Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 565/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej T. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 03.12.2021 r., znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w O., utworzonej z działki nr [...] o aktualnej powierzchni 0,5215 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] według mapy z projektem podziału nieruchomości wchodzącej w skład operatu o identyfikatorze [...]

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 95 pkt 7 tej ustawy wskazując, że w ostatnio wskazanej regulacji ustawodawca poprzez zastosowanie liczby pojedynczej przewidział możliwość wydzielenia tylko jednej działki budowlanej, a nie kilku działek. Natomiast z przedłożonego projektu podziału nieruchomości wynika, że wydzielone zostały dwie działki budowlane [...] i [...]. Dalej organ przedstawił rozumienie art. 95 pkt 7 u.g.n., popierając je stanowiskiem sądów administracyjnych, zaś odnosząc je do realiów tej sprawy wskazał, że podany przez T. K. w odpowiedzi na wezwanie organu cel dokonania podziału jest bezzasadny i nie uzasadnia zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. Organ zauważył, że podlegająca podziałowi działka jest już działką budowlaną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionych na niej budynków mieszkalnych, a dotychczasowy sposób zagospodarowania nie uniemożliwia korzystania z przedmiotowego budynku oraz realizacji uprawnień budowlanych związanych z modernizacją zarówno jednego, jak i drugiego budynku mieszkalnego.

Po rozpatrzeniu odwołania T. K. wniesionego od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity : Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej też jako "u.g.n." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej także jako "k.p.a."

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że postępowanie toczy się na skutek złożonego przez T. K. z wniosku w dniu 27.10.2021 r. o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - tj. działki nr [...] położonej w O. przy ul. [...] w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z załączonym do wniosku projektem podziału ww. nieruchomości, wnioskodawca zamierza z działki nr [...] wydzielić zabudowaną budynkiem mieszkalnym działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 0,2402 ha, działkę nr [...] o powierzchni 0,2195 ha i zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 0,0618 ha.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując ponownego rozpatrzenia wniosku i jednoczesnej kontroli kwestionowanego obecnie rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdziło, że zarzuty odwołania pozostają niezasadne.

Warunki dopuszczalności podziałów nieruchomości regulują przepisy art. 93 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 93 ustawy wprowadza zasadę, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (a w razie jego braku z zapisami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i przepisami odrębnymi - tak art. 94 ust. 1 ustawy). Z treści przepisu art. 93 ust. 4 wynika, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 ustawy, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy.

Przytoczono treść art. 95 u.g.n. podkreślając, że w przepisie tym wprowadzone zostały wyjątki umożliwiające wydzielenie działek niezależnie od ustaleń planu miejscowego (wyjątki wynikające z innych priorytetów niż zgodność z planem miejscowym i możliwość zagospodarowania w zgodzie z planem nowych nieruchomości powstałych w wyniku podziału nieruchomości). W odniesieniu do tych wyjątkowych regulacji zrezygnowano z obowiązku przeprowadzania m.in. postępowania opiniodawczego z art. 94 ust. 3 ustawy.

Skoro zatem przewidziane w art. 95 pkt 1-8 u.g.n. podziały, stanowią wyjątki od zasady wyrażonej w art. 93 ust. 1 u.g.n. i dopuszczają dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego, (a w razie jego braku do ustaleń decyzji wz, czy przepisów odrębnych) to przepisów ich regulujących nie należy interpretować rozszerzające Podział dokonywany na cele określone w art. 95 u.g.n. może służyć wyłącznie tym celom i musi spełniać wszystkie przesłanki określone w tym przepisie.

Podstawy podziału nieruchomości wymienione w art. 95 pkt 1-8 u.g.n. są w stosunku do siebie niezależne, a ustalenie i zbadanie zasadności każdej z nich wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania nakierowanego na ustalenie wystąpienia przesłanek właściwych dla danego celu podziału (por. też wyrok WSA w Warszawie z 23.05.2006 r., I SA/Wa 1739/05, LEX nr 227695).

Zgodnie z brzmieniem art. 95 pkt 7 u.g.n, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.

Cytowany przepis posługuje się pojęciem "działki budowlanej", dlatego też konieczne jest przywołanie także jej ustawowej definicji. W świetle art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami działką budowlaną jest zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.

Na podstawie powyższego przepisu może zatem dojść do podziału nieruchomości, jeśli jego celem jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Oznacza to. że w przypadku, gdy dotychczasowa, zabudowana już nieruchomość ma być przedmiotem podziału, podział taki jest możliwy, jeśli zmierza do wydzielenia tej części dzielonej nieruchomości, która - tworząc działkę budowlaną, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami - zapewni zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z posadowionych na niej budynków i znajdujących się na niej urządzeń.

Słusznie przy tym zauważył organ I instancji, że w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Przy czym ustawodawca dopuszcza możliwość wydzielenie tego typu działek wyłącznie w sytuacji wydzielania działek, na których znajduje się istniejący budynek mieszkalny.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu podziału twierdząc, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. wyklucza możliwość wydzielenia więcej niż jednej działki budowlanej, a taka sytuacja wynika z projektu podziału dz. nr [...]. Zdaniem tut. Kolegium stanowisko organu, oparte na literalnej wykładni ww. przepisu, nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Rację bowiem ma Odwołująca, że w orzecznictwie ugruntowany jest odmienny podgląd w omawianej kwestii. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, użycie liczby pojedynczej w ww. przepisie powinno być odczytywane jako dopuszczalność wydzielenia przynajmniej jednej działki gruntu dla osiągnięcia celu określonego w tym przepisie i drugiej dziatki gruntu, jako reszty areału dzielonej nieruchomości, która nie musi, ale może spełniać kryteria działki budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03.09.2021 r., sygn. akt I OSK 2632/20 podzielił wcześniejsze stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 09.12.2016 r., sygn. akt I OSK 451/13 (CBOSA) stwierdzając, że art. 95 pkt 7 u.g.n. obejmuje również sytuację, w której ma dojść do wydzielenia więcej niż jednej działki budowlanej, gdyż inne rozumienie tego przepisu byłoby nielogiczne i skutkowało koniecznością wydawania wielu odrębnych decyzji podziałowych w przypadku żądania obejmującego wydzielenie kilku działek z jednej nieruchomości. Odczytanie go jako przepisu zezwalającego na zastosowanie owego wyjątku tylko jednokrotnie w odniesieniu do jednej nieruchomości, nie ma uzasadnienia prawnego i byłoby sprzeczne z celem przepisu. Użyta forma wyrażenia "wydzielenie działki" jest tylko sformułowaniem językowym, którego niepodobna odczytywać literalnie. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 10.05.2016 r., sygn. akt II SA/Bk 234/16, (CBOSA) uznał, że wykładnia art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może prowadzić do wniosku, że w wyniku podziału może powstać tylko jedna działka budowlana, a jeśli powstaną dwie to wyklucza to możliwość zastosowania tej regulacji. Takie rozumienie tego przepisu niweczy bowiem cel i sens tej regulacji (zob. również J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki i M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Wydanie 7, Wyd. CH. Beck Warszawa 2021, str. 446 i nast.). Powstanie przy tym tej ostatniej działki nie jest oczywiście celem podziału, określonego w art. 95 ust. 7 u.g.n., ale jest to po prostu jego konsekwencją (zob. wyrok NSA z 16.10.2013 r., sygn. akt I OSK 1027/12, CBOSA).

Wydzielenie działki budowlanej, na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., jest możliwe, gdy dla korzystania z posadowionego na konkretnej działce budynku nie jest konieczne korzystanie z całego areału (całej powierzchni działki). Oznacza to, wbrew twierdzeniom organu I instancji, że jest możliwe, aby w wyniku podziału z dotychczasowej działki (tu działki nr [...]) zostały wydzielone trzy działki, z których dwie będą działkami budowlanymi i będą niezbędne do korzystania z posadowionych na nich budynków. Podkreślić też trzeba, że również w doktrynie wskazuje się, że nie można wykluczyć zastosowania ww. przepisu w sytuacji, w której istnieją już dwa budynki mieszkalne, jako odrębne obiekty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, dla których istnieje potrzeba wydzielenia działek gruntu do korzystania z tych budynków (zob. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami Komentarz, wydanie 7., C.H. Beck Warszawa 2021, str. 448). Taka zaś sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie.

Pomimo jednak błędnego rozumienia art. 95 pkt 7 u.g.n. przez organ I instancji, zasadna była odmowa zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości z powodu braku wykazania przez Wnioskodawczynię, że celem podziału jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.

Jak słusznie wskazał organ I instancji, w świetle ww. definicji działki budowalnej, wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego dotyczy zabudowanych działek budowlanych tj. takich, które po wydzieleniu umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z posadowionego budynku na wydzielanej działce. Niezbędność taka, w ocenie tut. Kolegium, zachodzi wówczas, gdy do korzystania z budynku mieszkalnego wydzielenie działki budowlanej jest konieczne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to coś więcej niż opłacalność, czy wygoda. Wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Lu 639/19). Zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 615/19).

W przedmiotowej sprawie trafnie organ I instancji stwierdził, że przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu nie uniemożliwia Stronie korzystania z zabudowanej przez nią działki. Wnioskowana do podziału działka jest działką budowlaną, zabudowaną dwoma budynkami mieszkalnymi wolnostojącymi o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionych na niej budynków. Wielkość, dotychczasowy sposób zagospodarowania i położenie nieruchomości, którą planuje podzielić Odwołująca umożliwiają korzystanie ze zrealizowanych na niej budynków mieszkalnych. W szczególności każdy z wybudowanych budynków posiada dostęp do drogi i jest wyposażony w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z tych budynków, co wynika z mapy z projektem podziału działki. Podkreślenia wymaga też, że powyższych ustaleń faktycznych nie zakwestionowała Odwołująca, wskazując zresztą w odwołaniu, że samo podzielenie działki nie spowoduje zmiany komfortu korzystania z budynku mieszkalnego. Nadto, Odwołująca zrealizowała już na działce nr [...] swoje uprawnienia budowlane, wznosząc na niej budynki mieszkalne. Tym samym zdaniem Kolegium niesporne w sprawie jest, że projektowane do wydzielenia działki budowlane nie są niezbędne do korzystania z posadowionych na nich budynków mieszkalnych.

W odwołaniu strona wyraźnie wskazała, że utworzenie odrębnej nieruchomości składającej się z dz. nr [...] i [...] ma służyć przeniesieniu prawa do części dzielonej nieruchomości na następców prawnych odwołującej, którzy przeprowadzą modernizację istniejącej zabudowy wiążącą się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Okoliczności te, niewątpliwe istotne z punktu widzenia interesów Odwołującej, nie mogą jednak stanowić argumentów przemawiąjących za dokonaniem podziału nieruchomości. Nie dotyczą one bowiem przesłanki dokonania takiego podziału, jaką jest niezbędność podziału do korzystania z budynku mieszkalnego.

Zaakceptowanie przeciwnej interpretacji normy art. 95 pkt 7 u.g.n. prowadziłaby do sytuacji, w której w każdym przypadku realizacji przez właściciela na nieruchomości niepodlegającej podziałowi kilku budynków mieszkalnych, podział takiej nieruchomości byłby z założenia zasadny. W ocenie Kolegium, interpretacja taka nie byłaby zgodna z intencją ustawodawcy i prowadziłaby do istotnego rozszerzenia zakresu stosowania normy art. 95 pkt 7 u.g.n. oraz istotnego zwiększenia ilości podziałów nieruchomości naruszających postanowienia planistyczne. Jak zaś stwierdziła sama Odwołująca, projekt podziału objęty niniejszym postępowaniem jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego dla tego terenu. Tymczasem dopuszczalność zastosowania wyjątkowego trybu podziałowego z art. 95 pkt 7 u.g.n. wymaga zawężającej jego interpretacji, uwzględniającej cel tej regulacji służący wydzieleniu działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Taki zaś cel nie został zrealizowany w przedmiotowej sprawie. Dodać należy, że ustaleń tych nie może zmienić ustalenie funkcji przedmiotowej nieruchomości w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminę-, które po pierwsze jako akt kierownictwa wewnętrznego nie ma mocy wiążącej w tej sprawie, a po drugie nie ma znaczenia w sprawie podziału dokonywanego w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Podobnie należę- ocenić twierdzenie Strony, że wydzielenie dz. nr [...] nie jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości, w oparciu o wskazywaną przez wnioskodawcę regulację art. 95 pkt 7 u.g.n. Decyzja pierwszoinstancyjna co do rozstrzygnięcia pozostaje prawidłowa i choć potwierdził się zarzut błędnej wykładni art. 95 pkt 7 u.g.n. poprzez przyjęcie niemożliwości wydzielenia kilku działek budowlanych na skutek podziału, to istotnie nie został wykazany cel podziału umożliwiający zastosowanie art. 95 pkt 7 u.g.n.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. K.. W skardze podniosła, że jest właścicielką nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w O. przy ul. [...] objętej KW nr: [...] Powyższa działka jest zabudowana m.in. budynkiem mieszkalnym nr [...]. Skarżąca pragnie przenieść prawo własności budynku mieszkalnego nr [...] na syna, co związane jest z koniecznością wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z tegoż budynku mieszkalnego. Z przyczyn, które w części uchyliło SKO w K., Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił zatwierdzenia projektu podziału, decyzję tę podtrzymało SKO w K. uzasadniając to brakiem uzasadnienia celu podziału.

Trudno się zgodzić z przyjętą przez SKO interpretacją. W każdym wniosku jako cel wnioskowanego podziału skarżąca wskazywała: "Celem projektowanego podziału jest wydzielenie zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki budowlanej oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,2402 ha niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego (...) Projektowana do wydzielenia działka nr [...] jest zabudowaną działką gruntu, posiada wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego".

W żaden sposób obydwa organy nie zakwestionowały faktu, że wydzielana działka nr [...] jest działką budowlaną w rozumieniu przepisów, a więc należy uznać, że wydzielana działka nr [...] jest działką budowlaną niezbędną do korzystania z budynku mieszkalnego, a więc spełnia kryteria określone w ustawie.

Podnoszony przez obydwa organy argument, że przedmiotowy podział doprowadzi do nadmiernego rozdrobnienia nie można uznać za słuszny, skoro wydzielana działka ma powierzchnię większą niż określona minimalna powierzchnia w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego.

Prawo do wykonywania prawa własności, a więc prawo do korzystania z budynku mieszkalnego, nieodłącznie wiąże się z prawem do przekazania tego prawa na rzecz innej osoby, a to z kolei wiąże się z koniecznością do wyodrębnienia gruntu niezbędnego do korzystania z budynku mieszkalnego. SKO w K. nie uwzględniło tego faktu ograniczenia prawa własności, które wynika wprost z art. 21Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Ponieważ strony nie wykonały powyższego wezwania, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona.

Sprawa niniejsza dotyczy odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Z przedłożonego w październiku 2021 r. wniosku o zatwierdzenie projektu podziału (wraz z załącznikami, w tym projektem podziału) wynika, że jedna duża działka ma zostać podzielona trzy mniejsze; każda z projektowanych do wydzielenia działek ma zapewnioną obsługę komunikacyjną – bezpośredni dostęp do dróg publicznych; z akt sprawy wynika też powód podziału tj. chęć wydzielenia działki zabudowanej domem mieszkalnym, przekazania działki wraz z domem następcy (synowi), celem umożliwienia mu zainwestowania w gruntowny remont domu.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżąca chce uzyskać skutek jakim jest podział nieruchomości, zaś podstawa prawna na której podział nastąpi, a skutek zostanie osiągnięty, stanowią zapewne dla skarżącej kwestie drugorzędne.

Prawdą jest, że skarżąca wskazała we wniosku jako podstawę podziału art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm. – dalej u.g.n.), czyli przepis, który przewiduje kilka wyjątków od zasady, jaką jest dokonywanie podziałów nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu miejscowego.

Organy rozpatrując wniosek o zatwierdzenie podziału bardzo szczegółowo opisały i zinterpretowały zasady na jakich owe wyjątki z art. 95 u.g.n. (a konkretnie art. 95 pkt.7) mogą zostać zastosowane, jednak w żaden sposób nie odniosły się do kwestii podstawowej: dlaczego nieruchomość skarżącej nie może zostać podzielona na zasadach ogólnych – czyli na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co więcej, w żadnym miejscu uzasadnienia swoich decyzji organy nie wspomniały nawet o tym, czy w tym terenie plan miejscowy obowiązuje, a jeśli tak, to jaki, nie zostały podane dane uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia takiego planu, nie wskazano konkretnej treści zapisów, które nie pozwalają na podział na zasadach ogólnych. Zdaniem Sądu, aby organ mógł w sposób miarodajny rozpoznać wniosek o podział na podstawie wyjątku, najpierw jest obowiązany rozważyć czy jego rozpoznanie jest możliwe na zasadzie reguły.

Tego, że w tym terenie jakiś plan miejscowy jednak obowiązuje, można się jedynie domyślać z odwołania skarżącej oraz ze skargi.

W szczególności w odwołaniu skarżąca wskazuje, że przed podjęciem działań zmierzających do podziału, ustaliła w gminie, że jedyną możliwością jest podział na podstawie art. 95 pkt. u.g.n.; wówczas też wskazano jej w UMiG O., że powinna uzyskać zapewnienie zarządcy drogi o możliwości wykonania zjazdu.

Skarżąca przedłożyła do wniosku pismo Zarządu Drogowego w O. z dnia 17 grudnia 2020 r. (k. 4 akt adm.). Pozyskania takiej opinii nie przewiduje art. 97 ust. 1a u.g.n., zatem wnosić należy, że powyższe twierdzenia skarżącej są prawdziwe – sama tylko lektura ustawy nie naprowadziłaby jej wszak do wniosku, żeby o dokument taki się starać. Cała bowiem nieruchomość przeznaczona do podziału położona jest u zbiegu dwóch dróg publicznych, co bez trudu widoczne jest na mapie i bez szczególnych wiadomości specjalnych i wnikliwej analizy pozwala stwierdzić, że projektowane do wydzielenia nieruchomości będą miały zapewniony bezpośredni dostęp do dróg publicznych. W skardze natomiast T. K. twierdzi, że "wydzielana działka ma powierzchnię większą niż określona minimalna powierzchnia w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego". Do argumentu tego, w odpowiedzi na skargę, SKO w K. nie odniosło się żaden sposób.

Tym samym zarówno akta sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I Instancji, nie pozwalają na weryfikację dopuszczalności podziału nieruchomości skarżącej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W tej sytuacji, dokonując oceny prowadzonego postępowania na podstawie przekazanych akt sprawy, należało dojść do przekonania, że organy naruszyły przepisy postępowania tj. przede wszystkim art. 7 Kpa (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), a także art. 8 § 1 Kpa (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.) - w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie prowadząc postępowanie, organ I Instancji będzie obowiązany rozważyć możliwość podziału nieruchomości skarżącej T. K. na dowolnej podstawie prawnej, jak również wyjaśnić skarżącej czy i jaki podział jej nieruchomości w ogóle jest możliwy.

Wobec powyższego zaskrzona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu i Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 200 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu.