Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 146/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G.B. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w D. (dalej: Komendant Miejski Policji) z dnia [...] r. Nr [...] nadkom. G. B. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 10 listopada 2014 r.. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego przedstawiono przebieg postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. Wskazano na to, że w dniu 22 września 2014 r. Prokurator Rejonowy w Z., w wyniku prowadzonego śledztwa (sygn.. 2 Ds. 753/14), przedstawił G. B. zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., tj. przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, polegającego na tym, że w dniu 20 września 2014 r. w O., znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,35 mg/dcm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, kierował samochodem osobowym marki [...] nr rej[...].

W związku z tym rozkazem personalnym z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Miejski Policji zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych od dnia 23 września do 22 grudnia 2014 r.

Jednocześnie, mając na uwadze negatywne konsekwencje pozostawania funkcjonariusza w służbie, Komendant Miejski Policji wszczął postępowanie w sprawie rozwiązania z nim stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji,. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa-skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

W ocenie organu I instancji, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, w tym materiał procesowy włączony do postępowania za zgodą Prokuratury Rejonowej w Z., świadczy o oczywistości popełnienia wskazanego czynu przez nadkom. G. B., na co wskazuje przesłuchanie świadka zdarzenia z dnia 20 września 2014 roku, zeznanie z okazania osoby z dnia [...] roku zawarte w protokołach postępowania o sygn. akt [...], a także wyniki badań na alkomacie przeprowadzone w obecności funkcjonariusza z KPP w Z. jak i Prokuratora.

Dodatkowo, w oparciu o art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wystąpiono w dniu 9 października 2014 roku do przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj, [...] o zasięgnięcie stanowiska zakładowego związku policjantów w sprawie zamiaru zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Decyzją nr [...] z dnia 4 roku Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] postanowiło nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia nadkom. G.B. ze służby w Policji.

W przedmiotowej sprawie zostały spełniane wszystkie przesłanki wynikające z treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, polegające na oczywistości popełnienia czynu zabronionego o znamionach przestępstwa, którego charakter uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Decydujące znaczenie dowodowe zostało przypisane złożonemu w toku postępowania przygotowawczego zeznaniu świadka zdarzenia w dniu 20 września 2014 roku, który widział jak nadkom. G. B., siedział przy włączonym silniku za kierownicą samochodu [...] i próbował nim wyjechać z rowu, wskazując, że w trakcie pchania, gdy kierowca naciskał pedał gazu, samochód przemieszczał się na odległość około 20 cm do tyłu i do przodu, zaś koła tego samochodu dostawały poślizgu, kręciły się w miejscu i czuć było zapach przypalonej gumy. Funkcjonariusz znajdował się pod wpływem alkoholu, co potwierdziły badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest czynem szczególnie nagannym w odbiorze społecznym, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Fakt popełnienia przez policjanta przestępstwa z art. 178a §1 k.k. zawsze znajduje szeroki oddźwięk społeczny i medialny. Funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na jego charakter, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji. W interesie społecznym, związanym ze szczegóły rolą Policji jako podmiotu zaufania publicznego, jest aby funkcjonariuszami Policji pozostawały "osoby o nieposzlakowanej opinii, co do których nie ma żadnych podejrzeń, związanych z popełnieniem czynów zabronionych. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in.: pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby, w dobre imię Policji. W każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji kuszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności.

W ocenie Komendanta Miejskiego Policji w D., ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy, nie budzi wątpliwość oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178 a § 1 k.k. Funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa, nie powinien nadal wykonywać dotychczasowych czynności, gdyż nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Nadkom. G. B. zgłaszając się do służby musiał mieć świadomość nie tylko szczególnego charakteru pracy, ale i ciążącego na nim obowiązku wyróżniania się nieskazitelną postawą moralną oraz posiadania przymiotu "niekaralności". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. Pozostawanie funkcjonariusza w służbie w Policji stoi w sprzeczności z zarówno interesem publicznym, jak i związanym z nim bezpośrednio interesem służby. Interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu z dnia 17 listopada 2014 r. pełnomocnik strony zarzucił Komendantowi Miejskiemu Policji w D., że :

1/ zaniechał działania na podstawie i w granicach prawa ( art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), poprzez zaniechanie działania nakazanego przepisami ustawy o Policji, które regulują zwolnienie policjanta w trybie przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji;

2/ naruszył zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, poprzez orzeczenie skutków rozkazu personalnego przed jego uprawomocnieniem, w tym również poprzez wydanie świadectwa służby;

3/naruszył zasady domniemania niewinności i uznania administracyjnego skutkiem czego doprowadził do orzeczenia środka karnego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, podczas gdy Prokurator prowadzący postępowania karne tego nie uczynił mając taką możliwość na podstawie art. 276 k.p.k., ponadto w sytuacji, w której Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. jedynie na podstawie dowodów pośrednich dokonał sporządzenia i przedstawienia zarzutów;

4/bezpodstawnie zastosował rygor natychmiastowej wykonalności, mimo tego że nadkomisarz G.B. swym zachowaniem nie zagrażał zdrowiu lub życiu ludzkiemu bądź interesowi społecznemu, a nadając rygor naraził interes prywatny strony, czyniąc iluzorycznymi gwarancje zawarte w Konstytucji RP, w tym zakaz dyskryminacji czy domniemanie niewinności.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik polemizuje z ustaleniami organu dotyczącymi oczywistości popełnienia przestępstwa.

[...] Wojewódzki Komendant Policji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając jego ocenę tak co do oczywistości popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. oraz podstaw do zastosowania normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji i tym samym zwolnienia nadkom. G. B. ze służby w Policji.

Co do oczywistości popełnienia wskazanego przestępstwa, opierając się na udostępnionych przez Prokuraturę Rejonową w Z. dokumentach z akt śledztwa sygn. akt [...] prowadzonego przeciwko G. B., w którym występuje w charakterze podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., uszczegółowił przebieg zdarzenia, jakie miało miejsce w dniu 20 września 2014 r.

W tymże dniu do Komendy Powiatowej Policji w Z., około godz. 17.40 zatelefonował K.C. informując o mężczyźnie, który będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem [...] i wjechał do przydrożnego rowu. Skierowani na miejsce zdarzenia policjanci z Wydziału Ruchu Drogowego KPP w Z. zastali, stojący przodem w rowie, samochód osobowy [...], nr rej. [...]. W samochodzie nie było żadnych osób. Obok samochodu stał mężczyzna, którym po wylegitymowaniu okazał się G. B.. Mężczyzna ten zaprzeczył, aby to on kierował tym samochodem. Jako kierującego wskazał swojego ojca E. B. Zgodnie z oświadczeniem G.B., ojciec wystraszył się samochodu jadącego z dużą prędkością i odbijając kierownicą w prawo, wjechał do rowu. Nieobecność ojca na miejscu tłumaczył tym, że poszedł on szukać pomocy w celu wyciągnięcia samochodu z rowu.

Badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzone u G.B. o godz. 18.00 dało wynik 1,35 mg/l. Następne badania przeprowadzone w dniu 20 września 2014 roku, o godz. 20.35, 21.02 i 21.23 dały odpowiednio wyniki: 1,28 mg/l, l,28mg/l i 1,24 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Przesłuchany w toku postępowania karnego świadek K. C. zeznał, że w dniu 20 września 2014 roku, około godz. 17.20 jadąc samochodem z miejscowości W. , w rejonie drogi leśnej zauważył, po prawej stronie, stojący w rowie samochód osobowy, prawdopodobnie [...], koloru srebrnego. Samochód miał włączony silnik, a jakiś mężczyzna usiłował go wypchnąć. W środku za kierownicą również znajdował się mężczyzna. K.C. zatrzymał się, aby pomóc w wypchnięciu tego samochodu. W czasie kiedy pomagał wypchnąć samochód jego silnik był zapalony, kierowca wciskał pedał gazu, a samochód przemieszczał się około 20 centymetrów w przód i w tył. Koła samochodu dostawały jednak poślizgu i zaczynały kręcić się w miejscu. W pewnym momencie drugi z mężczyzn zasygnalizował K. C., że kierowca samochodu jest nietrzeźwy. Przestali pchać ten samochód, zaś po chwili wysiadł z niego mężczyzna będący pod wpływem alkoholu (chwiał się na nogach, jego mowa była bełkotliwa). K. C. powiedział kierowcy, aby wezwał sobie pomoc drogową i odjechał. Następnie zatelefonował do Komendy Powiatowej Policji w Z. informując o zdarzeniu.

Około godz. 20.50 do Komendy Powiatowej Policji w Z. zgłosił się E.B. Przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że to on kierował samochodem [...]nr rej. [...] w dniu 20 września 2014 r. W tym dniu udał się wraz z synem G. B. na grzyby. W pewnym momencie, kiedy wyjeżdżał na drogę zauważył jadący samochód jadący z dużą prędkością od strony O. Wystraszył się, że może dojść do kolizji z tym samochodem i dlatego gwałtownie skręcił kierownicą w prawo. W wyniku tego manewru wjechał do przydrożnego rowu. W związku z zaistniałym zdarzeniem postanowił udać się w poszukiwaniu pomocy, natomiast G.B. pozostał przy samochodzie. W pewnym momencie odebrał telefon od syna, że na miejsce przyjechała Policja i samochód zostanie wyciągnięty z rowu przez pomoc drogową. Według jego relacji G. z B. był trzeźwy i nie spożywał alkoholu.

Przeprowadzone w dniu 23 września 2014 roku oględziny telefonu komórkowego marki [...], należącego do G. B. wykazały, że w dniu 20 września 2014 roku wysłał na numer telefonu komórkowego swojego ojca 2 wiadomości tekstowe SMS. Pierwszą o godz. 20.26 o treści: "ty jechał". Drogą o godz. 20.47 o treści: " możesz odmówić zeznań". Nawiązał też połączenie telefoniczne z numerem telefonu swojego ojca o godz. 20.05 oraz odebrał połączenie z tego numeru o godz. 20.37.

W dniu 22 września 2014 roku G.i B., w Prokuraturze Rejonowej w Z. w sprawie sygn.akt [...] został przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Przesłuchany w charakterze podejrzanego nie odniósł się do przedstawionego mu zarzutu i skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu II instancji, fakt popełnienia przez nadkom. G. B.czynu o znamionach przestępstw z art. 178a § 1 k.k. jest oczywisty i nie budzi wątpliwości. Czynu tego nadkom. G. B. dopuścił się usiłując wyjechać samochodem z przydrożnego rowu przy pomocy K.C. i drugiego, nieustalonego mężczyzny. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie prawa karnego stanowiskiem, prowadzenie pojazdu nie oznacza pokonywania jakiegoś dłuższego odcinka drogi, a już uruchomienie pojazdu i podjęcie jazdy jest równoznaczne z jego prowadzeniem. W rozważanym przypadku nadkom. G. B. uruchomił silnik pojazdu, włączył bieg i podjął próbę jazdy, która jednak okazała się niemożliwa na dłuższym odcinku z uwagi na nie dającą się pokonać przeszkodę.

W przedmiotowej sprawie, jak wywodzi dalej, została spełniona także druga przesłanka zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Wobec stwierdzonej oczywistości popełnienia przez nadkom. G.B. czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. niemożliwe jest dalsze pełnienie przez niego służby w Policji jako organie powołanym do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Dopuszczenie do pełnienia obowiązków służbowych policjanta, który w sposób oczywisty dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, pozostaje w rażącej sprzeczności z podstawowymi zadaniami Policji, do których należy w szczególności stanie na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie ma legitymacji do realizacji ustawowych obowiązków Policji funkcjonariusz, który sam nie przestrzega obowiązującego porządku prawnego w najwyższym stopniu. Pełnienie służby przez policjanta, który prowadził samochód znajdując się w stanie nietrzeźwości obniżyłoby-autorytet Policji i społeczne zaufania do niej. Dlatego też Policja, jako instytucja szczególnego zaufania społecznego, musi podejmować działania zmierzające do zapewnienia właściwego jej funkcjonowania i stanowczego przeciwdziałania wszelkim zachowaniom, pozbawiającym ją zaufania i wiarygodności w oczach opinii publicznej.

Za bezzasadny uznano zarzut tyczący rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na charakter czynu, jakiego dopuścił się funkcjonariusz oraz utraty przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Co do zarzutu odnoszącego się do naruszenia zasady domniemania niewinności, to zauważono, iż organy nie rozstrzygały o winie funkcjonariusza, a jedynie o oczywistości popełnienia czynu opisanego w art. 178a § 1 k.k.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G.B. – reprezentowany przez pełnomocnika - podniósł następujące zarzuty;

1/ rażącego naruszenia materialnego prawa o służbie w Policji w szczególności przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji z powodu jego niewłaściwego zastosowania przez organ oraz poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść decyzji oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 42 ust. 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady domniemania niewinności, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania, w przekonaniu skarżącego zarówno Decyzja jak i poprzedzający ją rozkaz personalny zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa;

2/ zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym, jak i przez organ I instancji, skutkiem czego jest nieprawidłowe przeprowadzenie ustalenia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia;

3/ przedstawienia uzasadnienia w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami któremu, mimo jego obszerności, nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych orzeczeń.

Pełnomocnik wniósł o:

1/ uchylenie zaskarżonej Decyzji Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] roku oraz poprzedzającego ją Rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w D. w całości;

2/ orzeczenie, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzający ją Rozkaz personalny [...] Komendanta Miejskiego Policji w D.nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach;

3/ wstrzymanie wykonania zaskarżonych orzeczeń do czasu uprawomocnienia się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie przepisów art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi,

4/ zasadzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych,

5/ nakazanie organom administracji państwowej - określonym przepisami ustawy o Policji prowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z podstawowymi zasadami obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej i w Unii Europejskiej systemu prawa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik G.B. wywodzi, że w sytuacji, w której ustawodawca wyraźnie określił przesłanki zwolnienia ze służby w Policji, a jednocześnie pozostawił organom uznanie co do ich oceny, to przełożony funkcjonariusza, tak jak i organ odwoławczy nie mogą, dokonując ustalenia i oceny stanu faktycznego, zasłaniać się bezkrytycznie przyjmowanym interesem służby czy zasadami prewencji ogólnej.

Skarżący nie godzi się ze stanowiskiem organu, w szczególności dlatego, iż w jego przekonaniu treści przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji nie można odczytywać tak że godzą one w przepisy ustawy o Policji w związku z art. 31 ust. 2 i ust. 3, art. 42 ust. 3 oraz art. 65 ust. 1 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a to celem ochrony "dezorganizacji służby spowodowanej przedstawieniem policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa i to w okolicznościach gdy z treści przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 8 nie można wywodzić zasad organizacji służby lecz wyłącznie przesłanki fakultatywnego zwolnienia ze służby

Dla każdego postępowania administracyjnego najważniejsze jest prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, "wskazany w zaskarżonych orzeczeniach stan faktyczny jest nieprawdziwy, a jego opis szczątkowy, pomijający najistotniejsze okoliczności, jakie zaistniały w zakresie praw i obowiązków policjanta korzystającego z czasu wolnego od służby, będącego pasażerem pojazdu, który wpadł do rowu." Niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy doprowadziło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, zakazu dyskryminacji oraz domniemania niewinności (art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 2, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP). W szczególności podkreśla on, że samo oskarżenie funkcjonariusza nie może stanowić podstawy wzruszenia domniemania niewinności

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

Przed terminem wyznaczonej rozprawy do WSA w Gliwicach wpłynęło kilka pism procesowych skarżącego:

- pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. G.B. wniósł o dołączenie do akt sprawy kopii prywatnej opinii z zakresu ruchu drogowego nr 15.139 waz z załącznikami, dotyczącymi położenia spoczynkowego pojazdu marki [...] o nr, rej. [...], sporządzonej na potrzeby postępowania karnego prowadzonego w jego sprawie. W piśmie tym kwestionuje także ustalenia poczynione co do treści esmesów wymienianych z ojcem oraz fakt poruszania się pojazdem w ruchu lądowym;

- w piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. wskazuje na pewne wątpliwości dotyczące tej drugiej okoliczności oraz załącza do tego pisma szereg kopii różnych dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem karnym;

- w uzupełnieniu wcześniejszych pism procesowych G.B. składa następne z dnia 7 sierpnia 2015 r., podnosząc zarzuty wobec aktu oskarżenia w sprawie karnej, kwestionując fakt prowadzenia pojazdu mechanicznego, który był unieruchomiony w rowie oraz charakter tego pojazdu jako mechanicznego, skoro mechanizm napędowy nie był zdatny do wprawienia go w ruch. Do pisma załącza szereg orzeczeń sądowych (kopie), uniewinniających funkcjonariuszy policji w podobnych sprawach;

- w dniu 9 września 2015 r. G.B. kieruje kolejne pismo do Sądu, informując o wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., sygn. akt [...] uniewinniającym go w sprawie o wykroczenie z art. 97 k.w., załączając kopię wyroku oraz kopię protokołu z rozprawy.

- uzupełniając wcześniej złożone pisma w dniu 24 września 2015 r. informuje Sąd o pierwszej rozprawie przed Sądem Rejonowym w Z. w dniu [...] r. w sprawie o popełnienie czynu z art.178 a k.k., na której to Prokurator dokonał uszczegółowienia zarzutu o kierowaniu przez skarżącego samochodu "po drodze publicznej [...]".

Po wyznaczeniu rozprawy na dzień [...] r. skarżący złożył jeszcze jedno pismo z dnia [...] r. w sprawie braku dowodów i błędnej interpretacji istniejących dowodów przez prokuratora oraz organ "zwolnieniowy", który opierał swoje ustalenia na materiale zebranym w trakcie prowadzonego śledztwa. W konkluzji stwierdza, iż organ ten błędnie "pojął" przesłankę "oczywistości" określoną w art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji.

Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał wnioski zawarte w odpowiedzi na skargę. Ponadto oświadczył, że postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu, nie zostało zakończone, a rozprawa w tej sprawie została odroczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z Dz.U. z 2015 r., poz.335 ze zm.), dalej: ustawa o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Jak wykazuje analiza cytowanych powyżej przepisów zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 w zw. z art. 43 ust. 3 policjanta może nastąpić po spełnieniu łącznie następujących przesłanek: po pierwsze – w przypadku popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa bądź przestępstwa skarbowego; po drugie – popełnienie takiego czynu (o znamionach przestępstwa) musi być "oczywiste"; po trzecie – charakter tegoż czynu (przestępstwa) uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza w służbie; po czwarte – rozstrzygnięcie w kwestii zwolnienia ma znamiona aktu uznaniowego, o czym świadczy systematyka art. 41 ustawy o Policji oraz zwrot zastosowany przez ustawodawcę w ust. 2 art. 41 – " Policjanta można zwolnić ze służby...", poprzedzający wyliczenie przesłanek umożliwiających podjęcie takiego aktu.

Jeśli chodzi o pierwsza z tych przesłanek, to trzeba zauważyć, iż w przepisie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji mowa jest o popełnieniu przez policjanta "czynu o znamionach przestępstwa", a nie przestępstwa. Wobec tego do organu orzekającego w sprawie zwolnienia należy ocena (kwalifikacja) określonego czynu co do spełniania przez niego znamion przestępstwa. Nie musi zatem dysponować wyrokiem (prawomocnym) sądu karnego, potwierdzającym fakt popełnienia przestępstwa.

Odnosząc te ustalenia do rozpatrywanej sprawy podzielić trzeba stanowisko organu II instancji w ślad za Komendantem Miejskim Policji o popełnieniu przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 kodeksu karnego. Przepis ten stanowi: "Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2."

Stosownie do art. 115 § 16 k.k. stan nietrzeźwości zachodzi wówczas, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

W świetle ustaleń zawartych w aktach sprawy prowadzonej przez Prokuraturę w Z., udostępnionych organom orzekającym w przedmiotowej sprawie, badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzone u G.B. w dniu 22 września o godz. 18.00 dało wynik 1,35 mg/l. Następne badania przeprowadzone w tym samym dniu o godz. 20.35, 21.02 i 21.23 dały odpowiednio wyniki: 1,28 mg/l, l,28mg/l i 1,24 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Stan nietrzeźwości skarżącego w dniu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie budzi żadnych wątpliwości, bowiem zawartość alkoholu w 1 dm3 (a więc w 1 l) wydychanego powietrza zdecydowanie w każdym badaniu przekroczyła 0,25 mg.

Także informacje zawarte w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności zeznania świadka zdarzenia oraz treść wiadomości przekazywanych esemesami między skarżącym i jego ojcem uzasadniają przyjęcie tezy, iż w dniu 22 września 2014 r. "prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym". To skarżący, będąc w stanie nietrzeźwości, korzystając z pomocy innych osób próbował wyjechać swoim samochodem z przydrożnego rowu. Nie ma przy tym znaczenia, dla oceny tej okoliczności, to że próby były nieskuteczne, ograniczały się jedynie do ruchu w przód i w tył na odcinku ok. 20 cm, jak i to, że odbywały się w przydrożnym rowie. Przez prowadzenie pojazdu należy rozumieć wprawienie go w ruch, kierowanie nim, nadawanie prędkości i hamowanie w sposób zgodny z konstrukcją pojazdu (por. A.Marek, Komentarz do art. 178 (a) Kodeksu karnego, stan prawny: 2010.3.1., Lex). Zdarzenie to miało miejsce w "ruchu lądowym", bowiem pojęcie to obejmuje nie tylko ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, lecz także ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku (por. M. Budyn-Kulik, Komentarz do art.178(a) Kodeksu karnego, stan prawny: 2014.09.01.Lex). Samochód znalazł się w rowie, stanowiącym element pasa drogowego drogi publicznej, ze względu na to że kierujący nim znalazł się tam zjeżdżając z drogi publicznej albo drogi leśnej, a więc będąc w ruchu lądowym w rozumieniu tego przepisu.

Oczywistość popełnienia czynu nie została zdefiniowana w ustawie o Policji, gdyż każdorazowo musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Pojęcie to należy rozumieć jako dające się ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny, pewny i niebudzący wątpliwości. Każdorazowo zatem "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r. sygn. I OSK 1077/06, publ. Lex nr 342501, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 735/12, publ. Lex nr 1366523, wyrok WSA w Opolu z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Op 284/13, publ. Lex nr 1393234). Wskazane wyżej ustalenia uzasadniają przyjęcie tezy o oczywistości popełnienia przestępstwa z art. 178 a k.k. Brak jest podstaw do przyjęcia tezy, aby w tych okolicznościach przebieg zdarzenia mógł być inny.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji, wystarczająco wykazały również i to, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Należy bowiem przyznać za organem, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się ich obowiązkom. W ocenie Sądu policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia w niej służby. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy oraz celami, jakie Policja ma realizować, zwłaszcza gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzegania prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Dodatkowo należy zauważyć, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Ustawodawca nadając mu charakter uznaniowy pozostawił decyzję o zwolnieniu ze służby ocenie właściwego organu. Dlatego też kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności, jak również do sądu nie należy ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 236/10 z dnia 16 września 2010 r., publ. Lex nr 758458).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby, bo choć postępowanie karne, w którym postawiono mu zarzut popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego nie zastało jeszcze zakończone, organ zbadał i ocenił na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego, że popełnienie tego czynu jest oczywiste. Niewątpliwie wydanie postanowień o przedstawieniu zarzutów i wszczęciu śledztwa ma istotne znaczenie dla określenia prawdopodobieństwa popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Dla uznania, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest bowiem konieczne przyznanie się do winy w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu. W świetle tych ustaleń orzeczenie o zwolnieniu policjanta ze służby nie nosi znamion dowolności, znajduje oparcie w ustalonych okolicznościach sprawy, jak również w szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się policjant ze względu na charakter stosunku służbowego i obowiązki z niego wynikające.

Sąd nie podzielił w rezultacie zarzutu skarżącego dotyczącego rażącego naruszenia materialnego prawa o służbie w Policji, tak w odniesieniu przepisów art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, jak i postanowień art. 2, art. 31, art. 32, art. 42 ust. 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Wykładnia przepisu zastosowana przez organy, a w ślad za tym i jego zastosowanie zgodne z rezultatami dokonanej wykładni nie budzi zastrzeżeń, w szczególności jeśli chodzi o przesłanki zwolnienia policjanta ze służby, jak i granic uznania administracyjnego wynikających z tego przepisu. Sąd nie dopatrzył się naruszenia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), jak również zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasady domniemania niewinności (art. 41 ust. 3 Konstytucji RP), która nie znajduje zastosowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, w trakcie którego organ nie rozstrzyga o winie funkcjonariusza.

Oceny Sądu nie zmienia wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., sygn. akt [...], mocą którego G.B. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 97 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wykroczenie określone w tych przepisach ma inne znamiona, niż przestępstwo z art. 178a k.k. i dla tej sprawy, w której ocena organu dotyczyła oczywistości popełnienia takiego przestępstwa, ma ograniczone znaczenie. W szczególności zważyć trzeba, iż do znamion wykroczenia z art. 97 k.w. należy popełnienie go na drodze publicznej, strefie zamieszkania bądź strefie ruchu, natomiast przestępstwo z art. 178a k.k. powinno zostać dokonane w ‘ruchu lądowym", co ma szerszy zakres znaczeniowy niż znamię odnoszące się do wskazanego wykroczenia.

Nie zasługują na aprobatę także zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Organy zgodnie z zasadami procedury administracyjnej wyjaśniły wszystkie istotne z punktu widzenia hipotezy przepisu art. .41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji okoliczności sprawy, dokonując ustaleń w tym zakresie w ramach swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze zawiera pełne uzasadnienie prawne i faktyczne, w szczególności przedstawione są w nim okoliczności stanowiące podstawę zaskarżonych orzeczeń.

Jednocześnie Sąd dostrzegł pewne uchybienia związane z opisem stanu faktycznego sprawy przez organ odwoławczy. Na stronie 2 wers 15 od dołu wskazano, jako miejsce zdarzenia, miejscowość "W." podczas gdy z protokołu przesłuchania świadka (k.5 akt administracyjnych) wynika, iż była to miejscowość "M.". Nazwisko świadka pisane jest nieprawidłowo w kilku miejscach uzasadnienia ("H." zamiast "C.") mimo tego, iż w protokole z przesłuchania jest "C.". Na stronie 3 wers 3 od góry, relacjonując zeznania świadka E. B. organ pisze, iż świadek wraz z synem "skierowali się na drogę publiczną z miejscowości W. i kierowali się na D.", natomiast dalej w protokole jest informacja o zatrzymaniu pojazdu "w lesie za O." co jest o tyle istotne, że zdarzenie z dnia 20 września 2014 r. miało miejsce właśnie w tym drugim miejscu (k. 10).

Uchybienia te nie miały jednak wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.