Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1052/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 181 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w nauce oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] odmówił przyznania Z. W. studentce [...] roku studiów jednolitych studiów magisterskich Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni.

Zgodnie z art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

W dniu [...] października 2013 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału [...] o przyznanie Z. W. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek osiągnięciami naukowymi studentki.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium za dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1. szczególnie wyróżniał się w nauce uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2. uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4 zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

W dniu [...] października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących 8 obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków.

W dniu [...] listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad.

Zgodnie z wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce – 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, za 5 i dalsze miejsce – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

W stosunku do decyzji został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku Z. W. podała, iż w dniu [...] października 2013 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] przedstawił wniosek o przyznanie jej stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe. W dniu [...] grudnia 2013 r. Minister wydał decyzję odmowną, klasyfikując wniosek na [...] miejscu z ilością 32 punktów.

Podała, że zgodnie z Protokołem przygotowanym przez Zespół ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium Ministra, w części pierwszej, za publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, uzyskała następującą punktację:

– za publikację oznaczoną we wniosku lit. a otrzymała 13 punktów, w tym 2 punkty za typ publikacji, 0,25 pkt za autorstwo publikacji oraz 1 punkt za rangę wydawnictwa;

– za publikację oznaczoną we wniosku lit. b otrzymała 0 punktów (za typ publikacji, autorstwo publikacji i rangę wydawnictwa).

Wniosła o akceptację publikacji oznaczonej we wniosku lit. b, uzasadniając to wskazała, iż w jej ubiegłorocznym wniosku o stypendium Ministra publikacja lit. a również została zaakceptowana. W roku 2013 napisała kolejną publikację, gdzie jest jedyną autorką (w załączniku dołączyła artykuł). Artykuł został dobrze i starannie napisany, m.in, zostały w nim użyte zaawansowane analizy statystyczne, a nie tylko korelacje i porównania między grupami. Ponadto na potrzeby swoich autorskich badań, na podstawie których powstała powyższa publikacja, stworzyła kwestionariusz "[...]". Wskazała, że badania są rozległe i skomplikowane m.in. ze względu na liczbę zmiennych w nich użytych. Dość powszechną praktyką jest używanie tylko dwóch zmiennych – Z. W. wskazała, że postawiła na jakość, a nie na ilość. O tym, że jest to rzetelny artykuł może świadczyć również recenzja napisana przez osobę, która od wielu lat zajmuje się badaniem rodzin (recenzję oraz artykuł ww. zamieściła w załączniku). Publikacja ta powinna zostać oceniona wyżej również ze względu na to, że napisała ją samodzielnie (poprzednio była jedynie współautorką) oraz został znacznie dopracowany i ulepszony w porównaniu do wcześniejszego (ocenionego na 13 pkt). Nadto chciała sprostować informacje zawarte we wniosku – publikacja ta jest publikacją książkową z konferencji naukowej. Dodała, że osoby, które również w tym roku składały wnioski o stypendium Ministra, i które w równym czasie co ona publikowały w tej samej publikacji książkowej (oraz na podobny temat – wartości, kształtowanie się tożsamości, osobowość), uzyskały za nie punkty (średnio 10 pkt).

Wskazała, że jej udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię został oceniony następująco:

– za udział w projekcie oznaczonym we wniosku lit. a otrzymała 1,5 punktu, w tym 1 punkt za pełnioną funkcję, 0,25 punktu za innowacyjność i 0,25 punktu za rangę projektu;

– za udział w projekcie oznaczonym we wniosku lit. b otrzymała 1,5 punktu, w tym 1 punkt za pełnioną funkcję, 0,25 punkty za innowacyjność i 0,25 punktu za rangę projektu;

– za udział w projektach oznaczonych we wniosku pod lit. c, d i e otrzymała 0 punktów (za pełnioną funkcję, innowacyjność i rangę projektu);

– za udział w projekcie oznaczonym we wniosku lit. f otrzymała 3 punkty (po jednym punkcie za pełnioną funkcję, innowacyjność i rangę projektu).

Wniosła o akceptację projektów lit. c, d i e oraz zaliczenie projektów lit. d i e do realizowanych przy współpracy z innymi ośrodkami akademickimi. Uzasadniając to, wskazała, iż:

1. w ubiegłym roku jej wniosek o przyznanie Stypendium Ministra i projekty wymienione w lit. c, d, e zostały uznane przez Zespół,

2. osobie, z którą współpracowała przy tych samych projektach (lit. d i lit. e) zostały przyznane za nie punkty – przy jednakowym nakładzie pracy,

3. projekty realizowane przy współpracy z innymi ośrodkami akademickimi, zarówno polskimi, jak i zagranicznymi:

– projekt lit. d jest realizowany przy współpracy z Uniwersytetem [...],

– projekt lit. e jest realizowany przy współpracy z Uniwersytetem [...]. Żaden z tych projektów nie został uznany przez Zespół w ogóle ani jako projekty przy współpracy z innymi ośrodkami akademickimi.

4. innowacyjność i ranga projektów:

– za innowacyjność projektu oznaczonego lit. a otrzymała jedynie 0,25 punktu. Podkreśliła, że swoje badania prowadziła pod kierunkiem [...] P.J.– znanego i cenionego za granicą eksperta w dziedzinie [...]. Są to badania o zasięgu międzynarodowym, przeprowadzane przy współpracy z zagranicznymi ośrodkami naukowymi (szczegółowe informacje zamieszczone są na stronie internetowej [...]).Obecnie badania nad mózgiem są kluczowe dla rozwoju wiedzy na temat funkcjonowania człowieka, dlatego zasadnym jest przyznanie 1 punktu za innowacyjność projektu. Wniosła o przyznanie 1 punktu za innowacyjność projektu,

– za innowacyjność projektu oznaczonego we wniosku lit. b również otrzymała 0,25 punktu. Projekt ten – [...] ma bardzo wysoką rzetelność i trafność. Jest użytecznym narzędziem, wielokrotnie wykorzystywanym do badań i prac dyplomowych przez studentów i doktorantów, dlatego jest to ocena zaniżona. Wniosła o przyznanie 1 pkt za innowacyjność,

– nieuzasadniony jest brak punktów za innowacyjność i rangę projektu oznaczonego we wniosku pod lit. c. W czasach wzmożonej liczby operacji plastycznych uważa za bardzo ważne badanie przyczyn [...] wśród Polaków. Dlatego też wniosła o przyznanie 1 punktu za innowacyjność projektu,

– podobnie, nieuzasadniony jest brak punktów za innowacyjność i rangę projektu lit. d, o czym świadczy chociażby fakt, iż w ubiegłym roku ten sam projekt został uznany przez Zespół ds. oceny wniosków. Na trzecim roku studiów podjęła współpracę z dr A. T. (którego mentorem był [...]) w międzyuczelnianym projekcie badawczym "[...]" realizowanym przez Wyższą Szkołę Finansów i Zarządzania w [...] oraz Uniwersytet [...]. Projekt ten powstał przy współpracy takich naukowców jak prof. M. L. czy też dr J. P. z Uniwersytetu [...]. Jego celem jest zbadanie motywacji do działań prośrodowiskowych, jak również działalność o charakterze prewencyjnym i promowanie zachowań prośrodowiskowych. Projekt ten ma wysoką rangę przede wszystkim ze względu na stale rosnący problem zanieczyszczenia środowiska, powodujący coraz większą zachorowalność na nowotwory i inne choroby cywilizacyjne. Badanie przyczyn braku segregacji odpadów, nadmiernej eksploatacji paliw czy też innych działań zanieczyszczających środowisko ma istotne znaczenie także ze względu na finanse publiczne wydatkowane na usuwanie skutków spowodowanych degradacją środowiska,

– za innowacyjność i rangę projektu oznaczonego we wniosku lit. e otrzymała 0 punktów, podczas gdy w ubiegłym roku projekt ten również został uznany przez Zespół. Jak również zostały przyznane punkty osobie, z którą współpracowała przy tym projekcie.

Podkreśliła, że od trzeciego roku studiów współpracuje z dr J.C. w projekcie badawczym [...]. Projekt zajmuje się tematyką wartości, które obok tożsamości stanowią zagadnienia istotne z punktu widzenia funkcjonowania społeczeństwa. Człowiek, który ma problem ze swoim systemem wartości często podejmuje wiele błędnych decyzji, narażając tym samym dobro nie tylko swoje, ale i innych. W dobie obecnych przemian społecznych i kulturowych oraz tempa życia istotne jest poruszenie kwestii rozwoju tożsamości. Młodzi ludzie, często zagubieni w dzisiejszym świecie mają problem z odnalezieniem siebie, sformułowaniem swoich wartości i życiowych celów. Ponieważ młodzież stanowi fundament rozwoju społeczeństwa niezbędnym jest zwrócenie szczególnej uwagi na rozwój jej tożsamości. Ten ważny aspekt może to stanowić punkt wyjścia do istotnego rozwoju państwa polskiego i poprawienia jego bytu oraz jakości życia w Polsce. Postrzegając to zagadnienie z innej perspektywy – zaniechanie tak istotnego problemu związanego z odnalezieniem własnej tożsamości, wywołuje niekorzystne skutki wobec budżetu państwa, narażając go na ogromne straty spowodowane nierozważnymi decyzjami zagubionych, młodych ludzi, którzy lekkomyślnie podejmują różne kierunki studiów, a następnie równie pochopnie porzucają je po roku nauki. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest niemożność i nieudolność w znalezieniu własnego celu życiowego. Wprowadzenie i rozpowszechnienie badań w tym kierunku zaowocuje wypracowaniem metod i rozwiązań, które przyczynią się do skutecznego rozwiązania wyżej wymienionych problemów. Na podkreślenie zasługuje fakt, że projekt ten jest realizowany przy współpracy międzynarodowej z takimi znanymi i zasłużonymi naukowcami jak S. S. ([...]), A.D. ([...]), M.V.([...]), M. B. ([...]), E.C. ([...]), E.D. ([...]), S. H. ([...]), T. O. ([...]). Więcej szczegółów dotyczących projektu można uzyskać na stronie: [...].

Wskazała, że nie został uznany także kwestionariusz "[...]" z projektu badawczego dotyczącego małżeństw i związków kohabitacyjnych, który prowadzi na uczelni. Jest to jej autorski projekt badawczy. W dobie coraz częstszego wyboru związków kohabitacyjnych zamiast małżeńskich, a co za tym idzie coraz większego niżu demograficznego uważa swoje badania za innowacyjne i o wysokiej randze.

Podkreśliła, że jej osiągnięcia naukowe zostały dwukrotnie docenione przez Panią Prezydent, poprzez przyznanie jej stypendium [...].

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Zgodnie z art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

W dniu [...] października 2013 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału [...] o przyznanie Z. W. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek studentki osiągnięciami naukowymi. W dniu [...] grudnia 2013 r. Minister wydał decyzję o odmowie przyznania stypendium.

W dniu [...] stycznia 2014 r. do Ministra wpłynął wniosek studentki o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek został uzupełniony w dniu [...] lutego 2014 r. w trybie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Według studentki, nie uwzględniono wszystkich jej osiągnięć (m.in. publikacji i 2 projektów badawczych) oraz przyznano zbyt niską liczbę punktów za niektóre aktywności. Zauważyła również niejednolitą ocenę różnych wniosków z podobnymi osiągnięciami.

W związku z powyższym wniosek o przyznanie Z. W. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 został poddany ponownej ocenie.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

W dniu [...] października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "[...]", w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu [...] listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu [...] listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu [...] grudnia 2013 r.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół – wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach – przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu publikacji, autorstwa, pełnionej funkcji w projekcie, innowacyjności projektu, rodzaju wystąpienia i zasięgu konferencji, uzyskanego miejsca w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć naukowych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy studentów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym, że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia [...] września 2013 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia – w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia [...] września 2013 r. Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia, przy ocenie wniosków nie były uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium ministra. Przy ocenie wniosku nie były także uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. publikacje w nierecenzowanych czasopismach naukowych, publikacje w czasopismach naukowych o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje w toku (tj. artykuły, które nie zostały wydane drukiem, a w przypadku internetowych wersji czasopism naukowych – nie zostały udostępnione), udział w projektach badawczych nieprowadzonych przez uczelnie, lecz np. przez koła naukowe, zgłoszenia patentowe, bierny udział w konferencjach naukowych (tj. bez referatu lub prezentacji) czy nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu uczelnianym lub ogólnopolskim, eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych oraz w konkursach referatowych na konferencjach.

Na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny stwierdza się, iż wniosek o przyznanie Z. W. stypendium ministra uzyskał 32,00 pkt, w tym:

• 13,00 pkt – w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 1 publikację pt. "[...]"),

• 6,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię" (za 3 projekty, tj. projekt w laboratorium [...], badania dotyczące kwestionariusza samooceny oraz projekt zespołu [...]),

• 3,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 1 projekt, pt. "[...]"),

• 10,00 pkt – w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" (za 4 prezentacje).

Z uwagi na podobne osiągnięcia, wniosek został oceniony jednocześnie z wnioskiem p. D. R., tak aby ocena obu wniosków była jednolita i zgodna z wytycznymi oceny.

Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 1 artykułu (pt. "[...]" w czasopiśmie "[...]") z uwagi na niezakończony proces publikacji.

Zespół nie uwzględniał nieopublikowanych artykułów naukowych przedstawionych przez studentów. Zasada ta wynikała z § 2 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki. Ww. przepisy nie uprawniały do uwzględniania przy ocenie wniosku prac naukowych, które nie były jeszcze opublikowane, tzn. wydane drukiem lub podane do publicznej wiadomości. Należy podkreślić, iż zasada ta była stosowana konsekwentnie w przypadku wszystkich studentów ubiegających się o stypendium. Z akt sprawy wynika, iż czasopismo "[...]" ukazało się drukiem w marcu 2014 r., a więc po upływie okresu objętego oceną wniosku.

Zespół nie uznał również badań własnych studentki na temat związków małżeńskich oraz udziału w 1 projekcie badawczym prowadzonym we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi (tj. projektu koła naukowego "[...]") z uwagi na fakt, iż nie był to projekt prowadzony przez uczelnię, a przez koło naukowe. Zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia, udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi musi dotyczyć projektów uczelni.

Po ponownej ocenie wniosku Zespół przyznał dodatkowe punkty za projekt pt. "[...]", jednak obniżył punktację za wystąpienia na konferencji naukowej. Przy pierwotnej ocenie Zespół mylnie uznał wszystkie 4 prezentacje za samodzielne wystąpienia. Po ponownej analizie wniosku za samodzielną prezentację studentka uzyskała 3,25 pkt w skali od 0 do 5 pkt, a za pozostałe trzy prezentacje grupowe - po 2,25 pkt.

Pogorszenie oceny w jednej kategorii osiągnięć w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu reformationis in peius ("organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się") wyrażonego w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Wyjaśnił, iż Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej cechy. Oznacza to, iż Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt, aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach – tylko 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Podkreślił, iż stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcia studentki nie uzyskały maksymalnej liczby punktów, oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje (projekty, wystąpienia na konferencjach) wyższej rangi (innowacyjności, zasięgu), które – w porównaniu z wnioskiem studentki – zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 3 tys.) nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce – przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków.

Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267), poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew obowiązkowi organu w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.,

2. art. 8 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

3. art. 9 i 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie przyznania stypendium Ministra,

4. § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 4 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia w zw. z art. 187 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez błędną jego wykładnię i tym samym przyjęcie, że część dokonań skarżącej nie stanowi osiągnięć o charakterze wybitnym.

W uzasadnieniu skargi podała, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który poprzedzał wydanie zaskarżonej decyzji, skarżąca wniosła o uznanie za wybitne osiągnięcia naukowe i przyznanie punktów za zgłoszone przez nią trzy projekty badawcze (dotyczące związku winy kolektywnej z działaniami prośrodowiskowymi – lit. D wniosku o przyznanie stypendium, badanie [...] wśród Polaków – lit. C oraz projekt badawczy "[...]" – lit. E) oraz za publikację – "[...]" – lit. B. Skarżąca wniosła ponadto o zwiększenie liczby punktów przyznawanych za innowacyjność i rangę dwóch projektów badawczych ([...]– lit. B i badania w laboratorium [...] pod kier. prof. P. J. – lit. A).

Na podstawie przedstawionego przez Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra protokołu ponownej oceny, wniosek skarżącej uzyskał 32 pkt, w tym 13 pkt w kategorii publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki – za 1 publikację; 6 pkt w kategorii udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię, 3 pkt za projekty badawcze prowadzone we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi oraz 10 pkt – w kategorii wystąpienia na konferencjach naukowych – za 4 prezentacje.

Podkreśliła, że uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w przepisach art. 107 k.p.a. Sytuacja jest przeciwna – organ, prowadząc postępowanie, w wyniku którego ma zostać wydana decyzja uznaniowa, ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dokonana w postępowaniu administracyjnym ocena dowodów w oparciu o swobodne uznanie nie może nosić cech dowolności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2008 r., V SA/Wa 2408/07, Legalis).

Wymogi w stosunku do decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w art. 107 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie świadczą o wadliwości tego aktu. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Uzasadnienie decyzji administracyjnej odgrywa szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ administracji publicznej nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., III SA/Wa 1449/05, Legalis).

W decyzji wydanej przez Ministra w pierwszej instancji, uzasadniając odmowę przyznania punktów za niektóre spośród wskazanych we wniosku osiągnięcia, organ stwierdził jedynie, iż nastąpiło to ze względu na "niezakończony proces publikacji" (dotyczący jednego artykułu "[...]") i "niską rangę projektów" (w przypadku pozostałych, nieuwzględnionych przez Zespół osiągnięć).

Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Minister wskazał, że ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą, a to, że osiągnięcia skarżącej nie uzyskały maksymalnej liczby punktów, oznaczało, że we wnioskach innych studentów znajdowały się osiągnięcia wyższej rangi (innowacyjności, zasięgu), które zasługiwały na większą liczbę punktów. Jednocześnie organ wskazał, że "ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów".

Odmowa uwzględnienia osiągnięcia naukowego lub przyznanie minimalnej ilości punktów ze względu na "niską rangę projektu" powinna dokładnie wskazywać przyczyny przyznania za konkretne osiągnięcia skarżącej określonych punktów i dlaczego organ uznał osiągnięcia innych studentów za jakościowo ważniejsze bądź ilościowo większe w porównaniu z osiągnięciami skarżącej. Minister powinien w zaskarżonej decyzji uzasadnić dlaczego tak, a nie inaczej oceniono wszystkie wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokonania skarżącej, czego zabrakło do uzyskania maksymalnej liczby punktów za dane osiągnięcie czy działalność oraz dlaczego tak, a nie inaczej je oceniono. Skoro eksperci Zespołu oceniający osiągnięcia dokonują gradacji osiągnięć naukowych poszczególnych studentów, to muszą kierować się jakimiś konkretnymi kryteriami, które skarżąca ma prawo poznać. Dokonana w postępowaniu ocena dowodów w oparciu o art. 80 k.p.a. nie może nosić cech dowolności. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, zawiera w istocie głównie streszczenia przepisów, jest ogólnikowe i ma charakter szablonowy, mogący służyć (poza zaledwie kilkoma zdaniami odnoszącymi się bezpośrednio do wniosku skarżącej), za podstawę do odmowy przyznania świadczenia każdemu z uprawnionych.

Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym na podstawie rzetelnych dowodów – stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r., III SA/Wa 2015/06, Legalis; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2007 r., V SA/Wa 320/07, Legalis; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2007 r., V SA/Wa 418/07, Legalis).

Rozpatrując sprawę ponownie Minister nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium za osiągnięcia w nauce.

A w myśl. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji), stypendium ministra za osiągnięcia w nauce mogło być przyznane studentowi jedynie szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Przykłady tego rodzaju osiągnięć i aktywności naukowej określał z kolei § 3 – wydanego na podstawie art. 187 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym - rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Jak wyjaśnił zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 758/10), stypendia za osiągnięcia w nauce przyznawane są na kierunkach studiów. Ze wzoru wniosku o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce za rok akademicki, stanowiącego załącznik nr 1 do cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego wynika, iż student wypełnia wniosek dla danego kierunku studiów, podając nazwę tego kierunku, formę studiów, zakończony rok akademicki a także średnią ocen uzyskanych w trakcie studiów na tym kierunku. W pkt 12 wniosku, w którym wymienia się osiągnięcia naukowe i aktywność naukową studenta w okresie zaliczonych lat studiów, w podpunkcie 10 wymienia się studia równoległe na drugim kierunku studiów. W przypadku, gdy student studiował równocześnie na drugim kierunku studiów otrzymuje on punkt w kategorii "studia równoległe na drugim kierunku".

W ocenie Sądu analiza treści ww. wzoru wniosku upoważnia do stwierdzenia, że przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce, brane są pod uwagę tylko osiągnięcia z tego kierunku studiów. Skoro zatem treść wzoru wniosku dowodzi, że stypendium za osiągnięcia w nauce student może otrzymać jedynie z tytułu osiągnięć naukowych, uzyskanych na jednym, konkretnym kierunku studiów, to tym bardziej nie może on skutecznie ubiegać się o wspomniane stypendium z racji osiągnięć, uzyskanych całkowicie poza studiami.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, w ocenie Sądu, prawidłowo została przeprowadzona procedura przyznawania stypendium i organ szczegółowo wyjaśnił, dlaczego tak ocenił osiągnięcia skarżącej i dlaczego przyznano jej 32,00 punkty.

Z powołanego już § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), wynika, że stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie – 100 pkt, z tego: 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku, uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół – wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach – przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia [...] września 2013 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia – w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia [...] września 2013 r.

Z. W. uzyskała łącznie 32,00 punkty:

– 13,00 pkt – w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 1 publikację pt. "[...]"),

– 6,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię" (za 3 projekty, tj. projekt w laboratorium [...], badania dotyczące kwestionariusza samooceny oraz projekt zespołu [...]),

– 3,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 1 projekt pt. "[...]"),

– 10,00 pkt – w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" (za 4 prezentacje).

Wbrew zarzutom skarżącej Minister Edukacji i Nauki wyjaśnił dlaczego przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 1 artykułu (pt. "[...]" w czasopiśmie "[...]") z uwagi na niezakończony proces publikacji.

Zespół wyjaśnił, że przyjął zasadę aby nie uwzględniać nieopublikowanych artykułów naukowych przedstawionych przez studentów. Zasada ta wynikała z § 2 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki. Publikacja ta ukazała się w marcu 2014 r., a więc już po złożeniu wniosku.

Dalej wyjaśnił, że nie uznał badań własnych studentki na temat związków małżeńskich oraz udziału w 1 projekcie badawczym prowadzonym we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi (tj. projektu koła naukowego "[...]"), ponieważ nie był to projekt prowadzony przez uczelnię, a przez koło naukowe, a zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia, udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi musi dotyczyć projektów uczelni.

Po ponownej ocenie wniosku Zespół przyznał dodatkowe punkty za projekt pt. "[...]", jednak obniżył punktację za wystąpienia na konferencji naukowej i wyjaśnił, że poprzednio mylnie uznał wszystkie 4 prezentacje za samodzielne wystąpienia. Po ponownej analizie wniosku za samodzielną prezentację studentka uzyskała 3,25 pkt w skali od 0 do 5 pkt, a za pozostałe trzy prezentacje grupowe – po 2,25 pkt.

Pogorszenie oceny w jednej kategorii osiągnięć w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu reformationis in peius, ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Wyjaśnił, iż Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt, mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej cechy. Oznacza to, iż Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt, aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach – tylko 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Podkreślił, iż stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze.

W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75, a Z. W. otrzymała 32,00, więc nie zmieściła w rankingu.

W ocenie Sądu, uzasadniając decyzję, organ prawidłowo powołał przepisy prawa i przeprowadził ich wykładnię.

Wyjaśnił zasady oceny wniosku i przyznanych punktów, powołując przepisy i zasady przyjęte w uchwale dla oceny osiągnięć naukowych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),orzekł jak w sentencji.