Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2740/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 225 poz 1466
law: Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 2740/16

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] kwietnia 2016r., na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, zm. Dz. U. Nr 255, poz. 1466), w związku z art.130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm., w skrócie P.r.d.) i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2781,03 zł brutto (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt jeden złotych i trzy grosze) z tytułu kosztów przechowywania od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "[...]" Sp. z o.o., pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], usuniętego w dniu 23 października 2009 r. w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania powyższej dyspozycji. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin liczony od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie tej ustawy.

Przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznał niekonstytucyjność przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Skarb Państwa nabywał z mocy prawa własność pojazdów nieodebranych z parkingów. Właściwość urzędów skarbowych w sprawie orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa wynikała z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377, z późn. zm.).

Obecnie usuwanie pojazdów w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy do zadań własnych powiatu, jednak zanim zostało ono przekazane samorządom, należało do zadań państwa z zakresu ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponoszenie kosztów, o którym mowa w art. 13 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, jest zadaniem państwa o charakterze terenowym.

Skoro zadanie to nie należy do właściwości administracji skarbowej (żaden przepis na to nie wskazuje), to właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w omawianym przypadku będzie wojewoda. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015, poz. 525) jest on organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.

Od daty obowiązywania orzeczenia o niekonstytucyjności art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czyli od dnia 11 czerwca 2009 r., pojazdy usunięte w trybie art. 130a ust. 1 i 2 i nie odebrane przez właścicieli w okresie zakreślonym przez przepisy, nie przechodziły już na własność Skarbu Państwa. W związku z tym nadal pozostawały na parkingach strzeżonych prowadzonych przez podmioty wskazane przez starostów. To z kolei powodowało koszty przechowywania, które za okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r., na mocy art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. ponosi Skarb Państwa.

Okres ustawowego przechowywania na parkingu pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] zakończył się w dniu [...] kwietnia 2010 r. Po jego upływie, z przyczyn wyżej wykazanych, pojazd nadal pozostał na parkingu. Dlatego koszty jego przechowywania w okresie od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. obciążają Skarb Państwa.

Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie powyższego pojazdu była stawka wynikająca z umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zawartej przez m. [...] z "[...]" Sp. z o.o. Zgodnie z nią, za wynagrodzeniem w niej określonym oraz zapłaconym przez m.[...], powyższy pojazd był przechowywany na parkingu przez pierwsze 6 miesięcy, licząc od daty usunięcia z drogi.

Po zakończeniu ustawowego okresu przechowywania pozostał na parkingu, z uwagi na brak w owym czasie uregulowań prawnych dotyczących przepadku własności nieodebranych pojazdów.

Ponieważ nie zmieniał się prowadzący parking, ani miejsce jego przechowywania, zasadnym było przyjęcie, że wynagrodzenie "[...]" Sp. z o.o. za okres od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. powinno być obliczone według stawek określonych w powyższej umowie.

Wynagrodzenie firmy prowadzącej parking na którym przechowywany był pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r., jest więc kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...].

Wysokość wskazanej kwoty wynika z iloczynu stawki brutto za każdą rozpoczętą dobę parkowania (tj. 20,91 zł za dobę) i liczby dób przechowywania pojazdu na parkingu (tj. 133 doby).

Za datę początku okresu odpowiedzialności finansowej Skarbu Państwa przyjęto dobę kolejną po upływie 6 miesięcznego terminu, liczonego zgodnie z art. 57 § 3 kpa, od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. dzień 24 kwietnia 2010 r. Datą końcową jest dzień określony przez art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i innych ustaw, czyli dzień 3 września 2010 r.

Wojewoda [...] wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy norma ta znajduje zastosowanie dopiero po wydaniu przez sąd orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu;

2) naruszenia art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ustalenie wynagrodzenia przez organy administracyjne może być stosowane w oparciu o art. 836 k.c. w zakresie, w jakim stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowywanie określone w umowie albo taryfie.

3) brak w materiałach dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów oraz stan tych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Brak podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonaną usługę z uwagi na brak udokumentowania świadczonej usługi.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania w stosunku do Wojewody [...].

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że od 4 września 2010 r. przepadek pojazdu nie następuje z mocy prawa lecz na podstawie orzeczenia sądu, a podmiotem przejmującym nie jest już Skarb Państwa, lecz powiat. Przepadek może być orzeczony nie po upływie 6 miesięcy od powiadomienia uprawnionego do pojazdu, lecz już po trzech miesiącach.

Zgodnie z przepisami przejściowymi, tj. art. 12 ustawy nowelizującej, starosta jest uprawniony do podjęcia działań dopiero z momentem, kiedy 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 sprzed nowelizacji upłynął już po wejściu w życie nowelizacji z dnia 22 lipca 2010 r. Postępowania, które dotychczas były prowadzone przez naczelników urzędów skarbowych umarza się, a sprawy przekazuje do starostów celem zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie orzeczenia na rzecz powiatu przepadku pojazdu.

Decyzja starosty o ustaleniu wynagrodzenia przechowawcy może zapaść nie wcześniej niż dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Skoro w niniejszej sprawie nie zapadło sądowe orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, to tym samym starosta nie był władny aby wydać decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Nie kwestionując odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty przechowania pojazdów przejętych na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym sprzed nowelizacji stwierdził, że koszty te powinny być rozliczone na dotychczasowych zasadach. Koszty te powinien ustalić właściwy naczelnik urzędu skarbowego kierując się dyspozycją art. 102 u.p.e.a.

Art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów. Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Zasadnym byłoby stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Powyższe wynika z wydanego na podstawie art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), które weszło w życie w dniu 3 marca 2011 r.

Od 4 września 2010 r. w stosunku do pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, o ich przepadku na rzecz powiatu orzeka sąd w cywilnym postępowaniu nieprocesowym. Na podstawie § 3 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. możliwe jest zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości.

Art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.

Wojewoda nie jest podmiotem zobowiązanym do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz innych ustaw. Podmiotem takim jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

Minister Finansów w stanowisku z dnia 6 grudnia 2012 r., odmówił finansowania środkami z rezerwy celowej na zobowiązania wymagalne budżetu państwa, zobowiązań wynikających z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, argumentując to brakiem jednoznacznego wskazania podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, a także brakiem podstaw do wywodzenia kompetencji dla wojewody w tym zakresie, z innych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Natomiast w przedmiocie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów powstałych w innych terminach, niż określone w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152. poz. 1018 z późn. zm.), należy uznać, iż koszty przechowywania pojazdów ponosi starosta.

W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn.. akt III CZP 47/07, Sąd Najwyższy uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdził także, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking.

Zobowiązanym do zapłaty należności za holowanie i parkowanie pojazdu do czasu nabycia własności przez Skarb Państwa jest osoba, która pojazd porzuciła z zamiarem wyzbycia się jego własności.

Wątpliwości organu budziło rozliczenie usług przechowywania pojazdów na parkingach prowadzonych przez "[...]" Sp. z o.o., oraz dokumentacja poniesionych kosztów.

Brak jest dokumentów określających wartość początkową i stan techniczny przyjmowanych na parking strzeżony pojazdów, oraz dokumentów zawierających stan tych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa, które potwierdzałyby, że wartość pojazdu w chwili odbioru oraz jego stan techniczny jest w stanie nie pogorszonym. Brak jest podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonaną usługę z uwagi na brak pełnego udokumentowania świadczonej usługi.

Zakwestionowano stawki dobowe przyjęte w przedstawionej decyzji oraz kwoty wynagrodzenia w odniesieniu do wartości przechowywanego przedmiotu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2016r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Wojewody [...] od decyzji Prezydenta m. [...]...] z dnia [...].04.2016 r. ustalającej, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2781,03 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 24.04.2010 r. do dnia 3.09.2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o., pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu [...].10.2009 r. w [...] - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] został, na podstawie dyspozycji Policji nr [...], usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym i od 23.10.2009 r. był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

Postanowieniem z dnia [...].05.2014 r., sygn. akt: [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] II Wydział Cywilny, orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Pismem z dnia [...].02.2016 r. Prezydent m. [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym.

Dalej organ wskazał, że w zakresie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów można wyróżnić dwa rodzaje stosunków:

1. pomiędzy organem administracji, a właścicielem parkingu;

2. pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.

Od roku 2002 wydawanie pojazdu następuje po dokonaniu opłaty (za usunięcie i parkowanie/przechowywanie), której wysokość ustala rada powiatu. Z konstrukcji tej opłaty wynika, że jest to opłata uiszczana na rzecz powiatu przez właściciela (lub inną osobę odbierająca pojazd), a nie na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego parking.

W przypadku dokonania opłaty za usunięcie pojazdu i jego przechowanie, przepisy nie przewidywały, ani nie przewidują konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji.

Natomiast gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, to sytuację tę uregulowała dopiero nowelizacja, która weszła w życie 4.09.2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10h P.r.d., który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W uzasadnieniu projektu ww. ustawy stwierdzono, że: "Projekt zakłada również wprowadzenie przepisu nakładającego na właściciela pojazdu obowiązku uiszczenia należności za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu, w przypadku gdy właściciel nie odbierze pojazdu z parkingu w ustawowym terminie. W takim przypadku starosta w drodze decyzji administracyjnej będzie nakładał obowiązek zapłaty tych należności. W razie niewykonania dobrowolnego decyzji starosty obowiązek uiszczenia stosownych opłat będzie dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej przez naczelników urzędów skarbowych."

Przed tą nowelizacją, z brzmienia art. 130a ust. 1 P.r.d. wynikało jedynie, że właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu, ale brak było jednoznacznej regulacji wskazującej kto ponosi koszty przechowywania pojazdu, w sytuacji gdy nie został on odebrany w terminie 6 miesięcy i jego własność przepadła na rzecz Skarbu Państwa. W szczególności brak było regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt: II SA/Bk 469/14, LEX nr: 1531070).

Z uwagi na brak przepisów przejściowych o charakterze proceduralnym nowa regulacja, to jest wydanie przez starostę decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h P.r.d., znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po 4.09.2010 r.), ale również wobec pojazdów usuniętych wcześniej.

Z wykładni przepisów art. 130a ust. 10, 10c, 10f, 10h i 10k wynika, że procedura ta może znaleźć zastosowanie jedynie po zakończeniu postępowania sądowego - po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Kwestią istotną przy wydaniu decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h P.r.d. jest to, wobec kogo zostanie wydana decyzja, czyli kto zostanie obciążony określonymi kosztami i za jaki okres, a tym samym wobec kogo starosta prowadzić będzie ewentualną egzekucję administracyjną.

W sytuacji gdy właściciel nieodebranego pojazdu jest znany, decyzja wydawana jest wobec tego właściciela. Znaczenie ma jednak okres za jaki właściciel zostanie obciążony kosztami.

W przypadku, gdy przed wejściem w życie nowelizacji (4.09.2010 r.) upłynął 6-miesięczny termin, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, za okres po upływie tego terminu, do dnia wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4.09.2010 r.) koszty przechowywania pojazdów ponosi Skarb Państwa.

Gdy pojazd przepada na rzecz powiatu wobec prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4.09.2010 r., a jednocześnie pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4.09.2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzje w oparciu o art. 130a ust. 10h P.r.d. zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Właściciel zostaje obciążony kosztami za okres od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od 4.09.2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei Skarb Państwa (reprezentant Skarbu Państwa) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4.09.2010r.

W sytuacji, gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest podmiotu wobec, którego może być wydana decyzja. W takiej sytuacji decyzji się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela.

Za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4.09.2010 r., starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h P.r.d. wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Zatem, art. 130a ust. 10h P.r.d. dotyczy relacji i rozliczeń pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.

Zasadniczo relacja pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking - w tym kwestia rozliczeń z prowadzącym parking powinna wynikać z zawartej umowy.

Od 21.08.2011 r. przepis art. 130a ust. 5f zd. 2 P.r.d. stanowi, że starosta realizuje zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

Odesłanie do przepisów o zamówieniach publicznych oznacza, że powierzenie następuje na podstawie umowy odpłatnej, gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. Z 2015 r. poz. 2164) przez zamówienia publiczne należy rozumieć umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane. Stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów są zatem ustalane pomiędzy starostą, a prowadzącym parking w ramach procedury zamówień publicznych.

W przypadku istnienia umowy nie ma potrzeby, żeby starosta w jakikolwiek sposób, a w szczególności na podstawie art. 130a ust. 10h P.r.d., orzekał o kosztach, które należą się przedsiębiorcy prowadzącemu parking.

Art. 130a ust. 10h P.r.d. służy temu, żeby starosta miał podstawę domagać się zapłaty, a w istocie zwrotu od właściciela kosztów określonych w tym przepisie i poniesionych przez starostę kwot przysługujących przedsiębiorcy prowadzącemu parking (ustalonych umową).

W okresie gdy obowiązywały przepisy o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a właściwy naczelnik urzędu skarbowego orzekał o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, pomiędzy organem administracji (reprezentantem Skarbu Państwa), a prowadzącym parking, gdy brak było stosownej umowy, stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U, z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.), co wynikało z wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia o stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

W obecnym stanie prawnym - po 4.09.2010 r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking - w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy - stanowią przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 u.p.e.a.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie 7 sędziów, z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt: I OPS 4/14, LEX nr: 1665291 wskazano: " W przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego orzekł w sprawie przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 12 czerwca 2009 r. na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. i Dz.U. z dnia 10 czerwca 2008 r. Nr 100, poz. 649), jest on także po dniu 11 czerwca 2009 r. organem, który powinien rozstrzygnąć kwestię kosztów dozoru pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) i § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237)."

Należy przy tym podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. nie jest prowadzone z urzędu, ale na wniosek - żądanie dozorcy (prowadzącego parking, na którym przechowywano pojazdy usunięte z drogi) i z przepisu wyraźnie wynika, że to organ egzekucyjny czyli starosta (w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w przypadku pojazdów przepadających na rzecz powiatu) przyznaje zwrot kosztów i wynagrodzenia, a nie żaden inny organ.

W postanowieniu wydanym na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne określenie kosztów od właściciela pojazdu, czy od Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Ustawą nowelizującą, która weszła w życie 4.09.2010 r. wprowadzono również zmianę w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.) polegającą na dodaniu w art. 401 c ust. 9 pkt 6a, który stanowi, że środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznacza się na dofinansowanie powiatów w zakresie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, nabytych w drodze przepadku w trybie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w dniu 23.10.2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

W dniu 23.04.2010 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu (po dniu 23.04.2010 r.) do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4.09.2010r.), czyli za okres od dnia 24.04.2010 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.) do dnia 3.09.2010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa.

Postanowieniem z dnia [...].05.2014 r., sygn. akt: [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] II Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Zdaniem organu podmiotem właściwym do uiszczenia tych kosztów jest Skarb Państwa - Wojewoda [...], natomiast zdaniem odwołującego - właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

W postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu reguluje art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym, za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest ogólnej reguły, a zatem ustalenie właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 525 z późn. zm.) zadania administracji rządowej w województwie wykonują:

1) wojewoda;

2) organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży;

3) organy niezespolonej administracji rządowej;

4) jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, jeżeli wykonywanie przez nic zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw lub z zawartego porozumienia;

5) starosta, jeżeli wykonywanie przez niego zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw;

6) inne podmioty, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw.

Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi zaś, iż wojewoda jest:

1) przedstawicielem Rady Ministrów w województwie;

2) zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej w województwie;

3) organem rządowej administracji zespolonej w województwie;

4) organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków pod względem legalności, z zastrzeżeniem ust. 2;

5) organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji;

6) reprezentantem Skarbu Państwa, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach;

7) organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż wojewoda ma generalną kompetencje do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy nr [...] z dnia [...].12.2008 r. zawartej przez m. [...] z [...] sp. z o.o.

Kolegium stwierdziło, że nieprawidłowe było wyliczenie dokonane przez organ I instancji kosztów przechowywania od dnia 24.04.2010 r. do dnia 3.09.2010 r. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...].

W niniejszej sprawie ustalenie kosztów za przechowywanie pojazdów obejmuje okres po dniu 31.12.2009 r. – od 24.04.2010r. do dnia 3.09.2010 r. (włącznie).

Umową zawartą na rok 2010 - okres od dnia 01.01.2010 r. do dnia 31.12.2010 r. (zgodnie z § 3 ust. 1 umowy), była umowa nr [...] z dnia [...].12.2009 r.

Prezydent m.[...] powinien był ustalić koszty za okres od dnia 24.04.2010 r do dnia 3.09.2010 r. przyjmując do wyliczenia cenę usług określoną w umowie nr [...]z dnia [...].12.2009 r.

Z § 4 ust. 2 pkt 2 lit. c) umowy dotyczącej roku 2010 wynika, że: "cena netto bez VAT za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg włącznie wynosi 20,00 zł. " Natomiast w myśl § 4 ust. 1 umowy: "(...) podatek VAT naliczany będzie według stawki aktualnej w dacie wykonania poszczególnych usług określonych niniejszą umową."

Stosownie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), stawka podatku VAT na przedmiotowe usługi zarówno w roku 2009, jak i w roku 2010 wynosiła 22% (art. 41 ust. 1 tej ustawy).

Biorąc pod uwagę, że ustalona umową cena netto (bez VAT) usług w roku 2010 wynosiła 20,00 zł, co oznacza, że cena brutto (z 22% VAT) wynosiła 24,40 zł. Prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania pojazdu od dnia 24.04.2010 r. do dnia 3.09.2010 r. (czyli za 133 doby) powinna wynosić brutto 3.245,20 zł, co wynika z iloczynu stawki 24,40 zł i liczby 133 dób.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że choć kwota z tytułu kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym jest inna niż kwota ustalona w zaskarżonej decyzji (2781,03 zł brutto), to nie mogło w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżonej decyzji w całości i orzec co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości, gdyż byłaby to kwota wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji.

Takie rozstrzygnięcie byłoby działaniem na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.

Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r.

Zarzucił decyzji naruszenie przepisów praw materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, polegającą na ustaleniu, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...].

Domagał się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...].

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że problematyka usuwania pojazdów z drogi została uregulowana w przepisach art. 50a oraz art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). W art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym uregulowano przypadki obligatoryjnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli, natomiast art. 130a ust. 2 Prawa o ruchu drogowym reguluje przypadki fakultatywnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób.

Art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym przed zmianą, dokonaną na mocy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152. poz. 1018 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą nowelizującą") stanowił, że pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, gdyż uznaje się go za porzucony z zamiarem wyzbycia.

Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (przy czym część przepisów weszła w życie w dniu 21 sierpnia 2011 r.).

Zgodnie ze znowelizowanym art. 130a ust. 10 Prawo o ruchu, w razie usunięcia pojazdu z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2 Prawa o ruchu drogowym starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odbierze pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

W ustawie nowelizującej zawarto również przepisy przejściowe, co uzasadnione było potrzebą uregulowania kwestii związanych nie tylko ze zmianą przepisów, ale także faktem, że uznane za niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).

Przepisy art. 130a Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życic ustawy nowelizującej (tj. przed dniem 4 września 2010 r.) nie regulowały trybu ani reprezentującego Skarb Państwa podmiotu właściwego w zakresie dokonywania zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów.

Stosownie do obowiązującego wówczas, wydanego na podstawie art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.). zwanej dalej także "ustawą", rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50. poz. 449), zwanego dalej "rozporządzeniem", które obowiązywało do dnia 3 marca 2011 r., wywodzono, że do kwestii m.in. zwrotu kosztów przechowywania pojazdów miały zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące egzekucji z ruchomości.

Natomiast w obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. stanie prawnym koszty związane usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi, w myśl art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Zarazem w przepisach przejściowych ustawy nowelizującej uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

Art. 13 ustawy nowelizującej stanowi bowiem, że koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi, aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. do dnia 4 września 2010 r.), wobec wszystkich tych pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009r., a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi Skarb Państwa.

Przepis art. 13 ustawy nowelizującej nie określa trybu ani organu właściwego w zakresie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, w tym podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa jest obowiązany do ponoszenia wymienionych kosztów przechowywania pojazdów, jak też trybu dokonywania zwrotu tych kosztów jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone.

Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz Prawa o ruchu drogowym, w tym z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.

W określonych w art. 13 ustawy nowelizującej przypadkach, w których 6-miesięczny termin od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie wskazanego terminu 6 miesięcy, aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, ponosi Skarb Państwa, nie powiat.

Podmiot właściwy w zakresie zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem takich pojazdów oraz przyznania wynagrodzenia należnego z tego tytułu winien zatem działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, nie zaś w imieniu i na rzecz powiatu.

Starosta może wprawdzie działać jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jednakże z przepisów art. 130a Prawa o ruchu drogowym ani z przepisów ustawy nowelizującej nie wynika kompetencja starosty do działania w imieniu Skarbu Państwa w zakresie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, o których jest mowa w art. 13 ustawy nowelizującej.

Możliwym wydaje się stosowanie w takich przypadkach przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Wynika to z wydanego na podstawie art. 174 ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), które weszło w życie w dniu 3 marca 2011 r.

Przepis art. 13 ustawy nowelizującej wprowadza autonomiczną regulację o charakterze przejściowym, która zobowiązuje Skarb Państwa (a nie powiat) do pokrycia (zwrotu) wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów.

Zasadnym jest przyjęcie, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w przedmiocie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, pozostają właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.

W decyzji z dnia [...] października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do podniesionego przez wojewodę argumentu braku dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Brak jest podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonana usługę z uwagi na brak udokumentowania świadczonej usługi.

W decyzji Prezydenta m.[...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie określono formy płatności kosztów ustalonych powyższą decyzja. Nie został wskazany termin do ich uiszczenia, jak również nie podano numeru konta bankowego, na który powinna zostać dokonana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018 ze zm.).

Na wstępie przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. orzekającą o ustaleniu, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 2781,03 zł z tytułu kosztów przechowywania od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] Sp. z o.o., pojazdu maki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu [...] .10. 2009 r.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło kwestii ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w związku z jego usunięciem z drogi, a podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 225, poz. 1018 ze zm.).

Analizując sprawę, należy dostrzec, iż zastosowane przez organ przepisy, są efektem nowelizacji prawa o ruchu drogowym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06.

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności m. in. art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu) z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3. oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Uznane za niekonstytucyjne przepisy prawa utraciły moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z dniem 11 czerwca 2009 r.), a następnie uchwalona została ustawa nowelizująca z dnia 22 lipca 2010 r., na mocy której dokonano zmiany m. in. art. 130a Prawa o ruchu drogowym.

Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). W ustawie tej, zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było m. in. potrzebą uregulowania kwestii związanych z faktem, że niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).

Już w czasie obowiązywanie przepisów "starej" ustawy Prawo o ruchu drogowym, w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności związane z orzekaniem o kosztach dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a tej ustawy, którego właścicielem na skutek przepadku stawał się Skarb Państwa.

W dniu 29 listopada 2010 r. zapadła uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 1/10 (Lex nr 621105), zgodnie z którą: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

W stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną nowelizacją ustawy – Prawo o ruchu drogowym, organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu podmiotowi prowadzącemu parking, kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego (obowiązany jednocześnie do ponoszenia tego rodzaju kosztów na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Na skutek nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., art. 130a Prawa o ruchu drogowym otrzymał nowe brzmienie, a prawodawca uregulował kwestie związane z przechowywaniem pojazdów usuniętych w trybie tej ustawy.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h ww. ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W przytoczonym przepisie, uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu, wskazano podmiot zobowiązany do ich poniesienia oraz organ rozstrzygający w tym przedmiocie, w formie decyzji.

Jednocześnie w art. 13 ustawy nowelizującej, ustawodawca wskazał, iż Skarb Państwa (a nie właściciel pojazdu) będzie podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, które powstały w konkretnym przedziale czasowym – tj. "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy."

Ustawodawca wskazał, że koszty powstałe w tym szczególnym okresie obciążają Skarb Państwa, nie skonkretyzował przy tym jego statio fisci.

Na gruncie niniejszej sprawy, gdzie podstawą prawną decyzji był art. 13 ustawy nowelizującej oraz 130 a ust. 10 h ustawy Prawa o ruchu drogowym, nieadekwatna była argumentacja skarżącego Wojewody, wskazująca na konieczność posiłkowego stosowania trybu uregulowanego w ustawie egzekucyjnej.

Stosowanie ustawy egzekucyjnej byłoby zasadne, tylko wówczas, gdyby Starosta dokonywał rozliczenia kosztów przechowywania pojazdu na rzecz jego przechowawcy (podmiotu prowadzącego parking) jako organ przeprowadzający postępowanie likwidacyjne. Są to jednak dwa różne tryby postępowania oraz dwie różne podstawy prawne działania Starosty jako organu.

Obecnie art. 102 § 2 u.p.e.a. może być stosowany w sytuacjach określonych w art. 130a P.r.d. w oparciu o § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237), a organem właściwym ("organem egzekucyjnym") jest wprost wskazany w tym rozporządzeniu starosta (§ 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia).

Stosując art. 102 § 2 u.p.e.a. (w oparciu o odesłanie z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2011r.) na potrzeby rozliczenia przedsiębiorcy świadczącego usługi usunięcia i przechowywania pojazdów, starosta uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania temu dozorcy usprawiedliwionych kwot.

Zatem odrębnie należy rozważać problem rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów oraz kwestie, obciążania tymi kosztami określonych podmiotów.

Niniejsza sprawa nie należy do kategorii rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów. Albowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji koszty jakie prowadzący parking poniósł, zostały ustalone i uiszczone przez Prezydenta m. [...] (starostę).

Zdaniem Sądu, wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, koszty przechowywania pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz Skarb Państwa jeśli pojazd przechowywany był w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010. (w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018 ze zm.).

Na podstawie ww. przepisu art. 130a ust. 10h, o kosztach przechowywania rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji.

W ustawie prawo o ruchu drogowym istnieje zasada, iż to właściciel ponosi koszty usunięcia i przechowywania pojazdu z drogi.

Wedle znowelizowanego art. 130a ust. 5f P.r.d. usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg stało się zadaniem własnym powiatu. Z kolei w myśl art. 130a ust. 10 P.r.d. starosta został obowiązany w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi do występowania do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.

Zatem sprawa niniejsza pozostawała w kompetencji właściwego starosty, który określił z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej- statio fisci Skarbu Państwa zobowiązanego do ich poniesienia.

Skarb Państwa ponosi bowiem koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r., z tym że chodzi wyłącznie o ten okres.

Przepis art. 13 koresponduje z obecnym brzmieniem art. 130a ust. 5f P.r.d. ("Usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu") zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010r.

Należy zwrócić uwagę, że w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2017r., poz. 1868 j.t.) wskazano, iż powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Powiat ma osobowość prawną i własny budżet.

Słusznie organ przyjął, kierując się treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 31, poz. 206), wobec braku innych regulacji w tym zakresie, że obowiązanym do poniesienia w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowych kosztów, jest wojewoda.

Wskazany przepis ustanawia bowiem zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda. To stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela. Sąd zgadza się również z organem odwoławczym, iż dla ustalenia reprezentanta Skarbu Państwa, wobec braku ogólnej reguły postępowania, należy uwzględniać przepisy kompetencyjne.

Sąd w konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w tym podzielił w całości argumentację organu II instancji, w zakresie prawidłowego sposobu wyliczenia należności za przechowywanie samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], oraz obecnego braku możliwości podwyższenia tej kwoty wobec zakazu reformationis in peius.

W orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r., sygn. I OSK 2061/15) pojawił się pogląd, iż na podstawie normy art. 13 ustawy nowelizującej, starosta może wystąpić do właściwego statio fisci Skarbu Państwa z roszczeniem regresowym. Potem w razie konieczności wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zapłatę wskazanych kosztów. Jednak w ocenie tutejszego Sądu brak jest przesłanek by przyznać tej regulacji charakter cywilnoprawny. Obecna regulacja zawarta w ustawie Prawo o ruchu drogowym jest kompletna i dotyczy stosunków powstałych na gruncie prawa administracyjnego.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.