Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 148/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1998 nr 46 poz 290
law: Konwencja o wspólnej procedurze tranzytowej, sporządzona w Interlaken dnia 20 maja 1987 r.
article: art. 23 par. 7, art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Dnia 2 marca 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr,./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r" sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. W. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], adresowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu - C. S.GmbH K. – R. –M.- Niemcy, odbiorcy towaru – V. K.- D. - Ukraina i przewoźnika –R. W. – W., w której organ celny I instancji określił kwotę wynikającą z długu celnego na [...] zł w związku ze stwierdzeniem niezakończenia procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego oraz umorzył postępowanie w stosunku do odbiorcy towaru. Tako podstawę prawną decyzji organu odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.. Ordynacja podatkowa (Dz. U.. Nr 137, poz.. 926 ze zm.), art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r Kodeks celny (Dz U Nr 23, poz.. 117 ze zm.), art. 1 ust 2, art. 4, art. 38 ust.. 1 i ust.. 2, art. 114, art. 115, art.117 załącznika do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (Dz. U, z 1998r, Nr 46, poz., 290). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczono następującą argumentację.

W dniu [...] w Urzędzie Celnym w Niemczech objęto towar -samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1995, m nadwozia [...] -procedurą tranzytu wg T2 nr 00762, Pojazd został wprowadzony na polski obszar celny przez R. W., którego kserokopia paszportu stanowi załącznik do odprawy celnej zarejestrowanej pod numerem ewidencji nr [...] z dnia [...]. Samochód winien być dostarczony przez tę osobę do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu 53 karty - do Oddziału Celnego w terminie do dnia [...]. W związku z niewywiązywaniem się z obowiązku wynikającego z procedury tranzytu polegającego na niedostarczeniu towaru objętego procedurą do urzędu celnego przeznaczenia, Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem z dnia [...], wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji w/w towaru, a następnie wydał opisaną powyżej decyzję,

R.W. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił, że towar będący jej przedmiotem został wywieziony za granicę w dniu [...], poz.. ew. [...]. Odwołujący podniósł, że samochód został dostarczony do Oddziału Celnego, jednak z uwagi na fakt, że odbiorca nie zgłosił się po jego

Sygn. akt SA/Sz 148/03

3

odbiór, samochód został wywieziony za granicę kraju po wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że stosownie do treści art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz.117 ze zm.), wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią, inaczej. Zgodnie z art. 1 ust.. 1 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, postanowienia załącznika stosuje się do przewozu towarów we wspólnej procedurze tranzytowej niezależnie od tego, czy używana jest procedura Tl czy 12, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Art. 38 ust 1 Załącznika I do w/w Konwencji stanowi, iż wspólna procedura tranzytowa jest zakończona, a obowiązki głównego zobowiązanego wygasają, gdy towary objęte procedurą oraz towarzyszące dokumenty zostaną przedstawione urzędowi przeznaczenia, zgodnie z przepisami regulującymi procedurę Z kolei ust.. 2 w/w artykułu formułuje zasadę, że właściwe władze zwalniają wspólną procedurę tranzytową, jeżeli są w stanie stwierdzić, w wyniku porównania informacji posiadanych przez urząd wyjścia z informacjami, jakimi dysponuje urząd przeznaczenia, że procedura została prawidłowo zakończona Oznacza to, że w celu zakończenia procedury tranzytu i objęcia towaru nową procedurą celną osoby do tego zobowiązane, czyli te, które przyjmują towar i wiedzą że podlega on wspólnej procedurze tranzytu miały obowiązek stawienia się w urzędzie celnym wskazanym w polu 53 karty zgłoszenia tranzytowego z towarem i dokumentami oraz dokonania w/w czynności.,

Zgodnie z art.. 4 ust.. 1 załącznika I do Konwencji, główny zobowiązany jest obowiązany:

a) przedstawić towary i wymagane dokumenty w niezmienionym stanie w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów,

a) przestrzegać innych przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej,

b) przedstawić właściwym władzom, odpowiedzialnym za przeprowadzenie kontroli, na ich żądanie i w wyznaczonym terminie, wszystkie wymagane dokumenty i dane, niezależnie od formy w jakiej zostały sporządzone, oraz zapewnić wszelką niezbędną pomoc

Art. 4 ust.. 2 Załącznika I do Konwencji o WPT stanowi, iż niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ustępie 1 tego artykułu, przewoźnik

Sygn. akt SA/Sz 148/03

4

lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także obowiązany przedstawić je w niezmienionym stanie w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów.

Z przepisów tych wynika zatem, że obowiązki celne związane ze stosowaniem określonej procedury celnej mogą spoczywać na więcej niż jednym podmiocie Tak jest w wypadku procedury tranzytu, dla której w/w przepisy Konwencji określają obowiązki nie tylko głównego zobowiązanego, ale również przewoźnika i odbiorcy towaru.

Zgodnie z treścią przepisu art. 114 ust 1 lit. a Załącznika I do Konwencji o WPT, dług w rozumieniu art.. 3 lit. 1 (tj.. należności przywozowe lub wywozowe i inne opłaty, odnoszące się do towarów objętych wspólną procedurą tranzytową), powstaje w wypadku bezprawnego usunięcia towarów spod wspólnej procedury tranzytowej..

Stosownie do dyspozycji art. 35 § 3 Kodeksu celnego, towary wprowadzane na polski obszar celny, pozostają pod dozorem tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu, kiedy ich status celny zostanie zmieniony bądź gdy zostaną wprowadzone do wolnego obszaru celnego albo zostaną powrotnie wywiezione bądź zniszczone zgodnie z art.. 186.,

Usunięcie towaru spod dozoru celnego polega na uniemożliwieniu organowi celnemu dokonywania konkretnych czynności podejmowanych w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającego dozorowi W przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego. Chwilą usunięcia spod dozoru jest dzień następny po dniu, w którym towar należało dostarczyć do urzędu celnego przeznaczenia, tj.[...].

Stosownie do dyspozycji art. 115 Załącznika I do Konwencji o WPT, w wypadku określonym w art. 114 ust 1 lit. a, dłużnikiem jest:

a) osoba, która usunęła towary spod wspólnej procedury tranzytowej

a) każda osoba, która uczestniczyła w usunięciu towarów i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że towary zostały usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej

b) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towarów, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej, oraz

b) główny zobowiązany

c) Sygn. akt SA/Sz 148/03

5

Ustęp 3 w/w artykułu stanowi, iż jeżeli kilka osób odpowiada za zapłatę tego samego długu, odpowiadają one za ten dług solidarnie.

W niniejszej sprawie, R. W. przewożąc towar przez granicę państwa zobowiązany był do wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą towar był objęty, tj. przedstawienia towaru w Oddziale Celnym w terminie do dnia [...]. Fakt niewykonania tych obowiązków jest bezsprzeczny skoro Odwołujący się w oświadczeniu z dnia [...], stanowiącym uzupełnienie odwołania stwierdził, iż wobec nieudanej próby kontaktu z odbiorcą towaru bez dokonania odprawy celnej na przejściu granicznym, powrócił z towarem do swojego miejsca zamieszkania

Przewoźnik towaru korzysta z procedury tranzytu i ponosi odpowiedzialność za niewykonanie obowiązków celnych.

Należy również podkreślić, że wobec braku stosownych przepisów prawa celnego, wywóz pojazdu za granicę, po wymierzeniu należności celnych decyzją wydaną z urzędu, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji czy zwolnienia dłużników z obowiązku zapłaty kwoty wynikającej z długu celnego.

R. W. w skardze do Sądu zarzucił decyzjom obu instancji rażące naruszenie przepisu art. 211, art. 23 § 1 i § 7 Kodeksu celnego oraz art. 120, art.121, art. 122 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę podtrzymano stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji..

Co do zarzutów w kwestii obliczenia wartości celnej towaru, zastosowania stawki celnej oraz wyliczenia kwoty wynikającej z długu celnego, Dyrektor Izby Celnej zauważa, iż nie została ona podniesiona w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz została szeroko wyjaśniona przez organ wydający decyzję, Zestawienie wartości pojazdu wynikającej z przedłożonej umowy kupna sprzedaży w kwocie [...] Euro do ceny tego typu pojazdu na rynku niemieckim w kwocie [...] Euro, wskazuje, iż wartość transakcyjna wynikająca z tej umowy jest rażąco niska i nie może zostać zaakceptowana jako wartość celna rzeczonego towaru Ocenie organu I instancji nie podlegała dokonana transakcja, lecz cena, która powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość rynkową pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że organy celne trzymając się zasady równego traktowania wszystkich podmiotów dokonujących importu tego typu towarów zobligowane są do ujednolicenia metodyki ustalania wartości celnej pojazdu i równego traktowania wszystkich importerów aut. Związane jest to m. in. z wykorzystywaniem dla ustalenia

Sygn. akt SA/Sz 148/03

6

wartości celnej towarów wydawnictwa "E.". Katalogi "Informator Rynkowy -Samochody Osobowe – E." wydawane są przez wydawnictwo E.P. należące do Stowarzyszenia Wydawców Katalogów Rynkowych w Europie "A E. group company" Do stowarzyszenia tego należy również niemiecki katalog wartości rynkowych "S. L.", wydawnictwo o ugruntowanej pozycji na rynku niemieckim, zajmujące się zestawianiem średnich cen rynkowych pojazdów, do ustalania których przyjmuje się zarówno ceny aut w znacznym stopniu uszkodzonych, średnio zamortyzowanych jak i pojazdów w bardzo dobrym stanie technicznym.

W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego podniósł, że z przepisów Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytu wynika, że dłużnikiem długu celnego jest główny zobowiązany, a nie przewoźnik, a nadto że w trakcie postępowania celnego nie przeprowadzono wiarygodnych dowodów na podważenie przedstawionej wartości transakcyjnej (faktury zakupu).

Ustosunkowując się do tych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik skarżącego oparł interpretację konwencji na jej nieaktualnej treści Tekst podstawowy Konwencji z dnia 20 maja 1987r o Wspólnej Procedurze Tranzytowej stanowił załącznik do Dziennika Ustaw nr 46 z 1998r Na przestrzeni kilku lat zawartość umowy międzynarodowej podlegała istotnym zmianom, z których najistotniej zmieniające treść to następujące:

* Decyzja nr [...] z dnia [...] Komisji Mieszanej WE/EFTA "Wspólny tranzyt i SAD" zmieniająca załączniki I, II i III do Konwencji z dnia 20 maja 1987r o Wspólnej Procedurze Tranzytowej;

* Decyzja nr [...] z dnia [...] Komisji Mieszanej WE/EFTA "Wspólny tranzyt i SAD" zmieniająca załączniki I i III do Konwencji z dnia 20 maja 1987r. o Wspólnej Procedurze Tranzytowej

Zmiany te są tak zasadnicze, że nie można obecnie przyporządkować treści norm prawnych do numeracji jednostek redakcyjnych tekstu - zmianom uległa nie tylko ich zawartość, ale również numeracja poszczególnych artykułów załączników do Konwencji.. Konwencja wraz ze zmianami obowiązuje ze wszystkich krajach Unii Europejskiej, krajach EFTA oraz krajach Grupy Wyszechradzkiej

Nie byłaby dopuszczalna sytuacja, w której organy państwowe nie respektowałyby zmian do umowy międzynarodowej, do której Rzeczpospolita Polska przystępując, zobowiązała się do przestrzegania jej postanowień i wykonywania obowiązków z niej wynikających.

Sygn. akt SA/Sz 148/03 7

Przyjęcie, że zmiany do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej nie obowiązują na terytorium Polski, skutkowałoby powstaniem sytuacji, w której procedura tranzytu rozpoczynałaby się pod innym porządkiem prawnym, a zakończyła pod innym..

Co do zarzutów dotyczących wartości transakcyjnej towaru, przytoczono uzasadnienie w tym zakresie decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

Wspólna procedura tranzytowa jest formą procedury tranzytu, w ramach której towary przewożone są pod dozorem celnym, z określonego miejsca na terytorium jednego kraju, będącego stroną Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, sporządzonej 20 maja 1987r.. (Dz. U. Nr 46, poz. 290) do określonego miejsca znajdującego się na terytorium innego kraju, będącego stroną tej Konwencji..

Przemieszczenie towarów w ramach wspólnej procedury tranzytowej na zasadach określonych w w/w Konwencji obowiązuje min, we wszystkich krajach Wspólnoty Europejskiej, a od 1 lipca 1996r. także w Polsce.

Jak wynika z przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu jest główny zobowiązany, czyli osoba, która sama (osobiście) lub za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela (np. agencji celnej, pracownika) przez zgłoszenie celne wyraziła wolę wykonywania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu.

Główny zobowiązany jest zatem zobligowany do wykonywania obowiązków związanych z jej stosowaniem. Z przepisów konwencji wynika również, ze niezależnie od obowiązków jakie ciążą na głównym zobowiązanym, każda inna osoba, która np. przewozi towar objęty procedurą tranzytu lub przejmuje go, jest również zobowiązana do przedstawienia tego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia (wskazanym przez organ celny) w wyznaczonym terminie, w stanie nienaruszonym i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie zatem przyjęto, że odpowiedzialność za prawidłowe zakończenie procedury tranzytu, tj. zgodnie z ustalonymi warunkami i terminami przewidzianymi dla tej procedury ciążą również na osobie, która przewozi towar i która

wiedziała lub powinna była wiedzieć, że jest on objęty procedurą, tranzytu (art. 115 Załącznika I do Konwencji).

W przypadku zatem, gdy towary (które generalnie podlegałyby należnościom celnym przywozowym, jeżeli zostałyby dopuszczone do obrotu) objęte procedurą tranzytu zostaną usunięte spod dozoru celnego, w stosunku do osób zobligowanych do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu powstanie dług celny w przywozie..

W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że procedura nie została zakończona zgodnie z ustalonymi warunkami i w wyznaczonym terminie, w związku z tym za dług celny obciążono ostatecznie głównego zobowiązanego i skarżącego jako przewoźnika (solidarnie).

Tak prawidłowo wyjaśniono w zaskarżonym rozstrzygnięciu, fakt wywozu pojazdu przez skarżącego za granicę po wymierzeniu należności celnych nie stanowi okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji,

Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony dopiero w skardze do Sądu zarzut dotyczący wyliczenia kwoty długu celnego. W uzasadnieniu organu I instancji wyczerpująco wyjaśniono z jakiego powodu nie przyjęto za wartość celną wartości transakcyjnej tj. ceny zapłaconej za samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1995. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną m. in. w przypadku, gdy zakwestionowanie wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów przedstawionych przez zgłaszającego towar do odprawy celnej nastąpiło z uzasadnionych przyczyn

Organ I instancji porównując cenę transakcyjną wynikającą z przedłożonej ceny kupna sprzedaży w kwocie [...] Euro do ceny rynkowej tego typu pojazdu na rynku niemieckim w kwocie [...] Euro (dane opublikowane w katalogu E. S. L. [...] – str. 479) miał uzasadnione podstawy do zakwestionowania zadeklarowanej wartości, a w konsekwencji ustalenia właściwej wartości celnej na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Organ I instancji wyjaśnił tę kwestię w uzasadnieniu swojej decyzji.

Z uwagi na wszystko powyższe, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić i dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Ni 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.