Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1780/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005r. sprawy ze skargi U. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] w L. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego BEZPIECZNE SŁOŃCE [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku U. G. prowadzącej działalność pod nazwą [...] w L. przeciwko L. G. i M. G. prowadzącym działalność pod nazwą [...] w W. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słownego BEZPIECZNE SŁOŃCE nr [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. [...] wydaną na podstawie art. 4, 7 i 8 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz.1117) oddalił wniosek.

W uzasadnieniu tej decyzji podał, że wnioskodawca wywodząc interes prawny ze swojego zgłoszenia do rejestracji znaku towarowego słownego BEZPIECZNE SŁOŃCE Z KOLASTYNĄ za numerem [...] zgłoszonego do oznaczania towarów w klasie 3 i 5 podnosił, że sporny znak nie posiada zdolności odróżniającej, gdyż stanowi określenie ogólnodostępne informujące jedynie o zasadniczym przeznaczeniu całej grupy kosmetyków fotoochronnych i likwidujących skutki przedawkowania promieniowania słonecznego, tj. o zwiększeniu bezpieczeństwa korzystania ze słońca przy zastosowaniu preparatów pochodzących od wszystkich producentów. Ogół producentów oferujących kosmetyki fotoochronne deklaruje jako rezultat ich użycia zwiększenie bezpieczeństwa korzystania ze słońca. Z tych względów sporny znak nie posiada zdolności odróżniającej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych (dalej jako u.z.t.). Ponadto znak - BEZPIECZNE SŁOŃCE, jako obietnica rezultatu, informuje jedynie o zasadniczym przeznaczeniu (właściwości, funkcji, przydatności) całej grupy preparatów do i po opalaniu, wyprodukowanych przez różne firmy, co uzasadnia naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 i 2 u.z.t. Gdyby kosmetyki oznaczone tym znakiem nie powodowały zwiększenia bezpieczeństwa korzystania ze słońca, to należałoby uznać, że znak zawiera dane niezgodne z prawdą, co stanowiłoby naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t.

Uprawniona z rejestracji podnosiła, iż znak BEZPIECZNE SŁOŃCE stanowi pomysłową grę słów, jest znakiem fantazyjnym a wnioskodawca usiłuje zarejestrować na swoją rzecz znak podobny do jej znaku. Znak został zarejestrowany do oznaczania różnych towarów wśród których nie są wymienione kosmetyki fotochłonne.

Urząd Patentowy opierając się na znaczeniu słowa "bezpieczne" wywodził, iż kosmetyki z użyciem filtrów chroniących skórę przed promieniowaniem ultrafioletowym typu A lub B (UVA, UVB) lub promieniowaniem podczerwonym (IR) pochłaniają lub odbijają promieniowanie powodując wydłużenie procesu opalania się, chroniąc przed poparzeniem lub fotostarzeniem się. Teza wnioskodawcy, iż posługiwanie się spornym znakiem na towarach niezawierających filtrów świadczy o tym, że znak zawiera dane niezgodne z prawdą jest niesłuszny; z punktu widzenia dermatologii nie ma zdrowej, bezpiecznej opalenizny. Sporny znak dla części towarów (mydła, perfumy, szampony, farby do włosów jako niezawierające jakichkolwiek filtrów i niemających związku z opalaniem) jest znakiem fantazyjnym. W literaturze przedmiotu termin "bezpieczne słońce" nie występuje, stosowane są inne określenia: faktory, bezpieczne opalania, szkodliwe działanie słońca, jak opalać się bezpiecznie, program bezpiecznego opalania, szkodliwe działanie promieni UV, nie ma "zdrowej opalenizny", filtry słoneczne, filtry przeciwsłoneczne, środki do opalania i chroniące przed promieniowaniem UV, sunblockery, środki do samoopalania, filtry chemiczne, filtry mineralne. Określenie BEZPIECZNE SŁOŃCE jest używane jedynie przez uprawnioną, natomiast określenie BEZPIECZNE SŁOŃCE Z KOLASTYNĄ przez wnioskodawcę, co przeczy tezie wnioskodawcy, że sporny znak nie nadaje się w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.t. do odróżniania towarów uprawnionej od towarów innych producentów. Znak BEZPIECZNE SŁOŃCE nałożony na kosmetyk do opalania zawierający jeden lub więcej filtrów typu UVA, UVB, IR wskazuje pośrednio na cechę/właściwości towaru. Ta cecha przejawia się w częściowym pochłanianiu promieniowania lub częściowym odbijaniu tego promieniowania, jednak sporny znak nie przeszkadza dziesiątkom firm wprowadzać swoje produkty na polski rynek, przeszkadza jedynie wnioskodawcy, który używa znak BEZPIECZNE SŁOŃCE Z KOLASTYNĄ. Urząd Patentowy stwierdził, że pośrednie wskazywanie przez znak towarowy na właściwości towarów nie jest przeszkodą dla rejestracji takich znaków czego przykładami są wskazane rejestracje:

- [...] [...] do oznaczania środków medycznych do leczenia otyłości,

- [...] [...] do oznaczania kosmetyków,

- [...][...] do oznaczania ubezpieczeń.

Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2003r. sygn. akt II SA 3865/01, w którym NSA wyraził następujący pogląd: "Nie można zgodzić się ze skarżącą, że znak [...] jest oznaczeniem ogólnoinformacyjnym. Znak ten może jedynie wywoływać skojarzenia u odbiorców towarów nim oznaczonych, ale to za mało by przyjąć, że znak [...] informuje o przeznaczeniu, właściwości czy funkcji tych towarów..."

Reasumując, Urząd Patentowy stwierdził, że rejestracja znaku BEZPIECZNE SŁOŃCE nie naruszyła przepisów art. 4 ust. 1, art. 7 i art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych.

Na powyższą decyzję U. G. reprezentowana przez rzecznika patentowego złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzucała wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 4, art. 7 i art. 8 pkt ustawy o znakach towarowych z 1985r. poprzez dokonanie błędnej wykładni wskazanych przepisów ustawy o znakach towarowych polegającej na subiektywnej, nieprawidłowej i oderwanej od podstawowych ustaleń frazeologii dla języka polskiego interpretacji znaczeniowej oraz wyciągnięcie błędnych wniosków, że znak tylko pośrednio wskazuje na cechę/właściwość towaru bądź, że znak stanowi nazwę fantazyjną. Zarzucała naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 77, 84 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważnie argumentów podnoszonych przez skarżącego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie powołanie biegłego językoznawcy dla specjalistycznej oceny znaczeniowej terminu BEZPIECZNE SŁOŃCE, dokonanie własnej, nieprawidłowej interpretacji tego terminu.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podnosząc, iż skarżący nie podnosi w skardze takich okoliczności, które wskazywałyby na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2004r. pełnomocnik skarżącej wnosił o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, które załączył, a na podstawie których wywodził, że zgłoszenie do rejestracji znaku BEZPIECZNE SŁOŃCE jest sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego a rejestracja stanowi naruszenie autorskich praw majątkowych skarżącej. W związku z tym wnosił o rozszerzenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku również w oparciu o przepisy art. 8 pkt 1 oraz art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

Na rozprawie uczestnik postępowania wnosił o oddalenie skargi oraz odrzucenie wniosku o rozszerzenie podstaw unieważnienia o nowe zarzuty i nowe podstawy prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można się dopatrzyć zarzutu naruszenia prawa.

Postępowanie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego toczy się w trybie postępowania spornego. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek (art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz.1117)). Postępowanie to cechuje się kontradyktoryjnością stron. Z omawianych względów Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy (art. 61 kpa). Taki kierunek orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto m.in. w wyrokach: z dnia 14 grudnia 2001r., sygn. akt II SA 3446/01 i z dnia 20 marca 2003r. sygn. akt II SA 92/02 jak również w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie m. in. w wyroku z dnia 4 marca 2004r., sygn. akt 6 II SA 2487/02. Innymi słowy, zakres postępowania w sprawie o unieważnienie znaku towarowego wyznacza żądanie wnioskodawcy. W dacie złożenia wniosku – [...] stycznia 2003r. nie obowiązywał jeszcze przepis art. 255 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy – Prawo własności przemysłowej, w myśl którego Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Cytowany przepis został wprowadzony w życie z dniem 17 marca 2004r. ustawą z dnia 23 stycznia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 33, poz. 286).

Ten zakres działania określa zarazem przedmiot kontroli rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonywanej z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Skarżący oparł swój wniosek o unieważnienie prawa spornego znaku na zarzucie, że znak został zarejestrowany z naruszeniem art. 4, art. 7 i art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) mającymi zastosowanie w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.1117), przedmiot kontroli Sądu sprowadza się zatem do oceny, czy oddalając wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego Urząd Patentowy naruszył te przepisy, czy też nie.

Zarzut skarżącego podniesiony w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2004r. odnośnie naruszenia przez rejestrację znaku BEZPIECZNE SŁOŃCE art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. nie może zatem podlegać ocenie Sądu, bowiem Urząd Patentowy w tym zakresie nie prowadził postępowania.

Jak wskazał Urząd Patentowy, sporny znak został zarejestrowany do oznaczania kosmetyków, kremów kosmetycznych, maseczek kosmetycznych, mleczka kosmetycznego, mydła, perfum, pomadek do ust, pudrów, preparatów do pielęgnacji skóry, balsamów, szamponów, farb do włosów. Przy tak określonym przeznaczeniu znaku towarowego brak jest podstaw do twierdzenia, iż znak BEZPIECZNE SŁOŃCE, którym są opatrzone powyższe towary, nie spełnia wymogów definicji znaku zawartej w art. 4 u.z.t., w myśl którego znakiem towarowym, może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma plastyczna, melodia lub inny sygnał dźwiękowy bądź zestawienie tych elementów. Jak zasadnie wskazał Urząd Patentowy znak posiada zdolność odróżniającą bowiem inni producenci kosmetyków (oprócz skarżącego) takiego określenia nie stosują. Zdolności odróżniającej w rozumieniu tego przepisu (zdolność abstrakcyjna) znak nie posiadałby wtedy, gdyby inni producenci tych samych lub towarów tego samego rodzaju używali tego oznaczenia. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez rejestrację art. 7 u.z.t., który stanowi, że jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Przepis ten wyłącza od rejestracji znaki opisowe, które wskazują m. in. na właściwości, cechy towarów. Ocenie podlega znak w całości, będący kombinacją wyrazów "bezpieczne" i "słońce". Każdy z nich posiada swoje znaczenie ale zestawienie tych wyrazów, jak trafnie uznał Urząd Patentowy, stworzyło fantazyjne oznaczenie. Zwrot ten nie występuje w obrocie, nie jest używany do określania cech/właściwości kosmetyków, a tylko takie używanie mogłoby pozbawić go zdolności odróżniającej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z 20 września 2001 r. C-383/99 P w sprawie znaku Baby Dry – Własność Przemysłowa Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich i Sądu Pierwszej Instancji pod redakcją Ryszarda Skubisza, Zakamycze 2004).

Sama możliwość uznania przez odbiorców kosmetyków oznaczonych znakiem BEZPIECZNE SŁOŃCE za informację o bezpiecznym przebywaniu na słońcu po użyciu tych kosmetyków nie pozbawia tego znaku zdolności odróżniającej. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2003r. sygn. akt II SA 3862/01 i przywołane w zaskarżonej decyzji, iż możliwość skojarzenia u odbiorców towarów oznaczonych znakiem towarowym to za mało by przyjąć, że znak informuje o przeznaczeniu, właściwości czy funkcji tych towarów.

Nietrafny jest zarzut o naruszeniu przez rejestrację znaku BEZPIECZNE SŁOŃCE art. 8 pkt 3 u.z.t., skoro znak nie stanowi oznaczenia ogólnoinformacyjnego - z powodów wskazanych wyżej – to nie zawiera danych niezgodnych z prawdą. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy nie odniósł się do tego przepisu, ale to uchybienie przy prawidłowym rozstrzygnięciu nie daje podstaw do uwzględnienia skargi, zwłaszcza, iż sam wnioskodawca postępowania wskazał go jako hipotetyczny zarzut.

Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu o naruszeniu przepisów postępowania poprzez niepowołanie biegłego językoznawcy dla oceny znaczeniowej terminu BEZPIECZNE SŁOŃCE. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. mającym zastosowanie do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym na podstawie art. 256 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Ocena znaczenia kombinacji wyrazów występującym w potocznym języku nie wymagała wiadomości specjalnych, które dawałyby możliwość zastosowania tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.