Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 507/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 4 pkt 6, art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., działający na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit b, art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708, zwanej dalej: "ustawa o SENT"), nałożył na M. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. z siedzibą w B. (zwanego dalej również: "skarżącym"), karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nie uzupełnienie zgłoszenia przewozu towaru zarejestrowanego w systemie monitorowania przewozu towarów pod nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli środka przewozowego o nr rejestracyjnym [...], przeprowadzonej w dniu [...] października 2017 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., ustalono, że przewoźnikiem oleju napędowego w łącznej ilości 18.000 litrów, klasyfikowanego do pozycji CN 2710, przewożonego na terenie kraju do różnych odbiorców, był skarżący, zaś w okazanym do kontroli dokumencie na którym zamieszczony był nr listu przewozowego [...], zawarte były przewozy oleju napędowego do różnych odbiorców, na łączną ilość 18.000 litrów, z podaniem m.in. nr zgłoszeń do rejestru monitorowania drogowego przewozu towarów SENT. Weryfikacja zgłoszenia [...], dotyczącego przewozu 2000 litrów oleju napędowego do przedsiębiorstwa transportowego prowadzonego przez S. F. Usługi Transportowe w G., w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, wykazała nieprawidłowości polegające na braku uzupełnienia pola, tj. numeru zezwolenia drogowego. Stwierdzoną nieprawidłowość opisano w protokole kontroli nr [...], który został podpisany przez kierującego środkiem przewozowym D. P. W oparciu o ustalenia ww. protokołu, organ wszczął w dniu [...] listopada 2017 r. postępowanie w sprawie naruszenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia [...] o nr licencji przy przewozie towarów podlegających systemowi monitorowania drogowego. W toku prowadzonego postepowania do organu wpłynęło pismo przewoźnika, w którym wyjaśnił on, że zestawienie przewozów okazane podczas kontroli jest informacją wewnętrzną firmy sporządzaną w celu ułatwienia pracy kierowcy, zaś w trakcie kontroli kierowca posiadał list przewozowy, którego kontrolujący okazania nie żądali. W tym liście przewozowym wpisany jest jego numer zgodny ze zgłoszeniem SENT oraz numer Licencji Transportowej. Do przedmiotowych wyjaśnień dołączono zestawienie poszczególnych przewozów wraz z Dokumentem transportowym nr [...] z dnia [...] października 2017 r.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów określa ww. ustawa o SENT, która precyzuje w jej art. 2 definicję zgłoszenia, którym jest zgłoszenie przewozu towaru do rejestru zgłoszeń określonej ilości tego samego rodzaju towaru przewożonego od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie

z art. 3 ust. 2 tej ustawy, paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar oznaczony pozycją CN 2710 (oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z minerałów bitumicznych, inne niż surowe; preparaty gdzie indziej niewymienione ani niewłączone, zawierające 70 % masy lub więcej olejów ropy naftowej lub olejów otrzymywanych z minerałów bitumicznych, których te oleje stanowią składniki zasadnicze preparatów; oleje odpadowe), podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów w opakowaniach jednostkowych większych niż 11 litrów. Powołując się m.in. na art. 5 ust. 4 pkt 6 tej ustawy organ wskazał, że przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik jest obowiązany uzupełnić zgłoszenie

o dane, które obejmują m.in. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm., zwaną dalej: "u.t.d."), o ile są wymagane. Powołując się następnie na art. 87 ust. 1 u.t.d., organ wskazał, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy, (która uprawnia również do wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy), zobowiązany jest do wyposażenia kierowcy w odpowiedni dokument uprawniający do legalnego przewozu takiego towaru, którym jest w ocenie organu wypis z licencji. Jak ustalił organ, skarżący posiadał licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i wyposażył kierowcę w stosowny wypis. Skoro więc taki przewóz wymagał posiadania wypisu z licencji, oznacza to że jego numer musiał być wpisany w rubryce "środek transportu" zgłoszenia SENT. Brak dochowania tego obowiązku, skutkuje, w ocenie organu nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej, stosownie do art. 22 ust. 2 ustawa

o SENT (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 14 czerwca 2018 r., dokonanej na mocy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. 2018, poz. 1039).

Następnie powołując się na art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawa o SENT, organ wskazał, że w trakcie niniejszego postępowania nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy ww. decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, poczynione na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] października 2017 r., z którego wynika, że w jej trakcie kierowca środka przewozowego nr rejestracyjny [...] przedstawił wypis z licencji nr [...] z nr listu przewozowego [...], zaś dokonana wówczas kontrola tego zgłoszenia wykazała brak aktualizacji danych w polu "środek transportu" w pozycji "numer zezwolenia drogowego". Następnie organ przytoczył obowiązku rejestracyjne przewoźnika dotyczące zgłoszenia w rejestrze zgłoszeń do systemu SENT, związane

z przewozem towarów przez terytorium kraju, opisane w art. 5 ust. 4 ustawa o SENT, konkludując, że skarżący nie uzupełnił wymaganych danych, nie dokonując przed rozpoczęciem przewozu towarów obowiązku pkt 6 ww. przepisu, co skutkowało nałożeniem na niego kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 tej ustawy. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie stwierdził zaistnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącego przedmiotowej kary,

a ponadto wyjaśnił z jakich powodów uważa zarzuty skarżącego, podniesione

w odwołaniu za bezzasadne.

Skargę na ww. decyzję wniósł do tut. Sądu M. M., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. art. 5 ust. 4 ustawy o SENT przez bezzasadne uznanie, że skarżący wykonując przewód drogowy na potrzeby własne, winien do zgłoszenia SENT wpisać nr licencji, podczas gdy z brzmienia tego przepisu obowiązek taki nie wynika, gdyż posiadanie takiego zaświadczenia podczas przewozu nie jest wymagane oraz przez uznanie, że skarżący poprzez wpisanie nr licencji transportowej w liście przewozowym nie wypełnił obowiązku wynikającego z tego przepisu (drugi z zarzutów skarżący podniósł z tzw. ostrożności procesowej);

2. art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

(j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania;

3. art. 122 O.p. przez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

4. art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nieudowodnienie przesłanek do nałożenia kary.

W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyjaśniając w uzasadnieniu skargi wywiedzione ww. zarzuty.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i argumentacje skargi. Ponadto wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nakładanie kary pieniężnej na skarżącego jest niecelowe. Realizowany bowiem przez niego przewóz nie budził bowiem zastrzeżeń odnośnie kluczowych parametrów. Wszystkie informacje niezbędne dla właściwego zidentyfikowania zarówno stron transakcji oraz rodzaju wyrobu, zostały prawidłowo wprowadzone do zgłoszenia. Niedopatrzenie ze strony skarżącego polegało jedynie na tym, że wpisał on numeru licencji transportowej w liście przewozowym, który to list został wpisany w system SENT. W tym stanie rzeczy nie sposób jest twierdzić, że ta drobna pomyłka mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na rzetelność realizowanego przez skarżącego przewozu. Tymczasem organy całkowicie pominęły omyłkowy charakter zaistniałej rozbieżności, zrównując działanie strony z nieprzestrzeganiem przepisów ustawy o SENT. Pełnomocnik skarżącego zwrócił ponadto uwagę, że celem wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie stosowania przepisów ustawy

o SENT oraz podkreślenia roli systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, który ma zmierzać do wyeliminowania szarej strefy, a nie karania uczciwych przedsiębiorców za drobne omyłki pisarskie, w dniu [...] czerwca 2018 r., weszła w życie nowelizacja ustawy o SENT (ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2018 r., poz. 1039). Nowelizacja ta wprowadza w art. 12 kluczowe regulacje z perspektywy toczących się postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej na gruncie ustawy SENT. Zgodnie bowiem z tym przepisem:

"Do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przed wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego postępowania te umarza się". Powyższe w sposób jednoznaczny wskazuje, że w przypadku ustalenia, że w ramach przewozu towarów objętych ustawą SENT nie doszło do uszczuplenia podatku VAT oraz akcyzy, to toczące się postępowania powinny zostać umorzone, bowiem dążenie do nałożenia kary jest sprzeczne z celem i treścią ustawy SENT. Bezwzględnie więc w sytuacjach stwierdzenia jedynie drobnych omyłek w zgłoszeniu SENT (co miało miejsce w niniejszej sprawie), w przypadku braku nawet potencjalnego ryzyka uszczupleń podatkowych, kontynuowanie niniejszego postępowania jest bezzasadne i powinno zostać niezwłocznie umorzone na podstawie art. 12 nowelizacji SENT, która weszła w życie w dniu 14 czerwca 2018 r.

Ponadto szereg wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych potwierdza, że organ ma możliwość odstąpienia od wymierzenia kary z tytułu nie uzupełnienia przed rozpoczęciem przewozu towarów, zgłoszenia w rejestrze zgłoszeń przewozu towarów (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 września 2018 r. III SA/Kr 734/18). Natomiast z uzasadnienia wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2018 r.

I SA/Ol 268/18 (winno być 204/18) wynika, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia na przewoźnika kary za naruszenie przepisów ustawy o SENT organ powinien rozważyć, czy nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia tej kary. Art. 22 ust. 3 omawianej ustawy daje, w literalny sposób, możliwość odstąpienia od nałożenia kary albo w razie wystąpienia przesłanki ważnego interesu przewoźnika, albo z uwagi na interes publiczny. Wprowadzenie przez ustawodawcę przesłanki interesu publicznego świadczy, że przewidział on sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Stąd w ocenie skarżącego w interesie publicznym jest traktowanie drobnych błędów (wpisanie numeru licencji w innym miejscu niż wskazuje na to rubryka) jako podstawę do zastosowania tego właśnie przepisu, w szczególności, gdy nie nastąpiło uszczuplenie należności wobec Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ustosunkowując się do zarzutów skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym norm prawnych, objętych zarzutami skargi.

Przede wszystkim podkreślić należy, że kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją, jest karą za bezsporne naruszenie przez skarżącego jako przewoźnika wynikającego z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), obowiązku uzupełnienia – przed rozpoczęciem przewozu wrażliwego towaru po drodze publicznej – dokonanego zgłoszenia przewozu (do systemu SENT) o dane przewoźnika, w tym o dane dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,

o ile takie zezwolenie, zaświadczenie lub licencja są dla wykonywania przewozu wymagane. Bezspornym jest również, że w świetle art. 22 ust. 2 ww. ustawy o SENT, w każdym przypadku nieuzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia przewozu do systemu SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną o wysokości wskazanej w przepisie.

W odniesieniu do skarżącego, karą to była kwota 5 000 złotych stosownie do mającego zastosowanie brzmienia art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, obowiązującego

w okresie od wejścia w życie ustawy do dnia 13 czerwca 2018 r. i mającego zastosowanie po tej dacie dla przypadków sankcjonowania po 14 czerwca 2018 r. naruszeń obowiązków przewoźnika, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy, które to naruszenia miały miejsce przed dniem wejścia w życie nowelizacji z ustawy z dnia

10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018r., poz. 1039). W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy naruszenie obowiązków przewoźnika miało miejsce w październiku 2017 r., decyzja organu I instancji została wydania [...] marca 2018 r., a decyzja II instancji w dniu [...] czerwca 2018 r.

W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na przewożony towar - olej napędowy, którego przewóz drogowy podlega monitorowaniu, przewoźnik miał obowiązek uzupełnić zgłoszenie o dane wyszczególnione w art. 5 ust. 4 ww. ustawy, w tym również o numer licencji w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W myśl bowiem przepisów ustawy o transporcie drogowym, podjęcie

i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje jednoznacznie, iż kierowca pojazdu samochodowego, podczas przewozu drogowego musi posiadać przy sobie wszelkie niezbędne dokumenty związane z działalnością transportową przedsiębiorstwa, w tym min. wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W konkretnym przypadku, jak wynika to z ustaleń organów znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, przewoźnik posiadał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, który kierowca przedłożył kontrolującym. Skoro więc, w świetle przepisów ustawy

o transporcie drogowym, wypis z licencji jest dokumentem wymaganym, to przewoźnik powinien był, zgodnie z brzmieniem art 5 ust 4 pkt 6 ustawy o SENT, przed rozpoczęciem przewozu towarów, uzupełnić dane w zgłoszeniu SENT o numer licencji, w rubryce "środek transportu" w pozycji "numer zezwolenia drogowego". Ze zgromadzonego zaś materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że skarżący nie uzupełnił wymaganych przepisami prawa informacji. Zatem, nie budzi wątpliwości stanowisko organów, że skarżący nie wykonał przed rozpoczęciem przewozu towarów omawianego obowiązku, a mianowicie nie dokonał uzupełnienia zgłoszenia przewozu SENT o numer licencji.

Sąd nie podziela natomiast argumentacji podniesionej w skardze, że licencja w trakcie wykonywanego przewozu nie była potrzebna z uwagi na to, że skarżący wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy. Jak słusznie poniósł organ odwoławczy podstawowym warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego - przewozu na potrzeby własne jest zaświadczenie o zgłoszeniu takiego przewozu. W myśl bowiem art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej

w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie odnosi się do wszystkich przypadków przewozu niezarobkowego i tak spod obowiązku uzyskania zaświadczenia zwolnione są przewozy drogowe wykonywane w ramach powszechnych usług pocztowych, wykonywane przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego oraz przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym (art. 33 ust. 2). Powyższe wskazuje, że każdy przewóz niezarobkowy wykonywany pojazdem poddanym regulacji ustawy

o transporcie drogowym, przez przedsiębiorcę nieuprawnionego do wykonywania transportu drogowego i wykonującego inną, niż transportowa działalność, podporządkowany jest obowiązkowi zgłoszenia wykonywanych przewozów na potrzeby własne. Skoro zatem skarżący posiadał licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego, która uprawniała również do wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy, to na jej podstawie mogła wykonać również niezarobkowy przewóz drogowy. Obligowało to zatem do wpisania numeru posiadanej licencji w systemie SENT. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący zaopatrzył kierowcę w wypis z licencji międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego, który uprawniał również do przewozów krajowych. Ponadto

z ustaleń organów poczynionych na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji

o Działalności Gospodarczej wynika, że w ramach prowadzonej działalności skarżący wykonywał transport drogowy i posiadał oddzielną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Ponadto w trakcie postępowania skarżący poinformował organ pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., że numer licencji transportowej wpisany został w liście przewozowym, co wyczerpuje "znamiona informacji dotyczącej posiadania zgłoszenia numeru licencji transportowej w rozumieniu informacji wymaganych przez system SENT". Skarżący zatem sam potwierdził konieczność posiadania licencji przy wykonywanym przewozie.

W świetle powyższych rozważeń mających potwierdzenie zarówno w stanie faktycznym sprawy jak i prawnym, nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, że skarżący nie miała obowiązku posiadania licencji, a co za tym idzie wpisania jej numeru w systemie SENT.

Wskazywane natomiast przez skarżącego przyczyny braku zawinienia

w pominięciu uzupełnienia zgłoszenia przewozu o dane dotyczące numeru licencji, nie mogły – jak trafnie uznały organy obu instancji - doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W szczególności nie ma znaczenia dla wymierzenia kary popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia. Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno – skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie tutejszego sądu (vide np. wyrok w sprawie II SA/Bk 591/18 z dnia 11 grudnia 2018 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA) oraz w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (np. wyrok w sprawie III SA/Gd 52/18 z dnia 25 maja 2018 r., CBOSA). WSA w Gdańsku wskazał, że

"w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające

i prewencyjne. Ustawa weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Ustawodawca przewidział więc okres przejściowy, w którym nie karano uczestników przewozu towarów za naruszenia przepisów. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania".

Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące

w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). Przypadku możliwości odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 dotyczy przepis art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych

w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Do dnia dzisiejszego takie rozporządzenie nie zostało wydane.

Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły argumentację strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy

z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy.

Odnośnie "ważnego interesu przewoźnika" wskazać należy, że o istnieniu takiego interesu uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Zdaniem Sądu, "ważny interes przewoźnika" nie wyczerpuje się przy tym wyłącznie, jak wskazał organ, w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które

w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną.

W sprawie niniejszej zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające szczegółowe rozważanie i ocenę sytuacji ekonomicznej ukaranego przewoźnika. Skarżący nie wskazuje na trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz na to, jak wysokość kary ma się do obrotów i obciążeń przedsiębiorstwa przewoźnika. W takiej zaś sytuacji, gdy na te okoliczności ukarany się nie powołuje, brak jest podstaw, aby wymagać od organu szczegółowych rozważań dokonanych z urzędu na temat sytuacji ekonomicznej ukaranego. Pamiętać należy, że ukarany jest profesjonalistą w swojej dziedzinie. Gdy nie powołuje się zatem na własne trudne warunki ekonomiczne, tzn. nie przedstawia konkretnych, indywidualnych okoliczności, w oparciu o które organ mógłby powziąć przypuszczenie, że uiszczenie kary z wysokim prawdopodobieństwem uczyni z ukaranego beneficjenta pomocy publicznej – brak jest podstaw do wymagania od organu, aby takich okoliczności poszukiwał z urzędu. Sformułowanie ww. przepisu "z urzędu" nie oznacza, że także w sytuacji braku jakichkolwiek podstaw do oceny sytuacji ekonomicznej ukaranego jako trudnej należy poszukiwać przesłanek do odstąpienia od ukarania z uwagi na "ważny interes przewoźnika".

Podobne argumenty powodują bezpodstawność zarzutów o nierozważeniu "interesu publicznego" jako podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej

i niesięgnięcie przez organ do wykładni tego pojęcia wypracowanego na tle regulacji art. 67a Ordynacji podatkowej.

Dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego", jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Innymi słowy, interes publiczny powinien być rozumiany w tym wypadku jako sytuacja, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej przewoźnika (skarżącego), że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną. Wątpliwości w tym kontekście budzi również automatyczne odwoływanie się do pojęcia "interesu publicznego" wypracowanego na tle art. 67a Ordynacji podatkowej. Także w powołanym w skardze wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie I SA/Ol 204/18, mimo że uchylającym decyzje organów celno-skarbowych z uwagi na nierozważenie interesu publicznego jako przesłanki odstąpienia od kary pieniężnej, wskazano wyraźnie, że choć przepis art. 67a Ordynacji podatkowej ma charakter uniwersalny, to jednak na tle ustawy o SENT istnieje mniej możliwości stosowania ulgi z uwzględnieniem okoliczności powstania obowiązku zapłaty. Wynika to z tego, że przewidziane w ustawie o SENT kary pieniężne wiążą się z naruszeniem obowiązków wynikających z tej ustawy niezależnie od sposobu powstania naruszenia. Tymczasem na tle przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej sposób powstania zaległości ma znaczenie dla uwzględnienia przesłanki interesu publicznego.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej wskazać należy, że – podobnie jak w przypadku "ważnego interesu przewoźnika" – brak jest w aktach sprawy informacji, z których wynikałoby, że uiszczenie kary pieniężnej byłoby sprzeczne z interesem publicznym w rozumieniu wyżej wskazanym. Jeszcze raz wskazać należy, że trudno wymagać od organu, aby szczegółowo rozważał (także

z urzędu i w każdym przypadku niezależnie od materiału dowodowego) występowanie w sprawie interesu publicznego w sytuacji, gdy jedynymi, wyłącznymi okolicznościami wskazywanymi przez skarżącego jako podstawa do odstąpienia od ukarania jest brak zawinienia, oczywistość omyłki, skarżący nie wskazuje na okoliczności związane z jego sytuacją ekonomiczną a ta trudna sytuacja ekonomiczna nie wynika również z materiału dowodowego. Dodać należy, że w sprawie I SA/Ol 204/18, jak wynika z uzasadnienia wyroku sądu, organ a priori wykluczył rozważanie zaistnienia przesłanki interesu publicznego, a z taką sytuacją w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia. Organ odwoławczy w sprawie niniejszej brał tę przesłankę pod uwagę, a jedynie można sformułować zastrzeżenia odnośnie tego, czy wyjaśnienia w tym zakresie były wyczerpujące. Nie wszystkie jednak uchybienia prowadzą do uwzględnienia skargi, ale tylko takie, które mają wpływ na wynik sprawy. Te zaś w sprawie nie wystąpiły, bowiem z uzasadnień zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że podnoszonych przez skarżącego przewoźnika okoliczności uchybienia danym wskazanym w zgłoszeniu organ nie zaliczył jako objętych "interesem publicznym" z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.

Dla odpowiedzialności skarżącego nie ma znaczenia podnoszony fakt neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu w treści zgłoszenia. Wprawdzie w wyniku nowelizacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, dokonanej ustawą zmieniającą z dnia 10 maja 2018r. (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), od 14 czerwca 2018r. obowiązuje rozwiązanie, zgodnie z którym w przypadkach, gdy w trakcie postepowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno – skarbowej, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy, które nie spowodowało uszczupleń podatku VAT oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (vide: brzmienie art. 30 ust. 1 i 4 ustawy), ale rozwiązania powyższego nie stosuje się do przewoźników (vide: art. 30 ust. 5 ustawy).

W konsekwencji, w świetle opisanej wyżej restrykcyjnej regulacji odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, bezpodstawne są zarzuty podniesione w skardze. Organy obu instancji nie naruszyły prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego towarów poprzez błędną wykładnię tego przepisu. To skarżący nietrafnie upatruje

w treści przepisu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na jednostkowość naruszenia przez przewoźnika wymagań ustawy oraz mały ciężar naruszenia zważywszy na neutralność błędu dla budżetu państwa. Nie doszło również do naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Z uwagi na opisaną wyżej restrykcyjną treść regulacji ustawy o systemie monitorowania drogowego towarów, nie było potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie ustaleń, czy w związku z przewozami oleju, objętymi zakwestionowanymi zgłoszeniami do sytemu SENT doszło do uszczuplenia należności w podatku VAT oraz podatku akcyzowym albowiem ustawodawca poddał sankcji pieniężnej formalne błędy w zgłoszeniach bez względu na wagę tych błędów i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi. Wskazany w uzasadnieniu skargi przykład wyroków uchylających inne decyzje organu administracji skarbowej nie jest wiążący dla składu orzekającego w niniejszej sprawie. Decyzja o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej jest samodzielną decyzją uznaniową właściwego organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 2107 ze zm.).