Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 273/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
stwierdzono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A. w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu w sprawie z wniosku skarżącej z dnia 17 października 2013 r. znak: [...] o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność "T" S.A. w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżącej A. G. kwotę 357 / trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca A. G. w skardze z dnia 16.07.2014 r. kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzuciła "T" S.A. w K. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 17.10.2013 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia tej informacji publicznej (zgodnie z art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności Spółki "T" S.A. w zakresie udostępnienia żądanej we wniosku z dnia 17.10.2013 r. informacji publicznej. Skarga zawierała także żądanie zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podano, że wnioskiem z dnia 17.10.2013 r. A. G. zwróciła się do "T" S.A. w K. m.in. o udostępnienie dokumentów, w tym decyzji administracyjnych, dotyczących posadowienia, budowy, przebudowy, remontów i eksploatacji linii energetycznych, na stanowiącej własność skarżącej działce nr [...] w N..

W odpowiedzi na powyższe żądanie, wnioskodawczyni otrzymała od "T" SA pismo z dnia 2.12.2013 r., w którym ten przedsiębiorca przesyłowy uzależnił rozpatrzenie złożonego wniosku od przedstawienia szczegółowego wykazu dokumentów, o które wnioskowała skarżąca, bez wskazania jakie dokumenty posiada spółka. Zdaniem skarżącej, prawo do uzyskania informacji publicznej zostało, w powyższy sposób ograniczone, gdyż warunkiem jego wykonania, narzuconym przez "T" S.A., jest posiadanie przez skarżącą wiedzy o zasobach archiwalnych spółki. Skarżąca podkreśliła, że wskazała zakres przedmiotowy wniosku oraz rodzaj żądanych dokumentów, stanowiących informację publiczną. Podała także, iż w toku sprawy wystosowała do przedsiębiorcy przesyłowego pismo z dnia 12.12.2013 r., w którym ponownie zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji budowy i przebudowy linii elektroenergetycznych posadowionych na jej nieruchomości, a stanowiących własność Spółki "T". W odpowiedzi otrzymała pismo z dnia 9.01.2014 r., w którym spółka podtrzymała dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Skarżąca A. G. akcentowała, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała żadnych dokumentów, ani rozstrzygnięć w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę, "T" S.A. w K. wniosła o jej odrzucenie, względnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

"T" S.A. w K. wskazała, iż dokumenty powstałe w związku z budową w latach 50-tych XX wieku linii energetycznych, stanowią państwowy zasób archiwalny, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Zatem tryb właściwy do ich uzyskania, określony jest w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Nie jest to natomiast tryb przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zwrócono uwagę, że art. 35 ust. 3 i art. 36 ust. 3 ustawy o zasobie archiwalnym i archiwach, w zależności od zakwalifikowania "T" – jako "państwowej jednostki organizacyjnej" lub "innej jednostki organizacyjnej" – dokumentacja posiadana przez tego uczestnika może być zakwalifikowana jako "zasób archiwalny" lub "składnica akt". Te formy przechowywania dokumentacji mają służyć potrzebom uczestnika. Korzystanie z tych zasobów możliwe jest za zezwoleniem kierownika jednostki organizacyjnej. Skarżąca zaś nigdy o wyrażenie takiej zgody nie występowała. Podkreślono, że ustawa o narodowym zasobie archiwalnym przewiduje tryb dostępu do dokumentacji będącej w posiadaniu uczestnika (co nie przesądza jeszcze o posiadaniu jakichkolwiek dokumentów dotyczących niniejszej sprawy), przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej winny ustąpić pierwszeństwa regulacjom szczególnym.

Spółka wskazała, że nie jest pewne, czy posiada dokumenty interesujące skarżącą. Bez bowiem sprecyzowania przez skarżącą tego, o udostępnienie jakich dokumentów wnosi – nie jest możliwym stwierdzenie, czy spółka posiada takie dokumenty. Zwrócono uwagę na treść par. 10 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 16.09.2002 r. w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i kwalifikowania oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych. Podkreślono przy tym, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przekazanie materiałów do archiwum nastąpić musiało już dawno temu. Skoro uczestnik nie wie jakie dokumenty są przedmiotem wniosku, nie jest w stanie sprawdzić czy dokumenty te są w jego posiadaniu, czyli nie może przesłać stosownej informacji wnioskodawcy. Podkreślono, iż wątpliwości spółki zawarte w przesłanej skarżącej korespondencji mają oparcie w obowiązującym stanie prawnym. Okoliczności tej nie da się ustalić bez sprecyzowania przez wnioskodawcę jakie informacje są objęte treścią wniosku. Użyte we wniosku sformułowanie "wszelkie ewentualne decyzje" jest nieprecyzyjne i wskazuje, że skarżący nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, że jakiekolwiek decyzje administracyjne zostały w tej kwestii kiedykolwiek wydane.

"T’ SA w K. wskazała, że w przypadku inwestycji linowych dokumenty zawierające stanowiska organów administracji obejmowały nieraz kilkaset działek, których oznaczenie oraz własność na przestrzeni lat wielokrotnie ulegały zmianom. Spółka nie dysponuje takimi informacjami i nie ma możliwości ich pozyskania ze względu na ustawę o ochronie danych osobowych. Takimi zaś informacjami powinna dysponować skarżąca. Bez uzupełnienie tych danych nie jest możliwym rozstrzygnięcie o żądaniu wniosku.

Zdaniem strony przeciwnej, znaczenie ma też okoliczność, że różnego rodzaju archiwa również wymagają sprecyzowania żądanych informacji, a w przypadku braku takiego sprecyzowania, odmawiają uwzględniania wniosku. Nie wiadomo zatem dlaczego spółka prawa handlowego miałaby się domyślać jakie dokumenty są objęte wnioskiem, a obowiązku takiego nie miałyby archiwa państwowe.

W piśmie z dnia 22.09.2014 r. skarżąca podała, że podnoszenie przez spółkę argumentacji dotyczącej ogólności wniosku, nie wpływa na ocenę tego, że spółka pozostaje w bezczynności. W opinii skarżącej, wskazanie zakresu dokumentacji, numerów ewidencyjnych działek, których informacje dotyczą – w wystarczający sposób precyzuje dokumenty, o które skarżącej w tej sprawie chodzi.

Zwrócono uwagę, że skarżąca nie ma możliwości uzyskania wnioskowanych dokumentów w jakimkolwiek innym trybie. Nie posiada bowiem wiedzy pozwalającej na dokładną identyfikację wnioskowanej dokumentacji oraz organów, które miałyby ją udostępnić. Zauważono, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi stanowi informację publiczną, którą powinna dysponować spółka. Akcentowano, że odsyłanie skarżącej do archiwów czyni iluzorycznymi uregulowania w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga, jako zasadna podlega uwzględnieniu.

W kontrolowanej sprawie rozważenia wymagało, czy dokumenty żądane przez A. G. od "T" S.A. w K. we wniosku z dnia 17.10.2013 r. – stanowią podlegająca udostępnieniu informację publiczną oraz, czy wskazana spółka akcyjna – jest podmiotem zobowiązanym do przekazania informacji objętych tym wnioskiem. W przypadku pozytywnej odpowiedzi, ocenić nadto należało, czy wniosek skarżącej, należycie precyzował rodzaj dokumentów, żądanych od "T" S.A. w K..

Odnosząc się do powyższych zagadnień należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Wskazać należy, iż we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17.10.2013 r. A. G. żądała przekazania dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń energetycznych usytuowanych na działce stanowiącej jej własność, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny, planów z mapkami. Mając na uwadze powyższe żądanie, w świetle cytowanego wyżej przepisu, należy stwierdzić, że wnioskowane dokumenty posiadają status podlegającej udostępnieniu informacji publicznej. Stanowisko, iż żądane przez skarżącą dokumenty dotyczące procesu inwestycyjnego związanego z budową linii przesyłowych – stanowi informację publiczną, nie budzi wątpliwości także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 545/2007; LexPolonica nr 2054145 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2011 r.; sygn. akt IV SAB/Wr 20/2011; LexPolonica nr 3937797, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987).

Odnosząc się natomiast do kwestii, czy "T" SA w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użyteczne dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 851/2010; LexPolonica nr dok.: 2552873). Mając powyższe na uwadze, ocenić zatem należało, czy przedsiębiorstwo, któremu w kontrolowanej sprawie zarzucono bezczynność (przedsiębiorstwo energetyczne) realizuje (wykonuje) także określone zadania publiczne, w rozumieniu powyżej przedstawionym. W powołanym orzeczeniu NSA zauważono, że – zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP – są "zadaniami publicznymi", o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Zaprezentowany pogląd, sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. Zauważyć przy tym należy, iż dokumenty o udostępnienie których zwróciła się skarżąca, odnoszą się do budowy infrastruktury związanej z dystrybucją energii elektrycznej. Dokumenty te zatem mają związek z zadaniami realizowanymi przez "T" S.A., które w świetle przedstawionych rozważań NSA, są zadaniami publicznymi.

W tej sytuacji należało więc uznać, że "T" S.A. w K. był podmiotem, zobowiązanym - co do zasady - do załatwienia wniosku A. G. z dnia 17.10.2013 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, będące w posiadaniu takich informacji.

W kontrolowanej sprawie spółka "T" twierdziła (pismo z dnia 2.12.2013 r.; k. 12-13), że treść wniosku skarżącej została sformułowana zbyt ogólnie aby można było stwierdzić, czy w ogóle "T" S.A. dysponuje (posiada) żądaną informację. Zajmując stanowisko wobec tej kwestii, wskazać należy, iż z wniosku skarżącej z dnia 17.10.2013 r. jednoznacznie wynikał rodzaj dokumentów, o udostępnienie których A. G. się zwróciła, jak również podany został numer działki ewidencyjnej (stanowiącej własność skarżącej), na której zostały realizowane energetyczne urządzenia przesyłowe. Zdaniem sądu, w wystarczający zatem sposób określiła skarżąca rodzaj i zakres interesującej ją dokumentacji. Brak zatem było podstaw do domagania się przez "T" S.A. w K. uszczegółowienia wniosku skarżącej z dnia 17.10.2013 r. Wskazany powyżej sposób określenia zakresu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, winien pozwolić podmiotowi zobowiązanemu odszukać dokumentację będąca przedmiotem kontrolowanej sprawy. Jest to tym bardziej zasadne, jeśli zważyć, że spółka informowała A. G. w piśmie z dnia 2.12.2013 r. (k. 12) o dacie budowy (1958 r.) infrastruktury energetycznej na działce stanowiącej własność skarżącej. Z powyższego wynika, iż spółka dysponowała wiedzą związaną z analizą dokumentacji odnoszącej się do budowy spornych urządzeń energetycznych. To zaś nakazuje przyjąć, że ogólna treść wniosku skarżącej, nie była przeszkodą do jego rozpatrzenia i udostępnienia dokumentacji budowy infrastruktury obecnie stanowiącej własność spółki, znajdującej się na działkach nr [...] w N.. W analizowanym więc zakresie zarzuty spółki zawarte w odpowiedzi na skargę ocenić należy jako bezzasadne.

Nie jest także trafny zarzut "T" S.A. w K., iż dostęp do interesujących skarżącą materiałów (dokumentów), wytworzonych w latach 50. XX wieku, nie następuje w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w oparciu o ustawę z dnia 14.07.1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. 2011 r. Nr 123, poz. 698). Wskazać należy, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 (w tym także podmioty wykonujące zadania publiczne), będące w posiadaniu takich informacji. Jak już wyżej wskazano, treść pisma "T" S.A. z dnia 2.12.2013 r. (k. 12) świadczy o tym, iż podmiot ten dysponuje dokumentami odnoszącymi się do budowy infrastruktury energetycznej na działce stanowiącej własność skarżącej. Skoro bowiem strona przeciwna była w stanie podać czas w którym wybudowana została infrastruktury energetyczna na działce nr [...] w N., to przyjąć można, iż w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p. jest "w posiadaniu" wnioskowanych do udostępnienia dokumentów. Przekazane skarżącej dane pozostają w związku, bądź też wynikają z analizy dokumentacji odnoszącej się do budowy tej infrastruktury. Poza tym należy zauważyć, iż niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy urządzeń energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu winien być inwestor (lub jego następca prawny). Zatem podmiot posiadający dokument zawierający informację publiczną podlegającą udostępnieniu – winien dokument ten udostępnić wnioskodawcy, na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p.

Należy wskazać przy tym, że Państwowy zasób archiwalny, o którym mowa w powoływanej ustawie z dnia 14.07.1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach – tworzą, co do zasady, materiały powstałe w wyniku działalności organów państwowych oraz innych państwowych jednostek organizacyjnych, organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych samorządowych jednostek organizacyjnych (art. 15 ust. 1 ustawy). Okoliczność, iż wymienione organy przekazują wytworzone w wyniku swojej działalności dokumenty do zasobu archiwalnego, nie oznacza, iż podmiot posiadający dokument obejmujący informację publiczną, zwolniony jest z obowiązku udostępnienia tego dokumentu wnioskodawcy, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta bowiem szeroko określiła krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji, ułatwiając w ten sposób zainteresowanym, możliwość pozyskiwania takich dokumentów. Podkreślić także należy, iż z akt sprawy nie wynika aby jakiekolwiek dokumenty odnoszące się do infrastruktury zlokalizowanej na działce A. G., "T" S.A. w K. przekazał do zasobu archiwalnego lub że dokumenty związane z tą infrastrukturą znajdują się w tym zasobie. Zwrócić również należy uwagę, że wskazywane przez stronę przeciwną przepisy art. 35 ust. 3 i art. 36 ust. 3 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i o archiwach, nie stanowią dostatecznej podstawy do przyjęcia, że żądane przez skarżącą informacje nie mogą zostać udostępnione w trybie u.d.i.p. Wskazane przepisy stanowią bowiem, że zasób archiwalny archiwów zakładowych oraz dokumentacja przechowywana w składnicach akt służy potrzebom jednostek, w których archiwa te i takie składnice akt zostały utworzone. Przyjąć należy, iż wskazana regulacja nie stanowi ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej. Cytowane przepisy wprost przewidują bowiem możliwość korzystania przez zainteresowane osoby, z zasobu zgromadzonego w archiwach zakładowych i składnicach akt. Dostęp do tych materiałów, nie jest więc, co do zasady, wyłączony.

Skoro zatem do dnia wydania wyroku wniosek skarżącej nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, oznacza to, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a) w pkt I wyroku zobowiązał "T" S.A. do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie 14 dni w sprawie z wniosku skarżącej A. G. z dnia 17.10.2013 r.

W pkt II wyroku, sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić bowiem, iż spółka w kierowanych do skarżącej pismach z dnia 2.12.2013 r., 9.01.2014 r. dążyła do wyjaśnienia sprawy, nie pozostając całkowicie bezczynna wobec wniosku skarżącej z dnia 17.10.2013 r.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 201 par. 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III wyroku).