Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1503/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 19 ust. 1 pkt 8 lit. a)
journal: Dz.U. 2003 nr 50 poz 427
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej.
article: art. 37 ust. 1, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2001 nr 5 poz 43
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania J. P., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., w sprawie odmowy wpisania do patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, iż w dniu [...] października 2011 r. J. P. złożył wniosek do Urzędu Żeglugi Śródlądowej w W. o wydanie patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy B. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w S. o zdaniu egzaminu na patent kapitana żeglugi śródlądowej klasy A oraz zaświadczenie o zdaniu egzaminu z wymaganej wiedzy do kierowania statkami pasażerskimi. Na podstawie dostarczonych dokumentów oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w W., wobec niespełnienia wszystkich wymaganych warunków formalnych, określonych w § 19 ust. 1 pkt. 8 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 50, poz. 427) wydał patent kapitana żeglugi śródlądowej klasy A bez wpisu w dokumencie o posiadanych uprawnieniach do prowadzenia statków pasażerskich.

Organ odwoławczy po analizie zebranej dokumentacji w sprawie stwierdził, że zainteresowany nie spełniał wszystkich wymagań formalnych do otrzymania patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A z wpisem o posiadaniu uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt. 8 lit. a. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej uprawnienia do kierowania statkiem pasażerskim nabywa osoba po spełnieniu dwóch warunków: ukończeniu 24 lat oraz zdaniu egzaminu z zakresu dodatkowej wiedzy wymaganej do kierowania statkami pasażerskimi.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister stwierdził, iż przywoływany przez odwołującego art. 5 dyrektywy Rady 96/5 0/WE określa jedynie minimalny wiek od którego państwa członkowskie mogą wydawać dokumenty kwalifikacyjne do przewozów towarów i pasażerów śródlądowymi drogami wodnymi we Wspólnocie. Jednocześnie ww. dyrektywa nie obliguje państw członkowskich UE do wydawania tych dokumentów od 18 roku życia.

Podkreślił, iż J. P. nie ma ukończonych 24 lat, a tym samym nie spełnia jednego z wymagań określonych w przywoływanym powyżej rozporządzeniu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. P., zwany dalej skarżącym, wniósł o:

a) uznanie zaskarżanej decyzji za wydaną niezgodnie z prawem,

b) nakazanie organowi administracji uzupełnienie patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy "A" o adnotację potwierdzającą posiadanie wiedzy wymaganej do kierowania statkami przeznaczonym do przewozu pasażerów,

c) uznania słów "...ukończeniu 24 lat i..." zawartych w § 19. pkt 1. ust. 8 a) Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej za umieszczone bez umocowania ustawowego, a więc wbrew art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nakazanie wycofania ich z obiegu prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa jedną z zasad konstytucyjnego ładu prawnego, mówiącą że żaden organ nie może działać inaczej, jak w oparciu o bezpośrednią delegację ustawową.

Zdaniem skarżącego zawarty w § 19 pkt 1 ust. 8 a) zapis określający, że patent kapitana upoważnia do kierowania statkiem pasażerskim po ukończeniu 24 lat wykracza poza zakres delegacji enumeratywnie określonej w art. 37 Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. 2001 Nr 5 poz. 43 ze zm.), zgodnie z którą, Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1) wykaz stanowisk na statkach w zależności od rodzajów/ statków i dróg wodnych,

2) minimalny skład załogi w zależności od czasu pracy statku,

3) rodzaje i wzory patentów i świadectw, o których mowa w a/f. 35 ust. 2, oraz tryb ich uzyskiwania,

4) czas praktyki pływania na statkach żeglugi śródlądowej, z uwzględnieniem art. 36 ust. 1 pkt 3,

5) zakres wymagań egzaminacyjnych niezbędnych do uzyskania patentów i świadectw,

6) liczbę, skład i regulamin działania komisji egzaminacyjnych, a także warunki wynagradzania członków komisji egzaminacyjnych, kierując się względami bezpieczeństwa żeglugi i międzynarodowymi wymaganiami w tym zakresie.

Minimalny wiek potrzebny do uzyskania patentu został określony w art. 35 Ustawy na 18 lat i w zakresie określania wieku korzystania z nabytych uprawnień żadna delegacja ustawowa nie została Ministrowi właściwemu do spraw transportu udzielona, zaś międzynarodowe wymagania w tym zakresie, zawarte w art. 5 Dyrektywy 96/50/WE, określającym zalecany wiek minimalny na 21 lat, również takich obostrzeń nie zawierają, w konsekwencji z uprawnień tych można korzystać od 21 roku życia.

W ocenie skarżącego nie istnieją żadne przesłanki pozwalające na kategoryczne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, jakoby "...ustawodawca celowo określił minimalny wiek do prowadzenia statków pasażerskich w żegludze śródlądowej na 24 lata ze względu na specyficzny charakter pracy oraz na wysoką odpowiedzialność jaką ponosi kapitan za pasażerów znajdujących się na statku...", gdyż takie "...celowe określenie..." nie jest przez Ustawodawcę w Ustawie zawarte, zaś nie wolno organom wykonawczym delegacji u stawowych interpretować rozszerzająco.

Dodatkowo wadliwość argumentacji Ministra podkreśla bezsporny fakt, że o zdolności do podejmowania odpowiedzialności decyduje dojrzałość osobowości a nie wiek kalendarzowy, tak więc osoba niedojrzała emocjonalnie i intelektualnie w 23 roku, 11 miesiącu i dwudziestym trzecim dniu życia nie uzyska w ciągu tygodnia zrównoważonej, dojrzałej osobowości, które to założenie, błędnie przyjęte za zdanie prawdziwe, wydaje się być jedną z przesłanek entymematycznych uzasadnienia zaskarżanej decyzji.

Reasumując skarżący stwierdził, iż zapis "...ukończeniu 24 lat i..." zawarty w § 19. pkt 1. ust. 8 a) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej ze względu na brak umocowania ustawowego jest niekonstytucyjny i jako taki powinien niezwłocznie zostać wycofany z obrotu prawnego, zaś podejmowane na jego podstawie decyzje odmawiające uznania uprawnień - uznane za wydane bez podstawy prawnej.

Nadto, zgodnie z art. 10 Dyrektywy 96/50/WE: "W celu uzyskania zezwolenia na kierowanie łodzią przewożącą pasażerów na drogach wodnych Państw Członkowskich, kapitan statku lub inny członek załogi musi posiadać specjalne zaświadczenie wydane przez właściwy organ w dowód zdania przez niego egzaminu z wiedzy zawodowej na tematy, o których mowa w rozdziale C załącznika H.". Zatem zgodnie z tym artykułem fakt zdania przez skarżącego egzaminu powinien być w patencie poświadczony, jako że dokument, ten jest wydawany w formie przewidzianej w w/w Dyrektywie, zaś zdobyte w ten sposób uprawnienia są ważne we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej które Dyrektywę przyjęły.

Skarżący wskazał, iż Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w W. argumentując odmowę dokonania w patencie wpisu o zdaniu egzaminu z wiedzy wymaganej w rozdziale C załącznika II Dyrektywy 96/50/WE, powołał się na §19 pkt. 1 ust 8 a) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej, podczas gdy przepis ten nie mówi o nabywaniu uprawnień, lecz o tym kiedy - zgodnie z Rozporządzeniem z uprawnień można korzystać na terenie Rzeczypospolitej Polskiej a uprawnienia skarżącego wynikają ze spełnienia wymagań określonych w Dyrektywie 96/50/WE i są ważne na terenie wszystkich krajów Unii Europejskiej które Dyrektywę przyjęły, w tym na terenie Rzeczypospolitej.

Skarżący podkreślił, iż sprawa jest dla niego bardzo istotna, gdyż firma jego ojca zawarła w S. kontrakt na świadczenie usług kapitanów na statkach pasażerskich, zaś warunkiem koniecznym kontynuowania przeze niego kontraktu jest wpis zaświadczający o zdaniu egzaminów z wiedzy określonej w rozdziale C załącznika II Dyrektywy 96/50/WE, bowiem zgodnie z brytyjskimi przepisami Maritime Coastguard Agency zawartymi w przepisach MSN1808, patent kapitana żeglugi śródlądowej klasy "A" jest odpowiednikiem Boaimaster Licence Tier 1 Level 2, zaś do prowadzenia statków pasażerskich należy mieć ukończone 21 lat, zdać egzamin i posiadać odpowiednie zaświadczenie - wszystkie konieczne warunki skarżący spełnia, natomiast dokonania wpisu zaświadczającego o zdaniu egzaminu mu odmówiono, w związku z czym nie może faktu posiadania tych uprawnień udokumentować.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stanowisko organów w przedmiocie odmowy wpisania do patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich znajduje oparcie w § 19 ust. 1 pkt. 8 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 50, poz. 427) zgodnie z którym uprawnienia do kierowania statkiem pasażerskim nabywa osoba po spełnieniu dwóch warunków: ukończeniu 24 lat oraz zdaniu egzaminu z zakresu dodatkowej wiedzy wymaganej do kierowania statkami pasażerskimi.

Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 37 ust.1 Ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 5 poz. 43 ze zm.), w myśl którego Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:

1) wykaz stanowisk na statkach w zależności od rodzajów statków i dróg wodnych,

2) minimalny skład załogi w zależności od czasu pracy statku,

3) rodzaje i wzory patentów i świadectw, o których mowa w art. 35 ust. 2, oraz tryb ich uzyskiwania,

4) czas praktyki pływania na statkach żeglugi śródlądowej, z uwzględnieniem art. 36 ust. 1 pkt 3,

5) zakres wymagań egzaminacyjnych niezbędnych do uzyskania patentów i świadectw,

6) liczbę, skład i regulamin działania komisji egzaminacyjnych, a także warunki wynagradzania członków komisji egzaminacyjnych, kierując się względami bezpieczeństwa żeglugi i międzynarodowymi wymaganiami w tym zakresie.

Jak stanowi art. 35 omawianej ustawy statek musi mieć załogę w składzie i o kwalifikacjach zapewniających bezpieczeństwo żeglugi. Potwierdzeniem posiadania kwalifikacji jest patent żeglarski uprawniający do kierowania statkiem (ust. 2 pkt 1).

Natomiast stosownie do treści art. 36 cyt. ustawy patent lub świadectwo uzyskuje osoba, która m.in. ukończyła 18 lat. Skarżący warunek ten spełnił a zatem otrzymał patent natomiast wpisaniu do patentu uprawnień do kierowania statkami pasażerskimi sprzeciwił się przepis szczególny.

Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zawarta w art. 6 kpa zasada ogólna jest określana w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym jako zasada praworządności lub jako zasada legalności.

Przepis art. 6 statuuje zasadę praworządności w wąskim i właściwym znaczeniu tego słowa jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. Takie rozumienie tej zasady najbardziej odpowiada konstytucyjnemu ujęciu zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa, co w toku każdego postępowania prowadzonego w oparciu o obowiązujące przepisy, rodzi domniemanie legalności czynności podejmowanych przez te organy.

Przepis art. 6 określa zatem zasadę praworządności stosowania prawa przez organy administracji publicznej. W tym ujęciu praworządność oznacza zgodność z normami (przepisami) prawa obowiązującego (J. Wróblewski, Wartości a decyzje sądowe, Ossolineum 1973, s. 65).

W kompetencji organów administracji nie leży badanie zgodności przepisów z Konstytucją RP czy prowadzenie analizy zgodności aktów podstawowych z ustawą. Bowiem tylko Trybunał Konstytucyjny i sądy administracyjne (w odniesieniu do aktów prawa miejscowego) mogą orzec o niezgodności danego aktu z przepisami prawa wyższego rzędu ze skutkiem utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu. Sądy powszechne i administracyjne są uprawnione jedynie do odmowy stosowania przepisów aktów podustawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym, co jednak nie powoduje utraty mocy obowiązującej tych przepisów. Natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracji są uprawnione do oceny zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa oraz do odmowy zastosowania przepisu uznanego za niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, także wtedy, gdy chodzi o przepis podustawowy. Organy administracji publicznej przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją.

Podkreślić należy, iż organy administracji publicznej nie dysponują żadnymi możliwościami pozwalającymi na odstąpienie od wydania decyzji na podstawie przepisu prawa stanowiącego element obowiązującego porządku prawnego.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 31 stycznia 2001 r., P 4/99, OTK 2001, nr 1, poz. 5, pkt III.18 oraz z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, OTK 2001, nr 8, poz. 256, pkt 1V.2), przeważającym poglądem nauki prawa oraz coraz silniej zarysowującym się - w opozycji do wcześniejszych odmiennych rozstrzygnięć - nurtem orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. orzeczenia: z dnia 14 czerwca 2000 r., V CKN 1119/00, opublikowane w OSNC 2002, nr 4, poz. 49 - jednak bez fragmentu uzasadnienia wyrażającego omawiany pogląd, z dnia 18 września 2002 r., III CKN 326/01, LEX nr 56898, z dnia 30 października 2002 r., V CKN 1456/00, LEX nr 57237, z dnia 7 listopada 2002 r., V CKN 1493/00, LEX nr 57238), jak też wypowiedziami Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała z dnia 12 czerwca 2002 r., OPS 6/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 4), art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie o konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Brak w Konstytucji przepisu przyznającego sądom i innym organom powołanym do stosowania prawa kompetencji do kontroli, na użytek rozpoznawanej sprawy, konstytucyjności aktów ustawowych nie pozwala ze względu na wyrażoną w art. 7 Konstytucji zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa domniemywać tej kompetencji.

Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. Chodzi tu o akty prawne powszechnie obowiązujące w rozumieniu tego pojęcia, jakie mu nadaje art. 87 ust. 1 Konstytucji.

Funkcja kontrolna sprawowana przez TK prowadzona jest tak pod względem materialnym (badanie, czy dany akt prawny nie narusza Konstytucji, ustawy lub ratyfikowanej umowy), jak i formalnym (czy dany akt prawny wydał organ kompetentny, czy nie przekroczono przy jego wydawaniu granic delegacji i czy zastosowano właściwy tryb postępowania przy wydawaniu).

W nawiązaniu do art. 79 ust. 1 wymieniona została w pkt 5 instytucja skargi konstytucyjnej. Może ją złożyć każdy, którego wolności lub prawa zostały naruszone przez akt prawny, na podstawie którego sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o jego wolnościach, prawach lub obowiązkach określonych w Konstytucji.

Należy jednak zauważyć, iż w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że sąd administracyjny, w myśl art. 178 ust. 1 Konstytucji, może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08, uchwała NSA z 30 października 2000 r., sygn. OPK 13/00, ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 63, wyrok NSA w składzie 7 sędziów z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, ONSAiWSA Nr 2, poz. 39).

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2009 r. (sygn. akt II KK 334/08 OSNKW 2009/9/76) wskazano, że "Sąd nie posiada uprawnienia do generalnego zakwestionowania mocy wiążącej rozporządzenia wykonawczego, ale w razie stwierdzenia przekroczenia przez to rozporządzenie granic ustawowego upoważnienia, może odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. (sygn. akt I FSK 264/09 LEX nr 593860) wskazując, że "jeżeli sąd orzekający samodzielnie decyduje, z którego konstytucyjnego uprawnienia skorzystać w razie niekonstytucyjności aktu podustawowego, czy wystąpić z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, czy odstąpić w orzekaniu od zastosowania niekonstytucyjnego aktu podustawowego, to nie można postawić Sądowi zarzutu, że nie wystąpił w sprawie tego aktu do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym".

Zatem w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu, sądy administracyjne są obowiązane do badania, czy przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, jeżeli jest nim przepis podustawowy, jest zgodny z normami ustawowymi, regulującymi stosunki prawne, stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W wypadku stwierdzenia, że taki akt jest niezgodny z ustawą, sąd administracyjny może odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie i ocenić zgodność decyzji z przepisami ustawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie skorzystał z możliwości odmowy zastosowania w sprawie § 19 ust. 1 pkt. 8 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 50, poz. 427) albowiem nie dopatrzył się jego niezgodności z ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz, U. 2001 Nr 5 poz. 43 ze zm.).

Zdaniem Sądu realizacja przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazanej delegacji ustawowej do określenia kwalifikacji i składu załóg przez uregulowanie zawarte w § 19 ust. 1 pkt 8 lit. a) rozporządzenia nie przekracza przez wspomniany przepis delegacji ustawowej, nie stoi także w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji RP z której to zasady płynie zakaz nadmiernej ingerencji. Dlatego wszelkie powinności (w tym o charakterze formalnym) wynikające z rozstrzygnięć władzy publicznej wobec każdego podmiotu (jednostki) powinny być konieczne (niezbędne) dla osiągnięcia określonego celu, związanego z interesem publicznym.

Można co prawda zgodzić się ze skarżącym, iż o zdolności do podejmowania odpowiedzialności decyduje dojrzałość osobowości a nie wiek kalendarzowy, tym niemniej przyjęcie pewnych logicznych założeń, związanych zresztą z życiem i bezpieczeństwem ludzi, nie stanowi w ocenie Sądu o nadmiernym ograniczeniu praw jednostki.

Ustawa o Żegludze śródlądowej w zakresie swojej regulacji dokonała wdrożenia m.in. Dyrektywy Rady 96/50/WE z dnia 23 lipca 1996 r. w sprawie harmonizacji warunków uzyskiwania krajowych patentów kapitanów łodzi do celów przewozu towarów i pasażerów śródlądowymi wodnymi drogami we Wspólnocie.

W wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. II GSK 334/11 Naczelny Sąd Administracyjny postawił tezę, iż jeżeli rozporządzenie jest wydawane na podstawie przepisu upoważniającego, który jest zawarty w ustawie implementującej akt prawa UE, to organ upoważniony do wydania rozporządzenia ma obowiązek uwzględnienia norm zawartych w akcie implementowanym, niezależnie od tego, czy wyraźnie przewiduje to przepis upoważniający.

Dyrektywa Rady 96/50/WE z dnia 23 lipca 1996 r. w Prembule stanowi, iż głównym celem wspólnych przepisów musi być poprawa bezpieczeństwa żeglugi oraz ochrona życia ludzkiego, wydaje się zatem istotne, aby przepisy te ustalały minimalne wymagania, które wnioskodawca musi spełniać w celu uzyskania świadectwa kapitana łodzi w żegludze śródlądowej. Wymagania, o których mowa, muszą dotyczyć wieku wymaganego do prowadzenia statku, stanu zdrowia i warunków psychofizycznych wnioskodawców, ich zawodowego doświadczenia i wiedzy na niektóre tematy dotyczące kierowania statkiem.

W interesie bezpieczeństwa statku i osób na pokładzie, Państwa Członkowskie mogą nałożyć dodatkowe wymagania dotyczące w szczególności wiedzy w zakresie niektórych lokalnych sytuacji; do żeglugi z pomocą radaru oraz do kierowania statkiem wiozącym pasażerów wymagana jest dodatkowa wiedza zawodowa.

W myśl artykułu 5 w/w Dyrektywy w celu uzyskania świadectwa, wnioskodawca musi mieć ukończone co najmniej 21 lat. Państwa Członkowskie mogą jednak nadal wydawać świadectwa osobom w wieku 18 lat lub starszym. Uznanie przez Państwo Członkowskie świadectwa grupy A lub B wydanego przez inne Państwo Członkowskie może podlegać tym samym warunkom co do minimalnego wieku, które są wymagane w danym Państwie Członkowskim przy wydawaniu świadectwa w tej samej Grupie.

W ocenie Sądu należy zatem uznać, iż co do zasady wnioskodawca musi mieć ukończone 21 lat. Natomiast Państwa Członkowskie mogą wydawać świadectwa osobom młodszym lub też starszym, przy czym dolna granica wieku nie może być niższa niż 18 lat a górna nie została określona.

Skarżący nie spełniał wszystkich wymagań formalnych do otrzymania patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A z wpisem o posiadaniu uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich ponieważ nie miał ukończonych 24 lat.

Podsumowując Sąd stwierdził, że obowiązujący zapis rangi podustawowej nie stwarzał organowi możliwości wpisania do patentu kapitana żeglugi śródlądowej klasy A uprawnień do prowadzenia statków pasażerskich, zgodnie z żądaniem skarżącego, gdyż zapis ten miał charakter regulacji wykonawczych w stosunku do przepisów ustawy i wiązał w tym zakresie organ administracji. Bez znaczenia dla oceny legalności dokonanego rozstrzygnięcia pozostawała natomiast okoliczność, czy zapis rozporządzenia, stanowiącego jego podstawę, był zgodny z przepisami prawa wyższego rzędu, gdyż to nie w gestii organu administracji jest ocena poprawności ustanowienia danego przepisu, lecz jego zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu sprawy. W tym kontekście w ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował rozporządzenie, gdyż działanie odmienne, z pominięciem zasady stosowania i egzekwowania obowiązujących przepisów prawa, oznaczałoby podważenie ustalonego porządku prawnego (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 876/08).

Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te w żadnym stopniu nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.