Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 182/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: stanowi art. 78h ust. 1, 9 i 12
journal: Dz.U. 2019 poz 1513
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 182/20

Uzasadnienie

M. G. (zwany dalej "skarżącym", "zdającym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej też jako "Komisja odwoławcza" lub "Komisja II stopnia") z dnia [...] października 2019 r. nr [...]. Zaskarżoną uchwałą Komisja odwoławcza utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr 2 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdzającą, że M. G. zdający uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Podstawę materialnoprawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 78h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 1513, z późn. zm.) – dalej jako "Poa" w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) – dalej jako "Kpa"

Do wydania zaskarżonej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym:

Komisja Egzaminacyjna nr 2 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. w uchwale nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. wskazała, że po przeprowadzonym od [...] do [...] marca 2019r. egzaminie adwokackim, zdający otrzymał następujące oceny: dostateczną z zadania z prawa karnego, niedostateczną z zadania z zakresu prawa cywilnego, dostateczną - z zadania z zakresu prawa gospodarczego, dostateczną z zadania z zakresu prawa administracyjnego i bardzo dobrą z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Otrzymanie oceny niedostatecznej uniemożliwiło zdającemu uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, co wynika z art. 78f ust. 1 Poa. Komisja wskazała, że M. G. uzyskał wynik negatywny z egzaminu.

Od powyższej uchwały M. G. wniósł odwołanie, zaskarżając ją

w części dotyczącej zadania z zakresu prawa cywilnego. Uchwale tej zarzucił naruszenie:

1. nienależyte rozważenie i ocenienie charakteru, natury oraz skutków błędów zdającego w zakresie wzajemnych relacji elementów konstrukcyjnych apelacji, wartości przedmiotu zaskarżenia, zakresu zaskarżenia, zarzutów oraz wniosków w kontekście stopniowalności ocen oraz otwartego katalogu jej kryteriów;

2. nienależyte rozważenie wagi popełnionych błędów w zadaniu egzaminacyjnym w kontekście celu egzaminu, tj. weryfikacji przygotowania kandydata do wykonywania zawodu adwokata oraz stopniowalności ocen pozytywnych;

3. nienależyte rozważenie tych elementów sporządzone apelacji, które w istocie prowadzą do zabezpieczenia interesu reprezentowanego klienta w sposób zbieżny z oczekiwaniami wskazanymi w zadaniu egzaminacyjnym;

4. nienależyte rozważenie tych elementów sporządzone apelacji, które polegały na prawidłowym postawieniu zarzutów i w ten sposób zabezpieczały interes reprezentowanego klienta.

Odwołujący wniósł o zmianę oceny z zakresu prawa cywilnego na ocenę pozytywną, uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez podjęcie uchwały stwierdzającej, że uzyskał zakresu prawa cywilnego pozytywny wynik egzaminu adwokackiego.

Po rozpatrzeniu odwołania, uchwałą z dnia [...] października 2019r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Na wstępie dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia oraz wyjaśniła kwestię kryteriów ocen zadań z poszczególnych części egzaminu.

Ustaliła, że egzamin adwokacki z prawa cywilnego polegał na sporządzeniu apelacji w imieniu małoletniego powoda A. M. albo opinii prawnej w podanym niżej stanie faktycznym. Skonfrontowała sporządzoną przez zdającego apelację z treścią kazusu będącego przedmiotem zadania, którego stan faktyczny przedstawiał się następująco: W dniu [...] sierpnia 2016 r. małoletni powód przechodził wraz z babcią – I. J. przez jezdnię. Babcia powoda trzymała go za rękę. Przechodzący przepuścili samochody nadjeżdżające z lewej strony. Następnie szli w kierunku osi jezdni. Zatrzymali się celem przepuszczenia samochodów nadjeżdżających z prawej strony. W pewnym momencie I. J. potknęła się i zachwiała. Gdy usiłowała złapać równowagę małoletni powód wyrwał się z jej ręki, ruszył naprzód wprost pod samochód kierowany przez W. S.. Samochód ten nie hamując uderzył powoda. W. S. prawomocnym wyrokiem karnym uznany został za winnego tego, że nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że nienależycie obserwował drogę przed swoim pojazdem rozmawiając przez telefon komórkowy oraz przekroczył dozwoloną na tym odcinku drogi prędkość o co najmniej 15 km/h, w wyniku czego doprowadził do potrącenia małoletniego pieszego, przechodzącego w miejscu do tego dozwolonym, czym nieumyślnie spowodował u niego obrażenia ciała w postaci złamania kości kończyny górnej prawej ze znacznym przemieszczeniem przedramienia i za to skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sprawca wypadku ubezpieczony był od odpowiedzialności cywilnej w TU [...] S.A. w T.. Małoletni przebywał w szpitalu do dnia [...] sierpnia 2016 r., miał założony opatrunek gipsowy przez okres 6 tygodni. W konsekwencji obrażeń doznanych w wypadku, u małoletniego wystąpiły przykurcze, obniżenie napięcia mięśniowego oraz brak pełnego zakresu zgięcia stawu łokciowego ręki prawej. Nie mógł samodzielnie myć się, ubierać, a także spożywać posiłków. Wymagał stałej opieki osób trzecich przez okres około 1,5 miesiąca. Przez 30 dni roboczych, w godzinach od 12 - 15, opiekę sprawowała sąsiadka A. B. za wynagrodzeniem 900 zł. Po zdjęciu opatrunku gipsowego małoletni przez okres około 4 miesięcy poddany był bolesnej rehabilitacji. W związku z odniesionymi obrażeniami, małoletni - reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową, wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych W. S. i TU [...] S.A. w T. kwoty 40 000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wypadku tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 3 700 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wypadku tytułem odszkodowania. Sąd Rejonowy w I. wyrokiem z dnia [...] marca 2019 r. zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwoty po 2 000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wyroku tytułem zadośćuczynienia, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Jako podstawę prawną odpowiedzialności pozwanych Sąd wskazał art. 436 par. 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. oraz art. 822 § 1 k.c. art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c., art. 362 k.c. Sąd uznał, że należne małoletniemu zadośćuczynienie powinno wynosić kwotę 20 000 zł, która podlega obniżeniu o 80 % w związku z przyczynieniem się małoletniego do powstania szkody. Odnośnie do żądania odszkodowania, to Sąd uznał, że powód nie udowodnił, aby ponosił koszty rehabilitacji, a opiekę nad małoletnim mogli sprawować rodzice i babcia powoda.

Dokonując oceny trafności zarzutów odwołania, Komisja Odwoławcza podkreśliła jednolitość oceny niedostatecznej wystawionej przez obu egzaminatorów Komisji I stopnia za rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego, w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 78e ust. 2 Poa. Oceniła ponownie, że wprawdzie zdający przyjął prawidłowo, że w zadaniu egzaminacyjnym należy sporządzić apelację, a nie opinię prawną, jednak sporządzony projekt apelacji nie spełniał wymogów, w tym także formalnych.

Wśród mankamentów formalnych apelacji wskazała na niespójny, z wnioskami apelacji, zakres zaskarżenia, które zostały ograniczone do żądania zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości. Oznacza to, że sformułowanie wniosków nie spełnia wymaganego zaznaczenia zakresu zmiany z art. 386 § 1 pkt 5 k.p.c. Stwierdziła brak spełnienia wymagań formalnych apelacji z art. 126 § 2 k.p.c., ponieważ zdający zamieścił w apelacji PESEL powoda i wskazał, że adresy stron znajdują się w aktach sprawy pomimo, że apelacja nie jest pierwszym pismem procesowym w sprawie. Wprawdzie uchybienie to nie uzasadniałoby wszczęcia trybu naprawczego, o jakim mowa w art. 370 w związku z art. 130 k.p.c., jednak Komisja Odwoławcza poddała w wątpliwość wiedzę zdającego w zakresie treści podstawowego przepisu dotyczącego sporządzania pism procesowych - art. 126 k.p.c. Zdający nie tylko nie sformułował prawidłowo wszystkich zarzutów apelacji, ale i nie wskazał wystarczającej liczby odpisów (jeden zamiast dwóch).

Wskazując na zakres zarzutów apelacji, jakie należało skonstruować w zadaniu egzaminacyjnym, Komisja Odwoławcza, w obszernym uzasadnieniu, wskazała na istotne błędy zdającego, które ocenione łącznie, dyskwalifikują jego pracę. Podzieliła twierdzenia egzaminatorów odnoszące się do popełnionych błędów przede wszystkim w zakresie sposobu rozwiązania kazusu egzaminacyjnego. Podniosła uchybienia formalne, co do sposobu formułowania zaskarżenia, zarzutów i wniosków apelacji, jak i stosowania przepisów prawa, ilości błędów, które łącznie nie pozwoliły na pozytywną ocenę pracy. Zgodziła się z oceną egzaminatorów, którzy wystawili ocenę niedostateczną, że uchybienia pracy mają łącznie charakter dyskwalifikujący.

Komisja Odwoławcza analizując pracę egzaminacyjną, pod kątem odwołania uznała, że ocena niedostateczna znajduje uzasadnienie w treści zaproponowanego przez zdającego rozwiązania zadania, jego uzasadnienia oraz treści obowiązujących przepisów prawa, zawierających wymagania ustawowe.

Odniosła się w punktach do każdego z kryteriów i szczegółowo wskazała, które elementy pracy zostały negatywnie ocenione i dlaczego. W szczególności wskazała na brak posiadania przez zdającego wiedzy odnośnie: nie dostrzeżenia kluczowej kwestii odpowiedzialności pozwanych in solidum, która stanowiła jedno z głównych zagadnień egzaminacyjnych; odpowiedzialności na zasadzie ryzyka i na zasadzie winy - wobec wskazywania w uzasadnieniu na "wyłączną winę" pozwanego ad. 1 (sprawcy wypadku), a powołaniu orzeczenia opisującego kwestię przyczynienia w sytuacji, gdy sprawca czynu niedozwolonego ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka; brak zarzutu w odniesieniu do pozwanego ad. 2, naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych; niezrozumienie przez zdającego konstrukcji odwołania ustawowego.

Komisja Odwoławcza uznała brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Zdający wprawdzie prawidłowo, w stanie faktycznym sprawy, sporządził apelację, ale popełnione błędy we wnioskach apelacji, zarzutach i przede wszystkim przyjęty kierunek rozwiązania, świadczy o niedostatecznej znajomości przepisów prawa procesowego i materialnego oraz orzecznictwa sądów, a także o braku należytej umiejętności wykładni i stosowania przepisów prawa. Te przyczyny nie pozwoliły na przyjęcie, że aktualnie przygotowany jest on do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata.

W skardze do WSA w Warszawie na powyższą uchwałę skarżący zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 78d ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, poprzez błędną wykładnię i uznanie, jakoby skarżący nie był przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu okoliczności faktycznych wskazuje jednoznacznie, że w ramach egzaminów adwokackich, do których skarżący przystąpił w latach 2017 - 2019, otrzymał on ocenę pozytywną z każdej części egzaminu adwokackiego, a szczegółowa analiza każdej z pozytywnych ocen wszystkich tych części, każdego z egzaminów wskazuje na przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu poszczególnych części, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

2. przepisu prawa materialnego, tj. art. 78f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie jakoby skarżący nie zasługuje na pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego, podczas gdy przystępując do egzaminów adwokackich w latach 2017 - 2019, z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną;

3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niespełnianie w stopniu istotnym na wynik sprawy przez uzasadnienie zaskarżonej uchwały wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej polegający na braku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności dokumentu urzędowego sporządzonego przez uprawnione organy państwowe, potwierdzającego iż w zakresie drugiej części egzaminu adwokackiego skarżący jest należycie przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata (dwie oceny pozytywne z części drugiej egzaminu wystawione równocześnie przez dwóch uprawnionych egzaminatorów, oceny potwierdzone uzasadnieniem uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., oraz uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., do których mają zastosowanie przepisy dotyczące decyzji administracyjnej);

4. przepisów postępowania w stopniu istotnym na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, że przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa cywilnego jest niewystarczające do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy egzaminatorzy: Sędzia SA A. N., Sędzia SA M. B. i dwukrotnie adw. A. S. sprawdzający prace skarżącego złożone w drugiej części egzaminu adwokackiego z zakresu prawa cywilnego w roku 2017 i w roku 2018 jednomyślnie stwierdzili, iż przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu prawa cywilnego, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata, a tym samym w konsekwencji doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez niesprawiedliwą i nie znajdującą uzasadnienia w obiektywnych kryteriach oceny przygotowania skarżącego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata - nieusuwalna sprzeczność ustaleń faktycznych może być usunięta jedynie przez akceptację ustalenia dokumentem urzędowym faktu przygotowania zdającego do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata również w zakresie prawa cywilnego. Brak tejże akceptacji prowadzi do wniosków sprzecznych, poprzez to nie spełniają one wymogów stosowania i wykładni prawa. W związku z tym: naruszenie w stopniu skutkującym wadliwością uchwały art. 77 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż przed Komisją Egzaminacyjną w roku 2017 i w roku 2018 drugiej części egzaminu adwokackiego skarżący zdał na ocenę pozytywną. (SA 234/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 23, SA 233/81, ONSA 1981 Nr 1, poz. 8, IV SA 1176/88, GAP 1989, Nr 23),

5. przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podczas gdy prawidłowa wykładnia naruszonego przepisu, w świetle zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania obywateli do organów Państwa doprowadziłaby Organ II instancji do ustalenia, że wszystkie uzyskane dotychczas przez skarżącego, na przestrzeni lat 2017 - 2019 oceny pozytywne z poszczególnych części (w tym również zadanie z zakresu prawa cywilnego, w ramach egzaminu adwokackiego z 2019 roku, z którego skarżący otrzymał kwestionowaną ocenę negatywną), dają obiektywną podstawę do sprawiedliwego uznania, że skarżący jest przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata;

6. przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 k.p.a., poprzez przyznanie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały (s. 15), że "Rodzaj i waga popełnionych przez zdającego uchybień nie pozwalają na uznanie, że sporządzone przez niego rozwiązanie zadanie z zakresu prawa cywilnego zasługuje na ocenę negatywną w pięciostopniowej skali ocen", a pomimo tego Organ II instancji stwierdził dalej, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę Organu I instancji, że "Zgodzić się należy z oceną egzaminatorów, którzy wystawili ocenę niedostateczną";

7. przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania przez Organy obu instancji w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a

Z kolei, z ostrożności procesowej - na wypadek nieuznania, że powyższe naruszenie prawa miało charakter rażący, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a,b,c oraz pkt 2 p.p.s.a. oraz wniósł o stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej I Stopnia, uchwały - jako wydanej na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2,3,7 ab initio k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a

Nadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym poniesionych przez Skarżącego kosztów sądowych, kosztów przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika. Złożył także wnioski dowodowe z akt postępowań odwoławczych z poprzednich lat:

postępowania odwoławczego, znak sprawy: [...] Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2017 r.;

akt postępowania odwoławczego, znak sprawy: [...] Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2018 r.;

Zdaniem skarżącego, dowody te, mając na uwadze treść przepisów art. 78d ust. 1 oraz 78f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze stanowią o potrzebie sprawdzenia przez organ II instancji przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem skarżącego polega to jedynie na ocenie tylko tych części egzaminu adwokackiego, na podstawie których wydana została zaskarżona uchwała, a pominięciu, a wręcz zignorowaniu części "równoważnych egzaminów adwokackich, do których Skarżący przystąpił w latach 2017 – 2018".

Skarżący zarzuca, że organ administracji w żaden sposób nie uzasadnia i nie odnosi się do aktualnych okoliczności stanu faktycznego, na które wskazywał w odwołaniu, a dotyczących postępowań egzaminacyjnych z lat 2017 - 2019, w wyniku których otrzymał co najmniej dwukrotnie pozytywną ocenę z zakresu prawa cywilnego. W roku 2017 i 2018 egzaminatorzy jednomyślnie stwierdzili, że jego przygotowanie prawnicze z zakresu prawa cywilnego, wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata. Pominięcie tego faktu, poprzez bezpodstawne uznanie, jakoby każdy z tychże egzaminów adwokackich skarżącego należy traktować, jako niezależną od siebie i odrębną całość jest po prostu niesprawiedliwe. Nie znajduje żadnego logicznego uzasadnienia w uniemożliwianiu mu wykonywania zawodu adwokata, do którego niejednokrotnie już wykazał swoje przygotowanie, w oparciu o urzędową dokumentację, obejmującą akta przedmiotowego postępowania odwoławczego, jak również akta postępowania odwoławczego w sprawie [...] egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2017 r., a także akta postępowania odwoławczego w sprawie: [...] - egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2018 r. Wskazując na kryteria określone w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze wskazał, że muszą być spełnione łącznie, dlatego uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Odnosząc się bezpośrednio do oceny niedostatecznej z zadania z zakresu cywilnego w ramach egzaminu adwokackiego z 2019 r., w oparciu o który wydane zostały zaskarżone uchwały organów obu instancji, skarżący podtrzymał swoją argumentację, zawartą w odwołaniu. Sporządzona apelacja, jego zdaniem, pozostawała skuteczna i zabezpieczała interes reprezentowanej strony.

Zarzucił organom obu instancji nienależyte rozważenie i ocenienie przez obu Egzaminatorów charakteru, natury oraz skutków błędów zdającego w zakresie wzajemnych relacji elementów konstrukcyjnych apelacji: wartości przedmiotu zaskarżenia, zakresu zaskarżenia, zarzutów oraz wniosków, w kontekście szerokiej stopniowalności ocen pozytywnych oraz otwartego katalogu jej faktorów, tj. zachowania wymogów formalnych, zastosowania właściwych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Zdaniem skarżącego, popełnione przez niego uchybienia nie skutkowałyby w rzeczywistym stanie rzeczy uznaniem sporządzonej apelacji jako bezzasadnej, a tym bardziej jej odrzuceniem z przyczyn formalnych, co nie powinno tym samym skutkować wystawieniem skarżącemu oceny niedostatecznej, bez rozważenia zasadności postawienia oceny dostatecznej. Zdający zdaje sobie sprawę, iż zauważone błędy mają znaczenie z punktu widzenia kryteriów oceniania, niemniej trywialną przyczyną braku spójności był stres i zmęczenie towarzyszące sporządzaniu zadania, a także ograniczony czas egzaminacyjny, co w świetle wszystkich jego egzaminów z lat 2017 - 2019 i uzyskiwanych ocen pozytywnych z poszczególnych części, w tym dwukrotnie z prawa cywilnego należy uwzględnić na korzyść Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Analizując pod tym kątem skargę, w okolicznościach stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, Sąd uznał że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do nieważności postępowania ani do naruszenia prawa materialnego art. 78d ust. 1 i art. 78f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, jak i brak jest podstaw do zarzutów wobec procedury administracyjnej art. 7, art. 7a § 1 k.p.a., art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie wskazać należy, że wszystkie te zarzuty odnoszą się do egzaminów adwokackich, do których skarżący przystąpił w latach 2017 – 2019 i twierdzi, że otrzymał on ocenę pozytywną z każdej części egzaminu adwokackiego, a szczegółowa analiza każdej z pozytywnych ocen wszystkich tych części, każdego z egzaminów wskazuje na przygotowanie prawnicze skarżącego z zakresu poszczególnych części, skontrolowana wiedza i umiejętności są wystarczające do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata.

Po pierwsze, odnosząc się do zarzutów skargi, należy uznać, że nie są zasadne. Sam skarżący nie wskazuje na stan faktyczny, który uzasadniałby zarzut nieważności postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a

Po drugie, mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy oraz regulacje ustawowe prawa materialnego, żadna z nich nie wskazuje, by zdaną część egzaminu z prawa cywilnego w 2017 r., czy 2018r. skarżący mógł zaliczyć sobie w miejsce egzaminu z 2019r., w którym uzyskał ocenę niedostateczną. Nie jest także prawdziwe jego twierdzenie, że w latach 2017 – 2019 "otrzymał on ocenę pozytywną z każdej części egzaminu adwokackiego". Gdyby tak było, to skarżący otrzymałby z egzaminu adwokackiego już w 2017 r. jedną z ocen pozytywnych z art. 78d ust. 10 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze i mógłby skutecznie składać wniosek o wpis na listę adwokatów.

Art. 78d ustawy – Prawo o adwokaturze wskazuje w ust. 1 i 2, że "1. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. 2. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych". Ust. 5 do ust.8a tego przepisu reguluje, jaka część egzaminu obejmuje daną gałąź nauki.

Art. 78d ust. 10 ww. ustawy stanowi, że " Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen (...) 1)oceny pozytywne:

a)celująca (6),

b)bardzo dobra (5),

c)dobra (4),

d)dostateczna (3);

2)ocena negatywna - niedostateczna (2).

Sąd podziela ustalenia faktyczne Komisji Odwoławczej i ocenę, że istotne błędy skarżącego w pracy egzaminacyjnej z prawa cywilnego, które ocenione łącznie na ocenę niedostateczną, dyskwalifikują jego pracę.

Wskazówka w tej normie, że egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych oznacza, że ocena łączna dotyczy 5ciu części egzaminu pisemnego z 2019r., a nie dodania do oceny 10 części, czy 15 części, uwzględniając wyniki uzyskane w 2017 i 2018 roku. Nie ma ku temu żadnych podstaw prawnych..

Odpowiedzialność zachodząca na podstawie art. 436 § 1 k.c. sprawcy wypadku samochodowego oraz odpowiadającego za niego towarzystwa ubezpieczeniowego, na mocy art. 11 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zachodzi na zasadzie tzw. solidarności nieprawidłowej (in solidum). Wobec tego, zadaniem skarżącego było dostrzeżenie błędu sądu I instancji przez zastosowanie art. 379 § 1 k.c. i podzielenie świadczenia dochodzonego od pozwanych in solidum - na dwa osobne świadczenia. Tymczasem w apelacji brak było zarzutu naruszenia art. 379 § 1 k.c. i dostrzeżenia kluczowej kwestii odpowiedzialności pozwanych in solidum, co stanowiło jedno z głównych zagadnień egzaminu. Nieznajomość przez skarżącego tej podstawy odpowiedzialności, trafnie zauważona przez egzaminatorów, potwierdzają wnioski apelacji i jej uzasadnienie, co rodzi poważne konsekwencje dla reprezentowanej strony.

O ile zarzut naruszenia art. 362 k.c. został sformułowany prawidłowo, to wadliwie nie został powiązany z art. 361 § 1 k.c. Jednocześnie w uzasadnieniu zdający wskazuje na "wyłączną winę" pozwanego sprawcy wypadku. Dlatego Komisja Odwoławcza trafnie poddaje w wątpliwość wiedzę zdającego, skoro przytoczył adekwatne orzeczenie opisujące kwestię przyczynienia się, gdy sprawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Odpowiednia wiedza pozwoliłaby na konstrukcję zarzutu apelacji naruszenia art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 362 k.c. przez przyjęcie, że małoletni przyczynił się do powstania szkody. W świetle art. 426 k.c., skarżący w ogóle nie rozważył kwestii możliwości przyczynienia się małoletniego. Wskazuje to na nieznajomość zagadnienia odpowiedzialności na zasadzie ryzyka i na zasadzie winy.

W odniesieniu do odsetek ustawowych, skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c., ale nie sformułował, w odniesieniu do pozwanego ad. 2, zarzutu naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych. W konsekwencji uzasadnienie tego zarzutu jest niepełne, skoro zdający nie do końca wyjaśnia, w jaki sposób ustalił datę początkowego biegu odsetek ustawowych, która została we wnioskach apelacji określona prawidłowo. Przywołuje wprawdzie okoliczność wezwania do zapłaty, jednak nie wskazuje ani na kwestię terminu zakreślonego w wezwaniu pozwanemu ad. 1, ani na kwestię ustawowego terminu nałożonego na pozwanego ad. 2. Prawidłowo zatem Komisja Odwoławcza oceniła, że braki te uzasadniają - w odniesieniu do początkowej daty biegu odsetek - przyczyny nie sformułowania zarzutu naruszenia art. 481 k.c. w związku z art. 455 k.c., a w stosunku do towarzystwa ubezpieczeniowego - w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).

Zdaniem Sądu, należy także podzielić zarzut naruszenia art. 444 k.c. § 1 k.c. poprzez uznanie w sposób chybiony w pracy egzaminacyjnej, że przepis ten jest podstawą zasądzenia zadośćuczynienia.

Tymczasem stanowi on podstawę zasądzenia odszkodowania z tytułu szkody majątkowej. Takie jego zastosowanie nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i to powinien dostrzec skarżący w egzaminie zawodowym, zarzucając w apelacji naruszenie art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. przez błędne określenie wysokości zadośćuczynienia oraz bezzasadne przyjęcie, że fakt, iż osoby bliskie mogły opiekować się małoletnim, uzasadnia odmowę przyznania odszkodowania za poniesione koszty opieki sprawowanej przez osobę trzecią.

Apelacja powinna dostrzec, że koszty te pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę, za którą odpowiedzialność ponoszą pozwani in solidum. Art. 445 § 1 k.c., wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stanowi samodzielnej podstawy dochodzenia zadośćuczynienia, lecz konieczne jest odwołanie się do art. 444 § 1 k.c. Po pierwsze, w art. 445 § 1 k.c. wskazano, że sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę "w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym". Po drugie, art. 444 § 1 k.c. przewiduje, że roszczenie przysługuje "w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia".

Co więcej, sporządzona w warunkach egzaminu zawodowego apelacja powinna dostrzec naruszenie przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie korzystania przez małoletniego z pomocy rehabilitanta i bezzasadne pominięcie kosztów poniesionych z tego tytułu. Brak tego zarzutu nie oddaje istoty uchybienia sądu przy sformułowanym zarzucie naruszenia art. 444 § 1 k.c. odnośnie kosztów rehabilitacji.

Istotnym uchybieniem, był także zarzut naruszenia art. 444 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie nie zasądzenie na rzecz powoda renty. Jak trafnie oceniła Komisja Odwoławcza, w pozwie powód nie sformułował takiego roszczenia, zatem zasądzenie renty byłoby orzekaniem ponad żądanie. Z kolei w treści uzasadnienia tego zarzutu przytoczone spostrzeżenia dotyczą wysokości zadośćuczynienia. Nie są zatem skorelowane z treścią postawionego zarzutu, nawet jeśli ich trafność dotyczy wysokości zadośćuczynienia.

Nie miała miejsca błędna wykładnia art. 444 § 1 k.c., skoro sąd dokonał ustalenia faktycznego, że powód nie udowodnił poniesienia kosztów rehabilitacji, a jego nie zastosowanie. Ponadto, ten sam zarzut w odniesieniu do kosztów opieki również byłby zasadny, gdyby zdający wskazał, że naruszenie przywołanego przepisu polegało na bezzasadnym przyjęcie, że fakt możliwości opieki nad małoletnim przez osoby bliskie uzasadnia odmowę przyznania odszkodowania, czego jednak nie uczynił.

Chybione jest nadto powiązanie wskazanego przepisu a art. 6 k.c. Zarzut naruszenia przepisu art. 6 k.c jest nietrafny, treść zarzutu i uzasadnienia wskazuje, że skarżący utożsamia naruszenie tego przepisu z błędną oceną dowodów przez sąd podczas, gdy z naruszeniem art. 6 k.c. mielibyśmy do czynienia, gdyby sąd nieprawidłowo uznał, że ciężar udowodnienia określonej kwestii obciąża inną stronę niż to wynika z prawidłowego zastosowania ww. przepisu.

Podobnie organ nie naruszył, wbrew zarzutom skargi art. 78f prawo o adwokaturze. Ust. 1 tego przepisu stanowi, że "Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Ust. 2 stanowi, że. Komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego większością głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Komisja egzaminacyjna doręcza zdającemu uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, właściwej okręgowej radzie adwokackiej oraz dołącza do akt osobowych zdającego.

Ust. 3 wskazuje, że Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego oraz imiona ich rodziców.

Mają na uwadze treść przepisów prawa materialnego: art. 78d ust. 1 oraz 78f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze należy zatem dojść do przekonania, że dokonane przez Komisję Odwoławczą sprawdzenie przygotowania prawniczego skarżącego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata polega jedynie na ocenie tylko tych części egzaminu adwokackiego na podstawie których wydana została zaskarżona uchwała, a pominięciu, jak twierdzi skarżący "równoważnych egzaminów adwokackich, do których Skarżący przystąpił w latach 2017 – 2018" Dlatego Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone w tym zakresie, a dotyczące dołączenia akt administracyjnych z poprzednich dwóch egzaminów z 2017 i 2018 roku.

Jest oczywiste dla Sądu, wbrew zarzutom skargi, że dla organu administracji w żaden sposób nie mają znaczenia okoliczności stanu faktycznego, na które Skarżący wskazywał w odwołaniu, dotyczące postępowań egzaminacyjnych z lat 2017 - 2018, w wyniku których Skarżący otrzymał w istocie negatywne oceny łączne z całości egzaminów.

Przedmiotem postępowania administracyjnego i jednocześnie kontroli sadowej w niniejszej sprawie była uchwała o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w 2019 roku, zatem kontrolą powinna być objęta prawidłowość i rzetelność oceny pracy egzaminacyjnej napisanej w warunkach egzaminu zawodowego w 2019r.

W świetle przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze, brak było podstaw, aby sumować, czy uwzględniać wyniki poszczególnych części egzaminów adwokackich, do których przystępował skarżący w poprzednich latach i na ich podstawie dokonywać oceny pod kątem przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia ww. przepisów Prawa o adwokaturze, uznać zatem należy za nieuzasadnione.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego, by organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 k.p.a. ,8 k.p.a. , art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawił ocenę cząstkową, sporządził jej pisemne uzasadnienie i przekazał je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załączył wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego.

I tak jak zostało to ocenione, ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowiła średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. Obie były niedostateczne i ta zgodność ma swój symboliczny wymiar, utrzymany przez Komisję Odwoławczą.

Należy podkreślić, że w postępowaniu przed Komisją Odwoławczą nie chodzi o ponowne przeprowadzenie procedury egzaminacyjnej, ani o ponowne sprawdzenie całej pracy egzaminacyjnej, której ocenę zdający zakwestionował,, tylko o skontrolowanie zasadności postawionych zarzutów odwołania w stosunku do oceny pracy. Może się jednak zdarzyć, że przy ocenie zarzutów postawionych przez zdającego, przedstawiając konkretny problem prawny występujący w pracy (która stanowi przecież całość), Komisja II stopnia dostrzeże inne wady i wskaże je w uzasadnieniu uchwały. Takie działanie komisji nie dyskwalifikuje jej działania jeżeli nie oprze swego rozstrzygnięcia na tych właśnie dodatkowo zauważonych błędach.

Komisja II Stopnia uzasadniła w sposób wyczerpujący, dlaczego ocena Komisji Egzaminacyjnej była właściwa. Komisja II Stopnia opisała pracę skarżącego wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały wykonania tego zadania na ocenę pozytywną (w punktacji 3 do 6). Należy dodać, że egzaminatorzy oceniający prace i komisje podejmujące uchwały ustalają wyniki zdających w ramach posiadanej profesjonalnej wiedzy.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. uzasadniając swoją opinię, co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów.

Wbrew przekonaniu skarżącego sporządzona przez niego w części prawa cywilnego egzaminu adwokackiego apelacja zawiera wady na tyle istotne, iż dyskwalifikują one pracę.

Sąd podzielił argumentację Komisji II Stopnia, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski Komisji odwoławczej zasadniczo pokrywają się z wnioskami egzaminatorów i zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i zostały właściwie uzasadnione.

Sąd wyżej przytoczył istotne mankamenty pracy sporządzonej przez skarżącego. Ignorowanie tak licznych błędów przez skarżącego dlatego, że w poprzednich egzaminach z lat 2017-2018 zaliczył on prawo cywilne na jedną z ocen pozytywnych – nie ma znaczenia dla oceny tego egzaminu, przeprowadzonego w 2019r. W tej bowiem pracy egzaminacyjnej, nie pomijając aspektów pozytywnych, uwzględnionych w zaskarżonej uchwale, skarżący popełnił 16 błędów, w tym wiele uznanych za istotne, bowiem stanowiły o nieznajomości zasadniczych zagadnień.

Zdaniem Sądu, ocena rozwiązania zadania z części trzeciej egzaminu adwokackiego 2019r. została dokonana w ustawowym aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji. Apelacja zawiera mankamenty, których ilość (17) i waga stanowi zatem o takim stopniu wadliwości rozwiązania tego zadania, który świadczy o niewystarczającym przygotowaniu skarżącego do wykonywania zawodu adwokata. Opisane szczegółowo uchybienia wskazują na niewystarczające opanowaniu materiału prawniczego i braku wystarczającej dla uzyskania oceny dostatecznej umiejętności stosowania prawa w praktyce.

Sąd zauważa, że w egzaminie adwokackim przez wszystkim chodzi o sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa cywilnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 P.a., określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W związku z tym wymagania stawiane zdającemu nie przewidują odmiennego jego traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Tymczasem skarżący, poprzez popełnione błędy, nie wykazał się wystarczającym przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Jak wskazuje orzecznictwo w sprawach egzaminów adwokackich, egzamin zawodowy adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Jego zdanie ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt musi nie tylko odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, ale i stanowić dowód posiadanej wiedzy na poziomie minimum dostatecznym w skali ocen. Stąd ocenie egzaminatorów podlegają wszystkie elementy sporządzonej apelacji, a ilość i waga mankamentów, rodzaj uchybień i błędów ma istotny wpływ na zakres obniżenia oceny, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Aktualna w niniejszej sprawie pozostaje teza, że " Ocenę pozytywną może uzyskać tylko takie rozwiązanie zadania, które jest poprawne pod względem formalnym, materialnoprawnym i uwzględnia interes strony reprezentowanej przez zdającego. Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że ocena egzaminu z części drugiej do piątej powinna wynikać z ocen cząstkowych wystawionych przez egzaminatorów odrębnie za spełnienie przez zaproponowane rozwiązanie zadania poszczególnych kryteriów. (...) Istota i charakter egzaminu zawodowego obligują zdających, w tym w zakresie zadania z prawa cywilnego, do dostrzeżenia i podniesienia wszystkich istotnych uchybień sądu, zaś zaproponowany sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego powinien zawierać poprawnie zredagowane zarzuty i wnioski oraz należyte ich uzasadnienie. Skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu, sposób rozwiązania przyjęty przez egzaminowanego powinien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny, możliwie najlepiej zabezpieczając interesy strony reprezentowanej zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. II GSK 1854/11 Przesłanki uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu adwokackiego publ. LEX nr 1244924).

Zdaniem Sądu, wskazany w stanie faktycznym niniejszej sprawy, sposób sprawdzenia wiedzy skarżącego na gruncie omówionego na wstępie zadania, został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze poprzez ocenę rozwiązania zadania z prawa cywilnego przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Następnie Komisje Odwoławczą, które to gremium, w swojej ocenie także prawidłowo uwzględniło w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, a także poważne konsekwencje dla reprezentowanej strony.

Powyższe oznacza, że organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego i dokonał ich prawidłowej oceny -mając na uwadze jej kryteria ustawowe. Także uzasadnienie uchwały wyczerpująco wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, obszernie zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia oraz wskazano na stosowne orzecznictwo. Komisja II stopnia odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów dokładnie uzasadniła wadliwości sporządzonej przez niego apelacji Uzasadnienie uchwały zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., nie zostały także naruszone pozostałe, wskazane w skardze przepisy procesowe.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji