Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 804/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4 w zw. z  art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. i A. W. na postanowienie K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w A. K. z dnia ... 2015 r. nr ..., 2. zasądza od K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz Z. W. i A. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r. Z. W. i A. W. (dalej: "skarżący") zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (dalej także: "PINB") o przeprowadzenie kontroli na nieruchomości przy ulicy [...] w A. w związku z samowolną adaptacją budynku gospodarczego na mieszkalny oraz niespełnieniem przez ten obiekt warunków technicznych. Po przeprowadzeniu kontroli, zawiadomieniem z dnia [...] września 2010 r., organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę spornego obiektu, udzielonego decyzją, nr [...], z dnia [...] października 1983 r. Wobec braku możliwości odzyskania akt sprawy [...], organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nakazał E. i A. A. (dalej też: "inwestorom") – właścicielom spornej nieruchomości – wykonanie i przedstawienie organowi trzech egzemplarzy inwentaryzacji przedmiotowego budynku, którego wymiary, zgodnie z dostępnym załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na jego budowę, przekraczają te określone w pozwoleniu.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. organ I instancji stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku, zauważając, że pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu wydane zostało pod rządami obowiązujących w tym czasie przepisów. Decyzja ta, na skutek odwołania skarżących, została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej także: "WINB"), który stwierdził, że organ I instancji nie ustalił, kiedy sporny budynek powstał, a tym samym nie zbadał, przepisy której ustawy są właściwe dla rozpoznawanej sprawy: przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), czy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229); wskazał ponadto, że przedłożona w sprawie inwentaryzacja zawiera istotne braki. W związku z powyższym organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], nakazał właścicielom spornej nieruchomości ponowne wykonanie inwentaryzacji przedmiotowego budynku, a ponadto przedstawienie zaświadczenia Burmistrza Miasta A. o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy oraz ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku, tj. fundamentów, stropów, konstrukcji dachu oraz instalacji technicznych, w które wyposażony jest budynek. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, motywując to faktem wystąpienia właścicieli spornego obiektu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nastąpiło na mocy decyzji Burmistrza Miasta A. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], która z dniem [...] sierpnia 2012 r. stała się ostateczna. W związku z powyższym organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. organ I instancji stwierdził wykonanie nałożonego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] obowiązku, stwierdzając, że dostarczona w dniu 27 grudnia 2012 r. dokumentacja wyklucza okoliczności wymienione w art. 37 ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 1995 r.; że termin zakończenia budowy - 1991 r. - ustalono na podstawie oświadczenia inwestora i przesłuchanego świadka; że po tym terminie budynek nie był rozbudowywany; oraz że w związku z powyższymi okolicznościami przedmiotowa samowola budowlana zasługiwała na zalegalizowanie.

Na skutek odwołania skarżących, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2013 r., wskazując, że przedmiotowy obiekt nie w pełni odpowiada wymogom określonym w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z lokalizacją spornego obiektu przy granicy z działką skarżących i brakiem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie; że o zgodę taką może wystąpić do ministra właściwy organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę; że inwestor winien wystąpić do Burmistrza Miasta A. o wyjaśnienie treści decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. w powyższym zakresie, bądź rozważenia możliwości złożenia wniosku o uchylenie (lub stwierdzenie nieważności) części wymienionej decyzji dotyczącej konieczności uzyskania zgody na to odstępstwo, ponieważ ta część decyzji jest niewykonalna oraz wydana bez podstawy prawnej; oraz że usytuowanie przy granicy schodów zewnętrznych wraz z podestem w odległości mniejszej niż 1,5 m stanowi naruszenie § 12 ust. 5 pkt przywołanego rozporządzenia, przez co element ten wymaga przebudowania. Organ zwrócił także uwagę na niewykonalność wskazanego wymogu z uwagi na przepis art. 9 ust. 3 obowiązującej ustawy Prawo budowlane.

Powyższą decyzję A. i Z. W. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wskazując, iż sporny budynek narusza granice działki skarżących oraz że na powiększenie jego gabarytów nie wyrazili oni zgody.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Burmistrz Miasta A. zmienił na wniosek inwestora decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy w ten sposób, iż wyeliminował z jej treści warunek konieczności spełnienia wymogów wynikających z obowiązujących Polskich Norm oraz uzyskania zgody na odstępstwo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżących, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznawszy skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] marca 2013 r. WSA w B., wyrokiem z 11 września 2013 r., II SA/Bd 514/13, uchylił tę decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazując, iż organy nie określiły w sposób jednoznaczny, czy sporny budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę, czy też z naruszeniem jego postanowień, która to okoliczność miała wpływ na prawidłowy wybór aktu prawnego – ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 1 stycznia 1995 r., czy w brzmieniu obowiązującym po tej dacie – właściwego w sprawie; sąd zalecił ponadto organowi zbadanie okoliczności, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Kontynuując postępowanie, PINB uzyskał od inwestora kopię decyzji Naczelnika Miasta A. z dnia [...] października 1983 r., którą udzielono mu pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właścicieli spornego budynku obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego tegoż budynku gospodarczego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a ponadto przedstawienia zaświadczenia o uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się budynek gospodarczy.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, WINB, decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], uchylił powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, będącego materialnoprawną podstawą decyzji PINB z dnia [...] lipca 2014 r., wynika konieczność dysponowania przez organ I instancji ustaleniami dotyczącymi wszystkich istotnych odstępstw od zatwierdzonego pierwotnie projektu budowlanego (tutaj: zatwierdzonego decyzją z 1983 r.) wraz z oceną co do ich wpływu na zgodność budowli z przepisami prawa; że w decyzji PINB organ ten nakazuje autorowi projektu zamiennego dokonanie ustalenia istotnych odstępstw oraz wskazania sposobu ewentualnego doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, co świadczy o niewykonaniu analizy pod względem naruszenia przepisów art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane; że PINB nie dokonał weryfikacji w zakresie zgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r., bowiem brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu - zauważył przy tym, że zawarty w decyzji o warunkach zabudowy wymóg uzyskania zgody na odstępstwa od warunków technicznych w związku z usytuowaniem obiektu przy granicy działki sąsiedniej został usunięty decyzją zmieniającą z dnia [...] maja 2013 r., od której wniesiono odwołanie i brak jest informacji na temat dalszego postępowania. WINB stwierdził ponadto, że sporny budynek przekracza granicę nieruchomości sąsiedniej i organ I instancji winien ustalić, czy inwestorzy podjęli czynności cywilnoprawne w celu nabycia tytułu do przedmiotowego terenu, a jeżeli nie, to winien ocenić, czy możliwa jest rozbiórka owej części budynku i ewentualnie nakazać ją w decyzji; w ocenie WIMB nakaz przedstawienia zaświadczenia o uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek, wydano bez podstawy prawnej oraz bez uzasadnienia prawnego i faktycznego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., PINB zawiesił postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Powyższe umotywował faktem wystąpienia inwestora z wnioskiem z dnia 29 września 2014 r. o unieważnienie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy.

Wnioskiem z dnia 29 października 2014 r. Burmistrz Miasta A. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie częściowej nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r. Wniosek ten uzasadnił faktem, iż zawarty w decyzji obowiązek uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych był niewykonalny od chwili wydania decyzji o warunkach zabudowy; organ wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie pominął, że konkretna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ma na celu sanowanie samowoli budowlanej, gdzie inwestor nie będzie mógł uzyskać zgody na odstępstwo w sytuacji, gdy inwestycja jest już zrealizowana.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie PINB z dnia [...] października 2014 r., uchylił to postanowienie w całości orzekając jednocześnie o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego I instancji w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1983 r., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji Burmistrza Miasta A. z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu WINB stwierdził, że zasadnym jest zawieszenie postępowania naprawczego ze względu na toczące się w oparciu o art. 156 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r. W ocenie WINB powiatowy organ nadzoru budowlanego, mimo właściwego rozeznania sprawy, błędnie ją opisał w sentencji swego postanowienia wskazując jako zagadnienie wstępne wydanie decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy decyzja w tym zakresie została już wydana przez ów organ i jest przedmiotem wzruszenia przez SKO w części dotyczącej określonego wymogu.

Odpowiadając na wniosek Burmistrza A. z dnia 29 października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowalo, że brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r., a ponadto zauważył, że nadal prowadzone jest postępowanie w przedmiocie zmiany tej decyzji w trybie 155 k.p.a., jako że decyzję z dnia [...] maja 2013 r. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy z [...] lipca 2012 r. SKO uchyliło i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpoznania. Skoro Burmistrz nie zakończył w jakikolwiek sposób postępowania po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania, niecelowym jest wszczynanie kolejnego, konkurencyjnego trybu nadzwyczajnego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., ponownie rozstrzygając sprawę, Burmistrz umorzył postępowanie w sprawie wniosku inwestorów o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r., wskazując, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe z racji na wycofanie wniosku przez inwestora wspomnianego wniosku.

Wnioskiem z dnia 3 marca 2015 r. skarżący zwrócili się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o podjęcie zawieszonego postępowania przez powiatowy organ nadzoru budowlanego i jednocześnie wydanie merytorycznego orzeczenia w przedmiocie istotnych odstępstw przedmiotowego budynku od ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na jego budowę z 1983 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. SKO we W., odpowiadając na wniosek o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdziło brak podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a więc postępowanie przed SKO należy traktować za zakończone i w tym stanie rzeczy nie zachodzą przesłanki do dalszego zawieszenia postępowania.

W odpowiedzi WINB przekazał powyższy wniosek według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. odmówił skarżącym podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że po zwróceniu się pismem z dnia 19 marca 2015 r. do Urzędu Miejskiego w A. z pytaniem, na jakim etapie jest postępowanie w sprawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r. Urząd Miasta poinformował go, że została wydana decyzja o umorzeniu postępowania we wskazanej sprawie, od której to decyzji skarżący złożyli odwołanie. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, gdyż zgodnie z postanowieniem WINB z dnia [...] grudnia 2015 r. postępowanie przed PINB zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed SKO w sprawie decyzji o warunkach zabudowy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący zarzucili mu naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, mimo wydania przez SKO decyzji z dnia [...] marca 2015 r.; art. 7, 8, 9, 77 §1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykazanie, iż aktualnie toczy się jakiekolwiek postępowanie w sprawie decyzji o warunkach zabudowy; oraz art. 76 § 1 k.p.a. poprzez nieuznanie przez organ dostarczonych dokumentów w postaci kopii map i rażące podważenie prawdziwości ustaleń protokołu z dnia 13 września 2012 r. sporządzonego przez pracowników PINB podczas kontroli dokumentacji budowlanej spornego budynku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że przedmiotowe zawieszenie oparte zostało o art. 97 § 1 k.p.a., a w niniejszym przypadku zagadnieniem wstępnym jest postępowanie toczące się w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy, które ma istotne znaczenie dla postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przypomniał, że Burmistrz Miasta A. wystąpił z wnioskiem do SKO o stwierdzenie nieważności części ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, z uwagi na niewykonalność w tym zakresie, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane bowiem wniosek taki może złożyć uprawniony organ administracji architektoniczno-budowlanej i to przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Po przekazaniu przez SKO sprawy dotyczącej decyzji o zmianie decyzji o warunkach zabudowy do ponownego rozpoznania Burmistrz decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie, a decyzja ta stała się ostateczna w związku z niezaskarżeniem utrzymującego ją w mocy rozstrzygnięcia SKO z [...] marca 2015 r. W związku z ponowieniem wniosku przez Burmistrza o stwierdzenie nieważności części decyzji własnej z dnia [...] lipca 2012 r. organ odwoławczy stwierdził, że postępowania w tej sprawie nie można uznać za zakończone i dlatego organ I instancji słusznie odmówił podjęcia postępowania.

Pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. Z. i A. W. zaskarżyli powyższe postanowienie WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 16 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja wydana w trybie zwykłym nie wywołuje skutków prawnych i jest tym samym niewykonywalna, a także przyjęcie, że wszczęcie postępowania nieważnościowego stanowi zagadnienie wstępne dla organu I instancji w sytuacji niewstrzymania wykonania prawomocnej decyzji objętej wnioskiem; art. 97 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie ustały przyczyny przemawiające za podjęciem zawieszonego postępowania, które zawieszono bezprawnie z uwagi na to, że decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji zdaniem organów nie wywołuje skutków prawnych; art. 7, 8, 9, 77 §1, 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione prawnie przyjęcie, iż pismo Burmistrza jest tożsame z wszczęciem postępowania, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a. w sytuacji, w której organ ten nie może formalnie żądać, jako strona, wszczęcia tego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż tych w niej wskazanych.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w B. z dnia [...] maja 2015 r., mocą której organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w A. z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmawiające wnioskodawcom – skarżącym – podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę budynku gospodarczego pobudowanego na działce nr [...] w A., przy ul. [...], stanowiącego własność E. i A. A. W motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia kasacyjnego organ odwoławczy powołał się w szczególności na okoliczność prowadzenia przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. postępowania w sprawie ponownego wniosku z dnia 15 maja 2015 r. Burmistrza A. o stwierdzenie nieważności części decyzji własnej z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Jak podniósł WINB, postępowanie nieważnościowe nie zostało więc zakończone. Według organu stanowi ono, zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a." zagadnienie wstępne dla PINB w toku postępowania w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę i dlatego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.

Poddając kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżone postanowienie, Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., jak i utrzymane jego mocą postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., wydane zostały na podstawie błędnego przekonania obu organów, iż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji stanowi prejudykat uzasadniający zawieszenie postępowania naprawczego dotyczącego spornego budynku.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz .U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej: "p.b.", do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 103 p.b. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że od dnia wejścia w życie nowego prawa budowlanego - ustawy z 7 lipca 1994 r., którą uchylono ustawę Prawo budowlane z 24 października 1974 r. (art. 107 ust. 1), tj. od dnia 1 stycznia 1995 r. (art. 108) należy stosować jej regulacje prawne, poza wyjątkiem określonym w art. 103 ust. 2, obligującym do stosowania przepisów dotychczasowych tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Wyjątek objęty hipotezą art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. ma zastosowanie zaś wyłącznie do sytuacji, gdy obiekt budowlany został wybudowany (lub w stosunku do którego wszczęto postępowanie administracyjne) przed dniem 1 stycznia 1995 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48) i nie obejmuje pozostałych rodzajów samowoli budowlanej, polegających na budowie obiektów przed 1 stycznia 1995 r., bez wymaganego prawem zgłoszenia lub na podstawie pozwolenia, od którego warunków w sposób istotny odstąpiono. Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie budynek gospodarczy inwestorów nie został wzniesiony w ramach samowoli budowlanej, lecz przy jego budowie dokonano odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę udzielonego decyzją, nr [...], z dnia [...] października 1983 r. Oznacza to, że postępowanie naprawcze winno opierać się o przepisy art. 50 - 51 prawa budowlanego z 1994 r. W tym zakresie zresztą Sąd na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.", związany jest takim samym poglądem prawnym wyrażonym w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 514/13.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, w dniu 15 listopada 2013 r. przedłożono organowi nadzoru budowlanego I instancji kopię decyzji z dnia [...] października 1984 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego i ogrodzenia na działce o nr ewid. gruntu [...] przy ul. [...] w A. (obecny nr ewid. gruntu [...]); do pozwolenia załączone były kserokopie "planu zagospodarowania działki" i "opisu technicznego". Z porównania parametrów budowlanych wynikających z powyższych dokumentów oraz protokołu oględzin i inwentaryzacji powykonawczej dokonanej przez organ nadzoru budowlanego I instancji wynika, iż przedmiotowy budynek gospodarczy pobudowany został z przekroczeniem ustalonych administracyjnie wymiarów. Ponadto, jak wynika z zeznań współwłaściciela obiektu oraz powołanego w toku postępowania administracyjnego świadka przedmiotowy budynek powstał w latach 1987-1991 i od tamtej pory nie ulegał przebudowie ani rozbudowie.

W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione uwagi na temat przepisów intertemporalnych p.b. stwierdzić przyjdzie, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny znaleźć przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowy obiekt zrealizowany został bowiem niezgodnie z ustalonymi dla niego parametrami, a także przed dniem wejścia w życie nowej ustawy Prawo budowlanego (tj. 1 stycznia 1995 r.).

Postępowanie naprawcze prowadzone przez organ w stosunku do sanowanej samowoli budowlanej oprzeć należy o art. 51 p.b. Zgodnie z treścią ustępu pierwszego powołanego przepisu, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Określony w powyższym przepisie, mający zastosowanie - wobec przedmiotowego obiektu - tryb legalizacji, przewidziany nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, ani jej wydania dla inwestycji już zrealizowanej.

Tymczasem, jako powód zawieszenia postępowania przez organ I instancji, zaaprobowany przez organ odwoławczy, określono okoliczność prowadzenia przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowania w sprawie zmiany części decyzji o warunkach zabudowy, zainicjowanego wnioskiem Burmistrza A. Mając więc na uwadze treść przytoczonego art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego nie jest upoważniony do żądania od inwestora przedłożenia w toku postępowania naprawczego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji stanowiącej samowolę budowlaną, ponieważ powołany przepis przewiduje zamknięty katalog możliwych do nałożenia obowiązków: sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (vide: - wyrok NSA z 16.09.2010 r., sygn.. akt II OSK 1451/09; - wyrok NSA z 27.09.2012 r., sygn.. akt II OSK 1009/11).

Z uwagi więc na powyższe, należało uznać, że nie zachodzą przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania, w tym z uwagi na konieczność prawomocnego zakończenia postępowania o udzielenie warunków zabudowy, co oznacza, że podanie o podjęcie zawieszonego postępowania miało uzasadnione podstawy, albowiem, jak wynika z przepisu art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

Mając na uwadze powyższe naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2. sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.