Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3764/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok WSA, oddalono skargę o wznowienie w części, umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 1620/13 odrzucającym skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Go 962/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 21 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 962/12, 2. oddala skargę o wznowienie postępowania w części dotyczącej postanowienia NSA z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 1620/13, 3. umarza postępowanie w sprawie, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz M. K. kwotę 2.300 (słownie: dwa tysiące trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi o wznowienie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 21 czerwca 2013 r., II FSK 1620/13, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 stycznia 2013 r., I SA/Go 962/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 21 sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sąd zauważył, że w rozpatrywanej sprawie, zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu, brak jest wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku w całości lub części. Brak w skardze kasacyjnej jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku spowodował, że skarga kasacyjna jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnoprawnych była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- dalej jako: "P.p.s.a.).

2. Na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a., skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego wnosząc o "I. wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt. II FSK 1620/13) odrzucającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 stycznia 2013 roku (sygn. akt I SA/Go 962/12) oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 21 sierpnia 2012 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 113.159 zł, w wyniku czego ww. wyrok stał się prawomocny". Ponadto w ww. skardze jako zaskarżone orzeczenie wskazał "orzeczenie wskazane w pkt. I". Jako podstawę wznowienia skarżący podał "przepis art. 272 § 1 ppsa, albowiem w sprawie po wydaniu ww. orzeczenia wystąpiła derogacja trybunalska, tj. dnia 18 lipca 2013r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie pod sygn. SK 18/2009 orzekł wyrokiem, że przepis: art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji, zaś na podstawie tego niekonstytucyjnego przepisu zostało wydane prawomocne orzeczenie w niniejszej sprawie."

W skardze o wznowienie skarżący zawarł także wniosek o "uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i w jej wyniku merytoryczne rozpoznanie sprawy po derogacji trybunalskiej to jest [...]:

1) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 stycznia 2013 roku (sygn. akt I SA/Go 962/12);

2) uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 21 sierpnia 2012r.: nr ([...]);

3) na podstawie art. 135 ppsa uchylenie w całości także poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...]z dnia 23.3.2012r. ([...]) w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 113.159 zł.

4) umorzenie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów;

5) a z ostrożności procesowej także o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt. II FSK 1620/13) odrzucającego skargę kasacyjną;

VI. zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym wpisu od skargi i kosztów zastępstwa adwokackiego".

3. Pismem z 28 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze poinformował, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Izby Skarbowej z wniosku skarżącego, wznowione postanowieniem z 1 października 2013 r. zostało zakończone. Decyzją z 23 kwietnia 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze uchylił w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 21 sierpnia 2012r. oraz uchylił w całości poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z 23 marca 2012r. i umorzył postępowanie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Skarga o wznowienie postępowania jest częściowo zasadna. Niezasadny jest zarzut dotyczący wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej postanowieniem NSA z 21 czerwca 2013 r. odrzucającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 stycznia 2013 r. Postanowienie to zostało wydane na podstawie na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a., które to przepisy w dacie wnoszenia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. Nie zaistniała więc przesłanka wznowienia postępowania wskazana przez stronę z art. 272 § 1 P.p.s.a.

Inna natomiast sytuacja zachodzi w odniesieniu do prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji z 23 stycznia 2013 r. Wyrokiem tym sąd ten oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, a zatem w sprawie, w której materialnoprawną podstawę postępowania stanowił art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Przepis ten został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09 za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok Trybunału (jego sentencja) został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 27 sierpnia 2013 r. pod poz. 985. Okoliczność ta przesądza o zaistnieniu przesłanki z art. 272 § 1 P.p.s.a. co czyni skargę o wznowienie w tym zakresie zasadną. Bez znaczenia dla przeprowadzonej oceny prawnej jest fakt utraty przez art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. mocy obowiązującej dopiero z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. Sąd w tym składzie podziela pogląd, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego (jeżeli nic innego nie wynika z jego sentencji) wywiera skutek ex tunc od momentu ustanowienia przepisu niezgodnego z Konstytucją. Z art. 190 ust. 3 Konstytucji można bowiem wyprowadzić wniosek, że skoro Konstytucja wyjątkowo tylko zezwala na obowiązywanie niezgodnego z nią aktu prawnego, to regułą jest jego nieobowiązywanie, a więc niestosowanie.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przed datą orzekania w tej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Zielonej Górze decyzją z 23 kwietnia 2014 r. uchylił własną decyzję z 21 sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z 23 marca 2012 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie czyni, po uchyleniu wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyniku wznowienia, postępowanie ze skargi strony jaka pozostała do rozpoznania bezprzedmiotowym.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 272 § 1, 282 § 2 oraz art. 199 i art. 200 w zw. z art. 276 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.