Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2308/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Grażyna Firek Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2006r. sprawy ze skargi T. G., W. M. i G. T. na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2002r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących T. G., W. M. i G. T. kwoty po [...] zł (...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31.07.2002 r., znak:[...], Wojewoda na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r/ i art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. M., G. T. i T. G., od decyzji Starosty Powiatu K. z dnia [...].2002 r. znak: [...], orzekającej o odmowie zwrotu części działki nr [...] położonej w M. gm. W. w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej l.kat. [...], o pow. 0,0355 ha oraz parceli 1. kat. [...], o pow. 0,7445 ha, b.. gm. kat. M. na rzecz W. M., G. T. i T. G. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, co następuje :

Pismami z dnia [...].2000 r. i [...].2000 r. G. T. i T. G., jako spadkobierczynie F. G. poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej parcelę 1. kat. [...] i l.kat [...] b. gm. M. wystąpiły o jej zwrot do Starosty Powiatu K. jako zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Do ich wniosku przyłączyła się W. M.. W toku postępowania wyjaśniającego Starosta ustalił, iż przedmiotowa parcela przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...]. 1969., [...] w trybie ustawy wywłaszczeniowej z dnia [...].1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem na cele budownictwa zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, o lokalizacji szczegółowej Nr: [...] z dnia [...].1965 r. W dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność F. G. w całości.

.Biorąc pod uwagę materiał dowodowy pochodzący z okresu wywłaszczenia, Starosta Powiatu K. uznał, iż wywłaszczona parcela wraz z innymi przeznaczona została pod urządzenie placu ćwiczeń zabezpieczającego proces szkolenia wojsk Garnizonu K. Obiekt wojskowy-plac ćwiczeń "[...]" utworzony został przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "[...]" w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Z dokonanych przez organ I instancji oględzin nieruchomości wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela weszła w skład kompleksu areału stanowiącego działkę nr [...], o łącznej powierzchni 21,56 ha, na którym nie stwierdzono istnienia obiektów budowlanych. Nie mniej jednak był on użytkowany przez Wojsko Polskie zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1969 r., Nr [...] zmieniającą za zgodą stron powołaną wyżej pierwotną decyzję o lokalizacji szczegółowej, Nr [...].

Starosta K. ustalił ponadto, że umową notarialną z dnia [...].2001 r. Nr Rep A [...], Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą przeniosła własność działki nr [...], na rzecz Giełdy Rolno -Ogrodniczej " M." SA z siedzibą w Krakowie.

Wobec powyższego powołaną na wstępie decyzją z dnia 20.05. 2002 r., Starosta Powiatu K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr 965/47 w granicach wywłaszczonych parceli gruntowych: I. kat. [...] i 1.kat. [...], położonych w b. gm. Kat. M., na rzecz wymienionych spadkobierczyń poprzedniego właściciela podkreślając w uzasadnieniu swojej decyzji, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowi aktualnie własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można orzec o zwrocie nieruchomości nawet zbędnej na cel wywłaszczenia, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie mają jej w swoim władaniu. Skoro nieruchomość została zadysponowana poprzez jej zbycie umową cywilno-prawną na rzecz osób trzecich, to roszczenie poprzedniego właściciela o jej zwrot staje się bezskuteczne, a tym samym wnioskowana do zwrotu parcela nie może być zwrócona.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły W. M., G. T. i T. G. zarzucając naruszenie art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołujące się podkreśliły, iż obowiązkiem organu orzekającego jest "pozytywne i przekonywujące udowodnienie, iż wywłaszczona nieruchomość jest w dalszym ciągu niewątpliwie niezbędna dla realizacji określonych w decyzji wywłaszczeniowej celów publicznych. Skoro w niniejszej sprawie cel ten jest określony nieprecyzyjnie, to nie jest też możliwe jednoznaczne wykazanie przez administracje, że nieruchomość w dalszym ciągu jest wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. A skoro tak, to pociąga za sobą skutek niemożności udowodnienia, że nieruchomość wywłaszczona jest wykorzystywana na określony w decyzji wywłaszczeniowej cel - co z kolei jest jednoznaczne z tym, iż winna ona zostać zwrócona jej byłym właścicielom." Dalej odwołujący wskazał, iż "cel wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie niejako następczo był precyzowany i/.../ zmieniany. Pierwsze bowiem decyzje lokalizacyjne, które precyzowały ten szeroko określony cel zezwalały na zajęcie wywłaszczonych gruntów przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich, a więc na "cele cywilne". Tymczasem cel ten został zmieniony, bowiem przedmiotowy teren przekazano Wojskowemu Zarządowi Kwaterunkowo - Budowlanemu w K. Zmieniło się więc w sposób zasadniczy przeznaczenie wywłaszczonego terenu z "celów cywilnych" na "cele wojskowe". Z kolei, w dniu [...].2001 r. Agencja Mienia Wojskowego przekazała przedmiotowy teren Spółce "M." pod budowę Giełdy Rolno-Ogrodniczej tj. na cele komercyjne". Zdaniem odwołującego się narusza to zasadę, zgodnie z którą, jeżeli wywłaszczona nieruchomość ma być wykorzystana na inny cel, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, to "dysponent nieruchomości" winien zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o możliwości zwrotu mu tej nieruchomości. Dalej odwołujące podkreśliły, iż przy założeniu, że przedmiotowe nieruchomości były jednak wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, to zgodnie z przytoczonym przez niego orzecznictwem /wyrok NSA z 11.02. 1992 r. sygn. akt SA /Ka 1093/91/, w sytuacji gdy wywłaszczona nieruchomość przez pewien czas była

wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, ale już w czasie orzekania jest zbędna na ten cel, nieruchomość winna zostać zwrócona.

Rozpatrując wniesione odwołanie oraz materiał dowodowy sprawy Wojewoda stwierdził, iż zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy w wypadku, gdy spełnione zostaną równocześnie dwie przesłanki prawne: po pierwsze - nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu po drugie - aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody dla jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi.

Jeżeli zatem, jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, działki nr [...] i nr [...] położone w M. gm. W., odpowiadają obecnie części działki nr [...] b. gm. kat. M. i stanowią aktualnie własność Giełdy Rolno - Ogrodniczej " M." S. A., to okoliczności tej nie można pominąć rozważając kwestię zwrotu nieruchomości w kontekście art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślenia zdaniem Wojewody wymaga fakt, iż możliwości zwrotu nieruchomości, stanowiących własność osób trzecich, są szczególnie ograniczone. Za trafny i znajdujący oparcie w literaturze należy uznać pogląd w myśl którego, nie można orzec o zwrocie nieruchomości, choćby nawet zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli jej właścicielem, aktualnie w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot, nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Warunkiem bowiem dokonania zwrotu nieruchomości jest władanie nią przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, co jest zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23.09. 1993 r. IIIAZP 13/93,. Fakt zadysponowania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wywłaszczoną nieruchomością poprzez jej zbycie umową cywilno - prawną na rzecz osób trzecich powoduje, że roszczenie o zwrot nie mogło być uwzględnione. Jednocześnie Wojewoda zauważa -ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się, że istotnie istniał po stronie podmiotu na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie obowiązek zawiadomienia o powziętym zamiarze zadysponowania wywłaszczoną nieruchomością poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy stosownie do art. 136 ust. 1 u. g. n. z równoczesnym poinformowaniem go o możliwości złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Dopiero wówczas gdyby osoby te nie złożyły wniosku o zwrot nieruchomości w ciągu 3 miesięcy, ich uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wygasa. W ustawie o gospodarce nieruchomościami nie zostały określone skutki naruszenia zakazu z art. 136 ust. 1 u.g.n. W konsekwencji czego organ prowadzący postępowanie nie ma narzędzi prawnych pozwalających mu na zastosowanie sankcji w sytuacji naruszenia zakazu użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż wynikający z decyzji wywłaszczeniowej. Możliwe jest natomiast wniesienie powództwa do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności umowy zawartej z naruszeniem art. 136 ust. 1 u.g.n. stosownie do art. 58 par. 1 k.c., bądź o uznanie takiej umowy za bezskuteczną w stosunku do właściciela nieruchomości lub jego spadkobiercy na podstawie art. 59 k.c. jako umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Ewentualne stwierdzenie nieważności takiej umowy lub uznanie jej za bezskuteczną wobec podmiotów żądających zwrotu nieruchomości, doprowadzi do stanu prawnego,

który dopuszcza wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości w stosunku, do której istnieją przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, co umożliwi poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy ponowne wystąpienie z żądaniem zwrotu tej nieruchomości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżące a to: T. G., G. T. i W. M. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że narusza ona przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację oraz narusza przepisy o postępowaniu administracyjnym.

Ponadto skarżące podniosły że;

- Przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a zatem zostały spełnione przesłanki jej zwrotu, gdyż przynajmniej dwa razy zmieniano cel jej przeznaczenia, bez zgody i wiedzy poprzedniego właściciela bez powiadomienia go o tym wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy, a pozostała ona niezabudowana i niezagospodarowana.

- Skarb Państwa rozporządził przedmiotową nieruchomością wbrew zakazowi użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, a samo zadysponowanie obecnie nieruchomością potwierdza fakt, że była zbędna na cel wywłaszczenia..

- Rozporządzenie wywłaszczoną nieruchomością, która podległa zwrotowi, nie zwalnia Skarbu Państwa od obowiązków wobec poprzedniego jej właściciela. Rozporządzenie takie jest bezskuteczne w stosunku do poprzedniego właściciela i nie stanowi przeszkody do zwrotu na jego rzecz wywłaszczonej nieruchomości.

- Jeżeli nieruchomość przestaje być potrzebna dla określonego celu publicznego, co w przedmiotowej sprawie jest okolicznością bezsporną - to musi być ona zwrócona poprzedniemu właścicielowi. Wywłaszczenie nieruchomości tylko na cele czasowe jest sprzeczne z obowiązującą Konstytucją RP, a odmowa zwrotu nieruchomości i ciągłe zmienianie jej przeznaczenia jest jawnym łamaniem art. 21 Konstytucji przez organy zobowiązane do należytego przestrzegania zagwarantowanych nią praw.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podnosząc jedynie, że zarzuty zawarte w skardze nie maj ą wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż nie może zostać zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem aktualnie, w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot nie jest Skarb Państwa lub Gmina. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Giełda Rolno - Ogrodnicza " M." S. A. z siedzibą w K. i w takiej sytuacji właściwy organ administracji nie może wydać decyzji o zwrocie nieruchomości poprzedniemu właścicielowi choćby uznał, że stały się one zbędne na cel wywłaszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez

właściwe sądy administracyjne. Przeto właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Stosownie do treści art. 134 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Skarga jest zasadna. Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności. Bowiem w toku postępowania o zwrot nieruchomości doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. art..6, 7, 8,9, 12, 77, 97 par. 1 pkt 4 k. p. a., które miało wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z akt sprawy; Skarb Państwa przejął od F. G. w trybie ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12. 03. 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1969 r., Nr [...], nieruchomość stanowiącą działkę ozn. l.kat [...] o pow. 355m2 i l.kat [...] o pow 7449 m2 położone w M. gm. W., jako niezbędne na cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...], z dnia [...].1965 r., wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury PWRN, co zresztą jest okolicznością bezsporną.

Wnioskującą wywłaszczenie była Dyrekcja Inwestycji Miejskich, a z treści powołanej w decyzji o wywłaszczeniu, decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] określającej bliżej cel wywłaszczenia wynika, iż na wywłaszczonym terenie była planowana budowa magazynów.

Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].1969 r. Nr [...] całość terenu objętą decyzjami lokalizacyjnymi Nr [...] i Nr [...] przeniesiono na Wojsko Polskie, które użytkowało ten teren jako "plac ćwiczeń".

Bezsporną jest okoliczność, że przedmiotowa wywłaszczona działka l.kat [...] i działka 1. kat [...] weszły w skład nowoutworzonej z kompleksu wywłaszczonych terenów działki ozn. nr [...] o łącznej pow. 21 ha, 56 m2 obj. Kw Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K.

Na wywłaszczonej działce nigdy nie został realizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy magazynów, pozostała ona niezabudowana.

F. G. - b. właściciel wywłaszczonej nieruchomości zmarł, a spadek po nim nabyły z mocy ustawy żona T. G. oraz jego córki; W. T. i G. M., co został stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego, z dnia [...].2000 r., sygn. akt. I Ns 3026/00/K.

Spadkobierczynie złożyły w dniu [...].2000 r. wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w związku z czym Starosta Powiatowy w dniu [...].2000 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W toku postępowania zwrotowego, aktem not. z dnia [...].2001 r. rep. A Nr [...] Skarb Państwa - Agencja Mienia Wojskowego przeniosła m.in. własność niezabudowanej nieruchomości składającej się z działki nr [...] o pow. 21 ha 56a na Giełdę Rolno -Ogrodniczą " M." SA. z siedzibą w K.

Przedmiotowe wywłaszczone działki ozn. w dacie wywłaszczenia 1. kat [...] i l.kat [...] weszły w skład działki [...] i stanowiły już w dacie wydawania decyzji przez organy orzekające własność Giełdy Rolno – Ogrodniczej " M." SA w K.

Na tle powyższych bezspornych okoliczności trzeba stwierdzić, że w toku postępowania zwrotowego nie były przestrzegane zasady wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarte w dziale III, rozdział 6 tej ustawy.

l/ Wywłaszczona nieruchomość nie może być wykorzystana dla innych celów, niż realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Ta podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego zawarta w przepisie art. 136 ust. 1 u. g. n. stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób, jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, /por. T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" - Warszawa 2004, s. 171 - 174 /

II Istota zakazu przeznaczania wywłaszczonej nieruchomości na inne cele, niż określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, zawartego w art. 136 ust. 1 u.g.n. pod rządami której Skarb Państwa przeniósł własność nieruchomości na rzecz Giełdy Rolno - Ogrodniczej " M." S. A. w K. - polega na tym, że w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ jest obowiązany zawiadomić poprzedniego właściciela tej nieruchomości (wywłaszczonego) lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując go jednocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Taki obowiązek wynika z art. 136 ust. 2 u. g. n., a nie został zrealizowany w tym postępowaniu. Bezsporną bowiem jest okoliczność, że skarżący nie został zawiadomiony o zamiarze wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cele komercyjne, nie pozostające w żadnym związku z celem wywłaszczenia. Nie uzyskano stanowiska skarżącego, czy jest on zainteresowany odzyskaniem nieruchomości na zasadach określonych wart. 139 i 140 i 141 u. g. n., a więc w szczególności z jednoczesnym dokonaniem rozliczeń, o których mowa w ust. 2 tego przepisu. Dopiero wówczas bowiem, jeżeli uprawniony do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie złożył wniosku o jej zwrot lub jej części w terminie 3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości poprzedniego właściciela wygasa i wówczas ustaje zakaz użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu stosownie do treści przepisu 136 ust. 5 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, /por. też T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" Warszawa 2004, s. 171-174/.

Przepis art. 136 ust. 1 u.n.g. jest normą o charakterze imperatywnym w konsekwencji czego czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z tego przepisu jest nieważna (art. 58 k.c.). Dostrzegł to organ odwoławczy rozważając możliwości prawne wnioskodawców do realizacji ich uprawnień z art. 136 ust. 3 u.g.n. w nowej sytuacji, gdy Skarb Państwa wyzbył się przedmiotowej

nieruchomości na rzecz innego podmiotu tj. Giełdy Rolno-Ogrodniczej " M." SA.

3/ Nie może zostać jednak zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem aktualnie, w czasie rozpatrywania wniosku ojej zwrot nie jest Skarb państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Jeżeli te pomioty zbyły wywłaszczoną nieruchomość nie może być ona zwrócona. Jednakże istniejący stan prawny tej nieruchomości nie oznacza, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, który rozpatruje wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając w toku przeprowadzanego postępowania dowodowego, że istni ą przewidziane w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanki jej zwrotu, a w szczególności, że nieruchomość stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, nie może wydać decyzji odmawiającej takiego zwrotu, z tym uzasadnieniem, że nieruchomość nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Winien on - stosownie do postanowień art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej w wyniku, której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciła władanie wywłaszczoną nieruchomością i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania lub wezwać stronę do ich podjęcia (art. 100 § 1 k. p. a)

Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości z naruszeniem powyższej powinności oznacza naruszenie zarówno powyższych przepisów, przepisu art.7 k.p.a., jak i postanowień art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taka jest bowiem konsekwencja zakazu przeznaczania nieruchomości na cele inne, niż określone w decyzji o wywłaszczeniu, zawartego w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. /T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" s. 235 /

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy administracyjne orzekające w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości naruszyły powyższe przepisy prawa materialnego oraz przepisy o postępowaniu, które to naruszenia miały wpływ na wynik postępowania w sprawie. Naruszyły też drastycznie główne zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 6, 7, 8, 9 i 12 k.p.a., a w szczególności zasadę praworządności (art. 6), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8), zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 )

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylając decyzje obu instancji wydane w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s a.