Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1 par 1, 134 par 1, 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 6, 7, 8, 75 par 1, 77 par 1, 78 par 1, 80, 84
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 3 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, GIOŚ), po rozpatrzeniu zażalenia Pana S.M., zam. pod adresem: [...], ul. [...] (dalej jako: skarżący, strona) na postanowienie GIOŚ (dalej jako: organ I instancji), nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zobowiązujące skarżącego do oddania odpadów o kodach: 16 01 10*, 16 01 22, 16 08 01 w postaci: 2 sztuk kolumn kierowniczych z poduszkami powietrznymi, 2 sztuk zacisków hamulcowych, tarcz z klockami, 2 sztuk bębnów hamulcowych, 3 sztuk obudowy filtra powietrza z wkładami, 2 sztuk sterowników ABS, katalizatora, 2 sztuk tłumików, 1 sztuki sterownika poduszki powietrznej oraz 5 sztuk pasów bezpieczeństwa, których ponowne użycie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz. U. z 2005 r. nr 201 poz. 1666, dalej jako: rozporządzenie Ministra Infrastruktury), zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko, do podmiotu posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia:

1) uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie terminu jego wykonania,

2) utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie w pozostałym zakresie

3) określił termin wykonania niniejszego postanowienia, tj. w terminie nie dłuższym niż 30 od dnia otrzymania postanowienia.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] Kierownik Oddziału Celnego w L. zawiadomił GIOŚ o ujawnieniu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów w postaci ww. części samochodowych, przewożonych przez skarżącego z N. do Polski. Ujawnienie nielegalnego przemieszczania nastąpiło w wyniku dokonania zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu ww. przedmiotów. Zgłoszenia celnego dokonał pracownik Agencji celnej E. w imieniu skarżącego. Do ww. zawiadomienia załączono kopię dokumentu [...] wraz załącznikami oraz kopie rachunków z dnia [...] czerwca 2010 r., [...] września 2010 r., [...] października 2010 r., a także wykaz części samochodowych. Na podstawie przekazanej dokumentacji GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodach: 16 01 10*, 16 01 22, 16 08 01 w postaci: 2 sztuk kolumn kierowniczych z poduszkami powietrznymi, 2 sztuk zacisków hamulcowych, tarcz z klockami, 2 sztuk bębnów hamulcowych, 3 sztuk obudowy filtra powietrza z wkładami, 2 sztuk sterowników ABS, katalizatora, 2 sztuk tłumików, l sztuki sterownika poduszki powietrznej oraz 5 sztuk pasów bezpieczeństwa, których ponowne użycie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko, przez skarżącego, będącego odbiorcą odpadów, odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terenu N. na terytorium Polski. O powyższym organ zawiadomił stronę.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego GIOŚ, w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r., wezwał stronę postępowania do oddania ww. odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku ww. odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania ww. postanowienia. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o uznanie strony za osobę niewinną nielegalnego przemieszczenia i umorzenie postępowania. W toku ww. postępowania, postanowieniem znak: [...] z dnia [...] marca 2012 r., na wniosek strony GIOŚ wstrzymał wykonanie zażalonego postanowienia, ustalając termin jego obowiązywania do dnia, w którym postanowienie znak: [...] z dnia [...] lutego 2012 r. stanie się ostateczne.

GIOŚ nie uwzględnił zarzutów strony, podniesionych w zażaleniu i postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. w części, w której strona wezwana została do oddania przedmiotowych pojazdów do uprawnionego odbiorcy.

Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu II instancji i zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako: WSA w Warszawie), wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, iż ww. postanowienie wydane zostało z naruszeniem: art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa;

-art. 7, 8, 75 § 1, 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ odpowiednich działań, które miałyby na celu wnikliwe i ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów oraz poprzez ustalenie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;

-art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 80 oraz art. 107 k.p.a., poprzez niezwrócenie się do biegłego odpowiedniej specjalności o wydanie opinii na okoliczność ustalenia, iż przedmiotowe ruchomości nie odpowiadają wymaganiom jakościowym, czy przedmioty lub ich części nie nadają się do użytkowania i czy dla przedmiotowych ruchomości nie można wskazać żadnego zastosowania;

-art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonych przez stronę dowodów oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla jakich organ nie odniósł się do dowodu w postaci dostarczonego przez skarżącego oświadczenia Spółki A.;

-oparcie się na zupełnie nieadekwatnym dowodzie w postaci dowodów zakupu przedmiotowych ruchomości i ustaleniu na podstawie tychże dokumentów, że nabyte przez skarżącego ruchomości stanowiły odpady, mimo braku podstaw do przyjęcia takiego wniosku;

-nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, jaka rzeczywiście była wola sprzedającego przedmiotowe ruchomości;

-nieprzedstawienie logicznej argumentacji, przemawiającej za uznaniem przedmiotowych ruchomości za odpady w rozumieniu ustawy, w szczególności niepełne odniesienie się do okoliczności, że z dokumentów znajdujących się w zgromadzonym materiale dowodowym nie wynika, że skarżący nabył odpady, lecz części zamienne;

-niewykazanie umyślności po stronie skarżącego, co do ewentualnego wprowadzenia na teren Rzeczypospolitej Polskiej odpadów, wymaganej ustawą o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów;

-błędną interpretację stanu faktycznego, skutkującą uznaniem skarżącego za nabywcę odpadów (w tym niebezpiecznych);

-nieprecyzyjne wskazanie, czy i które z przedmiotowych ruchomości zostały zakwalifikowane do kategorii Q2 lub Q6 (czy obydwu kategorii), wymienionych w załączniku do ustawy o odpadach, według klasyfikacji przyjętej w załączniku III w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. 2006. 190. 1, dalej jako: rozporządzenie nr 1013/2006), a ponadto brak jakichkolwiek podstaw do dokonania takiej kwalifikacji (także z uwagi na brak stosownej opinii w tym zakresie),

-opieszałość w rozpoznaniu sprawy;

-art. 3 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. nr 185 poz. 1243 ze zm.), poprzez przyjęcie, że używane części zamienne, stanowiące przedmiot zakupu dokonanego przez skarżącego są odpadami, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy powyższych ustaleń nie potwierdza tego;

-art. 4 w związku z art. 2 ust. l pkt 4 i in. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez przyjęcie, że w sprawie miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów bez wymaganego zezwolenia (podczas gdy przywóz używanych części zamiennych nie wymaga jakiegokolwiek zezwolenia, wskazywanego w tej ustawie).

W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2014 r. na skargę, GIOŚ, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ II instancji wyjaśnił, iż według art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. nr 185 poz. 1243 ze zm.), obowiązującej w dacie sprowadzenia z N. do Polski przedmiotów objętych toczącym się postępowaniem oraz w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji, odpady oznaczały każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej jako: u.o.), obowiązującej w dacie wydania postanowienia przez organ II instancji, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Odpady powstają w wyniku procesów przetwarzania i konsumpcji na skutek odrzucania składników, dla których w danej chwili nie ma zastosowania lub sposobu dalszego przetwarzania. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, zgłoszenie celne dotyczyło objęcia procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu ciężarowego marki: [...] oraz używanych części samochodowych w postaci: 3 sztuk elementów zawieszenia, 2 sztuk konsoli, 2 sztuk foteli samochodowych, 8 sztuk drzwi samochodowych, 2 sztuk części plastikowych, 2 sztuk silników spalinowych z zapłonem iskrowym, 8 sztuk lamp, l sztuk skrzyni biegów oraz 2 sztuk półosi. Powyższe potwierdzają: kopia dokumentu [...] z dnia [...] października 2010 r., kopia wykazu części samochodowych załączona do ww. zgłoszenia oraz kopia dokumentu nabycia ww. samochodu ciężarowego z dnia [...] września 2010 r. W wyniku przeprowadzonej rewizji zgłoszonego towaru stwierdzono ww. pojazd ciężarowy oraz używane części samochodowe w ilości większej niż deklarowanej w zgłoszeniu. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wśród przedmiotów, które nie zostały objęte ww. zgłoszeniem znalazły się części w postaci: 2 sztuk kolumn kierowniczych z poduszkami powietrznymi, 2 sztuk zacisków hamulcowych, tarcz z klockami, 2 sztuk bębnów hamulcowych, 3 sztuk obudowy filtra powietrza z wkładami, 2 sztuk sterowników ABS, katalizatora, 2 sztuk tłumików, l sztuki sterownika poduszki powietrznej oraz 5 sztuk pasów bezpieczeństwa. Przewożone przez skarżącego części wyszczególnione zostały w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) zabrania się stosowania w pojeździe przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Oznacza to, że polski ustawodawca wyraźnie określił, iż nie mogą być ponownie użyte przedmioty wyposażenia i części wymontowane z pojazdów, gdyż zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko.

Części samochodowe objęte zaskarżonym postanowieniem z mocy ustawy objęte są zakazem ich ponownego użycia. Zdaniem Sądu, uzasadnione jest stanowisko GIOŚ, wyrażone w postanowieniach obu instancji, że przedmioty te należy zakwalifikować jako odpady. Skoro przedmiotowe części samochodowe są objęte ustawowym zakazem ponownego ich użycia, prawidłowy jest również wniosek organu, że przedmioty te nie nadają się do użytku, co z kolei wskazuje, że organ w toku niniejszego postępowania dokonał prawidłowej kwalifikacji omawianych przedmiotów do kategorii odpadów. W treści § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury znajduje się wykaz przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. W świetle takiej treści przepisu uprawnione jest stwierdzenie organu, iż wszystkie części i elementy wyposażenia, objęte ww. rozporządzeniem, po ich wymontowaniu nie spełniają wymagań z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wymagań istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania negatywnemu wpływowi na środowisko. Słusznie zatem podnosi organ twierdząc, że skoro części samochodowe, będące przedmiotami niniejszego postępowania, zostały ujęte w załączniku do ww. rozporządzenia, należało je zakwalifikować do kategorii odpadów.

GIOŚ w zaskarżonym postanowieniu jednoznacznie wyjaśnił, że wszystkie odpady objęte postępowaniem zostały zakwalifikowane do powyższych kategorii, zatem zarzut braku precyzyjności w tym zakresie zdaniem Sądu, należy uznać za nieuzasadniony.

Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ II instancji, według którego konsekwencją istnienia prawnego zakazu wykorzystania przedmiotów postępowania, jako części zamiennych do zamontowania w innych pojazdach, jest brak możliwości wykorzystania tych części w sposób zgodny z ich dotychczasowym przeznaczeniem. Wobec braku możliwości wykorzystania przedmiotów postępowania w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem, organ w sposób prawidłowy uznał, ze miał do czynienia z wystąpieniem przesłanki "pozbycia się". Sposób dokonanej przez GIOŚ wykładni pojęcia "pozbycie się" potwierdza powołany przez organ wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 2132/11) oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05, w którym orzeczono, że "zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadu w rozumieniu art. l lit. a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia pojęcia "usuwać".

Pojęcia te należy interpretować nie tylko w świetle celu dyrektywy, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale również w świetle art. 174 ust. 2 WE, który stanowi, że polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i że opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika stąd, że pojęcia te, a co za tym idzie pojęcie "odpady" nie mogą być interpretowane w sposób zawężający. Fakt, że dana substancja jest rzeczywiście "odpadem" w rozumieniu art. 1 lit a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie może zostać podważona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na "usuwaniu", zamiaru "usunięcia" lub zobowiązania do "usunięcia" substancji lub przedmiotu w rozumieniu tego przepisu. Państwa członkowskie mogą zatem dla przykładu określić rożne kategorie odpadów, zwłaszcza w celu ułatwienia organizacji i kontroli gospodarki odpadami, przy czym obowiązki wynikające z dyrektywy lub innych przepisów prawa wspólnotowego dotyczących odpadów winny być przestrzegane, a kategorie ewentualnie wyłączone z zakresu stosowania aktów dokonujących transpozycji obowiązków wynikających z dyrektywy, są wyłączone zgodnie z jej art. 2 ust. 1".

Ponadto Sąd stwierdza, że że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania. W literaturze, M. Górski zwraca uwagę na duże znaczenie wykładni określenia - "pozbycie się". Jego zdaniem, powinna ona być indywidualizowana, w szczególności gdy pojawiają się wątpliwość, czy wskutek pozbycia się dany przedmiot jest odpadem (J. Jerzmański, M. Górski, Pojęcia "odpady", "odpady komunalne", [w:] M. Górski, K. Nowacki, Prawne i organizacyjne obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi, Wrocław 2012, s. 55). Według art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Przepis ten definiuje pojęcie "odpady". Pojęcia nie powinny służyć tylko do informowania o treści norm prawnych, ale ich celem jest także wyznaczanie zakresu regulacji prawnej oraz jej celów. Pojęcie to jest podstawowym elementem treści u.o. Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu.

Odpadem jest substancja lub przedmiot. Ta szczególna natura odpadu jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów. Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu możemy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla posiadacza odpadów. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga stosowania kryteriów prawnych wynikających z u.o. Zwłaszcza w odniesieniu do przedmiotów lub substancji, które są odpadami możemy mówić np. o wartości początkowej oraz wartości bieżącej i końcowej. Odpad ma wartość końcową. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: ETS) podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (Wyrok ETS z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z dnia 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.) W orzecznictwie NSA ukształtowanym na gruncie ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. wyrażony został pogląd według, którego "Pojęcie «pozbycie się», które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, LEX nr 1276193). Elementem istotnym, które należy brać pod uwagę w interpretacji pojęcia "odpady" jest określenie "użyteczność", które oznacza zdolność do zaspokajania ludzkich potrzeb. Celem działalności gospodarczej jest wytworzenie rzeczy i usług, które mają użyteczność. Produkt, jeżeli zaspokaja jakąś potrzebę, jest użyteczny, a użyteczność stanowi jego wartość. Użyteczność taką traci dla dotychczasowego posiadacza, kiedy on się pozbywa substancji lub przedmiotu.

Nieużyteczność odpadów może być charakteryzowana w uwzględnieniem podziału na: nieużyteczność względną i bezwzględną. Nieużyteczność względna ma miejsce wówczas, gdy odpad nie nadaje się do wykorzystania w produkcji podstawowej w miejscu w którym powstał, posiada natomiast wartość w produkcji ubocznej lub podstawowej w innym miejscu. Nieużyteczność bezwzględna ma miejsce wówczas, gdy odpady utraciły wszelką wartość użytkową. Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Nie są one więc dla posiadacza użyteczne i stają się zbędne.

Odpadami są zatem części samochodowe, których posiadacz pozbył się i które nie mogą już być użytkowane w dotychczasowy sposób, więc są niezdatne do dalszego bezpośredniego wykorzystania w pojeździe ze względu na stopień ich zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń (por. też wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., I SA/Ka 2252/98, OSP 2000/3/39). Jednym z podstawowych elementów przesądzających o tym, że dany przedmiot czy substancja staje się odpadem jest zachowanie dotychczasowego posiadacza, polegające na pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Dla oceny, czy zaszło "pozbycie się" danego przedmiotu, istotna jest także ocena przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, które skłoniły posiadacza do tej zmiany. Może to być np. nieprzydatność lub niemożliwość wykorzystania w dotychczasowy sposób.

Przez zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy należy rozumieć zarówno pojazdy, jak i ich części. Dla uznania, że określone przedmioty czy substancje stanowią odpady, bez znaczenia jest oznaczenie ładunku przez nadawcę oraz wiedza dokonującego przewozu o charakterze ładunku. Nie ma również znaczenia okoliczność, że odbiorca dokona sortowania części samochodowych w celu ewentualnego ponownego użycia niektórych z nich. Decydujący jest stan z chwili dokonywania przewozu. Nie ma także znaczenia okoliczność, czy niektóre części przewożone były w większych podzespołach. Żaden z tych podzespołów nie stanowił przecież samodzielnej, zdolnej do ruchu części pojazdu. Zatem prawidłowe jest stanowisko organów, że przywóz do Polski wymienionych części samochodowych, stanowiących odpady.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego Sąd stwierdza, iż skarżący miał możliwość dokonania weryfikacji ilości nabytego towaru w N. W momencie zakupu towaru, jak i po jego załadunku oraz w trakcie transportu, przewożone części nie były zaplombowane. Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, że przedmioty uznane za odpady zostały załadowane stronie omyłkowo i nie były przeznaczone do wwiezienia na terytorium Polski, a tym samym strona błędnie została uznana za osobę, która dokonała nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów. Ilość przewożonych przez Skarżącego części ujawniona podczas rewizji jest prawie 3-krotnie wyższa od ilości zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym. Z dokumentów zakupu części nie wynika jakie rodzaje części samochodowych zostały zakupione przez stronę. Na ww. dokumentach widnieje jedynie oznaczenie marki pojazdu oraz numerów rejestracyjnych. Użycie w dokumentach ogólnego słowa "PARTS", czyli CZĘŚCI, wskazuje, że skarżący nabył nieokreśloną co do rodzaju i ilości masę części samochodowych pochodzących z różnych pojazdów marki [...]. Części te na dokumencie zakupu nie były oznaczone rodzajowo, nie były oddzielnie wycenione i nie posiadały własnego oznakowania. Świadczy to o tym, iż skarżący był odbiorcą masy różnych używanych części samochodowych, stanowiących odpady. W celu ustalenia statusu prawnego używanych części pojazdów marki [...] organ prawidłowo zastosował definicję legalną pojęcia odpady.

Odpadami według ETS, są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C 304)94,C-330/94,C- 342/94,C-224/95 - publ. ERC 1997/6/1-03561).

W konsekwencji wobec uznania przedmiotowych części samochodowych za odpad, GIOŚ prawidłowo wszczął postępowanie w tym przedmiocie na podstawie art. 25 ust. pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. nr 124 poz. 859 ze zm., dalej jako: u.m.p.o.) oraz stosownie do art. 27 ust. 2 pkt 1 u.o. zobowiązał skarżącą jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia przemieszczenia odpadów, którego to skarżący nie dokonała, do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku tych odpadów.

Zdaniem Sądu, brak jest także podstaw do twierdzenia, by organ zobowiązany był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że GIOŚ jest wyspecjalizowanym organem administracji, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie zakres wiedzy specjalistycznej.

W ocenie Sądu, dowody zebrane przez organ w sprawie były wystarczające do kwalifikacji tych części samochodowych jako odpadów, co wykazano wyżej. Inspektor ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Inspektor w szczególności odniósł się do faktury wystawionej w związku z transportem części samochodowych marki [...]. Brak wyszczególnienia na fakturze poszczególnych części tylko potwierdza, że przedmioty te w zamierzeniu skarżącego nie miały utrzymać dotychczasowego przeznaczenia i potraktowane zostały jako odpady.

Odnosząc się do uznania skarżącego za odbiorcę odpadów, Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie - rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W świetle przytoczonej wyżej definicji legalnej odbiorcy odpadów, nie można mieć wątpliwości, iż skarżący był odbiorcą odpadów, przywiezionych nielegalnie z terytorium N. na terytorium Polski.

Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 odbiorcą jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia.

Odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest podmiot, do którego odpady są przesłane w celu odzysku lub unieszkodliwienia, ale z naruszeniem przepisów rozporządzenia 1013/2006. Pojęcie nielegalnego przemieszczenia odpadów zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 35 rozporządzenia 1013/2006 następująco: "nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane:

a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

c) w przypadku gdy zgoda zainteresowanych właściwych organów została uzyskana w wyniku fałszerstwa, wprowadzenia w błąd albo oszustwa; lub

d) w sposób, który nie jest zgodny z określonym w dokumencie zgłoszeniowym lub w dokumentach przesyłania; lub

e) w sposób, który prowadzi do odzysku lub unieszkodliwiania niezgodnego z przepisami wspólnotowymi [UE] lub międzynarodowymi; lub

f) z naruszeniem art. 34, 36, 39, 40, 41 i 43; lub

g) zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4, w odniesieniu do którego stwierdzono, że:

i) zawiera odpady, które nie zostały wyszczególnione w załącznikach III, IIIA lub IIIB; lub

ii) został naruszony art. 3 ust. 4;

iii) przemieszczanie jest realizowane w sposób, który nie został konkretnie określony w dokumencie, o którym mowa w załączniku VII".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o., skarżący w sposób prawidłowy został uznany przez organ za osobę fizyczną, do której zostały przemieszone nielegalnie odpady. Przemieszczenia tego skarżący dokonał osobiście. Odpady te były własnością skarżącego. Sąd zwraca uwagę, że definicja ustawowa odbiorcy odpadów powinna być interpretowana przede wszystkim w kontekście warunków określających sposoby posługiwania się jej treścią na gruncie przepisów u.m.p.o. w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.

Odbiorcą odpadów powstałych po zdemontowaniu pojazdów marki [...] był skarżący. Chodzi tu ogólnie o sens zrelatywizowany, a nie absolutny pojęcia odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie. W ocenie Sądu, jedną z podstawowych funkcji przepisów u.m.p.o., która ma swoje odzwierciedlenie m.in. w definicji odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie jest prewencja w postępowaniu z odpadami. Z tego powodu ustawodawca dużą wagę przywiązuje do wykorzystania różnych form prewencyjnych instrumentów prawa. Ich celem jest sterowanie działaniami organów administracji w ten sposób, aby możliwie jak najwcześniej zapobiegać powstaniu negatywnych skutków związanych z nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów. Jednym z takich instrumentów jest definicja legalna odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie.

W przedmiotowej sprawie nie jest zatem sporne, że skarżący był odbiorcą odpadów w postaci części samochodowych pochodzących ze zdemontowanych pojazdów marki [...], a więc także stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu przed GIOŚ, prowadzonym w trybie art. 25 ust. 1 u.m.p.o.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie naruszył także norm wynikających z treści art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zagadnienia związane z postępowaniem organów w okolicznościach stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów określa art. 25 u.m.p.o. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne.

Powyższe argumenty wskazują, że organ przeprowadził postępowanie prawidłowo, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów formułujących zasady postępowania dowodowego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdza, iż niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 75 § 1, art. 77 § 1, 78 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, w świetle przepisów u.m.p.o. organ nie miał obowiązku wykazania umyślności po stronie skarżącego. Sąd nie stwierdził także opieszałości w rozpoznaniu sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.