Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1156/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) NSA Grażyna Danielec WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2006r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19.10.2004r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] .09.2004 r. orzekł o wymeldowaniu R. S. z miejsca pobytu stałego w [...] Nr [...] .

W uzasadnieniu decyzji organ meldunkowy wskazał, że postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek K. J. -właścicielki domu w [...] Nr [...] . Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym została wydana w dniu [...].04.2004 r., decyzja pierwszoinstancyjna orzekająca o wymeldowaniu R. S. z miejsca pobytu stałego w [...] Nr [...] . Od tej decyzji R. S. złożyła odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] .06.2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia polecając zbadać i wyjaśnić czy faktycznie i dobrowolnie R. S. opuściła miejsce pobytu stałego oraz czy zamieszkuje w spornym budynku z zamiarem pobyto stałego.

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania Komornik Sądowy Rewiru przy Sądzie Rejonowym w [...] przesłał do Urzędu Gminy [...] zawiadomienie Sygn. akt [...] z dnia [...].06.2004 r., o wszczęciu egzekucji przeciwko dłużnikowi R. S., wzywające ją do dobrowolnego wykonania wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] .02.2004 r., sygn. akt [...] i wydania spornego lokalu wierzycielowi – K. J., w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

W dniu [...].07.2004 r. w Urzędzie Gminy [...] przeprowadzono rozprawę administracyjną, przy czym w rozprawie tej nie uczestniczyła R. S., gdyż - jak oświadczyła Z. S., jej pełnomocnik - w tym czasie była ona chora. W czasie rozprawy Z. S., pełnomocnik R. S., oświadczyła, iż wie, że ma ona zwrócić klucze do spornego lokalu, ale jest jeszcze czas do [...] lipca 2004 r. oraz, że w dalszym ciągu zamierza tam mieszkać.

Uwzględniając prawomocność wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] .02. 2004 r., sygn. akt [...] nakazującego R. S. opróżnienie z osób i rzeczy oraz wydanie K. J. lokalu mieszkalnego w budynku w [...] nr [...] , zakreślony w zawiadomieniu Komornika tego Sądu termin wykonania tego wyroku, organ meldunkowy wstrzymał się z wydaniem decyzji do czasu wykonania wyroku.

W dniu [...].09.2004 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęła kopia protokołu Komornika Sądowego Rewiru przy Sądzie Rejonowym w [...] , sygn. akt [...] z dnia [...] .09.2004 r. o opróżnieniu i wydaniu K. J. w tymże dniu pomieszczenia w budynku w [...] Nr [...] , dotychczas zajmowanego przez R. S..

Do dnia wydania decyzji R. S. nie dopełniła obowiązku wymeldowania się ze spornego mieszkania. W tej sytuacji w ocenie organu meldunkowego, spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

R. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa materialnego przez przyjęcie za podstawę decyzji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w tym przypadku nie powinien mieć zastosowania. Jednocześnie wniosła o przywrócenie prawa do stałego meldunku w lokalu mieszkalnym położonym w [...] pod nr [...] .

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że przyjęta za podstawę decyzji okoliczność opuszczenia miejsca pobytu-stałego przez okres czasowy trwający ponad 2 miesiące nigdy nie miała miejsca a zatem odwołująca nie miała obowiązku wymeldowania się ze stałego miejsca pobytu. Komornik przeprowadzający egzekucję nie usunął rzeczy należących do R. S. pozostawiając je pod nadzorem przejmującej lokal, która po wymianie zamków uniemożliwia odwołującej się powrót do lokalu mieszkalnego prawnie zajmowanego. Ten stan rzeczy w ocenie odwołującej wskazuje na to, że eksmisja winna być uznana za bezskuteczną chociażby z tego względu, że skuteczna eksmisja wymaga, aby osoba opróżniła i opuściła lokal z rzeczy i osób jej prawa reprezentujących.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 19.10.2004 r. [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w obowiązującym stanie prawnym- po wprowadzeniu zmian od 1.05.2004 r. ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych -zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ l instancji wynika, że w dniu [...] .09.2004 r. została wykonana przez Komornika Sądowego Rewiru przy Sądzie Rejonowym w [...] , eksmisja R. S. z budynku nr [...] w [...] . Eksmisja ta została wykonana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] .02.2004 r. sygn. akt [...]. Wykonanie przymusowej eksmisji przez Komornika Sądowego na podstawie prawomocnego wyroku uznaje się za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Uznać zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka określona w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunkująca wymeldowanie R. S. ze spornego budynku, którą to przesłanką jest opuszczenie miejsca pobyt stałego.

Pobytem stałym w rozumieniu art. 6 ust l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest "zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". R. S. w miejscu swojego pobytu nie przebywa i dlatego nie można uznać, aby powyższy lokal był Jej miejscem pobytu stałego. Organ administracyjny wydając decyzję w kwestii wymeldowania bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny, jaki istnieje w dacie jej wydania. W dacie wydania decyzji R. S. w przedmiotowym lokalu nie przebywała i pozostawienie nadal zameldowania pod dotychczasowym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową.

Podniesiony w odwołaniu zarzut, na czynności Komornika Sądowego, nie może spowodować zmiany zaskarżonej decyzji, albowiem skargi na powyższe sprawy Odwołująca winna kierować do sądu, gdyż tylko tam mogłaby dochodzić swoich roszczeń. Kolejny zarzut, iż organ l instancji orzekając o wymeldowaniu powołał się na przepisy R. S. niedotyczące, nie jest trafny, albowiem w myśl przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych na podst. art. 15 ust. 2 można wymeldować osobę, która zarówno nie przebywa w miejscu swojego pobytu stałego, jak również czasowego trwającego ponad 2 miesiące, są to bowiem dwa różne pobyty, każdy mający inny charakter.

Dlatego w ocenie organu odwoławczego, decyzja organu l instancji została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia.

R. S. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedmiotowy budynek opuściła, ponieważ została do tego zmuszona przez K. J.. Żądanie wymeldowania skarżącej nie ma uzasadnienia prawnego, ponieważ przeczy to prawu własności skarżącej, która była zobowiązana do zapewnienia dożywotniego wspólnego zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w dniu [...].09.2004r. została wykonana przez Komornika Sądowego eksmisja skarżącej z przedmiotowego budynku. Wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądowego uznaje się za równoznaczne z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu. Bezspornym jest, że skarżąca w dacie wydawania decyzji administracyjnej nie przebywała w przedmiotowym lokalu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co, następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

Zgodnie z obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej i pierwszoinstancyjnej decyzji w niniejszym postępowaniu, treścią art. 15 ust. 1. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.- o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, póz. 960 z p. zm.) "Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca". Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 15 ust.2 wskazanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych-" organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".

Jest to obowiązek ustawowy, którego niewykonanie wywołuje po stronie organu meldunkowego obowiązek dokonania wymeldowania, ponieważ ewidencja ludności ma za zadanie rejestrowanie faktycznego pobytu osób. Należy podkreślić, że obowiązek ten jak wynika ze wskazanego przepisu, winien być wykonany przez osobę opuszczającą miejsce stałego pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ l instancji wynika, że w dniu [...] września 2004 r. została wykonana przez Komornika Sądowego Rewiru przy Sądzie Rejonowym w [...] , sygn. akt [...] eksmisja R. S. z budynku nr [...] w [...]. Eksmisja ta została wykonana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. sygn. akt [...] nakazującego R. S. opuszczenie lokalu mieszkalnego w budynku w [...] nr [...] i opróżnienie go z osób i rzeczy jej prawa reprezentujących oraz wydanie K. J..

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym przez opuszczenie lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku meldunkowego i nie jest dobrowolnym opuszczeniem sytuacja, w której strona została do tego zmuszona w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego. Prawomocny wyrok orzekający eksmisję skarżącej stanowi jednak nie tylko dowód utraty uprawnień do przebywania w spornym lokalu, co w sprawie meldunkowej nie ma znaczenia w obowiązującym stanie prawnym. Orzeczenie prawomocne- na podstawie art.365 §1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.-Kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. Nr 43, póz. 296 z p. zm.)- wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Wykonanie takiego wyroku w drodze egzekucji komorniczej a więc polegającej na usunięciu dłużnika oraz osób i rzeczy prawa jego reprezentujących z lokalu należy uznać za spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu wskazanego art.15 ust.2 ustawy o ewidencji i ludności i dowodach osobistych, wywołującej obowiązek dokonania wymeldowania osoby wyeksmitowanej.

Obowiązek ten po stronie osoby lokal opuszczającej jak wskazano powyżej, powstaje w dniu opuszczenia lokalu a niewykonanie go daje podstawę organowi meldunkowemu do podjęcia decyzji o wymeldowaniu. Organ administracyjny wydając decyzję w kwestii wymeldowania bierze uwzględnia stan faktyczny, jaki istnieje w dacie jej wydania. W dacie wydania przez organ meldunkowy decyzji R. S. w przedmiotowym lokalu nie przebywała wobec wykonania wyroku eksmisyjnego i pozostawienie zameldowania skarżącej pod dotychczasowym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową.

Decyzje o wymeldowaniu są jedynie odzwierciedleniem faktycznego stanu na dzień wydania decyzji, ponieważ nie przesądzają o uprawnieniu do przebywania w lokalu wynikającym z prawa własności lub innych praw rzeczowych. Decyzje te nie skutkują powstaniem takiego uprawnienia ani też takiego uprawnienia nie ograniczają. Rozstrzyganie sporów w tym zakresie z uwagi na ich cywilnoprawny charakter, należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Dlatego też nie jest uzasadniony zarzut skargi kwestionujący decyzję zaskarżoną w oparciu o tytuł własności do spornego lokalu czy też opartą na tytule własności umowę cywilnoprawną.

W postępowaniu przed organem meldunkowym nie mogą być również rozstrzygane zarzuty dotyczące sposobu wykonania czynności egzekucyjnych przez komornika, ponieważ również w tym zakresie właściwym jest wyłącznie sąd powszechny.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).

Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji.