Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 38/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J.C. i A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A.G. i J.C. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [....] Prezydent Miasta K. orzekł:

← w pkt 1 o odmowie wypłaty na rzecz J.C. zwaloryzowanego odszkodowania za udział przypadający z tytułu dziedziczenia po J.S. - ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] na rzecz M.P. za wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1951 r. Nr [....] nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [....] o pow. 3425 m2 obj. Lwh [....] ,

← w pkt 2 o odmowie wypłaty na rzecz A.L. i C.P. zwaloryzowanego odszkodowania za udział przypadający z tytułu dziedziczenia po K.P. ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] na rzecz M.P. za wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1951 r. Nr [....] nieruchomość oznaczoną jako parcela [....] o pow. 3425 m2 obj. Lwh [....] ,

← w pkt 3 o umorzeniu postępowania w sprawie o wypłatę na rzecz A.G. , M.S. i J.S. zwaloryzowanego odszkodowania - za udział przypadający z tytułu dziedziczenia po J.S. - ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] na rzecz M.P. za wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1951 r. Nr [....] nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [....] o pow. 3425 m2 obj. Lwh [....] .

Organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż ustalone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] odszkodowanie zostało wypłacone osobie uprawnionej tj. M.P. Dodatkowo organ I instancji wskazał na przedawnienie roszczenia o wypłatę odszkodowania w niniejszej sprawie.

Od decyzji Prezydenta Miasta K. odwołanie złożyła J.C. , zarzucając m. in. nienależyte wyjaśnienie sprawy i bezzasadne uznanie, iż roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu. Zaznaczyła, że w postępowaniu nie ujawniono dokumentów świadczących o tym, aby wypłacono odszkodowanie za nieruchomość M.P. , jak również wskazujących aby do takiej wypłaty nie doszło.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 18 listopada 2016 r., znak [....] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23) utrzymał w mocy pkt 1 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 kwietnia 2016 r.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie złożone zostało tylko przez J.C. , reprezentowaną przez A.G. tj. od punktu 1 zaskarżonej decyzji, której rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy.

W związku z tym w pozostałym zakresie, tj. w pkt 2 i 3 wymieniona wyżej decyzja organu I instancji wobec niezaskarżenia stała się ostateczna.

Wojewoda przypomniał, że A.G. wystąpiła z wnioskiem o wykonanie orzeczenia o odszkodowaniu z dnia 29 września 1951 r. poprzez wypłatę na rzecz osób uprawnionych zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za wywłaszczona działkę nr [....] , które zdaniem wnioskodawczyni nigdy nie zostało wypłacone.

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1951 r. nr [....] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy [....] i budowę miasta [....] m. in. parcelę l. kat. [....] stanowiącą własność M.P. oraz parcelę l. kat. [....] i l. kat. [....] stanowiącą własność M.P. z [....] i W.P.

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] orzeczono o ustaleniu odszkodowania w kwocie 3583,92 na rzecz M.P. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako parcela l. kat. [....](z adnotacją "Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. stwierdza, że orzeczenie powyższe jest prawomocne. [....] dnia [....] ").

Z kolei orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 16 listopada 1951 r. nr [....] orzeczono o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 15 830,20 zł na rzecz M.P. (w kwocie 7915,10 zł) i W.P. (w kwocie 7915,10 zł) z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako parcela l. kat. [....] i parcela l. kat. [....] . W/w orzeczenia o odszkodowaniu wydane zostały na wniosek pełnomocnika dla spraw wywłaszczeniowych Dyrekcji Budowy Miasta [....] .

Zgodnie z w/w orzeczeniami o odszkodowaniu podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania była Dyrekcja Budowy Miasta [....] za pośrednictwem Banku [....] w K. w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Prezydium Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1950 r.

Jak ustalono w ramach prowadzonego postępowania spadkobiercami M.P. są J.S. , K.P. i S.P. Spadkobiercą J.S. jest J.C. , a spadkobiercami K.P. są A.L. i C.P. Osoby te wystąpiły z wnioskiem o wypłatę odszkodowania w niniejszej sprawie.

Pomimo podejmowanych czynności w sprawie organowi I instancji nie udało się odnaleźć bezpośrednich dokumentów świadczących o tym, aby kwota odszkodowania ustalona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] została wypłacona osobie uprawnionej lub złożona do depozytu sądowego. Uwzględniając jednak przeprowadzone przez organ i instancji postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodzić się należało z organem I instancji, iż zgromadzone w sprawie dowody pośrednie pozwalają na uznanie, że ustalone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 29 września 1951 r. Nr [....] odszkodowanie zostało wypłacone osobie uprawnionej tj. M.P.

W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił bowiem, iż z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [....] i l. kat. [....] kwoty odszkodowania zostały przyjęte przez Sąd Powiatowy dla miasta K. do depozytu sądowego, gdyż M.P. i W.P. odmówili przyjęcia należnego im świadczenia. W repertoriach w/w sądu nie ujawniono natomiast postępowania dotyczącego złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania za wywłaszczoną parcelę l. kat. [....] .

Pismem z dnia 2 września 2011 r. nr [....] [....] S.A. Oddział w K. poinformował organ prowadzący postępowanie, iż odnaleziono wyciąg z wykazu hipotecznego wywłaszczonych parcel w byłej gminie kat. [....] obejmujący parcelę l. kat. [....] z adnotacją, że wywłaszczającym był Zakład [....] oraz z odręczną adnotacją w kolumnie "Co znajduje się na parceli..." - "zapłacono". Wg tej informacji odszkodowanie zostało wypłacone, a nie złożone do depozytu sądowego, przy czym nie zostało ono wypłacone przez [....], a przez ZOR I. W tym miejscu na uwagę zasługuje również okoliczność, iż w przesłanym wyciągu w pozycji dotyczącej K.K. w kolumnie "Co znajduje się na parceli.." zawarto adnotację "[....] 481/55 zł 48,20", co wskazuje, iż w kolumnie tej oznaczono sposób zapłaty odszkodowania poprzez złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego.

Z informacji przekazanej przez [....] S.A. Oddział w K. wynika zatem, że odszkodowanie za wywłaszczoną parcelę l. kat. [....] nie było złożone do depozytu sądowego i zostało wypłacone.

W toku postępowania odwoławczego pozyskano czytelniejszą kopię wyciągu z wykazu hipotecznego wywłaszczonych parcel w gminie katastralnej [....] , niż ta znajdująca się w aktach sprawy organu I instancji, przesłana jako załącznik do pisma z dnia 2 września 2011 r.

W trakcie przesłuchania w trybie art. 86 k.p.a. A.G. zeznała, że: "Z tego co mi mówiła mama moja babcia, czyli M.P. nigdy nie pobrała odszkodowania z tytułu wywłaszczenia parceli l. kat. [....] gdyż uważała, że było ono zbyt niskie. Z tego co wiem mama wcześniej nie starała się o uzyskiwanie tego odszkodowania." Wojewoda zgodził się z organem I instancji, iż oceniając oświadczenia A.G. należy zauważyć, że wiedza tej osoby o wywłaszczeniu dokonanym na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 kwietnia 1951 r. Nr. [....] nie jest pełna i opiera się przede wszystkim na "przekazach rodzinnych", informacjach przekazanych przez mamę, które trudno zweryfikować z uwagi na śmierć J.S. , a tym samym w/w oświadczenia nie mogą być uznane za jednoznaczny dowód potwierdzający brak wypłaty kwoty odszkodowania za parcelę l. kat. [....] . Należy zauważyć zatem, iż w świetle informacji [....] S.A. Oddział w K. takie przekazy rodzinne o odmowie przyjęcia odszkodowania (w konsekwencji złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego) mogły dotyczyć parceli l. kat. [....] i l. kat. [....] , które objęte były tym samym orzeczeniem o wywłaszczeniu, natomiast w chwili obecnej złożone oświadczenie nie może zostać zweryfikowane czy też doprecyzowane ze względu na śmierć M.P. i J.S.

Przypomniano, że obowiązujące w czasie wywłaszczenia akty prawne regulowały zasady przechowywania akt księgowych oraz wskazywały na 6-5 letni okres przechowywania akt/dokumentów księgowych i ich niszczenia.

Mając na uwadze fakt, iż jak wykazało postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, archiwalna dokumentacja dotycząca wypłat odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone w latach ubiegłych jest niepełna, wybrakowana czy też podlega zniszczeniu po upływie okresu przewidzianego stosownymi przepisami do ich przechowywania, uwzględniając wskazane powyżej okoliczności w postaci dowodu świadczącego, iż zgodnie z informacjami [....] A.A. Odział w K. z tytułu wywłaszczenia parceli [....] doszło do wypłaty odszkodowania, o czym świadczy adnotacja na wyciągu z wykazu hipotecznego wywłaszczonych parcel w gminie katastralnej [....] , w ocenie organu odwoławczego nie można obecnie przyjąć, iż omawiane w niniejszej sprawie odszkodowanie nie zostało wypłacone osobie uprawnionej.

Wojewoda [....] podsumowując powyższe rozważania stwierdził, iż pomimo nieodnalezienia w niniejszym postępowaniu przez Prezydenta Miasta K. dokumentów o charakterze pierwotnym tzn. takich, które mogłyby stanowić najbardziej wiarygodne i precyzyjne źródło informacji na temat wypłaty odszkodowania, to ogólnie postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji w tym zakresie należy ocenić pozytywnie. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą, Prezydent Miasta K. skorzystał z dowodów pochodnych dopiero po nieskutecznych próbach pozyskania wyżej wspomnianych dowodów pierwotnych. Z akt sprawy wynika w szczególności, iż organ I instancji podejmował próby pozyskania istotnych w sprawie dokumentów, których nie udało się jednak odnaleźć. Tym samym poczynione w sprawie przez organ I instancji ustalenia należy ocenić jako prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia roszczenia o odszkodowanie zauważono występującą rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie w przedmiocie charakteru roszczenia o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, tj. czy ma on charakter cywilnoprawny i jako takie - stosownie do regulacji zawartej w art. 117 i następnych Kodeksu cywilnego - ulega przedawnieniu po upływie 10 lat czy też nie. Niemniej jednak w niniejszej sprawie istotną okolicznością uzasadniającą odmowę wypłaty na rzecz J.C. zwaloryzowanego odszkodowania było natomiast ustalenie, iż omawiane w niniejszej sprawie odszkodowanie zostało wypłacone.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.C. i A.G. , zarzucając jej nienależyte wyjaśnienie sprawy, obrazę art. 7, 8, 9 i 12 k.p.a., bezzasadne uznanie, że odszkodowanie zostało wypłacone oraz że roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu. Zarzucono, że w postępowaniu nie ustalono czy kiedykolwiek i komu wypłacono odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości - co jest kluczową okolicznością, którą należało z urzędu ustalić w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej podstawą rozstrzygnięcia nie mogą być tzw. "dowody pośrednie". Niezachowanie kompletnych akt archiwalnych to fakt, który nie może działać na niekorzyść wnioskodawców. Bez znaczenia zdaniem skarżących jest pismo [....] z dnia 2 września 2011 r., bowiem "nic z niego nie wynika".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] i wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, za wyjątkiem spraw wymienionych w art. 57a p.p.s.a.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Sąd z urzędu dostrzegł wadliwość zaskarżonej decyzji polegającą na jedynie częściowym rozpoznaniu wniesionego odwołania.

Odwołanie od decyzji I instancji wniosła J.C. , reprezentowana przez A.G. Z treści odwołania w żaden sposób nie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest tylko pierwszy punkt decyzji Prezydenta Miasta K. Pismo zatytułowano "ODWOŁANIE od decyzji Prezydenta Miasta K. (...:)", również w uzasadnieniu znajduje się stwierdzenie "Decyzja Prezydenta jest bezzasadna".

Wojewoda [....] w zaskarżonej decyzji zawarł swego rodzaju domniemanie: "odwołanie złożone zostało tylko przez Panią J.C. reprezentowaną przez A.G. tj. od punktu 1 zaskarżonej decyzji, której rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy. W związku z tym w pozostałym zakresie tj. w pkt 2 i 3 wymieniona wyżej decyzja organu I instancji wobec niezaskarżenia stała się ostateczna".

Organ odwoławczy zastosował w tym przypadku instytucję zwaną "gravamen", pozwalającą stronie zaskarżyć jedynie tę część orzeczenia, która dotyczy jej praw lub obowiązków. Instytucja ta jednak nie występuje w polskim postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przepisu tego wynika, że każda strona postępowania może zaskarżyć decyzję administracyjną w całości, niezależnie od tego, czy i w jakiej części decyzja ta rozstrzyga bezpośrednio o prawach lub obowiązkach tej strony. Tylko od woli autora odwołania zleży, czy tym środkiem zaskarżenia obejmie całość rozstrzygnięcia organu I instancji, czy też jego poszczególne części. To strona jest dysponentem wnoszonego środka zaskarżenia, organ odwoławczy ma natomiast obowiązek rozpoznać w całości wniesiony środek prawny.

Z treści odwołania wynika bez żadnych wątpliwości, że wolą jego autorki było zakwestionowanie całej decyzji Prezydenta Miasta K. Nie miał więc racji Wojewoda [....] stwierdzając, że zaskarżono jedynie 1 punkt tej decyzji, zaś w pozostałym zakresie stała się ona ostateczna. Rozpatrzenie odwołania jedynie w części stanowiło naruszenie art. 15 oraz art. 138 k.p.a., bowiem w ten sposób pozbawiono stronę możliwości zweryfikowania części decyzji przez organ II instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [....] przeprowadzi postępowanie odwoławcze w pełnym zakresie tj. zgodnie z wolą strony, która wniosła odwołanie.

Jednocześnie kontrola sądowa zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie rozpoznanego odwołania od pkt. I decyzji pozwala pozytywnie zweryfikować rozstrzygnięcie o odmowie wypłaty odszkodowania.

Organy administracji ustaliły na jakiej podstawie nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości, kto był wówczas jej właścicielem, komu przyznane zostało odszkodowanie i kto obecnie jest następcą prawnym osób uprawnionych do odszkodowania. Ustalenia te zostały dokonane prawidłowo i nie budzą wątpliwości.

Sporne pomiędzy stronami jest natomiast ustalenie, czy doszło do wypłaty osobom uprawnionym odszkodowania za parcelę l. kat. [....] .

Organy prowadzące postępowanie podjęły wszelkie starania celem ustalenia, czy odszkodowanie za parcelę l. kat. [....] zostało wypłacone bądź przekazane do depozytu sądowego. Prezydent Miasta K. przed wydaniem decyzji prowadził bardzo szeroko zakrojone poszukiwania dokumentów archiwalnych. Na skutek tych działań zebrano część dokumentacji, zaś do co pozostałej części ustalono, że nie istnieje - z uwagi na znaczny upływ czasu (od wydania decyzji ustalającej odszkodowanie do wydania decyzji w niniejszej sprawie minęło 65 lat).

W tym kontekście nie można zgodzić się ze skarżącą, iż mamy do czynienia z "bałaganem archiwalnym". Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że okres przechowywania dokumentów bankowych wynosił 6 lat, a w późniejszym okresie 5 lat. Brak zachowania takich dokumentów po 65 latach nie świadczy o czyimkolwiek zaniedbaniu.

Zebrane dowody zostały szczegółowo omówione i przeanalizowane przez organ I i II instancji. Przeprowadzonemu procesowi myślowemu nie można zarzucić wadliwości. Niewątpliwie brak jest dowodu bezpośredniego wskazującego na wypłacenie przedmiotowego odszkodowania M.P. Kopie dokumentacji przekazanej przez [....] są mało czytelne, ponadto nie wiadomo kto poczynił odręczne adnotacje na tych dokumentach. Jednakże fakt przekazania odszkodowania za dwie pozostałe wywłaszczone nieruchomości do depozytu sądowego i brak dokumentów wskazujących na przekazanie do depozytu sądowego odszkodowania za parcelę l. kat. [....] (wywłaszczoną tą samą decyzją co dwie pozostałe nieruchomości) może sugerować, że to odszkodowanie zostało odebrane przez osobę uprawnioną. Również zeznania A.G. zostały ocenione w sposób prawidłowy - jako oparte na przekazach rodzinnych, które mogą być niewiarygodne.

W kwestii tzw. "dowodów pośrednich", które zdaniem skarżącej nie mogą być podstawą do ustaleń faktycznych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wprowadza tzw. swobodną ocenę dowodów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. I OSK 484/15 (LEX nr 2118772) istota zasady swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Niewątpliwie swobodna ocena nie oznacza oceny dowolnej, gdyż organ w uzasadnieniu decyzji musi wykazać dlaczego przyjął taki, a nie inny stan jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Przepis art. 80 k.p.a. nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie wg swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne.

W orzecznictwie dopuszcza się czynienie ustaleń faktycznych na podstawie tzw. dowodów pośrednich w sytuacji, gdy przeprowadzenie dowodu bezpośredniego jest niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2015 r., sygn. I OSK 552/14 (LEX nr 1985946) wskazał: "Dokumenty zgromadzone w postępowaniu zwykłym stanowią bowiem tzw. dowody bezpośrednie, które są najistotniejsze z punktu widzenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego nie mogło natomiast znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ większość akt postępowania nie zachowała się. W tej sytuacji przypisanie przez Ministra równorzędnego znaczenia dowodom pośrednim, dzięki którym można ustalić istotne dla rozstrzygnięcia fakty, należy uznać za celowe i uzasadnione". Z koeli w wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. II OSK 991/12 (LEX nr 1328871) NSA wskazał, że "jeżeli w sprawie organ może skorzystać z dowodów bezpośrednich, a więc są one w aktach sprawy bądź ich uzyskanie jest możliwe, to zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 370/88, ONSA 1988/2/95 czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1999 r., I SA/Lu 1456/97, LEX Nr 38223)".

W rozpatrywanej sprawie dowody bezpośrednie, z których jednoznacznie wynikałby fakt wypłacenia odszkodowania osobie uprawnionej nie zostały odnalezione, mimo usilnych starań Prezydenta Miasta K. Dopuszczalne więc było poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o te dowody, które organowi I instancji udało się zgromadzić w sprawie. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że fakt niezachowania kompletnych akt archiwalnych został przez organy rozstrzygające sprawę oceniony na niekorzyść wnioskodawców.

Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd przedstawiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Lu 568/14 (który został powołany w decyzjach organów obu instancji): "W sytuacji, gdy tego rodzaju dokumentacja, jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji księgowej (bankowej) i zniszczeniu dowodów wypłaty. Jakkolwiek zatem organy administracji orzekające w niniejszej sprawie były w stanie zgromadzić tylko dowody pośrednie, to nie można im zarzucić, że nie zebrały one pełnego materiału dowodnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy".

Rację ma skarżąca, że wyrok ten został wydany w innej sprawie i nie ma dla rozstrzygnięcia tej sprawy mocy wiążącej, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela tok rozumowania przedstawiony powyżej i uznaje go za własny.

Po wyczerpującym zebraniu i rozważeniu zebranego materiału dowodowego organy obu instancji doszły do wniosku, że odszkodowanie za parcelę l. kat. [....] zostało wypłacone osobie uprawnionej i w ocenie Sądu wniosek ten jest prawidłowy.

Organ I instancji wskazał, że wniosek o wypłatę odszkodowania w niniejszej sprawie "nie zasługuje także na uwzględnienie z powodu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego". Trzeba zauważyć, że ustalenie, że odszkodowanie zostało wypłacone wyklucza przyjęcie, że uległo ono przedawnieniu. Roszczenie to zostało bowiem zrealizowane - wygasło na skutek spełnienia świadczenia, do którego wierzyciel był zobowiązany. Zwrócił na to uwagę organ odwoławczy, wskazując na końcu zaskarżonej decyzji, że "okolicznością uzasadniającą odmowę wypłaty (...) zwaloryzowanego odszkodowania (...) było natomiast ustalenie, iż omawiane w niniejszej sprawie odszkodowanie zostało wypłacone".

Na marginesie można jednak zauważyć, że nawet gdyby przedmiotowe odszkodowanie nie zostało wypłacone, to roszczenie o jego wypłatę uległoby przedawnieniu z dniem 1 lutego 1955 roku, na mocy szczególnego przepisu art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 9 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej powyższy dekret (Dz. U. z 1952 r. nr 4 poz. 25).

Uwzględniając wszystkie powyższe rozważania należało uznać, że w zakresie, w jakim odwołanie zostało rozpoznane - zaskarżona decyzji w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami postępowania administracyjnego (zwłaszcza zaś z zasadami postępowania dowodowego) rozstrzygała kwestię odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Z uwagi na nierozpoznanie całości odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta K. tj. nierozpoznanie środka prawnego skierowanego przeciwko pkt 2 i 3 tej decyzji zaskarżona decyzja Wojewody [....] musiała zostać uchylona na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c". p.p.s.a.