Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1755/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 75 poz 493
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2016 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w związku ze zgłoszeniem Prezydenta Miasta [...] dotyczącym wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w powierzchni ziemi na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa wart. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1789 - t.j. ze zm. zwanej dalej ustawą).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 listopada 2014 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] wpłynęło zgłoszenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014r.. dotyczące wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w powierzchni "ziemi oraz pośrednio w wodach podziemnych, spowodowanego zdaniem zgłaszającego, przez P. M., prowadzącego działalność pod nazwą [...] w [...] przy ul. [...].

W związku z ww. zgłoszeniem postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej.

W dniu 3 lutego 2016 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowisku w [...] wpłynęło zgłoszenie Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 stycznia 2016 r., znak: [...], dotyczące wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w powierzchni ziemi, spowodowanego przez P. M., prowadzącego działalność pod nazwą [...] w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]). Zdaniem Prezydenta Miasta [...] istnieje niebezpieczeństwo rozszczelnienia pojemników zawierających odpady niebezpieczne i wystąpienia niekontrolowanej emisji substancji niebezpiecznych do powietrza, ziemi i gleby a także samozapłonu i wybuchu. W zgłoszeniu wskazano, że w załączeniu przekazano wyniki badań próbek gleby pobranej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w [...]. Do zgłoszenia dołączono kopię sprawozdania z badań nr [...], zawierającego wyniki badań substancji, która wyciekła z magazynu oraz kopię pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w [...] z 19 października 2015r.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] ustalił, że P. M. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...], na podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów ustanowionego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., znak: [...], tj. zbierał odpady w magazynie przy ul. [...]. Magazyn, w którym gromadzone były odpady znajduje się na działce nr [...], obręb [...] w [...]. Właścicielem tego terenu jest Skarb Państwa.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...], z uwagi na wyniki przeprowadzonej wcześniej kontroli, cofną jednak bez odszkodowania w/w zezwolenie i nakazał mu niezwłoczne usunięcie odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętej zezwoleniem na własny koszt.

W związku z tym, że P. M. nie wykonał powyższej decyzji i pozostawił w magazynie na działce nr [...] odpady niebezpieczne w ilości około 3000 Mg, Prezydent Miasta [...] wszczął wobec zobowiązanego do usunięcia skutków własnej działalności postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze niepieniężnym. Upomnieniem z dnia [...] września 2014 r. Prezydent Miasta [...] wezwał P. M. do usunięcia odpadów i skutków działalności objętej zezwoleniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. P. M., mimo upomnienia nie wykonał wyżej wskazanej decyzji.

W dniu 19 listopada 2013 r. P. M. zawiesił działalność gospodarczą.

Z uwagi na to, że działalność została zawieszona na okres powyżej 24 miesięcy, wpis na podstawie art. 34 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późno zm.), podlegał wykreśleniu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z urzędu, w drodze decyzji administracyjnej ministra właściwego do spraw gospodarki, czyli obecnie Ministra Rozwoju.

Ponadto, Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] października 2015 r. , sygnatura akt [...], skazał P. M. za przestępstwo przeciwko środowisku penalizowane wart. 183 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553, z późn. zm.) i orzekł w stosunku do niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej gospodarowania odpadami i transportowania na okres 10 lat. Wskazano, że przesłanką zastosowania środka karnego przewidzianego wart. 41 § 2 ustawy Kodeks karny jest nie tylko skazanie za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także stwierdzenie, że dalsze prowadzenie działalności zagraża istotnym dobrom chronionym przez prawo. Wyrok jest prawomocny od dnia 12 listopada 2015 r.

W ocenie zatem organu, w okolicznościach niniejszej sprawy zagrożenie jest wynikiem zaniechania przez Prezydenta Miasta [...] przeprowadzenia skutecznej egzekucji. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadniczą rolę spełnić zatem winien odpowiednio dobrany środek egzekucyjny- w tym przypadku wykonanie zastępcze, gdyż prowadzi ono bezpośrednio do wykonania obowiązku tj. usunięcia skutków działalności. Wobec tego w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Na ww. postanowienie zażalenie z dnia 18 lutego 2016 r. złożył Prezydent Miasta [...].

Postanowieniem z [...] czerwca 2016r. Nr [...]. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lutego 2016 r.

Organ wyjaśnił, że w zgłoszeniu z dnia 27 stycznia 2016 r. Prezydent Miasta [...] wskazał, że bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku zostało spowodowane przez P. M., prowadzącego działalność pod nazwą [...] w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]). W ocenie zgłaszającego pozostawione w 2013 r. przez P. M. odpady niebezpieczne stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzi oraz zagrożenie pożarowe i wybuchowe. Zdaniem organu ww. zgłoszenie dotyczy tego samego bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, podnoszonego już przez Prezydenta Miasta [...] w zgłoszeniu z dnia 18 listopada 2014 r. (ten sam podmiot, ta sama działka oraz ten sam czas wystąpienia danego zdarzenia).

Skoro więc w odniesieniu do zgłoszenia z dnia 18 listopada 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stosowania przepisów ustawy szkodowej, to zaskarżone postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. jest tożsame z postanowieniem tego organu z dnia [...] stycznia 2015 r. Kwestia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...], została więc rozstrzygnięta postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w związku z czym nie ma potrzeby wydawania drugiego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie.

Jednocześnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie konieczne było zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w sposób częściowy, gdyż nie było podstawy ani do umorzenia postępowania ani do orzeczenia co do istoty sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent Miasta [...] zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 §1, art. 107 § 3, art. 138 §2, art. 145 §1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, wynikające z tego, że w sprawie:

1. nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli sąsiadujących z nielegalnym magazynem odpadów,

2. nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

3. nie uwzględniono nowych okoliczności faktycznych i dowodów istotnych dla sprawy,

4. niewłaściwie sporządzono uzasadnienie - uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

5. uchylając postanowienie organ odwoławczy w uzasadnieniu utożsamia zgłoszenie Prezydenta Miasta [...] o bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku z dnia 18 listopada 2014 r. ze zgłoszeniem Prezydenta Miasta [...] o bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku z dnia 27.01.2016 r. mimo, że po dniu 18 listopada 2014 r. ujawniono nowe okoliczności istotne dla sprawy, nadające jej inny charakter jakościowy w sensie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku - wyciek z dnia 22.09.2015 r. i sprawozdanie z badań Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], Delegatura w [...] nr [...]; pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], Delegatura w [...] znak [...] z dnia 05.05.2016 r. o stwierdzonych śladach po wycieku; organ odwoławczy nie wskazał nowych okoliczności, które, należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwą, jego wykładnię i zastosowanie. Zdaniem skarżącego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] niewłaściwie interpretuje przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. Poz. 1789 ze zm.) nie uznając zaistniałego zdarzenia jako bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku, przez co narusza:

- art. 7 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), mówiący o odpowiedzialności organu ochrony środowiska i zaliczeniu działalności zbierania odpadów jako stwarzającej ryzyko szkody w środowisku,

- art. 15 ust. 1 i 2, dotyczący nakładania obowiązków przeprowadzenia działań przez organ ochrony środowiska,

- art. 16 pkt 1 i 2, dotyczący obowiązku podejmowania działań przez organ ochrony środowiska, jeżeli m.in. egzekucja wobec podmiotu korzystającego ze środowiska okazała się bezskuteczna.

Skarżący wskazał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], stosuje błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie nie odnosząc się jako organ odwoławczy, do przepisów tej ustawy oraz pomijając nowe, istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, ujawnione w zgłoszeniu z dnia 27.01.2016 r. Prezydenta Miasta [...] o bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku, czym naruszono stosowne unormowania procedury administracyjnej. Tymczasem zgłoszenie Prezydenta Miasta [...] o bezpośrednim zagrożeniu szkodą z dnia 18 listopada 2014 r. zostało wprawdzie rozpatrzone negatywnie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] znak [...] z dnia [...].01.2015 r. Wówczas jednak podstawą zgłoszenia bezpośredniego zagrożenie szkodą w środowisku był sam fakt nielegalnego i niewłaściwego nagromadzenia odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych oraz przewidywanie - na podstawie wiedzy i doświadczenia merytorycznego, możliwości wystąpienia szkody w środowisku.

Z kolei zgłoszenie z dnia 27.01.2016 r. oparto na dowodach świadczących o bezpośrednim zagrożeniu szkodą - stwierdzony dnia 22.09.2015 r. i sprawozdanie z badań Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], Delegatura w [...] nr [...]. Bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku potwierdzają też kontrole Państwowej Straży Pożarnej w [...] - pismo z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...], znak [...] z dnia 12.10.2015 r. stwierdzające możliwość rozszczelnienia się pojemników z ciekłymi odpadami i niekontrolowanym wydostaniu się substancji niebezpiecznych do otaczającego środowiska. Powyższe potwierdza późniejsza informacja Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], Delegatura w [...] znak [...] z dnia 05.05.2016 r. o stwierdzonych śladach po wycieku. Zgłoszenie z dnia 27.01.2016 r. także zostało rozpatrzone negatywnie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] - postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] znak [...] z dnia 10.02.2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] znak [...] z dnia 09.06.2016 r. oraz poprzedzające Je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], znak [...] z dnia 10.02.2016 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014r. poz. 1789 z późn. zm.), który nakłada na organ ochrony środowiska obowiązek przyjęcia od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.

Przepis art. 2 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie precyzuje zakres podmiotowy i przedmiotowy do jakiego znajduje zastosowanie ta ustawa. Z ust. 1 i 2 art. 2 ww. ustawy wynika, że ma ona zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku:

1) spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku;

2) spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.

Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem zgłoszenia dokonanego przez skarżącego było bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku tj. w powierzchni ziemi, spowodowane przez P. M., prowadzącego działalność pod nazwą [...] w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]). Zdaniem Prezydenta Miasta [...] istnieje niebezpieczeństwo rozszczelnienia pojemników zawierających odpady niebezpieczne i wystąpienia niekontrolowanej emisji substancji niebezpiecznych do powietrza, ziemi i gleby a także samozapłonu i wybuchu. W zgłoszeniu wskazano, że dołączono do niego m.in. kopię sprawozdania z badań nr [...], zawierającego wyniki badań substancji, która wyciekła z magazynu.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 1 ustawy szkodowej przez bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku - rozumie się wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości. Z kolei definicję szkody w środowisku zawiera art. 6 pkt 11 ustawy szkodowej. Zgodnie z tym, przepisem przez szkodę w środowisku - rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska:

a) w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z:

– decyzją, o której mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub

– decyzją, o której mowa w art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub

– zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), lub

– decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub

– postanowieniami, o których mowa w art. 90 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

b) w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na potencjał ekologiczny, stan ekologiczny, chemiczny lub ilościowy wód,

c) w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.

W ocenie Sądu analiza w/w przywołanych przepisów pozwala uznać, że postępowanie jakie może być wszczęte w trybie art. 24 ustawy nie obejmuje sytuacji związanych z jedynie potencjalnym zagrożeniem mogących wystąpić w środowisku.

Oznacza to, że organ zobligowany jest wszcząć postępowanie wówczas, gdy zaistnieje negatywna, mierzalna zmiana stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, oceniona w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska.

Wbrew zatem stanowisku zaprezentowanemu przez organ odwoławczy, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można uznać, aby postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stosowania przepisów ustawy szkodowej dotyczącego wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w powierzchni "ziemi oraz pośrednio w wodach podziemnych, spowodowanego zdaniem skarżącego, przez P. M., prowadzącego działalność pod nazwą [...] w [...] przy ul. [...]. można było uznać, za tożsame z postanowieniem tegoż organu wydanym w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ rozpoznając złożony wówczas przez stronę skarżącą wniosek z dnia 18 listopada 2014r. uznał, że wniosek mógł rozpoznać w kontekście prawdopodobieństwa wystąpienia szkody, jednak w stanie faktycznym i w oparciu o zgromadzone dowody nie przypisał mu cech prawdopodobieństwa wysokiego, a tym samym nie mógł stwierdzić wystąpienia szkody. Jednocześnie organ wskazał, że skarżący wszczął względem w/w podmiotu postępowanie egzekucyjne w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym. Wyegzekwowanie przez Prezydenta [...] obowiązków polegających na usunięciu wszelkich skutków prowadzonej działalności zabezpieczyć miał zaś interes środowiska, co stanowiło dodatkowy argument przemawiający za brakiem podstaw do wszczęcia postępowania w oparciu o przepisy ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku.

Organ pominął jednak fakt, że wnosząc ponownie zgłoszenie 2 lutego 2016r. Skarżący nie wskazywał w nim na potencjalne zagrożenie szkodą lecz wystąpienie bezpośredniego nią zagrożenia w powierzchni ziemi, z uwagi na wyciek substancji przez otwory w murze ceglanym magazynu znajdującego się w [...] przy ul. [...] dz. nr [...] obręb nr [...], gdzie zlokalizowany jest nie eksploatowany magazyn odpadów, głównie niebezpiecznych, pozostawiony przez P. M. prowadzącego wcześniej działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Skarżący powołał się na okoliczność, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...], Delegatura w [...], pobrał próbki zanieczyszczonej gleby oraz samego wycieku w sąsiedztwie muru magazynu (przesłane do RDOŚ w [...] sprawozdanie z badań nr [...]). Powyższe zdarzenie wskazuje na niekontrolowane rozszczelnienie pojemników z odpadami.

Podkreślił także, że bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku potwierdzają też kontrole Państwowej Straży Pożarnej w [...] - pismo z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...], znak [...] z dnia 12.10.2015 r. stwierdzające możliwość rozszczelnienia się pojemników z ciekłymi odpadami i niekontrolowanym wydostaniu się substancji niebezpiecznych do otaczającego środowiska.

W ocenie skarżącego pozostawione w magazynie odpady niebezpieczne w ilości ok. 3000 Mg (wg informacji WIOŚ), stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla środowiska, w tym powierzchni ziemi i zdrowia ludzi oraz zagrożenie pożarowe i wybuchowe. Istnieje niebezpieczeństwo rozszczelnienia pojemników zawierających odpady niebezpieczne i wystąpienia niekontrolowanej emisji substancji niebezpiecznych do powietrza, ziemi i gleby, także samozapłonu i wybuchu.

Powyższe zdaniem Sądu świadczy o tym, że w sprawie nie można mówić o tożsamości w/w postępowania (zakończonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r.) z obecnym. Wprawdzie oba postępowania dotyczą tego samego miejsca, podmiotu i pozostałościach po prowadzonej przez niego działalności, jednak bez wątpienia obecnie ujawniono nowe okoliczności istotne dla sprawy, nadające jej inny charakter jakościowy w sensie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku oraz potencjalne zagrożenie przekroczenia standardów jakości gleby lub ziemi, standardów jakości powietrza atmosferycznego i pośrednio skażenia wód podziemnych.

Tym samym wbrew zaprezentowanemu przez organ odwoławczy stanowisku, w sprawie nie zaistniały podstawy do uchylenia postanowienia organu I instancji z uwagi na to, że niniejsza sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta przez ten organ. W ocenie zatem Sądu rozstrzygnięcie organ odwoławczego wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze ekonomikę postępowania, jak również to, że zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego zakończenia, Sąd uznał za zasadne odnieść się do stanowiska zaprezentowanego przez organ I instancji.

Wskazać zatem należy, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż podmiotem, który spowodował według strony skarżącej bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku jest podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, prowadzący działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku czyli [...] i co do zasady zgodnie z art. 9. ww. ustawy, był on zobowiązany do przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy istnieje jednak również kwestia na którą zasadnie wskazuje organ I instancji tj. okoliczność, że decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...], z uwagi na wyniki przeprowadzonej wcześniej kontroli, cofną bez odszkodowania w/w podmiotowi zezwolenie na zbieranie odpadów udzielone decyzja z dnia [...] kwietnia 2013r. i nakazał mu niezwłoczne usunięcie odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętej zezwoleniem na własny koszt. W przypadku zaś wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na gromadzenie odpadów, posiadacz odpadów jest obowiązany do ich usunięcia na własny koszt, obowiązek ich usunięcia powstaje z mocy samego prawa (ustawia z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach art. 47 ust. 5). W takiej sytuacji gdy obowiązek usunięcia odpadów wynika z mocy samego prawa i podlega wykonaniu na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, niewątpliwie organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku usunięcia odpadów, jak i powołanym do czuwania nad wykonaniem obowiązku jest organ administracji właściwy w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w przedmiocie zbierania odpadów.

Słusznie zatem co do zasady organ I instancji wskazuje na okoliczność, że skarżący winien w pierwszej kolejności podjąć skuteczne działania egzekucyjne w celu wykonania przez w/w podmiot ciążącego na nim obowiązku.

Okoliczność prowadzenia przez skarżącego postępowania egzekucyjnego, nie może mieć jednak wpływu na odmowę wszczęcia przez organ postępowania w trybie art. 24 ustawy.

Ustawodawca w art. 7 ustawy określił wprost organ właściwy w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku.

Uchwalając w dniu 17 kwietnia 2007 r. ustawę o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, mając na uwadze rangę spraw dotyczących bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku i wystąpienia szkody w środowisku oraz podjęcie działań zapobiegawczych i naprawczych scedował to zadanie na ponadlokalny organ rządowy to jest na wojewodę, a po zmianie ustawy powołano specjalistyczny organ - regionalną dyrekcję ochrony środowiska, wyposażając go także w odpowiednie narzędzia, aby skutecznie chronić środowisko w sytuacjach zagrożenia dla środowiska jako ogółu elementów przyrodniczych oraz nadzwyczajnych. Także sama konstrukcja postępowania, w wypadku zaistnienia zagrożenia w środowisku w rozumieniu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, jest odmienna od procedury wynikającej z ustawy o odpadach (art. 47 ust 5 w zw. z art. 26 ust. 4 i 5 ). Tym samym Sąd nie podziela stanowiska organu I instancji zawartego na str. 4 uzasadnienia (ostatni akapit), iż jego postępowanie miałoby dać te same skutki do postępowanie egzekucyjne prowadzone przez stronę skarżącą.

Potwierdza to zdaniem Sądu art. 24 a ustawy, zgodnie z którym organ ochrony środowiska zawiesza postępowanie wszczęte na podstawie art. 24 ust. 5 do czasu usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.(ust. 1) i podejmuje postępowanie z urzędu w terminie 2 miesięcy od dnia powzięcia informacji o usunięciu odpadów (ust. 2).

Jak również wynika z art. 16 ustawy, zgodnie z którym organ ochrony środowiska podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze, jeżeli:

1) podmiot korzystający ze środowiska nie może zostać zidentyfikowany lub nie można wszcząć wobec niego postępowania egzekucyjnego, lub egzekucja okazała się bezskuteczna;

2) z uwagi na zagrożenie dla zdrowia ludzi lub możliwość zaistnienia nieodwracalnych szkód w środowisku, konieczne jest niezwłoczne podjęcie tych działań.

Tym samym w ocenie Sądu, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], zobligowany był dokonać w oparciu o art. 24 ust. 5 ustawy oceny zasadności zgłoszenia skarżącego i w zależności od poczynionych ustaleń wszcząć postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, albo podjąć tzw. działania zapobiegawcze lub naprawcze o których mowa w art. 16 ustawy, lub też wydać rozstrzygnięcie o którym mowa w ust. 7. Brak dokonania powyższej oceny w rozpoznawanej sprawie stanowi zdaniem Sądu istotne naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107§3 w zw. z art. 126 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organy zobligowane będą do rzetelnego rozpoznania zgłoszenia strony skarżącej zgodnie z art. 24 ustawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji.

Rozstrzygnięcie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 w/w ustawy.