Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 85/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 51 ust. 7, art. 52, art. 30 ust. 2 zd. 2 i ust. 6 pkt 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotowie decyzją z [...] czerwca 2017r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290 z późn. zm.) nałożył na Pana R. P. obowiązek rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków obsługującej lokal mieszkalny nr [...], usytuowany w budynku mieszkalnym nr [...]), w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia [...].08.2017r. Wskazano, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w zakresie instalacji i urządzeń: wodociągowych i kanalizacyjnych, a o ich wykonaniu zawiadomić Inspektorat.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], w związku z wnioskiem Pana M. P. dokonali kontroli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stwierdzając, że na powyższej nieruchomości wykonana została przydomowa oczyszczalnia ścieków obsługująca lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nr [...] z dwoma lokalami mieszkalnymi. Kontrolujący stwierdzili, że przedmiotowa przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...], na dowód czego Pan R. P. przedłożył kontrolującym pismo z dnia [...].02.2016r. Pan R. P. oświadczył, iż oczyszczalnia ścieków usytuowana jest na działkach [...] i [...], które stanowią jego własność (po podziale działki nr [...]). Według oświadczenia Pana R. P., roboty powyższe zostały wykonane w maju 2016r. pod nadzorem [...] (upr. bud. nr [...]). Uprawniony w protokole odbioru z dnia [...].05.2016r. stwierdził, że powyższe roboty zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem. Pan M. P. podczas kontroli oświadczył, iż budynek mieszkalny nr [...] usytuowany w [...] przy ul. [...], objęty jest ochroną konserwatorską, teren nieruchomości leży w obszarze wysokiej ochrony wód podziemnych [...], a także zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...] zabrania się budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.

Na podstawie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową nieruchomość - [...] – organ ustalił, iż działki o nr [...] i [...] położone w [...], oznaczone są symbolem [...] - teren zabudowy mieszkaniowej. Dla tego terenu ustalone są zasady infrastruktury technicznej, m. in. "Do czasu realizacji sieci infrastruktury technicznej dopuszcza się: stosowanie indywidualnych urządzeń do gromadzenia nieczystości płynnych - szczelnych zbiorników bezodpływowych na ścieki, z których będą one regularnie wywożone przez koncesjonowanego przewoźnika do oczyszczalni ścieków (...); zabrania się budowy przydomowych oczyszczalni ścieków". Ponadto z wypisu wynika, iż budynek mieszkalny nr [...] jest objęty ochroną konserwatorską.

Z uwagi na zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...], iż dla terenu zabudowy mieszkaniowej [...] ustala się, że budynek mieszkalny nr [...] objęty jest ochroną konserwatorską, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że działki [...] nie są wpisane do rejestru zabytków, nie leżą na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, jak również nie występują na ich zewidencjonowane stanowiska archeologiczne, a co za tym idzie budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na ww. działkach nie wymaga pozwolenia ani uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Inspektorzy PINB dokonali ponownej kontroli przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że na dz. nr [...] istnieje zasypany zbiornik bezodpływowy. Według oświadczenia Pana R. P. zbiornik ten obsługiwał lokal mieszkalny nr [...] do czasu wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków.

W celu ustalenia zakresu niezbędnych robót budowlanych oraz wskazania sposobu ich wykonania, mających na względzie doprowadzenia do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ postanowieniem z dnia [...].01.2017r. nałożył na Pana R. P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych związanych z budową spornej przydomowej oczyszczalni ścieków.

Na skutek zażalenia Pana R. P., Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].02.2017r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Według wskazań WWINB ponownie analizując zgromadzone dokumenty, PINB w [...] powinien mieć na uwadze zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku ze złożonym wnioskiem Pana R. P. o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie budowy przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków obsługującej lokal mieszkalny, do czasu rozpoznania wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości położonej w mieście [...], w postaci zniesienia ograniczenia budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].05.2017r. odmówił z urzędu zawieszenia prowadzonego postępowania.

Organ uzasadniał, że w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu jest okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie główne w sprawie. Zatem samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może, a nawet będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowania nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.

Nadto organ I instancji argumentował, że zgodnie z art. 10 K.p.a. strony przed wydaniem decyzji miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy, jednak z możliwości takiej nie skorzystały.

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] złożył Pan R. P. zarzucając

1. naruszenie prawa materialnego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie, gdzie zgodnie z ww. przepisem w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, ustawa dopuszcza wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych,

2. naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie, gdzie ograniczenie zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego zabraniające budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy odwołujący się nie ma możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej w sposób oczywisty naruszają prawo wolności i prawo własności odwołującego się, oraz zasadę proporcjonalności przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co a tym idzie naruszają ww. powołany artykuł Konstytucji,

3. naruszenie w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 31 ust. 3 Konstytucji, polegające na niezastosowaniu ww. przepisów, gdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest bardziej rygorystyczny niż ustawa, a co za tym idzie plan miejscowy jako akt niższego rzędu bezpodstawnie zabraniają budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, co należy uznać za sprzeczne z przepisem prawa, czego organ wydając decyzję nie wziął pod uwagę mimo, iż miał taki obowiązek,

4. naruszeniu prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 1 poprzez jego wadliwe zastosowanie, gdzie organ administracyjny zastosowanie tego przepisu uzasadnia zakazem budowy przydomowych oczyszczalni ścieków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, pomimo tego, iż zapis planu zagospodarowania przestrzennego mówiący o zakazie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczny z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 31 ust. 3 Konstytucji,

5. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez bezpodstawną odmowę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, podczas, gdy na wniosek odwołującego się wszczęto już postępowanie mające na celu zmianę wadliwych zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego zabraniających budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z [...] listopada 2017r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2017., nakładającą na Pana R. P. obowiązek rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków obsługującej lokal mieszkalny [...], w części: w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. "na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane" i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2017r. poz. 1332 ze zm.) oraz w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru budowanego II instancji przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że przedmiotem wszczętego przez PINB w [...] postępowania administracyjnego jest legalność wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków obsługującej lokal mieszkalny [...]). Przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana zgodnie ze skutecznym zgłoszeniem w Starostwie Powiatowym w [...].

W następstwie ustalenia, że przydomowa oczyszczalnia ścieków została zrealizowana w sposób sprzeczny z obwiązującymi w dacie budowy przepisami, w ocenie WWINB organ nadzoru budowlanego słusznie podjął działania w sprawie. Mimo skutecznego zgłoszenia inwestor wykonał bowiem roboty budowlane niezgodnie z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei z uwagi na fakt przyjęcia przez organ architektoniczno-budowlany zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zastosowania tu nie mają przepisy odnoście samowoli budowlanej. W takiej sytuacji, zdaniem WWINB zastosowanie będzie mieć art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca umieścił przesłanki, które mogą być podstawą wstrzymania prowadzenia robót budowlanych innego rodzaju, niż te, o których stanowi art. 48 lub 49b Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, o której stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4, która dotyczy sytuacji wykonywania robót budowlanych, które nie są zgodne z warunkami określonymi w przepisach.

Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". Natomiast wedle art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. WWINB podkreślał, że w niniejszej sprawie roboty budowlane związane z wykonaniem przydomowej oczyszczalni ścieków zostały zakończone w momencie wszczęcia postępowania, co powoduje, że nie było potrzeby ich wstrzymywania, a więc zastosowanie będzie mieć art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Organ odwoławczy podkreślił, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] ustalone są zasady infrastruktury technicznej, z których jasno wynika, iż zabrania się budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Konieczne jest zatem ustalenie, czy wobec naruszenia przepisów możliwe jest zalegalizowanie wykonanych robót. Podkreślić, przy tym należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło nie dające się usunąć naruszenie prawa, właściwy organ jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie jedynym sposobem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem jest likwidacja przydomowej oczyszczalni ścieków.

Odnosząc się ponadto do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w większości odnoszą się one do Uchwały [...] zatem tutejszy organ nie jest władny do zajmowania się tą kwestią. Natomiast w kwestii postanowienia PINB w [...] z dnia [...].05.2017r. w sprawie odmowy zawieszenia postępowania, organ odwoławczy uznał je za zgodnie z prawem, ponieważ wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, niemniej jednak jest obowiązany w tym przypadku do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. ze względu na konieczność dokonania korekty podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Otóż powołując podstawę prawną zaskarżonej decyzji PINB wskazał "art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego", który zmierza do legalizacji wykonanych robót, podczas gdy w przypadku niezgodności wykonanych robót z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Ze względu na wskazane uchybienie w przedmiotowej sprawie konieczne jest uchylenie decyzji organu I instancji w części odnoszącej się do podstawy prawnej decyzji oraz uchylenia terminu wykonania wskazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w swojej treści nie przewiduje określenia terminu wykonania obowiązku. Należy jednak mieć na uwadze, iż jednocześnie brak jest podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - nie występuje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mogący mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Wyeliminowanie wskazanego braku w zaskarżonej decyzji PINB jest natomiast możliwe dzięki posiadanej przez organ II instancji kompetencji reformatoryjnej oraz orzeczenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017r. wniósł Pan R. P. domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania. Skarżący wniósł także o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia procedury zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niezastosowanie, gdzie zgodnie z ww. przepisem w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, ustawa dopuszcza wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych,

2. naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie, gdzie ograniczenie zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego zabraniające budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy odwołujący się nie ma możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej w sposób oczywisty naruszają prawo wolności i prawo własności odwołującego się, oraz zasadę proporcjonalności przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co a tym idzie naruszają ww. powołany artykuł Konstytucji,

3. naruszenie w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 31 ust. 3 Konstytucji, polegające na niezastosowaniu ww. przepisów, gdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest bardziej rygorystyczny niż ustawa, a co za tym idzie plan miejscowy jako akt niższego rzędu bezpodstawnie zabraniają budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, co należy uznać za sprzeczne z przepisem prawa, czego organ wydając decyzję nie wziął pod uwagę mimo, iż miał taki obowiązek,

4. naruszeniu prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 1 poprzez jego wadliwe zastosowanie, gdzie organ administracyjny zastosowanie tego przepisu uzasadnia zakazem budowy przydomowych oczyszczalni ścieków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, pomimo tego, iż zapis planu zagospodarowania przestrzennego mówiący o zakazie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczny z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 31 ust. 3 Konstytucji,

5. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez bezpodstawną odmowę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, podczas, gdy na wniosek odwołującego się wszczęto już postępowanie mające na celu zmianę wadliwych zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego zabraniających budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

W uzasadnieniu skargi Skarżący po pierwsze zakwestionował prawidłowość doręczenia mu decyzji odwoławczej, listonosz bowiem wrzucił awizo do skrzynki brata skarżącego M. P., z którym skarżący jest skłócony. M. P. zaś nie przekazał awiza skarżącemu. Skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji przypadkowo. Niezwłocznie po tym zadzwonił do WINBu z prośbą o udzielenie informacji o tym kiedy została wydana decyzja oraz kiedy ją awizowano. Następnie skarżący w dniu [...].12.2017 r., osobiście udał się do WINBu po kserokopię decyzji, uzyskał również informację, że decyzję w stosunku do jego osoby uważa się za doręczoną w dniu [...].11.2017 r.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji Skarżący wskazał, że narusza ona art. 7 kpa w zw. z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 ust art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez nie zastosowanie powyższych przepisów. Zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości odwołującego się jest sprzeczny z przepisami ustawy art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym: "przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych". Podniesiono, że w obrębie działki [...] i [...] nie ma technicznej możliwości podłączenia nieruchomości do miejskiej kanalizacji sanitarnej. Ustawodawca zaś zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w przypadku braku możliwości podłączenia do kanalizacji zbiorowej na równi dopuszcza budowę bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Nadto z interpretacji treści powyższego przepisu wynika, że ustawodawca faworyzuje przydomowe oczyszczalnie ścieków nad zbiornikami na nieczystości ciekłe, ponieważ w przypadku postawienia przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest konieczne podłączenie do sieci kanalizacyjnej. Tak więc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest dotknięty nieważnością z uwagi na ograniczenia zabraniające budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, które są bardziej rygorystyczne niż ustawa, czyli akt prawny wyższego rzędu. Skarżący powołał orzecznictwo sądowe na poparcie powyższej tezy.

Skarżący odwołując się do orzecznictwa sądowego argumentował, że Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego drastycznie ogranicza prawo własności odwołującego się, przejawiające się w prawie do swobodnego dysponowania jego nieruchomością oraz prawo wolności odwołującego się do wyboru sposobu odprowadzania przez niego nieczystości. Tym samym Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego narusza art. 31. ust. 3 Konstytucji.

W ocenie Skarżącego sprzeczność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z przepisami Konstytucji, powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie oparta na wadliwych zapisach planu sama objęta jest nieważnością. Należy również podnieść, że organ jest obowiązany z urzędu stać na straży praworządności mając na względzie słuszny interes społeczny oraz słuszny interes społeczny obywateli zgodnie z art. 7 kpa, czemu nie uczynił zadość.

Z uwagi na wyżej podniesione zarzuty Skarżący zarzucił, że organ wadliwie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane, bowiem pomimo oczywiście nieważnych postanowień planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] mówiących o zakazie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, organ administracyjny nakaz rozbiórki oczyszczalni oparł o ten zapis planu zagospodarowania przestrzennego.

Podkreślono, że odwołujący się przed rozpoczęciem wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków zgłosił zamiar jej budowy do Starostwa Powiatowego w [...], gdzie w odpowiedzi w piśmie z dnia [...].02.2016 r., Starostwo poinformowało go, o "barku podstaw do wniesienia sprzeciwu od wniosku z dnia [...].02.2016 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków."

Nadto Skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...].07.2017 r., otrzymanym z Urzędu Miasta [...] zapewniono go o tym, że nastąpi zmiana w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, która będzie zawierała zapis dopuszczający możliwość wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków do czasu możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Do dnia dzisiejszego zmiana ta nie nastąpiła, konieczne więc stało się wystąpienie przez Skarżącego z wnioskiem do zaprzestanie naruszenia prawa, poprzez zamianę uchwały [...] w części zabraniającej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i dopuszczenie do możliwości budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Powyższe postępowanie w sposób oczywisty będzie miało wpływ na wynik niniejszego postępowania, bowiem zmiana w planie zagospodarowania przestrzennego umożliwiająca na budową przydomowej oczyszczalni ścieków sprawi, że niniejsze postępowanie stanie się bezprzedmiotowe.

W przypadku niezastosowania w niniejszej sprawie zawieszenia postępowania, orzeczenie w kwestiach objętych niniejszą skargą będzie się opierało na stanie prawnym, który zmieni się poprzez rozpoznanie złożonego przez Skarżącego wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - a wobec tego w krótkim czasie po wydaniu stanie się nieaktualne. Dla Skarżącego zaś utrzymanie w mocy zaskarżonych decyzji będzie miało poważne skutki ponieważ będzie wiązało się z obowiązkiem rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków oraz z uwagi na fakt, że nie jest możliwe podłączenie do kanalizacji, koniecznością zakupu zbiornika na nieczystości ciekłe.

Z informacji uzyskanych przez Skarżącego z Urzędu Miasta [...] wynika, że prace nad zmianą planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] dopuszczające budową przydomowej oczyszczalni ścieków nadal trwają.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego odwołując się do motywów swojego uzasadnienia wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 lutego 2018r. odmówił zawieszenia postępowania.

Uczestnik postępowania Pan M. P. w piśmie procesowym z [...] lutego 2018r. wskazał, że R. P. nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...], jest drugi właściciel - M. P. – który nie wyraża zgodny na jakiekolwiek prace wykonywane przez R. P. na nieruchomości. Od 2013 r. toczą się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o zasiedzenie, naruszenie posiadania, jak również R. P. nie ma prawa wykonywać prac na tej nieruchomości do czasu zakończenia spraw w sądzie.

Zdaniem uczestnika przydomowa oczyszczalnia ścieków nie posiada Aprobaty Technicznej Instytutu Ochrony Środowiska potwierdzającą jej dopuszczenie do stosowania w budownictwie, nie została zgłoszona ani tym bardziej dopuszczona do działania przez żadnego specjalistę z tego zakresu. R. P. przebił ścianę budynku w celu podłączenia się (nie mieszka sam w budynku) do przydomowej oczyszczalni ścieków - nie posiadając zgody Konserwatora Budynku - budynek znajdujący się na [...] podlega ochronie konserwatorskiej, a obszary podlegają szczególnej ochronie środowiska.

Uczestnik wskazał, że R. P. zamieszkujący dolną część budynku korzystał z szamba, które funkcjonowało 50 lat.

Zakaz budowy oczyszczalni potwierdzony jest ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego w [...] oraz przepisami lokalnymi z zakresu bezpieczeństwa i ochrony środowiska, zaistniała niezgodność z przepisami dotyczącymi warunków sanitarnych na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska, szczególnej ochronie wód. R. P. mimo to otrzymał państwowe pieniądze, z urzędu dotacje na budowę oczyszczalni, która cały czas działa od 2016 r.

Nie są zachowane odległości od studni, granicy działki, rur z gazem i wodą oraz od kabli elektrycznych, od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) i ciągu pieszego, w budynku są wyodrębnione dwa samodzielne lokale mieszkalne o czym R. P. wie, i urzędnicy doskonale o tym wiedzieli.

Działka [...] jest podzielona z rażącym naruszeniem prawa przez Burmistrza i geodetę [...], co wynika, że decyzji ostatecznej SKO w [...], jak również potwierdza to biegły geodeta sądowy, że jest naruszone prawo przy podziale działki [...], która powinna być scalona.

Dodatkowo na nieruchomości [...] znajdują się studnie wody pitnej, z których korzystają wszyscy mieszkańcy, ponieważ nie ma wody miejskiej dla [...]. Podczas działania przydomowej oczyszczalnio ścieków woda pitna ma charakterystyczny nieprzyjemny zapach oraz kolor.

W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2018r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodał, że złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] w części zabraniającej budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, która jest rozpoznawana przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 215/18. Ponowił zatem wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu Sąd postanowił oddalić wniosek Skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, ż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca w części - co do terminu wykonania obowiązku oraz podstawy prawnej - oraz utrzymująca w mocy w pozostałym zakresie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków obsługującej lokal mieszkalny [...]).

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym chyleniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu Skarżącego zmierzającego do zakwestionowania prawidłowego doręczenia mu decyzji organu odwoławczego przyjąć należy, że nawet jeżeli Skarżący obalił domniemanie w tym zakresie, to ostatecznie dowiedział się treści decyzji i prawidłowo złożył skargę do Sądu Administracyjnego. Zarzuty w tym przedmiocie są nieistotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), dalej "Prawo budowlane", którego istota dotyczy doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że Skarżący wykonał roboty budowlane na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego [...] (k. 3 akt adm. I inst.). Słusznie wskazały zatem organy obu instancji, że nie można mówić w okolicznościach niniejszej sprawy o samowolnym wykonaniu robót budowanych podlegających zgłoszeniu polegających na wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków. Doszło natomiast do naruszenia przez organ administracji architektoniczno-budowanej przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ ten wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Ta niezawiniona przez Inwestora sytuacja spowodowała prawidłowe wszczęcie przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z budową przydomowej oczyszczalni ścieków na podstawie art. 50 – 51 Prawa budowanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Aby można było doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, gdyż w niniejszej sprawie nie można mówić o legalizacji, skoro roboty te wykonano na podstawie zgłoszenia, muszą być one zgodne z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisami techniczno-budowlanymi.

W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym (doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem, jak w niniejszej sprawie), ale w przypadku, gdy to postępowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania (doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem) danego obiektu, np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi), to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec o nakazie rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2016/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Op 271/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 864/12, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zrealizowane już przez inwestora zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy też nie. Rozpoznanie sprawy wymaga zatem oceny, czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na przedmiotowych działkach [...] narusza ustalenia obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]

Pamiętać należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i jako źródło prawa powszechnie obowiązującego na danym obszarze zawiera ustalenia, będące przepisami prawa lokalnego. Ustalenia te mają zatem walor wiążący dla organów administracji (art. 7 i 87 ust. 2 Konstytucji RP), co oznacza w konsekwencji, że organy te nie są władne do odmowy zastosowania zapisów planu miejscowego, nawet w sytuacji, gdy jego ustalenia naruszają ustawę. Treść przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) stanowi, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Współkształtowanie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami treści prawa własności stanowi przewidziane w art. 140 Kodeksu cywilnego przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania tego prawa. Wyposażenie rady gminy w kompetencje do wiążącego określania treści prawa własności nieruchomości jest głównym atrybutem władztwa planistycznego gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony i uchwalony na zasadach i w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mimo niosących w swej treści ograniczeń w wykonywaniu prawa własności nieruchomości, nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności. Trzeba jednak pamiętać o tym, iż każde ograniczenie prawa własności, w tym także to uzasadnione ochroną praw osób trzecich, bądź interesem publicznym, powinno zostać wyrażone w sposób maksymalnie precyzyjny, albowiem jest rozwiązaniem wyjątkowym w stosunku do zasady ochrony prawa własności. W razie wątpliwości dotyczących zakresu jego ograniczenia należy, więc dokonywać wykładni na korzyść zasady (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 684/12, LEX nr 1215571; wyrok WSA w Łodzi z 09 października 2013r., sygn. akt II SA/Łd 673/13, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).

Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zapisy uchwały [...] są precyzyjne i jasne w swej treści. Uchwała przewiduje w §[...], że teren objęty planem leży w obszarze wysokiej ochrony wód podziemnych [...] (ust. 1), ustala się obowiązek podłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacji ściekowej i sieci elektrycznej oraz na terenach usługowych i przemysłowych do sieci kanalizacji deszczowej (ust. [...]), do czasu realizacji sieci infrastruktury technicznej dopuszcza się: stosowanie indywidualnych urządzeń do gromadzenia nieczystości płynnych – szczelnych zbiorników bezodpływowych na ścieki, z których będą one regularnie wywożone przez koncesjonowanego przewoźnika do oczyszczalni ścieków oraz budowę lokalnych ująć wody, zgodnie z przepisami odrębnymi; zabrania się budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (ust. [...]). Dla terenów oznaczonych MN ustala się przeczenie podstawowe: budynki mieszkalne jednorodzinne z towarzyszącą zabudową gospodarczą (§6 ust. 1), dla terenu oznaczonego [...]: budynek mieszkalny nr [...] objęty ochroną konserwatorską (ust. [...]).

Z powyższych zapisów planu miejscowego wynika obowiązek podłączenia do sieci kanalizacji ściekowej, ale do czasu realizacji tej sieci infrastruktury technicznej uchwała wyraźnie dopuszcza stosowanie tylko bezodpływowych zbiorników na ścieki. Na całym obszarze objętym zapisami planu ustalono wyraźny, wprost brzmiący zakaz budowy przydomowych oczyszczalni ścieków (§ [...]). Z treści planu wynika, że takie rozwiązanie problemu ścieków bytowych jest także uzasadnione położeniem terenu inwestycyjnego na obszarze wysokiej ochrony wód podziemnych [...]. Miasto [...] zaopatruje się, bowiem z dwóch ujęć wody, zlokalizowanych przy [...]. Uczestnik postępowania podnosił przy tym, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] znajdują się dwie studnie wody pitnej, ponieważ nieruchomość nie ma wody miejskiej.

W ocenie Sądu przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiące zakaz budowy przydomowych oczyszczalni ścieków są jednoznaczne i wiążą wprost organy administracyjne. W kwestii zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków zapisy planu nie wymagają dodatkowej wykładni jego zapisów. Nie sposób tym samym stwierdzić, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów nadzoru budowanego I i II instancji, w jakikolwiek sposób naruszają prawo, w tym treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017r., poz. 1289 ze zm.).

Organy nadzoru budowanego nie miały zatem innej możliwości, jak orzec nakaz rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż nie jest możliwe doprowadzenie inwestycji w obecnym stanie prawnym do stanu zgodnego z prawem, skoro zapisy planu miejscowego wprost zabraniają budowy spornego obiektu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, powielających w pełni zarzuty odwołania, wskazać należy, że Skarżący de facto kwestionuje zgodność zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego obszar zgłoszenia, z prawem, w szczególności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. Taka ocena może być jednak przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem administracyjnym tj. postępowania prowadzonego w trybie skargi na uchwałę z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.). Jedynie w takim postępowaniu mogą być rozstrzygnięte zarzuty skargi pod adresem planu miejscowego w kontekście naruszenia prawa własności (art. 140 k.c. oraz art. 64 ust. 3 i art. 94 Konstytucji) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skarżący dobrze zdawał sobie sprawę z takiej drogi kwestionowania niekorzystnych dla niego zapisów planu miejscowego, skoro wniósł skargę na powyższą uchwałę do tutejszego Sądu, jak sam oświadczył, w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 215/18. Jednak skarga na powyższą Uchwałę Rady Miejskiej w [...] została prawomocnie odrzucona postanowieniem WSA w Poznaniu 17 kwietnia 2018r., skarżący nie złożył środka odwoławczego od tego postanowienia.

Dopóki zatem zapis § 4 ust. 5 uchwały w części dotyczącej zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego w drodze zmiany zapisów planu, czy orzeczenia sądu, dopóty stanowi on źródło prawa powszechnie obowiązującego i wiąże organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowanego. Praw wynikających z własności, w tym prawa do dysponowania nieruchomością, nie można dochodzić w oderwaniu od nakazów i zakazów wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów prawa miejscowego.

W tym miejscu Sąd zauważa, że powołane przez Skarżącego orzecznictwo (sygn. akt II SA/Łd 939/15, II OSK 1565/16) wskazujące na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości oraz Konstytucji przez zapisy planu miejscowego, dotyczy odmiennych stanów faktycznych i prawnych, niż te jakie mają miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie skargi w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podnoszona w skardze argumentacja dotycząca sprzeczności zapisów przedmiotowego planu miejscowego z przepisami art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości może znajdować pełne uzasadnienie w sprawach ze skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego, który nawet przewiduje zakaz budowania przydomowych oczyszczalni ścieków, ale nie w sprawie o rozbiórkę z powodu sprzeczności zamierzenia budowlanego z przepisami planu miejscowego. Przyjmuje się bowiem, że zgodnie z przepisami art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości przydomowe oczyszczalnie ścieków stanowią różnorzędną z podłączeniem do kanalizacji ściekowej instalację, za pomocą której należy odprowadzać ścieki bytowe. Dopóki jednak zapis o zakazie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków obowiązuje, to jak już wskazano powyżej organy nadzoru budowlanego obowiązane są je stosować.

Przywołane przez Skarżącego kolejne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (II OSK 1520/13) zapadło także w odmiennym stanie faktycznym – nieruchomość posiadała dostęp do sieci kanalizacyjnej oraz obowiązujący plan miejscowy nie przewidywał zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.

Nadto w orzecznictwie powszechne staje się stanowisko, że zapisy planów miejscowych należy tak interpretować, by inwestor który posiada konieczne środki i warunki terenu, miał prawo zgłosić budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Chodzi tu jednak o sytuacje, gdy zapisy planów są nieprecyzyjne, w tym zakresie posługujące się sformułowaniami "dopuszcza się odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników", co nie może być rozumowane jako jedyna możliwa forma odprowadzenia ścieków z terenów objętych planem (por. wyr NSA z 10 października 2017r., sygn. akt II OSK 2373/16; z 13 stycznia 2017r., sygn. akt II OSK 1092/15;. Tymczasem w niniejszej sprawie zapisy planu jednoznacznie i wyraźnie przewidują zakaz budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.

Nadto, zauważyć należy zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jednym z warunków wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest zatem wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Tymczasem w niniejszej sprawie z zebranych akt administracyjnych (postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2015r.) wynika, że spadek po L. P. (poprzedniej właścicielce nieruchomości) w całości nabył wprost na podstawie testamentu notarialnego syn M. P. (k. 17 i nast. akt adm. I inst.). Skoro warunkiem wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wymaga wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec powyższego dla przyjęcia, że oczyszczalnia jest posadowiona zgodnie z prawem wymagane jest także okazanie się przez jej inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, albo chociażby zgodą właściciela nieruchomości na wybudowanie spornej oczyszczalni, której Skarżący nie posiadał.

Skoro bezspornie Skarżący takiej zgody nie posiada, zatem i z tego powodu oczyszczalnię wykonano z naruszeniem przepisów innych niż techniczne w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 30 ust. 2 zd. 2 Prawa budowlanego).

W takiej sytuacji, jak słusznie wskazał organ nadzoru budowanego II instancji, organ jest uprawniony do wydania decyzji – jak w niniejszej sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej decyzji i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego, co w konsekwencji wymagało uchylenia także decyzji w części dotyczącej terminu do wykonania obowiązku. Roboty budowlane polegające na wykonaniu przydomowej oczyszczalni zostały bowiem już wykonane.

Z mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane. To zaś oznacza, że organ nadzoru budowlanego z mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego posiada kompetencję do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadkach, gdy roboty budowlane zostały już wykonane.

Nadto w niniejszej sprawie ma odpowiednie zastosowanie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodne, z którym niedopuszczalna jest taka interpretacja art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, według której roboty budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę mogą być uznane za zgodne z prawem w sytuacji, gdy inwestor nie wykazał prawa do dysponowania oznaczoną nieruchomością na cele budowlane. Nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyr. NSA z 26 marca 2013r., sygn. akt II OSK 2183/11, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy, po modyfikacji podstawy prawnej, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego prawidłowo orzekł nakaz rozbiórki spornej przydomowej oczyszczalni ścieków. Organy słusznie też skierowały decyzję do skarżącego jako inwestora przedmiotowej oczyszczalni zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu brak jest naruszeń przepisów prawa materialnego oraz postępowania skutkującego uchyleniem decyzji, a tym bardziej stwierdzeniem jej nieważności.

Z uwagi na powyższe zbędne jest zatem odnoszenie się do kolejnych zarzutów uczestnika postępowania dotyczących zgody konserwatora zabytków na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, czy oceny spornego obiektu pod kątem jego zgodności z przepisami technicznymi.

Błędna jest także argumentacja Skarżącego, wskazująca, że skoro złożył do Sądu Wojewódzkiego skargę na uchwałę z [...] lutego 2010r., zatem zachodzi przesłanka zawieszenia niniejszego postępowania sądowego. Okoliczność ta, a także podjęcie prac planistycznych przez Gminę nie stanowią zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zatem na rozprawie Sąd postanowił odmówić zawieszenia postępowania. Ubocznie, wskazać należy, że skarga na powyższą uchwałę została prawomocnie odrzucona postanowieniem Sądu z 17 kwietnia 2018r. (sygn. akt IV SA/Po 215/18, dostępne www.cebios.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę należało oddalić w całości. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak orzeczono w wyroku.