Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 744/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 8  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 615/09 w sprawie ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 615/09, wydanym w sprawie ze skargi L.M. na postanowienie Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

L.M., zwany dalej "skarżącym", w dniu 7 lutego 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o pomoc finansową na działanie "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z Planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego". We wniosku skarżący zadeklarował do realizacji następujące przedsięwzięcia: zakup zwierząt gospodarskich, zakup maszyn rolniczych oraz osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20.000 zł.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał wnioskodawcy płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Płatność ta miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem z 2004 r." Zgodnie z tym przepisem warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie w ciągu 7 dni po ww. terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganym załącznikiem - dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.

W dniu 27 października 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego" złożone przez skarżącego wraz z dokumentami potwierdzającymi zrealizowanie przedsięwzięcia zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Zdaniem organu powyższe oświadczenie zostało złożone po terminie określonym w § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. Omawiany termin upływał z dniem 23 października 2008 r., zaś skarżący dopełnił wspomnianej czynności w dniu 27 października 2008 r. W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. wstrzymał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego w czwartym i piątym roku.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył od niego odwołanie. Według skarżącego do przekroczenia terminu doszło z powodu nieświadomego działania, pośpiechu oraz nieprawidłowego zrozumienia słów "wypłaty pieniędzy przez Agencję Rolnictwa". Skarżący wskazał na nieświadomość swoich działań, bowiem był skupiony przede wszystkim na realizacji przedsięwzięć i chciał je zrealizować w terminie. Pomimo trudności i przeszkód, które miały miejsce w czasie realizacji przedsięwzięć (klęska żywiołowa w postaci suszy, choroby utrudniającej w znacznym stopniu pracę w gospodarstwie, opieka nad chorą matką, upadku dwóch krów na ocieleniu I i II roku, brak paszy dla zwierząt), zdołał utrzymać produkcję roślinną i zwierzęcą w swoim gospodarstwie i zrealizował przedsięwzięcia w prawidłowym terminie, określonym przez Agencję.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Dyrektor K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Według organu odwoławczego przywołane w odwołaniu przez stronę okoliczności powinny były zostać rozpatrzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z punktu widzenia uprawdopodobnienia bądź nieuprawdopodobnienia przez odwołującego braku winy w uchybieniu terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2004, tj. z punktu widzenia przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58 K.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 59 § 1 i art. 58 K.p.a. Zdaniem organu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy po swojej stronie, potwierdzającej niemożność złożenia oświadczenia w przewidzianym w prawie terminie.

Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), Dyrektor K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Jak podniósł organ odwoławczy, określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął w dniu 23 października 2008 r., natomiast skarżący złożył omawiane oświadczenie dopiero w dniu 27 października 2008 r., a więc po upływie terminu do jego złożenia. Zdaniem organu odwoławczego do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W ocenie organu zaświadczenie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. W odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, choroba przewlekła nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania tego pisma pocztą lub przez domownika. Zdaniem organu odwoławczego skarżący mógł wysłać oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dokumentami potwierdzającymi zrealizowanie przedsięwzięć, za pomocą poczty lub posłużyć się domownikiem. Choroba, na którą powołuje się skarżący, jak zaznaczył organ, nie przeszkodziła skarżącemu w wykonywaniu innych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa, które również przyczyniły się jego zdaniem do nie dochowania terminu do złożenia wspomnianego oświadczenia.

W następstwie skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., jak to wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 615/09, skargę tę oddalono.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz

2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Powyższe oświadczenie składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął wskazany 6 miesięczny termin (§ 8 ust .2 rozporządzenia).

W rozpatrywanej sprawie termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego mijał w dniu 23 października 2008 r. Skarżący natomiast, jak to już wspomniano, złożył oświadczenie Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w R. w dniu 27 października 2008 r., a zatem po wyznaczonym terminie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji termin wynikający z § 8 ust. 2 rozporządzenia 2004 r. jest terminem procesowym. Strona może się bronić przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu, wnosząc prośbę o jego przywrócenie. Instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58-60 K.p.a. Jak wskazał Sąd przywrócenie terminu uzależnione jest w szczególności od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo uznał, że powoływane przez skarżącego okoliczności, które miały wpływ na przekroczenie terminu, tj. m.in. choroba, która w przypadku zaostrzenia się jej objawów uniemożliwia dokonywanie podstawowych czynności, nie mogą być podstawą stwierdzenia według którego uchybienie terminu do złożenia oświadczenia było przez skarżącego niezawinione. Według Sądu stan chorobowy strony może wystarczyć do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, ale tylko wówczas, gdy jest to nagła choroba całkowicie uniemożliwiająca dokonanie czynności prawnej. Natomiast choroba skarżącego miała charakter przewlekły, co on sam potwierdził w zażaleniu na decyzję organu pierwszej instancji. Strona choruje na alergię skórną – egzemę. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji wskazał na znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie z dnia 2 marca 2009 r., z którego nie wynika, aby w przypadku zaostrzenia się objawów tej choroby strona – jak podniesiono w skardze - nie mogła dokonywać podstawowych czynności. Poza tym, mimo choroby, skarżący wykonywał prace w gospodarstwie rolnym, co wynika z treści odwołania. W odwołaniu czy w zażaleniu strona nie wspomina, że na ostatni dzień składania oświadczenie (23 października 2008 r.) choroba się tak zaostrzyła, aby skarżący nie był w stanie dokonywać podstawowych czynności. Ta okoliczność została podniesiona dopiero w skardze. Tym samym, w ocenie Sądu, choroba, na którą powołuje się skarżący, czyli alergia skórna, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenie oświadczenia.

Ponadto Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, według którego pouczenie o końcowym terminie do złożenia oświadczenia było podane w sposób nie do końca jasny i zrozumiały. Jak podkreślił Sąd treść § 8 ust. 2 rozporządzenia 2004 r. jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Także w sposób jasny i zrozumiały w decyzji z dnia 5 grudnia 2005 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego organ zaznaczył, że warunkiem przyznania płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. Organ wskazał również, że w ciągu 7 dni po tym terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Jeżeli skarżący nie zrozumiał tych słów to powinien zwrócić się do organu o ich wyjaśnienie.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna, oparta na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zarzuca naruszenie art. 58 § 1 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wywodzi skarga kasacyjna Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przyjął niekorzystną dla strony wykładnię art. 58 § 1 K.p.a. poprzez wskazanie, że tylko nagła choroba, a nie przewlekła, może uzasadniać brak winy strony przy braku zachowania terminu do dokonania czynności przewidzianej przepisami prawa. Według skargi kasacyjnej skarżący wypełnił przesłanki z art. 58 § 1 K.p.a., bowiem nie tylko uprawdopodobnił, ale udowodnił zaświadczeniem lekarskim stan chorobowy uniemożliwiający mu zachowanie terminu.

W odpowiedzi na skargą kasacyjną Dyrektor K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej nieuwzględnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 K.p.a. polegającego na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., że tylko nagła choroba, a nie przewlekła, może uzasadniać brak winy strony przy braku zachowania terminu do dokonania czynności przewidzianej przepisami prawa.

W związku z tak postawionym zarzutem skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności wskazać na jego nieprawidłowe sformułowanie, bowiem zarzucany przepis art. 58 § 1 K.p.a. nie został powiązany z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie stosują przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, a jedynie oceniają ich stosowanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów ww. ustawy, które stosują i które określają sposób oraz środek i tryb prawny tej oceny. Niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje jednak skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. W uzasadnieniu wspomnianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w wypadku niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, ograniczającego się do wskazania naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie ma przeszkód, by Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikował zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze ogólną moc wiążącą powołanej uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a.), Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, po przeprowadzeniu analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej stwierdza, że zawarty w niej zarzut w istocie dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 K.p.a. Zarzucane Sądowi pierwszej instancji uchybienie sprowadza się do oddalenia skargi, błędnie uznając, że organy obu instancji nie naruszyły art. 58 § 1 K.p.a.

Zatem, w świetle podniesionego zarzutu kwestią o znaczeniu zasadniczym jest rozważenie, czy Sąd pierwszej instancji, biorąc pod uwagę chorobę skarżącego, dokonał prawidłowej oceny według której, ubiegając się o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganym załącznikiem (dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia), skarżący w postępowaniu administracyjnym uprawdopodobnił, bądź nie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Właśnie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu stanowi przesłankę jego przywrócenia na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. Stosownie do tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd, jak należy wskazać, o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (por. np. postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08 oraz z dnia SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07).

W świetle powyższego podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zaświadczenie lekarskie z dnia 2 marca 2009 r. nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. Za trafne uznać należy spostrzeżenia Sądu, według których zaburzenia zdrowotne, na które powołuje się skarżący, mają charakter przewlekły, na co wskazywał sam skarżący w toku postępowania administracyjnego. Natomiast z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia – jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji – nie wynika, aby w ustawowym terminie do złożenia oświadczenia u skarżącego występowały objawy uniemożliwiające dokonywania podstawowych czynności, a które mogłyby skutkować niezłożeniem ww. oświadczenia w ustawowym terminie. Tej okoliczności nie potwierdza również zaświadczenie lekarskie z dnia 13 lipca 2009 r. złożone wraz ze skargą oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 17 stycznia 2010 r. Wprawdzie w zaświadczeniu z dnia 17 stycznia 2010 r., złożonym już po wydaniu zaskarżonego wyroku stwierdza się, że w okresie zaostrzenia się stanu chorobowego wyłącza on z wykonywania czynności i pracy fizycznej, niemniej nie można z niego wnioskować, by skarżący w ostatnim dniu upływu terminu do złożenia oświadczenia (23 października 2008 r.) był niezdolny do złożenia oświadczenia bądź też nie mógł wyręczyć się inną osobą. Innymi słowy, zaświadczenia te nie uprawdopodobniają nagłego, nieprzewidzianego pogorszenia stanu zdrowia skarżącego w dniu upływu terminu do dokonania czynności. Natomiast, jak to już wskazano, sam fakt choroby automatycznie nie uniemożliwia dokonania czynności w postępowaniu, tym samym uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu. Nie wyklucza on bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego osobiście lub przy pomocy innej osoby. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym nie było również przeszkód, aby skarżący dokonał czynności przez domownika (małżonkę skarżącego). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że w prośbie o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). W wypadku, gdy wnoszącemu prośbę można przypisać chociażby winę nieumyślną, przywrócenie terminu nie jest możliwe (por. wyrok NSA z 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uwzględnił całokształt okoliczności sprawy. Jak wynika bowiem z materiału skarżący pozostaje osobą czynną zawodowo (prowadzi gospodarstwo rolne) i funkcjonującą samodzielnie, niekorzystającą z pomocy innych osób. Skoro zatem skarżący nie wykazał, aby - w okresie do złożenia omawianego oświadczenia – jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, lub aby w tym czasie zaistniały jakiekolwiek inne okoliczności, które stanowiły przeszkodę do złożenia oświadczenia osobiście lub przez małżonkę, nie sposób podzielić stanowiska skargi kasacyjnej jakoby spełniły się przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

Z uwagi na charakter sprawy Sąd przyjął, że są to szczególnie uzasadnione okoliczności, które pozwoliły na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.