Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 63/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1, art. 67
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

21 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót rozbiórkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krasnymstawie (dalej: PINB) z [...] września 2019 r., znak: [...], o odmowie nałożenia na G. D. (dalej: inwestorka) obowiązku wykonania robót rozbiórkowych budynku mieszkalnego w części usytuowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G. .

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy.

[...] września 2014 r. PINB wszczął, na wniosek skarżącego, postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w G. . We wniosku tym skarżący zwrócił się o podjęcie działań w celu zapobiegnięcia zawaleniu się połowy domu, która jest częścią budynku usytuowanego na działkach nr [...]

PINB ustalił, że budynek przy ul. [...] w G. usytuowany jest na dwóch działkach. Połowa budynku znajduje się na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego i jest użytkowana jako lokal mieszkalny, natomiast druga połowa znajdująca się na działce nr [...] stanowi własność inwestorki i jest użytkowana jako pomieszczenie gospodarcze. Część zlokalizowana na działce nr [...] stanowi niepodpiwniczony parterowy budynek mieszkalny o konstrukcji drewnianej, na częściowo otynkowanej podmurówce z cegły pełnej, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, krytym eternitem falistym. Budynek nie posiada tynków zewnętrznych, natomiast wewnątrz budynku ściany drewniane i sufity posiadają tynk na matach z trzciny.

Decyzją z [...] września 2014 r. PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: Prawo budowlane), odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania połowy budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w G. , wskazując, że nie stwierdzono zagrożenia zawalenia tej części budynku.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego WINB decyzją z [...] grudnia 2014 r. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. WINB uznał, że informacje dotyczące opisu budynku i jego stanu technicznego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

[...] lutego 2015 r. PINB przeprowadził oględziny, które w ocenie tego organu potwierdziły, że budynek nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, część budynku zlokalizowana na działce nr [...] jest zamknięta, a teren wokół tej części jest ogrodzony. Stwierdzając, że podczas oględzin inwestorka zobowiązała się wystąpić o pozwolenie na dokonanie rozbiórki swojej części budynku, decyzją z [...] lutego 2016 r. PINB umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

[...] września 2016 r. do PINB wpłynął wniosek skarżącego o nakazanie rozbiórki nieużytkowanej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] z powodu złego stanu technicznego oraz niewywiązania się przez inwestorkę ze zobowiązania dokonania rozbiórki tej części budynku mieszkalnego.

Decyzją z [...] września 2016 r., wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, PINB odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania robót rozbiórkowych, uznając, że stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia, a wykonanie rozbiórki takiego obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] listopada 2016 r. WINB uchylił decyzję PINB w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że nadal nie zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z [...] stycznia 2017 r. odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania robót rozbiórkowych, gdyż stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz nie uniemożliwia jego remontu. Decyzja została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że oględziny przeprowadzone [...] grudnia 2016 r. potwierdziły, że wbrew twierdzeniom skarżącego, budynek należący do inwestorki nie znajduje się w złym stanie technicznym. Cokół z cegły pełnej jest częściowo otynkowany, ma nieliczne ubytki i pęknięcia, które nie wpływają na stabilność ścian. Ściany zewnętrzne wykonane są z drewnianych bali, od zewnętrznej strony nieotynkowane, a od wewnątrz pokryte tynkiem na matach z trzciny. Ściany są stabilne, bez oznak korozji biologicznej i nie są odchylone od pionu. Murowana ściana działowa, oddzielająca dwa mieszkania zlokalizowane na dwóch odrębnych działkach, nosi ślady pęknięć w spoinach cegieł i ma liczne ubytki w tynku. W belkach oczepowych osadzone są belki stropowe drewniane, które nie noszą śladów ugięć, są stabilne, bez śladów korozji biologicznej w stopniu zagrażającym bezpieczeństwu konstrukcji. Więźba dachowa o konstrukcji drewnianej pokryta jest płytami z eternitu falistego na deskowaniu. Wprawdzie w części dwóch pól pomiędzy belkami stropowymi rozebrany został pułap z desek otynkowanych na matach z trzciny, lecz w ocenie PINB nie powoduje to utraty stabilności stropu i belek stropowych. Ściany zewnętrzne budynku są pobiałkowane, otwory okienne są oszklone, a drzwi wejściowe zamknięte. Stolarka okienna i drzwiowa pomalowana jest od zewnątrz farbą olejną. Wewnątrz budynku brak jest desek podłogowych, co nie powoduje jednak utraty stabilności konstrukcji budynku. Piece kaflowe usytuowane w dwóch pomieszczeniach posiadają nienaruszone kafle. Miejsce podziału budynku znajduje się pomiędzy belkami

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, WINB decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2017 r.

Wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 467/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając skargę skarżącego, uchylił decyzję WINB z [...] marca 2017 r. oraz decyzję PINB z [...] stycznia 2017 r. Sąd zwrócił organom obu instancji uwagę na konieczność wnikliwego zbadania całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, w tym przeprowadzenia określonych dowodów, a także na potrzebę rozważenia z urzędu przeprowadzenia postępowania także w trybie art. 66 Prawa budowlanego.

W trakcie ponownego rozpoznania sprawy PINB przeprowadził [...] kwietnia 201 r. rozprawę administracyjną z udziałem stron. Obecne podczas rozprawy strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko.

Decyzją z [...] maja 2018 r., wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, PINB odmówił nałożenia obowiązku wykonania robót rozbiórkowych na inwestorkę.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, WINB decyzją z [...] lipca 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB, wskazując na uchybienia prowadzonego postępowania.

W trakcie kolejnych oględzin przeprowadzonych 17 sierpnia i [...] września 2018 r. pracownicy PINB dokonali dodatkowych ustaleń dotyczących przedmiotowego budynku i w oparciu o te ustalenia PINB decyzją z [...] listopada 2018 r., wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia obowiązku wykonania robót rozbiórkowych budynku mieszkalnego w części usytuowanej na działce nr [...].

Wskutek rozpatrzenia odwołania skarżącego WINB decyzją z [...] lutego 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB, z uwagi na naruszenia przepisów postępowania.

[...] czerwca 2019 r. po ponownym zawiadomieniu stron postępowania pismem odbyły się oględziny budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr [...] W trakcie tych oględzin oraz rozprawy administracyjnej przeprowadzonej [...] sierpnia 2019 r. w siedzibie PINB, skarżący stwierdził, że wnosi o wydanie nakazu rozbiórki budynku na działce nr [...], gdyż jest przekonany, że budynek ten nigdy nie będzie "odrestaurowany." Ponadto wyjaśnił, że nie będzie partycypował w kosztach tych robót, zaś po dokonaniu rozbiórki budynku na działce nr [...], wszelkie roboty zabezpieczające powinna wykonać osoba, która zdewastowała ten obiekt. Oświadczył również, że żąda rozbiórki tego budynku, ponieważ chce wymienić uszkodzone elementy konstrukcji dachu oraz pokrycie dachowe na swoim budynku, co jest niemożliwe bez rozbiórki spornej części budynku.

Mając powyższe na uwadze, PINB opisaną na wstępie decyzją z [...] września 2019 r., wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na inwestorkę obowiązku wykonania robót rozbiórkowych budynku mieszkalnego w części usytuowanej na działce nr [...]. PINB podkreślił, że stan faktyczny sprawy jest wyjaśniony, a dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska ani nie uniemożliwia remontu budynku.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że inwestorka w trakcie prowadzonego postępowania przez PINB deklarowała chęć rozbiórki swojej części budynku, z czego później się wycofała. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, jak wynika z wyroku WSA w Lublinie, brak woli przeprowadzenia remontu przez właściciela budynku jest równoznaczny z tym, że budynek nie nadaje się do remontu i winien być rozebrany.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym WINB decyzją z [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] września 2019 r. W dość obszernym uzasadnieniu decyzji WINB opisał szczegółowo przebieg postępowania i podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, powołany przezeń wyrok WSA w Lublinie nie daje podstaw do przyjęcia konieczności nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie. Stan faktyczny tej sprawy, ustalony prawidłowe, to jest zgodnie z wytycznymi zawartymi w tym wyroku, uzasadnia on przyjęte przez PINB stanowisko, iż stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska ani nie uniemożliwia remontu budynku. Zdaniem WINB, nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej nie jest obligatoryjne w niniejszej sprawie. Prawidłowo również, w związku z brakiem podstaw do wydania nakazu rozbiórki budynku na mocy art. 67 Prawa budowlanego, PINB dokonał analizy, czy nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia postępowania w oparciu o treść przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. WINB podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji PINB, że część budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, budynek jest zabezpieczony i zamknięty, a jego wygląd zewnętrzny nie powoduje nadmiernego oszpecenia otoczenia. Stąd też brak jest przesłanek do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro bowiem stan techniczny budynku w części usytuowanej na działce nr [...] pozwala na stwierdzenie, że obiekt nadaje się do remontu, a właścicielka budynku deklaruje chęć wykonania takich robót, zasadne było utrzymanie decyzji PINB w mocy.

W skardze na decyzję WINB z [...] grudnia 2019 r. skarżący zarzucił organom obu instancji wadliwe i niepełne ustalenie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym wadliwe przyjęcie, że stan techniczny opisanego budynku jest dobry, a budynek nadaje się do remontu i nie powinien być rozebrany. Zdaniem skarżącego, budynek ten znajduje się w tragicznym stanie technicznym, szpeci otoczenie, istnieje przy tym duże prawdopodobieństwo, że pod wpływem silnego wiatru może zagrażać życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi. Skoro inwestorka nie zamierza rozbierać tego "wraku" ani go remontować, obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako "niehumanitarnych i wysoce krzywdzących".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

W piśmie procesowym z [...] lipca 2020 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego popierając skargę zarzucił dodatkowo, że wbrew twierdzeniom organów, sporny budynek nie nadaje się do remontu i jego właścicielka nie ma zamiaru wyremontować go, podjęte przez organ czynności nie doprowadziły do wyjaśnienia istoty sprawy, w szczególności oględziny z [...] czerwca 2019 r. nie pozwalają na ocenę stanu technicznego budynku, a jedynie na stwierdzenie, czy istnieje zagrożenia zawalenia się spornego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 467/17, uchylił uprzednio wydane w sprawie decyzję WINB z [...] marca 2017 r. oraz decyzję PINB z [...] stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w myśl § 2 pkt 3 i § 5 rozporządzenia z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. nr 198, poz. 2043; dalej także: rozporządzenie) obligatoryjnym elementem postępowania w sprawach prowadzonych w trybie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest rozprawa administracyjna, której termin powinien być wyznaczony po przeprowadzeniu oględzin i wraz z doręczeniem właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpisu protokołu oględzin. W związku z tym, organy obu instancji nie mogły poprzestały w swojej ocenie na wynikach oględzin, lecz obowiązane były przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem stron.

Sąd stwierdził również, że nie można uznać za właściwe stwierdzenia przez organy, iż z uwagi na to, że zlokalizowany na dwóch działkach budynek był wybudowany w tym samym czasie i z takich samych materiałów oraz, że posiada taką samą konstrukcję drewnianą ścian i więźby dachowej, można przyjąć, iż stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku w części inwestorki jest podobny do stanu technicznego konstrukcji budynku w części należącej do skarżącego. Do wyjaśnienia tych kwestii mogła przyczynić się między innymi rozprawa administracyjna, co dawałaby też skarżącemu możliwość bezpośredniego zgłoszenia organowi w jej toku albo także wcześniej w piśmie złożonym na wezwanie z art. 90 § 2 pkt 1 k.p.a. zastrzeżeń i wątpliwości związanych z wynikami oględzin.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie ustaliły też okoliczności, o których mowa w § 2 pkt 1 3 rozporządzenia – przyczyn niewykonania remontu przez właściciela obiektu budowlanego.

Ponadto Sąd wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia braku podstaw do nakazania rozbiórki budynku, na mocy art. 67 Prawa budowlanego, organy mogą rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia z urzędu odrębnego postępowania w trybie art. 66 ust. 1 tejże ustawy.

Od wyroku tego żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny. Stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stanowisko wyrażone w tym wyroku wiąże zarówno organy administracji, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uwzględniły ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w powołanym wyroku. Organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, w odniesieniu do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

W myśl § 2 rozporządzenia, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 prawa budowlanego, właściwy organ:

1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;

2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu;

3) przeprowadza rozprawę.

Przepis § 3 rozporządzenia wskazuje elementy, jakie powinien zawierać protokół oględzin obiektu budowlanego, a mianowicie:

1) opis stanu technicznego obiektu budowlanego;

2) przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego;

3) określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi;

4) opis stanu zaawansowania robót budowlanych - w przypadku obiektu niewykończonego.

W świetle § 4 rozporządzenia ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego (ust. 1). Ekspertyzę techniczną wykonują osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa (ust. 2).

Właściwy organ doręcza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin, wyznaczając jednocześnie termin rozprawy (§ 5).

Na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki (§ 6).

Opierając się na treści powołanych przepisów Sąd w cytowanym wyżej wyroku stwierdził, że "obligatoryjnym elementem postępowania w takich sprawach jest rozprawa administracyjna, której termin powinien być wyznaczony po przeprowadzeniu oględzin i wraz z doręczeniem właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpisu protokołu oględzin".

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że organ pierwszej instancji wywiązał się z tego obowiązku w toku ponownego rozpoznania sprawy. Z akt wynika bowiem, że organ ten trzykrotnie przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron, po uprzednim przeprowadzeniu oględzin i doręczeniu stronom odpisu protokołu oględzin. Rozprawy te miały miejsce: [...] kwietnia 2018 r., [...] października 2018 r. i [...] sierpnia 2019 r. (k. 101-104, 1420-144 i 214-216 akt adm. I inst.).

Bezsprzecznie też organy administracji dochowały pozostałych wymagań wskazanych w opisanym wyroku WSA w Lublinie.

Przede wszystkim organ pierwszej instancji przeprowadził w tej sprawie ośmiokrotnie oględziny, to jest w dniu: [...] września 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] lutego 2015 r., [...] grudnia 2016 r., [...] sierpnia 2018 r., [...] września 2018 r., [...] marca 2019 r. oraz [...] czerwca 2019 r. Każdorazowo PINB umożliwił stronom postępowania, w tym skarżącemu, udział w tych oględzinach, zawiadamiając strony pisemnie o terminie tych czynności. Co więcej, kilkakrotnie – z uwagi na nieobecność skarżącego – organ ponawiał te czynności procesowe, celem umożliwienia mu osobistego udziału w oględzinach.

W trakcie tych oględzin organ pierwszej instancji ustalił m.in., że na działkach nr nr ewid. 468 i 469 znajduje się budynek składający się z dwóch części. Pierwsza część, usytuowana na działce nr [...], stanowi własność skarżącego, a druga – na działce nr [...] jest własnością inwestorki. Jak wskazał ten organ, budynek znajdujący się na działce nr [...] jest parterowym obiektem niepodpiwniczonym. Budynek posadowiony jest na podmurówce z cegły pełnej, posiada ściany o konstrukcji drewnianej, dach wykonany w postaci drewnianej więźby dachowej kryty eternitem falistym. Strop stanowią belki stropowe drewniane o wymiarach 15 cm x 17 cm, w rozstawie wynoszącym 1,35 m, które "spinają" poprzecznie budynek. Ponadto stwierdzono istnienie "spięcia" poprzecznego w poziomie podwalin budynku, wykonanego z drutu stalowego gładkiego o średnicy ř 12 mm. Sufit został wykonany z drewnianych desek ułożonych na belkach stropowych. Obecnie został w dużej części rozebrany. Zdaniem organu, nie powoduje to jednak utraty stateczności budynku, ponieważ konstrukcję stropu stanowią belki stropowe.

Stwierdzono również brak desek podłogowych. Podmurówka budynku na działce nr [...] posiada niewielkie pęknięcia i ubytki, nie wpływające na stabilność ścian, które nie wykazują odchyleń od pionu. Dach budynku na działce nr [...] nie posiada obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych. Pokrycie dachowe wykazuje niewielkie ubytki i pęknięcia. Pomiędzy częścią budynku zlokalizowaną na działce nr [...], a częścią usytuowaną na działce nr [...] znajduje się wspólna ściana murowana, a w części poddasza drewniana. Wspólna ściana posiada niewielkie ubytki i spękania tynku. Obie części budynku posiadają jeden wspólny komin. Górna część komina znajduje się na poziomie pokrycia dachu i nie wystaje ponad to pokrycie, natomiast otwór w dachu przykryty jest płytą z eternitu falistego. W narożniku północno-wschodnim budynku, wysunięta jest poza obrys ściany zewnętrznej podwalina na długości około 1,5 m. W ocenie PINB, nie zagraża to jednak zawaleniem ściany. Budynek posiada pełną stolarkę okienną i drzwiową i jest zamknięty. Obecny stan techniczny budynku na działce nr [...] jest spowodowany wieloletnim brakiem remontów. Stwierdzono, że budynek na działce nr [...] nie grozi zawaleniem. Konstrukcja budynku jest stabilna. Budynek posiada niewielkie ubytki w pokryciu dachowym które mogą powodować przecieki wód opadowych. Budynek nie posiada podłogi, części sufitów, a piec kaflowy jest częściowo rozebrany. Zdemontowana górna część komina uniemożliwia jego użytkowanie. Obiekt nie jest użytkowany.

Jednocześnie ustalono, że z opisanym wyżej obiektem jest powiązany konstrukcyjnie budynek na działce nr [...], użytkowany przez skarżącego jako mieszkalny w okresie letnim. Budynek, podobnie jak obiekt znajdujący się na działce nr [...], posiada konstrukcję ścian drewnianą z bali, więźbę dachową drewnianą oraz pokrycie z eternitu falistego. Budynek jest ocieplony i posiada elewację będącą w dobrym stanie technicznym oraz pokrycie dachowe bez ubytków. Dokonano oględzin pomieszczenia, przez które prowadzi wejście na poddasze nieużytkowe. Ściana pomiędzy budynkami na działkach [...] w tej części jest murowana z niewielkimi ubytkami tynku i pęknięciami. W pomieszczeniu zlokalizowane są drewniane schody prowadzące na nieużytkowane poddasze budynku na działce nr [...]. Ściana drewniana na poddaszu, oddzielająca budynki jest w podobnym stanie technicznym jak po stronie przeciwnej (w budynku na działce nr [...]). Stwierdzono jednocześnie, że wykonywany był remont polegający na obłożeniu ścian i sufitu płytami kartonowo-gipsowymi. Na podłodze wykonano posadzkę betonową (zob. k. 10-14, 33, 36-38, 61-66, 124-125, 132-134, 164, 174-207 akt adm. I inst.).

Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, zaaprobowane przez organ odwoławczy, dotyczące okoliczności stanu faktycznego sprawy, nie budzą wątpliwości co do swej zgodności ze stanem rzeczywistym, zaś dokonana przez organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności.

Odnosząc się do żądań skarżącego dotyczących nałożenia na inwestorkę – jako na właścicielkę budynku mieszkalnego w części usytuowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G. , sporządzenia ekspertyzy technicznej tego obiektu, powtórzyć należy, że w myśl cytowanego wyżej § 4 ust. 1 rozporządzenia ekspertyzę techniczną wykonuje się wyłącznie wówczas, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

Trafnie wskazał organ odwoławczy, że nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej powinno być wykorzystywane tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości, np. w przypadku obiektów o skomplikowanej konstrukcji technicznej. Okoliczność ta musi być przez organ administracji publicznej należycie wykazana. Na taką intencję ustawodawcy wskazuje wyraźne treść omawianego przepisu, który uzależnia nałożenie takiego obowiązku od powstania kwalifikowanych, "uzasadnionych", wątpliwości co do stanu technicznego kontrolowanego obiektu budowlanego.

Niekwestionowane jest zarazem, że pracownicy organów nadzoru budowlanego posiadają uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, m.in. w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, które uprawniają do kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym w odniesieniu do jego konstrukcji i architektury, a także pozwalające na ocenę pod względem technicznym wykonanych robót, sformułowanie spostrzeżeń i wynikających z nich wniosków w granicach konkretnej sprawy. Są to uprawnienia, które upoważniają ich posiadacza do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Niezasadnym byłoby więc przyjęcie, że pomimo szeroko uargumentowanej, pozytywnej oceny stanu technicznego omawianej części budynku, dokonanej przez profesjonalnie do tego przygotowanych pracowników organu pierwszej i drugiej instancji, bezwzględnym obowiązkiem tych organów było dodatkowe nałożenie na inwestorkę obowiązku przeprowadzenia ekspertyzy technicznej opisanej w powołanym przepisie. Byłoby to niewątpliwie zbędne, zwłaszcza w sytuacji, gdy organy wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, zgodnie z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na przedmiot postępowania w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie dla jej wyniku miała ocena stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego inwestorki zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości G.. Zauważyć przy tym należy, że w świetle art. 67 ust. 1 prawa budowlanego sam fakt nieużytkowania obiektu budowlanego nie jest jeszcze wystarczający do nakazania jego rozbiórki. Przed wydaniem decyzji rozbiórkowej organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w toku którego winien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma zamiar przez remont, odbudowę lub wykończenie danego obiektu przywrócić go do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Ewentualne orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki musi więc zostać poprzedzone postępowaniem, w którym ustalenia wymaga nie tylko stan techniczny obiektu budowlanego, lecz także to, czy jego właściciel ma zamiar podjąć działania zmierzające do wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź zmierzających do odbudowy obiektu. W sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że może podjąć takie prace, a zarazem organy stwierdziły, iż budynek nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, brak jest zasadniczo podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Podkreślenia wymaga, że zawarte w tym przepisie sformułowanie, że obiekt budowlany "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", odnosi się do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu oraz do braku zamiaru właściciela doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i ewentualnie w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, niezasadne było żądanie skarżącego wydania nakazu rozbiórki omawianej części budynku mieszkalnego, z uwagi na to, że w jego ocenie "budynek ten nigdy nie będzie odrestaurowany".

Niewątpliwie podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2019 r. pracownicy PINB, po raz kolejny ocenili stan techniczny budynku, w tym pomieszczenia przeznaczonego na łazienkę oraz wykonali dokumentację fotograficzną. Przed przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej doręczono stronom postępowania protokół oględzin i wezwano je do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów oraz do stawienia się na rozprawę osobiście albo przez pełnomocnika. Trafnie wskazały organy, że oględziny te pozwoliły na dokonanie oceny stanu technicznego całego obiektu, wraz z oceną pomieszczeń i elementów budynku nieudostępnionych podczas wcześniejszych czynności kontrolnych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego w tej kwestii, nie ma potrzeby w tym powtarzać po raz kolejny ustaleń organów powziętych podczas oględzin przeprowadzonych w sprawie. Wskazać jednak trzeba, że na nieporozumieniu opiera się stanowisko strony skarżącej, iż oględziny przeprowadzone [...] czerwca 2019 r. nie mają żadnego znaczenia w sprawie, albowiem nie dotyczyły zasadniczego przedmiotu postępowania, to jest oceny stanu technicznego budynku, w części należącej do inwestorki, lecz dotyczyły części budynku należącej do skarżącego. Wyjaśnić należy, że konieczność oceny stanu pomieszczeń i elementów budynku także w tej części wynikała ze specyficznych okoliczności tej sprawy, to jest z faktu, iż ocenie – pod kątem spełnienia warunków orzeczenia rozbiórki w trybie art. 67 Prawa budowlanego – podlegała w tej sprawie część budynku należąca do inwestorki, która przylega bezpośrednio do drugiej części budynku – należącej do skarżącego. Oczywiste jest więc, że w związku z nieudostępnieniem wskazanej części obiektu podczas wcześniejszych czynności kontrolnych, prawidłowo organ dokonał [...] czerwca 2019 r. oględzin również tej części budynku, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Niezrozumiałe jest też stanowisko strony skarżącej, jakoby inwestorka nie wyraziła woli przeprowadzenia jakichkolwiek prac remontowych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wbrew twierdzeniom skarżącego, osoba ta wyraziła wolę wykonania niezbędnych prac remontowych części należącego do niej budynku. Właścicielka spornej części budynku, w toku przeprowadzonych rozpraw administracyjnych, zarówno w dniu [...] kwietnia 2018 r., jak i [...] października 2018 r. i [...] sierpnia 2019 r. jednoznacznie sprzeciwiła się dokonaniu rozbiórki tej części obiektu. Wyjaśniła, że budynek mieszkalny, zlokalizowany na działce nr ewid.[...] był użytkowany do 2000 r. jako mieszkalny, natomiast później jako gospodarczy do przechowywania narzędzi oraz, że obiekt jest zamknięty i zabezpieczony. Po 2000 r. wykonywała w budynku roboty polegające na demontażu desek podłogowych oraz części spróchniałych desek stropowych. Właścicielka spornego budynku oświadczyła również, że roboty remontowe zostały przerwane ze względów finansowych. Zadeklarowała, że w sytuacji powstania jakiegokolwiek zagrożenia będzie usuwać jego skutki (zob. k. 101-104, 1420-144 i 214-216 akt adm. I inst.).

Nie można przy tym upatrywać zasadniczego argumentu za nakazaniem rozbiórki omawianej części obiektu budowlanego – w trybie art. 67 prawa budowlanego w tym, że skarżący przystąpił do remontu należącej do niego części budynku. Ustalenia pracowników organu nadzoru budowlanego potwierdziły bowiem, po pierwsze, że stan techniczny budynku, będącego przedmiotem postępowania, w tym brak wypełnienia sufitu, podłóg, instalacji i wykończenia elementów konstrukcyjnych nie powoduje, że stan tego budynku jest zły, a obiekt nie nadaje się do remontu oraz po drugie, że elementy konstrukcyjne budynku, takie jak: ściany i dach są stabilne, nie wykazują odchyleń, a zarazem nie stwarzają zagrożenia zawaleniem ani zagrożenia dla przylegającej części budynku, stanowiącej własność skarżącego.

Niewątpliwie okoliczność, że skarżący jest odmiennego zdania w tej kwestii nie może sama w sobie uzasadniać naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 67 prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że w granicach swobodnej oceny dowodów, organ ma prawo eliminować pewne dowody, tzn. albo nie dawać im wiary, albo uznać je za nieistotne. Musi jednak swoje stanowisko w tym przedmiocie należycie uzasadnić, z czego w niniejszej sprawie organy wywiązały się należycie. Skuteczne postawienie zarzutu obrazy art. 80 k.p.a. nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżący może tylko wykazywać, że organy naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów oraz że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Jeżeli z określonego materiału dowodowego organ wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena organu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez organy ocena dowodów mogłaby zostać skutecznie podważona jedynie wówczas, gdyby okazało się, że organy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy wbrew regułom logiki bądź wbrew zasadom doświadczenia życiowego.

W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, by organy dokonując ustaleń faktycznych uchybiły opisanym kryteriom oceny – zasadom doświadczenia życiowego i innym źródłom wiedzy, regułom poprawności logicznej, właściwemu kojarzeniu faktów i prawdopodobieństwu przyjętej oceny stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, organy obu instancji w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważyły materiał dowodowy jako całość, dokonały wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odniosły je do pozostałego materiału dowodowego. Swoje stanowisko w tym zakresie organy obszernie i wszechstronnie przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji.

W tej sytuacji, to jest wobec stwierdzenia, że stan techniczny budynku w części usytuowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w G. pozwala na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzić, że obiekt nadaje się do remontu, a jego właścicielka zadeklarowała chęć remontu tego obiektu, zasadna była odmowa nałożenia na inwestorkę obowiązku rozbiórki.

Prawidłowo także, w związku z brakiem podstaw do wydania nakazu rozbiórki budynku na mocy art. 67 prawa budowlanego, organy rozważały, czy nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie przesłanki do przeprowadzenia postępowania, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 prawa budowlanego.

Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu

mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Sąd uznał za trafne stanowisko organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym część budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, budynek jest zabezpieczony i zamknięty, a jego wygląd zewnętrzny nie powoduje nadmiernego oszpecenia otoczenia. Stąd też brak było przesłanek do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że opisana w art. 66 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przesłanka nakazania wykonania określonych czynności z powodu "oszpecenia otoczenia" jest interpretowana w orzecznictwie sądów w sposób wyważony, jako podstawa do podjęcia decyzji wyłącznie w sytuacjach absolutnie wyjątkowych. Podstawa do wydania takiego rozstrzygnięcia pojawia się zasadniczo jedynie w przypadku stwierdzenia skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu budowlanego, przy uwzględnieniu jego otoczenia. Takich okoliczności w niniejszej sprawie organy nie stwierdziły, a zatem zasadnie oceniły, iż nie było podstaw do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości również na podstawie przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.