Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 239/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1, art. 73
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie uchylenia własnej ostatecznej decyzji o zarejestrowaniu na rzecz A. J. samochodu osobowego marki Audi A6, VIN [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu oraz tablic rejestracyjnych oraz odmowy zarejestrowania tego pojazdu.

Wskazane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku A. J. z16 lutego 2018 roku, dokonał rejestracji pojazdu marki Audi A6 o nr nadwozia [...] wydając dowód rejestracyjny nr [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] i kartę pojazdu nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Prokurator Rejonowy w K. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji ostatecznej, wnosząc o wznowienie postępowania i jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej "k.p.a." Wskazał, że decyzja z [...] r. została wydana w postępowaniu, w którym dowód w postaci umowy kupna-sprzedaży z 30 stycznia 2018 r. zawartej pomiędzy P. B., a A. J., na podstawie której ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy. A. J. użyła tego dokumentu w celu zarejestrowania pojazdu, wiedząc, iż dokument ten został sfałszowany przez jej brata A.T. poprzez sfałszowanie jej własnoręcznego podpisu na tej umowie.

Postanowieniem z 20 listopada 2019 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji pojazdu marki Audi A6 na rzecz A.J..

Następnie decyzją z [...] r., sprostowaną postanowieniem z 30 grudnia 2019 roku, Starosta [...] uchylił decyzję własną z [...] r. o zarejestrowaniu na rzecz A. J. samochodu osobowego marki Audi A6, nr VIN [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego nr [...], karty pojazdu nr [...] oraz tablic rejestracyjnych ze znakami [...] oraz odmówił zarejestrowania tego pojazdu z powodu braku ważnego dowodu własności tego samochodu, czyli niespełnienia wymogu określonego w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) - dalej "p.r.d.", oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.) – dalej "rozporządzenie". Jednocześnie w oparciu o art. 73 ust. 1 p.r.d. organ I instancji wezwał stronę do złożenia w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w W., w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, tablic rejestracyjnych ze znakami [...], uchylonego dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz karty pojazdu nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że z treści sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. wynika, że dowód własności pojazdu dołączony do wniosku o rejestrację, czyli umowa kupna-sprzedaży używanego pojazdu marki Audi A6 nr VIN [...] z 30 stycznia 2018 r. zawarta pomiędzy P. B. a A. J., okazał się fałszywy. Sfałszowanie przedmiotowego dokumentu zostało potwierdzone opinią biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K.. Jednocześnie podrobienie podpisu strony na umowie kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu, jak i dalsza legalizacja pojazdu w oparciu o fałszywy dokument to okoliczności nieznane Staroście [...] podczas wydawania decyzji o rejestracji pojazdu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. J., zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że na umowie sprzedaży używanego pojazdu marki Audi A6, nr VIN [...] z 30 stycznia 2018 r., którą posłużyła się A. J., składając wniosek o rejestrację wyżej wskazanego samochodu osobowego, podrobiony został podpis sprzedającego, podczas gdy z opinii biegłego sądowego nie wynika, ażeby sfałszowany został podpis sprzedającego. Odwołująca podniosła ponadto, że w toczącej się sprawie karnej nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie, nie sposób jest zatem przyjąć, że skarżąca popełniła przypisywany jej czyn posłużenia w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci umowy kupna-sprzedaży pojazdu. W ocenie A. J., nawet przyjmując, że doszło do sfałszowania jej podpisu, to fakt złożenia przez nią osobiście dokumentu opatrzonego tym podpisem świadczy o tym, że chciała by samochód wszedł do jej majątku, co pod wątpliwość poddaje celowość wydanej decyzji. Wobec powyższego A. J. wniosła o uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] r. i umorzenie postępowania I instancji w całości.

Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dokumenty załączone przez A. J. do wniosku z 16 lutego 2018 r. o rejestrację pojazdu, tj. umowa kupna zawarta 30 stycznia 2018 r. pomiędzy P. B., zam. F. - (sprzedający) a A. J., zam. W. (kupujący); szwedzki dowód rejestracyjny nr [...] (tłumaczenie); zaświadczenie nr [...] z 6 lutego 2018 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu i dokument potwierdzający zapłatę akcyzy z 8 lutego 2018 r. stanowiły wystarczające dowody do zarejestrowania pojazdu w świetle art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz przepisów rozporządzenia.

Kolegium zauważyło, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji - obok przepisów p.r.d. i przepisów wykonawczych do p.r.d był art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem ustalenia dotyczące sfałszowania podpisu kupującego na dokumencie umowy sprzedaży dokonano w oparciu o ekspertyzę biegłego, nie zaś w oparciu o orzeczenie sądu lub innego organu. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że fałszerstwo podpisu kupującej na dokumencie przedstawionym do rejestracji pojazdu było oczywiste w rozumieniu art. 145 § 2 k.p.a., gdyż w momencie rejestracji spornego pojazdu organy nie powzięły żadnych wątpliwości co do autentyczności załączonych dokumentów. Kolegium uznało natomiast, że treść przekonującej opinii biegłego dawała podstawy do przyjęcia, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczność sfałszowania na umowie sprzedaży podpisu kupującej istniała bowiem w dniu wydania ostatecznej decyzji o rejestracji samochodu osobowego marki Audi A6 na rzecz A. J., była istotna dla sprawy, nowa i nieznana Staroście [...].

Kolegium podkreśliło następnie, że organy przy rejestracji pojazdu mogą uwzględniać jako dowody w sprawie tylko te dokumenty, które spełniają kryterium prawdziwości zarówno w znaczeniu materialnym, jak i formalnym. W rozpatrywanej sprawie niezbędny dokument do zarejestrowania pojazdu, objęty wymogiem art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d., tj. umowa sprzedaży pojazdu nie spełniała w sposób niebudzący wątpliwości kryterium prawdziwości, bowiem został na niej sfałszowany podpis kupującej. W rezultacie nie mogła wywrzeć skutków prawnych w zakresie rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Zdaniem Kolegium argumentacja zawarta w odwołaniu, iż decyzja jest wadliwa z uwagi na wskazanie w jej uzasadnieniu, że na umowie sprzedaży sfałszowany został podpis sprzedającego, nie zaś kupującego, nie może być uwzględniona. Pomyłka organu w zakresie opisu niewątpliwego w świetle zgromadzonych dowodów stanu faktycznego pozostaje bowiem bez znaczenia dla meritum sprawy.

Kolegium nie zgodziło się również z argumentacją odwołania, iż fakt złożenia osobiście przez A. J. dokumentu opatrzonego jej sfałszowanym podpisem świadczy o tym, że chciała, by samochód wszedł do jej majątku. W tym zakresie organ II instancji podkreślił, że ocenie organów pod względem autentyczności podlegają wyłącznie dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu, a nie niewerbalne zachowania strony postępowania, z których miałaby wynikać domniemana wola nabycia pojazdu do majątku skarżącej. Poza tym, zdaniem Kolegium, przyjęcie tego argumentu spowodowałoby usankcjonowanie czynu karalnego w postaci fałszerstwa dowodu warunkującego rejestrację pojazdu.

A. J. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji i wznowienie postępowania w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że postępowanie winno być przeprowadzone od nowa;

b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo zaistnienia przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wynikających z naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego, związanych przede wszystkim z nierozważeniem istotnych okoliczności sprawy, oraz błędnego przyjęcia, iż zaszły przesłanki uchylenia decyzji Starosty [...] z [...] r.;

c. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, uniemożliwiającego prześledzenie toku rozumowania organu II instancji, w tym przyczyn przyjęcia przez niego określonej kwalifikacji prawnej, przejawiającej się we wskazaniu jako jedynej podstawy przyjęcia, że wyszły na jaw nowe dla sprawy istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane dotychczas organowi, opinii wydanej w toku postępowania karnego, która sporządzona została po tym jak decyzja stała się ostateczna;

d. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 ust. 4 k.p.a. przez wskazanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. art. 72 ust. 1a pkt 1 p.r.d., który został uchylony na mocy art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 312), co stanowi przejaw naruszenia zasady zaufania obywatela do organów prowadzących postępowanie;

e. art. 7 k.p.a. w zw. z 75 k.p.a. w zw. z 84 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, tj. w szczególności niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia autentyczności podpisu skarżącej na umowie oraz oparcie się jedynie na opinii biegłego grafologa sporządzonej na potrzeby prowadzonego postępowania przygotowawczego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez A. T.;

f. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, która była rzeczywistym nabywcą samochodu w dobrej wierze, naruszonego wydaniem przez organ II instancji zaskarżonej decyzji;

g. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, a w szczególności uznania, że umowa sprzedaży pojazdu nie spełniała kryterium prawdziwości, jedynie w oparciu o dowód z opinii biegłego, pomijając przy tym fakt, że skarżąca samodzielnie podjęła działania mające na celu dokonanie rejestracji pojazdu stanowiącego jej własność;

h. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z 84 k.p.a. przez niewyczerpujące zbadanie okoliczności faktycznych oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na części materiału dowodowego, z pominięciem innych dowodów, np. niedopuszczenia dowodu z wyjaśnień skarżącej, zeznań świadka P. B.;

i. art. 9 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z 73 k.p.a. przez pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu polegające na niemożności wypowiedzenia się skarżącej co do dowodów zebranych w sprawie, tj. opinii biegłego przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie oraz braku pouczeń w zakresie możliwości zapoznania się z aktami postępowania - także po zakończeniu postępowania;

j. art. 80 k.p.a., przez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że umowa sprzedaży pojazdu w sposób niebudzący wątpliwości nie spełnia kryterium prawdziwości;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a. art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowa sprzedaży pojazdu nie spełnia kryterium prawdziwości, podczas gdy w toku postępowania karnego [...] nie ustalono, iż doszło do sfałszowania podpisu A. J. przez A. T. – tym bardziej nie został wydany prawomocny wyrok skazujący za ten czyn, a ustalenia poczynione przez organ II instancji zostały oparte tylko i wyłącznie na zebranym przez organ I instancji materiale dowodowym, który stanowiła tylko i wyłącznie opinia biegłego grafologa sporządzona na potrzeby postępowania przygotowawczego prowadzonego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez A. T..

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W jej ramach sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Do wznowienia, bowiem postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu nabytego przez skarżącą oraz do wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odmawiającej jego rejestracji, doszło bez naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnych, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności bez zarzucanego skargą naruszenia reguł administracyjnego postępowania dowodowego.

Rozważania dotyczące zasadności skargi rozpocząć należy przypomnieniem, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania na rzecz A. J. samochodu osobowego marki Audi A6, VIN [...] wydane zostały w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] roku o zarejestrowaniu na rzecz A. J. pojazdu marki Audi A6 o nr nadwozia [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego nr [...], tablic rejestracyjnych nr [...] zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym nr [...] i karty pojazdu nr [...].

Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb umożliwiający uchylenie ostatecznej decyzji w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., czy w art. 145b § 1 k.p.a.

Aby ocenić prawidłowość decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego, należy w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zaistniała wskazana przesłanka wznowienia tego postępowania. Brak takiej przesłanki wskazywałby bowiem, że w spawie niezasadnie wszczęto z urzędu postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu oprawnego decyzji ostatecznej korzystającej z domniemania legalności wynikającego z zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.).

W tym miejscu zaznaczyć od razu należy, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). przy czym treść art. 149 § 2 k.p.a. uzasadnia wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyłączeniem przesłanki określonej w pkt 4 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, publ. ONSA 2000/2/45).

Wznawiając postępowanie w rozstrzyganej sprawie w postanowieniu z [...] r., jak również w wydanej w jego następstwie decyzji z [...] roku Starosta [...] jako podstawę jego wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na tej podstawie wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Trzeci warunek - fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Warunki te jak prawidłowo dostrzegł organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie zostały w sprawie spełnione, bowiem okoliczność sfałszowania umowy kupna-sprzedaży spornego samochodu z 30 stycznia 2018 roku nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Okoliczność ta wynika w sposób niebudzący wątpliwości z opinii O. W., biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K.. W swojej opinii z zakresu badań kryminalistycznych dokumentu w postaci umowy kupna sprzedaży samochodu osobowego marki Audi A6 z 30 stycznia 2018 roku, biegła w sposób jednoznaczny wskazała, że podpis skarżącej pod tą umową został sfałszowany. Organ II instancji prawidłowo przyjął, że okoliczność ta stanowi, w sprawie dotyczącej rejestracji tego pojazdu, nową, istotną okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2017 r. o sygn. akt I GSK 468/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej "CBOSA") pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunki umożliwiające uchylenie decyzji ostatecznej. Skoro umowa kupna-sprzedaży pojazdu, stanowiąca dokument własności rejestrowanego pojazdu tj. dowód na podstawie którego ustalono okoliczność istotną dla jego zarejestrowania, okazała się fałszywa, o czym nie wiedział organ wydający decyzję o jego rejestracji, to uchylenie decyzji z 27 marca 2018 roku o rejestracji pojazdu marki Audi A6 na rzecz A. J. uznać należy za zgodne z prawem.Oczywistość posłużenia się przy rejestrowaniu pojazdu fałszywym dowodem własności, nakazywała we wznowionym postępowaniu uchylenie dotychczasowej decyzji o rejestracji. Przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi bowiem, że organ administracji po przeprowadzeniu wznowionego postępowania uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Ta nowa decyzja nie mogła być korzystna dla skarżącej, ponieważ we wznowionym postępowaniu administracyjnym nie został przedłożony dokument własności pojazdu. Wynikające w sposób jednoznaczny z opinii biegłego sfałszowanie podpisu skarżącej pod umową z 30 stycznia 2018 roku prowadzi także do wniosku, że skarżąca posiada wprawdzie przedmiotowy samochód Audi A6, lecz nie dysponuje dowodem jego własności, co z kolei ma także istotne znaczenie w prowadzonej ponownie sprawie dotyczącej jego rejestracji.

Przechodząc do oceny prawidłowości wydanej po wznowieniu postępowania decyzji odmawiającej rejestracji na rzecz skarżącej spornego pojazdu wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym precyzyjnie określają zasady rejestracji pojazdów samochodowych i dopuszczenia ich do ruchu. Zgodnie z postanowieniami art. 73 p.r.d., rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1). Z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu. Dowodem własności jest dokument odzwierciedlający nabycie praw do pojazdu przez osobę wnioskującą o jego zarejestrowanie. Powinien to być dokument autentyczny formalnie i zgodny z prawdą. Takim dokumentem skarżąca nie dysponowała. Sfałszowana umowa sprzedaży auta nie może zostać uznana za dokument będący dowodem własności pojazdu, który jest niezbędny do rejestracji samochodu osobowego. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Prawidłowo zatem organy uznały, że konsekwencją wykrycia fałszerstwa umowy kupna-sprzedaży była odmowa rejestracji pojazdu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 roku sygn. akt I OSK 2674/14 publ w LEX nr 2094979, wyrok NSA z 4 grudnia 2014 roku sygn. akt I OSK 910/13, LEX nr 1643282, wyrok WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 799/16 , LEX nr 2305708).

Podkreślenia wymaga, że we wznowionym postępowaniu administracyjnym ponownemu rozpatrzeniu podlegał wniosek strony o rejestracje samochodu Audi A6 z 16 lutego 2018r., do którego dołączony dowód własności pojazdu okazał się fałszywy. Powyższe musiało skutkować odmową jego zarejestrowania w związku z niespełnieniem przesłanek z art. 72 ust. 1 p.r.d.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że organy administracji działając w ramach prawa, nie mogą opierać rozstrzygnięć na sfałszowanych dokumentach. Takie działanie godziłoby w istotę państwa prawa. Sąd nie zgadza się z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja narusza słuszny interes strony.

Wbrew zarzutom i wywodom skargi zarejestrowanie pojazdu, wbrew dowodom potwierdzającym fałszerstwo umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu sankcjonowałoby prawo legalnego posługiwania się nierzetelnym dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdzałby nieprawdziwe dane. Sprzeciwia się temu zasada demokratycznego państwa prawnego i zasada pewności obrotu prawnego. W procesie rejestracji pojazdów koniecznym jest bowiem zagwarantowanie, że osoba legitymująca się takim dokumentem jest rzeczywiście do tego upoważnione i jest prawowitym właścicielem pojazdu. Naruszenie tej zasady może godzić w interesy osób trzecich (patrz: wyrok NSA z 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06, Lex nr 255973), a ich ochronie służy system rejestracji pojazdów.

Wskazać także należy, że organ rejestrujący nie posiada uprawnień do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności. Prawidłowo więc organ nie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych z nabycia przedmiotowego pojazdu. Dowód nabycia prawa własności samochodu powinien przedstawić podmiot ubiegający się o rejestrację, dowodem takim nie są zeznania świadków. Dokument podrobiony (przerobiony), nie stanowi dowodu własności pojazdu. Z całkowicie chybione uznać więc należało zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 . art. 75 k.p.a. i art. 84 k.p.a. Zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności są chybione bowiem – wbrew twierdzeniu strony – wyjaśnione w postępowaniu zostały fakty istotne dla skutecznego zarejestrowania pojazdu, wynikające z treści art. 72 ust. 1 p.r.d. Ogólne powołanie się na naruszenie reguł postępowania dowodowego, dokonane w oderwaniu od wynikających z norm prawa materialnego okoliczności wymagających w danej sprawie wyjaśnienia (dowodzenia), nie mogło odnieść zamierzonego przez stronę skutku w postaci uchylenia prawidłowej decyzji.

Niezasadne są także pozostałe podniesione w rozpoznawanej skardze zarzuty w tym szczególności wskazania nieprawidłowej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w postaci uchylonego art. 72 ust. 1a pkt 1 p.r.d.. Przepis ten wskazany został w co prawda w tzw. "główce" kontrolowanej decyzji jednak w jej uzasadnieniu organ przywołał prawidłową treść mających w niej zastosowanie przepisów, wobec powyższego uchybienie to pozostaje bez wpływu na prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut dotyczący nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które w ocenie sądu jest rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe spełnia zatem wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. Organ przytoczyły istotne okoliczności stanu faktycznego oraz treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i prawidłowo zinterpretował ich treść. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

e.o.