Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 354/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 73 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania E. N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] ustalającą kwotę nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 80.032,26 zł, uzyskanych na mocy decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 10 maja 2006 r., do Biura ARiMR

wpłynął wniosek E. N. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Skarżąca zadeklarowała w nim użytkowanie jedenastu działek rolnych o powierzchni łącznej135,71 ha.

Na podstawie powyższego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

decyzją Nr [...] z dnia [...] przyznał E. N. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006, w łącznej kwocie 80 032,26 zł, na którą składały się 37 493,96 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz 42 538,30 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej.

Płatności zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu 6 grudnia 2006r.

W wyniku przeprowadzonej w dniach 16 i 20 lutego 2007 r. kontroli

w gospodarstwie rolnym skarżącej, inspektorzy terenowi stwierdzili, że działka rolna oznaczona literą I o powierzchni 1,16 ha, na której deklarowana była uprawa mieszanki zbożowej - nie była użytkowana rolniczo, na działce rolnej nr 897/1, oznaczonej literą K o powierzchni 98 ha, na której deklarowana była uprawa trawy na gruntach rolnych, wykryto tylko 13 ha deklarowanych traw na gruntach ornych (działka K1 - 12,67 ha, K3 - 0,33 ha) oraz 7,44 ha ugoru, pozostałą powierzchnię tej działki inspektorzy uznali za grunty nieużytkowane rolniczo, gdyż stwierdzili na niej chwasty wieloletnie oraz siewki drzew. Na działce rolnej G o powierzchni 24,00 ha, na której deklarowana była uprawa mieszanki zbożowej, stwierdzono jedynie 11,76 ha deklarowanej mieszanki zbożowej, a pozostałą powierzchnię inspektorzy uznali za grunt nieużytkowany rolniczo.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, od której strona złożyła odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia organ odwoławczy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, w której uchylił decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz odmówił E. N. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Na skutek odwołania strony Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał [...] decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, w której uchylił decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz odmówił E. N. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. Z jej uzasadnienia wynika, że przedeklarowanie powierzchni użytkowanej rolniczo w obu schematach pomocowych wynosiło jednakowo 263,74%. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Po wniesieniu przez stronę skargi decyzja ta została uchylona wyrokiem WSA w Kielcach z dnia [...] sygn. akt [...] w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej, w pozostałej zaś części skarga została oddalona.

Rozpoznając ponownie sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

decyzją z dnia [...] uchylił decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z [...] oraz odmówił E. N. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Rozpoznając odwołanie strony organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Po rozpoznaniu skargi E. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Kielcach w dniu [...] w sprawie o sygn. akt [...] wydał wyrok, w którym stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią

w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej (pkt I orzeczenia) oraz uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią

w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej (pkt II orzeczenia).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] wydał decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania E. N. jednolitej płatności do gruntów rolnych na rok 2006

z naruszeniem prawa. Ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do jej przyznania wynosiła 44,75 ha, opierając się na raporcie z kontroli na miejscu przeprowadzonej

w dniach 16 i 20 lutego 2007 r., podczas której inspektorzy terenowi stwierdzili, że powierzchnie działek rolnych A, B, C, D, E, F, H, J kwalifikują się w całości do przyznania płatności JPO oraz stwierdzili, iż do płatności tej kwalifikuje się na działce G powierzchnia 11,76 ha i na działce K powierzchnia 20,44 ha (składająca się

z powierzchni traw: K1 - 12,67 ha i K3 - 0,33 ha oraz powierzchni ugorów: działki K2 - 0,90 ha, K4 - 2,16 ha i K5 - 4,38 ha). Pozostałą powierzchnię działki ewidencyjnej nr 897/1 uznano za nieużytkowaną rolniczo w 2006 r. Organ podkreślił, iż raport

z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach 16 i 20 lutego 2007 r. ma dla organów ARiMR największą wartość dowodową. Działka ewidencyjna nr 897/1 ma powierzchnię całkowitą 98,97 ha, z czego strona zgłosiła do płatności jako działkę rolną K (trawy na gruntach ornych) powierzchnię 98 ha. Kontrola na miejscu działki rolnej K została przeprowadzona w dniu 16 lutego 2007 r., natomiast pozostałe działki skontrolowano w dniu 20 lutego 2007r. Fakt, że kontrola wykonana była

w ciągu dwóch dni wynikał z dużej powierzchni działki rolnej K - pomiarów dokonano urządzeniem GPS, co oznacza że inspektorzy terenowi byli zmuszeni do przejścia wzdłuż granic upraw (traw) i ugorów, wykonali dużą ilość zdjęć, których numery nanieśli na sporządzony szkic. Poza tym, na szkic ten nanieśli także położenie drzew. Powyższe pokrywa się z wykonanymi przez nich fotografiami i świadczy

o tym, iż praktycznie byli zmuszeni obejść i dotrzeć w każde z miejsc (obrzeża, boki

i centrum) działki i poddać je oględzinom.

E. N. nie wniosła odwołania od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i stała się ona ostateczna.

Organ wyjaśnił, że przedstawiony powyżej stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że na rachunek bankowy E. N. w dniu 6 grudnia 2006 r. zostały przekazane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006, w łącznej kwocie 80 032,26 zł, na którą składały się:

- 37 493,96 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz

- 42 538,30 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej.

Natomiast zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...]oraz ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

z [...] ww. płatności E. N. nie przysługują.

W dniu 2 lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do E. N. informację o możliwości dokonania zwrotu nadmiernie pobranych płatności w łącznej wysokości 80 032,26 zł, uzyskanych na mocy decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, przed wszczęciem z urzędu postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR , ustalił E. N. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uzyskanych na mocy decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] w łącznej wysokości 80 032,26 zł.

W złożonym odwołaniu skarżąca zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyjęcie, że kwota 80.032,26 zł stanowi nienależnie pobrane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006,

- obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść decyzji z dnia [...] tj. art. 6-9 i 11 kpa, a także art. 107 § 3 kpa poprzez ich niezastosowanie, a to nie uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nieinformowanie E. N. o jej prawach i obowiązkach, będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz niewskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn wydanej decyzji.

W uzasadnieniu wskazano argumenty przeciwko wynikom kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej w dniach 16 i 20 lutego 2007 r. oraz postępowaniu, w którym w trybie wznowienia uchylono decyzję z dnia [...] w zakresie płatności UPO oraz stwierdzono o wydaniu z naruszeniem prawa ww. decyzji w części dotyczącej płatności JPO, a także podniesiono okoliczności odnoszące się do sytuacji materialnej strony, które nie pozwalają na zwrot nienależnie pobranej płatności.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że E. N. ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich do działek rolnych o łącznej powierzchni 135,71 ha (taka sama powierzchnia zgłoszona do JPO oraz UPO). Powierzchnia działek rolnych uprawnionych do płatności JPO wynosiła 44,75 ha, natomiast do płatności UPO wynosiła 37,31 ha. Zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku na rok 2006 wynosiło 203,26 % dla płatności JPO oraz 263,74 % dla płatności UPO co musiało skutkować odmową przyznania płatności UPO na rok 2006 (zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Kielcach z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...]) oraz uznaniem, że przyznanie skarżącej płatności JPO nastąpiło z naruszeniem prawa.

Organ podkreślił, że ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa podlega wyłącznie decyzja z [...]. Ocena uprawnień do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych była przedmiotem postępowania wznowieniowego - ostatecznie już zakończonego. Tutejszy organ w ramach niniejszego postępowania nie jest uprawniony do kontroli legalności decyzji dotyczących przyznania stronie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.

Wskazał także, iż niniejsze postępowanie administracyjne dla uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 42 538,30 zł dotyczy sytuacji, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, natomiast dla jednolitej płatności obszarowej w wysokości 37 493,96 zł - dotyczy sytuacji, gdy akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (kpa), ale nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych.

Organ zauważył, że strona w odwołaniu wskazuje, iż postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez nią środków finansowych powinno zostać umorzone, natomiast z akt sprawy nie wynika, by stało się ono bezprzedmiotowe.

Zdaniem organu, w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, albowiem w niniejszym przypadku płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki ARiMR.

Organ odwoławczy wskazał też, że na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym E. N. w dniach 16 i 20 lutego 2007r. ustalono, że powierzchnia działek zgłoszonych przez skarżącą do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 znacząco przekracza powierzchnię kwalifikującą się do tych płatności. Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2006, rolnik oświadczył na piśmie, że znane mu są zasady przyznawania płatności. Oznacza to, że we wniosku o ich przyznanie powinien wyłącznie zadeklarować grunty kwalifikujące się do płatności.

W ocenie organu, w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., którego treść przytoczył. W rozpatrywanej sprawie przyznanie płatności nie nastąpiło bowiem wskutek omyłki ARiMR. Dobra wiara strony, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia, nie wynika zaś z dokumentacji dostępnej organowi, skoro obszar kwalifikujący się do płatności był zawyżony o 203,26 % dla płatności JPO oraz 263,74 % dla płatności UPO. Skoro strona składając wniosek podpisała oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania płatności, to w stosunku do pobranych przez skarżącą i przypadających do zwrotu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w związku z nieprawdziwą deklaracją, zastosowanie ma dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od daty wypłaty, który to okres jeszcze nie minął.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze E. N. wniosła o uchylenie w całości jako wydanych z naruszeniem prawa zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności przez przyjęcie nie utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację, z uwagi na nieuwzględnienie, że grunty skarżącej muszą być w dobrej kulturze rolnej w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, jak również przez nieprawidłowe zweryfikowanie wniosku skarżącej za pomocą instytucji kontroli.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzuty przeciwko kontroli z 16 i 20 lutego 2007 r. oraz wskazała, że zarzut nieutrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej przez nią jest nieuzasadniony.

Stwierdziła też, że "zgodnie z ochroną praw słusznie nabytych zakaz jest arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych", zarówno publicznych jak i prywatnych, przysługujących jednostce lub innym podmiotom występującym

w obrocie prawnym. Zasadą ochrony praw nabytych objęte są zarówno prawa nabyte w drodze skonkretyzowanych decyzji przyznających świadczenia, jak i prawa nabyte zgodnie z ustawą przez zgłoszenie wniosku o ich przyznanie.

Skarżąca wyjaśniła, że jej obecna sytuacja finansowa nie pozwala na zwrot kwoty nienależnie pobranej płatności oraz, że dopłata bezpośrednia została w całości wykorzystana na zakup niezbędnych środków ochrony roślin, sprzętu rolniczego

i budowę budynków przeznaczonych na użytek gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której ustalono skarżącej wysokość nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 80.032,26 zł. W związku z powyższym kontrola sądowa ograniczała się do postępowania prowadzonego w tym właśnie przedmiocie, czyli w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, tj. od dnia powiadomienia skarżącej o tym postępowaniu pismem z dnia 8 listopada 2013 r., do dnia wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu II instancji. Przedmiotem rozważań Sądu nie mogła być więc legalność:

- ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...], w której na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdzono, że wydanie decyzji tego organu z [...] w sprawie przyznania E. N. jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych na rok 2006 nastąpiło z naruszeniem prawa,

- ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] która, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z [...] sygn. akt [...], stała się prawomocna w części dotyczącej uchylenia decyzji z [...]co do przyznania płatności UPO i odmowy jej przyznania na rok 2006.

Postępowania administracyjne zakończone ww. decyzjami były bowiem odrębnymi pod względem przedmiotowym od niniejszego postępowania, opartymi na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Zmierzały one do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na mocy której wypłacono stronie środki pieniężne na podstawie wniosku, w którym zadeklarowano do płatności bezpośrednich na rok 2006 obszar większy niż ten, do którego one faktycznie przysługiwały. Niniejsze postępowanie było więc tylko następstwem stwierdzenia, że płatności z tytułu JPO i UPO na rok 2006 nie były należne, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Podkreślić przy tym należy, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR

z dnia [...], będąca podstawą ustalenia, że przyznane skarżącej płatności z tytułu JPO za rok 2006 wypłacone zostały nienależnie, stała się ostateczna w I instancji, gdyż strona, mimo stosownego pouczenia, nie skorzystała

z uprawnienia do wniesienia odwołania.

W konsekwencji, E. N. nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów przeciwko zasadności obu ww. decyzji.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika

o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych (ust. 3).

Tryb odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków reguluje art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r., nr 98, poz. 634 ze zm.), zgodnie z którym ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2).

Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ww. ustawy jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane,

a następnie wypłacone, na podstawie decyzji administracyjnej, później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego. Zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne tj., czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 822/11).

Generalnie rzecz ujmując uznać należy, że ustalenie w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych

w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR dotyczy wszystkich wymienionych w tym przepisie środków publicznych, co do których ustalono, że ich pobranie (wypłata) nastąpiło w sposób nieuprawniony (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013r., II GSK 95/12).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że na rachunek skarżącej zostały wypłacone środki pieniężne z tytułu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, tj. pochodzące z funduszu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy

o ARiMR w kwocie 80 032,26 zł, na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

z [...]. Decyzja ta w części dotyczącej płatności UPO została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek ostatecznej decyzji z 8 września 2008r. Co się zaś tyczy płatności JPO, ostateczną decyzją z 28 września 2012 r. stwierdzono wydanie decyzji z 3 listopada 2006r. z naruszeniem prawa co do całej kwoty płatności.

Nie ulega zatem wątpliwości, że pobrane przez skarżącą środki pieniężne

z obu ww. tytułów należy uznać za nienależne, a organ zobowiązany był wydać decyzję, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Trafnie przy tym organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 73 ust. 4 lub 5 rozporządzenia nr 796/2004. Zgodnie

z art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji

o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Za rzetelność danych we wniosku

o przyznanie każdej płatności odpowiada bowiem występujący o taką płatność rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom kpa, nie jest możliwa. Uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą za to sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (por. wyrok NSA

z dnia 26 maja 2010 r., sygn. II GSK 609/09).

W oparciu o ostateczne decyzje: Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] oraz Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] organ prawidłowo ustalił, że powierzchnia działek zgłoszonych przez E. N. do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 znacząco przekraczała powierzchnię kwalifikującą się do płatności. Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2006 skarżąca oświadczyła na piśmie, że znane jej są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Tym samym we wniosku o ich przyznanie powinna zadeklarować wyłącznie grunty kwalifikujące się do tych płatności.

W ocenie Sądu, trudno w tej sytuacji mówić o pomyłce organu, skoro działał on w zaufaniu do deklaracji rolnika co do powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności.

Organ trafnie wskazał również, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Zgodnie z jego treścią zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał

w dobrej wierze.

Podzielić należy w tym miejscu ocenę organu odwoławczego, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia w niniejszym przypadku dobrej wiary, o jakiej wyżej mowa, gdyż obszar kwalifikujący się do płatności był zawyżony aż o 203,26 % dla płatności JPO oraz 263,74% dla płatności UPO w stosunku do obszaru zadeklarowanego we wniosku. Należało więc przyjąć, że dla legalności zaskarżonej decyzji okres między datą płatności, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta

o nieuzasadnionym charakterze płatności musiał być nie dłuższy niż 10 lat. Skoro płatności przyznane decyzją z [...]zostały zrealizowane na rachunek bankowy skarżącej w dniu 6 grudnia 2006 r. – warunek powyższy niewątpliwie został spełniony.

Odnosząc się do zarzutów skargi o naruszeniu przepisów postępowania stwierdzić trzeba – mając na uwadze zawartość akt administracyjnych - że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych

w art. 80 kpa. Co się zaś tyczy motywów podjętych rozstrzygnięć, to - wbrew argumentacji skarżącej - zostały one przedstawione w uzasadnieniu spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 kpa.

Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty skargi dotyczące ustaleń zawartych

w ostatecznych decyzjach z 28 września 2012 r. oraz z 8 września 2008 r., będących przesłankami rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to merytoryczne odniesienie się do nich Sąd uznał za bezprzedmiotowe podkreślając raz jeszcze, że okoliczności wypływające z obu ww. decyzji leżą poza ramami kontroli rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje też kwestia sytuacji finansowej skarżącej. Przepisy mające zastosowanie w niniejszym przypadku nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu kwoty płatności pobranych nienależnie. Nie przewidują też uwzględnienia sytuacji materialnej czy osobistej rolnika w określeniu wysokości tej kwoty.

Tym samym, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.