Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1262/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżący P.B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie m. in. okoliczności jak: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu dobrze prosperującej firmy, obsługa zobowiązań. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza Skarżącego opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń służących w przeszłości wykonywaniu tej działalności. Do majątku zaliczył nieruchomość rolną o powierzchni ponad 57 ha i nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podał zestawienie kosztów gospodarstwa domowego, wśród których wymienił gaz, prąd (460 zł), wodę, kanalizację (60 zł), koszty ogrzewania mieszkania (350 zł), telefon (100 zł), ubezpieczenie na życie (60 zł), pozostałe wydatki (1.200 zł). Skarżący wskazał źródła utrzymania i wysokość osiąganego dochodu swojego i żony. Ujawnił mianowicie, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 1.850 zł brutto, z tytułu renty inwalidzkiej 415,71 zł, zaś z działalności gospodarczej do kwietnia 2016 r. poniósł stratę w wysokości 41.723,86 zł. Żona Skarżącego otrzymuje rentę wypłacaną przez KRUS w wysokości. 1.200 zł kwartalnie. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że w 2015 r. żona Skarżącego uzyskała dochód w wysokości 4.773,32 zł. Skarżący natomiast w 2015 r. z tytułu działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 117.050,70 zł, a z tytułu wynagrodzenia za pracę i otrzymywanej renty dochód w kwocie 18.950 zł. Wyjaśnił, że z uwagi na egzekucję rachunek bankowy nie wykazuje obrotów i bank nie przesyła mu wyciągów. Skarżący przedstawił ewidencję środków trwałych, zeznania podatkowe, zestawienie wysokości kredytów, księgę przychodów i rozchodów, spis wydatków.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.

Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy

w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej

w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału

w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł.

W związku z powyższym, oceniając jego możliwości płatnicze odnieść je należy właśnie do tej kwoty.

W ocenie referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego ciążącego na skarżącym nie jest obciążeniem ponad jego możliwości finansowe. Tym samym, wydatek w tej wysokości nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny.

Zauważyć bowiem należy, że skarżący i jego żona uzyskują dochody z następujących źródeł: ze stosunku pracy skarżącego - 1.850 zł, z tytułu rent 415,71 zł i 1200 zł (kwartalnie), a przede wszystkim z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Za 2015 r. (zgodnie z zeznaniem PIT-36L) przychód z tego tytułu wyniósł 117.050,70 zł.

Tym samym, średnie miesięczne przychody skarżącego kilkukrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jednocześnie należało uznać, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy też prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że wnioskodawca nie posiada możliwości przeznaczenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 roku, sygn. akt II GZ 747/13). W orzecznictwie uznaje się również, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać – przede wszystkim – z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów.

Co równie istotne, skarżący posiada znacznej wielkości nieruchomość rolną – ponad 57 ha. Jeszcze kilka lat temu (w 2013 r.), uzyskiwali z działalności rolniczej przychód roczny w wysokości 100.000 zł (por. oświadczenia i dokumenty złożone

w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1923-1925/14). Aktualnie skarżący nie wskazał, czy posiadana nieruchomość rolna stanowi dla niego dodatkowe źródło przychodów. Nie zmienia to jednak faktu, że stanowią one majątek znacznej wartości i jeśli nawet nie stanowią, to mogą stanowić istotne źródło przychodów.

Ponadto, sytuacja finansowa skarżących była już przedmiotem oceny NSA, który w postanowieniu z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FZ 1049/15 wskazał, że: "skarżący dysponują znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które generują przychody. Co więcej, skoro skarżący są w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie".

Podsumowując, w ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego

o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie zwłaszcza, że jedynym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest wpis sądowy

w wysokości 100 zł.

Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.