Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 465/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 57 § 5 pkt 2, art. 129 § 2, art. 134
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r. Dyrektor [...] wymierzył A. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 135.153,10 zł za umieszczenie w dniach od 17 stycznia 2020 r. do 28 lutego 2020 r. (tj. od dnia wszczęcia postępowania do dnia usunięcia) tablicy reklamowej w formie banera reklamowego na elewacji budynku Centrum Handlowego przy A. w G., o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 330,38 m2, niezgodnie z przepisami uchwały Krajobrazowej. Jednocześnie, organ umorzył postępowanie w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej i nałożenia obowiązku dostosowania ww. tablicy reklamowej w formie banera reklamowego do postanowień uchwały Krajobrazowej, albo usunięcia ww. tablicy reklamowej w formie banera reklamowego wobec B. w G.

Przedmiotowa decyzja została doręczona A. w dniu 23 czerwca 2020 r., a zatem termin do złożenia odwołania upływał z dniem 7 lipca 2020 r. Pismem z dnia 3 lipca 2020r. A. złożyła odwołanie, które zostało nadane za pośrednictwem firmy kurierskiej – C. w dniu 7 lipca 2020 r. i wpłynęło do [...] w dniu 8 lipca 2020 r.

Pismem z dnia 22 lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) wyznaczyło A. termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Dyrektora [...].

Pismem z dnia 29 marca 2021 r. A. wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania wyjaśniając, że do złożenia przez Spółkę odwołania od decyzji po upływie terminu na złożenie tego odwołania przyczyniła się wymuszona w przedsiębiorstwie Spółki sytuacja organizacji pracy w związku z panującą epidemią koronawirusa COVID-19 na terytorium RP, jak również nieprecyzyjne i niepełne pouczenie Spółki przez organ I instancji o trybie wniesienia odwołania od decyzji.

Postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Natomiast postanowieniem z dnia 13 maja 2021 r., [...], organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka przekazała odwołanie kurierowi C. w dniu 7 lipca 2020 r., przy czym taka forma nadania odwołania nie spełnia wymogów określonych w art. 57 § 5 k.p.a. niezbędnych do zachowania terminu złożenia odwołania. W konsekwencji, należało uznać, że odwołanie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 8 lipca 2020 r., zostało złożone tego dnia, a więc z uchybieniem terminu, który upływał 7 lipca 2020 r. Natomiast wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został uwzględniony. Przy czym bez znaczenia jest fakt, czy odwołanie zostanie złożone nieznacznie po upływie terminu, czy też z jego dużym przekroczeniem.

W konsekwencji, na skutek złożenia odwołania po terminie (nawet jeżeli jest ono złożone jeden dzień po upływie terminie), Kolegium nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, a może jedynie stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Wskazano, że nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Kolegium wyjaśniło również, że rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa i stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zwanej dalej ustawą o COVID-19", poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie skarżącej terminu do wniesienia odwołania;

2) przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem zaskarżone postanowienie nie powinno zostać wydane i doręczone skarżącej;

3) przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ uznał niezasadnie, że do uchybienia terminu doszło wyłącznie z winy skarżącej i nie przywrócił skarżącej terminu do wniesienia odwołania;

4) przepisu postępowania, tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez brak pełnego i wyczerpującego poinformowania strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie wnoszenia odwołania, w tym niepoinformowania strony o skutkach nadania pisma procesowego za pośrednictwem operatora innego niż D. w zakresie dochowania terminu przewidzianego na dokonanie danych czynności, które to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż brak pełnego poinformowania strony o sposobie wnoszenia odwołania miał znaczenie dla oceny braku zawinienia w działaniach strony skarżącej

w okolicznościach rozpoznawanej sprawy i w konsekwencji organ winien przywrócić skarżącej termin do wniesienie odwołania;

5) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ dokonania jakiejkolwiek oceny dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, a w szczególności świadczących o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zaskarżone postanowienie wymyka się jakiejkolwiek kontroli międzyinstancyjnej;

7) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie należ uznać za zbędne w toku postępowania administracyjnego, przez co organ działał z przekroczeniem zasady praworządności.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z przesłankami art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 przywrócenia przez organ uchybionego terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu nie jest warunkiem przywrócenia przez organ uchybionego terminu. Nadto, przepis ten nie odsyła do przepisów postępowania administracyjnego, w tym do art. 58 § 1 k.p.a., przez co uznać należy, że organ winien przywrócić stronie termin do wniesienia odwołania niezależnie od kwestii zawinienia wnioskującego o przywrócenie terminu. W przypadku, gdyby Sąd powziął wątpliwość co do treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. wszelkie wątpliwości co do treści normy prawnej rozstrzygane są na korzyść strony - przez co należy uznać, że organ administracji publicznej obowiązany jest w każdym przypadku do przywrócenia stronie uchybionego terminu. Zdaniem skarżącej, organ winien na podstawie ww. przepisu przywrócić wnioskującemu uchybiony termin niezależnie od zawinienia strony w jego uchybieniu, czego organ nie zrobił w niniejszej sprawie.

Ponadto, skarżąca uznała, że Kolegium niezasadnie zastosowało art. 134 k.p.a., gdyż wydanie przez organ postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania wyłącza możliwość wydania na podstawie art. 134 k.p.a. wydania odrębnego, kolejnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślono, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Dodatkowo, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła swojego braku winy co do uchybienia terminu wniesienia odwołania.

Wbrew twierdzeniom organu, w niniejszej sprawie skarżąca nie zawiniła w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wyjaśniła bowiem, epidemia koronawirusa spowodowała konieczne zmiany w strukturze skarżącej. Wówczas w Dziale Marketingu, który odpowiedzialny był za wysłanie ww. odwołania pracowało 5 osób, przy czym na zmianę co tydzień - 3 osoby pracowały zdalnie, a 2 w biurze (a w kolejnym tygodniu na odwrót). W konsekwencji odwołanie zostało wysłane przez osobę, która nie posiada wykształcenia administracyjnego, a tym bardziej prawniczego. Wskazano, że w przypadku, gdyby skarżący, jako pracodawca nie był zobowiązany do zapewnienia pracy w systemie "rozproszenia" osób w siedzibie, to wówczas odwołanie zostałoby wysłane przez osobę przeszkoloną do wysyłania korespondencji. Nadto, organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że wysyłający odwołanie pracownik, nie zdający sobie sprawy z regulacji kodeksowych związanych ze składaniem odwołań od decyzji, chcąc wypełnić jak najlepiej powierzone mu zadanie, wysłał złożone przez skarżącą odwołanie przy wykorzystaniu pewniejszej drogi doręczeń niż D. tj. kuriera C. W konsekwencji nie może być mowy w niniejszej sprawie o niezachowaniu przez stronę skarżącą należytej staranności, gdyż strona skarżąca dopuściła się nadmiernej staranności (co prawda ze szkodą dla samej siebie) wysyłając odwołanie z zachowaniem terminu, jednakże nie za pośrednictwem operatora publicznego. Natomiast gdyby osoba wysyłająca odwołanie wiedziała o konsekwencjach wysyłki pism za pośrednictwem kuriera a nie D. to wówczas nie nadałaby przesyłki u kuriera, a za pośrednictwem tegoż operatora pocztowego i wówczas odwołanie zostałoby złożone przez skarżącą w terminie.

Podkreślono również, że w strukturze skarżącej nie funkcjonuje żaden dział prawny, nie jest zatrudniony żaden prawnik, a nadto skarżąca nie korzysta z bieżącej obsługi prawnej. Jednocześnie skarżąca zatrudnia osoby posiadające odpowiednią wiedzę w zakresie wysyłki odwołań od decyzji, jednakże pracownik wysyłający przedmiotowe odwołanie musiał je wysłać w drodze wyjątku, w związku z sytuacją epidemii koronawirusowa w siedzibie skarżącej. Podkreślono także, że pracownik skarżącej wysyłający odwołanie działał w uzasadnionym przekonaniu, że wysyłając odwołanie w ostatnim dniu upływającego terminu na jego złożenie za pośrednictwem kuriera dokłada najwyższej staranności przy wysyłaniu korespondencji i że podejmowane przez niego działania nie niosą jakiekolwiek negatywnego skutku dla skarżącej.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ dopuścił się również naruszenia art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 107 k.p.a. nie wymagają, aby w treści decyzji szczegółowo zostały wskazane sposoby złożenia odwołania i warunki zachowania terminu do jego złożenia. Tymczasem, zgodnie z powołanym orzecznictwem, strona niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pouczona jedynie o konieczności wniesienia odwołania za pośrednictwem organu I instancji w stosownym terminie może pozostawać w błędnym przekonaniu, że wniesienie przedmiotowego środka zaskarżenia poprzez nadanie go przesyłką pocztową u jakiegokolwiek operatora wywoła skutek procesowy. Jak wskazano, w zaskarżonej decyzji organ pouczył skarżącą wyłącznie o wniesieniu odwołania za pośrednictwem organu I instancji. Skarżąca nie została natomiast pouczona, że przesyłka celem zachowania terminu do złożenia odwołania winna być nadana za pośrednictwem D., zaś samo wysłanie przedmiotowego odwołania nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu.

Końcowo strona zarzuciła Kolegium naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., 9 k.p.a., 11 k.p.a., gdyż organ ten nie przedstawił dostatecznego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim organ nie wskazał ustaleń, które uznał za udowodnione i dowodów, na których oparł zaskarżone postanowienie w zakresie uznania, że skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu z własnej winy. W szczególności nie wyjaśniono, dlaczego przekazanie odwołania kurierowi nie spełnia wymogów określonych w art. 57 § 5 k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie dokonał jakiejkolwiek oceny dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, a w szczególności świadczących o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu oraz naruszenia art. 6 k.p.a., gdyż zgodnie z orzecznictwem NSA, a także WSA w Gdańsku, wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy uznać za zbędne, w przypadku, gdy organ wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono prawo, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie przez skarżącą Spółkę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] z dnia 16 czerwca 2020 r. wymierzającej jej karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej w formie banera reklamowego na elewacji budynku Centrum Handlowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej.

Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było stwierdzenie, czy wnosząc odwołanie za pośrednictwem operatora pocztowego E. (Kolegium omyłkowo wskazało operatora, za pośrednictwem którego wniesiono odwołanie, jako C.) ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania, gdy do organu odwołanie dotarło dnia następnego, skarżąca Spółka uchybiła temu terminowi. Zdaniem bowiem Spółki, w okolicznościach niniejszej sprawy, wniesienie przez nią odwołania za pośrednictwem kuriera E., nie zaś D. jako operatora wyznaczonego, nie stanowiło uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej. W ocenie natomiast Kolegium, nadanie odwołania wyłącznie za pośrednictwem operatora wyznaczonego – D., mogło skutkować uznaniem tej czynności za dokonaną w terminie. W sytuacji zaś nadania przesyłki za pośrednictwem innych operatorów czy firm kurierskich o zachowaniu terminu procesowego decyduje data wpływu pisma do właściwego organu. W ocenie Sądu, stanowisko zaprezentowane przez Kolegium jest wadliwe.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 129 § 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania, jeżeli nie są spełnione przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe, przy czym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia albo wyłączenie zaskarżalności decyzji na mocy szczególnego przepisu prawa, a niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje te przypadki, w których odwołanie składa podmiot, który nie posiada legitymacji procesowej do jego wniesienia.

Na wstępie rozważań odnieść należy się do podnoszonej w skardze kwestii możliwości wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy organ odwoławczy wydał już postanowienie o odmowie przywrócenia stronie uchybionego terminu do wniesienia tego odwołania. Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy uznać za zbędne, w przypadku, gdy organ wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie natomiast Kolegium w dniu 11 maja 2021 r. odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie w dniu 13 maja 2021 r. stwierdziło uchybienie terminu do złożenia przez Spółkę środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, przedstawiony przez stronę pogląd jest nietrafny.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko o zbędności wydawania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania po dokonanej odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Wskazuje się bowiem, że odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. W związku z tym, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 k.p.a. odnosi się do sytuacji, gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 k.p.a. Jeżeli natomiast strona wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. (tak m.in. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06; z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1490/07; z dnia 7 czerwca 2016 r. II OSK 2421/14; wyroki WSA w Lublinie z dnia 7 lutego 2017 r., III SA/Lu 1065/16; WSA we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2011 r., IV SA/Wr 506/11, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie natomiast z odmiennym poglądem, przepis art. 134 k.p.a. ma charakter autonomiczny i niezależny od procedowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku uchybienia terminu ustawodawca nałożył na organ odwoławczy jednoznaczny obowiązek wydania postanowienia o uchybieniu terminu, gdyż nie zawiera on żadnego odwołania do art. 58 i 59 k.p.a., ani innego przepisu, który miałby wskazywać, że zastosowanie art. 134 k.p.a. jest wyłączone w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W innym przypadku przepis art. 134 k.p.a. stałby się zbędny, co sprzeciwia się podstawowej dyrektywie wykładni prawa, że niedopuszczalne jest takie ustalanie znaczenia przepisu, przy którym pewne jego zwroty są traktowane jako zbędne (zob. A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el.; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis; wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2018 r., II OSK 1432/16; z dnia 20 września 2017 r., I OSK 3092/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się, że obowiązkiem organu badającego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, jest dokonanie ustaleń dotyczących daty doręczenia decyzji i ocena prawidłowości czynności doręczenia przesyłki. Jeżeli w wyniku porównania dat doręczenia przesyłki z datą wniesienia środka odwoławczego okaże się, że doszło do przekroczenia terminu, to należy wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Organ nie może wówczas wyjaśniać powodów uchybienia terminu, a tym bardziej wnikać, czy nastąpiło to z winy czy bez winy strony postępowania. Organ nie może również ustalać, czy strona miała świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie.

Uchybienie terminu stanowi bowiem okoliczność o charakterze obiektywnym. Stan świadomości strony oraz motywy jej postępowania pozostają prawnie obojętne dla stwierdzenia uchybienia terminu. Zadaniem organu odwoławczego jest zatem wyłącznie stwierdzenie, czy w okolicznościach sprawy zaszła obiektywnie rozumiana okoliczność w postaci przekroczenia terminu. Warunkiem koniecznym dopuszczalności rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest stwierdzenie, że strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie odwoławcze wówczas, gdy strona nie złoży wniosku o przywrócenie terminu (zob. P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX/el. 2019; wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., II FSK 790/17, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego ze wskazanych wyżej poglądów, co oznacza, że możliwe było wydanie przez Kolegium postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy wcześniej rozpatrzył on negatywnie wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.

Niemniej jednak, zdaniem Sądu, przeprowadzona przez ten organ ocena uchybienia przez stronę odwołującą się terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji była nieprawidłowa.

Organ uznał, bowiem, w świetle art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., że wniesienie odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego, który nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, nie skutkuje zachowaniem terminu, jeśli przed jego upływem odwołanie nie dotrze do organu. Skutek zachowania terminu do wniesienia odwołania nastąpiłby wyłącznie w razie oddania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Wyjaśnić należy, że D., zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1041 ze zm.), pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 31 grudnia 2015 r. Zgodnie jednak z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 w związku z ust. 3 i 4 Prawa pocztowego, D. została wybrana operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, z dniem rozpoczęcia wykonywania tego obowiązku od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. (decyzja dostępna na stronie https://www.uke.gov.pl). Powyższe oznacza, że rolę operatora wyznaczonego na lata 2016 – 2025 pełni D.

Kolegium konsekwentnie uznało, że odwołanie nadane przez skarżącą za pośrednictwem E. ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania, które wpłynęło do organu jeden dzień po terminie, zostało wniesione z jego uchybieniem.

Rozważeniu podlegała zatem kwestia, czy właściwie przyjęto w realiach rozpoznawanej sprawy, że doszło do przekroczenia ustawowego, czternastodniowego terminu do dokonania czynności procesowej wniesienia odwołania.

Zgodnie z aktualnym brzmienie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...). Przy czym istotne jest, że treść ww. przepisu uległa zmianie w z dniem 3 lipca 2019 r., gdyż na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1133), dodano do niego zapis, zgodnie z którym zachowanie terminu do wniesienia odwołania następuje również, jeżeli pismo zostanie nadane przed terminem w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Powyższa zmiana podyktowana była potrzebą ułatwienia obywatelom Polski udziału w obrocie prawnym w przypadkach, gdy przebywają na terenie innych państw Unii Europejskiej, gdyż zdaniem projektodawców dotychczasowa możliwość złożenia pisma w konsulacie była niewystarczająca (uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 16 maja 2019 r., druk nr 3144 VIII kadencji Sejmu).

Wykładnia językowa powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że skutek w postaci zachowania terminu do wniesienia pisma następuje w przypadku jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego albo placówce pocztowej operatora świadczącego usługi pocztowe zagranicą.

Wskazać jednak należy, że Sąd Najwyższy, na tle zastosowania art. 165 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1805), zwanej dalej k.p.c., którego treść w relewantnym dla rozpoznawanej sprawy zakresie odpowiadała aktualnej treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., powziął wątpliwości dotyczące wykładni art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U.UE.L.1998.15.14), zmienionej dyrektywą 2008/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lutego 2008 r., którą wdrożono do polskiego systemu prawnego ustawą – Prawo pocztowe, oraz skutków ewentualnej niezgodności art. 165 § 2 k.p.c. z prawem unijnym.

W związku z tym Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt III UZP 3/17, wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami:

1. Czy art. 7 ust. 1 zd. 1 w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U.UE 1998 L 15, p. 14 z późn. zm.; Polskie wydanie specjalne Rozdział 06, Tom 3, s. 71) należy interpretować w ten sposób, że prawem szczególnym jest regulacja krajowego prawa procesowego taka jak przewidziana w art. 165 § 2 k.p.c., zgodnie z którym tylko oddanie pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, to jest operatora zobowiązanego do świadczenia usługi powszechnej, jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu, z wykluczeniem przyznania takiego skutku oddaniu pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej innego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne, lecz niebędącego operatorem wyznaczonym?

2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, czy art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że korzyściami - wynikającymi z przyznania prawa szczególnego operatorowi wyznaczonemu z naruszeniem art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE - należy objąć pozostałych operatorów pocztowych z tym skutkiem, że także oddanie pisma procesowego w krajowej placówce pocztowej operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne, lecz niebędącego operatorem wyznaczonym, należy uznać za równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu, na zasadach analogicznych jak wynikające z wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawach połączonych od C-231/06 do C-233/06 Jonkman (ECLI:EU:C:2007:373)?

3. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na drugie pytanie, czy art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że na sprzeczność z art. 7 ust. 1 zd. 1 dyrektywy 97/67/WE przepisu prawa krajowego, takiego jak art. 165 § 2 k.p.c., może powołać się strona postępowania będąca emanacją Państwa Członkowskiego?

Rozważając powyższe zagadnienia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17, stwierdził, że: "Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego".

Jak wskazał Trybunał w uzasadnieniu, za pomocą zmiany dyrektywy 97/67 przez dyrektywę 2008/6/WE prawodawca wspólnotowy zamierzał urzeczywistnić proces liberalizacji rynku usług pocztowych poprzez zniesienie nie tylko ostatnich przeszkód pełnego otwarcia rynku wobec niektórych operatorów świadczących usługę powszechną, lecz również wszelkich innych przeszkód w świadczeniu usług pocztowych. Jednocześnie prawodawca wspólnotowy zamierzał zagwarantować równy poziom usług powszechnych wszystkim użytkownikom oraz ustanowienie zharmonizowanych zasad regulacji usług pocztowych, zgodnie z motywem 56 dyrektywy 2008/6. Zauważono, że art. 7 ust. 1 zd. pierwsze zmienionej dyrektywy zakazuje państwom członkowskim udzielać i utrzymywać w mocy wyłącznych lub szczególnych praw w zakresie ustanawiania i świadczenia usług pocztowych i zakaz ten ma charakter ogólny. Natomiast z motywów 25 i 26 dyrektywy 2008/6 wynika, że poprzez art. 7 zmienionej dyrektywy prawodawca wspólnotowy zamierzał zaprzestać utrzymywania zastrzeżonego obszaru i szczególnych praw jako sposobu zapewnienia finansowania usługi powszechnej, przy jednoczesnym pozostawieniu państwom członkowskim wyboru innych sposobów zewnętrznego finansowania usługi powszechnej, w mniejszym stopniu zagrażających konkurencji.

Trybunał stwierdził, że przepis prawa krajowego, taki jak art. 165 § 2 k.p.c., wydaje się przyznawać korzyść ograniczonej liczbie przedsiębiorstw, ponieważ zastrzega dla wyznaczonego operatora lub innego podmiotu świadczącego usługę powszechną w innym państwie członkowskim usługę wysyłki pism procesowych do sądu oraz przywilej polegający na uznaniu pisma procesowego złożonego u tego operatora lub tego innego podmiotu za pismo wniesione do sądu. Taki przepis, zdaniem Trybunału, może istotnie wpłynąć na zdolność innych przedsiębiorstw do prowadzenia danej działalności gospodarczej na tym samym obszarze w zasadniczo równorzędnych warunkach. Operator świadczący usługi pocztowe inne niż wymienione w art. 165 § 2 k.p.c. nie może bowiem świadczyć usługi doręczania pism procesowych do sądu, korzystając z przywileju polegającego na uznaniu tych pism procesowych za wniesione do danych sądów, podobnie jak pism procesowych złożonych u operatora wyznaczonego lub innego podmiotu, o których mowa w tym przepisie, co w rezultacie wyklucza tę usługę z wolnej konkurencji na rynku wewnętrznym usług pocztowych.

Odnosząc się do zakresu odstępstwa przewidzianego w art. 8 zmienionej dyrektywy, który stanowi, że postanowienia art. 7 tej dyrektywy nie naruszają prawa państw członkowskich do organizowania umieszczania skrzynek pocztowych na publicznych drogach, emitowania znaczków pocztowych i świadczenia usługi przesyłek poleconych stosowanej w procedurach sądowych lub administracyjnych zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym, Trybunał wskazał, że nie uprawnia on państw członkowskich do zastrzeżenia usługi przesyłek poleconych na rzecz jednego operatora ani nie upoważnia ich do ustanowienia przywileju takiego jak wynikający z przepisu krajowego spornego w postępowaniu głównym (art. 165 § 2 k.p.c.), lecz ogranicza się do zezwolenia państwom członkowskim na ustanowienie ciążącego na stronach sporu obowiązku wysyłki pism procesowych do sądu przesyłką poleconą.

Dalej Trybunał wskazał, że w Polsce inni operatorzy są również dopuszczeni do przewożenia pism procesowych skierowanych do sądu i z tego względu są uważani za dysponujących odpowiednimi do tego celu środkami organizacyjnymi i personalnymi. Jednocześnie różnicowane są terminy procesowe w przypadku poszczególnych operatorów, co jest uzasadniane względami pewności prawa i prawidłowym administrowaniem wymiaru sprawiedliwości. Jednakże, zdaniem Trybunału, w sytuacji gdy dopuszczalność skargi zależy od operatora, który został wybrany, względy oparte na pewności prawa i prawidłowym administrowaniu wymiarem sprawiedliwości wydają się wręcz sprzeciwiać takiemu zróżnicowaniu w zakresie terminów procesowych. Trybunał uznał, że różnicowanie terminów w zależności od operatora wybranego spośród konkurencyjnych operatorów działających na tym samym rynku, rzeczywiście odpowiadały trosce o osiągnięcie celów porządku publicznego. W związku z tym art. 8 zmienianej dyrektywy, który zastrzega swobodę prawa Państw Członkowskich do organizowania umieszczania skrzynek pocztowych na publicznych drogach, emitowania znaczków pocztowych i świadczenia usługi przesyłek poleconych stosowanych w procedurach sądowych lub administracyjnych zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym, sprzeciwia się takim przepisom krajowym, które uznają za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.

W ślad za powyższym wyrokiem Sąd Najwyższy, postanowieniem składu 7 sędziów z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt III UZP 3/17, uznał, że nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym jest równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu (art. 165 § 2 k.p.c. w związku z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, Dz.Urz.UE.L 1998 Nr 15, s. 14 z późn. zm., Polskie wydanie specjalne Rozdział 06, Tom 3, s. 71).

Powyższe rozstrzygnięcie jest efektem przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy prounijnej wykładni art. 165 § 2 k.p.c., do której dokonywania zobowiązane są sądy krajowe. Sąd Najwyższy stwierdził, że po odstąpieniu od wykładni językowej art. 165 § 2 k.p.c. przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jest także nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym. Za powyższym stanowiskiem, zdaniem Sądu Najwyższego, przemawiają następujące argumenty:

– systemowe, wywodzone z zasady pierwszeństwa wyrażonej art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami,

– potrzeba zminimalizowania skutków niewłaściwej implementacji dyrektywy 97/67 w polskim systemie prawnym, i realizacji intencji prawodawcy krajowego w duchu zasady lojalnej współpracy z art. 4 ust. 3 TUE,

– rozwiązania wprowadzone w art. 124 k.p.k. ("Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej (...)"), które uzasadniono brakiem, w aktualnych realiach rynku pocztowego, podstaw dla utrzymania uprzywilejowania operatora wyznaczonego w zakresie dochowania terminu na wniesienie pisma procesowego oraz argumentacja rządu polskiego przedstawiona w toku postępowania prejudycjalnego w sprawie C-545/17 Pawlak wskazującą na brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla utrzymania przywileju dla operatora wyznaczonego, jaki wynika z art. 165 § 2 k.p.c.,

– uprzywilejowanie operatora wyznaczonego w sposób z sprzeczny z prawem unijnym stanowiące barierę w rozwoju konkurencyjnego rynku usług pocztowych,

– postulat ułatwienia jednostkom dostępu do sądu.

Wprawdzie wyrok Trybunału w sprawie C-545/17 Pawlak i powyższe postanowienie Sądu Najwyższego dotyczą art. 165 § 2 k.p.c., to jednak należy uznać, że rozstrzygnięcia te powinny mieć również znaczenie przy interpretacji innych przepisów, w których polski ustawodawca wprowadził podobne rozwiązania do tego, które zostało zakwestionowane we wskazanych rozstrzygnięciach. Nie ma przy tym znaczenia, czy rozwiązanie to będzie dotyczyło postępowania cywilnego, karnego, administracyjnego, czy podatkowego. Nie powinno mieć również znaczenia, do jakiego organu władzy publicznej, sądu czy innej instytucji publicznej dany podmiot będzie składał to pismo (zob. wyroki NSA z dnia 3 marca 2021 r., I GSK 562/18, z dnia 3 marca 2021 r., I GSK 574/18, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz stanowisko doktryny, M. Popławski [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 12).

W tej sytuacji Sąd orzekający w niniejszej sprawie poddał weryfikacji przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., który co prawda nie miał w sprawie bezpośredniego zastosowania, jednak ocena uchybienia terminu dokonywana w świetle jego treści, miała wyłączny wpływ na zastosowanie art. 134 k.p.a.

W świetle wyroku Trybunału oraz argumentów Sądu Najwyższego określony w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin na wniesienie pisma należało uznać za zachowany także wtedy, jeżeli przed jego upływem zostało ono nadane za pośrednictwem innego niż wyznaczony operatora pocztowego świadczącego usługi pocztowe. Dostosowanie treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. do wykładni przyjętej przez Trybunał i Sąd Najwyższy polega na dopuszczeniu do faktycznej możliwości dokonywania przez strony i uczestników postępowania skutecznego (gwarantującego zachowanie terminu do dokonywania czynności procesowej) nadawania pism procesowych do sądu oraz organów administracji w polskich placówkach pocztowych wszystkich operatorów pocztowych w rozumieniu Prawa pocztowego.

Zgodnie z nakreślonym kierunkiem wykładni w ocenie Sądu, nie ma uzasadnionych podstaw do tego, aby procesowo różnicować skutki wniesienia pisma w zależności od rodzaju operatora pocztowego. Działalność pocztowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 6 ust. 1 Prawa pocztowego), zaś wszyscy zarejestrowani operatorzy pocztowi zobowiązani są m.in. do przestrzegania tajemnicy pocztowej i świadczenia swoich usług pocztowych w sposób zapewniający bezpieczeństwo obrotu pocztowego (art. 7 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego). Operator pocztowy jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności pocztowej, polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 1 i art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego) i w tym zakresie spełniać winien te same wymogi co operator wyznaczony. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego, operator wyznaczony to operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych. Pozostali operatorzy pocztowi w swojej działalności nie są więc zobowiązani do świadczenia usług powszechnych określonych w art. 3 pkt 30 Prawa pocztowego.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za przyjętą prounijną wykładnią przepisu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. jest, dokonana ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1655) z dniem 24 września 2021 r., zmiana art. 165 § 2 k.p.c., który stanowi obecnie, że oddanie pisma procesowego w formie przesyłki poleconej w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Powyższa nowelizacja stanowi wyraz dążenia ustawodawcy krajowego do implementacji wyroku Trybunału w sprawie C-545/17 i przekonania o braku uzasadnienia dla utrzymywania wynikającego z tego przepisu monopolu operatora wyznaczonego na świadczenie usług pocztowych związanych z nadawaniem przez strony postępowania pism procesowych do sądu, kiedy to nadawanie wiąże się z zachowaniem terminu do dokonania określonej czynności procesowej.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzję organu I instancji doręczono Spółce w dniu 23 czerwca 2020 r., a zatem – w myśl art. 129 § 2 k.p.a. – czternastodniowy termin do złożenia (nadania) odwołania upływał w dniu 7 lipca 2020 r. Bezsporne jest, że odwołanie zostało nadane w tej dacie w placówce operatora pocztowego innego niż wyznaczony, a wpłynęło do organu w dniu 8 lipca 2020 r.

W tych okolicznościach uznać należało odwołanie, wniesione ostatniego dnia terminu do E. - operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu przepisów Prawa pocztowego, ujawnionego pod nr [...] w jawnym rejestrze operatorów pocztowych prowadzonym przez Prezes UKE, za wniesione w ustawowym terminie. W konsekwencji w sprawie nie doszło do uchybienia przez Spółkę terminu do wniesienia odwołania.

Z tych względów Sąd uznał, że niewłaściwa wykładnia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. doprowadziła organ do nieuwzględnienia okoliczności terminowego wniesienia przez stronę odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż wyznaczony i w konsekwencji przedwczesnego wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie było bowiem podstaw do wydania postanowienia na mocy art. 134 k.p.a., a obowiązkiem Kolegium było merytoryczne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji prawidłowo zainicjowanym odwołaniem.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Kolegium ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wiążącą ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.