki techniczne dla budynków i ich usytuowania. Przepisy z komentarzem i 200 rysunkami", wydanie 12., Wydawnictwo POLcen, Warszawa, 2018, s. 117). W przedmiotowej kwestii Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego za niewystarczająco uzasadnione, gdyż organ posłużył się wykładnią językową, a nie poprawną wykładnią funkcjonalną, a do tego – jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – nie wykazał, że do zalewania działki sąsiedniej w ogóle dochodzi. Jeśli nie zna się przyczyny i skali naruszenia prawa, nie można przekonująco orzekać o wartości środków zaradczych.

W przedstawionym kontekście Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. poprzez błędne jego zastosowanie. Skoro nie ustalono precyzyjnie stanu faktycznego, a jednocześnie zarzuty pod adresem właścicieli działki nr ewid. [...] naruszenia przepisów materialnoprawnych ( 28 i § 29 rozporządzenia) okazały się nieuzasadnione, to nałożenie obowiązku wykonania kanału ściekowego, należy uznać za błąd zastosowania wskazanego przepisu ustawowego.

10. Rozpoznając ponownie sprawę organy będą zobowiązane istotnie uzupełnić materiał dowodowy z uwzględnieniem uwag i ocen zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Tak zgromadzony stan faktyczny należy poddać go analizie, ta zaś winna znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym i rzetelnym uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. dopiero na takiej podstawie faktycznej i prawnej uzasadnione będzie rozstrzyganie o obowiązkach właścicieli przedmiotowej działki nr ewid. [...] i o skutkach wykonania dotychczasowych prac.

11. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd działając na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu pierwszej instancji uznając, że wymienione wyżej uchybienia dotyczą organów obu instancji.

O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego i kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).