Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1551/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 2 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii : A, B oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] kierującej C. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego,

W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, że Starosta [...] opisaną wyżej decyzją, w związku z przekroczeniem przez C. G. 24 punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego, działając na podstawie przepisu art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm.), skierował stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w formie egzaminu państwowego.

Od ww. decyzji odwołanie złożył C. G.. Odwołujący poddał w wątpliwość prawidłowość kontroli prędkości przeprowadzonej przez Policję w dniu [...] stycznia 2021 r. Podkreślił, że pomimo początkowego przyjęcia i zapłaty mandatu, złożył do Sądu wniosek o jego uchylenie (kopia wniosku w załączeniu). Ponadto C. G. wskazał, że w dniu [...] lutego 2021 r. w WORD w [...] odbył szkolenie zmniejszające liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a także wskazał, że samochód jest jego narzędziem pracy ponieważ wykonuję pracę pośrednika handlowego.

Organ odwoławczy podniósł, że przyczyną wszczęcia niniejszego postępowania był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. (l.dz. [...]) informujący, że w okresie od [...] czerwca 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. odwołujący otrzymał 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Wnosząc o sprawdzenie kwalifikacji strony Komendant Wojewódzki Policji powołał się na przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.

Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów.

Kolegium podkreśliło, że przepis ten jest nadal przepisem obowiązującym. Od dnia 4 czerwca 2018 r. obowiązuje bowiem przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 9 maja 2018 r. przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. Ib, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie stosuje się. Biorąc pod uwagę, że do dnia wydania niniejszej decyzji przywołane powyżej wdrożenia rozwiązań technicznych nie zostały wprowadzone, to przepis art. 114 ust. 1 pkt 1b Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z wolą ustawodawcy - nadal obowiązuje.

Dalej wskazano, że decyzja wydawana na podstawie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 b Prawa o ruchu drogowym ma charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że organ kierujący nie ma uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie ze względu na okoliczność otrzymania punktów za popełnione wykroczenia w ruchu drogowym.

Odnosząc się do treści odwołania, podniesiono, że Starosta [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogą dokonywać oceny zasadności uznania, czy ktoś przekroczył przepisy ruchu drogowego, wobec kogo komendant wojewódzki Policji wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji. Ilość punktów jest pochodną od stwierdzenia przekroczenia przepisów ruchu drogowego oraz kwalifikacji takiego przekroczenia.

Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) nie bada, czy kierowca przekroczył wymaganą liczbę punktów. Wniosek o skierowanie kierowcy na badania składany jest bowiem przez organ kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego już po ustaleniu przez ten organ, że kierowca, którego dotyczy wniosek przekroczył minimalną, określoną przepisami liczbę punktów karnych.

Zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia liczby punktów za wykroczenia drogowe, czy też powoływanie się na wniosek o uchylenie prawomocnego mandatu karnego za popełnione wykroczenie drogowe nie może zatem mieć wpływu na zasadność rozstrzygnięcia. Organy są bowiem związane ustaleniami Policji w tej sprawie i jej ewidencją.

Na marginesie, całkowicie niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem niniejszej decyzji, uzyskał telefoniczną informację z II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Ż. , że ww. Sąd prawomocnym rozstrzygnięciem o sygn. akt II Ko [...] odmówił uchylenia prawomocnego mandatu karnego za wykroczenia drogowe z dnia [...] stycznia 2021 r.

Również argument dotyczący ukończenia kursu zmniejszającego liczbę punktów za naruszenia przepisów drogowych nie zasługuje na uwzględnienie. Z tego względu, że odwołujący liczbę ww. punktów przekroczył w dniu [...] stycznia 2021 r., a szkolenie odbył dopiero w dniu [...] lutego 2021 r., czyli już po przedmiotowym przekroczeniu. W takiej sytuacji odbyte szkolenie nie ma żadnego wpływu na zmniejszenie liczby punktów i jednocześnie na zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że przywołany przez organ I instancji w sentencji przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami także stanowi właściwą podstawę rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję SKO w [...] wywiódł do Sądu C. G. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem skarżącego w momencie przyjmowania mandatu policjant poinformował go, ze nie przekroczył jeszcze limitu punktów karnych. Oznacza to, że obie decyzje zostały wydane bez powodu, z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego, w postepowaniu, w którym nie doszło do naruszenia norm procesowych.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie uprawnień kategorii A,B.

W niniejszej sprawie organ uzyskał w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym informację zawartą we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. informującą, że w okresie od [...] czerwca 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. skarżący otrzymał 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. To zaś stanowiło asumpt do wszczęcia przez Starostę z urzędu postępowania w celu wydania w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy w formie egzaminu państwowego. Wprawdzie organ pierwszej instancji jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, jednakże organ odwoławczy dodatkowo, obok wskazanego przepisu, powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji także art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Sąd jednak zauważa, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w oparciu o całokształt okoliczności, wydana została w istocie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy.

Przy czym, godnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który jak Sąd wyżej podniósł, stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia obowiązywał zarówno w dacie, w której nastąpiło przekroczenie 24 punktów, czyli [...] stycznia 2021 r. jak i w dacie wydawania przez organ decyzji w I i w II instancji.

Od dnia 4 czerwca 2018 r. obowiązuje przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 9 maja 2018 r. przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. Ib, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie stosuje się.

Biorąc pod uwagę, że do dnia wydania niniejszej decyzji przywołane powyżej wdrożenia rozwiązań technicznych nie zostały wprowadzone, to przepis art. 114 ust. 1 pkt 1b Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z wolą ustawodawcy - nadal obowiązuje.

Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

Przechodząc dalej wskazać należy, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ma charakter związany.

Oznacza to, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji.

Nadto, ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. to rejestr, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych w sytuacjach przewidzianych szczegółowo w § 5 rozporządzenia (w odniesieniu do wpisów tymczasowych) oraz w § 6 (w odniesieniu do wpisów ostatecznych). W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15).

W świetle powołanych przepisów to zatem organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, są władne do korygowania tych punktów. Organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Działają one na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., I OSK 2693/16).

Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów może być podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15; z dnia 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12; z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11; z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 413/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11; z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1721/10; z dnia 15 września 2010 r., I OSK 1456/09; z dnia 7 września 2010 r., I OSK 1451/09). Zagadnienie to nie może zatem być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 731/15

W niniejszej sprawie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wynika, że skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu.

Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Jak wynika z treści tego wniosku, skarżący w okresie od [...] czerwca 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał w sumie 25 punktów. Wobec powyższego organ zobligowany był zastosować wobec skarżącego instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., to jest skierować go na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.

Wbrew zarzutom skargi charakter oraz tryb postępowania nie pozwalają na badanie i ewentualne uwzględnienie takich okoliczności jak fakt, że w mniemaniu skarżącego w momencie przyjmowania przez niego mandatu nie przekroczył jeszcze limitu punktów karnych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.