Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 233/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 art. 36 ust. 1 art. 48 ust 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz 74
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w G. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia 7 kwietnia 2000 r. nr XXIV/259/2000 w sprawie uchwalenia statutów sołectw oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w W. (dalej: "Rada Miejska" lub "organ") na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. Nr 13, poz. 74

z dnia 10 lutego 1996 r., dalej: "u.s.g.") podjęła [...] kwietnia 2000 r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia statutów sołectw.

Pismem z 27 lutego 2020 r. Prokurator Rejonowy w G.(dalej: "skarżący" lub "Prokurator") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie (dalej: "Sąd") na powołaną wyżej uchwałę z [...] kwietnia 2000 r.

nr [...]. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił:

1. istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 3

w związku z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. 2019. 506 t.j. z dnia 15.03.2019) poprzez nieokreślenie sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła przez sołectwa B. S., B. N., B., B., B., B., B. M., B. O., D., G., G., G., G., G., H., K., K., K., K., L., L., M. W., K. W., M., M. D., M. G., M.P., M., N.O., N. W., O., O., O., P., P. P., P., P., P., P., P., S.W., W., W., W. P., W., Z.,

2. istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. 2019. 506 t.j. z dnia 15.03.2019 r.), poprzez wskazanie, iż w sołectwie B. S., B. N., B., B., B., B., B. M., B. O., D., G., G., G., G., G., H., K., K., K., K., L., L., M. W., K. W., M., M. D., M. G., M.P., M., N.O., N. W., O., O., O., P., P. P., P., P., P., P., P., S.W., W., W., W. P., W., Z. przewodniczącym Rady Sołeckiej jest Sołtys.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż ww. uchwałą Rada Miejska

w W. nie zrealizowała upoważnienia ustawowego wynikającego z treści art. 48 ust. 1 u.s.g., gdyż nie określiła sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła. Podniósł, że regulacje wynikające

z treści § 25 i § 26 uchwały są w tym zakresie, niewystarczające. W ocenie skarżącego statut nie ustala również zakresu czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Prokurator podniósł także, iż zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 4 u.s.g. Rada została zobowiązana do określenia

w statucie zakresu zadań przekazanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji. Rada, kierując się wytycznymi zawartymi w treści udzielonego jej upoważnienia do podjęcia uchwały, powinna uregulować w sposób kompleksowy materię podlegającą regulacji statutowej. Zakres zadań przekazanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji powinny być szczegółowo i wyraźnie wymienione

w statucie sołectwa. Rada podejmując uchwałę była obowiązana do precyzyjnej realizacji normy kompetencyjnej. Wskazał, iż brak tych elementów w statucie sołectwa stanowi o istotnym naruszeniu prawa. Treść przepisu art. 35 ust. 3 u.s.g., określając materię pozostawioną do uregulowania radzie gminy w statucie jednostki pomocniczej, wyznacza granice upoważnienia określonego w art. 35 ust. 1 u.s.g. Użycie w nim przez ustawodawcę zwrotu: "w szczególności" bezspornie wskazuje, że w zakresie przedmiotowym nie tworzy on zamkniętego katalogu elementów kształtujących treść statutu sołectwa, o tyle jednocześnie wymaga, aby statut jednostki pomocniczej gminy regulował wszystkie kwestie określone w art. 35 ust. 3 u.s.g. Pominięcie przez radę gminy, któregoś z wymienionych elementów statutu skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu. Rada gminy obowiązana jest bowiem przestrzegać zakresu upoważnienia, udzielonego jej przez ustawę. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, skutkuje istotnym naruszeniem prawa. Określenie zadań organów tej jednostki stanowi odrębną materię statutową od zakresu zadań przekazanych jednostce oraz sposobu ich realizacji. Wskazano jednocześnie, że ustalanie zakresu działania jednostki pomocniczej wiąże się w sposób ścisły z przekazywaniem jej składników mienia do korzystania oraz środków budżetowych na realizację tych zadań (art. 35 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 48 oraz art. 51 ust. 3 u.s.g.). Prokurator podniósł, iż Rada powinna w sposób kompleksowy i precyzyjny określić materię podlegającą regulacji statutowej we wspomnianym zakresie, czego jednak nie uczyniła. Brak ten stanowi o istotnym naruszeniu prawa materialnego, gdyż uchwała nie uregulowała kwestii należącej do obligatoryjnej materii statutowej. Skoro zakres zadań przekazywanych jednostce pomocniczej przez gminę oraz sposób ich realizacji musi znaleźć swoje uregulowanie

w statucie jednostki pomocniczej, to powiedzieć następnie trzeba, że zgodnie

z przepisem art. 48 ust. 1 u.s.g. również w statucie jednostki pomocniczej muszą znaleźć się uregulowania i dotyczące sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego przez jednostkę pomocniczą, oraz uregulowania co do zakresu rozporządzania przez jednostkę pomocniczą dochodami z tego źródła, które służy realizacji tych zadań. Statut winien także określać zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w ramach przekazanego jej mienia. Obligatoryjnym elementem statutu jednostki pomocniczej jest określenie sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła, o czym stanowi art. 48 u.s.g. Statut ustala także zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Takiego uregulowania statut nie zawiera. Zakres tego uregulowania powinien być unormowany w samym statucie Sołectw. Wobec powyższego już tylko brak

w przedmiotowych statutach sołectwa B. S., B. N., B., B., B., B., B. M., B. O., D., G., G., G., G., G., H., K., K., K., K., L., L., M. W., K. W., M., M. D., M. G., M.P., M., N.O., N. W., O., O., O., P., P. P., P., P., P., P., P., S.W., W., W., W. P., W., Z. obligatoryjnej regulacji określonej w art. 35 ust. 3 pkt 4 oraz art. 48 ust. 1 u.s.g. dyskwalifikuje w całości ten akt. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, ustawowy nakaz określenia w statucie danej materii powoduje, że w razie gdy statut materii tej nie określa, to nie spełnia wymogów prawa, a więc jest z nim sprzeczny. Uchybienie to dyskwalifikuje uchwałę w całości, gdyż nie może ona obowiązywać, jako statut bez przepisów dotyczących kwestii, które należą do obligatoryjnej materii statutowej.

Prokurator wskazał także, iż § 15 ust. 2 uchwały w brzmieniu: "Przewodniczącym Rady Sołeckiej jest Sołtys.(...)" należy uznać za sprzeczny z art. 36 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie

a wykonawczym sołtys. Rada sołecka jest jedynie organem wspomagającym

i opiniodawczo - doradczym sołtysa. Wobec powyższego sołtys nie może wchodzić

w skład rady sołeckiej i być przewodniczącym tej rady. Przyjęty przez Radę Miejską

w W. przepis ustalający sołtysa przewodniczącym rady sołeckiej narusza przepis art. 36 ust. 1 u.s.g. Rada sołecka nie ma natomiast samoistnych kompetencji i zdolności do samodzielnego działania w imieniu sołectwa. Ustawodawca nie przewidział formalnej funkcji przewodniczącego w odniesieniu do rady sołeckiej, chociaż funkcję taką wskazuje wprost w odniesieniu do innych ciał kolegialnych, tj. rady gminy i zarządu dzielnicy czy osiedla (art. 19 ust. 1, art. 37 ust. 2 u.s.g.). Tym bardziej funkcja przewodniczącego rady sołeckiej nie została ustawowo przewidziana dla sołtysa. Bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 36 ustawy o samorządzie gminnym organ stanowiący gminy w statucie sołectwa, będącym aktem o randze prawa miejscowego, nie może, więc przypisać takiej funkcji sołtysowi.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż stanowisko Prokuratora co do zasadności stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jest błędne. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 u.s.g. nie został bowiem uzasadniony. Nie wskazano także dlaczego regulacje z § 25 i 26 uchwały są niewystarczające. Wymagane przepisem regulacje, mając na uwadze wyposażenie sołectw w mienie komunalne na dzień podejmowania uchwały - są w statutach. Tak samo jak w § 27 statutu wskazano na to, że sołectwo może przeznaczać posiadane fundusze, a więc wydatkować je w ramach samodzielnie dokonywanych czynności. W najobszerniejszej części uzasadnienia autor skargi odnosi się do naruszenia art. 35 ust 3 u.s.g., wskazując w konkluzji, że niewykonanie przez Radę Gminy w pełnym zakresie upoważnienia ustawowego, musi skutkować istotnym naruszeniem prawa. Skarżący nie zauważa, lub celowo pomija, że wskazywany przezeń przepis został dodany nowelizacją u.s.g. zawartą w ustawie z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2001 r. Nr 54, poz. 497), które to zmiany weszły w życie z dniem 30 maja 2001 r. Tymczasem uchwała została uchwalona przez Radę Miejską w W. w dniu [...] kwietnia 2001 r., a więc nawet jeszcze przed uchwaleniem ustawy zmieniającej. Zatem na dzień podjęcia skarżonej uchwały nie było przepisów, na sprzeczność z którymi powołuje się skarżący, a których niewypełnienie w pełnym zakresie miałoby stanowić podstawę do stwierdzania nieważności całości uchwały.

Odnośnie zarzutu wskazania w statutach sołtysa jak przewodniczącego rady sołeckiej, co ma naruszać art. 36 ust. 1 u.s.g., który nie przewiduje takiej funkcji dla sołtysa, organ podniósł, iż o charakterze ewentualnego naruszenia prawa we wskazywanym zakresie, nie sposób wypowiadać się, bez sięgnięcia do historycznego tła skarżonego zapisu. Podniósł, iż od wejścia w życie przepisów, ówczesnej ustawy

o samorządzie terytorialnym w 1990 r. (obecnie ustawy o samorządzie gminnym), aż do 2019 r. brak było orzeczeń sądowych co do możliwości funkcjonowania sołtysa jako przewodniczącego rady sołeckiej. Sama ustawa mówiła tylko, że działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, bez bliższego określenia kompetencji. Nie sposób zapominać, że przez wiele lat na gruncie samorządu mieszkańca wsi funkcjonowały rozwiązania, które wprost wskazywały sołtysa jako przewodniczącego rady sołeckiej. Wskazano w tym miejscu, że art. 163 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. 1983, Nr 41, poz. 185), iż wskazywał on wprost, że radzie sołeckiej przewodniczy sołtys. Rozwiązanie to funkcjonowało

i sprawdzało się w praktyce i jako takie, było powielane w większości statutów sołectw, uchwalanych już na gruncie ustawy o samorządzie gminnym. Z wypowiedzi doktryny

w tym zakresie z okresu, gdy była podejmowana skarżona uchwała wynika, że potwierdzają one, iż sołtysi de facto pełnią rolę przewodniczących rad sołeckich. Mówi się w nich nawet o uznaniu rady sołeckiej za "współorgan wykonawczy sołectwa" - tak np. Ustawa o samorządzie gminnym Komentarz, Dom Wydawniczy ABC , 2000 , s. 270-271. Przez funkcjonującą wówczas kolegialność organów wykonawczych gminy, gdzie takim organem był zarząd gminy, którego przewodniczącym był Wójt/Burmistrz

i rozwiązanie to przenoszono analogicznie na grunt samorządu mieszkańców wsi, mając również na uwadze analogiczne uregulowanie tej kwestii co do samorządu mieszkańców dzielnic i osiedli (art.37 u.s.g.).

Rada podniosła, iż zaskarżona uchwała nie pozostaje w wyraźnej sprzeczności

z przepisami ustawy, a jedynie istotne naruszenie prawa daje podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały. Postanowienia przyjętych zaskarżoną uchwałą statutów nie są rażąco sprzeczne z żadnymi normami prawnymi i nie naruszają praw mieszkańców gminy. Uchwalone statuty nie były przedmiotem interwencji Wojewody w ramach nadzoru i funkcjonują od dwudziestu lat. Organ wskazał także, iż jeżeli Prokurator Rejonowy w G. dostrzegł jednak istotne z jego punktu widzenia naruszenie prawa, to w pierwszej kolejności powinien zwrócić się do Rady Gminy o usunięcie owego naruszenia. Gdyby zwrócono uwagę Radzie Miejskiej na konieczność dostosowania statutów sołectw do zmian ustawowych, jakie nastąpiły po ich uchwaleniu, niewątpliwie takie dostosowanie by we właściwym trybie nastąpiło. Obecnie, mając na uwadze sytuację związaną z przeciwdziałaniem pandemii koronawirusa takie działania są niemożliwe w krótkim okresie czasu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie

w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t.j., dalej: "ppsa").

Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Art. 52 § 2 i § 3 ppsa z dniem 1 czerwca 2017 r. uzyskały nowe brzmienie na mocy art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Jednocześnie uchylony został jego § 4. Na podstawie art. 9 pkt 3 powyższej ustawy nowe brzmienie, także z dniem 1 czerwca 2017 r. uzyskał art. 53 ppsa. Zgodnie jednak z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 53 § 3 ppsa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r., zgodnie z którym prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Tym samym Prokurator w niniejszej sprawie, jako że przedmiotem zaskarżenia objęty został akt prawa miejscowego, jest uprawniony do wniesienia skargi i nie jest ograniczony żadnym terminem.

Zgodnie z art. 147 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub

w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.

Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy

o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane

w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).

W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805;

z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa

w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."). Nie ulega także wątpliwości, iż tak rozumiane naruszenie prawa dotyczyć ma przepisu prawa obowiązującego w dacie podejmowania uchwały.

Kontrola legalności zaskarżonej uchwały, którą na mocy § 1 uchwalono Statuty Sołectw, stanowiące załącznik do uchwały od nr 1 do 46, wykazała, że skarga Prokuratora nie jest zasadna albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo.

Jak wynika z treści skargi, Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa polegające na nieokreśleniu sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła przez wymienione w skardze sołectwa, których statuty uchwalono zaskarżoną uchwałą. Prokurator wskazał przy tym, iż powyższe istotne naruszenie prawa dotyczy art. 5 ust. 3 w związku z art. 48 ust.1 u.s.g. Zgodnie z art. 5 ust. 3 u.s.g. zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy. Zestawienie brzmienia tego przepisu

z treścią zarzutu oraz uzasadnieniem skargi wskazuje na to, iż zarzut ten nie dotyczy regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 u.s.g., ale art. 35 ust. 3 tej ustawy. Tej regulacji bowiem została poświęcona znaczna część uzasadnienia skargi. Zdaniem Sądu przyjąć zatem należy, iż zarzut nieokreślenia sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła przez wymienione sołectwa dotyczy art. 35 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 u.s.g.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.s.g. jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym

w statucie. Statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Pojęcia zarządzania, korzystania i rozporządzania, o których mowa w art. 48 ust. 1 zd. 1 u.s.g, należą do sfery prawa cywilnego. Zarządzanie w rozumieniu tego przepisu to administrowanie, które ma polegać na dokonywaniu czynności bieżących, zarówno faktycznych, jak

i prawnych, dotyczących składników tego mienia. Pojęcie rozporządzania, określone

w art. 48 ust. 1, ustawodawca ogranicza tylko do dochodów z mienia komunalnego. Zarządzanie, korzystanie z mienia komunalnego oraz rozporządzanie dochodami z tego źródła muszą zostać określone w statucie jednostki pomocniczej. Ich brak uniemożliwia wykonywanie uprawnień z art. 48 ust. 1 zd. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 u.s.g. statut jednostki pomocniczej określa

w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Co istotne i zostało trafnie dostrzeżone przez Radę Miejską ust. 3 do art. 35 u.s.g. został dodany przez art. 1 pkt 37 lit. b ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001 r., Nr 45, poz. 497) z dniem 30 maja 2001 r. Tym samym zarzut skargi i jego argumentacja oparta na treści art. 35 ust. 3 u.s.g.,

z uwagi na fakt nie obowiązywania tego przepisu w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały nie mogą być uznane za zasadne. Brak jest zatem także podstaw do uznania za zasadny zarzut braku w Statutach obligatoryjnej regulacji z art. 35 ust. 3 pkt 4 u.s.g.

Art. 35 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały obejmował dwa ustępy, z których wynika, iż :

1. Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem.

2. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej.

Z powyższego wynika, iż w dacie podejmowania uchwały brak było w art. 35 u.s.g. szczegółowych regulacji co do kwestii jakie mają być objęte statutem. Tym samym obowiązki uregulowania kwestii zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła w Statutach Sołectw, które stanowią załącznik do uchwały, w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały wynikały

z art. 48 ust. 1 u.s.g. W Statutach został zawarty Rozdział VI zatytułowany Sposób gospodarowania środkami finansowymi sołectwa, obejmujący §§ od 25 do 30. W § 25 Statutu, zawierającym się w tym Rozdziale wskazano co stanowi dochody sołectwa

(1. Środki finansowe przekazane przez Gminę do dyspozycji sołectwa. 2. Dochody uzyskane z gospodarowania mieniem komunalnym przyjętym od gminy. 3. Dobrowolne wpłaty od osób fizycznych i prawnych. 4. Dochody uzyskane z własnych przedsięwzięć.). W § 26 wskazano, iż w przypadku przekazania sołectwu składników mienia komunalnego do gospodarowania, zasady rozliczeń między gminą a sołectwem każdorazowo określa porozumienie zawarte między właściwymi organami. W § 27 wskazano zaś, iż fundusze sołectwa mogą być przeznaczone na działalność wychowawczą, na inwestycje, remonty i konserwację urządzeń użyteczności publicznej znajdującej się w sołectwie (ust. 1) oraz, że fundusze sołectwa gromadzone są na rachunku bankowym, którym dysponuje rada sołecka. Z powyższego wynika zatem, iż Statuty zawierają regulacje w zakresie rozporządzania dochodami z mienia komunalnego i wskazują jakie czynności rada sołecka może wykonywać samodzielnie, o którym mowa w art. 48 ust. 1 u.s.g., albowiem określają co stanowi dochód sołectwa (§ 25), odnoszą się do sposobu gospodarowania mieniem przekazanym sołectwu do gospodarowania (§ 26) i stanowią o celach, na które mogą być przeznaczane fundusze sołectwa (§ 27 ust. 1) i dysponowaniu przez radę sołecką funduszami gromadzonymi na rachunku bankowym (§ 27 ust. 2). Uprawnienie do zarządzania i korzystania z mienia komunalnego przez jednostkę pomocniczą (sołectwo – art. 5 ust. 1 u.s.g.) wynika wprost z art. 48 ust. 1 u.s.g. Skarga pomija zawarcie w Statutach regulacji z § 27. Regulacje z § 25 i § 26 uznaje za niewystarczające, nie precyzując jednak przyczyn takiej oceny tych regulacji.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, istotnego naruszenia art. 36 § 1 u.s.g. poprzez wskazanie, iż w wymienionych w skardze sołectwach przewodniczącym Rady Sołeckiej jest Sołtys, wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem tego przepisu organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Jak wskazano w skardze, w § 15 ust. 2 Statutów wskazano, iż przewodniczącym rady sołeckiej jest sołtys, który kieruje jej pracami i reprezentuje sołectwo na zewnątrz. Lektura Statutów wskazuje, iż zapisy

z których wynika, iż przewodniczącym rady sołeckiej jest sołtys zostały zawarte także

w § 8 ust. 1 pkt 2 Statutu oraz § 17 Statutu. W § 8 ust. 1 pkt 2 wskazano bowiem, iż organem sołectwa jest sołtys, który jest jednocześnie przewodniczącym rady sołeckiej. W § 17 ust. 3 zawarto natomiast zapis, iż posiedzenia rady sołeckiej zwołuje sołtys, który też przewodniczy jej obradom. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje formalnej funkcji przewodniczącego w odniesieniu do rady sołeckiej. Funkcja taka nie została także przewidziana dla sołtysa. Zauważyć w tym miejscu wypada, iż w przypadku uregulowania tej kwestii w ustawie, regulacja takiej samej treści w akcie prawa miejscowego stanowiłaby niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowej. Jednocześnie wskazać należy, iż brak jest ustawowego zakazu przewodniczenia obradom rady sołeckiej przez sołtysa. Nie występuje też sprzeczność interesów pomiędzy kompetencjami rady sołeckiej i sołtysa. Z art. 36 ust. 1 zdanie drugie u.s.g. wynika bowiem, iż rada sołecka wspomaga działalność sołtysa. Tym samym brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skargi, iż kwestionowany zapis dotknięty jest istotnym naruszeniem art. 36 ust. 1 u.s.g., uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Z tych też względów, wobec braku podstaw do uznania skargi za zasadną Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.