Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1867/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Piotr Lechowski sprawozdawca AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r sprawy ze skargi G. P., Z. P., W. P. T. P. i M. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 czerwca 2000 r Nr : [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz G. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie G. i Z., małż. P., decyzją z dnia 29 czerwca 2000r znak [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2000r znak [...] , którą orzeczono o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] . Decyzję oparto na przepisach art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. art. 7 "b", 20, 21, 22, 23, i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( DZ. U. Nr 30 , poz. 163 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.

Wójt Gminy, z powołaniem na stosowne porozumienia w przedmiocie powierzenia spraw z zakresu ewidencji gruntów i budynków, decyzją z dnia [...] 2000r, orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...], gmina [...] poz. rej Nr [...] , polegającej na tym, że działka ewidencyjna Nr [...] o pow. 0.08 ha obrębu [...], zmieniła bez zmiany konfiguracji, oznaczenie na działkę [...] o pow. 0.16 ha.

Za podstawę swej decyzji organ I instancji przyjął ustalenie, że przy założeniu operatu ewidencji gruntów, przyjętego do zasobów ówczesnego Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w [...] za nr [...] , powstał oczywisty błąd dotyczący powierzchni działki ewidencyjnej Nr [...] obręb [...] gm. Zielonki.

Podstawę zmiany powierzchni stanowił pomiar kontrolny w ustalonych granicach działki Nr [...] , na podstawie którego obliczona została analitycznie powierzchnia działki Nr [...] . Podstawę ustalenia granic działki Nr [...] stanowiła dokumentacja geodezyjno - prawna zawarta w w/w operacie oraz obowiązująca mapa ewidencji gruntów dla obrębu [...] , a także protokół z ustalenia przebiegu granic działki Nr [...] , sporządzony po powiadomieniu stron o terminie tej czynności.

Przyjmując za własne ustalenia organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uściślił je przez wskazanie, że sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów pozwoli na uregulowanie stanu prawnego działki Nr [...] , gdyż połączone są w niej trzy różne " ciała hipoteczne"t.j.,

nieruchomość obj. KW [...] stanowiąca własność Z. oraz G. małż. P. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej,

nieruchomość obj. KW [...] - własności S. oraz W. małż. P. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej oraz

nieruchomość obj. Lwh [...] cd. KW [...] stanowiąca własność Gminy [...].

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnieśli; G. i Z. małż. P. oraz W. i S. małż. P.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skargę oparto na zarzucie, że decyzja jest krzywdząca, gdyż dokonana została bez rzetelnych pomiarów przez geodetę, a wskazane granice nie pokrywają się z rzeczywistością. Skarżący odwołując się do tytułów własności wynikających z aktów własności ziemi i operując oznaczeniami działek z tych aktów oraz opisując przebieg postępowania i treść decyzji wydanych [...].1999r. przez Wójta i [...].1999r przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przy poprzednim rozpoznaniu tej sprawy, zarzucili, że parcela gruntowa o Nr [...] o pow. 0.0420 ha objęta KW [...] , "powierzchniowo" bezpodstawnie została dołączona do działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 0.2400 ha objętej KW [...] .

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wprowadzona zmiana ma na celu sprostowanie oczywistego błędu, który dotyczy tylko powierzchni działki Nr [...] bez zmiany jej konfiguracji, a błąd powstał przy założeniu obowiązującego operatu ewidencji gruntów i jego sprostowanie następuje bez zmiany granic działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przedmiot kognicji sądu administracyjnego stanowi kontrola działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej ( art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. Nr 153, poz. 1269) . W sprawowaniu kontroli pod względem zgodności z prawem, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy ( art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania skargi za uzasadnioną.

Ustawa z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000 r Nr 100, poz. 1086)- zwana dalej ustawą- w przepisie art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Podmiotowy i przedmiotowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, określają przepisy art. 20 ustawy, oraz wydanych na podstawie jej art. 26 rozporządzeń wykonawczych. W świetle art. 20 ust 1 pkt 1 do informacji przedmiotowych dotyczących gruntów należą informacje m. in. o ich położeniu, granicach, powierzchni oraz oznaczeniach ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne w zasadzie (poza regulacją zawartą w art. 51) nie określa zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian.

Nośnikiem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ust 1 ustawy jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Dokonana zaskarżoną decyzją zmiana miała charakter przedmiotowy, gdyż bez zmiany konfiguracji działki [...] tzn. bez zmiany jej granic, zmieniała tylko w operacie ( tj. na mapie i w rejestrach) jej oznaczenie ( na [...] )i powierzchnię z 0.08 ha na 0.16 ha. Przedmiotem tej zmiany było zdaniem organów "sprostowanie błędu w operacie gruntów, które miało pozwolić na uregulowanie stanu prawnego działki ewid. [...] , gdyż połączono w niej trzy różne ciała hipoteczne".

W dacie zaskarżonej decyzji, obowiązywały jeszcze przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( DZ. U. Nr 158, poz. 813 z późn. zm.).Z mocy postanowień przepisów §65 ust 1 pkt 5 i ust 2 mogły mieć zatem zastosowanie w sprawie powołane przez organ I instancji przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol, Nr 11, poz. 98 z późn. zm. ) - zwanego dalej Zarządzeniem,

Zgodnie z przepisami §§2 ust 2, i 7 ust. 1 załącznika do powyższego Zaradzenia, określającego zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz sporządzenia wykazów gruntów, przedmiotem ewidencji są działki gruntu jednorodne pod względem władania.

Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do tego, iż aktualizuje ona zakres informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów ( decyzji, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych) sporządzonych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym. Jako odstępstwo od tej zasady przepisy Zarządzenia przewidywały dokonanie zmian w ewidencji, na podstawie decyzji wydanych w postępowaniu ewidencyjnym, w trybie tzw, sprostowania ewidencji, przy zastosowaniu przesłanek określonych § 72 w zw. z § 67 pkt 6 Zarządzenia.

Istniała zatem podstawa do wprowadzenia w operacie ewidencji zmian prostujących błędy lub omyłki w zakresie m. in. powierzchni gruntów spowodowane błędnymi obliczeniami, czy błędami kreślarskimi.

W toku postępowania przyjęły organy ustalenie, że działka [...] ma nie tylko zaniżoną, w dotychczasowych granicach powierzchnię, ale i obejmuje "trzy różne ciała hipoteczne"

Objęcie jedną działką ewidencyjną dwóch lub więcej nieruchomości, stanowiących przedmiot własności różnych osób, wpisanych do różnych ksiąg wieczystych, niewątpliwie stanowi błąd ewidencji będący następstwem błędu kreślarskiego, którego usunięcie mogło uzasadniać postępowanie w przedmiocie wprowadzenia zmian celem sprostowania ewidencji gruntów.

Jednakże stan akt postępowania administracyjnego wskazuje, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zapadły z naruszeniem przewidzianych art. art. 7 i 77 kpa zasad, obligujących organy do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy zastosowaniu przewidzianych art. 80 kpa reguł oceny zebranych dowodów.

W szczególności, akta sprawy nie oddają czy postępowanie wszczęto z urzędu czy na wniosek, zwłaszcza, że z treści decyzji organu I instancji z dnia [...] .2000r, wynika, że została ona podjęta "po ponownym rozpatrzeniu sprawy", co wskazuje na to, iż przedstawiono Sądowi tylko część akt postępowania. Akta sprawy nie zawierają zatem zawiadomienia wydanego w trybie art. 61 §4 kpa o wszczęciu postępowania i jego przedmiocie.

W aktach postępowania ( k. 14) znajduje się zawiadomienie z [...] .2000r o terminie czynności przyjęcia przebiegu granic, oparte na przepisie §6 ust. 2 Rozporządzenia rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998r w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu i rodzaju dokumentów sporządzonych w tym postępowaniu ( Dz. U. Nr 25, poz. 130), co wskazywałoby na to, iż zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu o podział nieruchomości.

W aktach sprawy znajduje się mapa uzupełniająca podział działki Nr [...] , sporządzona dnia [...] .1999r za Lp ks. rob [...] , na której podziałowi ulega działka już oznaczona jako [...] , na działki [...] , [...] i [...] , przy czym działka [...] nadal obejmowała by nieruchomości z Kw [...] i Kw [...] .

Akta sprawy zawierają tylko sprawozdanie techniczne z dnia [...] .1999r, do podziału działki [...] , zaś decyzje organów obu instancji, nie wskazują żadnego dokumentu geodezyjnego, który odzwierciedla wprowadzone nimi zmiany. W szczególności, brak sprawozdania technicznego po dacie czynności z [...] .2000r, stanowiącego podstawę ustalenia, że inna jest powierzchnia działki w tych samych granicach, oraz , że obejmuje ona "trzy różne ciała hipoteczne".

Wypisy z ksiąg wieczystych, posługują się katastralnymi oznaczeniami działek i wynika z nich, że ulegająca zmianie w ewidencji działka [...] nie została wprowadzona do ksiąg wieczystych jako oznaczająca nieruchomości nimi objęte. Ustalenie, że obejmuje ona działki katastralne trzech podmiotów, nie jest poparte wykazem zmian gruntowych, obrazujących zmiany w następstwie których do tego doszło.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucano, że przy pomiarze kontrolnym, " wyniesiono na grunt granice działki ewidencyjnej Nr [...] , które nie pokrywają się ze stanem faktycznym i prawnym". Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania co usuwa spod możliwości weryfikacji przez Sąd rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Uchybienia powyższe mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza ,że akta i czynności postępowania nie są adekwatne dla objętego rozstrzygnięciem sprostowania błędu w ewidencji, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę będą organy administracji publicznej miały na uwadze, że przepisy obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), regulując zasady prowadzenia ewidencji i wymiany danych ewidencyjnych, posługują się kategorią aktualizacji danych ewidencyjnych ( §§ 46, 47).

Orzeczenie oparto na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze treść zaskarżonych decyzji na podstawie art. 152 ustawy orzeczono, iż decyzje te nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania oparto na przepisach art. 200, 209 i 205 powołanej ustawy, wobec zastępowania Skarżącej G. P. przez pełnomocnika- radcę prawnego.