Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 247/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 101 ust. 2 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Gminy B. a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy o zwrot wydatków poniesionych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w związku z przyznanymi świadczeniami na rzecz F. B. postanawia: 1. Odrzucić wniosek; 2. Zwrócić Burmistrzowi Gminy B. wpis od wniosku w kwocie 100 (sto) złotych ze środków Naczelnego Sądu Administracyjnego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 grudnia 2018 r. Burmistrz Gminy B. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy F. B. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu 28 listopada 2018 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wpłynęło z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismo znak [..] z [..] listopada 2018 r. "wniosek do gminy ostatniego zameldowania o zwrot przyznanych środków w związku z przyznanymi świadczeniami" wraz z uzasadnieniem. Do pisma dołączono notę księgową nr [..] z [..] listopada 2016 r. dotyczącą wypłaconego zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną za październik i listopad 2018 r. oraz notę księgową nr [..] z [..] listopada 2018 r. dotyczącą pokrycia kosztów całodobowego pobytu F. B. w Domu [..] w W. w okresie od 24 października 2018 r. do 31 października 2018 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w uzasadnieniu tego pisma wskazał, że przeprowadzone postępowanie dało podstawy do uznania F. B. za osobę bezdomną, a w związku z tym, że ostatnie zameldowanie F.B. znajduje się w miejscowości H. w Gminie B., to właściwą do załatwienia sprawy jest Gmina w B.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Wójt Gminy B. stwierdził, że F.B. do dnia znalezienia się w szpitalu (19 kwietnia 2018 r.) nie był petentem Gminnego Ośrodka Pomocy

Społecznej w B., dalej GOPS w B. Prowadził wędrowny tryb życia, nie miał stałego miejsca zamieszkania. Z informacji o meldunku nadesłanej przez Urzędu Gminy B. wynika, że F. B. był zameldowany na pobyt stały w H. nr [..] od 1977 r. Pracownicy GOPS w B. ustalili, że F. B. przebywał bez zamiaru stałego pobytu w pustostanie swojej nieżyjącej krewnej w S. [..] B.

W dniu 14 listopada 2018 r. ze względu na sytuację, w jakiej znalazł się F.B. oraz porę roku GOPS B. wydał decyzję o skierowaniu go do Schroniska Dom [..] w L., a także decyzje o przyznaniu zasiłku stałego i ubezpieczenia jako decyzję zastępczą, zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Pismem z dnia [.] listopada 2018 r. GOPS w B. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o zwrot przyznanych środków w związku z przyznanymi powyższymi decyzjami świadczeniami. Na podstawie całości zgromadzonych dowodów ustalono bowiem, że gminą właściwą ze względu na ostatnie miejsce zameldowania jest Gmina B. Zdaniem Wójta Gminy w B. F.B.jest osobą bezdomną, która nigdy nie miała stałego miejsca zamieszkania na terenie Gminy B. Nie miał on zamiaru stałego pobytu na terenie Gminy B., bowiem jako osoba bezdomna prowadził wędrowny tryb życia. Tym samym na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organem właściwym w sprawie jest Burmistrz B., gdyż gminą ostatniego zameldowania na pobyt stały F. B. jest Gmina B.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość.

Z wniosku Burmistrza Gminy w B. wynika, iż wnosi on o wskazanie organu właściwego do pokrycia kosztów świadczeń poniesionych na rzecz F. B. W dniu 14 listopada 2018 r. GOPS B. wydał decyzję o skierowaniu F. B. do Schroniska Dom [..] w L., a także decyzje o przyznaniu zasiłku stałego i ubezpieczenia jako decyzję zastępczą, zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a następnie pismem znak [..] z [..] listopada 2018 r. zażądał od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. "zwrotu przyznanych środków w związku z przyznanymi świadczeniami", załączając do pisma notę księgową nr [..] z [..] listopada 2016 r. dotyczącą wypłaconego zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną za październik i listopad 2018 r. oraz notę księgową nr [..] z [..] listopada 2018 r. dotyczącą pokrycia kosztów całodobowego pobytu F. B. w Domu [..] w W. w okresie od 24 października 2018 r. do 31 października 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spór o właściwość między organami nie występuje. W istocie dotyczy on bowiem wyłącznie kwestii związanej ze zwrotem wydatków poniesionych przez Gminę w B. w związku z przyznanymi dla F. B. na mocy decyzji administracyjnych świadczeniami. Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie zostało przez ustawodawcę uregulowane w art. 101 ust. 7 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s. nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 101 ust. 7 u.p.s. nie odnosi się bowiem do organów gmin i nie wyposaża ich w kompetencję do wydania decyzji, lecz do samych gmin. Dotyczy zatem relacji majątkowej między dwiema osobami prawnymi, przybierającej postać stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego jednej osobie przysługuje roszczenie wobec drugiej o zapłatę określonej kwoty pieniężnej. Odmienną kwestią pozostaje fakt, że ten stosunek jest uwarunkowany wcześniejszym rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym, określającym kwotę podlegającą zwrotowi. Spór o zwrot wydatków stanowi tym samym sprawę cywilną należącą do właściwości sądu powszechnego, która nie może być załatwiona w drodze decyzji czy innego aktu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia: 28 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 73/06, LEX nr 362165; 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 97/08, LEX nr 564278; 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 75/10, CBOSA; z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 201/11, LEX nr 1120708; 22 września 2016 r., sygn. akt I OW 104/16, z dnia 2 lipca 2010r., w sprawie o sygn. akt I OW 55/10; z dnia 6 września 2013r., w sprawie o sygn.at I OW 82/13; z dnia 3 grudnia 2013r., w sprawie o sygn. akt I OW 248/13, w sprawie I OW 245/13, w sprawie I OW 248/13, I OW 152/18, w sprawie I OW 198/16 – zob.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.