Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 296/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w części
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 5, art. 50, art. 147 par., 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 94 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 2  pkt 7, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 87 ust. 2, art. 64 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: par. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.L. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części ; 2. zasądza od Gminy na rzecz skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w pkt 1 wyroku. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W dniu 7 listopada 2005 r. Rada Miejska w Barczewie podjęła uchwałę Nr XLI/250/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie Wójtowa, gm. Barczewo.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła A.D, wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowień § 4 ust. 9 pkt 2 i 3 oraz § 7 do terenu B108MN w pkt 1 uchwały.

Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez pozbawienie skarżącej na czas nieokreślony możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem,

2) art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – poprzez uniemożliwienie skarżącej wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, mimo że podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, ze względu na odległość do kolektora sanitarnego jest nieuzasadnione,

3) art. 32 Konstytucji RP, poprzez przyznanie w stosunku do części właścicieli nieruchomości zgody na stosowanie bezodpływowych zbiorników na ścieki (§ 4 ust. 9 pkt 3 lit. g uchwały).

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca podniosła, że jest właścicielką nieruchomości, objętej planem – działki nr "[...]", która jest oznaczona na rysunku planu symbolem B108MN i przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Działka ta oraz działka nr "[...]", oznaczona również na rysunku planu symbolem B108MN, stanowią odrębne gospodarstwa, zlokalizowane w znacznym oderwaniu od pozostałej zabudowy w W. i w znacznym oddaleniu od sieci kanalizacyjnej i wodociągowej (ok. 1 km). Pozostałe działki, położone w bliższym lub dalszym sąsiedztwie mają przeznaczenie wyłącznie rolne lub leśne. Skarżąca wskazała, że nie ma obecnie żadnej prawnej i faktycznej możliwości zabudowy tych działek zgodnie z ich przeznaczeniem, gdyż zapisy planu automatycznie uniemożliwiają uzyskanie pozwolenia na budowę mieszkaniową jednorodzinną z przyłączami, umożliwiając odbiór techniczny. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., wezwała Radę Miejską w Barczewie do usunięcia naruszenia prawa, poprzez zmianę § 4 ust. 9 pkt 2 uchwały w taki sposób, aby w odniesieniu do działek położonych w obrębie Wójtowo na terenie B108MN możliwe było zaopatrzenie w wodę ze studni oraz odprowadzanie ścieków bytowych do szczelnych, bezodpływowych zbiorników na nieczystości oraz aby możliwe było zainwestowanie na wszystkich podzielonych działkach w ramach zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, ograniczonej obecnie przez postanowienia § 7 uchwały do jednego budynku na całym terenie B108MN.

W odpowiedzi na wniosek, skarżąca uzyskała informację od Przewodniczącego Rady, że w dniu 29 sierpnia 2011 r. podjęta została uchwała w sprawie przystąpienia do zmiany planu, dopuszczająca indywidualne rozwiązania wodno-ściekowe i jest obecnie na etapie opiniowania i uzgodnień.

Skarżąca zarzuciła, że nie zmienia to jednak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i do czasu wybudowania przez Gminę kanalizacji nie może korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i wybudować domu jednorodzinnego.

Ponadto, skarżąca podniosła, że zapis § 7 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym na terenie B108MN dopuszcza się budowę jednego budynku mieszkalnego, powoduje, że staje się niemożliwe zainwestowanie na wszystkich, podzielonych obecnie działkach na tym terenie (są tam obecnie tam dwie działki, powstałe w wyniku podziału), pomimo, że na zabudowę jednorodzinną zezwala na terenie B108MN plan zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącej jest to niezgodne z konstytucyjną zasadą równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, gdyż bezzasadnie narzuca się limit prawa zabudowy, a także z ostateczną decyzją Burmistrza Barczewa z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie podziału działki nr "[...]", w uzasadnieniu której wskazano, że działki nr "[...]" (o powierzchni 0,3700 ha każda), wydzielane są pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. Skarżąca wskazała, że w efekcie, plan zagospodarowania przestrzennego pozbawia ją otrzymania pozwolenia na budowę i zabudowę działki zgodnie z jej przeznaczeniem.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc w pierwszej kolejności, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który naruszałaby uchwała. Nie jest też zasadne – w ocenie organu - żądanie stwierdzenia nieważności uchwały, która weszła w życie 13 lutego 2006 r., po upływie roku od dnia jej wejścia w życie.

Organ wskazał też, że mając na uwadze problemy wynikające z braku możliwości korzystania z części nieruchomości, dla których plan wskazuje wyłącznie odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej oraz podłączenie do wodociągu bez możliwości indywidualnych rozwiązań do czasu realizacji sieci, Rada Miejska w Barczewie podjęła w dniu 29 sierpnia 2011 r. uchwałę Nr XIV/88/11 w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów obrębu geodezyjnego Wójtowo, dopuszczającą indywidualne rozwiązania wodno-ściekowe na całym obszarze obrębu Wójtowo. Plan jest obecnie na etapie uzyskiwania opinii i uzgodnień. W ocenie organu, nie doszło do naruszenia art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie ma dowodów, że skarżąca nie otrzyma pozwolenia na budowę, bowiem nie występowała o to pozwolenie. Na działce sąsiedniej rozpoczęła się zaś budowa budynku, pomimo takiego samego stanu prawnego. Organ stwierdził też, że obecnie nie są prowadzone żadne prace związane z projektowaniem i wykonaniem sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego B108MN. Organ wyjaśnił też – załączając pismo urbanisty - że przesłanką wprowadzenia ograniczenia w zapisie § 7 uchwały było położenie gruntów, objętych symbolem B108MN pośrodku terenów rolnych w stosunkowo dużej odległości od terenów zabudowy mieszkaniowej. Nie sugerowano podziału tego terenu na więcej działek budowlanych, ponieważ jest to po prostu nieekonomiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola administracji jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądów aktów, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uchwała w części jest sprzeczna z prawem.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że skarga została oparta na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594), dalej zwanej u.s.g. W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy są uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez stronę skarżącą, że podważana uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przez skarżącą dokonane pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. W kontekście natomiast drugiego z ww. warunków formalnych skutecznego rozpoznania skargi na uchwałę organu gminy należy wskazać, że - jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. - do wniesienia skargi legitymowany jest jedynie podmiot, który wykaże istnienie interesu prawnego oraz - co istotne – wykaże naruszenie podjętą przez organ uchwałą prawem chronionego interesu skarżącego. Oznacza to, że podmiot wznoszący skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale też jego naruszeniem.

Niewątpliwie, określona powyżej przez ustawodawcę legitymacja do wniesienia skargi na uchwały organu gminy jest legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Zaostrzono tu bowiem w stosunku do podstawowej regulacji sądowoadministracyjnej, rygory związane z wnoszeniem skarg z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwóch odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą zawiązany prawnie w inny sposób np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy.

W przedmiotowej sprawie organ zarzuca, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który naruszałaby zaskarżona uchwała.

Pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego, wynikających z norm prawa, a zaskarżonym aktem. Interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki prawne, musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że interes ten musi być bezpośredni, konkretny i realny. Interes ten rozumiany musi być jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Należy podkreślić, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny polegający na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa, dotyczącej jego sytuacji prawnej. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek.

Naruszenie takie powinno mieć charakter ingerencji w indywidualny interes prawny lub uprawnienie podmiotu i wywołać skutki uzasadniające skorzystanie z możliwości zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi wystąpić najpóźniej w chwili wnoszenia skargi i nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości. Zdarzenia przyszłe i w pewnym sensie niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym

W ocenie Sądu, analiza wniesionej skargi, pozwala na uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącej, która w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały była właścicielką całego obszaru, oznaczonego symbolem B108MN o powierzchni 0,7400ha (działka nr "[...]"), podzielonego na podstawie decyzji Burmistrza Barczewa z dnia 22 marca 2013 r. na działki o numerach: "[...]". Skarżąca wykazała istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Reasumując, udowodniła, że zaskarżona uchwała naruszając prawo w zaskarżonej części, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, pozbawiając ją pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podnoszony przez organ fakt uzyskania przez właściciela sąsiedniej działki nr "[...]" pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Pozwolenie to obejmuje bowiem budowę bez przyłączy, co nie jest celem skarżącej, a ponadto - de facto - pozbawia skarżącą możliwości zabudowy w świetle postanowień § 7 pkt 1 uchwały.

Spełnione zostały zatem wymogi do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi z uwagi na podniesione w niej zarzuty.

Sad, kontrolując skarżoną uchwałę stwierdził, że wskazane w skardze zarzuty dotyczące: zapisu § 4 ust. 9 pkt 2 lit. a, f i pkt 3 lit. a, uniemożliwiającego skarżącej zaopatrzenie w wodę ze studni i wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych oraz zapisu § 7 pkt 1 planu, ograniczającego zabudowę mieszkalną do budowy jednego budynku mieszkalnego na terenie oznaczonym w planie B108MN są - w odniesieniu do terenu B108MN - uzasadnione, ponieważ postanowienia te są sprzeczne z prawem.

Niewątpliwie prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji – ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje także przepis art. 140 ustawy kodeks cywilny, zgodnie z którym – w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego - właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie, wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.p.z.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wyposażenie rady gminy w kompetencje do wiążącego określania treści prawa własności nieruchomości jest głównym atrybutem władztwa planistycznego gminy.

W myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Współkształtowanie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami prawa własności stanowi – przewidziane w art. 140 kodeksu cywilnego – przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania tego prawa. Trzeba jednak pamiętać, że każde ograniczenie prawa własności, powinno zostać wyrażone w sposób maksymalnie precyzyjny, albowiem jest rozwiązaniem wyjątkowym w stosunku do zasady ochrony prawa własności. W razie wątpliwości, dotyczących zakresu ograniczenia tego prawa, należy dokonywać więc wykładni na korzyść strony.

W rozpoznawanej sprawie, przeznaczono tereny skarżącej (B108MN) pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, jednocześnie nie zapewniając możliwości zaopatrzenia tych terenów w zbiorniki bezodpływowe i ograniczając zabudowę terenu do jednego budynku mieszkalnego. W ocenie Sądu, niedopuszczalne jest przeznaczenie w planie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową, a równocześnie nierozwiązanie problemu ścieków bytowych dla planowanej zabudowy do czasu zaprowadzenia kanalizacji sanitarnej na tym obszarze. Trzeba też zauważyć, że Gmina nie prowadzi obecnie żadnych prac związanych z projektowaniem i wykonaniem sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na powyższym terenie.

Wskazać należy na postanowienia § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem – w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Powyższe odpowiada treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391 z późn. zm.), który określając obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku, nakazał przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania, określone w przepisach odrębnych.

Z powyższych przepisów wynika dopuszczenie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, stosowania zbiorników bezodpływowych, których stosowanie z założenia odpowiada kanalizacji sanitarnej. Niedopuszczalne jest więc przeznaczanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działek pod zabudowę mieszkaniową, a równocześnie nierozwiązanie problemu ścieków bytowych dla planowanych domów do czasu zaprowadzenia kanalizacji sanitarnej na danym obszarze (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 684/12).

Władztwo planistyczne gminy nie uzasadnia zatem wprowadzania zakazu zaopatrzenia w wodę ze studni oraz zakazu wyposażania terenów, przeznaczonych w planie na budownictwo mieszkalne jednorodzinne w elementarne wyposażenie, a w szczególności w szczelne, bezodpływowe zbiorniki.

Władztwo planistyczne gminy nie uzasadnia również ograniczenia zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na terenie B108MN do jednego budynku mieszkalnego. Wyposażenie gminy w ingerencję w sferę prawa własności ma na celu m.in. zagwarantowanie wykonywania zadań, zaspokajania potrzeb społeczności. W przedmiotowej sprawie żadne racjonalne przesłanki ograniczenia budowy do jednego budynku mieszkalnego na przedmiotowym terenie nie wystąpiły. Ograniczenie to nie pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów ogólnospołecznych, dla osiągnięcia których ustanowiono ograniczenie. Organ wskazał bowiem, że przyczyną tego ograniczenia jest fakt położenia terenów, objętych symbolem B108MN pośrodku terenów rolnych, w znacznej odległości od terenów mieszkaniowych. Z zapisów podjętej uchwały nie wynika, z uwagi na jakie wartości, czy chronione dobra np. z zakresu ochrony środowiska, w zakwestionowanych wyżej przepisach uchwalonego planu miejscowego doszło do ograniczenia prawa własności właściciela tej nieruchomości.

Brak jest zatem racjonalnego uzasadnienia dla wprowadzenia takiego ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości na wskazanym terenie. To ograniczenie niewątpliwie wpływa na uprawnienie skarżącej, której nieruchomość zlokalizowana jest na terenie jednostki planistycznej B108MN, w stosunku do której wprowadzono powyższe ograniczenie.

Władztwo planistyczne Gminy zostało zatem nadużyte, poprzez uchwalenie przepisów, objętych przedmiotowym wyrokiem, co oznacza istotne naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 u.p.z.p. oraz art. 140 kodeksu cywilnego, skutkujące konicznością stwierdzenia nieważności uchwały w powyższym zakresie.

Wskazać też należy, że niezasadne jest stanowisko organu o braku podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały po upływie roku od dnia jej wejścia w życie. Przedmiotowa uchwała jest bowiem aktem prawa miejscowego i w związku z powyższym zastosowanie mają w sprawie przepisy art. 94 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem – stwierdzić nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy można tylko w terminie jednego roku od daty ich podjęcia, chyba że uchybiono 7- lub 2-dniowemu terminowi ich przedłożenia organowi nadzoru przez wójta oraz wówczas gdy są one aktami prawa miejscowego. Tym samym, w odniesieniu do aktów prawa miejscowego, stanowiących - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - część systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego - zniesiono czasowe ograniczenie, wykluczające możliwość wyeliminowania ich z obiegu prawnego po upływie roku od dnia podjęcia.

Wobec powyższego, kontrolując zaskarżoną uchwałę w zakresie wskazanym wyżej, Sąd stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził w pkt. 1 wyroku nieważność skarżonej uchwały w części dotyczącej § 4 ust. 9 pkt 2 lit. a, f i pkt 3 lit. a oraz § 7 pkt 1 – w odniesieniu do terenu B108MN. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały w zakresie wskazanym w pkt 1. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono w trybie art. 200 p.p.s.a.