Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 83/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 246 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżący J. R. wniósł na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją materialną. Skarżący osiąga dochód w wysokości 1.100 zł, który służy zaspokojeniu potrzeb życiowych jego i dwójki niepełnoletnich dzieci. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Z pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym żoną posiada rozdzielność majątkową.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego pełnomocnik Skarżącego przesłał pismo z 17 lutego 2009 r., w którym wyjaśnił, że dochody uzyskane przez tego ostatniego w latach 2007-2008 wyniosły 11.000 zł netto rocznie. W tym samym okresie żona osiągnęła dochód w wysokości [...] zł netto rocznie. Dochód żony Skarżącego określił na kwotę [...] zł netto. Do należącego do niej majątku zaliczył natomiast mieszkanie w J. Wskazał, że Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada rachunków bankowych. Nie posiada także tytułu prawnego do zajmowanego lokalu (lokal jest własnością żony). Wydatki na bieżące utrzymanie Skarżącego wynoszą 1.500 zł miesięcznie.

W tak przedstawionym stanie faktycznym postanowieniem z [...] marca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując iż Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, do przedłożenia, których został wezwany. Zatem niemożliwa była ocena rzeczywistej sytuacji materialnej Skarżącego.

Od powyższego postanowienia Referendarza sądowego pismem z dnia 16 marca 2009 r., dochowując terminu ustawowego, Skarżący wniósł sprzeciw. Wskazał, iż błędne jest stanowisko Referendarza sądowego, bowiem Skarżący wszelkie informacje na temat swojej sytuacji majątkowej wskazał we wniosku PPF.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "P.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Jednocześnie podkreślić należy, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 P.p.s.a.

Zgodnie z § 1 pkt 2 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia Skarżącego nie daje dostatecznych podstaw do oceny jego sytuacji majątkowej, a co za tym idzie, do zwolnienia z kosztów sądowych.

Skarżący nie przekazując żadnych dokumentów, które odzwierciedlałyby jego sytuację finansową nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa przemawiała za zwolnieniem go od wpisu od skargi.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów, robiąc ich szczegółowe wyliczenie, potwierdzających sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu.

Niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących zarówno wysokości dochodów Skarżącego, jak i wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę – Skarżący nie nadesłał bowiem zeznań podatkowych, ani swoich ani swojej żony, ani dokumentów, z których wynikałaby wysokość otrzymywanego przez Skarżącego i jego żonę wynagrodzenia (np. umowa o pracę, odcinek płacowy itp.). Nie nadesłał też wyciągów z rachunków bankowych, nie udokumentował w żaden sposób bieżących wydatków, nie wskazał sposobu rozliczeń z reprezentującym go pełnomocnikiem. Braku tych informacji nie może Skarżący skutecznie tłumaczyć lakonicznym twierdzeniem, że wszystkie informacje o swojej sytuacji majątkowej zawarł we wniosku PPF.

Zatem Skarżący nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i nie uprawdopodobnił, iż zapłacenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w utrzymania koniecznym dla niego i rodziny.

Odnosząc się do rozdzielności majątkowej między Skarżącym a jego żoną, wskazać należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Zgodnie z treścią art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.; powoływanej dalej jako "K.r.o."), małżonkowie są zobowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli

Nie bez znaczenia jest ten fakt, ponieważ nawet rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), również przy ponoszeniu kosztów postępowania. Dlatego także i te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04 i GZ 64/04, niepublikowane oraz z tej samej daty, sygn. akt GZ 71/04, ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 6; zob. też M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, s. 595).

Skutkiem uchylania się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji we wskazanym w przesłanym wezwaniu zakresie, Skarżący uniemożliwa przeprowadzenie oceny jego sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie przezeń kosztów postępowania jest niemożliwe albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. W ocenie Sądu, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.).

W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdza się, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w żaden sposób nie zostały potwierdzone przez Skarżącego w przedmiotowej sprawie, w związku z tym Sąd nie mógł ocenić czy są spełnione. W związku z tym Sąd orzekł jak w sentencji.