Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1787/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 ust. 2 lit. b, art. 6 ust. 3, art. 13 ust. 7, art. 30 ust. 4, art. 24 ust. 1a, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. D. [....] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] w [...] (dalej zwany: "Skarżącym") reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego M. B. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej zwanym: DIAS, Organem II instancji, Organem odwoławczym) z dnia [...] września 2021 r. nr [...], nakładająca na A. D. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

W podstawie prawnej kwestionowanej decyzji organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540; dalej zwana w skrócie: "O.p."), art. 6 ust. 3, art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.; dalej zwana w skrócie: "ustawą SENT").

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 11 stycznia 2018 r. funkcjonariusze III Mobilnego Referatu Realizacji w [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], w trakcie wykonywania czynności służbowych w miejscowości [...] przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli kierujący pojazdem przedstawił następujące dokumenty: CMR z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], dokument dostawy SZALLITOLEVEL z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], CERTYFIKAT OF OUALITY z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], dowód rejestracyjny naczepy, dowód rejestracyjny ciągnika, prawo jazdy, licencję z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz raport wagowy nr [...]. Kontrolę przeprowadzono pod kątem zgodności danych zawartych w zgłoszeniu [...] z danymi zawartymi w dokumentach okazanych przez kierującego. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotem przewozu był towar o nazwie bezwodnik kwasu maleinowego o wadze netto 23000 kg, o kodzie CN 2917. Nadawcą towaru była firma A., podmiotem odbierającym była firma B., natomiast przewoźnikiem był C. do firmy D. W trakcie kontroli ustalono, że przewoźnik w zgłoszeniu SENT nie uzupełnił danych do uzupełnienia, których był zobowiązany na podstawie w art. 6 ust. 3 ustawy SENT. Opis ujawnionych nieprawidłowości został zamieszczony w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], który został podpisany przez funkcjonariuszy dokonujących kontroli oraz kierującego pojazdem.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego w [...] wszczął z urzędu wobec Skarżącego postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

W dniu 2 sierpnia 2018 r. do Naczelnika UCS w [...] wpłynęło pismo A. D., w którym wyjaśnił, że skontrolowany pojazd w dniu 11 stycznia 2018 r. realizował zlecenie transportowe nr [...] z firmy E., którego przedmiotem był przewóz towaru neutralnego na paletach ADR 8 UN 2215 z [....] do miejsca rozładunku w [....]. Przewoźnik wyjaśnił, że w treści zlecenia oraz podczas rozmów ze spedytorem firmy E. został poinformowany w sposób jednoznaczny, że przedmiotowy ładunek jest neutralny i nie wymaga zgłoszenia SENT. Wymagany numer nie został w żaden sposób przekazany kierowcy celem zachowania wymagań ustawy. Strona podała, że zleceniodawcą dla niej nie była firma A, tylko firma E., od której oczekiwała przesłania numeru SENT dotyczącego analizowanego przewozu. Po uzyskaniu informacji o braku konieczności posiadania SENT, potwierdzonej w treści zlecenia i rozmowie z pracownikiem firmy, przewoźnik otrzymał dokument CMR nr [...], na którym nie został umieszczony numer SENT lub informacja o konieczności jego posiadania. Do pisma Skarżący dołączył dokument CMR nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zlecenie transportowe z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

Następnie Organ I instancji wezwał przewoźnika do wyjaśnienia, czy oprócz zlecenia transportowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. zawierał umowę o przewóz przedmiotowego towaru z D. ; jaka była rola firmy E. w zorganizowaniu przesyłki towaru, tj. w jakim charakterze występowała ta firma (jako główny wykonawca transportu, czy firma spedycyjno/logistyczna). Ponadto Naczelnik UCS wezwał E. do nadesłania szczegółowych wyjaśnień i dowodów, z których wynikałoby jaka była faktyczna rola Spółki w zorganizowaniu przesyłki towaru oraz odbiorcę towaru, tj. B. do nadesłania wyjaśnień i dokumentów, z których wynikałoby m.in.: kiedy i komu przekazany został numer referencyjny zgłoszenia SENT wraz kluczem; od kogo Spółka uzyskała informację o tym, komu powinien być przekazany numer referencyjny SENT i klucz.

W odpowiedzi przewoźnik poinformował, że nie zawierał żadnej umowy z węgierską firmą. Skarżący wskazał, że firma E. była głównym wykonawcą transportu, a Skarżący był jedynie podwykonawcą, jedyną formą umowy było zlecenie transportu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Spółka E. wyjaśniła, że zlecenie przewozu towaru pozyskała z giełdy transportowej X. Zleceniodawcą usługi była firma A.. Przewóz towaru Spółka E. zleciła firmie C. Spółka wyjaśniła, że przewoźnik nie został poinformowany o braku konieczności zgłoszenia ładunku, a numer referencyjny oraz klucz dla przewoźnika posiadał odbiorca towaru. Klucz do uzupełnienia danych w systemie wraz z numerem SENT Spółka otrzymała od swojego zleceniodawcy w dniu [...] stycznia 2018 r., o godzinie 9:28, w czasie zatrzymania kierowcy na przejściu granicznym w [...]. Numer SENT oraz klucz został telefonicznie przekazany firmie C. Spółka wyjaśniła ponadto, że firma D. przekazała klucz telefonicznie przewoźnikowi. Do pisma Spółka dołączyła: zlecenie transportowe z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] od firmy A., ofertę frachtu z X., zlecenie transportowe z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] oraz dokument CMR z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].

Firma B. (podmiot odbierający towar, odpowiedzialny za zgłoszenie przesyłki do systemu SENT) wyjaśniła, że stronami przedmiotowej transakcji były: B. (podmiot odbierający, jednocześnie nabywca) oraz A. (podmiot wysyłający, jednocześnie sprzedający). Z pisma wynika, że transakcja została zawarta na warunkach [...], a organizatorem transportu był koncern [...]. Spółka poinformowała, że nie posiada informacji o tym, kto otrzymał zlecenie na transport konkretnej partii towaru, ani jaka firma przewozowa dokonała fizycznej dostawy towaru. Wyjaśniła również, że nie uczestniczyła w żadnych rozliczeniach ze spedytorem lub przewoźnikiem. Po otwarciu zgłoszenia SENT, przekazała jego numer (wraz z kluczem dla przewoźnika) dostawcy, który następnie powinien go przekazać swojemu spedytorowi/przewoźnikowi. Spółka poinformowała, że w przypadku przedmiotowej dostawy spedytor dostawcy nie uzupełnił dokumentu SENT o wymagane dane, tj. nie podał ani trasy przewozu, ani numerów pojazdu.

Organ I instancji, wezwał firmę D. oraz A. do nadesłania wyjaśnień/dokumentów dotyczących przedmiotowego przewozu.

W odpowiedzi firma D. wyjaśniła, że nie organizowała przesyłki towaru dla tego zakupu oraz nie posiada informacji kto dysponował kluczem do zgłoszenia SENT. Firma wyjaśniła również, że nie przekazywała klucza do zgłoszenia SENT przewoźnikowi, ponieważ nie brała jakiegokolwiek udziału w organizacji transportu towaru.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nałożył na przewoźnika A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] w [...], karę pieniężną w wysokości 5 000 zł na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT w związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy SENT.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją, gdyż jego zdaniem on jako przewoźnik nie jest odpowiedzialny za zaistniałą sytuację, ponieważ nie został w żaden sposób poinformowany o konieczności zgłoszenia w systemie SENT wykonywanego przewozu.

Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. do udziału w postępowaniu zgłosił się pełnomocnik Skarżącego wnosząc jednocześnie o ustalenie przez organ podatkowy kiedy odbiorca towaru dokonał zgłoszenia SENT; o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka. Podtrzymując jednocześnie wniosek dowodowy zawarty w piśmie Skarżącego z dnia 2 sierpnia 2018 r. Wobec powyższego wniósł o odstąpienie od wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej, a w konsekwencji o uchylenie decyzji Organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w całości.

Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. DIAS w [...] wezwał Skarżącego do przedłożenia aktualnej dokumentacji wskazującej na zaistnienie w niniejszej sprawie ważnego interesu Strony lub interesu publicznego.

W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał następujące dokumenty: Ewidencję Środków Trwałych; podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres 01.07.2018 r. - 31.12. 2018 r.; podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres 01 .01.2019 r. - 30.09.2019 r.; deklaracje PIT 36L za okres od II półrocza 2018 r. oraz I półrocze 2019 r.

DIAS w [...] zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz właściwego dla przewoźnika Urzędu Skarbowego o informacje w zakresie aktualnego stanu jego zobowiązań. W odpowiedzi ZUS Oddział w [...] wskazał, że przewoźnik na dzień 29 marca 2021 r. nie posiada zaległości w składkach ZUS a wobec podmiotu nie było i nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z kolei z informacji przekazanych przez Urząd Skarbowy w [...] wynika, że Strona posiada zaległości podatkowe w łącznej kwocie 18 zł a w okresie ostatnich 5 lat organ prowadził jedno postępowanie egzekucyjne, zakończone wpłatą przez zobowiązanego wierzycielowi kwoty 1 958,84 zł przed wszczęciem postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] DIAS zawiadomił Stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Pismem z dnia 15 maja 2019 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2021 r., na okoliczność sytuacji finansowej i materialnej przewoźnika.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], DIAS w [...] utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.

W uzasadnieniu podano, że materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy SENT, która określa zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu. Wyjaśniono także, że sprawa rozpatrywana jest w oparciu o stan prawny z dnia kontroli, tj. z dnia 11 stycznia 2018 r. Wskazano, że zapisy ustawy stanowiące materialnoprawną podstawę rozpatrywania sprawy po dniu kontroli uległy zmianie. Nowelizacje zostały zawarte m.in. w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1039) oraz w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1556) i zmieniły m. in. tytuł wspomnianego aktu prawnego, który początkowo od 14 czerwca 2018 r. brzmiał: "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów", a od 1 września 2019 r. "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi". Dodały też m.in. przepisy art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 pozwalające na obniżenie kary pieniężnej do 2000 zł lub niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonych przypadkach.

Zgodnie z art. 12 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r., do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się.

Przepis art. 24 ust. 1a ustawy SENT stanowi natomiast, że w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2 000 zł.

Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 4, jeżeli w przypadku o którym mowa w ust. 1, tj. stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno - skarbowej o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT, przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników.

Organ wskazał, że ustawa SENT nałożyła na określone podmioty, tj. podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnika oraz kierującego środkiem transportu obowiązki związane z monitorowaniem drogowego przewozu towarów (art. 1 ustawy SENT). Zgodnie z art. 2 ustawy SENT, za kierującego należy uważać (pkt 2) osobę fizyczną, która kieruje środkiem transportu. Przewoźnik to, zgodnie z pkt 8, osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Za przewóz towarów ustawa uważa przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku (pkt 9). Zgłoszenie, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy SENT, to zgłoszenie przewozu towaru do rejestru zgłoszeń określonej ilości tego samego rodzaju towaru przewożonego od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu. Numer referencyjny to unikatowy identyfikator nadawany zgłoszeniu (pkt 4).

Wyjaśniono, że system monitorowania drogowego przewozu towarów obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy (art. 3 ust. 1 ustawy SENT). Środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest administratorem danych przetwarzanych w rejestrze, tj. zawartych w zgłoszeniach i dotyczących przeprowadzonych kontroli, o których mowa w art. 13 (art. 4 ust. 1 do 4 ustawy SENT).

Natomiast art. 6 ust. 1 i ust. 3 ustawy SENT stanowią, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi, natomiast przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o:

1. dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2. numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3. numery rejestracyjne środka transportu;

4. miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju;

5. planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;

7. numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Katalog towarów, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego określa art. 3 ust. 2 ustawy, poprzez wskazanie podkategorii PKWiU (lit. a) i pozycji CN (lit. b), przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy SENT przez przesyłkę, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy SENT, rozumie się ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu.

Dyrektor IAS wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem przewozu towar określony jako bezwodnik kwasu maleinowego klasyfikowany do kodu CN 27101400, w ilości 23 000 kg, czyli zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. b ustawy SENT towar podlegający systemowi monitorowania drogowego. Wykonująca przewóz towarów Firma C., w myśl art. 2 pkt 8 ustawy SENT była przewoźnikiem, który zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów po terytorium kraju obowiązany był uzupełnić zgłoszenie o wskazane dane. Tymczasem w trakcie kontroli w dniu 11 stycznia 2018 r., ustalono, że przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 ustawy SENT i przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju nie uzupełnił zgłoszenia [...] o dane wymienione w przepisie. Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 22 ust. 2 ustawy SENT, co z kolei skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie trwania postępowania przewoźnik akcentował, że nie dokonał uzupełnienia danych w systemie SENT bez własnej winy, gdyż nie został poinformowany przez spedytora, nadawcę towaru ani odbiorcę o obowiązku zgłoszenia towaru do systemu. Żaden podmiot nie udostępnił mu w terminie umożliwiającym uzupełnienie stosownych danych, wymaganych przez art. 6 ust. 3 ustawy o SENT, klucza do systemu dla przewoźnika, a także numeru SENT.

Organ odwoławczy podniósł, że przewoźnik w momencie załadunku towaru otrzymał dokumenty, tj. CMR z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], dokument dostawy Szallitolevel z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], Certyfikat of Qąuality z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], z których wynikało, że przedmiotem przewozu jest towar opisany jako bezwodnik maleinowy (maleic anhydride). W dokumencie Szallitolevel (dowód dostawy) z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] wskazany został również kod towaru 29171400 (pozycja CN 2917). Pozycja ta została wskazana z kolei w art. 3 ust. 2 pkt b ustawy SENT, co oznacza, że przewóz towaru objętego tą pozycją podlega systemowi monitorowania drogowego. Przewoźnik, przy zachowaniu należytej staranności był w stanie sam ustalić, że towar ten podlega systemowi monitorowania drogowego na podstawie ustawy SENT. Organ II instancji podkreślił, że na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany odmówić przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7. Przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru, jest obowiązany przekazać kierującemu numer referencyjny, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7. Kierujący w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, jest obowiązany posiadać numer referencyjny, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7 (art. 10 ust. 3 ustawy). W przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, kierujący jest obowiązany odmówić rozpoczęcia przewozu towaru (art. 10 ust. 4 ustawy SENT). Przepis ten uprawnia przewoźnika do żądania przedstawienia mu, przez zlecającego przewóz, którym może być zarówno wysyłający, odbierający lub inny przewoźnik lub spedytor, okazania dodatkowych dokumentów dotyczących charakterystyki (składu) przewożonego towaru, pozwalającego stwierdzić, czy dany towar podlega monitorowaniu, czy też nie. Z treści zlecenia transportowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] wynika, że spedytor dokonał lakonicznego opisu towaru określając go jako "towar neutralny na paletach, bez wymiany, ADR8 UN2215", przy czym symbol "ADR", wskazywał, że należy do towarów niebezpiecznych. Przewoźnik, jako podmiot profesjonalnie świadczący usługi przewozu tym bardziej powinien zainteresować się tym z jakiego rodzaju towarem ma do czynienia i czy w związku z jego przewozem znajdują zastosowanie przepisy ustawy SENT.

DIAS wskazał, że skutkiem naruszenia przez przewoźnika art. 6 ust. 3 ustawy SENT, tj. nieuzupełnienie zgłoszenia o: dane przewoźnika (nazwa i adres firmy); numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; numery rejestracyjne środka transportu; miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju; planowaną datę zakończenia przewozu towaru; numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji; numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT.

W kwestii możliwości uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej w sprawie DIAS wyjaśnił, że prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na jej wielkość i formę, nie wiąże się jedynie z korzyściami - zyskami jakie z tego tytułu wypływają, ale również z ponoszeniem odpowiedzialności za powstałe wskutek tej działalności zobowiązania, w tym zobowiązania z tytułu kar pieniężnych. Zadaniem przedsiębiorcy jest takie prowadzenie działalności, aby wybór branży, dobór partnerów biznesowych, organizacja pracy i podejmowane decyzje, skutecznie redukowały mogące powstać negatywne konsekwencje. Przedsiębiorca planując swoją działalność powinien zakładać nie tylko scenariusze optymistyczne, ale również pesymistyczne. W prowadzenie działalności gospodarczej wpisane jest ponoszenie ryzyka oraz odpowiedzialność za podjęte decyzje.

Organ II instancji wyjaśnił, że w uzasadnieniu projektu ustawy SENT wskazano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu - uczestnicy "łańcucha dostaw" - podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość kara administracyjna). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. Jako cel wydania ustawy wskazano uproszczenie systemu odpowiedzialności za zaniechanie albo zaniedbanie w wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami projektowanej ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. przewoźnik, nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewóz tego towaru bez dopełnienia obowiązków nałożonych ustawą, powołując się na brak wiedzy co do rodzaju transportowanego towaru wynikający z faktu, że nie został poinformowany przez spedytora, nadawcę czy odbiorcę towaru o tym, że przewożony towar podlega systemowi monitorowania drogowego. Przyjmując zlecenie przewozu obowiązkiem przewoźnika było ustalenie, jakiego rodzaju towar przewozi i dochowanie wszystkich wymogów do zrealizowania zlecenia zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Z uwagi na powyższe, okoliczności związane z brakiem należytej staranności w wykonywaniu usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności - w tym przypadku usług transportowych - nie mogą stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary.

Organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja finansowa przewoźnika nie pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej przewoźnika wskazuje, że nałożona na niego kara pieniężna w wysokości 5 000 zł nie będzie miała tak znaczącego wpływu na jej płynność finansową i kontynuację prowadzenia działalności. Poczynione przez organ ustalenia wskazują, że kara nie stanowi zagrożenia dla interesów przewoźnika i jego bytu. W konsekwencji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy nie dopatrzył się zaistnienia ważnego interesu przewoźnika.

Analizując przesłankę "interesu publicznego", Dyrektor IAS powołał się na uzasadnienie projektu analizowanej ustawy SENT, z którego wynika, że ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Z uwagi na to, że wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty, istnieje konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów. Z kolei dane z systemu SENT umożliwiają dokonywanie analiz schematów działania podmiotów biorących udział w przewozie towarów.

Podsumowując Dyrektor IAS stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dostarcza wyczerpujących podstaw do uznania, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia [...] o dane, do uzupełnienia których był zobowiązany na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy SENT, co stanowi naruszenie określone przepisem art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego", które zgodnie z art. 22 ust. 3 oraz 24 ust. 3 ustawy SENT mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2. Podnoszona przez Skarżącego argumentacja nie stanowi nadzwyczajnych, losowych okoliczności, których nie mogła uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. Dolegliwość wynikająca z konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Jednocześnie ujawnione w sprawie okoliczności nie wskazują na interes publiczny, który przemawiałby za odstąpieniem od nałożenia kary.

A. D. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] w [...] reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

– art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności pominięcie przedłożonych przez stronę w toku postępowania dokumentów i wyjaśnienia przyczyn niedokonania zgłoszenia w systemie SENT, braku winy przewoźnika;

– art. 191 i art. 121 § 1 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych;

Ponadto pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny;

– art. 21 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, podczas gdy w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wyjawiają się okoliczności uzasadniające zwolnienie od kary ze względu na ważny interes podatnika;

– art. 12 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowa sprawa nie zakończyła się ostatecznie oraz nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych i powyższy przepis powinien być w sprawie zastosowany, a postępowanie umorzone.

Pełnomocnik Skarżącego zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu Organu, że wydanie decyzji nie narusza ważnego interesu przewoźnika lub też interesu publicznego oraz, że zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem zdarzeń losowych, zaś zastosowanie kary nie jest ponadprzeciętne w stosunku do stwierdzonych naruszeń i przestawionych przez stronę okoliczności.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Skarżącego podniósł, że pomimo oceny stanu majątkowego Skarżącego, organ nie dokonał dogłębnej analizy sytuacji ekonomicznej, w związku z rosnącymi kosztami prowadzonego przedsiębiorstwa. Skarżący nie wskazywał aby podstawą do przyznania ulgi była jedynie sama dolegliwość finansowa. Skarżący przedłożył na poparcie swojej argumentacji dokumentację księgową, w celu udokumentowania obecnych realnych i wysokich kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podkreślał w swoich wyjaśnieniach, że wykonuje stałą usługę dla odbiorcy towarów, w zakresie transportu. Brak zgłoszenia SENT w systemie SENT, były wynikiem błędu ludzkiego, którego nie można przypisać przewoźnikowi, a nie działaniem mającym na celu naruszenie prawa. Samo wszczęcie postępowania wywiera skutki represyjne i prewencyjne wskazane w ustawie wobec Skarżącego. Celem ustawodawcy było ograniczenie uszczuplenia budżetu poprzez nieuprawniony transport towarów wrażliwych. Wprowadzenie przepisu miało na celu skuteczną kontrolę obrotu tego rodzaju towarów. Skarżący wskazywał, że brak zgłoszenia nie był dokonany w sposób zamierzony, a wynikał z faktu, że Skarżący otrzymał informację o przewożonym towarze, jako neutralnym. Pomimo naruszenia określonego w protokole, nie doszło do uszczuplenia budżetu państwa jak również transport ten nie zagrażał takiemu uszczupleniu. Skarżący wykonał swoje obowiązki zgodnie z wiedza jaką posiadał przy zawieraniu zlecenia. Skarżący w momencie otrzymania zlecenia odbioru towaru od nadawcy, czy też przekroczenia granicy nie otrzymał od spedytora ani innego podmiotu nr zgłoszenia systemu SENT, klucza do zgłoszenia dla przewoźnika ani jakiejkolwiek informacji, że transportowany towar podlega zgłoszeniu do przedmiotowego systemu.

Końcowo pełnomocnik podniósł, że w dokumentach przewozowych, w które Skarżący został zaopatrzony przy załadunku (m.in. CMR, dokument dostawy Szallitolevel, Certyfikat of quality) nie został wskazany bezpośrednio kod towaru, który sugerowałby, że podlega on pod zgłoszenie w systemie SENT. Dodatkowo nazwa towaru w dokumentach przewozowych nie została oznaczona w języku polskim, co uniemożliwiało Skarżącemu jego jednoznaczną identyfikację. Skarżący nie podejmował towaru osobiście, tylko jego kierowca, który nie dokonywał zgłoszeń w systemie SENT. W zleceniu transportowym dodatkowo wskazane zostało, że przewożony towar jest produktem neutralnym co wskazuje, że nie jest pochodną kwasów polikarboksylowych i ich bezwodników, a dla których zarezerwowany jest kod CN 2917 ustawy SENT. Ponadto badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania. Przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko profiskalne, sprawiłoby że w zasadzie każda ulga, czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów byłaby udzielona w sprzeczności z powołanymi zasadami konstytucyjnymi, mimo że została przewidziana przez ustawodawcę. Ustawa SENT przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na przesłankę interesu publicznego, zatem niedopuszczalne jest ogólne stwierdzenie, że nie można odstąpić od nałożenia kary, gdyż takie działanie nie leży w interesie publicznym, bez wskazania przy tym konkretnych argumentów, odnoszących się do realiów rozpatrywanej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

I. Rozpoznana przez Sąd skarga okazała się niezasadna w całości swych zarzutów.

W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej, dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu.

Przedmiotem kontroli Sądu uczyniono w niniejszej sprawie decyzję administracyjną DIAS opartą na przepisach prawa materialnego wyrażonych w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 1857; ze zm.; zwana dalej ustawą SENT). Ustawa SENT w założeniach projektodawców miała być narzędziem do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonujących obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa (działania jako skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca, pośredniczący podmiot tytoniowy itp.). Jej przepisy miały na celu wprowadzenie zmian prawnych w obszarach, w których stwierdzono najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym. Nowe rozwiązania prawne miały wspomóc działania związane z efektywnym gromadzeniem podatków i innych opłat w celu ich późniejszej redystrybucji. Niezapłacone podatki powodują uszczuplenie wpływów do budżetu państwa i pośrednio nadmiernie obciążają uczciwych podatników. Dodatkowo skuteczny pobór podatków wyrównuje warunki prowadzenia działalności gospodarczej i istotnie wpływa na zmniejszenie poziomu zakłóceń gospodarczych (zob. rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, druk nr 1244).

System monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy SENT. Rodzaje towarów i paliw podlegających systemowi określono w art. 3 ust. 2 ustawy SENT, zaś wyłączenia spod tego systemu wyszczególniono w art. 3 ust. 4, 5a, 6, 7, 10 ustawy SENT.

Środkami technicznymi systemu SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu) są w świetle art. 4 ust. 1 ustawy SENT:

1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany w ustawie "rejestrem";

2) lokalizator;

3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.

Obowiązek przesłania zgłoszenia do rejestru w przypadku przewozu towaru z terytorium innego państwa został sprecyzowany w art. 6 ust. 1 i nast. ustawy SENT. Obowiązki przewoźnika przewożącego towar z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju określa precyzyjnie treść art. 6 ust. 3 ustawy SENT. Jeżeli przewóz odbywa się po drodze publicznej przewoźnik powinien uzupełnić zgłoszenie o:

a) dane przewoźnika obejmujące:

– imię i nazwisko albo nazwę,

– adres zamieszkania albo siedziby,

b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,

f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,

g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,

h) numer lokalizatora albo numer urządzenia; (...).

Sankcje administracyjną z tytułu nie uzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT przewidziano w art. 22 ust. 2 tej ustawy. Otóż w takim przypadku nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Należy w tym miejscu dodać, iż art. 22 ust. 2 został zmieniony przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy z dnia 10 maja 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1039) z dniem 14 czerwca 2018 r., czyli po dniu przeprowadzonej kontroli na drodze skarżącego przewoźnika. Organy kontroli zastosowały wobec strony przepisy łagodniejsze (lex benigior), co jest w pełni uzasadnione konstytucyjną zasadą ustrojową demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), a także wynikającą z niej regułą niedziałania prawa wstecz.

II. Z przekazanych do Sądu akt administracyjnych wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że skarżący przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju nie wykonał pomimo ciążącego na nim obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, czym ewidentnie naruszył przytoczoną wyżej dyspozycję art. 6 ust. 3 ustawy SENT. To ustalenie jasno zostało udowodnione protokołem z kontroli sporządzonym dnia 11 stycznia 2018 r. na podstawie art. 13 ust. 7 ustawy SENT. Wynika z niego, że skarżący przewoził towar: bezwodnik kwasu maleinowego o kodzie CN 29171400, o ciężarze 23000 kg, podlegający pod w/w ustawę, co nie jest przez niego kwestionowane. W czasie kontroli dokonano sprawdzenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i stwierdzono, że zgłoszenie jest niekompletnie wypełnione (brakowało m.in. danych przewoźnika i numerów rejestracyjnych środka transportu). Okoliczności faktyczne zostały przez Organy obu instancji należycie wykazane, dzięki czemu mogły stanowić oparcie dla ich działań orzeczniczych oraz kontrolnych Sądu. Dlatego nie można było potwierdzić zarzutów naruszenia przez DIAS art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 O.p.

Nałożenie kary z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT jest niezależne od winy przewoźnika w niedochowaniu przewidzianych w niej obowiązków. Sąd podziela stanowisko Organu o tym, że to na Skarżącym jako na podmiocie zajmującym się w sposób profesjonalny przewozem towaru podlegającym zgłoszeniu ciąży szczególny obowiązek ustalenia czy towar jaki przewozi nie generuje obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT. Swej odpowiedzialności Skarżący nie może skutecznie przerzucać na innych uczestników obrotu (tj. spedytora, nadawcy), tym bardziej że już wcześniej dokonywał On przewozu podlegającego przepisom systemu SENT, a przede wszystkim w momencie załadunku otrzymał wskazane w decyzji DIAS dokumenty dzięki, którym miał obiektywne możliwości powzięcia informacji o tym, że bezwodnik kwasu maleinowego z kodem o nr 29171400 podlega obowiązkowi zgłoszenia. Sąd może tylko potwierdzić ustalenie DIAS, że podany numer kodu towaru został ujawniony w dowodzie dostawy, co powinno ukierunkować Stronę na art. 3 ust. 2 lit. b ustawy SENT. Co więcej, nazwa towaru maleic anhydride umożliwiająca jego poprawną identyfikacje została podana w dokumencie o nazwie Certificate of Quality. Tak więc w istocie nic nie stało na przeszkodzie, aby uzupełnić zgłoszenie zgodnie z nakazem płynącym z art. 6 ust. 3 ustawy SENT. Nieotrzymanie numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie, potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy SENT, uzasadnia w świetle art. 10 ust. 1 i 3 ustawy SENT odmowę wykonania przewozu. Zatem przez rozpoczęciem przewozu przewoźnik powinien upewnić się czy zobligowany jest dokonać uzupełnienia zgłoszenia, a w przypadku nieotrzymania potrzebnych dokumentów winien odmówić wykonania zlecenia do czego obliguje w/w przepis. Powyższe wskazuje wyraźnie na słuszność twierdzenia Organu o tym, że wskazywana przez Skarżącego kwestia nieotrzymania przez niego potrzebnych informacji nie miała wpływu na ustalony wynik sprawy w postaci nałożenia kary pieniężnej.

Nie podlegał też uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1039; zwana dalej ustawą zmieniającą). Otóż w myśl tej regulacji materialnoprawnej : Do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się. Ustawa zmieniająca weszła w życie dnia 14 czerwca 2018 r., zaś postępowanie w sprawie skarżącego zostało wszczęte postanowieniem Naczelnika z dnia [...] lipca 2018 r. Zatem postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie zmian przewidzianych w ustawie zmieniającej. Dlatego art. 12 ustawy zmieniającej nie może mieć wobec skarżącego zastosowania, skoro dotyczy wyłącznie tych postępowań które wszczęto przed jej wejściem w życie. Postępowanie wobec skarżącego wszczęto już po dniu dokonania nowelizacji ustawy SENT. Nie ma dla tej regulacji znaczenia moment przeprowadzenia kontroli przewoźnika, tylko moment wszczęcia postępowania a jest nim niewątpliwie dzień po dokonaniu zmian w ustawie SENT. Konsekwencją tego jest także konieczność kierowania się w sprawie ukarania przewoźnika nowym stanem prawnym.

Na marginesie wspomnieć jednak należy, iż w myśl art. 30 ust. 4 ustawy SENT, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Przepisu ust. 3 nie stosuje się. W art. 30 ust. 4 ustawy SENT wskazano zaś, że w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie. Powyższy przepis ma na celu zniesienie odpowiedzialności administracyjnej z tytułu naruszenia obowiązków przewidzianych w związku z funkcjonowaniem systemu SENT, jeżeli stwierdzona nieprawidłowość nie spowodowała w swych konsekwencjach pomniejszenia należności budżetu z tytułu podatku VAT i podatku akcyzowego. To rozwiązanie łagodzące nie ma jednak zastosowania wobec skarżącego, gdyż pełnił on funkcje przewoźnika – art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy SENT. Kwestia ta została zauważona przez Organy obu instancji i nie wymaga rozwinięcia przez Sąd.

Nie budzi wątpliwości WSA argumentacja DIAS na temat braku podstaw do zastosowania wobec strony art. 24 ust. 1a ustawy SENT i nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 zł, gdyż nie wystąpiły w stanie faktycznym sprawy wszystkie określone w nim cztery przesłanki, tj.:

1) towar nie był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy,

2) należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający,

3) ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu

4) dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, za wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu.

Stwierdzone w toku kontroli i postępowania nieprawidłowości nie były wynikiem oczywistego błędu, gdyż polegały na nieuzupełnieniu wymaganych danych w zgłoszeniu – art. 6 ust. 3 ustawy SENT, co słusznie uwypuklono w odpowiedzi na skargę, a ponadto wiązały się z danymi dotyczącymi towaru – art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy SENT.

Przewoźnik nie wykazał też przesłanek umożliwiających Organowi na odstąpienie od kary pieniężnej, a wyrażonych we wskazanych w skardze przepisów art. 21 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

Otóż według art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Natomiast w myśl art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy SENT, do którego odsyłają powyższe unormowania umożliwiające odstąpienie brzmi: Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Wymaga w tym miejscu zauważania, iż podany w skardze art. 21 ust. 3 ustawy SENT, może podlegać zastosowaniu wyłącznie w odniesieniu do naruszeń przepisów określonych w art. 21 ust. 1 – 2d ustawy SENT. Żaden z wymienionych tam przypadków nie dotyczy jednak nieprawidłowości stwierdzonych w zachowaniu skarżącego przewoźnika, tj. naruszenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dane określone w art. 6 ust. 3 ustawy SENT. Zatem powyższy przepis nie mógł zostać zastosowany wobec strony poprzez odstąpienie od nałożenia kary, a tym samym nie mógł zostać przez DIAS naruszony jak twierdzi skarżący przewoźnik.

Rodzaj naruszenia przepisów ujawniony względem zachowania przewoźnika odpowiada natomiast treści art. 22 ust. 2 ustawy SENT, a to z kolei umożliwiało odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 w/w ustawy.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że skontrolowana decyzja DIAS bardzo szczegółowo analizuje sytuację strony w tym złożone przez nią dokumenty pod kątem zaistnienia przesłanek z w/w regulacji prawnej. Przeprowadzona przez Organ ocena zaistnienia ważnego interesu przewoźnika jak i interesu publicznego jest prawidłowa i przekonująca. Rozważono wszystkie przewidziane w tym przepisie dyrektywy ograniczające uznanie organu prowadzącego postępowanie w sprawie nałożenia kary. Zatem wykazano brak podstaw do zastosowania wobec Strony szczególnej konstrukcji prawnej w postaci ulgi w postaci niewymierzenia kary. Stanowi ona odstępstwo od reguły nakazującej nałożenie kary pieniężne, przez co może być stosowana w bardzo wyjątkowych przypadkach.

Organ słusznie podkreśla swej decyzji znaczenie okoliczności związanych z brakiem należytej staranności w wykonywaniu usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ewidentny brak tej staranności nie może stanowić argumentu za odstępstwem od nałożenia kary z tytułu nie uzupełnienia zgłoszenia w systemie SENT. Organ właściwie ocenił przedłożone przez przewoźnika dokumenty finansowe. Przekonująco konstatuje, że straty wygenerowane w okresie od października 2018 r. do kwietnia 2019 r. były wynikiem ponoszenia kosztów związanych z zakupem pojazdów samochodowych w postaci 6 ciągników i 5 naczep. Tak więc koszty te są w istocie konsekwencją rozwoju floty samochodowej skarżącej strony, świadczącą o co najmniej dobrej kondycji finansowej. Słusznie podkreślono w uzasadnieniu decyzji, że w postępowaniu administracyjnym strona nie zwracała uwagi na to, że znajduje się w niekorzystnej dla siebie sytuacji finansowej spowodowanej brakiem możliwości regulowania zobowiązań i pogorszeniem tej sytuacji w wyniku konieczności uiszczenia nałożonej przez Organy KAS kary pieniężnej. Dla negatywnej oceny złożonego wniosku ma również znaczenie to, że przewoźnik nie posiada zaległości w składkach ZUS; nie było wobec niego i nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji, trafnie DIAS podkreśla, że poniesienie kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł nie spowoduje utraty płynności finansowej i zagrożenia dla kontynuacji prowadzonej działalności transportowej. Żądane przez Skarżącego przykłady sytuacji, w których dopuszczalne byłoby zastosowanie ulgi zostały wyraźnie w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji podane, a są nimi bardzo zła sytuacja majątkowa wnioskodawcy, która nie została w tym postępowaniu udowodniona.

Zatem nie można było dopatrzyć się w sytuacji strony zaistnienia ważnego interesu, uzasadniającego odstępstwo od zasady ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie obowiązków ustawy SENT.

Dla Sądu nie ulega też wątpliwości, że za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia także, eksponowany w ustawie jako okoliczność mająca znosić sankcje, interes publiczny. Zgodzić się należy z Organem, że sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych nie daje wystarczającej podstawy, aby odstąpić od nałożenia kary. Jak słusznie pisze w swej decyzji Organ odwoławczy przyjęcie odmiennej oceny nie odpowiadałoby założeniom ustawodawcy, który przewidział bezpośrednie sankcje finansowe z tytułu niedopełnienia obowiązków o charakterze formalnym przez przewoźnika. Nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT, za które odpowiedzialny był przewoźnik godzi w interes publiczny skoro uniemożliwiało jak podkreśla DIAS monitorowanie kontroli przewozu na podstawie danych systemu. Dlatego Sąd podziela stanowisko Organ kontroli, iż w interesie publicznym leży nałożenie kary pieniężnej na skarżącego, który pomimo istniejących możliwości ustalenia rodzaju przewożonego towaru podlegającego przepisom SENT, naruszył w sposób niewątpliwy obowiązek prawny wynikający z art. 6 w ust. 3 ustawy SENT.

III. Zarzuty skargi wobec nie podlegającej wątpliwości co do zgodności z prawem procesowym i materialnym działań Organów KAS okazały się niezasadne, co musiało skutkować oddaleniem skargi. Dodać należy, iż Sąd, działając z urzędu poza granicami wyrażonych przez stronę zarzutów, nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować z zastosowaniem kompetencji kasacyjnych wobec przedmiotu skargi - art. 134 § 1 P.p.s.a.

Powyższe przyczyny obligowały Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.