Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 182/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 13, art. 14, art. 15
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 1, art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2470
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Wierzchowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego w Wierzchowie do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

A. B. (zwany dalej; "Stroną", "Skarżącym") w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w W. (zwanego dalej: "Dyrektorem", "Organem") z wnioskiem o udzielenie pisemnej odpowiedzi na następujące pytania:

- Czy w jednostce osadzeni posiadają jakikolwiek sprzęt służący

do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej?

- Ilu osadzonych posiada sprzęt i jaki konkretnie jest ten sprzęt będący w posiadaniu osadzonych?

Dyrektor odpowiedział na ww. wniosek w piśmie z dnia 10 maja

2022 r. (doręczonym stronie w tym samym dniu). Organ wskazał, że wniosek dotyczący udzielenia informacji na temat posiadania jakiekolwiek sprzętu służącego

do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej z podaniem dokładnej ilości osadzonych i konkretnego sprzętu, jaki jest w ich posiadaniu, nie stanowi informacji publicznej.

Zwracając się do Organu pismem z dnia 16 maja 2022 r., Strona zażądała wyjaśnienia przekroczenia 14-dniowego terminu. Następnie wskazała, że w niniejszym przypadku załatwienie sprawy polegało na udzieleniu odpowiedzi na jej wniosek, tj. na pismo z dnia 21 kwietnia 2022 r. Odpowiedź z dnia 10 maja 2022 r. została udzielona dopiero po 19 dniach. Ponadto Strona zadała pytanie komu powinna zgłosić takie przekroczenie terminu w celu pociągnięcia do odpowiedzialności osoby za to odpowiadającej.

W odpowiedzi na pismo z dnia 16 maja 2022 r. Dyrektor w piśmie z dnia 19 maja 2022 r. poinformował, że zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie

do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – zwanej dalej: "u.d.i.p.")

art. 13 ust. 1 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje

bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Oznacza to, że termin na udostępnienie informacji publicznej zaczyna biec od dnia następnego po dniu złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek do sekretariatu jednostki wpłynął w dniu 26 kwietnia 2022 r., o czym świadczyła pieczątka wpływu i dekretacja Dyrektora jednostki. Jak zatem wynikało z powyższego, termin udzielenia informacji mijał w dniu 10 maja

2022 r. i został zachowany.

Odnosząc się do pozostałej części wniosku, Organ poinformował, że w przypadku nieudzielenia informacji w terminie (art. 13 u.d.i.p.), wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność organu do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Strona w piśmie z dnia 6 czerwca 2022 r. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 21 kwietnia

2022 r., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, przekazała pismo do Dyrektora. Na dowód złożenia pisma otrzymała potwierdzenie odbioru korespondencji urzędowej ze stemplem i podpisem, z datą 22 kwietnia 2022 r. Odpowiedź była datowana na 10 maja 2022 r., a przekazana Skarżącemu o wiele później. Skarżący zauważył, że nawet przyjmując datę 10 maja 2022 r., to termin na udzielenie odpowiedzi i tak został przekroczony. Ustawa stanowi, że: "nie później niż w ciągu 14 dni", a w tym wypadku było dni 18.

Jednocześnie Skarżący wniósł o powiadomienie odpowiedniej prokuratury

o popełnieniu przestępstwa z art. 271 § 1 Kk i potwierdzeniu nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także niewyznaczanie rozprawy. Ponadto wniósł

o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów, tj.:

- z pisma Dyrektora Zakładu Karnego do Skarżącego z dnia 10 maja

2022 r. z pismem Skarżącego z dnia 21 kwietnia 2022 r. - na fakt udzielenia odpowiedzi Skarżącemu,

- z pisma Dyrektora Zakładu Karnego do Skarżącego z dnia 19 maja

2022 r. z pismem Skarżącego z dnia 16 maja 2022 r. - na fakt udzielenia odpowiedzi Skarżącemu.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do tego, że informacja dotycząca sprzętu służącego do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej przez osadzonych oraz liczby osadzonych nie stanowi informacji publicznej.

Następnie organ wyjaśnił, że wniosek strony został sporządzony 21 kwietnia

2022 r., natomiast przekazanie korespondencji przez Skarżącego i jej odebranie

w oddziale mieszkalnym nastąpiło w dniu 22 kwietnia 2022 r., o czym świadczyła odbita pieczęć na odwrocie koperty wraz z odnotowaną przez funkcjonariusza datą przyjęcia listu w oddziale mieszkalnym. Dalej organ opisał sposób przyjmowania korespondencji osadzonych oraz korespondencji urzędowej zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Zakładu Karnego. Wyjaśnił także jak przebiega doręczanie korespondencji w praktyce.

Podsumowując, organ stwierdził, że korespondencja od Skarżącego została odebrana w oddziale mieszkalnym w dniu 22 kwietnia 2022 r. przy kolacji. Kolejne dni, tj. 23 i 24 kwietnia 2022 r. to były dni weekendowe (sobota, niedziela), w których administracja zakładu nie pracuje, w związku z tym odebranie korespondencji przez funkcjonariusza działu ewidencji nastąpiło w dniu 25 kwietnia 2022 r., a jej przekazanie do sekretariatu w dniu 26 kwietnia, o czym świadczyła odbita pieczęć wpływu korespondencji. W ocenie organu termin udzielenia odpowiedzi na wniosek został zachowany. Odpowiedzi stronie udzielono w terminie, a jej otrzymanie Skarżący pokwitował własnoręcznym podpisem.

Pismem z dnia 14 listopada 2022 r. Skarżący wniósł o dostarczenie do sądu przez organ w celach dowodowych egzemplarza pisma z dnia 10 maja 2022 r. wraz z datą i podpisem potwierdzającym jego odbiór. W dniu 22 listopada 2022 r. Skarżący wniósł, aby organ dostarczył jako dowód w sprawie kserokopię strony dziennika korespondencyjnego, w którym zostało wpisane kto i kiedy przyjął w Zakładzie Karnym pismo Skarżącego z dnia 21 kwietnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw

(art. 3 § 2 pkt 9).

W rozpoznawanej sprawie Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w udostępnieniu informacji publicznej, o którą wnioskował w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu – 26 kwietnia 2022 r.), żądając udzielenia mu pisemnej odpowiedzi na następujące pytania: "Czy w tutejszej jednostce osadzeni posiadają jakikolwiek sprzęt służący do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej?". Zwrócił się także "o podanie dokładnie ilu osadzonych i jaki konkretnie sprzęt jest w ich posiadaniu?"

Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie jest kwestionowana ani w orzecznictwie sądów administracyjnych, ani w piśmiennictwie. Przyjmuje się też, że dopuszczalność takiej skargi zachodzi również wtedy, gdy strona - wbrew stanowisku organu - uznaje,

że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Ke 30/20).

Wskazać również należy, że jakkolwiek przepisy ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się,

że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por.: T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 3, pkt 107, LEX; wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 934/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 808/21). W doktrynie wskazuje się także, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (op. cit.). Zatem na gruncie ww. ustawy o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Na mocy ust. 2 art. 13 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p. dotyczący kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W przytoczonym powyżej art. 13 u.d.i.p. ustawodawca określił termin udostępnienia informacji publicznej, natomiast w art. 14 u.d.i.p. zawarł regulację dotyczącą formy, w jakiej należy udzielić informacji publicznej. W świetle art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2470 ze zm. – zwanej dalej: "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną (art. 1 u.s.w.).

Na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 ze zm.) minister kierujący działem administracji rządowej jest właściwy w sprawach z zakresu administracji rządowej określonych

w ustawie (...). W art. 5 tej ustawy ustawodawca wprowadził klasyfikację działów administracji rządowej, w tym ustanowił dział sprawiedliwości (pkt 20). Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy dział sprawiedliwość obejmuje sprawy wykonywania kar oraz środków wychowawczych i środka poprawczego orzeczonego przez sądy oraz sprawy pomocy postpenitencjarnej; a na mocy art. 24 ust. 4 Ministrowi Sprawiedliwości podlega Centralny Zarząd Służby Więziennej oraz Szef Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.s.w. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53, z późn. zm.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 u.s.w. do podstawowych zadań Służby Więziennej należy prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych. Na podstawie art. 7 pkt 3 u.s.w. dyrektor zakładu karnego jest jej organem.

W związku z powyższym istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji zawartych we wniosku Skarżącego, a dotyczących posiadania przez osadzonych sprzętu służącego do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej, a także sprecyzowania liczby osadzonych i sprzętu, którym dysponują, stanowi informację publiczną, a w konsekwencji czy organ z uwagi na udzieloną w tym zakresie Skarżącemu odpowiedź zawartą w piśmie z dnia 10 maja 2022 r. - odmawiającą wskazanym informacjom żądanym przez Skarżącego charakteru informacji publicznej – dopuścił się i czy pozostaje nadal w bezczynności.

Pierwszą kwestią sporną jest to w jakiej dacie wniosek skarżącego o udostępnienie wymienionej na wstępie informacji został skutecznie złożony do organu. Strona uznaje, że jest to dzień 22 kwietnia 2022 r., tj. dzień odbioru pisma przez funkcjonariusza, potwierdzony na kopercie przez pieczątkę o treści "Zakład Karny w W. Oddział III. 22.04.2022 r. data odbioru korespondencji" Natomiast wg organu datą tą jest dzień 26 kwietnia 2022 r. tj. dzień przekazania ww. korespondencji do sekretariatu organu. W efekcie strona uznaje, że odpowiedź udzielona w dniu 10 maja 2022 r. nastąpiła po terminie wynikającym z 13 ust. 1 u.d.i.p., natomiast organ uważa, że nastąpiła ona w terminie.

Zdaniem Sądu w powyższym sporze należy przyznać rację skarżącemu. Nie mają znaczenia dla tej oceny wewnętrzne uregulowania organu. Istotny dla zachowania/liczenia terminów jest dzień przekazania korespondencji funkcjonariuszowi przez osadzonego. Gdyby uznać, że decydujący jest dzień przekazania korespondencji przez funkcjonariusza do sekretariatu organu, to oznaczałoby, że to od woli funkcjonariusza zależałoby w jakim dniu strona skutecznie składa pismo. Funkcjonariusz składając pismo do sekretariatu w dowolnym dniu mógłby w ten sposób decydować czy strona zachowała termin do dokonania czynności od których zależą jej prawa. Taka interpretacja nie może zyskać akceptacji Sądu.

Z zestawienia powyższych dat wynika zatem, że informacja została udostępniona skarżącemu po upływie 14 dni od złożenia wniosku, z naruszeniem art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Niezależnie od powyższego w dalszej kolejności zauważyć należy, że zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, jak i działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym prawo to obejmuje dostęp do dokumentów. Termin "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że analiza powołanego przepisu wskazuje, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1975/18).

Z kolei przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, zaliczając do nich m.in.: informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. f); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f); majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a). Przy czym stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że informacje,

o które wnosił Skarżący w ww. wniosku stanowią informację publiczną w rozumieniu

art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając przytoczony wyżej zakres pojęcia informacji publicznej należy stwierdzić, że wnioskowane przez Skarżącego informacje związane są z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest Dyrektor Zakładu Karnego, tak w znaczeniu podmiotowym jak i przedmiotowym. W pierwszym znaczeniu dotyczy informacji odnoszących się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencji, a także w odniesieniu do danych publicznych zawartych w dokumentach urzędowych odnoszących się do tego organu czy też osób wykonujących w ramach struktury tego organu funkcje publiczne. W znaczeniu przedmiotowym, tj. odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej, do której podstawowych zadań należy m.in. prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych (art. 2 ust. 2 pkt 1 u.s.w.); zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności

lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej(art. 2 ust. 2 pkt 3 u.s.w.); humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności (art. 2 ust. 2 pkt 4 u.s.w.); edukacja prawna młodzieży związana z prewencją przestępstw (art. 2 ust. 2 pkt 10 u.s.w.).

Wobec tego, należy stwierdzić, że informacja dotycząca ilości osadzonych,

z wyszczególnieniem jaki oni posiadają sprzęt służący do samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy wykonywania zadań Służby Więziennej realizowanych w Zakładzie Karnym

w odniesieniu do osób osadzonych w Zakładzie. Tym bardziej stanowi taką informacje jeśli sprzęt stanowi majątek Skarbu Państwa którym zarządza organ. Należy wskazać, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej (a nawet podmioty niebędące organami administracji publicznej), treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08).

Ze względu na powyższe, uznać zatem należało, że ww. informacja, dotycząca osadzonych osób i sprzętu, z jakiego korzystają stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Nie budzi wątpliwości, że w świetle przytoczonej regulacji prawnej służący więźniom lub osobom aresztowanym sprzęt do samokształcenia, którym dysponuje Dyrektor Zakładu Karnego, stanowi majątek podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. A zatem Dyrektor Zakładu Karnego jest zobowiązany udzielić informacji publicznej w tym przedmiocie. Przy tym nie ma znaczenia czy niezbędne dane będą pochodziły z odpowiednich ewidencji, rejestrów czy też notatek służbowych funkcjonariuszy.

Z uwagi na przedstawione rozważania, wskazujące, że zakres przedmiotowy analizowanego żądania Skarżącego stanowi – wbrew stanowisku organu - informację publiczną, to jednocześnie Sąd zaznacza, że nie oznacza to, iż adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej (Dyrektor Zakładu Karnego) każdorazowo jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z wszystkimi takimi informacjami. Zastrzec należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl natomiast art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy stan faktyczny sprawy, opis zdarzeń, ich charakter i okoliczności, nawet po usunięciu imienia nazwiska uczestników postępowania, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11).

W ocenie Sądu, skoro objęta wnioskiem skarżącego informacja stanowi informację publiczną, a Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, to w niniejszej sprawie podmiot ten był zobowiązany do załatwienia złożonego wniosku we wskazanym zakresie we właściwym trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należało zatem albo udostępnić w formie czynności materialno-technicznej (pismem) w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., żądaną przez Skarżącego informację albo odmówić jej udostępnienia decyzją (w trybie art. 16 u.d.i.p.), gdyby organ uznał, że zachodzą przeszkody do jej udostępnienia z art. 5 u.d.i.p. Ewentualnie - gdyby organ uznał, że wnioskowana informacja ma walor informacji przetworzonej - należało w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wezwać skarżącego do wykazania przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Dotychczasowy brak udostępnienia informacji publicznej i brak rozstrzygnięć procesowych w tym zakresie powoduje, że organ pozostaje w bezczynności, albowiem w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu obowiązanego do uczynienia zadość temu obowiązkowi, zaś objęta żądaniem informacja stanowi informację publiczną, wniosek Skarżącego powinien zostać załatwiony w trybie uregulowanym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady poprzez udzielenie żądanej informacji, chyba że zachodzą przesłanki przesądzające o ograniczeniu prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej.

Z uwagi na powyższe Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego w W. do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z dnia 21 kwietnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd oceniając charakter bezczynności, jak tego wymaga

art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, skoro bezczynność wynikała z przekonania organu, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, zaś organ udzielił odpowiedzi na wniosek strony i to jeszcze przed wniesieniem skargi. W istocie regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (ww.orzeczenia.nsa.gov.pl).