Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1444/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128 ust. 1 pkt 7, art. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi O. w T. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

UZASASDNIENIE

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją nr [...], z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w T., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r., znak: [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Marszałek Województwa [...] decyzją znak: [...], z [...] stycznia 2016 r., udzielił M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na wprowadzanie do rzeki [...] w km 3+300 ścieków komunalnych pochodzących z aglomeracji G., oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w N., gmina G.

Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w T. złożył od ww. decyzji odwołanie, wnosząc o nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wpłaty na rzecz Okręgu PZW w T. corocznej rekompensaty w wysokości 20% kosztów zarybienia obwodu [...] nr [...], przeznaczonej na zakup materiału zarybieniowego. W odwołaniu zarzucono niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza konieczności uczestniczenia przez wnioskodawcę w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, na które wpływ będzie miała realizacja udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto podniesiono, że organ I instancji nie odniósł się do przedstawianych w toku postępowania zastrzeżeń PZW Okręg w T. Ponadto wskazano, że Marszałek Województwa [...] w celu dokonania właściwej oceny wpływu odprowadzanych ścieków na stan ichtiofauny winien przeprowadzić dowód z opinii ichtiologa.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, rozpatrując odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 127 ust. 7 pkt 6 ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania, Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w T. jako uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód jest stroną przedmiotowego postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie organu odwoławczego w udzielonym decyzją z [...] stycznia 2016 r. pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie do wód powierzchniowych, tj. do rzeki [...] w km 3+300, oczyszczonych ścieków komunalnych z obszaru aglomeracji G., wymagania w zakresie jakości odprowadzanych ścieków zostały ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800). Ponadto w toku postępowania wnioskodawca przedstawił zestawienie wyników badań wód rzeki [...] powyżej i poniżej wylotu ścieków na dowód braku wpływu odprowadzanych ścieków na stan wód odbiornika. Z kolei Polski Związek Wędkarski Okręg w T. w pismach z 9 listopada 2015 r. i z 23 grudnia 2015 r. występował o wskazanie w decyzji dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do rzeki [...] obowiązku uczestniczenia przez podmiot korzystający z wód w kosztach zarybiania tych wód, jednak nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż zrzut przedmiotowych ścieków stanowi zagrożenie dla ichtiofauny i innych organizmów wodnych oraz naraża uprawnionego na szkody.

Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji wskazał, że wykładnia celowościowa tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że podejmowanie działań służących poprawie stanu wód lub uczestniczenie w kosztach zarybiania dotyczy faktycznych kosztów poniesionych przez uprawniony podmiot, a te nie zostały przez Okręgu PZW w T. wykazane.

Dalej organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że ogólna reguła dowodowa z art. 6 k.c, która znajduje w takim przypadku zastosowanie, stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne. Stronom postępowania przysługuje prawo składania dokumentów, czy też opinii, które mogą wpłynąć na treść ostatecznego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów przedstawionych przez Polski Związek Wędkarski Okręg w T. na poparcie twierdzeń dotyczących domniemanego wpływu odprowadzanych ścieków na stan ichtiofauny, organ I instancji nie miał obowiązku powoływania biegłego w celu zweryfikowania stanowiska strony.

Oceniając udzielone M. Sp. z o.o. pozwolenie wodnoprawne, organ uznał, że zostało ono wydane w sposób zgodny z prawem, a dozwoloną zawartość zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach ustalono na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r., które szczegółowo określa zasady postępowania ze ściekami oraz standardy jakościowe wprowadzanych ścieków ze względu na wybrany odbiornik, jakim jest woda lub ziemia, a także przy uwzględnieniu charakteru odprowadzanych ścieków, przy czym określenie w nim dopuszczalnej zawartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach ma na celu zminimalizowanie negatywnego wpływu tych ścieków na środowisko. W związku z tym założenie, że odprowadzanie wód opadowych spełniających określone ww. aktem wykonawczym wymagania spowoduje szkody, w ocenie organu powinno zostać przez stronę szczegółowo uzasadnione.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] kwietnia 2016 r. wniósł Polski Związek Wędkarski Okręg w T. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 128 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo wodne oraz przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie było przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu lub wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia operatu wodnoprawnego. Wobec niedopełnienia tego obowiązku niemożliwe jest ustalenie, czy zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ichtiofaunę. Niemożliwe jest również ustalenie, czy winien zostać zastosowany przepis art. 128 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 200lr. Prawo wodne. Powszechnie przecież wiadomo, że każda ingerencja w środowisko wodne ma mniejszy lub większy wpływ na ichtiofaunę. To, czy taka ingerencja naraża potencjalnie użytkownika rybackiego na straty, wymaga wiedzy specjalistycznej. Jeżeli użytkownik rybacki takie zastrzeżenie zgłasza, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wyjaśnienie tej kwestii.

W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie.

Uczestnik postępowania – M. Spółka z o.o. w piśmie z 24 sierpnia 2016 r. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] kwietnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r., udzielająca M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na wprowadzanie do rzeki [...] w km 3+300 ścieków komunalnych pochodzących z aglomeracji G., oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w N., gmina G.

Podstawę prawną wydanego w niniejszej sprawie pozwolenia wodnoprawnego stanowi art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 469, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Przez szczególne korzystanie z wód, stosownie do art. 37 pkt 2 cytowanej ustawy, należy natomiast rozumieć korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przedstawił operat wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód z sierpnia 2015 r.

Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że udzielone decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj. na wprowadzanie do rzeki [...] w km 3+300 ścieków komunalnych pochodzących z aglomeracji G., oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w N., gmina G., spełnia wymagania w zakresie jakości odprowadzanych ścieków wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r.

Zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności m.in. obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei art. 128 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy stanowi, że w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestniczenia w kosztach zarybiania wód powierzchniowych, jeżeli w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, zgodnie z którym aby obowiązkami, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego obciążyć zrzucającego ścieki, konieczne jest wykazanie, że uprawniony do rybactwa jest narażony na szkody w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Takie narażenie nie może być utożsamiane z abstrakcyjnym odczuciem. Jeśli nawet doświadczenie życiowe wskazuje, że zrzut ścieków powoduje pogorszenie jakości wody, a tym samym - pogorszenie warunków bytowania żyjących w niej organizmów, musi być ono wykazane w postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 996/10, wyrok WSA w Warszawie z 29 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1273/13).

Z operatu wodnoprawnego wynika, że ścieki oczyszczone odprowadzane są z oczyszczalni w N. grawitacyjnie, kolektorem DN 0,10 m, o długości ok. 400 m kończącym się brzegowym wylotem do rzeki [...]. Urządzenia i technologia umożliwiają oczyszczanie ścieków znacznie poniżej obowiązujących norm, co powoduje, że ich wpływ na wody powierzchniowe rzeki [...] jest pomijalnie mały. Potwierdzają to analizy powyżej i poniżej wylotu wykonane przez Centralne Laboratorium oraz analizy wód rzeki [...] wykonane przez WIOŚ. Oczyszczone ścieki komunalne odprowadzane z oczyszczalni ścieków Nowa Wieś nie wpłyną negatywnie na jednolite części wód podziemnych i powierzchniowych. Na potwierdzenie powyższego do operatu wodnoprawnego zostały dołączone średnie wyniki wskaźników zanieczyszczeń na rzece [...] przed wylotem i za wylotem ścieków oczyszczonych w oczyszczalni ścieków w N. w 2014 r.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organy uznały, że brak było podstaw do nałożenia na wnioskodawcę w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo wodne. Nie została bowiem spełniona określona w ww. przepisie przesłanka dotycząca narażenia uprawnionego do rybactwa na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia. Obowiązek podjęcia działań służących poprawie stanu zasobów ryb lub uczestnictwa w kosztach zarybiania wód powierzchniowych może zostać nałożony na wnioskodawcę wyłącznie wtedy, gdy w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego nastąpi zmniejszenie populacji ryb lub utrudnienie ich migracji.

Jednocześnie w pozwoleniu wodnoprawnym w punkcie 3.6 organ orzekł, że uprawniony odpowiada za wszelkie szkody powstałe w związku z wykonywaniem nadanych uprawnień.

W ocenie Sądu prawidłowe jest więc stanowisko organów, które nie ustaliły wobec Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w T. obowiązków, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego. Aby bowiem takimi obowiązkami obciążyć zrzucającego ścieki, konieczne jest wykazanie, że uprawniony do rybactwa jest narażony na szkody w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że operat wodnoprawny stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową operatu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że operat może zostać uznany za niespełniający wymogów. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że organy dokonały oceny operatu i w oparciu o całokształt materiału dowodowego uznały brak podstaw do nałożenia na wnioskodawcę obowiązków z art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego.

Z kolei skarżący kwestionując stanowisko organu nie przedstawił żadnego materiału dowodowego na poparcie swojego stanowiska. W sytuacji, gdy organ opiera swoją ocenę na zgromadzonym materiale dowodowym, który nie budzi jego wątpliwości, to odmienne stanowisko skarżącego musi być poparte dowodem, w przeciwnym razie nie podważa zgromadzonych w sprawie dowodów. Co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok NSA z 11 lutego 2014 r., II OSK 2191/12, Lex nr 1450898). W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na brak negatywnego wpływu funkcjonowania oczyszczalni ścieków w N. na stan wód rzeki [...]. W konsekwencji czego, wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego nie naraża na szkody uprawnionego do rybactwa.

Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na wprowadzanie do rzeki [...] w km 3+300 ścieków komunalnych pochodzących z aglomeracji G., oczyszczonych w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w N., gmina G. Natomiast podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia art. 128 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo wodne, nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy, pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.