Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1638/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155 , 154 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Stosowanie trybu nadzwyczajnego z art.155 k.p.a. nie może przekształcić się w ponowną  ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków, niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji. Postępowanie w trybie art.155 k.p.a. nie jest więc "trzecią instancją", czy też "super instancją" pozwalającą na weryfikację dotychczasowych ustaleń faktycznych lub prawnych w ramach kolejnego postępowania

administracyjnego

TEZY

Stosowanie trybu nadzwyczajnego z art.155 k.p.a. nie może przekształcić się w ponowną  ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków, niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji. Postępowanie w trybie art.155 k.p.a. nie jest więc "trzecią instancją", czy też "super instancją" pozwalającą na weryfikację dotychczasowych ustaleń faktycznych lub prawnych w ramach kolejnego postępowania

administracyjnego


SENTENCJA

Sygn. akt IISA/Kr 163809 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 04 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozszerzenia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08.2003r., nr [...], wydaną w trybie art. 154 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zachował B.C. uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w Armii Czerwonej w okresie od stycznia 1944r. do stycznia 1945r.

Pismem z dnia 24.06.2009r. B.C. wniósł o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez doliczenie mu uprawnień kombatanckich za okres od 20 stycznia 1945 roku do lutego 1947 roku.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 dalej k.p.a.). w zw. z art. 22 ust 1 i 2 i art. 21 ust 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...].08.2003r. Powyższe rozstrzygniecie uzasadniono brakiem podstaw do przyznania B.C. wnioskowanych uprawnień.

Pismem z dnia 20.07.2009r. skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując na dowody mające potwierdzić działalność konspiracyjną skarżącego w walce z reżimem komunistycznym w latach 1946-1947, wskazując m.in. na okoliczność represjonowania ojca oraz na zeznania B.S. ps. "[...]" i F.O. ps. [...]" przez ówczesne władze komunistyczne.

Decyzją z dnia [...] września 2009r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) oraz art.1 ust. 2 pkt 3 i 5, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 42, poz. 371 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2009r nr [...].

Organ II instancji podniósł, że B.C. nie przedłożył żadnych nowych dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności, a materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, nie daje podstaw do uchylenia decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] .08.2003r. w trybie art. 155 k.p.a., a ponadto strona nie wykazała (ani też Kierownik Urzędu nie uznał), że za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub jej ważny interes.

Wskazano, iż okoliczności obecnie podnoszone przez stronę były znane organowi orzekającemu już w trakcie trwania postępowania weryfikacyjnego przed wydaniem decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].08.2003r.

Organ odwoławczy podniósł także, iż zainteresowany nigdy nie kwestionował decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].08.2003r. o zachowaniu uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Armii Krajowej w okresie od stycznia 1944r. do stycznia 1945r.

Skargę na powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył B.C. , zarzucając naruszenie:

- art. 155 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie;

- art.1 ust. 2 pkt 3 i 5, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie błędnie zastosowanego przepisu art. 155 k.p.a. Skarżący podniósł iż w/w przepis stanowi jeden kilku nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji i w razie braku skonkretyzowania wniosku przez stronę, organ powinien celem prawidłowego przeprowadzenia postępowania zwrócić się do strony o wyjaśnienie w jakim trybie został złożony wniosek.

Do złożonego wniosku nie dołączono wszystkich wymaganych dokumentów, potrzebnych do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zostały one odnalezione przez skarżącego po wydaniu przez organ decyzji w tej sprawie. Zdaniem skarżącego dokumenty te uprawniają do nabycia uprawnień kombatanckich zgodnie z ustawą o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.

Jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.). Trwałość decyzji ostatecznej oznacza, że sprawa administracyjna zakończona ostateczną decyzją nie może być przez organ administracyjny ponownie rozpoznawana. Jedynie w ściśle określonych przypadkach dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji, stwierdzenie nieważności takiej decyzji lub wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte, na wniosek skarżącego, w trybie art. 155 k.p.a., który w swoim podaniu z dnia 24 czerwca 2009r. wniósł o zmianę decyzji ostatecznej decyzji z dnia [...].08.2003r. Powyższe oświadczenie skarżącego determinowało zarówno treść rozstrzygnięcia przez organy administracyjne, jak i zakres kontroli zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Podkreślić należy, że skarżący w swoim wniosku wyraźnie powołał art.155 k.p.a. i wbrew twierdzeniom skargi nie zachodziła potrzeba precyzowania wniosku strony, jego żądań ani tym bardziej ustalenia trybu nadzwyczajnego, w którym jego wniosek miał być procedowany.

Zgodnie z art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W takich przypadkach właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej. W wypadku, gdy organ uzna za bezzasadne żądanie strony uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wówczas jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające organowi uchylenie lub zmianę własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].08.2003r.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżącemu w decyzji nr [...] z dnia [...].08.2003r. został zaliczony okres działalności kombatanckiej od stycznia 1944r. do stycznia 1945r. z tytułu przynależności do Armii Krajowej (decyzja nr [...] z dnia [...].08.2003r. k.[...] akt adm.). Wydając tę decyzję organ stwierdził, że w okresie od stycznia 1944 do stycznia 1945 roku, skarżący pełnił służbę organizacji niepodległościowej oraz za okres od 21.10.1950 do 31.11.1950r. zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 25 ust. 2 pkt ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Skarżący domagał się zmiany - w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego - decyzji przyznającej mu uprawnienia kombatanckie w okresie od stycznia 1944 do stycznia 1945 roku, poprzez ich rozszerzenie również na okres od 20 stycznia 1945 roku do lutego 1947 roku.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 20.07.2009r. skarżący zwrócił się o "potwierdzenie prawdy o jego działalności konspiracyjnej po zakończonej II wojnie światowej i udziale w walce z reżimem komunistycznym w 1946 roku i 1947 roku" , zgodnie z zeznaniami świadków - B.S. i F.O . Zarówno do wniosku o zmianę decyzji, jak i do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały dołączone przez wnioskodawcę żadne dokumenty.

Należy zgodzić się z organem administracyjnym, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku toczącego się na wniosek z dnia 24.06.2009r. postępowania weryfikującego, były znane organowi orzekającemu już w trakcie trwania postępowania przed wydaniem decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].08.2003r. (np. deklaracja B.C. k. [...] akt adm., pismo wnioskodawcy z 21.05.2002r., k. [...] akt adm., oświadczenia świadków B.S. i F.R. k. [...] akt adm., życiorys wnioskodawcy k. [...] akt adm.) i tam podlegały ocenie.

O ile w przedmiotowej sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka zastosowania art.155 k.p.a. (przepis szczególny nie sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji), to należy się zastanowić czy spełniona, jest któraś z pozytywnych przesłanek zastosowania tego przepisu tj. za zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podzielić należy stanowisko organu, iż za zmianą ostatecznej decyzji w przedmiotowej sprawie przemawiałby ewentualnie słuszny interes strony. Jednak zgodnie z art.7 k.p.a. słuszny interes obywatela oraz interes społeczny muszą być wzajemnie wyważane. W konsekwencji granicą uwzględniania słusznego interesu obywatela jest interes społeczny. Organ zasadnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu interesu skarżącego i zmianie lub uchyleniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Stosownie do art.6 k.p.a. wyrażającego m.in. zasadę praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Otóż decyzji ostatecznej przysługuje walor jej trwałości w czasie. Przede wszystkim jednak stosowanie trybu nadzwyczajnego z art.155 k.p.a. nie może przekształcić się w ponowną ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków, niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji. Postępowanie w trybie art.155 k.p.a. nie jest więc "trzecią instancją", czy też "super instancją" pozwalającą na weryfikację dotychczasowych ustaleń faktycznych lub prawnych w ramach kolejnego postępowania administracyjnego. Wręcz przeciwnie możliwość zastosowania art.155 k.p.a. wiąże się z uznaniem, iż ustalenia w zakresie stanu faktycznego i prawnego były prawidłowe (lub ewentualnie dotknięte wadami niekwalifikowanymi), lecz ostateczna decyzja powinna być wzruszona ze względów celowościowych (B.Adamiak, J.Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2000, s.635).

Zasadnie zatem organ przyjął, iż nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art.155 k.p.a. jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z ustaleniami faktycznymi i prawnymi dokonanymi przez organ w decyzji nr [...] z dnia [...] .08.2003r., to mógł złożyć od niej odwołanie lub w przypadku wad istotnych decyzji ostatecznej wnieść o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący w tym właśnie zakresie kreuje swoje zarzuty i żądania, nie przedstawiając jednocześnie żadnych okoliczności uzasadniających uchylenie lub zmianę decyzji ze względów celowościowych.

Sam skarżący w skardze do sądu administracyjnego przyznaje, że "do złożonego przez siebie wniosku nie dołączył wszystkich koniecznych dokumentów potrzebnych do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy, a które posiadał w momencie, kiedy składał wniosek. Dokumenty te zostały bowiem zgubione przez skarżącego i odnalazł je dopiero po wydaniu przez organ decyzji w tej sprawie."

Słusznie organ pisze, iż zgodnie z art.22 ust.1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z 24.01.1991r. (Dz.U. z 2002r., nr 42, poz.371 ze zm) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzeka na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla okręconego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Dowody podnoszone przez skarżącego, jak już wskazano, były znane organowi przed wydaniem ostatecznej decyzji z [...].08.2003r. i okazały się niewystarczające do podjęcia przez niego pozytywnego rozstrzygnięcia w tej kwestii. Dodać należy, że rekomendacja z 28.08.2003r. dołączona została dopiero do skargi w przedmiotowej sprawie.

Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy zaznaczyć, iż wniosek skarżącego został rozpoznany zgodnie z precyzyjnie określonym żądaniem wnioskodawcy, wyrażonym w piśmie z dnia 24 czerwca 2009r. Skarżący nie wskazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania innego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji, w szczególności zawarte w przepisie art. 145 k.p.a. regulującym kwestie wznowienia postępowania. W trakcie toczącego się postępowania przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie dołączył również zdanych nowych dokumentów, które mogłyby uzasadniać zmianę trybu weryfikacji decyzji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ nie mógł inaczej zinterpretować stanowiska strony, tym bardziej, iż sama wnosiła o zastosowanie trybu zawartego w art. 155 k.p.a. Poinformować należy skarżącego, iż w szczególności weryfikacji ostatecznej decyzji służą postępowania w trybie art.145 i art.156 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.