Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2503/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 25, art. 26 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 7, 15, art. 177 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2503/16

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].08.2016 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2016 r., nr [...] o wymeldowaniu R. G. z miejsca pobytu stałego, z lokalu położonego w miejscowości [...], gm. L., woj. [...].

Stan niniejszej sprawy, ustalony przez Organy obu instancji, przedstawia się następująco.

Z wnioskiem o wymeldowanie R. G. c. M. i A. z d. J., ur. [...] r. w O. - zwrócił się M. G., właściciel wskazanej nieruchomości.

Powołał się na fakt, że R. G. w 2005 r. wyprowadziła się z domu dobrowolnie, wyjeżdżając do pracy w W., bez wymeldowania. Wyprowadzając się zabrała ze sobą swoje rzeczy osobiste. Obecnie przebywa na terenie W. (adres korespondencyjny [...]).

Nadto, od lat 6-7, nie była w domu rodzinnym ani razu. R. G. nie posiada kluczy do domu w [...]. Nie utrzymuje również kontaktu telefonicznego. W roku 2012 R. G. urodziła w W. syna L. K..

Podobnej treści zeznania złożyli jej rodzice. Stwierdzili, że w początkowym okresie kilkakrotnie przyjeżdżała do domu. Były to wizyty krótkotrwałe. Teraz od lat 6-7 lat nie przyjeżdża. Nie utrzymuje z rodziną żadnych kontaktów osobistych, ani telefonicznych. Jedynymi spotkaniami są spotkania w sądzie, na rozprawach.

Organy rozpatrujące tę sprawę ustaliły, że od chwili wyprowadzenia się, R.G. nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych i nie czyniła żadnych starań umożliwiających jej powrót do domu, aby mogła w nim ponownie zamieszkać wraz ze swym małoletnim synem L.. Swoje sprawy życiowe związała z nowym miejscem pobytu.

M. G. oświadczył nadto, że także małoletni syn jego siostry – L.K., nigdy nie przebywał pod tym adresem, a więc w miejscu jego stałego zameldowania. Siostra nie posiada tu żadnej swojej rzeczy osobistej. Nie posiada swego pokoju, co potwierdziły przeprowadzone przez Organ oględziny przedmiotowego mieszkania.

Zeznania wnioskodawcy były więc zbieżne z zeznaniami wezwanych na przesłuchania rodziców R. G. (A. G. i M. G.).

Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym Wójt Gminy [...] postanowił o wymeldowaniu Skarżącej spod adresu stałego zameldowania.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda [...].

Powołał się na zeznania A. G. - matki R. G. oraz jej ojca R. przesłuchiwanego wcześniej. Uwzględnił też zeznania jej brata wnioskującego o to wymeldowanie.

Organ odwoławczy podał także, co wynikało z zeznań R. G.. Mianowicie wskazała ona, że w 2011 r., z uwagi na nękanie przez brata i ojca, w ósmym miesiącu ciąży uciekła z budynku nr [...] w miejscowości [...], gm. L.. W miejscu zameldowania na pobyt stały zostawiła cały dorobek życia i zabrała ze sobą tylko ubrania. Oświadczyła, że brat – M. G. posiada wobec niej zobowiązanie i robi wszystko by pozbawić ją praw majątkowych.

R. G. wynajmuje lokal przy al. [...] w W.. Zamierza powrócić razem z dzieckiem do rodzinnego domu, gdy zakończą się sprawy w sądzie. Nie utrzymuje kontaktu z rodziną. M. G. zadzwonił, by oddała mu działki zapisane w akcie notarialnym. Oświadczyła również, że nie posiada innego mieszkania, w którym mogłaby mieszkać i spokojnie wychowywać syna. Nie wie jak długo będzie mogła mieszkać przy al. [...] w W.. Do akt sprawy dołączyła: kopię pisma M. G. do Prokuratora Rejonowego w [...], pozew, który złożyła w Sądzie Okręgowym w [...], kopię postanowienia Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie zmuszania groźbą bezprawną do określonego zachowania R. G. w dniu [...] lutego 2011 r. w [...], kopię pisma A. G. z dnia [...] marca 2015 r., skierowanego do odwołującej, kopię zawiadomienia o rozprawie w Sądzie Apelacyjnym w [...] z [...] października 2015 r.

Z kolei pełnomocnik R. G., w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazał, że jego mocodawczyni czasowo opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały w związku z nasileniem gróźb kierowanych przez ojca i brata. Ze względu na to, do dnia dzisiejszego boi się powrócić do przedmiotowego lokalu. Zawiadomienia o kierowaniu gróźb wobec R. G. były zgłaszane w Komendzie Rejonowej Policji [...], pod Sygn.[...] i [...].

Wojewoda powołał się też na dowód z oględzin budynku nr [...] w miejscowości L., gm. [...], przeprowadzony w dniu [...] lipca 2016 r. przez Wójta Gminy [...]. Ustalono wówczas, że mieszkanie to składa się z kuchni, łazienki i czterech pokoi. Jeden pokój zajmują A. G. i M. G., a pozostałe trzy M. G. z żoną i czwórką nieletnich dzieci. W budynku nie ma pomieszczenia, które stanowiłoby pokój R. G. i jej syna. Nie stwierdzono również żadnych rzeczy osobistych należących do niej i jej syna.

Wojewoda powołał się też na przeprowadzony w dniu [...] lipca 2016 r. przez Wójta Gminy [...] dowód z przesłuchania świadków: A. G., M. G., A. M., M. S. i M. G.. Skonstatował, że świadkowie zgodnie zeznali, iż R. G. od kilku lat nie mieszka w miejscu pobytu stałego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia tej sprawy stwierdził, że budynek nr [...] w miejscowości [...], gm. L. nie jest dla R. G. miejscem stałego pobytu. Zachodzą więc przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu wymienionej z miejsca pobytu stałego

Podkreślił, że nawet R. G. oświadczyła, że nie mieszka w budynku nr [...] w miejscowości [...] gm. L. i wynajmuje mieszkanie w W..

Wojewoda dostrzegł, że Organ I. instancji odbierając zeznania od A. M., M. S. oraz M. G. naruszył dyspozycję art. 79 k.p.a., to jednak Organ odwoławczy uwzględnił te zeznania jako dowód pośredni, mając na uwadze ich zgodność z pozostałym materiałem dowodowym.

Wojewoda dostrzegł, że R. G. stwierdziła, iż w miejscu stałego zameldowania nie może przebywać z powodu gróźb, kierowanych pod jej adresem przez ojca i brata. Jednak okoliczności te nie mogły zostać przyjęte w sposób bezkrytyczny. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy osoba została usunięta wbrew swojej woli. Inna jest natomiast sytuacja, gdy sama opuszcza ona takie miejsce uznając, że ze względu na różne okoliczności, na przykład złe, konfliktowe stosunki w rodzinie, powinna ona zmienić miejsce zamieszkania. W takiej sytuacji w ogóle nie można mówić o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 401/06).

Wobec tego, zdaniem Wojewody, skoro R. G. uznała, że konflikt z rodziną nie pozwala jej na wspólne zamieszkiwanie, to dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały. Obecnie zaś jej życie koncentruje się w wynajętym lokalu. Z własnej woli podjęła decyzję o zmianie miejsca zamieszkania.

Przepisy meldunkowe abstrahują od oceny motywacji podjętych kroków, kładąc nacisk na trwałość podjętego postanowienia i dobrowolność opuszczenia lokalu. Ewentualne problemy występujące w pożyciu rodzinnym ich skutki poddawane są ocenie innych norm prawnych niż meldunkowe.

Ponadto Wojewoda powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2008 r" sygn. akt II OSK 140/07 (publ. Lex Polonica 2082615). Sąd ten stwierdził, że sam fakt istnienia konfliktu między stronami postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem.

Wojewoda stwierdził także, iż zamiar R. G. dotyczący chęci ponownego zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania nie może wpływać na ocenę aktualnego stanu faktycznego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej. Istotniejsze są bowiem dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, np. faktyczna realizacja woli przebywania w danym lokalu, a więc zamiar rzeczywisty.

Wojewoda wskazał, że jakkolwiek R. G. podnosi, iż w przedmiotowym budynku pozostawiła swoje rzeczy osobiste, to powyższe nie świadczy o skoncentrowaniu przez nią spraw życiowych w tym miejscu. Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie musi być bowiem połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania, na co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1993 r.. sygn. akt SA Wr 1278/92; wyrok NSA z dnia 15 marca 1985 r., sygn. akt III SA 47/85.). Zwrócić jednak należy uwagę, że podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji, w dniu [...] lipca 2016 r. nie stwierdzono żadnych rzeczy, które należą do R. G..

Wojewoda podkreślił też, że decyzja o wymeldowaniu ma jedynie na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Utrzymywanie zameldowania R. G. w budynku, w którym nie zamieszkuje, byłoby fikcją meldunkową. Jeśli jednak Wymieniona kiedykolwiek zamieszka przy w budynku nr [...] w miejscowości [...], gm. L., to na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, będzie miała obowiązek zameldować się pod tym adresem, zgodnie z charakterem pobytu.

Obecnie zaś spoczywa na niej obowiązek zameldowania się, zgodnie z charakterem pobytu, w miejscu, w którym aktualnie zamieszkuje.

We wniesionej skardze pełnomocnik R. G. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucił:

1/. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ I. instancji, iż Skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła przedmiotowy lokal, w sytuacji gdy na gruncie niniejszej sprawy nie nastąpiło opuszczenie lokalu spełniające te warunki;

2/. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego o istotnym wpływie na wynik postępowania tj. artykułów: 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz błędną ocenę materiału dowodowego, co w rezultacie skutkowało uznaniem przez organ administracyjny, iż Skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła przedmiotowy lokal, w sytuacji gdy na gruncie niniejszej sprawy nie nastąpiło opuszczenie lokalu spełniające te warunki.

Pełnomocnik podkreślił, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Za dobrowolne opuszczenie lokalu nie można uznać sytuacji, gdy strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu. Pełnomocnik wskazał, że Skarżąca nie wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu w sposób dobrowolny. Czasowe opuszczenie lokalu miało związek z nasileniem gróźb kierowanych przez ojca i brata skarżącej, zamieszkujących w przedmiotowym lokalu. Jak wyjaśniła Skarżąca w toku postępowania, z uwagi na nękanie przez brata i ojca uciekła z budynku nr [...] w miejscowości [...], gm. L.. W miejscu zameldowania na pobyt stały zostawiła cały dorobek życia. Skarżąca wskazała również, że zamierza powrócić razem z dzieckiem do rodzinnego domu, gdy zakończą się sprawy w sądzie. To właśnie w związku z tymi groźbami oraz obawami o swoje bezpieczeństwo, została zmuszona do opuszczenia tego lokalu. Do dnia dzisiejszego boi się wrócić i podjąć dalsze zamieszkanie w przedmiotowym lokalu. Nigdy natomiast nie było jej wolą stałe opuszczenie miejsca zamieszkania w miejscowości L.. Fakt kierowania gróźb zgłosiła na Policję.

Pełnomocnik nadmienił także, iż na podstawie umowy darowizny z dnia [...].03.2003 r. jej brat – M. G., zobowiązał się podarować Skarżącej działkę gruntu o powierzchni około 0,5 ha, powstałą z podziału nieruchomości o powierzchni 2,65 ha położonej w obrębie wsi [...], oznaczonej numerem [...], w okresie najpóźniej 10 lat od daty sporządzenia umowy darowizny.

Ze względu więc na treść tego aktu notarialnego, traktowała przedmiotową nieruchomość jako swoją współwłasność i stałe miejsce zamieszkania. Stąd tę nieruchomość uważała za centrum życiowe i z nią wiązała swoją przyszłość. Ewentualne wcześniejsze wyjazdy Skarżącej poza miejscowość L. miały zaś charakter czasowy i związane były z poszukiwaniem pracy, ze względu na trudną sytuację w tym zakresie na rynku lokalnym. Bezprawne działania ojca i brata w postaci gróźb kierowanych wobec Skarżącej i związana z tym obawa o własne bezpieczeństwo, zmusiły ją do czasowego opuszczenia miejsca zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...].08.2016 r., w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu.

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r. poz. 388), na podstawie której wydano zaskarżone decyzje, organ gminy (...), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

W myśl art. 25 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolej stosownie do jej art. 26 ust. 1 pkt 1 adres określa się przez podanie nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu - jeżeli jest wydzielony, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.

Wobec tego rolą organów orzekających w tego typu sprawach jest jednoznaczne ustalenie, czy strona w stosunku, do której toczy się postępowanie o wymeldowanie opuściła miejsca pobytu stałego - rozumianego jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu.

Wiąże się z tym ściśle kwestia dobrowolności owego opuszczenia miejsca zameldowania.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że Skarżąca od przeszło 10 lat nie zamieszkuje pod przedmiotowym adresem. Dom rodzinny opuściła poszukując pracy w W.. Jej stosunki z rodziną są bardzo napięte i z tego względu nie utrzymuje z nią kontaktów, poza toczącymi się licznymi postępowaniami sądowymi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie zajmowanego uprzednio lokalu miało charakter trwały i było dobrowolne. Wskazuje się, że opuszczenie danego lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowaniem ich w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów.

Dobrowolne opuszczenie ma zatem miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, tj. przez złożenie stosownego oświadczenia lub w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które bez wątpienia wyraża wolę osoby opuszczającej miejsce dotychczasowego pobytu co do skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zaś trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce w sytuacji, gdy osoba ta wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem dotychczasowego miejsca pobytu. Nadto przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby, tylko należy określić go na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Innymi słowy dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por: wyrok NSA z 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; wyrok NSA z 6.02.2002r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepubl.; wyrok NSA z 21.03.2001r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; wyrok NSA z 23.09.1999r., sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952; wyrok NSA z 5.01.2007r., sygn. akt II OSK 133/06, publ. LEX 327831; wyrok WSA z 24.11.2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1677/06, publ. LEX 306533; wyrok NSA z 17.03.2003r., sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183).

Wyraźnie zatem orzecznictwo przyznaje, że w postępowaniu tym organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób, o których wymeldowanie sprawa się toczy, a jedynie gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, ustalając przyczyny i okoliczności opuszczenia nieruchomości.

Podkreślenia przy tym wymaga jakie konsekwencje wynikły w tym zakresie z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01. Orzekł on, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - do wymeldowania z pobytu stałego nie jest potrzebne wypełnienie przesłanki "utraty uprawnień do przebywania w lokalu". Wystarczającą przesłankę stanowi bowiem "opuszczenie lokalu". Ewidencja ludności odzyskała zatem czysto rejestracyjny charakter, służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Brak jest zatem podstaw do uwzględniania przesłanki związanej z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W związku z tym, w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wymeldowania nie mieści się badanie cywilnoprawnych uprawnień do lokalu, a więc tytułu prawnego do lokalu osoby meldowanej lub wymeldowywanej.

Jakkolwiek stan prawny uległ zmianie i obecnie obowiązuje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, to orzeczenie to zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym.

Ewentualna decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia zatem prawa do lokalu, a służy jedynie celom ewidencyjnym. Tak też winny ją traktować organy państwowe i wyprowadzać z niej jedynie wskazane skutki, nie wiążąc wymeldowania z utratą prawa do danego lokalu. Czym innym jest więc posiadanie tytułu do danej nieruchomości, a czym innym stałe zamieszkiwanie pod danym adresem, uprawniające do zameldowania.

Trafne są więc uwagi Wojewody w tym przedmiocie i zarazem nieuprawnione stanowisko pełnomocnika Skarżącej, że z racji przyobiecanego jej prawa do przedmiotowej działki wiązała z tym miejscem swoją przyszłość i tę nieruchomość uważała za centrum życiowe.

Zasadnicze znaczenie ma zatem fakt, że od 10 lat Skarżąca tam nie zamieszkuje. Fakt ten Skarżąca przyznała. Wiąże go jednak z obawą o swe zdrowie, mając na względzie bardzo napięte stosunki rodzinne. Pierwotnie dom rodzinny opuściła poszukując pracy. Wróciła po kilku latach, będąc w zaawansowanej ciąży i po awanturach opuściła go na stałe. Od 6-7 lat w ogóle nie przyjeżdża, nawet na krótkotrwałe pobyty. Nie utrzymuje z rodziną żadnych kontaktów osobistych, ani telefonicznych.

Jakkolwiek Skarżąca powołała się na niedobrowolność opuszczenia miejsca zameldowania, to jednocześnie przyznała, że od wielu lat mieszka gdzie indziej. W tym kontekście trzeba mieć na uwadze, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym stale realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Przeprowadzone przez Organy obu instancji postępowanie administracyjne wykazało zarazem, że Skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych – nie wytoczyła powództwa o przywrócenie jej naruszonego posiadania. Nie czyniła więc żadnych starań umożliwiających jej powrót do domu, aby mogła w nim ponownie zamieszkać wraz ze swym małoletnim synem L..

Ewidentnie swoje sprawy życiowe związała z nowym miejscem pobytu. Wskazała na adres, pod którym zamieszkuje w W., w wynajętym mieszkaniu wraz z małoletnim synem. Wizja lokalna przeprowadzona w domu rodzinnym nie wykazała zaś, by znajdowały się tam rzeczy do niej należące. Nie stwierdzono też, by był pokój jej przynależny.

Niewątpliwie zatem Skarżąca swe centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu i tam zamieszkuje ze swym dzieckiem.

W tym kontekście powołać należy stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Jednakże za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne.

W sytuacji, gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód w dalszym zamieszkiwaniu, o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. m. in. wyrok NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu dawniej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, a obecnie art. 35 ustawy, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11 i z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 771/11).

Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 966/12; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2122/11).

Sytuacja taka niewątpliwie miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca wskazanych środków przez wiele lat nie przedsiębrała i dopiero obecnie zainicjowała postępowania, mające potwierdzić jej prawa majątkowe do tej nieruchomości.

Reasumując, nawet jeśli opuszczenie lokalu przez Skarżącą w rozpatrywanej sprawie nie było dobrowolne, to następne trwałe przeniesienie przez nią swego centrum życiowego do innego lokalu, bez podejmowania czynności prawnych prowadzących do odzyskania możliwości zamieszkania w opuszczonym budynku, stwarzało sytuację prawną zobowiązującą Organ administracji do jej wymeldowania. Okres ponad 10 lat przebywania Skarżącej poza miejscem zameldowania, jest wystarczająco długi dla stwierdzenia trwałości stanu opuszczenia przez nią przedmiotowego lokalu.

Stwierdzić także należy, że Wojewoda, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz do jej rozstrzygnięcia z zachowaniem wymogów art. 15 k.p.a., mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W sposób wyczerpujący przeanalizował zebrany przez Organ I. instancji materiał dowodowy, uznał za wystarczający i rozpatrzył (art. 77 § 1 k.p.a.). Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenił, czy dana okoliczność (dobrowolność opuszczenia lokalu przez Skarżącą) została udowodniona (art. 80 k.p.a.), przeciwstawiając się utrzymywaniu fikcji meldunkowej. Poczynione zaś przez Wojewodę ustalenia znalazły wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wymeldowania R. G.. Wobec tego wymeldowanie jej spod wskazanego adresu pobytu stałego, jak trafnie przyjęły Organy obu instancji, było uzasadnione.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się zaś innych naruszeń procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.