Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 847/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42 a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi M.G. i B.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia wpisu zastawu skarbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 847/14

UZASADNIENIE

I.

Decyzją z 16 maja 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 oraz art. 42a ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.), po rozpoznaniu odwołania strony M. G. i B. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 3 grudnia 2012r. w przedmiocie odmowy wykreślenia wpisu zastawu skarbowego obciążającego rzeczy ruchome istniejące w rejestrze zastawów skarbowych prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego pod poz. [...] oraz [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

II.

Stan sprawy: M. G., działający w imieniu własnym, jak i brata B. G. pismem z 26.09.2012 r. (k.8-10, tom I) wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych ustanowionego w dniu 14 maja 2003 r. oraz w dniu 16 listopada 2005 r. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w S. na rzeczach ruchomych (pozostawionych w dyspozycji "A", sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej jako "A" ) stanowiących jego własność oraz brata - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku.

W uzasadnieniu wniosku M. G. wskazał, że na skutek ogłoszenia upadłości, postanowieniem Sądu Rejonowego z 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt. [...], w imieniu swoim i brata, zgłosił do syndyka masy upadłości "A" wierzytelność. W dniu 20 września 2012 r. po sprawdzeniu ogłoszenia zamieszczonego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr [...] pod poz. [...] w przedmiocie sporządzenia przez syndyka i przekazania sędziemu komisarzowi listy wierzytelności – skarżący dowiedział się, że na ruchomościach stanowiących jego własność, a pozostających we władaniu upadłej spółki ustanowiony został zastaw rejestrowy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. celem zabezpieczenia wierzytelności w stosunku do "A". W związku z powyższym skarżący, powołując się na zapis art. 42a § 1 O.p., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego, gdyż wiadomość o jego ustanowieniu powziął dopiero z chwilą sprawdzenia listy ogłoszonej przez syndyka. Dodał także, że o dokonanym zabezpieczeniu nie został poinformowany. Ponadto wskazał, że od listy wierzytelności złożył do sędziego komisarza sprzeciw, w którym wniósł o odmowę umieszczenia wskazanego zastawu jako zabezpieczenia wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., co potwierdził dołączoną do wniosku kopią pisma z dnia 21.09.2012 r., będącego "sprzeciwem wierzycieli do listy wierzytelności" skierowanym przez M. G. i B. G.

Podkreślono, że rzeczy ruchome: betonownia WBZ-4/15, koparka uniwersalna KM- 602A "Waryński" z wysięgnikiem 13m z wstawką na balasty, koparka uniwersalna KM-602A "Waryński" z osprzętem chwytakowym i wysięgnikiem 15m, ładowarka kołowa Ł-34 "Stalowa Wola" o nr fabrycznym [...], ładowarka kołowa Ł-34 "Stalowa Wola" o nr fabrycznym [...], spycharka czołowa TM - 100 o nr fabrycznym [...], spycharka czołowa TM -100 o nr fabrycznym [...], spycharka czołowa TM -100, wózek widłowy spalinowy "Lwów", suwnica bramowa SB -8,2 P, podkładonakrywy stalowe do produkcji wyrobów betonowych na stanowisku wibracyjnym, przesiewacz wibracyjny WPB-831 oraz koparka uniwersalna KM - 602A "Waryński" z osprzętem zgarniakowym i wysięgnikiem 13m - zostały przeniesione na niego i jego mocodawcę umową przewłaszczenia zawartą w dniu 28.04.2001 r. oraz późniejszymi aneksami do tej umowy. Przy czym okoliczność, że wskazane ruchomości stanowią własność strony, znalazła potwierdzenie w prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowaniu egzekucyjnym przeciwko "A" poprzez ich wyłączenie spod egzekucji administracyjnej na mocy postanowienia z dnia 7 listopada 2006 r., nr [...]. Tym samym, w ocenie strony, skoro wymienione ruchomości nie stanowiły w dniach 14 maja 2003 r. i 16 listopada 2005 r. własności "A", to na podstawie art. 42a § 1 O.p. powinny być wykreślone z rejestru zastawów skarbowych prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją Nr [...] z dnia 3.12.2102 r. odmówił wykreślenia wpisu zastawu skarbowego obciążającego wskazane rzeczy ruchome, a istniejące w rejestrze zastawów skarbowych prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 42a § 1 i § 2 O.p. W uzasadnieniu organ wskazał, że celem instytucji wykreślenia ustanowionego zastawu jest, poza eliminacją zastawów wadliwych, przede wszystkim ochrona osób, którym przysługuje prawo własności przedmiotu objętego zastawem. Analiza art. 42a O.p. prowadzi do wniosku, że przepis ten wskazuje na przesłankę wykreślenia wpisu w tym trybie w sytuacji, gdy zastaw został ustanowiony na rzeczy lub prawie, stanowiącym własność innego podmiotu niż osoba zobowiązana. Zdanie drugie wymienionego przepisu wskazuje natomiast na podmiot legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o wykreślenie, tj. osobę powołującą się na swoje prawo własności. W niniejszej sprawie jednak kluczowe znaczenie ma zapis art. 144 § 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 1112; dalej jako p.u.n.), jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Sąd Rejonowy w dniu 26.04.2011 r. wobec "A" ogłosił upadłość (postanowienie sygn. akt [...]). Mając zatem na uwadze, że wniosek o wykreślenie zastawu skarbowego dotyczy zastawu ustanowionego w dniu 14 maja 2003 r. oraz w dniu 16 listopada 2005, r. na rzeczach ruchomych, które wchodzą w skład masy upadłości dłużnika strony, zdaniem organu pierwszej instancji, nie ma legitymacji prawnej do orzekania w przedmiocie wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania w dniu 12.11.2012 r. (k.137, tom I) skierował do sędziego komisarza pytanie czy został rozpoznany sprzeciw wierzycieli do listy wierzytelności wniesiony przez M. G. W odpowiedzi poinformowano, że sprzeciw nie został jeszcze rozstrzygnięty. W tym stanie sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję, którą odmówił wykreślenia wpisu zastawu skarbowego obciążającego ww. rzeczy ruchome.

Strona skarżąca wniosła odwołanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego żądając jej zmiany i wykreślenia wpisu zastawu obciążającego rzeczy ruchome stanowiące własność wnioskodawców. W uzasadnieniu powołano się na umowy przewłaszczenia zawarte 28.04.2001 r. i 16.11.2002 r. z "A", jak również na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 7.11.2006 r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia ruchomości spod egzekucji - jako dowód potwierdzający tytuł własności ruchomości objętych wnioskiem o wykreślenie zastawów skarbowych.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie uznał, że istotne znaczenie dla merytorycznego rozpoznania sprawy ma stanowisko sędziego komisarza co do sprzeciwu wierzycieli (w tym M. G. i B. G.) do listy wierzytelności "A", zgłoszonego pismem z dnia 21.09.2012 r. W tym stanie sprawy w ocenie organu odwoławczego zasadnym było zawieszenie prowadzonego postępowania w rozumieniu (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.) do dnia powzięcia wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie prowadzone w przedmiocie zagadnienia wstępnego, to jest prawomocnego postanowienia sędziego komisarza w przedmiocie wniesionego sprzeciwu pismem z dnia 21.09.2012 r.

Zawieszenie postępowania odwoławczego nastąpiło postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z 5.03.2013 r. Skarżący nie skorzystali z prawa do wniesienia zażalenie na przedmiotowe postanowienie.

W dniu 2.04.2014 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt [...] ([...]) (k. 34-40, tom II), którym sąd po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy w postępowaniu upadłościowym "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w upadłości likwidacyjnej oddalił zażalenie M. B. G. i B. G. na postanowienie sędziego komisarza z 11 czerwca 2013 r. Przy czym przedmiotowym postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. (sygn. akt [...], [...]) (k. 26, tom II) sędzia komisarz oddalił sprzeciw upadłego jak i wierzycieli M. B. G. i B. G. Natomiast w dniu 30.04.2014 r. organ odwoławczy uzyskał informację z Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy, że postanowienie sędziego komisarza jest prawomocne z datą postanowienia o oddaleniu zażalenia (k.84, tom II).

Zdaniem organu, w tym stanie sprawy ustała przyczyna zawieszenie postępowania, stąd też postanowieniem Nr [...] z dnia 15.05.2014 r. (k. 85-86, tom II) organ odwoławczy podjął uprzednio zawieszone postępowanie i przystąpił do rozpatrzenia odwołania wniesionego pismem z dnia 19.12.2012 r.

Jednocześnie wskazano, że w dniu 8.04.2014 r., to jest przed wydaniem postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania odwoławczego, ale już po oddaleniu zażalenia M. B. G. i B. G. na postanowienie sędziego komisarza z 11 czerwca 2013 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynął kolejny wniosek stron zgłoszony pismem z dnia 3.04.2014 r. (k. 42-43, k. 44-77 załączniki do wniosku, t. II), w świetle którego "wnoszą o podjęcie zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie [...] i przekazanie wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego wg właściwości do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy ul. [...], do sprawy sygn. akt [...]". Wniosek ten został sporządzony w dwóch egzemplarzach i zawierał załączniki w postaci poświadczonego notarialnie: odpisu aneksu z 1.09.2010 r. do umowy przewłaszczenia z 28.04.2001 r., zmienionej aneksem z 16.11.2002r., 30.09.2003 r., następnie aneksem z 1.07.2007 r.; odpisu aneksu z 1.07.2007 r. do umowy przewłaszczenia z 30.09.2003 r., odpisu aneksu z 30.09.2003 r. do umowy przewłaszczenia z 28.04.2001 r. oraz z 16.11.2002 r. odpisu umowy przewłaszczenia z 16.11.2002 r.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 16.05.2014 r. (k. 89-90, tom II), na podstawie art. 171 § 3 O.p., zwrócił M. G., działającemu w imieniu własnym oraz B. G., podanie wniesione pismem z dnia 3.04.2014 r. (wraz załącznikami) zawierające żądanie "przekazania wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego wg właściwości do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy ul. [...], do sprawy sygn. [...]", ponieważ winno być ono wniesione przez stronę bezpośrednio do sądu powszechnego. Przedmiotowe postanowienie doręczono w dniu 21.05.2014 r., a strony nie skorzystały z prawa do wniesienia zażalenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w świetle ww. okoliczności sprawy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 3.12.2012 r. w przedmiocie odmowy wykreślenia wpisu zastawu skarbowego obciążającego ww. rzeczy ruchome.

III.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. G., działając w imieniu własnym oraz B. G., wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego.

Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego - to jest art. 42a § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 144 p.u.n., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ pierwszej jak i drugiej instancji co do zasady w swoich rozstrzygnięciach zasadnie oparły się na przepisie art. 42a O.p., jednakże błędnie wywodzą z tego przepisu (poprzez treść art. 144 p.u.n.), że nie posiadają legitymacji do rozpoznania wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego.

Tymczasem, zdaniem strony skarżącej, użyte w art. 144 ust. 1 p.u.n. wyrażenie, że postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza tylko, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie, gdzie syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania podatkowego - w sensie formalnym. Przepis art. 144 p.u.n. określa tylko status prawny syndyka jako zarządy masy upadłości. Żaden przepis prawa upadłościowego lub naprawczego nie zakazuje prowadzenia postępowania podatkowego po ogłoszeniu upadłości podatnika (przywołano wyrok WSA w Kielcach z 3.03.2011 r., I SA/Ke 84/11).

W myśl art. 155 § 1 O.p. syndyk upadłości może być wezwany przez organ do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności nie tylko w postępowaniu dotyczącym upadłego, lecz także w innych postępowaniach, jeżeli posiada wiadomości i wiedzę niezbędne do spełnienia przez organ wymogów z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.

W realiach sprawy nie bez znaczenia jest fakt, jak podkreśla strona, że sąd upadłościowy rozstrzygał nie kwestię wykreślenia wpisu zastawu skarbowego z rejestru zastawów skarbowych, a kwestię sprzeciwu wierzyciela do listy wierzytelności. Sprzeciw skarżących nie został uwzględniony właśnie z uwagi na to, że wpis zastawu skarbowego obciążający przewłaszczone z datą pewną ruchomości nie został do daty rozstrzygania wykreślony, a tym samym zastaw ten nie wygasł. Podobne stanowisko zajmuje w tej sprawie syndyk upadłości, który wszak posiada oryginały umów przewłaszczenia z datą pewną, ale powołuje się przed sądem upadłościowym na prawomocność wpisu w rejestrze zastawów skarbowych.

Zdaniem strony, oczekiwanie Dyrektora Izby Skarbowej, że decyzję o wykreśleniu wpisu zastawu skarbowego podejmie sąd upadłościowy jest niezgodne z prawem, albowiem w myśl art. 42a O.p., to naczelnik urzędu skarbowego jest uprawniony do podejmowania takiej decyzji, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a syndyk upadłości może być jedynie stroną postępowania, jakie zobligowany jest przeprowadzić ten organ. Z tego powodu, odesłanie skarżącym odpisów umów przewłaszczenia z datą pewną godziło w obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), co było następstwem wadliwego uznania braku legitymacji do podjęcia decyzji o wykreśleniu wpisu zastawu.

Do skargi złożone zostały odpisy dokumentów poprzednio przesłanych do organu odwoławczego wraz z wnioskiem z 3.04.2014 r.; t.j. odpowiednio poświadczony notarialnie: odpis aneksu z 1.09.2010 r. do umowy przewłaszczenia z 28.04.2001 r., zmienionej aneksem z 16.11.2002r, następnie aneksem z 30.09.2003 r. oraz aneksem z 1.07.2007 r.; odpis aneksu z 1.07.2007 r. do umowy przewłaszczenia z 30.09.2003k; odpis aneksu z 30.09.2003 r. do umowy przewłaszczenia z 28.04.2001 r. oraz z 16.11.2002 r.; odpis umowy przewłaszczenia z 16.11.2002 r. Dokumenty te zostały zwrócone stronie wraz z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z 16.05.2014 r. (k. 89-90, tom II), na które nie zostało wniesione zażalenie.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

V.

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa w sposób, który implikuje jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526).

VI.

Po pierwsze – w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 42a O.p.

Z mocy art. 42 a § 1 O.p. wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych następuje, jeżeli rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. Wniosek o wykreślenie wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu.

Art. 42a O.p. reguluje zasady wykreślenia wpisu z rejestru zastawów na podstawie decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Treść § 1 art. 42a O.p. wskazuje, że może to mieć miejsce tylko w jednym przypadku, a mianowicie wówczas, gdy rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe.

Powyższe oznacza, stosując wykładnię językową, że naczelnik urzędu skarbowego został przez ustawodawcę obciążony obowiązkiem samodzielnego dokonania ustalenia czy rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym stanowiły czy też nie stanowiły własności oznaczonych w tym przepisie osób.

Tak więc przy rozpoznaniu wniosku o wykreślenie organ w pierwszej kolejności bada czy osoba składająca wniosek posiada legitymację czynną (posiada ją wyłącznie podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe), a następnie czy wniosek taki został złożony w terminie (art. 42a § 1 zdanie drugie O.p.). Wykreślenie błędnie wpisanego zastawu skarbowego, dokonywane na podstawie art. 42a O.p., wymaga bowiem złożenia wniosku przez właściciela rzeczy (prawa) obciążonego zastawem, w terminie 7 dni od dnia, w którym powziął on wiadomość o ustanowieniu zastawu. Zdaniem Sądu mamy do czynienia z terminem procesowym, który może być przywrócony, gdy jego uchybienie jest usprawiedliwione. W tym zakresie Sąd odnosi się do wykładni celowościowej art. 42a O.p.; przepis ten ma służyć ochronie interesów właściciela rzeczy lub prawa obciążonego zastawem skarbowym, a instrumentem tej ochrony jest postępowanie weryfikacyjne, uruchamiane na wniosek właściciela rzeczy (prawa) obciążonego zastawem skarbowym. Skoro wniosek o uruchomienie tego postępowania jest w istocie substytutem środka zaskarżenia na czynność błędnie dokonanego wpisu do rejestru zastawów skarbowych, to termin do złożenia tego wniosku powinien być traktowany jako termin prawa procesowego. Upływ tego terminu nie może prowadzić do trwałego ukształtowania stosunku materialnoprawnego, którego źródłem jest błędny wpis w rejestrze zastawów skarbowych.

W następnej kolejności, przed wydaniem decyzji (art. 42a § 2 O.p.), organ winien przeprowadzić postępowanie, którego celem jest stwierdzenie, czy faktycznie rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności – uprawnionego - wnioskującego.

Do postępowania uruchomionego w trybie art. 42a § 1 O.p. mają zastosowanie przepisy działu IV O.p. Stroną tego postępowania jest wnioskodawca, który kwestionuje dokonanie wpisu zastawu skarbowego.

Sąd podkreśla, że przedmiotem ustaleń faktycznych w tym postępowaniu jest badanie tytułu własności rzeczy lub prawa obciążonego zastawem skarbowym na dzień ustanowienia tego obciążenia, tj. na dzień wpisu zastawu do rejestru zastawów skarbowych. Udowodnienie prawa własności możliwe jest przy użyciu wszelkich środków dowodowych. Po przeprowadzeniu postępowania naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję o wykreśleniu bądź odmowie wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych. W orzecznictwie jednak wskazuje się, że do zakwestionowania wpisu zastawu w rejestrze zastawów skarbowych z tego powodu, że rzecz nie należała do zobowiązanego w dacie wpisu, przepis art. 42a O.p. legitymuje nie tylko właściciela będącego nim w dacie ustanowienia zastawu, ale każdoczesnego właściciela (por. wyrok WSA w Kielcach z 20 maja 2010 r., I SA/Ke 243/10, opubl. w: LEX nr 673284).

Reasumując:

Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego, że w przedstawionym szeroko stanie sprawy zaistniała konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie upadłościowe, w tym w oczekiwaniu na postanowienie sędziego komisarza w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu upadłego oraz skarżących jako wierzycieli od listy wierzycieli; innymi słowy, bez znaczenia dla niniejszej sprawy ma okoliczność czy przedmiotowe umowy przewłaszczenia są lub też nie są skuteczne w stosunku do masy upadłości i czy wywierają jakiekolwiek znaczenie dla masy, w tym czy będą miały wpływ na treść listy wierzytelności.

Po drugie – naruszone zostały również przepisy proceduralne. W uzasadnieniu skarżonej decyzji, na stronie 7, organ odwoławczy podkreślił, że zawarte umowy przewłaszczenia, jak wskazał sędzia komisarz, nie zawierały daty pewnej, a więc nie stanowią dowodu na przeniesienie własności ruchomości na skarżących jako wierzycieli, a tym samym na dzień wydania rozstrzygnięcia również nie było podstaw do wykreślenia ustanowionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zastawów skarbowych; dlatego też zasadna pozostaje odmowa wykreślenia wpisu ww. zastawów skarbowych wynikająca z decyzji organu pierwszej instancji.

Jak wynika z akt postępowania podatkowego, strona w toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia 3 kwietnia 2014r. (data wpływu do Izby Skarbowej - 8 kwietnia 2014r.; tom II, k. 79), wnosząc o podjęcie zawieszonego postępowania, załączyła poświadczoną notarialnie umowę przewłaszczenia (tom II, k. 77 i nast.); notariusz C. R. w dniu 9 września 2010r. poświadczył złożenie podpisów przez A. G. i M. G. (Rep. A nr [...]), zaś w dniu 20 października 2010r. poświadczył podpis B. G. (Rep. A nr [...]). Ten sam notariusz, w dniu 4 kwietnia 2014r., poświadczył zgodność odpisu z okazanym mu dokumentem (Rep. A [...]). Skarżący kilkakrotnie w toku postępowania, w tym na etapie odwoławczym podkreślali, że oryginał ww. dokumentu jest w gestii syndyka.

Wobec tego, wbrew twierdzeniom organu drugiej instancji, nie przeprowadził on postępowania, które pozwoliłoby na kontrolę ustaleń w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z treści dyspozycji art. 42a O.p. – od sprowadzenia legitymacji do złożenia wniosku o wykreślenie wpisu z rejestru skarbowego, następnie ocenę czy wniosek został złożony w terminie, po samodzielne ustalenie prawa własności przysługującego wnioskującemu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać powyższych ustaleń. Dopiero ww. ustalenia pozwolą organowi odwoławczemu na dokonanie analizy, czy w sprawie wyczerpane zostały przesłanki art. 42a O.p.

Dodatkowo należy stwierdzić, że fakt, iż organ podatkowy pominął istotne okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy skutkuje również naruszeniem, jakże ważnej zasady postępowania podatkowego zawartej w art. 121 § 1 O.p., która mówi, że postępowanie to powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia wydano na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

EK