Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1619/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, art. 24 a ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
article: par. 9 ust. 1 pkt. 1, par. 9 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 229 poz 2309
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy  administracji miar i podległe im urzędy
article: art. 92 ust. 1, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w związku z uiszczeniem opłaty z tytułu udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Głównego Urzędu Miar na rzecz skarżącego P. C. kwotę 3 317 (trzy tysiące trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar wydał decyzję zezwalającą P. C. (dalej też jako skarżący) na wykonywanie działalności w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych. Jednocześnie organ powołując się na dyspozycję § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. Nr 229, poz. 2309) określił opłatę w wysokości 30 000 zł, jaką za wykonane czynności urzędowe, związane z wydaniem wskazanej powyżej decyzji skarżący powinien uiścić. Wskazana kwota została uiszczona przez skarżącego w dniu [...] maja 2005 r.

Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżący wniósł o zwrot nadpłaty w wysokości 30 000 zł za udzielenie zezwolenia nr [...]. Podniósł, iż w czasie wydawania przedmiotowej decyzji, ustawa - Prawo o miarach, nie nakładała obowiązku poniesienia opłaty za decyzję zezwalającą na sprawdzanie przyrządów pomiarowych. Dopiero nowelizacja tej ustawy z dnia 29 listopada 2005 r. wprowadziła opłaty za wydanie tego typu decyzji.

Prezes Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie z tytułu udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych. Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy – Prawo o miarach czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, określone w niniejszej ustawie i w przepisach wykonawczych do niej, oraz wynikające z wykonywania przez te organy zadań przewidzianych w odrębnych ustawach, podlegają opłacie. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy, opłaty zostały przewidziane również za udzielenie lub zmianę zezwolenia do wykonywania określonych czynności. W dniu wydania decyzji nr [...], istotnie dyspozycja tego przepisu obejmowała "zezwolenia do wykonywania napraw lub instalacji przyrządów pomiarowych". Należy jednakże mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 24 a ust. 4 ustawy - Prawo o miarach, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i tryb pobierania opłat, o których mowa w art. 24, uwzględniając rodzaje przyrządów pomiarowych, charakter wykonywanych czynności, stopień skomplikowania i czas trwania przeprowadzanych badań i sprawdzeń oraz ich uzasadnione koszty, a także wskaźniki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz dodatkowo mając na uwadze, w przypadku opłat, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 4 i 5: 1) zakres udzielanych upoważnień i zezwoleń; 2) okres czasu, na jaki upoważnienia i zezwolenia są wydawane.

W wykonaniu upoważnienia zawartego w wymienionym przepisie Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wysokość opłat za udzielenie zezwolenia na wykonywanie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych, na okres 12 miesięcy, wynosi do napraw, instalacji i sprawdzania - 12 000 zł, natomiast zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, ulega zwiększeniu o 150 % w przypadku zezwolenia na okres od 37 do 48 miesięcy.

Organ zaznaczył, iż jakkolwiek zakresy dyspozycji art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o miarach (w brzmieniu na dzień wydania zezwolenia) oraz § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie pokrywają się całkowicie, to Prezes Głównego Urzędu Miar, jako organ administracji publicznej miał obowiązek zastosowania normy wynikającej z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organy państwowe nie mogą bowiem odmawiać stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów. W związku z tym, jeżeli rozporządzenie określało stosowne opłaty, to organ nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż wbrew stanowisku organu obie normy pozostają ze sobą w sprzeczności. Faktu tego nie może zmienić, iż w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. została mimo to określona opłata za wykonywanie napraw, instalacji i sprawdzania w wysokości 12 000 zł. Skoro ustawa - Prawo o miarach nie przewidywała, w ówczesnym brzmieniu, opłaty za sprawdzanie przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym, to niedopuszczalne było ustanowienie jej w przepisie wykonawczym do ustawy. Skarżący wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Mając zatem na uwadze, iż obowiązek uiszczenia opłaty za zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie sprawdzania przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym nie został uregulowany w ustawie, należy uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy, wydany został z naruszeniem art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Prezes Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...]. Podkreślił, iż w art. 16 c ustawy - Prawo o miarach został ustalony zakres wykonywanej działalności gospodarczej w ramach zezwolenia, poprzez odniesienie się do czynności "instalacji lub napraw i sprawdzania". Przepis ten, z uwagi na swoją strukturę i zastosowanie skrótu w stosunku do "zezwolenia", określa w jakim znaczeniu należy rozumieć stosowany w treści ustawy - Prawo o miarach wyraz "zezwolenie". Zasady wykładni przepisów prawa oraz reguły odnoszące się do tworzenia prawa wymagają, aby dla nazywania tych samych zjawisk używać tych samych pojęć i nakazują jednocześnie dokonywać interpretacji wszystkich przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych zgodnie ze znaczeniem nadanym w akcie normatywnym danemu pojęciu. Ustalenie w użytym skrócie zakresu wykonywanej działalności gospodarczej pozostaje tożsame i jednakowe dla wszystkich przepisów, w których posłużono się wyrazem "zezwolenie" oraz unormowano zakres zezwoleń, w szczególności dla art. 24 ust. 2 oraz art. 24a ust. 4 ustawy. Przy analizie przepisów odnoszących się do wysokości opłaty za wydane zezwolenie [...], szczególnego uwzględnienia wymaga art. 24a ust. 4 ustawy, zawierający wytyczne obowiązujące przy ustalaniu wysokości opłat, a mianowicie że ma to nastąpić z uwzględnieniem zakresu udzielanych upoważnień i zezwoleń. Oznacza to, iż delegacja ustawowa, zawierająca wytyczne skierowane do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, nakazała uzależnić powstanie obowiązku wniesienia opłaty i określenie jej wysokości, oraz rodzajów zdarzeń, będących podstawą do ich obliczenia, od zakresu zezwolenia, określonego w użytym w art. 16c ust. 1 ustawy skrócie (naprawa lub instalacja oraz sprawdzanie). W konsekwencji przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. pozostają w ścisłym związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do przyjętych unormowań ustawowych. Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie wyraźnego upoważnienia, zawartego w art. 24a ust. 4, mieści się w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia do jego wydania ("określenie opłat [...] mając na uwadze zakres udzielanych zezwoleń"), a przede wszystkim jest w pełni zgodne z treścią unormowania zawartego w ustawie – Prawo o miarach, dotyczącego zezwoleń. Organ nie zgodził się zatem ze skarżącym, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Ustalenie wysokości należnej opłaty zostało przerzucone na wnioskodawcę, zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy, i to wnioskodawca uiścił opłatę w terminie określonym w art. 24a ust. 3 pkt 2 ustawy, w wysokości wskazanej przez § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ zwrócił uwagę, iż skarżący wówczas nie kwestionował wysokości opłaty i nie poczynił przewidzianych prawem kroków w tym kierunku. Dla zastosowania wspomnianego przepisu rozporządzenia nie miała znaczenia jego niespójność z art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o miarach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zezwolenia, bowiem Prezes Głównego Urzędu Miar obowiązany jest stosować przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dacie wydania decyzji administracyjnej i nie jest upoważniony do badania ich konstytucyjności, jak też do kwestionowania ich zgodności z ustawą, na podstawie której przepisy aktu wykonawczego zostały wydane. Prezes Głównego Urzędu Miar nie mógł odmówić stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów. Przeciwne postępowanie oznaczałoby podważanie porządku prawnego w państwie. W związku z tym, jeżeli rozporządzenie określało stosowne opłaty, to organ administracji nie mógł odpowiednich przepisów nie zastosować.

Na powyższą decyzję P. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i nakazanie organom administracyjnym zwrot żądanej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżonej decyzji zarzucił:

1) rażące naruszenie prawa, w tym art. 217 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a. poprzez ustalenie opłaty administracyjnej w niniejszej sprawie na podstawie przepisów wykonawczych wydanych z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz art. 8 Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu bezpośrednio przepisów ustawy - Prawo o miarach, które nie przewidywały uiszczenia przez skarżącego opłaty za sprawdzanie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o miarach w zw. z § 9 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. z 2004 r., Nr 243, poz 2441 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie jego treści i ustalenie wysokości opłaty w kwocie 30.000,00 zł w stosunku do skarżącego, podczas gdy na dzień wydania decyzji nr [...], dyspozycja art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy prawo o miarach obejmowała jedynie zezwolenia do wykonywania napraw i instalacji przyrządów pomiarowych" natomiast nie nakładała obowiązku ponoszenia opłaty za decyzje zezwalającą na sprawdzanie przyrządów pomiarowych, gdyż dopiero nowelizacja ustawy Prawo o miarach z dnia 29 listopada 2005 r. wprowadziła opłaty za wydanie tego typu decyzji,

3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie ustalenie wysokości należnej opłaty zostało przerzucone na skarżącego, podczas gdy z pisma Głównego Urzędu Miar skierowanego do skarżącego w dniu [...] maja 2005 r., znak: [...] jednoznacznie wynika, iż to Główny Urząd Miar wezwał go do uiszczenia opłaty.

W uzasadnieniu, obok uprzednio podnoszonych argumentów, wskazał, iż w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada wyłączności ustawy, która uzyskała status kardynalnej zasady prawnej. Oznacza to, że nie ma takich materii, w których mogłyby być stanowione regulacje podstawowe, bez uprzedniego ustawowego unormowania tych materii. Podustawowe akty prawne mogą zawierać jedynie takie uregulowania, które stanowią dopełnienie regulacji, zastrzeżonej do materii ustawowej. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a wiec nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Mając zatem na uwadze, iż obowiązek uiszczenia opłaty za zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym nie został uregulowany w ustawie, należy uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. z 2004., Nr 243, poz. 2441 ze zm.) wydanego na podstawie art. 24 a ust. 4 ustawy prawo o miarach, w którym została określona opłata za wykonywanie napraw, instalacji i sprawdzania w wysokości 12.000 zł, tj. rozszerzający wbrew ustawie obowiązek uiszczenia opłaty, wydany został z naruszeniem art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Opłata bowiem, mimo że w odróżnieniu od podatku jest ciężarem, którego poniesienie wiąże się z uzyskaniem pewnego ekwiwalentu ze strony organu państwowego lub samorządowego (np. wykonanie czynności lub wydanie zezwolenia) ze swojej natury stanowi daninę publiczną, której ustanowienie możliwe jest wyłączenie w drodze ustawy. Przepis ten naruszał wiec także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem regulował kwestie opłaty w tym zakresie (tj. w zakresie sprawdzania) pomimo braku wyraźnej podstawy ustawowej. Reasumując, skoro ustawa - Prawo o miarach nie przewidywała, w ówczesnym okresie, opłaty za sprowadzanie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, to niedopuszczalne było ustanowienie jej w przepisie, wykonawczym do ustaw.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez podmioty powołane do stosowania prawa. Jedynie Trybunał Konstytucyjny oraz sądy administracyjne w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego mogą orzec o niezgodności danego aktu z przepisami wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu. Natomiast do odmowy stosowania aktów podstawowych ustanowionych sprzecznie z obowiązującym prawem uprawnione są jedynie sądy powszechne i administracyjne. Uprawnienia takiego nie ma natomiast Prezes Głównego Urzędu Miar, który wydając decyzje związany jest nie tylko przepisami ustawy, ale także rozporządzenia, i nawet dostrzegając jego niezgodność z ustawą lub Konstytucją, nie może go nie zastosować. Organ wskazał nadto, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar w analogicznej sprawie jak wskazana w przedmiotowej skardze nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przez Prezesa Głównego Urzędu Miar (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 876/08).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej też jako p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2010 r., jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydane zostały z naruszeniem prawa.

Skarżący uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych na podstawie decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Obowiązujący wówczas przepis art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy - Prawo o miarach, w którym zostały wyspecyfikowane wszystkie czynności podlegające opłacie, miał następujące brzmienie: opłaty pobiera się za udzielenie lub zmianę pozwolenia do wykonywania napraw lub instalacji przyrządów pomiarowych. A zatem przepis ten nie przewidywał opłaty za zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Wobec tego osoba, uzyskująca zezwolenie m. in. na wykonywanie czynności sprawdzania urządzeń, nie była zobowiązana do ponoszenia opłaty za wydanie zezwolenia w tym zakresie. Faktu tego nie może zmienić, iż w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r., wydanego na podstawie art. 24a ust.4 ustawy - Prawo o miarach, została określona opłata za wykonywanie napraw, instalacji i sprawdzania w wysokości 12 000 zł. Skoro bowiem ustawa – Prawo o miarach nie przewidywała, w omawianym okresie, opłaty za sprawdzanie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, to niedopuszczalne było ustanowienie opłaty za udzielenie zezwolenia na wykonywanie instalacji lub napraw oraz sprawdzania przyrządów pomiarowych w przepisie wykonawczym do ustawy. Tak więc postanowienie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r., w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym skarżący uiścił opłatę za zezwolenie, określające opłatę za czynność sprawdzania - nie mogły być stosowane, gdyż zawarta w nich regulacja wykroczyła poza delegację ustawową.

Art. 217 Konstytucji RP stanowi, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Przepis ten wskazuje, że ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywatela może odbyć się jedynie w formie ustawy, która musi spełniać określone w Konstytucji wymogi co do treści. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, że akt normatywny nie spełnia konstytucyjnych wymagań (p. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., FSK 26/04 - Prokuratura i Prawo 2005/2/41).

Takie konstytucyjne uregulowanie materii prawa daninowego, zastrzeżonej wyłącznie dla ustawy, Trybunał Konstytucyjny uzupełnił przez wymagania zawarte w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału podustawowe akty prawne mogą zawierać jedynie takie uregulowania, które stanowią dopełnienie regulacji zastrzeżonej do materii ustawowej, pod warunkiem, że spełniają wymagania określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Akty podustawowe mogą zatem zawierać wyłącznie regulacje uzupełniające to, co uregulowane zostało w ustawie, i tylko w zakresie nieprzesądzającym o istotnych elementach konstrukcji podatku (p. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 września 1998 r., U. 1/98).

Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenie może być wydane tylko na podstawie wyraźnego, tzn. nieopartego tylko na domniemaniu, ani na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, w granicach upoważnienia ustawy i w celu jej wykonania, nadto zaś - w zgodzie z normami Konstytucji, a także ze wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi (p. Jerzy Oniszczuk Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w., Zakamycze 2004, s. 990).

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie, że rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy (p. uzasadnienie wyroku TK z dnia 6 marca 2002 r., sygn. P 7/00, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 13).

Również w stosunku do opłat o charakterze publicznoprawnym, których dotyczy niniejsza sprawa, należy zastosować konstytucyjną zasadę wyłączności ustawy, co oznacza, że nie można akceptować sytuacji, w której dopuszcza się nakładanie na obywatela takich opłat (danin) pomimo, że są one uregulowane w akcie podustawowym, bez uprzedniego ustawowego unormowania tej materii.

W ocenie Sądu, organ opierając w niniejszej sprawie decyzję odmawiającą uznania nadpłaty oraz decyzję utrzymującą ją w mocy, na przepisie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o miarach oraz § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zezwolenia, dopuścił się naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Przepis § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów pozostaje w sprzeczności zarówno z ustawą, jak i art. 217 Konstytucji RP, a co za tym idzie - nie powinien być stosowany.

Odnosząc się do argumentacji organu podnoszonej w odpowiedzi na skargę, w której organ powołał się między innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie można kwalifikować wydania przez Prezesa Głównego Urzędu Miar decyzji na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą, zamiast na podstawie przepisu ustawowego, jako rażącego naruszenia prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji. W istocie również na gruncie niniejszej sprawy powołanie się przez organ na przepis rozporządzenia przekraczający delegację ustawową, nie oznacza automatycznie, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej oraz rażąco narusza wskazane w niej przepisy. Nie zmienia to jednak faktu, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa Głównego Urzędu Miar, że skarżący był zobowiązany do uiszczania opłaty określonej w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004 r. Skoro bowiem, jak to wyżej omówiono, ustawa - Prawo o miarach nie przewidywała, w omawianym okresie, opłaty za sprawdzanie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, to niedopuszczalne było ustanowienie jej w przepisie wykonawczym do ustawy a tym samym pobieranie jej od skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.