Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1512/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 195
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi  granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

I. N. pismem z 18 grudnia 1990 r. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. i J. L. w miejscowości [...], województwo [...]. Powyższy wniosek ponowiony został w dniu 31 grudnia 2008 r. przez następcę prawnego wnioskodawczyni – K. N. (dalej jako "skarżący").

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2018 r. odmówił potwierdzenia skarżącemu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2097 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", wynika, że warunkiem koniecznym do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest spełnienie przez właściciela nieruchomości następujących warunków: miał on być w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, musiał mieć miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, musiał opuścić je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić oraz musiał posiadać obywatelstwo polskie. Z uwagi na braki formalne wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie, zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy, organ pismem z 12 lutego 2015 r. wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 6 miesięcy: dowodów potwierdzających, że były właściciel nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; dowodów potwierdzających miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy będącego właścicielem nieruchomości po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku wnioskodawcy będącego spadkobiercą właściciela nieruchomości, dowodów potwierdzających miejsce lub miejsca zamieszkania właściciela nieruchomości oraz jego spadkobierców, a w przypadku braku tych dowodów – oświadczenia wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób; oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu karnego o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej; postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po właścicielu nieruchomości lub aktu poświadczenia dziedziczenia wraz z adresami spadkobierców, a jeśli oni nie żyją – ww. dokumentów w odniesieniu do tych osób; dowodów, że osoby ubiegające się o uprawnienie posiadają obywatelstwo polskie. Oceniając zebrany materiał dowodowy organ za udowodnioną uznał kwestię: tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości (wyrok Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 1994 r. sygn. akt [...], w którym ustalono, że "małżonkowie W. i J. L. byli właścicielami nieruchomości położonej w mieście [...] przy zbiegu ulic [...] i [...] pod nr [...] składającej się z placu o powierzchni [...] sążni kwadratowych i znajdującego się na tym placu domu mieszkalnego parterowego 10-izbowego, drewniano-Murowanego, chlewem i wozownią"); posiadania przez byłych właścicieli obywatelstwa polskiego (akt notarialny Rep. [...] z [...] maja 1937 r., w którym notariusz wskazał, że ww. osoby posiadały obywatelstwo polskie) oraz następstwa prawnego skarżącego po byłych właścicielach nieruchomości. Organ zauważył dalej, że skarżący, mimo uprzedniego wezwania, nie przedłożył jednak żadnych dokumentów na okoliczność zamieszkiwania przez W. i J. L. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jego opuszczenia z przyczyn określonych w art. 1 ustawy. W aktach znajdują się natomiast dokumenty, z których wynika, że byli właściciele nieruchomości przed II wojną światową mieszkali na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (por. akt notarialny Rep. [...] z [...] maja 1937 r., w którym czytamy: "W. i J. L., zamieszkali i miejsce prawne zamieszkania dla aktu tego obierający (...) w mieście R. przy ulicy [...] pod Nr [...]; oświadczenia R. P. i B. P., z których wynika, że byli właściciele w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwali w R.). Skoro zatem skarżący nie udowodnił w toku postępowania, że byli właściciele nieruchomości zamieszkiwali na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz że opuścili to terytorium z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, jak również nie przedstawił oświadczenia o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, to tym samym uznać należało, że nie spełnił on wszystkich wymogów, o których mowa w art. 2 i art. 3 ustawy, a w konsekwencji odmówiono mu przyznania prawa do rekompensaty za przedmiotowe mienie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy, poprzez pominięcie okoliczności, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12, uznał ww. przepis w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W konsekwencji przepis ten utracił moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od opublikowania wyroku w Dzienniku Ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1195). Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z załączonego do odwołania oświadczenia o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał decyzję z [...] marca 2018 r. w mocy. Organ wskazał, że w dniu 27 lutego 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 195), która zmieniła art. 2 pkt 1 ustawy. Jego brzmienie po nowelizacji wskazuje, że właściciel pozostawionych nieruchomości powinien mieć miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489). Minister zaznaczył, że uwzględniając ww. przedwojenne przepisy możliwa była sytuacja, w której osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania, a zatem fakt, że właściciel pozostawionej nieruchomości zamieszkiwał przed wybuchem wojny na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie wyklucza, że posiadał on "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Polski. Organ zwrócił uwagę, że niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania, każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów przedwojennych, tj. powinno być miejscem na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszkał z zamiarem pobytu (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych) lub miejscowością, w której obywatel ten przebywał z zamiarem stałego pobytu (art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego) lub zajmował się w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych (§ 3 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r.). W ocenie organu z powyższego wynika, że o miejscu zamieszkania w danej miejscowości stanową dwa elementy: przebywanie w niej w sensie fizycznym oraz wola i zamiar stałego pobytu. Przesłanki te muszą być przy tym spełnione łącznie. Organ zauważył natomiast, że już w samym wniosku wszczynającym postępowanie skarżący wskazał, że małż. L. mieszkali na terytorium, które znajdowało się w granicach zarówno II Rzeczypospolitej Polskiej, jaki i obecnego państwa polskiego. W aktach sprawy znajdują się również inne dokumenty potwierdzające powyższy fakt, tj. w zawartej w formie aktu notarialnego umowie sprzedaży nieruchomości położonej w mieście [...] z [...] maja 1937 r. wskazano, że byli właściciele przedmiotowej nieruchomości zamieszkiwali w R., natomiast w protokole spisanym podczas przeprowadzonej rozprawy sądowej zakończonej wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy [...], Wydział [...] z [...] kwietnia 1994 r. wskazano, że osoby przesłuchiwane oświadczyły, że małż. L. traktowali dom w miejscowości [...] jako miejsce wypoczynku. Nabycia przez ww. osoby nieruchomości w maju 1937 r., w opinii organu odwoławczego, nie można było w świetle powyższych dowodów uznać za sytuację, w której nieruchomość ta była "centrum życiowym" ww. osób, a tym samym stanowiła ich główne miejsce zamieszkania i pracy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika zatem, że małż. L. przed wojną, w czasie jej trwania i po jej zakończeniu nie mieszkali na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś ich miejscem zamieszkania był R. Zasadnie zatem odmówiono skarżącemu przyznania prawa do rekompensaty za przedmiotową nieruchomość.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił organowi naruszenie: przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz. U z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz niezastosowaniu zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony; prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 1 ustawy polegające na błędnej wykładni tego przepisu, poprzez przyjęcie, że – wobec możliwości posiadania kilku miejsc zamieszkania – prawo do rekompensaty przysługuje tylko temu właścicielowi nieruchomości, którego miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej było miejscem głównym.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy orzekające nie wzięły pod uwagę, jaki był cel zakupu przez małż. L. nieruchomości w miejscowości [...]. Z materiału dowodowego (zeznań świadków w postępowaniu sądowym w 1994 r.) wynika natomiast, że jedynym celem tego zakupu była chęć zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych właścicieli i nie ma znaczenia, czy chcieli oni w miejscowości tej przebywać w miesiącach letnich, czy zimowych. W. L., jako osoba pochodząca z [...], chciał mieszkać na tych właśnie terenach. Nabyta nieruchomość miała zatem służyć mu jako drugi dom, w którym przez część roku skupiać się miało życie rodziny – zwłaszcza podczas letnich wakacji. I tak było do wybuchu wojny. W tej sytuacji, organ dokonał błędnej wykładni art. 2 pkt 1 ustawy, przyjmując, że w przepisie tym chodzi jedynie o miejsce zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Na wstępie należy wskazać, że ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12, wprowadzona została nowelizacja art. 2 pkt 1 ustawy. W powyższym wyroku Trybunał wyjaśnił bowiem, że ww. przepis prowadzi do podziału byłych właścicieli nieruchomości zabużańskich, spełniających pozostałe warunki przyznania rekompensaty ustalone przez zaskarżoną ustawę, na dwie grupy, w zależności od ich miejsca zamieszkania. Osoby, które miały w dniu 1 września 1939 r. miejsce zamieszkania na byłym terytorium państwa polskiego uzyskują potwierdzenie prawa do rekompensaty. Odmienne traktowane są osoby, które nie miały w tym dniu miejsca zamieszkania na kresach wschodnich i w stosunku do których wydawane są decyzje odmawiające potwierdzenia im prawa do rekompensaty. Z powyższego wynika, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na terytorium byłej Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono przesłankę miejsca zamieszkania na tym terytorium – zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przed dniem 1 września 1939 r.

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "zamieszkiwanie", ale odsyła w znowelizowanym art. 2 pkt 1 do przepisów art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego, lub też § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności.

I tak, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. miejscem zamieszkania jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu, jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania - właściwe jest prawo miejsca, w którym skupia się główny i przeważający zakres jego działalności. Stosownie natomiast do art. 24 kodeksu postępowania cywilnego, powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma zamieszkanie. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo według któregokolwiek z tych miejsc. Zgodnie zaś z § 9 ww. rozporządzenia z 23 maja 1934 r. za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania.

Z powyższego wynika, na co zasadnie wskazał Minister, że miejscem zamieszkiwania obywatela polskiego jest miejscowość, w której mieszka on z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do danego miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Nie stanowi zatem o miejscu zamieszkania w rozumieniu powyższego przepisu to, że następuje jedna z wymienionych wyżej przesłanek polegająca tylko na zamieszkaniu w określonym miejscu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1784/18; https://cbois.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że J. i W. L. byli właścicielami nieruchomości położonej w mieście [...] przy zbiegu ulic [...] i [...] pod nr [...]. Nie jest kwestionowana również przesłanka posiadania przez nich obywatelstwa polskiego. Organ uznał natomiast, że nie została spełniona przesłanka zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, co w konsekwencji oznacza, że nie mogli oni tego terytorium opuścić, ani na nie powrócić w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy przed wybuchem II wojny światowej całość życia ww. osób koncentrowała się w R., zaś samo posiadanie majątku w [...] nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania tego miejsca za ich drugie miejsce zamieszkania.

Z całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że jako miejsce zamieszkania ww. osób wskazywany był R. (pierwsza wzmianka dotycząca ww. adresu znajduje się w akcie notarialnym Rep. [...] z [...] maja 1937 r., w którym czytamy: "W. i J. L., zamieszkali i miejsce prawne zamieszkania dla aktu tego obierający (...) w mieście R. przy ulicy [...] pod Nr [...]" – k-19 akt administracyjnych). Również we wniosku z [...] grudnia 2008 r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty skarżący wskazał, że miejscem zamieszkania jego dziadków było terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w jej obecnych granicach (k-2 akt administracyjnych). Powyższy adres wskazywany był również w znajdującym się w aktach pozwie o ustalenie własności przedmiotowej nieruchomości (k-10 akt administracyjnych); w protokole z posiedzenia z [...] marca 1994 r. przed Sądem Rejonowym [...] w sprawie o sygn. akt [...], w którym znajdują się oświadczenia dwóch przesłuchiwanych świadków (k-52 akt administracyjnych); w oświadczeniach R. P. i B. P. z [...] lipca 2010 r. (k-38 i 41 akt administracyjnych). Powyższe ustalenia potwierdza również znajdujący się w aktach wydruk ze strony internetowej muzeum w R., gdzie wskazano, że W. L. specjalista w zakresie ginekologii i położnictwa oraz chorób wewnętrznych w R. wymieniany był od 1929 r. (od 1933 r. był ordynatorem Przytułku Położniczego w R.), a zamieszkiwał tam co najmniej do 1963 r. Skarżący nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów wskazujących, że powyższe ustalenia są nieprawdziwe, jak również potwierdzających, że byli właściciele zamieszkiwali również w mieście [...]. Znajdujące się zaś w aktach sprawy dokumenty (vide protokół z posiedzenia z [...] marca 1994 r. przed Sądem Rejonowym [...]) potwierdza jedynie, że małż. L. traktowali dom w miejscowości [...] jako miejsce wypoczynku - "letnisko". Na powyższe wskazał również sam skarżący w uzasadnieniu skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie.

Z treści powyższych pism jednoznacznie wynika, że małż. L. zamieszkiwali w R. i tam koncentrowało się ich centrum życiowe (jak chociażby praca zawodowa), a zatem nie mogli oni opuścić byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., lub z tych przyczyn nie mogli na nie powrócić.

Przepisy przedwojenne, jak wskazano wyżej, pozwalały na posiadanie kilku miejsc zamieszkania. W razie kilku miejsc zamieszkania ważne było jednak, gdzie skupia się główny i przeważający zakres działalności, pod pojęciem której mieści się czasowo najdłuższy pobyt, wykonywanie pracy, prowadzenie bieżących spraw codziennych, nie mieści się zaś czasowy pobyt w celu załatwiania konkretnych spraw. Chodzi bowiem o rzeczywiste zamieszkiwanie. Za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania (§ 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. (...) o meldunkach i księgach ludności).

Podkreślić należy, że ciężar dowodzenia faktów mających wpływ na ustalenie tej przesłanki nie spoczywa wyłącznie na organie, bo w tej materii należy oczekiwać co najmniej istotnego współdziałania strony w poszukiwaniu środków dowodowych i prezentacji racji, co wynika nie tylko z brzmienia art. 6 ustawy, ale i z obecnie obowiązującej regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 3721/16, https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można przerzucać całego ciężaru dowodowego w tego rodzaju postępowaniach na organ, bo zasadą jest obowiązek wykazania relewantnych okoliczności faktycznych przez stronę, ergo działanie organu mające umocowanie w regułach postępowania administracyjnego ma tylko charakter uzupełniający (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 742/10; z 6 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1295/13, https://cbois.nsa.gov.pl). Zatem skutki niewykazania wymaganych ustawą faktów i przesłanek spornego uprawnienia muszą co do zasady obciążać stronę.

Reasumując wskazać należy, że analiza treści zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organy obu instancji prawidłowo dokonały ustalenia spornej przesłanki z art. 2 pkt 1 ustawy, tj. przesłanki zamieszkiwania przez właściciela nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Biorąc pod uwagę treść dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w ocenie Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo uznał na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego, że J. i W. L. nie mieli w dniu 1 września 1939 r. miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w aktach brak jest dowodów o posiadaniu przez nich przed wybuchem wojny "dodatkowego" miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w miejscowości [...] - w rozumieniu przepisów wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły przy tym stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.).

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.