Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 925/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1, art. 34 ust. 1, art. 75 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożenia sankcji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego W. W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania W.W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. i nałożeniu sankcji trzyletnich w wysokości 8 326,60 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438, ze zm.), art. 21, art. 30, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1387, ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE z dnia 2 grudnia 2009 r., L 316, str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009, art. 16 ust. 2 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE z dnia 28 stycznia 2011 r., L 5, str. 8), zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] i odmówił W.W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Pakietu 2. Rolnictwo zrównoważone: w wariancie 2.1 Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania; w wariancie 2.5 Uprawy warzywne, dla których zakończono okres przestawiania; w wariancie 2.2 Uprawy rolnicze w okresie przestawiania oraz nałożył sankcję w wysokości 8 326,60 zł.

Organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że w dniu 14 maja 2013 r. W.W. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2013 r. W dniu 25 października 2013 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego, metodą inspekcji terenowej. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, opisane w raporcie z kontroli.

W dniu 29 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania płatności na 2013 r.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] organ II instancji uchylił decyzję z dnia 29 maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że sentencja decyzji nie zawiera: rozstrzygnięcia dotyczącego nałożenia sankcji w okresie trzech lat kalendarzowych oraz wskazania pełnego brzmienia przepisu, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia. Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód z dnia 2 sierpnia 2013 r. złożony przez skarżącego wraz z odwołaniem stanowi nowy dowód w sprawie, zaś zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, konieczne jest dwukrotne rozważenia całego materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ II instancji, z uwzględnieniem m.in. art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.

W dniu 4 maja 2015 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności na 2013 r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że w trakcie pomiarów działek rolnych przyjęto tolerancję pomiaru uwzględniającą strefę buforową 0,75 m zamiast 1,5 m, co mogło wpłynąć na powierzchnię stwierdzoną działek rolnych. Skarżący wniósł o zwrócenie się do Gminy [...] o nadesłanie informacji odnośnie daty przekazania mu decyzji Wojewody [...] o wystąpieniu deszczu nawalnego i o przeprowadzenie dowodu z nadesłanego dokumentu na okoliczność braku uchybienia przez producenta terminowi do poinformowania ARiMR o wystąpieniu deszczu nawalnego.

Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu po zapoznaniu się z zarzutami dotyczącymi ustaleń pokontrolnych oświadczyli, że podtrzymują w całości wyniki kontroli zawarte w raporcie z czynności kontrolnych sporządzonym w dniu 25 października 2013 r.

W dniu 8 października 2015 r. organ II instancji wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na błędne sformułowanie rozstrzygnięcia.

W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych i nałożeniu sankcji wieloletnich.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przez organ I instancji art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 107 § 3 w związku z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009.

Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nie usunął w sposób właściwy nieprawidłowości polegającej na pominięciu w sentencji decyzji rozstrzygnięcia o nałożeniu sankcji wieloletniej z uwagi na przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności. Organ I instancji sformułował rozstrzygnięcie w ten sposób, że odmówił przyznania płatności na 2013 r. i nałożył sankcje wieloletnie w wysokości 8 326,60 zł. Takie sformułowanie sentencji powoduje, że nie wiadomo w ramach, którego pakietu i jakiego wariantu nakładana jest sankcja. Skarżący wnosił o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2, w wariancie 2.1, w wariancie 2.2 i w wariancie 2.5. Organ II instancji doprecyzował jedynie, którego wariantu dotyczą sankcje wieloletnie.

Organ II instancji podniósł następnie, że w dniu 25 października 2013 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Wpływ na płatność miało ustalenie powierzchni deklarowanych działek rolnych (tj. kody nieprawidłowości DR13+ powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana, DR13- powierzchnia stwierdzona jest większa niż powierzchnia deklarowana oraz DR50 granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku) oraz rodzaj stwierdzonej uprawy (kody nieprawidłowości DR7 – nie stwierdzono deklarowanej uprawy, a stwierdzona uprawa należy do niższej grupy płatności i DR6 nie stwierdzono deklarowanej uprawy, a stwierdzona uprawa należy do takiej samej lub wyższej grupy płatności). Zdaniem organu II instancji, pomiary deklarowanych do płatności działek rolnych wykonywane były prawidłowo. Prawidłowo również wskazano rodzaj uprawy. Organ I instancji prawidłowo dokonał kompensacji powierzchni działek z kodami nieprawidłowości DR13+ i DR13-. Organ II instancji za istotne uznał, że przy wykonywaniu czynności kontrolnych uczestniczył pełnomocnik producenta rolnego M.W. Do ustaleń pokontrolnych zawartych w raportach z czynności skarżący nie zgłosił zastrzeżeń. Dopiero w odwołaniu podniesiono zarzuty względem ustaleń inspektorów terenowych. W odwołaniu z dnia 8 czerwca 2015 r. skarżący podniósł argument dotyczący zastosowania w trakcie pomiarów działek rolnych tolerancji pomiaru przy uwzględnieniu strefy buforowej 0,75 m zamiast 1,5 m, co mogło wpłynąć na powierzchnię stwierdzoną działek rolnych. Zastrzeżenia skarżącego zostały przekazane do Biura Kontroli na Miejscu. W piśmie z dnia 30 września 2015 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wyjaśnił, że inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu zakwalifikowali obszar wykorzystywany rolniczo zgodnie z przebiegiem granic poszczególnych upraw w terenie. Inspektorzy dokonali pomiaru działek rolnych urządzeniem pomiarowym o nazwie Getac V100 i modelu odbiornika z anteną CHC X20. Dla wszystkich odbiorników GNSS wykorzystywanych przez inspektorów terenowych ARiMR przeprowadzane są testy walidacyjne, których wynikiem jest określenie wartości wskaźnika W, na podstawie której wyznacza się szerokość strefy buforowej. Zgodnie z "Instrukcja realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" wersja 1.0 z dnia 8 lutego 2013 r. w kontroli metodą inspekcji terenowej – szerokość strefy buforowej uzależniona jest zastosowanej techniki pomiaru i dokładności sprzętu pomiarowego. W przypadku pomiaru powierzchni wykonanego przy użyciu jednego z odbiorników GPS, w odniesieniu do których ARiMR przeprowadza, zgodnie JRC:IPSC/G03/P/SKA/asi D (2007) (8307) testy walidacji, ustalony w wyniku testów wskaźnik (W) będący podstawą do określenia szerokości strefy buforowej, wynosi 0,75 m. W ocenie organu II instancji prawidłowo została zastosowana tolerancja pomiaru przy uwzględnieniu strefy buforowej 0,75 m. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Z art. 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że ustawodawca pozostawia państwom członkowskim dowolność stosowania metod pomiaru powierzchni, pod tym jednakże warunkiem, że zastosowana metoda gwarantuje dokładność pomiaru co najmniej na poziomie określonym przez unijne normy techniczne. Wymóg zastosowania strefy buforowej wynika wyraźnie z przytoczonego przepisu, zatem organ kontrolny zasadnie przyjął 0,75 metrową strefę do ustalenia tolerancji pomiaru. W niniejszej sprawie przeprowadzono kontrolę na miejscu wizytując zadeklarowane działki (oceniając wizualnie) i oceniając stan zadeklarowanych upraw. Pomiarów powierzchni faktycznie wykorzystywanej pod zadeklarowane uprawy dokonano za pomocą urządzenia GPS, a poczynione ustalenia udokumentowano stosownymi zapisami do protokołu z kontroli i załączonym do protokołu szkicem graficznym działek, zdjęciami fotograficznymi poszczególnych działek (zawierającymi dokładny opis poszczególnych działek oraz kierunek wykonywania zdjęć). Zdaniem organu II instancji, zastosowana przez inspektorów terenowych metoda kontroli zadeklarowanych przez skarżącego działek nie tylko była dozwolona przez ustawodawcę unijnego, ale wręcz mieściła się w szerokiej definicji metod kontroli. Użycie odbiornika pomiarów satelitarnych GPS zapewniło bardziej dokładne pomiary powierzchni niż pomiary dokonywane przy zastosowaniu tradycyjnej taśmy mierniczej. Wobec czego kontrolerzy prawidłowo zastosowali tolerancję pomiaru uwzględniającą 0,75 metrową strefę buforową. Samo zaś zastosowanie tolerancji pomiaru jest korzystne dla beneficjenta. Raport z kontroli jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy i stanowi dowód w sprawie. Nawet jeżeli do protokołu wniesiono pisemne zastrzeżenia, do których odniósł się wykonawca kontroli, a protokół został podpisany przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli, to ustalenia zawarte w jego treści w sposób miarodajny opisują rzeczywistość.

Organ II instancji stwierdził także, iż informacja o dacie doręczenia decyzji Wojewody [...] nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia z tego względu, że o wystąpieniu siły wyższej, okoliczności nadzwyczajnych, producent miał obowiązek powiadomić organ na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania jej skutków. Z treści protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód wynika, że deszcz nawalny ustąpił z dniem 26 czerwca 2013 r. Pierwsze pisemne oświadczenie o wystąpieniu deszczu nawalnego producent złożył w dniu kontroli na miejscu, tj. 25 października 2013 r. Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód złożył wraz z odwołaniem z dnia 3 czerwca 2015 r. Zdaniem organu II instancji uznać zatem należy, że producent uchybił terminowi, o którym mowa w art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009. To producent rolny odpowiada za rzetelne wypełnienie wniosku. Skarżący mógł poinformować Kierownika Biura Powiatowego o konieczności zmiany rośliny w plonie głównym i zgłosić wystąpienie siły wyższej. Producent rolny dostaje płatność do upraw zadeklarowanych we wniosku, gdyż jednym z podstawowych z warunków przyznania płatności jest realizacja 5-letniego obowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE z dnia 21 października 2005 r., L 277, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Deklaracja uprawy we wniosku i uprawa stwierdzona w ramach kontroli, czy to na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR, czy to kontroli jednostki certyfikującej, ma zasadnicze znaczenie dla przyznania płatności w danym roku. W przypadku, gdy inna uprawa jest stwierdzona na danej działce rolnej, to nie można mówić o prawidłowej realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, czy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Stąd powierzchnia tych działek nie będzie brała udziału w naliczaniu płatności. Na wykluczenie z płatności nie ma wpływu okoliczność, że stwierdzone uprawy znajdują się w tej samej grupie płatności lub w wyższej, bowiem producent rolny ma realizować zobowiązanie zgodnie z planem i zgodnie z wnioskiem w danym roku kalendarzowym. W ocenie organu II instancji, w sprawie zostało jednoznacznie dowiedzione podczas kontroli, że deklaracja skarżącego złożona we wniosku o przyznanie płatności nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. W razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd – co do zasady – przypisuje się im wiarygodność. Ocena, czy stwierdzona protokołem po przeprowadzeniu kontroli na miejscu nieprawidłowość faktycznie miała miejsce, nie wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czy też oparcia się na fachowych opracowaniach. Raport z czynności kontrolnych jest – co do zasady – dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Odmowa przyznania płatności wynika ze stwierdzonych nieprawidłowości i przedeklarowania powierzchni. W zakresie Pakietu 2.1 uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnia deklarowana wynosi 55,59 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 37,41 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wynosi 18,18 ha. Zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 48,60%. Okoliczność, że zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie przekracza 50%, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności na 2013 r. W zakresie pakietu 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) powierzchnia deklarowana wynosi 22,71 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 12,17 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wynosi 10,54 ha. Zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wyniosło 86,61%. Okoliczność, że zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną przekracza 50%, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności na 2013 r. i nałożenia sankcji w wysokości 8 326,60 zł z tytułu przedeklarowania powierzchni w zakresie pakietu 2.2. W zakresie pakietu 2.5 uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnia deklarowana wynosi 5,36 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 4,05 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wynosi 1,31 ha. Zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 32,35%. Okoliczność ta stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności na 2013 r.

W skardze na powyższą decyzję W.W. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa: tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 34 ust. 1 oraz art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uzasadnienie skarżonej decyzji jest co najmniej lakoniczne i nie pozwala na właściwą ocenę wydanego rozstrzygnięcia. Organ administracji błędnie zinterpretował art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 i wadliwie dokonał pomiaru działek zadeklarowanych do płatności. Wymieniony przepis reguluje sposób pomiaru działek rolnych i wynika z niego, że tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Jednocześnie maksymalna tolerancja odnośnie każdej działki nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Wielkość zastosowanej szerokości strefy buforowej ma istotny wpływ na ustalenie powierzchni działki rolnej. Przy zastosowaniu szerokości tej strefy 1,5 m tolerancja pomiaru działki jest większa. Tym samym powierzchnia stwierdzona działki jest większa niż przy zastosowaniu szerokości strefy buforowej np. 0,75 m. Różnice pomiaru tej samej działki przy zastosowaniu szerokości tej strefy 1,5 m i 0,75 m mogą być stosunkowo duże. Szerokość strefy buforowej winna wynosić 1,5 m, gdyż tak stanowi art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Z wymienionego przepisu nie wynika, aby szerokość tej strefy wynosiła maksymalnie 1,5 m. Nieuwzględnienie tolerancji 1,5 metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki stanowi naruszenie art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Kontrola na miejscu, na którą powołuje się organ miała miejsce od 30 września do 25 października 2013 r., tj. w okresie po zbiorach, czego konsekwencją było błędne określenie stanu faktycznego upraw. Na tę okoliczność skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków Z.W. oraz S.B. Mimo, iż była to nowa, istotna dla sprawy okoliczność, nie przeprowadzono wnioskowanego dowodu i nie wskazano dlaczego zaniechano przeprowadzenia dowodu korzystnego dla beneficjenta. Ponadto, zaskarżona decyzja narusza art. 75 rozporządzenia nr 1122/09. Skarżący niezwłocznie w ustawowym terminie, podczas kontroli na miejscu zgłosił okoliczność wystąpienia deszczu nawalnego. Skutki deszczu nawalnego nie są jednorazowe. Są odsunięte w czasie. Straty wywołane ulewami stają się "widoczne" dopiero po upływie pewnego okresu. Termin dziesięciu dni roboczych liczony jest od dnia, w którym rolnik uzyskuje realnie taką możliwość. Skarżący podnosząc zarzut przedawnienia stwierdził, że uszło uwadze organu, iż zgodnie z art. 3 zdanie 4 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich – w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Skoro datą ostatecznego zamknięcia programu PROW 2007-2013 jest data 30 czerwca 2016 r. przewidziana dla przekazania przez Państwo Członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu budżetowego, to w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013, tak jak w tej sprawie, okres przedawnienia ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programu wynikającego z deklaracji zamykającej program wysyłanej do Komisji Europejskiej, a więc co najmniej do dnia 31 grudnia 2015 r. jednakże nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2016 r. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały doręczone po tej dacie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że skarga jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący w toku postępowania przed organami administracji, a następnie w skardze zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 34 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009. Spornym jest zastosowanie w takcie pomiaru działek skarżącego podczas kontroli 0,75 metrowej zamiast 1,5 metrowej strefy buforowej. Zdaniem skarżącego wielkość zastosowanej podczas pomiarów strefy buforowej ma istotny wpływ na ustalenie powierzchni działek rolnych. Uwzględnienie 1,5 metrowej zamiast 0,75 metrowej strefy buforowej spowodowałoby, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną działek rolnych byłaby mniejsza.

W rozpatrywanej sprawie stwierdzenie przez organ administracji na podstawie pomiarów działek rolnych skarżącego przy zastosowaniu 0,75 metrowej strefy buforowej, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi w przypadku: pakietu 2.1 uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) 48,60%; pakietu 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) 86,61%; pakietu 2.5 uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) 32,35% skutkowało odmowną przyznania skarżącemu płatności, zaś w przypadku pakietu 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) dodatkowo stanowiło podstawę do nałożenia sankcji w wysokości 8 326,60 zł.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 4 ust.1 wymienionego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;

2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;

3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone;

4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;

5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;

6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;

7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;

8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód;

9) Pakiet 9. Strefy buforowe.

Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na:

1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009;

2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6;

3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7;

4) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej;

5) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach:

a) wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6,

b) wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 – jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym to zobowiązanie jest realizowane;

6) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana:

a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub

b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r.;

7) zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów;

8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi;

9) zmianie wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 na inny z wariantów tego pakietu.

W myśl § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej. Zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli jednak różnica między całkowitym zatwierdzonym obszarem a całkowitym obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność w przypadku danego środka wynosi do 0,1 hektara włącznie, zatwierdzony obszar uważa się za równy obszarowi zadeklarowanemu. Na potrzeby tego wyliczenia uwzględnia się jedynie zawyżenie powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw. Akapit trzeci nie ma zastosowania w przypadku, gdy różnica przekracza 20% całkowitego obszaru zadeklarowanego w celu objęcia płatnością. Jeżeli dla obszaru kwalifikującego się do otrzymania wsparcia ustanowiono maksymalny limit lub pułap, liczbę hektarów wykazanych we wniosku o płatność obniża się do tego limitu lub pułapu. W myśl art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011 jeżeli ten sam obszar stanowi podstawę wniosku o płatność w ramach więcej niż jednego środka obszarowego, obszar ten uwzględnia się osobno dla każdego ze środków. Stosownie do art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem.

Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o Krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 86) działka rolna to działka rolna w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

W myśl art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej.

W myśl art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że użyte w polskiej wersji językowej sformułowanie "1,5 metrowa strefa buforowa" należy rozumieć w ten sposób, że prawodawca europejski dopuszcza, ze względu na możliwe błędy pomiaru, margines błędu dla każdej granicy działki, mieszczący się w przedziale od 0 do 1,5 m. Użyte w rozporządzeniu określenie 1,5 metra oznacza zatem faktycznie maksymalną dopuszczalną granicę błędu. Stąd użycie w innych wersjach językowych zwrotu "maximum 1,5 m" nie zmienia tak rozumianego znaczenia strefy buforowej, jako pewnego dopuszczalnego przedziału błędu pomiaru. Z całą pewnością określenie "maximum 1,5 m" nie oznacza natomiast przyzwolenia dla organów krajowych dla dowolnego kształtowania wielkości strefy buforowej w zależności od przyjętych założeń dotyczących zdolności technicznych do dokonania precyzyjnego pomiaru. Szczególnie niedopuszczalna jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, praktyka zmieniania wielkości strefy buforowej wobec jednego podmiotu w ramach poszczególnych kontroli. Powoduje to, że deklarowana powierzchnia działek podczas jednej kontroli zostaje uznana za prawidłową, a w następnej przekracza dopuszczalne normy, co skutkuje zmniejszeniem płatności (por. wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., II GSK 286/15). Ponadto wskazuje się, iż uwzględniając znaczenie, zwłaszcza zaś funkcje tego przepisu oraz cel któremu ma on służyć – a o których można i należy wnioskować zwłaszcza na podstawie pkt 35 w związku z pkt 79 i pkt 80 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia nr 1122/2009 – nie może budzić żadnych wątpliwości, że omawiana regulacja tworząc po stronie organu zobowiązanie do uwzględniania wymogu stosowania (i przestrzegania) określonego nią poziomu tolerancji (1,5 m strefy buforowej wokół działki rolnej, przy maksymalnej tolerancji określonej na poziomie 1,0 ha), stanowi jednocześnie rodzaj i formę swoistego rodzaju gwarancji udzielonej producentowi rolnemu przez prawodawcę, że w konsekwencji wymogu uwzględniania tak określonej strefy buforowej ma on w istocie rzeczy prawo do pewnego, ściśle określonego, marginesu błędu, czego potwierdzeniem jest treść art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009 (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., II GSK 1123/14).

Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w powołanych wyżej wyrokach należy przyjąć, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 uznając, że nie jest zobligowany do zastosowania przynajmniej 1,5 metrowej strefy buforowej, a zastosowana przez kontrolujących tolerancja pomiaru przy uwzględnieniu 0,75 metrowej strefy buforowej jest prawidłowa. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją zastosowanej przez organ administracji wykładni art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 było przyjęcie przez organ administracji, że pomiar działek skarżącego uwzględniający 0,75 metrową strefę buforową jest prawidłowy, a następnie odmowa przyznania skarżącemu płatności i nałożenie sankcji w wysokości 8 326,60 zł na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011.

Nadto, w ocenie sądu do kwestii prawidłowości ustaleń faktycznych w zakresie stwierdzenia na działkach rolnych braku zadeklarowanych upraw lub stwierdzenia innych upraw niż zadeklarowane, w zaskarżonej decyzji ustosunkowano się bardzo lakonicznie. Organ administracji nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...], że kontrola na miejscu miała miejsce w okresie po zbiorach, czego konsekwencją było – zdaniem skarżącego – błędne określenie stanu faktycznego upraw. Organ administracji nie wyjaśnił i nie rozważył, kiedy rzeczywiście skarżący uzyskał możliwość zgłoszenia, że nie jest w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji stwierdził, że informacja o dacie doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody [...] o wystąpieniu deszczu nawalnego nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia z tego względu, że o wystąpieniu siły wyższej, okoliczności nadzwyczajnej producent miał obowiązek powiadomić organ na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia ustania je skutków. Organ administracji zauważył przy tym, że z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód wynika, że deszcz nawalny ustąpił z dniem 26 czerwca 2013 r., natomiast pierwsze pisemne oświadczenie o wystąpieniu deszczu nawalnego producent złożył w dniu kontroli na miejscu, tj. 25 października 2013 r. Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód złożył wraz z odwołaniem (pierwszym) z dnia 3 czerwca 2015 r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje zatem, że zdaniem organu administracji, początkiem biegu tego terminu jest dzień, w którym ustały skutki wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przy czym organ administracji za równoznaczne z ustaniem skutków wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznaje w tym przypadku dzień ustąpienia deszczu nawalnego – 26 czerwca 2013 r. Tymczasem zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Zdaniem sądu, z przepisu tego w sposób wyraźny wynika, że bieg terminu dziesięciu dni roboczych na zgłoszenie właściwemu organowi na piśmie wystąpienia przypadku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 rozpoczyna swój bieg dopiero wówczas, gdy rolnik uzyskuje możliwość dokonania takiego zgłoszenia, a nie dzień ustąpienia skutków wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przepis ten wskazuje również na konieczność dysponowania przez rolnika odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ. Dopóki zatem rolnik nie dysponuje taką dokumentacją, to nie ma możliwości zgłoszenia wystąpienia przypadku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia nr 73/2009. Tym samym bieg terminu do takiego zgłoszenia nie rozpoczyna swojego biegu. Uznać zatem należy, że organ administracji dokonał również nieprawidłowej wykładni art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009. Wskazać przy tym należy, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie. Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Według art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Poza tym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

W świetle tej regulacji na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Jednakże w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie płatności bądź odmowę jej przyznania organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów, gdyż obowiązkiem organu jest wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie organ administracji zaniechał wezwania skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów, co do wskazywanych przez skarżącego okoliczności, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechał przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów i nie wyjaśnił, dlaczego (dowód ze świadków) lub odniósł się w sposób bardzo lakoniczny (kwestia ustalenia daty doręczenia decyzji Wojewody [...]).

Zdaniem sądu, wskazane wyżej uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...].

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 15 ust. 1, § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.) sąd zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zwarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ ponownie rozpoznając sprawę zobligowany będzie uwzględnić dokonaną w sprawie wykładnię art. 34 ust. 1 i art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 21 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz prawidłowo ustali stan faktyczny w sprawie. Nadto organ administracji ustosunkuje się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia i dokona odpowiednich ustaleń faktycznych również w tym zakresie. Zarzut ten skarżący podniósł wprawdzie dopiero w skardze i organy administracji nie miały możliwości ustosunkowania się do niego, lecz kwestia przedawnienia także może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po dokonaniu wnikliwej analizy całego materiału dowodowego należy wydać rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniające przedstawione wyżej rozważania.

D.Cz.