Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 296/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie sądowe

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi D. K. następcy prawnego J. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na poddasze budynku celem wykonania określonych czynności postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Wojewody [...] na rzecz D. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania J. H. od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] orzekającej o niezbędności wejścia na poddasze jej budynku w B. przy ul. [...], celem wykonania pomiarów i oględzin wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] (decyzja PINB z dnia 17 kwietnia 2001r. nr [...]), w dniach 10-14 września 2001r. w godz. 10.00-14.00 - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tej części zaskarżonej decyzji orzekł o nowym terminie wejścia na poddasze w dniach od 22-26 października 2001 r. w godzinach od 12-14, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm. – zwaną dalej Prawo budowlane) orzekł o niezbędności wejścia na poddasze J. H., celem wykonania oględzin i pomiarów do sporządzenia oceny technicznej, inwentaryzacji budowlanej, projektu technicznego wykonanych samowolnie robót budowlanych na jej poddaszu przez H. M.- P. i J. P. Podniósł, iż zakres czynności do wykonania, wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 17 kwietnia 2001r., nr [...]. Odnosząc się do odwołania J. H., w którym zarzuciła organowi I instancji ustalenie terminu wejścia, bez uwzględnienia możliwości wniesienia odwołania oraz faktu, że na własny koszt sporządziła ocenę stanu technicznego wykonanych na jej części poddasza samowolnie robót budowlanych, które to opracowanie wraz ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przesłane zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stwierdził, że rozstrzygnięcie w tym zakresie jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1 właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku zaś uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Ponieważ H. M.- P. i J. P. występowali do J. H. pismem z dnia 19 lipca 2001r. o umożliwienie wejścia na poddasze, jednak skarżąca uzależniła wejścia na strych od rozstrzygnięcia wyroku NSA uznał, że skoro z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że nakaz oceny wykonanych robót budowlanych nadal istnieje, to zachodzi konieczność wejścia na jej poddasze, celem wykonania prawidłowej oceny wykonanych robót budowlanych, jak też inwentaryzacji i projektu technicznego. Zmianę terminu zakreślonego w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji uzasadnił faktem jego upływu na skutek wniesienia odwołania przez odwołującą.

Na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu J. H. Zarzuciła w niej, że Urząd nie bacząc, że jest osobą schorowaną bez konsultacji z nią wyznaczył nowy termin wejścia na jej teren. Podniosła ponownie, że wykonała na własny koszt ocenę stanu technicznego samowolnie wykonanych robót budowlanych przez inwestorów, którzy bez jej zgody weszli na jej część poddasza i wykorzystując jej podeszły wiek wykonali samowolę budowlaną, którą obecnie chcą zalegalizować. Podkreśliła, że "Urząd nadzoru budowlanego na mojej stronie poddasza był pięć razy i nic nie zalecił.", stąd jej prośba o wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 19 lipca 2002 r. Wojewoda [...] przesłał do Sądu decyzję z dnia 12 lipca 2002 r., nr [...] wydaną, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 74 ze zm.), w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podniósł, iż po ponownym przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy stwierdził, że wykonanie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i oceny stanu technicznych tych robót, na poddaszu J. H. nakazane decyzją organu nadzoru budowlanego nie mogły być zakwalifikowane do prac przygotowawczych lub robót budowlanych, o których mowa w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego. Wymienione czynności, polegające na wykonaniu inwentaryzacji i ocenie stanu technicznego wykonanych robót budowlanych nie stanowiły, bowiem ani do prac przygotowawczych określonych w art. 41 Prawa budowlanego, ani też do robót budowlanych określonych w art. 3 pkt. 7 ww. ustawy. Wobec tego za bezprzedmiotowe uznał swoje rozstrzygnięcie o konieczności wejścia na poddasze nieruchomości sąsiedniej, celem wykonania czynności nakazanych przez organ nadzoru budowlanych, dla których wskazane przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wydania takiej decyzji. Przyjął, iż w opisanej sytuacji inwestorzy mogą jedynie wystąpić z powództwem cywilnym do sądu powszechnego.

Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu I instancji NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu zwrócił się do skarżącej o złożenie oświadczenia, czy cofa skargę dot. tych decyzji. Skarżąca podtrzymała skargę.

Decyzja wydana przez organ odwoławczy w trybie autokontroli nie została zaskarżona do Sądu.

W trakcie postępowania sądowego skarżąca zmarła, wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie, a po ustaleniu następcy prawnego zmarłej J. H. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, do następuje:

na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...], nr [...] orzekająca o niezbędności wejścia na poddasze jej budynku w B. przy ul. [...], celem wykonania pomiarów i oględzin wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...].

Trzeba również wskazać, iż w trakcie prowadzonego postępowania przed sądem administracyjnym, a przed wyznaczeniem terminu rozprawy przez NSA, Wojewoda [...] wydał decyzję na podstawie wówczas obowiązującego art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 74 ze zm. -zwaną dalej ustawą o NSA) w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie.

W tym miejscu należy zawrzeć kilka ogólnych uwag dotyczących postępowania skutkującego wydaniem decyzji w trybie art. 38 ust. 2 cyt ustawy o NSA.

W myśl art. 38 ust.2 wymienionej wyżej ustawy, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy.

Przepis ten stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji, pod warunkiem uwzględnienia skargi w całości. Zakres możliwości służących organowi administracji na podstawie tego przepisu jest zdeterminowany interesem skarżącego ujawnionym w treści skargi.

Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt FPS 20/98, opublikowaną ONSA A99/4/120, decyzja (...) wydana w wyniku autokontroli, jest decyzją nową "zastępującą" decyzję zaskarżoną do sądu administracyjnego, wydaną w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu. W myśl zaś uchwały 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 20 marca 2000, sygn. akt OPS 16/99, opubl. ONSA 2000/3/94 "Na postanowienie wydane w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), uwzględniające skargę, przysługuje skarga bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka odwoławczego lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa."

Decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA powinna rozstrzygać wyłącznie o ewentualnej całkowitej zasadności bądź braku zasadności zaskarżonej decyzji i ewentualnie decyzji organu I instancji. W związku z tym rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Decyzja wydana w omawianym trybie, po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu, nie spełniająca wymagania uwzględnienia skargi w całości, jest decyzją wadliwą, pozbawioną podstawy prawnej z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA.

Oceniając niniejszą sprawę w świetle przedstawionych wywodów prawnych trzeba stwierdzić, że organ II instancji, wydając decyzję w trybie autokontroli uwzględnił zarzuty skargi w całości, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającej ją decyzję, umarzając postępowanie w sprawie zadośćuczynił skardze J. H., która nie wyrażała zgody na wejście inwestorów na jej poddasze. Organ ponownie, analizując zarzuty skarżącej zawarte w skardze nie dopatrzył się możliwości, w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, uwzględnienia wniosku inwestorów o umożliwienie im wejścia na jej poddasze. Decyzja ta zawiera stosownie do przedstawionego wyżej poglądu pełne rozstrzygnięcie weryfikowanej sprawy. Orzeczono bowiem o uchyleniu wydanych decyzji i umorzeniu postępowania w sprawie.

Idąc dalej trzeba powiedzieć, że naruszenie prawa polegało na uznaniu przez organ architektoniczno-budowlany, że wykonanie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i oceny stanu technicznych tych robót nakazane decyzją organu nadzoru budowlanego mogły być zakwalifikowane jako prace przygotowawcze bądź roboty budowlane, o których mowa w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, tylko - jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości - inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, że czynności, polegające na wykonaniu inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych nie można zakwalifikować do prac przygotowawczych określonych w art. 41 Prawa budowlanego, bądź do robót budowlanych określonych w art. 3 pkt. 7 ww. ustawy. Doszło zatem przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji do naruszenia prawa. Konsekwencją zmiany stanowiska w tej kwestii było zastosowanie art. 38 ust.2 ustawy o NSA wyrażające się w wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych decyzji i umorzeniu postępowania administracyjnego, z uwagi na brak w Prawie budowlanym unormowania umożliwiającego organowi zaspokojenie żądania inwestorów.

Konkludując, skoro Wojewoda [...] wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a to oznacza, że przestały one istnieć w obrocie prawnym, niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Inaczej mówiąc, wystąpił przed tut. Sądem brak przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego.

Stosownie do treści art. 161 § 1pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. –zwaną dalej Prawo o postępowaniu), gdy postępowania z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Przyczyną umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, przy czy ustawodawca w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 wskazał na konkretne przykłady bezprzedmiotowości (cofnięcie skargi, śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego), zaś w art. 161 § 1 pkt 3 wskazał na ewentualne inne przyczyny skutkujące bezprzedmiotowością postępowania.

W niniejszej sprawie wyeliminowanie z obrotu prawnego omówionych decyzji administracyjnych, spowodowało niewątpliwie bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innej przyczyny, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu.

W świetle powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu, należało umorzyć niniejsze postępowanie. Orzeczenie o kosztach oparto na art. 201 § 1 ww. ustawy.