Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 31/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...], znak [...], w przedmiocie wymeldowania A. B. z pobytu stałego w O. przy ul. [...].

Zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie następującego stanu faktycznego:

Postępowanie o wymeldowanie A. B. z pobytu stałego w O. przy ul. [...], zostało wszczęte na wniosek J. B., która poinformowała organ, że jej były mąż od 19 czerwca 1999 r. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, a wyprowadzając się zabrał wszystkie rzeczy osobiste. Od tego czasu nie utrzymuje ona z nim żadnych kontaktów i stąd też nie jest w stanie podać jego obecnego miejsca zamieszkania ani pobytu.

Podczas prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego nie zdołano ustalić miejsca pobytu A. B. W tej sytuacji organ, wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o ustanowienie przedstawiciela dla nieobecnego w miejscu zamieszkania A. B., w oparciu o art. 34 § 1 K.p.a. Sąd Rejonowy w O. Wydział III Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt [...], uwzględniając wniosek organu ustanowił M. S., kuratorem dla nieobecnego A. B. W tym stanie rzeczy, Prezydent Miasta [...], uwzględniając wniosek J. B., wydał decyzję w dniu 28 listopada 2005 r., nr [...] o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego. Przedmiotową decyzję odebrała 29 listopada 2005 r. osobiście kurator nieobecnego A. B. oraz J. B.

W dniu 9 stycznia 2006 r. A. B. zwrócił się do Wojewody [...] za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do odwołania jednocześnie, załączając odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda [...] po zapoznaniu się z powyższym wnioskiem A. B. uznał, iż pismo skarżącego jest wnioskiem o wznowienie postępowania, przeto postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r., nr [...], na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej K.p.a. - wznowił postępowanie w przedmiocie wymeldowania A. B. z pobytu stałego w O. ul. [...] - zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2005 r. W oparciu o art. 150 § 2 K.p.a. do przeprowadzenia tego postępowania wyznaczył Prezydenta Miasta [...].

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 19 maja 2006 r., nr [...], działając na podstawie art.151 § 1pkt 1 w związku z art.145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art.104 K.p.a., po wznowieniu postępowania podjętego postanowieniem Wojewody [...] w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego A. B., odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia 28 listopada 2005 r. orzekającej o jego wymeldowaniu.

Od decyzji tej odwołał się A. B., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji.

Wojewoda [...] uznał, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2005 r.

Po rozpatrzeniu skargi A. B. na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006r., syg. akt II SA/Op 515/06, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 maja 2006 r., nr [...] oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2006 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ II instancji dopuścił się uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy naruszył art. 147 K.p.a. przez potraktowanie i rozpatrzenie pisma skarżącego z dnia 9 stycznia 2006 r. jako podania o wznowienie postępowania. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 K.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 K.p.a. Podniósł również, iż decyzja organu I instancji jest niezgodna z przepisami postępowania mającymi w sprawie zastosowanie. Organ w podstawie prawnej decyzji wskazał, iż dokonał jej oceny na podstawie art.151 § 1 pkt 1 w związku z art.145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmawiając uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia 28 listopada 2005 r. orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego A. B. W uzasadnieniu organ nie ocenił i nie zbadał zasadności wskazanej przez siebie przyczyny wznowienia postępowania, co do istnienia bądź nie, podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Z jego treści można jedynie domniemywać, że organ rozstrzygnął sprawę co do jej istoty. W tej sytuacji doszło do rozbieżności pomiędzy zastosowaną podstawą prawną, a uzasadnieniem decyzji. Podana podstawa prawna sugeruje, że organ nie dopatrzył się przyczyny wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., natomiast w uzasadnieniu odmowa uchylenia własnej decyzji ostatecznej nastąpiła ze względu na wystąpienie negatywnych przesłanek uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 K.p.a.). Takie działanie organu jest niedopuszczalne.

Sąd wskazał nadto, że w dalszym postępowaniu organ odwoławczy zobligowany jest do rozpatrzenia pisma skarżącego z dnia 9 stycznia 2006 r., zgodnie z oceną przedstawioną przez Sąd, a dalsze postępowanie administracyjne Wojewody [...] w skontrolowanej sprawie będzie zależało od stanowiska skarżącego w tej kwestii.

Mając powyższe wskazania na uwadze Wojewoda [...] na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. B. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2005 r. znak [...] w sprawie wymeldowania z pobytu stałego w O. przy ul. [...] postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2007 r. nr [...], przywrócił termin A. B. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 listopada 2005 r.

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie wymeldowania wyżej wymienionego z pobytu stałego w O. przy ul. [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania A. B. z pobytu stałego wymagało uprzedniego przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w O.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego A. B. zostało wszczęte na wniosek jego byłej żony J. B., która oświadczyła, iż A. B. wyprowadził się z przedmiotowego mieszkania w dniu 19 czerwca 1999 r., zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy.

Organ I instancji dokonał oceny stanu faktycznego na podstawie treści wniosku, zeznań stron, zeznań świadków oraz przeprowadzonych oględzin w lokalu. Wskazał, że ze złożonych przez wnioskodawczynię zeznań jak i zeznań świadka – syna wymeldowanego – T. B. wynika, że A. B. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. od czerwca 1999 r. Wprawdzie w grudniu tego samego roku wrócił do przedmiotowego mieszkania, jednak w dniu 15 listopada 2000 r. ponownie się wyprowadził zabierając wszystko, co przyniósł po powrocie, łącznie ze wszystkimi osobistymi rzeczami. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że sam A. B. zeznał, iż w listopadzie 2000 r. opuścił przedmiotowe mieszkanie, zabierając z niego większość ubrań, meble oraz sprzęt gospodarstwa domowego, jednak wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni nie opuścił tego lokalu dobrowolnie, lecz na skutek nacisków słownych, fizycznych i psychicznych ze strony byłej żony. Ustalono również, iż w lokalu przy ul. [...] w O. kilkakrotnie miały miejsce interwencje policji przeprowadzone na wniosek wymeldowanego ze względu na niewpuszczenie go pod powyższy adres, jednak organ podkreślił, iż miały one miejsce już po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w O. Wydział I Cywilny z dnia 19 kwietnia 2006 r. o podział majątku dorobkowego J. B. i A. B., na podstawie którego lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. [...] przyznano J. B.

Prezydent podniósł, iż wymeldowany zgodził się ze stwierdzeniem, że jego centrum życiowe skupia się w różnych miejscach, a przeprowadzone oględziny lokalu potwierdziły, że A. B. nie posiada swoich rzeczy w przedmiotowym mieszkaniu.

Oceniając całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazując na rejestracyjny charakter ewidencji ludności, organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B., domagając się jej uchylenia w całości i orzeczenia o odmowie jego wymeldowania, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z wadliwej oceny materiału dowodowego, polegający na przyjęciu, iż A. B. wyprowadził się dobrowolnie z przedmiotowego lokalu oraz mające wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie oględzin piwnicy przynależnej do lokalu celem ustalenia, czy znajdują się tam rzeczy A. B.. Uzasadniając swoje stanowisko przyznał, iż wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, jednak nie uczynił tego dobrowolnie, lecz pod wpływem nacisków ze strony żony. Jednocześnie zaznaczył, iż jest osobą bezdomną i ma zamiar wrócić do tego mieszkania, o czym świadczy okoliczność, iż pozostawił w nim część swoich rzeczy. Akcentował tymczasowość obecnego sposobu życia tj. zamieszkiwanie w swojej taksówce albo przygodnie u różnych osób. Dodał, iż nie wytoczył powództwa o ochronę posiadania z art. 344 K.c., ponieważ nie wiedział, że taki środek prawny mu przysługuje i jako osoba uboga ma utrudniony dostęp do pomocy prawnej. Podkreślił, że jego aktywny udział w sporach sądowych z żoną jest dowodem na to, iż korzystał ze środków prawnych dla uzyskania możności zamieszkania w lokalu.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy A. B. trwale i dobrowolnie opuścił omawiany lokal. Zdaniem organu odwoławczego wymeldowany opuścił sporny lokal i zerwał z nim więzi, co potwierdzają jego wyjaśnienia złożone do protokołu 12 czerwca 2007 r. w Urzędzie Gminy w P., przeprowadzone kontrole meldunkowe przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w D. oraz Komisariatu II Policji w O. oraz ustalenia kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez funkcjonariusza policji, które ściśle korelują z wyjaśnieniami J. B. i T. B. Organ odwoławczy ustalił, iż pod adresem do korespondencji podanym przez A. B. zamieszkuje M. Ś., która w zamian za pomoc w remoncie budynku pozwoliła mu przechowywać w stodole meble, lodówkę, ubrania i rzeczy codziennego użytku. A. B. nie przebywa u niej na stałe i nie ma dostępu do części mieszkalnej budynku. Z jego wyjaśnień wynika, iż prowadzi działalność gospodarczą – usługi przewozowe TAXI i pracuje o różnych porach dnia i nocy i stąd też nocuje różnie, u swojej rodziny w P., w hotelu lub u swoich przyjaciół. W postępowaniu administracyjnym ustalono także, że swoje rzeczy A. B. zabrał sam jeszcze przed podziałem majątku i przeniósł je początkowo do mieszkania przy ul. [...], gdzie zamieszkiwał na pobyt czasowy od 9 sierpnia 1999 r. do 23 listopada 2002 r., następnie przeniósł je do miejscowości [...], gdzie je przechowuje do dnia dzisiejszego. Niesłusznym jest zatem zarzut strony, jakoby organ I instancji naruszył przepisy 75 § 1 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin piwnicy przynależnej do spornego lokalu celem ustalenia, gdzie się znajdują rzeczy A. B.

Wojewoda [...], w świetle powyższego, zgodził się z organem pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uznając, że jest ona zgodna z prawem.

Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodził się A. B. W wywiedzionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodając, iż Wojewoda [...] naruszył treść art. 138 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpoznania zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji oględzin piwnicy przynależnej do lokalu celem ustalenia, czy znajdują się tam jego rzeczy.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270. zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazał, iż odpowiada ona prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony, bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W świetle powyższego przepisu, jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (tak m.in. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7.12. 2005r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest także stanowisko, w pełni akceptowane przez tutejszy skład Sądu, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 25.10.2005r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18.04.2000r. sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243, wyrok NSA z dnia 12.04.2001r. sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937, wyrok WSA w Lublinie z 299.11.2007r., III SA/Lu 332/07, niepublik.). Nie skorzystanie z tych środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu, odmowa wymeldowania potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności.

Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie - przepisami prawa. Wojewoda [...] po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo przyjął, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki wymeldowania A. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].

Za niesporne w sprawie należy uznać, iż skarżący wyprowadził się z w/w lokalu w 2000 roku i od tego czasu w nim nie zamieszkuje. Okoliczność ta jest niekwestionowana, nawet przez samego skarżącego, i znajduje potwierdzenie w całokształcie zebranych dowodów. Kwestią wymagającą wyjaśnienia było natomiast ustalenie, czy opuszczenie przez skarżącego mieszkania miało charakter dobrowolny i trwały. Oceniając powyższe przesłanki należy mieć na uwadze, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.09.2006r., IV SA/Wa 1073/2006, Lex nr 255681).

Stanowiska stron w tym zakresie były rozbieżne. Wnioskodawczyni J. B. podała, że były mąż nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 2000 roku i nie posiada dostępu do niego, gdyż zamki w drzwiach zostały zmienione, a on nie dysponuje kluczami, ponadto od czasu wyprowadzki nie przebywał w mieszkaniu. A. B. potwierdził, iż nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 2000 roku, jednak do opuszczenia lokalu doszło nie z jego własnej woli, ale na skutek nacisków słownych, fizycznych i psychicznych ze strony żony. Ponadto wyjaśnił, iż ówczesna sytuacja życiowa uniemożliwiała mu codzienne zamieszkiwanie w spornym lokalu, bowiem chciał uniknąć awantur z byłą żoną.

W toku postępowania administracyjnego ustalono okoliczności, które potwierdzają, iż opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu miało charakter trwały. Jak wynika z wyjaśnień wnioskodawczyni, A. B. wyprowadził się z ich wspólnego mieszkania w czerwcu 1999 roku. Wprawdzie tego samego roku wrócił do przedmiotowego mieszkania, jednak w dniu 15 listopada 2000 r. ponownie się wyprowadził zabierając wszystko co przyniósł po powrocie, łącznie ze wszystkimi osobistymi rzeczami. Fakt ten znalazł potwierdzenie nie tylko w zeznaniach przesłuchanego w toku postępowania administracyjnego świadka: T. B., ale również w zeznaniach samego wymeldowanego.

O tym, iż opuszczenie lokalu przez A. B. miało trwały, a nie tymczasowy charakter, świadczy również upływ czasu, jaki upłynął od momentu "wyprowadzki". Skarżący, co zostało już wyżej stwierdzone opuścił przedmiotowe mieszkanie w 2000 roku, a więc 7 lat temu. Dowodzi to, że centrum życiowe skarżącego nie było ulokowane w przedmiotowym lokalu już od kilku lat, a stosunki między nim a byłą żoną układały się w tym czasie źle.

W świetle przedstawionego Sądowi materiału dowodowego sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że opuszczenie przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż był zmuszony do opuszczenia zajmowanego mieszkania nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z samych jego zeznań wynika jednoznacznie, iż skarżący z własnej, nieprzymuszonej woli odszedł z mieszkania pozostawiając klucze. Także wymiana zamków w drzwiach wejściowych do mieszkania, pomimo, iż niewątpliwie utrudniała dostęp do spornego mieszkania, to nie miała wpływu na samą decyzję o opuszczeniu lokalu. Wprawdzie skarżący kilkakrotnie starał się dostać do mieszkania w asyście Policji, jednak jak słusznie zauważył organ I instancji, sytuacja ta miała miejsce dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w O. Wydział I Cywilny z dnia 19 kwietnia 2006 r. o podział majątku dorobkowego J. B. i A. B., na podstawie którego lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. [...] przyznano J. B.

Rozważając przesłankę dobrowolności podkreślić jednocześnie należy, że skarżący po wyprowadzeniu się przez okres 7 lat nie skorzystał też z przysługujących mu środków zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, jak powództwo posesoryjne czy żądanie eksmisji z należnego mu lokalu zajmujących go osób. Poza tym nie wykazał w sposób przewidziany prawem, tj. orzeczeniem właściwego organu, iż został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. Sytuacja ta jest zatem równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem przez A. B. miejsca stałego pobytu.

W świetle powyższych wywodów zarzuty skarżącego dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego Sąd ocenił jako chybione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił dostateczną podstawę do przyjęcia, iż skarżący miejsce stałego pobytu opuścił trwale i dobrowolnie, a tym samym istniały podstawy prawne i faktyczne do utrzymania przez Wojewodę [...] w mocy decyzji o wymeldowaniu A. B. w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podjął bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Rzetelnie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które jest trafne, spójne i logiczne.

Należy jeszcze dodać, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z 24.02.2006r., IIOSK 561/05, LEX nr 194344). Skoro zatem ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie przebywa od kilku lat pod adresem zameldowania na pobyt stały, to brak jest uzasadnienia do dalszego utrzymywania fikcji meldunkowej w tym przedmiocie. Na marginesie należy wyjaśnić, iż podtrzymywanie fikcji zameldowania, nie jest równoznaczne z przywróceniem możności faktycznego korzystania z przedmiotowego lokalu, gdyż temu celowi służą jedynie środki prawne, z których skarżący nie skorzystał.

W świetle powyższego, wobec nie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę uznać należało za niezasadną i tym samym należało ją oddalić - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.