Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 159/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 11, art. 12, art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 2344
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skarg M. K. i L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od nieruchomości za okres od września 2012 r. do maja 2013 r. - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z dnia 3 października 2017 r., nr [...], orzekł o odpowiedzialności M. K. – byłego prezesa zarządu E. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: E. lub Spółka), oraz L. G. – byłego członka zarządu E. – za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za okres od września 2012 r. do maja 2013 r. w łącznej kwocie należności głównej 142.443,55 zł wraz z odsetkami wg stanu na dzień 3 października 2017 r. w wysokości 59.243,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 10.135,90 zł.

Uzasadniając wydaną decyzję, Prezydent wskazał, że na E. ciążyło zobowiązanie uiszczenia podatku od nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]) za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r., w łącznej kwocie 405.648,00 zł. Spółka nie uregulowała zobowiązania w zakresie rat, których termin płatności przypadał odpowiednio na dzień: 17 września 2012 r. (częściowo), 15 października 2012 r., 15 listopada 2012 r., 17 grudnia 2012 r., 31 stycznia 2013 r., 15 lutego 2013 r., 15 marca 2013 r., 15 kwietnia 2013 r. oraz 15 maja 2013 r. Powyższe zaległości zostały objęte następnie tytułami wykonawczymi:

- z dnia 7 września 2015 r. nr [...] za okres wrzesień - październik 2012 r.,

- z dnia 11 września 2013 r. nr [...] za okres listopad-grudzień 2012 r.,

- z dnia 11 września 2013 r. nr [...] za okres styczeń - kwiecień 2013 r.,

- z dnia 11 września 2013 r. nr [...] za maj 2013 r.

Dalej organ I instancji wskazał, że podjęte czynności egzekucyjne nie doprowadziły do spłaty zobowiązania w całości, co spowodowało w efekcie wydanie przez Prezydenta postanowienia z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...] (utrzymanego w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...]) o umorzeniu postępowanie egzekucyjnego prowadzonego wobec E. ze względu na bezskuteczność egzekucji. Bezskuteczne okazały się czynności egzekucyjne polegające na zajęciach wierzytelności z rachunku bankowego, a także czynności egzekucyjne w terenie. Skuteczne okazało się wyłącznie zajęcie rachunku bankowego prowadzonego dla Spółki w Deutsche Bank Polska S.A. Wyegzekwowano kwotę w wysokości 141.868,88 zł, którą podzielono na wierzycieli Spółki, jednak nie zaspokojono zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. Niepowodzeniem zakończyła się próba wyegzekwowania należności z nieruchomości posiadanych przez Spółkę, z powodu braku możliwości dokładnego określenia ich położenia, a w konsekwencji zweryfikowania, który organ jest właściwy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Bezskuteczne okazały się także działania zmierzające do wyegzekwowania należności za pośrednictwem Prezydenta W.. W uzasadnieniu wskazano nadto, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w K. wydał postanowienia o sygn. akt [...] oraz [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. umarzające postępowania egzekucyjne prowadzone wobec E. .

Prezydent podniósł także, że E. nie posiada majątku nieruchomego, ponieważ działki położone w K., przy ul. [...], zostały zlicytowane przez Komornika Sądowego na rzecz C. sp. z o.o. Następnie organ wskazał, że bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki spowodowała wszczęcie z urzędu postępowań wobec M. K. oraz L. G. w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe E. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012-2013.

Organ I instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania wynika, iż M. K. był w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r. (a zatem w czasie, w którym upłynęły terminy płatności podatku od nieruchomości dochodzonego w niniejszej sprawie) prezesem zarządu, natomiast L. G. – członkiem zarządu E. .

Następnie w uzasadnieniu decyzji, Prezydent zaznaczył, że M. K. oraz L. G. zostali wezwani do wskazania wystąpienia negatywnych przesłanek wyłączających ich odpowiedzialność jako osób trzecich za zobowiązania podatkowe Spółki, gdyż – jak wynika z przywołanego orzecznictwa – ciężar wykazania przesłanek negatywnych wyłączających odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania spółki ciąży na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Stosowne wyjaśnienia w tym zakresie zostały złożone zarówno przez M. K., jak i L. G. oraz następnie obszernie przytoczone w uzasadnieniu decyzji Prezydenta.

Organ I instancji podał, że M. K. wniósł o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania dotyczącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, podnosząc przy tym, że od 2013 r. nie jest członkiem zarządu E. , zaś gdy składał rezygnację z pełnienia funkcji, Spółka była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej łączną wysokość jej zobowiązań. M. K. twierdził nadto, że Miasto K. brało udział w toczących się wobec Spółki postępowaniach egzekucyjnych, jednakże nie zgłosiło w odpowiednim czasie tytułów egzekucyjnych związanych z podatkiem od nieruchomości.

W dalszej kolejności, Prezydent streścił stanowisko L. G., który wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na zaistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność za zaległości podatkowe E. , tj.: ze względu na: brak podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w czasie, gdy powstały zaległości podatkowe objęte postępowaniem, a także brak winy L. G. w ewentualnym niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości E. (gdyby hipotetycznie przyjąć, że zasadne było zgłoszenie takiego wniosku) z uwagi na to, że jest on [...], nie włada językiem polskim, nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, a nadto nie miał on faktycznego wpływu na bieżącą działalność Spółki i zajmował się jedynie pozyskiwaniem środków zapewniających jej finansowanie. W przytoczonym stanowisku, L. G. wskazał także na szereg działań podjętych przez M. K., które doprowadziły do usunięcia L. G. z zarządu Spółki, wywierały niekorzystny wpływ na należącą do niego spółkę [...] G. będącą jednocześnie wspólnikiem E. , jak też spowodowały wyprowadzenie majątku E. do innych – należących do lub powiązanych z M. K. – podmiotów. Na potwierdzenie swoich tez, L. G. powołał znane mu okoliczności faktyczne, a także odwołał się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie. Organ I instancji podał także, że L. G. zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, przesłuchanie świadków i powołanie biegłego w celu wykazania podnoszonych przez niego okoliczności.

Następnie organ I instancji, po przytoczeniu art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2018, poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) wskazał, że istotny dla przyjęcia przewidzianej w tym przepisie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest moment ukonstytuowania się zobowiązania podatkowego, którym jest termin płatności danego zobowiązania, dlatego za zaległość podatkową odpowiada ten członek zarządu, za którego kadencji przypadał termin płatności zobowiązania podatkowego, którego nie uiszczono, a co równocześnie spowodowało powstanie zaległości podatkowej.

Prezydent podniósł, że niekwestionowane w sprawie jest to, że zarówno M. K., jak i L. G. pełnili funkcje członków zarządu E. w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r., a więc w czasie kiedy powstały zaległości Spółki w podatku od nieruchomości. Niezaprzeczalnym również faktem jest to, że w chwili obecnej egzekucja z majątku Spółki okazała się nieskuteczna – udowodniono bowiem, że na skutek podjętych działań egzekucyjnych nie doszło do zaspokojenia zaległości podatkowych, w związku z czym Prezydent oraz Komornik Sądowy umorzyli postępowania egzekucyjne prowadzone wobec E. .

W dalszej kolejności, organ l instancji wskazał, że przesłanką umożliwiającą uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności jest wykazanie, że w odpowiednim czasie złożył on wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub, że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. W tym kontekście, Prezydent zakwestionował stanowisko M. K. i L. G., jakoby Spółka znajdowała się w dobrej kondycji finansowej w chwili powstania zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, która to kondycja nie powodowała konieczności zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazując, że z rachunku zysków i strat, a także ze sprawozdań finansowych za lata 2011-2013 wynika, iż wykazywała ona straty, jak też nie regulowała terminowo swoich zobowiązań publicznoprawnych oraz wynikających z zaciągniętych kredytów. W dalszej kolejności, Prezydent powołał się na orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że organy podatkowe nie mają obowiązku powoływania biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność wystąpienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego.

Zdaniem organu I instancji, przesłanka pełnienia obowiązków członka zarządu winna być rozumiana jedynie formalnie, tj. w odniesieniu do posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Za taką interpretacją przemawia wykładnia językowa omawianego przepisu, który nie odwołuje się do faktu wykonywania obowiązków, a jedynie do ich pełnienia, co w przypadku funkcji zarządzających stanowi odpowiednik określenia: zajmować stanowisko, a tego typu określenie całkowicie abstrahuje od sposobu i okoliczności faktycznego wykonywania powierzonych zadań. Ponadto, Prezydent w uzasadnieniu zauważył, że pełnienie funkcji członka zarządu ma charakter dobrowolny i wymaga zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji, np. z uwagi na faktyczne niezajmowanie się sprawami spółki i brak bieżącego monitorowania jej sytuacji finansowej. Poza tym, w decyzji wskazano na zwiększony zakres odpowiedzialności wynikający z charakteru prawnego funkcji członka zarządu, a także na to, że przesłanka braku winy członka zarządu winna być rozpatrywana w kontekście podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcję organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, z uwzględnieniem podwyższonego poziomu ryzyka gospodarczego. Dlatego nierelewantne jest odwoływanie się do nieznajomości faktycznej sytuacji finansowej podmiotu. Powyższe rozważania zostały poparte orzecznictwem. Wobec poczynionych ustaleń, organ I instancji uznał, że jeśli L. G. godził się na faktycznie drugoplanową funkcję w Spółce, ufając innym osobom w zakresie zajmowania się przez nie sprawami finansowymi, to ponosić musi ryzyko takiego zaufania.

Ponadto, w ocenie Prezydenta, analiza stosownych przepisów (art. 10 i 11) ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (obecnie ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - Dz.U. z 2017 r., poz. 2344; dalej: P.u.n.) prowadzi do wniosku, że gdy dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym, przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Jednocześnie, organ I instancji zasygnalizował, że członek zarządu może podjąć pewne ryzyko związane z niezgłaszaniem wniosku o ogłoszenie upadłości, co jednak nie wyłącza konsekwencji wynikających z takiej decyzji także w zakresie odpowiedzialności z art. 116 O.p.

Prócz tego, w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, że ani M. K., ani L. G. nie ujawnili żadnego majątku Spółki, z którego organ mógłby się choć częściowo zaspokoić. Jak ustalono, wszystkie nieruchomości należące do E. zostały zlicytowane. Spółka nie posiada środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, zarejestrowanych pojazdów ani majątku ruchomego.

Przeprowadzenie takiej analizy doprowadziło Prezydenta do uznania za bezzasadne wniosków L. G. i M. K. o umorzenie prowadzonego postępowania oraz w zakresie przeprowadzenia szeregu dowodów z dokumentów, przesłuchania świadków i dopuszczenia opinii biegłego oraz przesłuchania L. G.. Wskazano przy tym, że uwzględnienie wniosków dowodowych prowadziłoby do przewlekłości postępowania.

Za irrelewantne dla oceny odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki uznał organ I instancji także kwestie związane z działaniami mającymi na celu usunięcie L. G. z zarządu Spółki, czy podwyższenia kapitału zakładowego, jak też fakt, że jeden z członków zarządu nie przebywał na terenie Polski, wskazując przy tym, że z orzecznictwa wynika, iż obowiązkiem członka zarządu w organie zarządzającym spółki jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego.

Wobec spełnienia przesłanek pozytywnych oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych przypisania odpowiedzialności członkom zarządu za zobowiązania spółki, orzeczono o odpowiedzialności solidarnej M. K. oraz L. G. za zobowiązania E. .

Od decyzji Prezydenta z dnia 3 października 2017 r., odwołania – w ustawowym terminie – złożyli: M. K. oraz L. G..

M. K. zaskarżył decyzję organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, zarzucając naruszenie:

1. art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez jego zastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe E. , w sytuacji gdy brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a sama Spółka posiadała majątek pozwalający na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części;

2. art. 116 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy dyspozycja przedmiotowego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;

3. art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie w zakresie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki przez M. K. i istnienia mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części;

4. art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez rażące bezzasadne odmówienie należytej mocy dowodowej dowodom potwierdzającym istnienie po stronie organów zaniechań i braku podjęcia odpowiednich czynności celem wyegzekwowania należności tytułem podatku, pomimo, że podjęcie w sposób należyty przez organ czynności skutkowałoby zaspokojeniem zaległości podatkowych nawet nie w znacznej części, a w całości;

5. art. 210 § 4 O.p. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji w zakresie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki przez M. K. i istnienia mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części;

6. art. 11 P.u.n. (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zaistniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości E. .

Podnosząc powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie decyzji z dnia 3 października 2017 r. w zakresie rozstrzygnięcia o odpowiedzialności M. K. za zaległości podatkowe E. i umorzenie postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu odwołania zakwestionowano przede wszystkim stanowisko organu l instancji, wskazujące że w sprawie nastąpiła bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec E. , podnosząc przy tym, że od chwili wydania tytułów wykonawczych możliwe było prowadzenie wobec Spółki postępowania egzekucyjnego z nieruchomości celem zaspokojenia należności. Zauważono ponownie, że nie było przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, gdyż nie doszło do sytuacji niewypłacalności, za którą nie można uznać – wedle stanowiska zajętego w orzecznictwie – krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów wskutek przejściowych trudności.

Natomiast L. G. zaskarżając decyzję Prezydenta z dnia 3 października 2017 r. w zakresie rozstrzygnięcia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości należnego od E. za okres od września 2012 r. do maja 2013 r., zarzucił tejże decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania podatkowego, a to: art. 188 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji:

a) zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jaki powinien stanowić podstawę wydania decyzji,

b) nieuzasadnione pominięcie dowodów zgłoszonych na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia,

c) zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co doprowadziło do niezbadania przez organ okoliczności wskazujących na brak przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności L. G. za zaległości podatkowe E. , względnie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność i wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie;

2. naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj.: art. 188 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na pominięciu dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu rachunkowości i finansów, pomimo zawnioskowania takiego dowodu, a ponadto w sytuacji, gdy jednoznaczne ustalenie tego, czy w czasie sprawowania przez L. G. funkcji członka zarządu E. mogły spełnić się przesłanki upadłości E. i w efekcie czy L. G. mógł być zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wymagało wiadomości specjalnych, zaś zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do dokonania przez organ samodzielnych ustaleń w powyższym zakresie, zaś zaniechanie organu doprowadziło do niezbadania przesłanek wyłączających odpowiedzialność L. G. za zaległości podatkowe E. i wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie;

3. naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a to: art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na niezapewnieniu czynnego udziału w końcowej fazie postępowania oraz uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów przed wydaniem decyzji, co nastąpiło poprzez niepoinformowanie L. G. o dołączeniu do materiału dowodowego sprawy dowodu z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...], na mocy którego utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...] i inne, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec E. ;

4. naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie przyjęcie, że L. G. nie wykazał w toku postępowania, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości E. , podczas gdy – nawet gdyby przyjąć, że ustalenie tej kwestii nie wymaga wiadomości specjalnych – L. G. wykazał, iż w czasie, w którym zajmował stanowisko członka zarządu E. w ogóle nie zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości E. , ponieważ:

a) E. był w dobrej kondycji finansowej;

b) E. posiadał majątek, z którego należności publicznoprawne mogły zostać zaspokojone;

c) równocześnie prowadzono rozmowy dotyczące restrukturyzacji zobowiązań E. z bankami, które udzieliły kredytów finansujących działalność Spółki;

5. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to: art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie przyjęcie, że L. G. nie wykazał w toku tego postępowania, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości E. nastąpiło bez jego winy, podczas gdy nawet w przypadku przyjęcia, że w okresie zajmowania przez L. G. stanowiska członka zarządu E. zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości E. , to L. G. wykazał, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu takiego wniosku.

Mając na względzie powyższe zarzuty, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego; ewentualnie na wypadek przyjęcia, że rozstrzygnięcie tej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, na podstawie art. 233 § 2 O.p. – o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Prezydentowi do ponownego rozpoznania. Niezależnie od tego, na podstawie art. 229 O.p. wniesiono o przeprowadzenie szeregu dowodów z przesłuchania świadków, dokumentów oraz z opinii biegłego, a także z przesłuchania L. G. oraz M. K..

W uzasadnieniu odwołania wskazano na zaniechanie przez organ l instancji zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który powinien stanowić podstawę wydania decyzji. L. G. zakwestionował także stanowisko, zgodnie z którym materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na samodzielne ustalenie okoliczności, iż w czasie sprawowania przez niego funkcji członka zarządu spełniły się przesłanki upadłości E. , gdyż nie pozwalał on na ustalenie daty niewypłacalności Spółki.

L. G. ponownie podniósł, że nie występowały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, gdyż znajdowała się ona w dobrej kondycji finansowej. Za niezasadne uznano także przyjęcie – w sytuacji gdyby zachodziły ewentualne przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości – że L. G. nie wykazał w toku postępowania, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie zaznaczono, że organ I instancji odniósł się w sposób powierzchowny do złożonych wniosków dowodowych, nie oceniając ich w kontekście wszystkich przesłanek wyłączających odpowiedzialność za zaległości podatkowe E. .

Równocześnie w uzasadnieniu odwołania wskazano także na wybiórcze potraktowanie sprawozdań finansowych Spółki, zwłaszcza w odniesieniu do niezestawienia straty występującej na koniec roku obrotowego z rzeczywistym majątkiem (kapitałem zakładowym i innymi aktywami) posiadanym przez E. , co nie pozwalało na właściwą ocenę kondycji finansowej i przesłanek ogłoszenia upadłości.

Prócz tego, podniesiono, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż organy podatkowe są uprawnione do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości tylko wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie daty i faktu niewypłacalności podatnika, zaś organ l instancji nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, daty i faktu niewypłacalności Spółki, zwłaszcza w kontekście majątku posiadanego przez E. .

Odwołujący, prezentując swoje stanowisko, powołał się na pogląd wyrażony w orzecznictwie i doktrynie, zgodnie z którym odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki. Nadto L. G. podniósł też – w ślad za judykaturą – że sytuacja, w której członek zarządu spółki kapitałowej jest pozbawiony realnego wpływu na bieg spraw spółki wyłącza możliwość pociągnięcia go do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, ponieważ przesłanką warunkującą powstanie odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p., jest możliwość faktycznego pełnienia obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki i niewystarczające jest jedynie wystąpienie przesłanek formalnych, takich jak wpis do właściwego rejestru.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji lub organ odwoławczy) decyzją z dnia 19 grudnia 2017 r., nr [...], wydaną na skutek łącznego rozpoznania odwołań złożonych przez M. K. i L. G., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta z dnia 3 października 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazano, które przepisy winny mieć zastosowanie z uwagi na zmiany regulacji prawnych. Organ II instancji zasygnalizował, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 1649) stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Następnie SKO przytoczyło stosowne przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r. wskazujące na odpowiedzialność osób trzecich – członków zarządu za zobowiązania spółki – art. 116 O.p. oraz co do odpowiedzialności za odsetki za zwłokę i koszty postepowania – art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p., a także art. 108 O.p.

Kolegium wskazało na dwie grupy przesłanek zawartych w art. 116 O.p. stanowiącym o odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, przy czym do grupy przesłanek pozytywnych zaliczono: okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Za przesłanki negatywne uznano natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki, a to w sytuacji jeśli wykazane zostanie, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy tej osoby; lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W uzasadnieniu, SKO zauważyło, że w orzecznictwie sądowym podnosi się, iż organ podatkowy, aby orzec o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej zobligowany jest jedynie wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie wykazano obie przesłanki pozytywne warunkujące możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, a to: M. K. i L. G. za zaległości podatkowe E. z tytułu podatku od nieruchomości za okres od września 2012 r. do maja 2013 r. W szczególności wskazano, że M. K. był prezesem zarządu, zaś L. G. członkiem zarządu Spółki w okresie powstania zaległości podatkowych – tj. wrzesień 2012 r. – maj 2013 r. W tym czasie Spółka zobowiązana była do uiszczenia podatku od nieruchomości położonych w K., przy ul. [...], której to należności podatkowej Spółka nie uiściła, a zadłużenie z tego tytułu zostało objęte tytułami wykonawczymi.

W dalszej część Kolegium wskazało, że prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne i w konsekwencji zostało umorzone na mocy postanowienia Prezydenta z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...] (utrzymanego w mocy postanowieniem SKO z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...]). Organ odwoławczy szczegółowo przytoczył podjęte czynności w toku postępowanie egzekucyjnego uzasadniające jego bezskuteczność. SKO zauważyło również, że E. nie posiada aktualnie majątku nieruchomego, gdyż działki położone w K., przy ul. [...] zostały zlicytowane przez [...] Sądowego na rzecz C. sp. z o.o. Spółka nie posiada także innego majątku, z którego możliwe byłoby dalsze skuteczne prowadzenie egzekucji.

Wobec wskazanych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że nie budzi wątpliwości spełnienie przesłanek pozytywnych wskazanych w art. 116 O.p. W szczególności, pomimo podejmowanych przez organy egzekucyjne prób poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki i podejmowanych czynności egzekucyjnych, należności objęte wyżej wskazanymi tytułami egzekucyjnymi okazały się nieściągalne. Kolegium – w ślad za orzecznictwem – podkreśliło, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, zaś stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala – zdaniem organu odwoławczego – na ustalenie, że egzekucja z majątku Spółki jest bezskuteczna, co zostało potwierdzone postanowieniem Prezydenta z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...] (utrzymanym w mocy postanowieniem SKO z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...]) o umorzeniu postępowanie egzekucyjnego prowadzonego wobec E. . Poczynionych w tym zakresie ustaleń nie zmienia okoliczność, że w chwili sprawowania funkcji członków zarządu przez M. K. i L. G., Spółka posiadała majątek pozwalający na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, a także wykazywane przez M. K. zaniechania i brak podjęcia odpowiednich czynności celem wyegzekwowania należności tytułem podatku po stronie organów egzekucyjnych. Wskazano na szereg podjętych działań mających na celu wyegzekwowanie należności. Nadto, zdaniem SKO, organ l instancji trafnie wskazał, że bezskuteczność egzekucji wobec Spółki musi być oceniana w kontekście faktycznej możliwości zaspokojenia wierzytelności podatkowych, a te obiektywnie w tym momencie, nie zostały zaspokojone.

W uzasadnieniu decyzji wydanej na skutek rozpoznania odwołań zauważono także, że Prezydent rozważył również wystąpienie negatywnych przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe spółki. W związku z powyższym wskazano, że dla oceny tego, czy zaistniały w sprawie przesłanki zwalniające członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezbędne było odwołanie się do przepisów P.u.n., w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r., zwłaszcza do art. 21 ust. 1, zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Przytoczone zostały także art. 10 i art. 11 P.u.n. odnoszące się do kwestii ogłaszania upadłości i niewypłacalności. Organ wskazał, że osoba prawna winna bowiem zgłosić wniosek o upadłość zarówno w sytuacji jej niewypłacalności, jak i w sytuacji, gdy zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, na co wskazuje się także w powołanym orzecznictwie.

Organ odwoławczy zaaprobował ustalenia zawarte w decyzji Prezydenta, z których wynika, że rachunki zysków i strat Eurostar oraz sprawozdania finansowe za lata 2011-2013 wykazywały straty, zaś Spółka nie regulowała na bieżąco zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości wobec Gminy Miejskiej K., jak też posiadała zaległości o charakterze cywilnoprawnym. Za nietrafne uznano stanowisko M. K. i L. G., wskazujące na dobrą kondycję finansową Spółki, która nie uzasadniała w tym okresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Podkreślono przy tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Spółka trwale zaprzestała płacenia wymagalnych zobowiązań – nieopłacanie należności z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości od września 2012 r. Takie ustalenia uprawniały – zdaniem SKO – do przyjęcia, że zachodzi stan niewypłacalności powodujący konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, czego członkowie zarządu Eurostar nie uczynili. Dlatego trafnie organ l instancji stwierdził, że nie zachodzi przesłanka zwalniająca członków zarządu z odpowiedzialności, określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Zaznaczono jednocześnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że nawet dobra sytuacja finansowa dłużnika, rozumiana jako brak przesłanki z art. 11 ust. 2 P.u.n. nie zwalnia od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli podmiot nie reguluje wymagalnych zobowiązań – art. 11 ust. 1 P.u.n.

W ocenie Kolegium, zasadnie również organ l instancji przyjął, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba powołania biegłego z zakresu rachunkowości, celem wydania opinii na okoliczność wystąpienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość. Wskazano, że w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd głoszący, że organy podatkowe nie mają obowiązku przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego. Zdaniem SKO, organ I instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy dla oceny, czy wystąpiła przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i nie było konieczności powoływania biegłego w celu ustalenia tej kwestii.

Rozpoznając odwołania, organ II instancji uznał, że trafnie Prezydent ustalił, iż nie została także spełniona druga przesłanka negatywna wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., ze względu na to, że nie wykazano ażeby niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy M. K. i L. G.. W decyzji SKO wskazano, że rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy, z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru działalności. Powołano przy tym szereg orzeczeń, z których wynika, że obowiązkiem członka zarządu w organie zarządzającym spółki jest niewątpliwie monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Zarówno M. K., jak i L. G. jako członkowie zarządu, w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych za okres od września 2012 r. do maja 2013 r., zobowiązani byli do znajomości i kontroli sytuacji finansowej Spółki, w tym kwestii regulowania zobowiązań podatkowych. SKO podniosło za organem I instancji, że pełnienie funkcji członka zarządu ma charakter dobrowolny, a także że znaczenie dla przypisania odpowiedzialności ma otrzymanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska Kolegium wskazało na poglądy judykatury, zgodnie z którymi podstawą przeniesienia odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu, a obowiązek wykonywania czynności zarządzających oznacza zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym za skutki działań kierowanej osoby prawnej.

Dlatego – w ocenie SKO – trafne jest stanowisko Prezydenta, iż L. G. nie może zostać wyłączony z odpowiedzialności członka zarządu Eurostar za zaległości podatkowe tej Spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, z uwagi na brak wpływu na bieżącą (ówczesną) działalność Spółki, gdyż przyjmując funkcję członka zarządu otrzymał pełną legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją, a powierzając faktyczne kierowanie i zajmowanie się sprawami Spółki drugiemu członkowi zarządu, przyjął na siebie ryzyko takiej działalności.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniała przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członków zarządu wynikająca z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., gdyż nie wskazano mienia, z którego można byłoby wyegzekwować należność podatkową

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji zaznaczono jednocześnie, że zgromadzone w sprawie dowody umożliwiały dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, przy czym zostały one poddane wszechstronnej analizie, zaś wyciągnięte z nich wnioski są trafne.

Od decyzji wydanej przez Kolegium skargę do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w K. złożył zarówno M. K., jak i L. G..

M. K. zaskarżył decyzję SKO w K. z dnia 19 grudnia 2017 r., nr [...], w całości w zakresie rozstrzygnięcia o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, zarzucając rozstrzygnięciu:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także niewyjaśnienie podstawy prawnej wydanej decyzji, tj. pominięcie przez organ odwoławczy w rozważaniach zarzutu podnoszonego już w odwołaniu, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia na Skarżącego M. K. obowiązków określonych w decyzji organu I instancji, skoro w toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono, okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki przez M. K. i istnienia mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, co w konsekwencji prowadzi też do naruszenie zasad art. 6 K.p.a. i art. 8 K.p.a.;

b) art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez:

- nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie w zakresie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki przez M. K. i istnienia mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części;

- naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez rażące bezzasadne odmówienie należytej mocy dowodowej dowodom potwierdzającym istnienie po stronie organów zaniechań i braku podjęcia odpowiednich czynności celem wyegzekwowania należności tytułem podatku pomimo, że podjęcie w sposób należyty przez organ czynności skutkowałoby zaspokojeniem zaległości podatkowych nawet nie w znacznej części a w całości;

- nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji w zakresie okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki przez M. K. i istnienia mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez jego zastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności M. K. za zaległości podatkowe Eurostar w sytuacji gdy brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki jak również w okresie pełnienia przez M. K. Spółka posiadała majątek pozwalający na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

b) art. 116 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy dyspozycja przedmiotowego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

c) art. 11 P.u.n. (tekst ustawy obowiązujący do 1 stycznia 2016 r.) poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zaistniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Podnosząc powyżej przytoczone zarzuty Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji,

2. określenie, że decyzja w zaskarżonej części nie może być wykonywana.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że już w odwołaniu od decyzji Prezydenta podnoszono, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki skorzystania z dyspozycji art. 116 O.p., gdyż nie wystąpiła określona w nim przesłanka pozytywna, jak też zachodzą przesłanki negatywne odpowiedzialności M. K. za zobowiązania Spółki. Zdaniem Skarżącego, organ II instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do szeregu okoliczności natury faktycznej i prawnej podnoszonych w odwołaniu, zaś uzasadnienie wydanej decyzji jest powierzchowne, szablonowe i wadliwe. Nadto, z jego lektury nie wynika, dlaczego SKO nie uwzględniło okoliczności powoływanych w złożonym przez M. K. odwołaniu.

Skarżący podkreślił, że w obu decyzjach (zarówno I instancji, jak i II instancji) w sposób wadliwy uzasadniono wystąpienie przesłanki pozytywnej tj. bezskuteczności egzekucji, w szczególności zaznaczając, że SKO nie odniosło się w żaden sposób do podnoszonych okoliczności dotyczących niepodjęcia przez 3 lata czynności egzekucyjnych przez wierzyciela, a także istnienia do grudnia 2016 r. składników majątkowych pozwalających na pełne zaspokojenie wierzyciela. Zaznaczono nadto, że w okresie ostatnich 3 lat (gdy wydane były tytuły egzekucyjne) M. K. nie miał już wpływu na Spółkę, zaś Prezydent nie przyłączając się do trwających postępowań, utracił z przyczyn po jego stronie leżących możliwość uzyskania zaspokojenia swoich wierzytelności.

Zdaniem M. K. pominięto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty odnoszące się do rozumienia pojęcia niewypłacalności na gruncie prawa upadłościowego, wskazując jedynie na kondycję finansową Spółki. W złożonej skardze zasygnalizowano także pominięcie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej wydanej decyzji. W szczególności ponownie podniesiono, że Spółka dysponowała majątkiem umożliwiającym wyegzekwowanie należności, zaś jej nieściągnięcie nastąpiło wskutek wadliwego działania organu podatkowego, przy czym szczegółowo wskazano na czym owo nieprawidłowe działanie polegało i zauważono, że inni wierzyciele w tym czasie prowadzili skuteczną egzekucję.

Nadto, w ocenie Skarżącego bezskuteczność egzekucji będąca warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki wymaga formalnego stwierdzenia po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji – jak wskazano w powoływanym przez M. K. orzecznictwie – następuje wówczas, gdy egzekucja dotyczyła całego ujawnionego za pomocą odpowiednich procedur majątku spółki, a wierzyciel wyczerpał wszystkie sposoby egzekucji. W opinii Skarżącego nie została przeprowadzona egzekucja z całego majątku Spółki we wskazanym rozumieniu.

W skardze przytoczono także – wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych – pogląd, w myśl którego nie można z faktu zaistnienia zaległości podatkowych za dany okres automatycznie wywodzić twierdzenia, że w tym samym momencie zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości, czy zawarcie układu oraz zaznaczono, że przy ustalaniu, czy zgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. nie należy mechanicznie przenosić terminu wskazanego w art. 21 § 1 P.u.n., ale w warunkach konkretnej sprawy oceniać, czy przesłanka ta została spełniona, biorąc pod uwagę zarówno samo zaistnienie przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość, jak i to, że z punktu widzenia realizacji celu postępowania upadłościowego i art. 116 O.p. wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki.

W odpowiedzi na skargę M. K., organ II instancji w całości podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz argumentację tam przedstawioną i wniósł o oddalenie skargi.

Z kolei L. G. we wniesionej skardze zaskarżył decyzję SKO z dnia 19 grudnia 2017 r., nr [...], w części, tj. w zakresie, w jakim utrzymano w mocy decyzję Prezydenta o: orzeczeniu o odpowiedzialności L. G. za zaległości podatkowe Eurostar; solidarnym charakterze tej odpowiedzialności (wraz z M. K. i Spółką); terminie płatności zobowiązania podatkowego ustalonego na 14 dni od daty doręczenia decyzji Prezydenta.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 188 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na pominięciu dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu rachunkowości i finansów, pomimo że ustalenie tego, czy w czasie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu Eurostar mogły spełnić się przesłanki niewypłacalności i w efekcie czy L. G. mógł być zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar, wymagało wiadomości specjalnych, ponieważ:

a) zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do dokonania przez organ samodzielnych ustaleń w powyższym zakresie, gdyż w czasie, gdy L. G. pełnił funkcję członka zarządu Eurostar w majątku Spółki znajdowały się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej wysokość zaległości podatkowej objętej tym postępowaniem, a ponadto Eurostar prowadził rozmowy dotyczące restrukturyzacji zadłużenia i był w stanie regulować swoje zobowiązania;

b) L. G. wnioskował o przeprowadzenie takiego dowodu zarówno na etapie postępowania przed Prezydentem, jak i w odwołaniu od jego decyzji, co obligowało SKO do dopuszczenia takiego dowodu, a nie samodzielnego dokonywania ustaleń wymagających wiadomości specjalnych;

2. naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 188 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji:

a) zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jaki powinien stanowić podstawę wydania decyzji SKO;

b) nieuzasadnione pominięcie dowodów zgłoszonych przez Stronę skarżącą na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności: dowodów z zeznań świadków; dowodu z opinii biegłego; dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Eurostar; dowodów z przesłuchania L. G. i M. K. w charakterze stron;

c) zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

co doprowadziło do tego, że SKO nie zbadało tego, czy w czasie, w którym L. G. pełnił funkcję członka zarządu Eurostar, spełniły się przesłanki niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar oraz tego, czy nawet jeśli zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar, L. G. ponosi winę w niezgłoszeniu takiego wniosku, w efekcie czego SKO wydało nieprawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie;

3. w związku z naruszeniami opisanymi w punktach 1-2 powyżej – naruszenie przepisu postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 233 § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuchylenie decyzji Prezydenta z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przed wydaniem decyzji co do istoty tej sprawy, podczas gdy nawet, jeśli SKO nie mogło przesądzić o rozstrzygnięciu sprawy na korzyść Skarżącego, to powinno skorzystać z możliwości wydania rozstrzygnięcia formalnego (decyzji uchylającej) i przekazania sprawy Prezydentowi do ponownego rozpoznania w celu zebrania dowodów i wyczerpującego rozpatrzenia przez Prezydenta całego materiału dowodowego, jaki powinien stanowić podstawę wydania decyzji co do istoty tej sprawy; zaś naruszenie to miało istotny wpływ na treść decyzji SKO;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. poprzez ich błędną wykładnię i w efekcie przyjęcie, że L. G. miał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar, podczas gdy w czasie, w którym zajmował stanowisko członka zarządu Eurostar w ogóle nie zachodziły podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ: Eurostar był w dobrej kondycji finansowej, posiadał majątek, z którego należności publicznoprawne mogły zostać zaspokojone oraz równocześnie prowadzono rozmowy dotyczące restrukturyzacji zobowiązań Eurostar z bankami, które udzieliły kredytów finansujących jego działalność; a w konsekwencji Eurostar nie mógł zostać uznany za podmiot niewypłacalny, ponieważ dysponował majątkiem pozwalającym mu na regulowanie jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych; podczas gdy SKO, bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, błędnie stwierdziło, że w czasie, w którym L. G. pełnił funkcję członka zarządu, spełniły się przesłanki niewypłacalności Eurostar, a w konsekwencji zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś wskazane naruszenie miało wpływ na treść decyzji SKO, ponieważ prawidłowa ocena tej przesłanki powinna prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności L. G. za zaległości podatkowe Eurostar;

5. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie przyjęcie, że L. G. nie wykazał w toku tego postępowania, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar nastąpiło bez jego winy, podczas gdy nawet w przypadku przyjęcia, że w okresie zajmowania przez L. G. stanowiska członka zarządu Eurostar zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar, to L. G. wykazał, iż nawet w takim przypadki nie ponosiłby on winy w niezgłoszeniu takiego wniosku z uwagi na to, że L. G. nie miał wpływu na bieżącą działalność Eurostar w tym czasie, przy czym brak wpływu na bieżącą działalność Spółki nie wynikał z jego własnych działań lub wyboru, lecz z tego, że został on tego wpływu pozbawiony wskutek nielojalnych działań M. K. mających na celu pokrzywdzenie jego i należącej do niego spółki Gianosa s.r.l., jednocześnie zaś L. G. został pozbawiony także dostępu do informacji o bieżącej działalności Eurostar w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe objęte tym postępowaniem; zaś naruszenie to miało wpływ na treść decyzji SKO, ponieważ prawidłowa ocena tej przesłanki powinna prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności L. G. za zaległości podatkowe Spółki.

Mając na uwadze przywołane wyżej zarzuty, w złożonej skardze wniesiono:

1. o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta w zaskarżonej części dotyczącej L. G.;

2. o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w części zaskarżonej skargą, tj. w zakresie odnoszącym się do L. G.;

3. ewentualnie – o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia;

4. ewentualnie – o uchylenie decyzji SKO w części zaskarżonej skargą i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ani Prezydent, ani SKO nie zbadały, czy rzeczywiście w czasie, w którym L. G. pełnił funkcję członka zarządu Eurostar, spełniły się przesłanki niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji zachodziły podstawy do ogłoszenia jej upadłości (rodzące po stronie członka zarządu obowiązek złożenia odpowiedniego wniosku do sądu upadłościowego). W tym kontekście zauważono, że nie przeprowadzono testu obrazującego rzeczywistą, rynkową wartość majątku Spółki, jednocześnie wybiórczo odnosząc się do sprawozdania finansowego, jak też nie zasięgnięto opinii biegłego. SKO nie odniosło się także – w opinii Skarżącego – w sposób należyty do złożonych wniosków dowodowych, których celem było wykazanie przesłanek uwalniających L. G. od odpowiedzialności.

Skarżący wskazał także, że w czasie, gdy L. G. był członkiem zarządu nie było przesłanek do przyjęcia niewypłacalności Spółki, która była w dobrej kondycji finansowej, zaś dopiero po usunięciu go z zajmowanej funkcji, wskutek działań M. K. doszło do wyprowadzenia z Eurostar jej aktywów – nieruchomości o wartości kilkudziesięciu milionów złotych, co mogło przyczynić się do jej niewypłacalności.

Odnosząc się do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, L. G. podniósł, że ma ono charakter odtwórczy i w zasadniczej części powiela ustalenia dokonane przez Prezydenta. Równocześnie zasygnalizowano, że nieuprawnione było samodzielne przesądzenie przez organy podatkowe kwestii związanych z koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż sytuacja finansowa Spółki nie była jednoznaczna, a jej ocena wymagała wiadomości specjalnych.

Jednocześnie zaznaczono, że w zaskarżonej decyzji, SKO w sposób ogólnikowy odniosło się do kwestii przeprowadzenia szeregu zawnioskowanych dowodów, w szczególności nie stwierdzając, dlaczego ich przeprowadzenie nie ma znaczenia dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Powierzchowne rozstrzygnięcie przez Kolegium (a wcześniej Prezydenta) wniosków dowodowych spowodowało – zdaniem L. G. – że SKO w istocie nie podjęło w sprawie działań zmierzających do wyjaśnienia okoliczności kluczowych dla jej rozstrzygnięcia, co narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w tym te odnoszące się do kwestii budzenia zaufania do organów podatkowych, rzetelnego prowadzenia postępowań, dokonywania swobodnej aczkolwiek nie dowolnej oceny dowodów. Wskazano przy tym – w ślad za powołanym orzecznictwem – że organ jest zobligowany dopuścić wnioskowany przez stronę dowód, a dopiero po jego przeprowadzeniu ocenić, w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów, czy teza zgłaszana przez stronę została udowodniona, czy też nie.

Skarżący przytoczył także tezę z orzecznictwa, wedle której nie można przyjąć, że obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstaje już w momencie niezapłacenia jednego czy kilku długów, w obliczu którego to poglądu całkowicie nieprawidłowe jest stanowisko SKO, iż L. G. powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Eurostar w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu tej Spółki, z tego powodu, że w tym okresie Spółka przestała regulować swoje wymagalne zobowiązania pieniężne, choćby z tytułu zobowiązań podatkowych.

W uzasadnieniu skargi przywołano także poglądy judykatury wskazujące, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki, a taka sytuacja mogła wystąpić gdyby ustalono, że zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości Eurostar po podjęciu przez M. K. działań polegających na wyprowadzeniu majątku Spółki, gdy L. G. nie zasiadał już w jej zarządzie.

Wnoszący skargę raz jeszcze podniósł, że brak wpływu L. G. na bieżącą działalność Eurostar nie wynikał z jego własnych działań lub wyboru, lecz z tego, że został on tego wpływu pozbawiony wskutek nielojalnych działań M. K., natomiast sytuacja, w której członek zarządu spółki kapitałowej jest pozbawiony realnego wpływu na bieg spraw spółki wyłącza możliwość pociągnięcia go do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, na co wskazano w orzecznictwie podnosząc, że przesłanką odpowiedzialności z art. 116 O.p. jest możliwość faktycznego pełnienia obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki.

W odpowiedzi na skargę L. G., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

WSA w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a., postanowił sprawy o sygn. akt I SA/Kr 159/18 i sygn. akt I SA/Kr 274/18 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 159/18. Powołany przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanej sprawie skargi ze względu na podmioty skarżące oraz stan faktyczny i istotę spornych zagadnień pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest także do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z dnia 19 grudnia 2017 r. jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 października 2017 r. w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa, a zatem zasadne jest oddalenie obu wniesionych skarg. Dokonując oceny stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, ponieważ stan faktyczny został ustalony przez te organy z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Sprawa została również prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 127 O.p., zbadana przez organ odwoławczy, który ponownie rozważył wszelkie jej aspekty.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odpowiedzialności M. K. i L. G., jako członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, za jej zaległości podatkowe. Ze względu na to, że decyzja SKO, odnosiła się do obu członków zarządu Eurostar, którzy w ustawowym terminie zaskarżyli ją do tut. WSA, uzasadnione było jednoczesne zbadanie tejże decyzji i odniesienie się do obu wniesionych skarg.

Stosownie do art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Z kolei z art. 108 § 3 i 4 O.p. wynika, że odpowiedzialność osób trzecich ma charakter posiłkowy i środki zmierzające do realizacji zobowiązania są skierowane przede wszystkim przeciwko podatnikowi.

Co do zasady bowiem, w polskim prawie podatkowym obowiązek zapłaty podatku, a co za tym idzie towarzysząca mu odpowiedzialność, ciąży na podatniku. Zasada ta jednak doznaje istotnego wyjątku, ponieważ przepisy rozdziału 15 działu III O.p. przyznają organom podatkowym prawo do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika, płatnika lub następcę prawnego. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna, ponieważ wierzyciel podatkowy nie ma swobody w kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego.

Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika lub płatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2635/10, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z art. 107 § 1 O.p. osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem, co oznacza, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ukształtowana została jako solidarna z podatnikiem.

W tym miejscu wskazać należy, że dla przypisania odpowiedzialności członkom zarządu za zobowiązania spółki z ograniczona odpowiedzialnością niezbędne jest wykazanie przesłanek tej odpowiedzialności unormowanych w art. 116 O.p. Ze względu na to, że wskazany przepis poddawany był licznym nowelizacjom niezbędne jest ustalenie stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sytuacji.

Stosownie do art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 1649) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (a więc przed dniem 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (a zatem Ordynacji podatkowej), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Z kolei z mocy art. 417 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. 2017, poz. 1508 ze zm.) dokonano także zmiany art. 116 § 1 O.p. w zakresie przesłanek umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności, przy czym brak jest w tym zakresie przepisów przejściowych odnoszących się do kwestii stosowania zmienionych regulacji, w tym także w zakresie art. 116 O.p. prócz wskazania w art. 456 tejże ustawy nowelizującej, że wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zastosowanie takiego rozwiązania legislacyjnego oznacza, że w grę wchodzi zasada, zgodnie z którą dla oceny konkretnego stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, należy stosować przepisy prawa materialnego, które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym związany jest skutek podatkowy, zaś w odniesieniu do czynności procesowych należy stosować przepisy obowiązujące w dniu dokonania danej czynności (por. w tym zakresie: S. Babiarz, [w:] tenże i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 10, art. 116, teza 4; LEX).

Z powyższego wynika, że zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 116 O.p. w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania zobowiązania podatkowego będącego podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności osób trzecich, czyli w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei, stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Natomiast, w myśl art. 116 § 4 O.p. przepisy o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki stosuje się również do byłego członka zarządu.

Konstrukcja przywołanych przepisów wskazuje, że przesłanki odpowiedzialności członków zarządu podzielić można na pozytywne i negatywne. Pozytywne przesłanki to takie, których spełnienie rodzi odpowiedzialność członka zarządu. Natomiast przesłankami negatywnymi (umożliwiającymi uwolnienie się od odpowiedzialności, dlatego zwanymi egzoneracyjnymi) są okoliczności, które nie mogą zaistnieć, aby możliwe było wydania decyzji o odpowiedzialności członka zarządu. Zadaniem organu podatkowego zamierzającego obciążyć członków zarządu spółki kapitałowej jej zaległościami podatkowymi jest zarówno wykazanie, że spełnione zostały w konkretnym przypadku przesłanki pozytywne jak i ustalenie, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne, przy czym w odniesieniu do przesłanek egzoneracyjnych ciężar ich wykazania został przeniesiony na podatnika, ze względu na użyty zwrot legislacyjny "a członek zarządu: nie wykazał (...); nie wskazuje". Organ podatkowy ma jedynie obowiązek umożliwienia stronie wykazania zaistnienia jednej z negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 642/08; a także: wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 345/04; podobnie w doktrynie: A. Mariański, A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o., Warszawa 2004, s. 234 i nast.; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2013, s. 635; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 608 i nast.).

W niniejszej sprawie niekwestionowane i niebudzące wątpliwości jest wystąpienie pozytywnej przesłanki przypisania odpowiedzialności z art. 116 O.p. w postaci ustalenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od września 2012 r. do maja 2013 r. W tym czasie Spółka była zobowiązana do uiszczenia podatku od nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], objęte KW nr [...], działki nr [...] i [...] objęte KW nr [...] oraz działka nr [...] objęta KW nr [...]). Z akt sprawy wynika, że Eurostar nie uregulował zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości w zakresie rat z terminami płatności ustalonymi na dzień: 17 września 2012 r. (częściowo), 15 października 2012 r., 15 listopada 2012 r., 17 grudnia 2012 r., 31 stycznia 2013 r., 15 lutego 2013 r., 15 marca 2013 r., 15 kwietnia 2013 r. oraz 15 maja 2013 r., dlatego zadłużenie zostało objęte tytułami wykonawczymi:

- z dnia 7 września 2015 r., nr [...], za okres wrzesień – październik 2012 r.,

- z dnia 11 września 2013 r., nr [...], za okres listopad – grudzień 2012 r.,

- z dnia 11 września 2013 r., nr [...], za okres styczeń – kwiecień 2013 r.,

- z dnia 11 września 2013 r., nr [...], za maj 2013 r.

Kwota nieuregulowanych zobowiązań wynikających z podatku od wskazanych nieruchomości za okres od września 2012 r. do maja 2013 r. opiewa na 142.443,55 zł, wraz z odsetkami (których wysokość na dzień 3 października 2017 r. wyniosła 59.243,00 zł) oraz kosztami postępowania egzekucyjnego (w kwocie 10.135,90 zł). Zasadnie więc organy obu instancji uznały, że do takiej wysokości powinni ponosić odpowiedzialność M. K. i L. G., jako członkowie zarządu. Wypada jedynie zauważyć, że wskazana kwota nie była kwestionowana przez Skarżących.

Podobnie jako okoliczność niebudzącą wątpliwości należy oceniać pełnienie w chwili powstania zobowiązania funkcji prezesa Eurostar przez M. K., co zresztą było potwierdzone przez niego w toku prowadzonego postępowania.

Z kolei sporna pozostaje realizacja przesłanki odpowiedzialności wyrażonej w art. 116 O.p. w odniesieniu do L. G., który zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak też we wniesionej skardze zakwestionował, iż pełnił w istocie funkcję członka zarządu, wskazując, że jego rola ograniczała się jedynie do formalnego członkostwa i pozyskiwania środków inwestycyjnych na prowadzenie dalszej działalności przez Spółkę. Ponadto, miał on zostać faktycznie odsunięty od możliwości wpływania na dalsze losy Eurostar poprzez nieinformowanie go o sytuacji tegoż podmiotu.

Należy wskazać, że przesłanką przypisania odpowiedzialności za długi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest ustalenie, że w chwili powstania określonej zaległości podatkowej, osoba była członkiem zarządu danego podmiotu. Artykuł 116 § 2 O.p. posługuje się pojęciem pełnienia obowiązków członka zarządu, które to pojęcie należy odnosić do otrzymania legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Zatem jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas. Wskazuje się, że przepis ten jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego, do tych, którzy faktycznie pełnili funkcje członka zarządu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 217/18).

Dlatego, w obliczu przytoczonego stanowisko, które tut. Sąd podziela w całej rozciągłości, dla oceny czy L. G. pełnił w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r. funkcję członka zarządu Eurostar nie mają znaczenia podnoszone przez niego twierdzenia, że w rzeczywistości był on odsunięty od prowadzenia spraw Spółki przez M. K..

W tym miejscu Sąd podkreśla dodatkowo, że osoba obejmująca funkcję prezesa zarządu Spółki, powinna mieć świadomość odnośnie stanu jej finansów oraz zaległości, jakie posiada. Osoba ta, jako odpowiedzialna za wyniki finansowe spółki, którą prowadzi, nie może zasłaniać się niewiedzą w zakresie podstawowych danych, obrazujących kondycję finansową tej firmy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 237/12). Takie stanowisko stanowi wypadkową założenia, że od członka zarządu spółki wymagany jest podwyższony poziom staranności i dbałości o interesy tej spółki.

Przytoczonego stanowiska nie może zmieniać fakt podnoszony na przestrzeni prowadzonego postępowania, że L. G. w istocie nie znał kondycji finansowej Spółki, powierzając niejako M. K. zajmowanie się działalnością Eurostar, samemu zaś ograniczając się do pozyskiwania środków finansowych na inwestycje.

Wypada zasygnalizować, że ze względu na brzmienie art. 116 § 4 O.p. niewątpliwe jest to, że do odpowiedzialności może zostać pociągnięty także były członek zarządu spółki. Wyraźne wskazanie na to jest motywowane tym, że interes fiskalny państwa wymaga zapewnienia możliwości jak najefektywniejszego egzekwowania zobowiązań podatkowych wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów. Rozwiązanie takie zapewnia nadto możliwość kierowania postępowań podatkowych wobec osób pełniących funkcje członków zarządu w czasie, gdy doszło do powstania tychże zobowiązań.

Ze względu więc na to, że w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r. w zarządzie Spółki zasiadali zarówno M. K. (który pełnił funkcję prezesa zarządu), jak też L. G. (który był członkiem zarządu) uzasadnione jest obciążenie ich odpowiedzialnością za zaległości podatkowe powstałe w tamtym czasie.

Zostało również wykazane, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co stanowi warunek konieczny pozwalający na skierowanie postępowania podatkowego wobec członków zarządu. W szczególności należy wskazać, że bezskuteczny pozostał szereg działań podejmowanych przez Prezydenta, a ukierunkowanych na wyegzekwowanie zaległości podatkowych z majątku Spółki. Przede wszystkim, dokonane czynności egzekucyjne polegające na zajęciach wierzytelności z rachunku bankowego, a także czynności egzekucyjne w terenie nie przyniosły zamierzonych rezultatów.

Wskutek prowadzonego uprzednio postępowania doszło jedynie do częściowego zaspokojenia wierzytelności odnoszących się do pierwszej raty z terminem płatności ustalonym na dzień 17 września 2012 r.

Nadto, w toku prowadzonych czynności ustalono, że Spółka nie funkcjonuje pod adresem wskazanym w KRS, gdzie posiada jedynie skrzynkę kontaktową. Pozyskano także postanowienia [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. Krowodrzy w K. z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt Km [...] oraz Km [...], umarzające postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Eurostar. Bezowocne pozostały także próby wyegzekwowania należności z nieruchomości stanowiących własność Spółki. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. Śródmieście, pismem z dnia 16 lipca 2015 r., nr [...], zwrócił bowiem tytuły wykonawcze, ze względu na brak możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji z nieruchomości. O wszechstronnym dążeniu organu I instancji do wyegzekwowaniu należności podatkowej świadczy także fakt, że przekazano tytuły wykonawcze do prowadzenia egzekucji Prezydentowi W., który jednak zwrócił je, podnosząc że nie została ściągnięta żadna kwota od Spółki.

Zdaniem Sądu, zasadny był wniosek wyciągnięty w decyzji zarówno organu I, jak i II instancji, że zaistniałe okoliczności uprawniają do przyjęcia, że egzekucja zaległości podatkowej z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a tym samym spełniona została przesłanka odpowiedzialności członków zarządu Eurostar.

Za potwierdzenie okoliczności przemawiających za uznaniem, że egzekucja należności jest bezskuteczna można uznać także postanowienie Prezydenta z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...] i in. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Eurostar, w których wskazano, że w toku egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do SKO, które jednak po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Nadmienić należy, że bezskuteczność egzekucji można stwierdzić po przeprowadzeniu stosownego postępowania egzekucyjnego zakończonego formalnym aktem organu egzekucyjnego, który daje pewność, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej należności (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1583/10).

W tym miejscu podkreślić trzeba, że dla Sądu postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest wystarczające. Skoro organ wydał takie postanowienie, oznacza to, że miał podstawę twierdzić, iż egzekucja jest bezskuteczna. Z przepisów P.p.s.a. nie wynika zaś dla Sądu obowiązek badania podstaw do jej formalnego stwierdzenia.

Trafnie podniesiono także w wydanych decyzjach (zarówno Prezydenta, jak i Kolegium), że bezskuteczność egzekucji wobec Eurostar musi być oceniana w kontekście faktycznej możliwości zaspokojenia wierzytelności podatkowych, a te obiektywnie, mimo podejmowanych przez organy egzekucyjne prób poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki i podejmowanych czynności egzekucyjnych, nie zostały zaspokojone.

W obliczu przytoczonych ustaleń niewątpliwie zasadne było przyjęcie, że przesłanki pozytywne umożliwiające pociągnięcie członków zarządu do odpowiedzialności zostały spełnione. Wykazano bowiem, że M. K. i L. G. byli członkami zarządu w czasie, w którym powstało zobowiązanie podatkowe nadto, zobowiązanie to nie zostało zaspokojone, zaś prowadzona egzekucja z majątku Eurostar okazała się bezskuteczna.

Raz jeszcze podkreślić trzeba, że aby orzec o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, organ zobligowany jest jedynie wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Wykazanie zaś którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1211/12).

W ocenie Sądu, trafnie uznano, że ani M. K., ani L. G. nie wykazali ażeby spełniona była któraś z przesłanek umożliwiających uwolnienie od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, co zostało w sposób właściwy poddane analizie przez organy podatkowe obu instancji.

W niniejszej sprawie z pewnością nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. a dotycząca zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęcia postępowania układowego. W tym kontekście dokonano prawidłowej analizy sytuacji finansowej Spółki, która to ocena prowadziła do wniosku, że uzasadnione było zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości już w chwili, gdy członkami zarządu byli zarówno M. K., jak i L. G..

Dla oceny, czy w odniesieniu do Spółki zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości uzasadnione jest odwołanie się do przepisów prawa upadłościowego i naprawczego, obowiązujących w czasie gdy w zarządzie Eurostar zasiadali Skarżący.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z kolei z mocy art. 21 ust. 2 P.u.n. w sytuacji, gdy dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

Stosownie zaś do art. 10 P.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z art. 11 ust. 1 P.u.n. wynika, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś na mocy art. 11 ust. 2 P.u.n. dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Przesłanki pozwalające na uznanie podmiotu za niewypłacalny mają charakter samodzielny, co oznacza, że wystarczające jest wykazanie którejkolwiek z nich (a zatem wykazanie niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych bądź ustalenie, że zobowiązania osoby prawnej przekraczają jej majątek). Nie jest więc konieczne jednoczesne wystąpienie obu warunków dla uznania podmiotu za niewypłacalny.

Trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek obligowało zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Brzmienie art. 11 P.u.n. nie nastręcza w tym zakresie wątpliwości, że osoba prawna winna zgłosić wniosek o upadłość zarówno w sytuacji jej niewypłacalności, jak i w sytuacji, gdy zobowiązania przekroczą wartość jej majątku (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2614/15).

Wobec tego, nawet (deklarowana przez Skarżących) dobra sytuacja finansowa spółki, rozumiana jako niewystępowanie przesłanki z art. 11 ust. 2 P.u.n., nie zwalnia od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli podmiot nie reguluje wymagalnych zobowiązań. Niewątpliwe pozostaje bowiem, że każdy powinien wykonywać ciążące na nim wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i dotyczy każdego rodzaju zobowiązań, w tym tych wynikających z tytułu podatków i innych danin publicznych.

Sąd podkreśla, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki nie ocenia się prawidłowości działań ani osób reprezentujących spółkę w okresie innym niż ten, za który odpowiada osoba trzecia, ani organów egzekucyjnych. Badaniu poddawana jest jedynie kwestia, czy konkretna osoba, w okresie kiedy piastowała funkcję członka zarządu spółki terminowo uiszczała jej zobowiązania podatkowe, a jeśli nie była w stanie tego robić to, czy w celu uniknięcia solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe złożyła wniosek, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt l FSK 1951/15).

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar już w czasie, gdy członkami zarządu byli M. K. i L. G.. W tym kontekście należy przywołać sprawozdania finansowe i rachunki zysków i strat za lata 2011-2013, z których wynika, że Spółka wykazywała straty w kwotach wynoszących: 13.326.167,49 zł (na dzień 31 grudnia 2011 r.), 4.940.726,22 zł (na dzień 31 grudnia 2012 r.) oraz 4.549.270,99 zł (na dzień 31 grudnia 2013 r.). Spółka nie regulowała nadto zobowiązań podatkowych wynikających z podatku od nieruchomości za lata 2012-2016, a łączna kwota zaległości z tytułu należności głównej wyniosła 640.843,32 zł (nie licząc odsetek).

Eurostar nie regulowała także na bieżąco należności na rzecz Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. (które zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu 28 lutego 2013 r. i zabezpieczone na hipotece [...]) oraz wobec Miasta K.. Spółka posiadała też zobowiązania w postaci kredytów zaciągniętych w podmiotach prywatnych, których nie była w stanie terminowo regulować, o czym świadczy prowadzenie rozmów z bankami na temat restrukturyzacji zaciągniętych kredytów.

Zdaniem Sądu nieprzekonywające są więc stanowiska zajmowane przez obu Skarżących, z których wynika, że w latach 2012-2013, Eurostar znajdowała się w dobrej kondycji finansowej i posiadała majątek o wartości kilkudziesięciu milionów złotych oraz comiesięczne przychody z dzierżawy tegoż majątku, co miało świadczyć, że w istocie nie było jakichkolwiek podstaw do składania wniosku o ogłoszenie upadłości w tamtym czasie.

Wykazano bowiem w toczonym postepowaniu, że spełniona została przesłanka uregulowana w art. 11 ust. 1 P.u.n. stanowiąca o tym, że za niewypłacalny należy uznać podmiot nierealizujący swoich bieżących zobowiązań. A zatem doszło do aktualizacji podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Wniosek taki powinien być zgłoszony w ciągu dwóch tygodni od chwili zaistnienia podstaw do ogłoszenia upadłości, a zatem już w 2012 r. kiedy to Eurostar zaprzestała zapłaty choćby zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. W prowadzonym postępowaniu udało się wyegzekwować jedynie część wymagalnej raty, której termin płatności przypadał na dzień 17 września 2012 r.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że Spółka trwale zaprzestała płacenia wymagalnych zobowiązań (m.in. z tytułu podatku od nieruchomości) i w świetle regulacji ustawowych stała się już na tamten czas niewypłacalna. Należy zauważyć, że dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też to jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań.

Ustawodawca (odmiennie niż w art. 21 ust. 1 P.u.n.) nie określił w sposób precyzyjny w art. 116 O.p. czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, posługując się jedynie generalnym określeniem, że powinno to mieć miejsce we właściwym czasie. Trafnie przyjmuje się, że właściwy czas na zgłoszenie odpowiednich wniosków w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. powinien być rozumiany jako okres, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami istnieje obowiązek zgłoszenia tego wniosku (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1003/08).

Jednocześnie, orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość (mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych) w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak, jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt l SA/Kr 127/12).

Powyższe rozważania uprawniają do przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka zwalniająca członków zarządu z odpowiedzialności, określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. W szczególności zaś wobec zaistnienia podstawy do ogłoszenia upadłości Eurostar w postaci niewykonywania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych już w 2012 r. kiedy to członkami zarządu byli M. K. i L. G. oraz w obliczu nie zgłoszenia w tamtym czasie przez któregokolwiek z nich wniosku o ogłoszenie upadłości – uzasadnione było negatywne zweryfikowanie realizacji przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, zgodnie z którym organy podatkowe nie mają obowiązku przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego (por. chociażby wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4106/14, wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt l FSK 527/14, czy wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1235/10).

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko zajęte przez SKO, że materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego postepowania wystarczał na dokonanie samodzielnej oceny wystąpienia stanu niewypłacalności, uzasadniającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W szczególności o stanie niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n. świadczą zgromadzone w aktach sprawozdania finansowe, z których wynika, że Eurostar wykazywała straty, jak też nieregulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym tych objętych niniejszym postepowaniem.

Raz jeszcze podnieść należy, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Irrelewantna pozostaje też wielkość niewykonalnych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie ma wyłącznie to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1359/16).

Przechodząc do analizy kolejnej z przesłanek umożliwiających uwolnienie się członków zarządu od odpowiedzialności za długi spółki, a uregulowanej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wskazać należy, że i ona nie została w niniejszej sprawie spełniona. Skarżący nie wykazali w żadnej mierze, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy.

Sad wskazuje, że wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. to zarówno wina umyślna (i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań), jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, wyrażającego się w braku świadomości, ale opierającego się na powinności i możliwości przewidywania wystąpienia zobowiązań w takim rozmiarze, który sprawia, że konieczne staje się złożenie wniosku o upadłość. Chodzi tu przy tym o staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju, a więc właściwą przezornemu przedsiębiorcy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 364/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1008/17).

W judykaturze trafnie podnosi się, że dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak zawinienia jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych, takich jak np. obłożna choroba (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 38/16, wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 817/16).

W rozpatrywanej sprawie nie sposób doszukiwać się okoliczności wyłączających zawinienie w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości mogące uwolnić odpowiedzialności, tak w stosunku do M. K., jak i wobec L. G..

Sąd zauważa, że obaj Skarżący w okresie od września 2012 r. do maja 2013 r. (czyli w czasie, gdy upływał termin zapłaty zobowiązań podatkowych ciążących na Spółce z tytułu podatku od nieruchomości dochodzonych w niniejszym postępowaniu) byli zobligowani do znajomości i stałego kontrolowania sytuacji finansowej Spółki, w tym także w odniesieniu do kwestii regulowania zobowiązań podatkowych. Warte podkreślenia jest bowiem to, że z pełnieniem funkcji członka zarządu związana jest immanentnie odpowiedzialność za skutki działań i zaniechań kierowanego podmiotu. Dlatego zasiadanie w zarządzie spółki ma charakter dobrowolny.

Odnosząc się do sygnalizowanej przez L. G. kwestii faktycznego odsunięcia go od bieżących spraw Spółki i nieinformowania go o stanie finansowym Eurostar, należy przytoczyć trafny pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że w przypadku wskazywania przez osobę trzecią na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 492/16).

Nie może stanowić okoliczności istotnej dla oceny braku zawinienia L. G. w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, fakt nieprzebywania tej osoby w [...], czy przekazania faktycznego prowadzenia spraw Eurostar w ręce prezesa zarządu – M. K.. Podobnie w tym zakresie bez znaczenia pozostaje także wskazywany w toku postepowania i w złożonej skardze brak wiedzy o sytuacji finansowej i rzeczywistych zobowiązaniach Spółki, czy też niewystarczająca znajomość języka polskiego.

Zasadnie podnosi się w judykaturze, że wewnętrzny podział czynności w zarządzie spółki prowadzący de facto do całkowitego wyłączenia obowiązków w tym zakresie nie może zwolnić członka zarządu z jego ustawowych obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 757/16).

Jak już naprowadzono wcześniej, od członków zarządu spółki kapitałowej wymagany jest profesjonalizm, a także podwyższona staranność, która zobowiązuje do stałego kontrolowania kondycji finansowej zarządzanego podmiotu oraz stanu jego zobowiązań. Tylko bowiem bieżąca analiza pozwoli na dokonywanie nieustannej oceny nie tylko w zakresie płynności finansowej, ale także co do ewentualnej konieczności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawowymi.

Należy jeszcze zauważyć, że wielokrotnie wskazywane przez L. G. okoliczności świadczące o ewidentnym konflikcie między nim, a M. K. wynikającym z faktu usunięcia go z zarządu Eurostar oraz podejmowania innych działań mających niekorzystnie wpływać na sytuację L. G., jak i prowadzonych przez niego podmiotów gospodarczych, nie mogą stanowić punktu odniesienia w niniejszej sprawie. Pozostają one bez znaczenia dla oceny tak kondycji finansowej Spółki w latach 2012 i 2013, jak i dla oceny konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Eurostar oraz powodów niezgłoszenia takiegoż wniosku.

Jedynie faktyczne i obiektywne wystąpienie okoliczności całkowicie uniemożliwiających prowadzenie spraw spółki może uzasadniać wyłączenie od odpowiedzialności za zobowiązania tegoż podmiotu. Niemniej jednak, w odniesieniu do L. G. oraz M. K. takie okoliczności nie wystąpiły. W szczególności nie sposób zgodzić się z twierdzeniami, iż w rzeczywistości nie można przyjąć ażeby L. G. pełnił funkcję członka zarządu, jak też ze stanowiskiem, że nie miał on faktycznych możliwości podjęcia działań w związku z funkcjonowaniem Spółki.

Omawiany art. 116 O.p. statuujący o odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki nie wymaga aby członek zarządu faktycznie wykonywał ciążące na nim obowiązki. Wystarczające dla przypisania mu odpowiedzialności jest bowiem ustalenie, że pełnił on funkcję członka – tj. posiadał legitymację do zajmowania stanowiska. Z kolei okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub niewykonywaniem obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny o tyle, że wyłącznie wykazanie faktycznych i obiektywnych przyczyn uniemożliwiających wykonywanie funkcji członka zarządu spółki mogłoby skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności (np. długotrwała obłożna choroba, długotrwałe pozbawienie wolności).

Natomiast osoba, która wyraziła zgodę na powołanie do zarządu spółki ze świadomością, że sprawami spółki faktycznie nie będzie się zajmować, gdyż będzie je prowadzić inna osoba, w pełni ponosi ryzyko działalności tej spółki i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze, czy też wręcz działania na szkodę spółki osób dopuszczonych za jej zgodą do faktycznego zarządzania spółką (taki też pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt l GSK 239/12).

Nie można przyjąć ażeby winę L. M. Goardi w niezrealizowaniu obowiązku o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. wyłączało to, że w istocie nie zajmował się on sprawami Spółki, ograniczając swoją rolę do pozyskiwania środków finansowych i prowadzenia rozmów z bankami na temat restrukturyzacji zadłużenia Eurostar. Ponadto, z uwagi na podejmowane działania przez L. G. uzasadnione jest przyjęcie, że znał on stan majątkowy i finansowy Spółki. Okoliczność tę zdaje się potwierdzać sprawozdanie z działalności Eurostar z dnia 6 sierpnia 2012 r., na którym widnieje jego podpis. Jak już wskazano wcześniej – jako członek zarządu winien on stale monitorować sytuację finansową Spółki i nie może zasłaniać się brakiem faktycznego uczestnictwa w jej zarządzaniu, nieznajomością języka polskiego czy zamieszkiwaniem poza granicami Polski.

Należy jeszcze nadmienić, że spełnienie przesłanki egzoneracyjnej zawartej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. w postaci wskazania majątku, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zobowiązania podatkowego, oznacza w praktyce, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. W orzecznictwie zaznacza się przy tym, że tylko rzeczywiście istniejące mienie w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 158/18).

W niniejszej sytuacji nie doszło więc do spełnienia tak rozumianej przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności. Ani bowiem M. K., ani także L. G. nie wskazali na istniejące w chwili prowadzonego postępowania mienie Spółki, które pozwalałoby na faktyczne wyegzekwowanie ustalonej zaległości podatkowej. Jednocześnie organ podatkowy ustalił, że Eurostar nie dysponował już jakimkolwiek majątkiem ruchomym i nieruchomym. W tym kontekście, za istotne należy uznać fakty odnoszące się do umorzenia prowadzonego wobec tej Spółki postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji.

Bez wątpienia ciężar wykazania zaistnienia przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. ciąży na osobie pragnącej uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki. Wskazuje na to konstrukcja samego przepisu, z którego wynika, że to członek zarządu ma wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie budzi wątpliwości, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie doszło do wskazania mienia umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych.

Za irrelewantne w tym kontekście należy uznać stanowisko M. K. wskazywane w pismach wnoszonych w toku postępowania, jak też przytoczone w zgłoszonym odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz we wniesionej skardze, że to zaniechania organu podatkowego doprowadziły w istocie do bezskuteczności egzekucji. Wskazał on bowiem, że na przestrzeni 3 lat, które upłynęły od chwili wydania tytułów wykonawczych, wobec Eurostar prowadzone były liczne postępowania egzekucyjne, zakończone efektywnym zaspokojeniem wierzytelności egzekwowanych m.in. z nieruchomości należących do Spółki. Skarżący ten podniósł więc, że w istocie występował majątek Spółki umożliwiający zaspokojenie zaległości podatkowych objętych niniejszym postępowaniem.

Jednakże, niezaprzeczalne pozostaje, że w czasie, w którym toczyło się postępowanie podatkowe dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Eurostar, Spółka ta nie dysponowała już żadnym mieniem umożliwiającym zaspokojenie. Powoływanie zatem się na okoliczność, że wcześniej podmiot ten dysponował stosownym mieniem nie może prowadzić do uwolnienia od odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 § 1 O.p., skoro przesłanką egzoneracyjną jest wskazanie mienia, z którego możliwe jest faktyczne zaspokojenie zobowiązania podatkowego przynajmniej w znacznej części.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów warto jedynie nadmienić, że art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, iż przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem przepisów działów IV (normującego udział Prokuratora), V (obecnie uchylonego, a dotyczącego niegdyś kosztów postępowania) i VIII (odnoszącego się do wnoszenia skarg i wniosków związanych z funkcjonowaniem organów). Przepisy Ordynacji podatkowej odnoszą się nie tylko do kwestii materialnoprawnych, ale także związanych z prowadzeniem postepowań (por. dział IV – postępowanie podatkowe). W obliczu takiego unormowania niezasadne było przytaczanie w skardze wniesionej przez M. K. naruszenia poszczególnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro ich zastosowanie w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogło mieć miejsca.

Zarzuty dotyczące wadliwości prowadzonego przez organy podatkowe postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przede wszystkim trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja organu II instancji zawiera wszystkie elementy niezbędne, w tym w szczególności ustalenia odnoszące się do stanu faktycznego oraz jego analizę w kontekście przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem podnoszonym przez M. K., że SKO nie odniosło się do okoliczności istotnych dla sprawy oraz nie wskazało podstaw faktycznych i prawnych nałożonego na Skarżącego obowiązku. Lektura uzasadnienia decyzji wydanej na skutek wniesionych odwołań prowadzi do zgoła odmiennych wniosków. Zawiera ona opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego poparty zgromadzoną w toku postepowania dokumentacją, jak też odniesienie przyjętego stanu faktycznego do realiów prawnych. W szczególności – wbrew twierdzeniom M. K. – zaskarżona decyzja wskazuje na okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, choćby poprzez ustalenie, że w czasie, gdy M. K. pełnił funkcję prezesa zarządu, Spółka była niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n.

Zdaniem Sądu, całkowicie bezzasadny jest zarzut wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena taka została bowiem przeprowadzona w sposób wszechstronny, swobodny, w poszanowaniu zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. W szczególności raz jeszcze należy wskazać, że krytyki nie wytrzymuje podnoszone przez Skarżących twierdzenie, iż z uwagi na to, że Spółka posiadała w okresie od września 2012 do maja 2013 r. majątek umożliwiający na spłatę zobowiązań, niezasadne było zgłaszanie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Jak już bowiem podnoszono, z art. 11 ust. 1 P.u.n. w zw. z art. 21 ust. 1 P.u.n. wynika obowiązek zgłoszenia takiego wniosku w sytuacji, gdy podmiot jest niewypłacalny, tj. gdy nie reguluje on swoich wymagalnych zobowiązań. Trafnie w prowadzonym postępowaniu wykazano, że Eurostar nie regulowała już w 2012 r. części ciążących na niej zobowiązań, chociażby z tytułu podatku od nieruchomości, co aktualizowało już wtedy obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sąd nie dopatrzył się także zaniechania po stronie organów prowadzących postepowanie w zakresie przeprowadzonego postepowania dowodowego, na które wskazywał L. G.. W szczególności, raz jeszcze trzeba wskazać, że nie było niezbędne dla oceny kondycji finansowej Spółki, a także aktualizacji przesłanek uzasadniających ogłoszenie jej upadłości, zasięganie opinii biegłego z zakresu rachunkowości. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd – podzielany także przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie – że nie we wszystkich przypadkach pozyskanie specjalistycznej opinii biegłego jest uzasadnione. Chodzi m.in. o przypadki, gdy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania przez organ samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Z taką też sytuacją przyszło się zmierzyć organom prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie. Oceny Sądu w tym zakresie nie zmienia podnoszony przez L. G. argument wskazujący na to, że dla weryfikacji spełnienia przesłanek ogłoszenia upadłości niezbędne było właściwe oszacowanie majątku, którym dysponowała Spółka. Raz jeszcze wypada wskazać, że przesłanki ogłoszenia upadłości uregulowane w art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. mają charakter alternatywny, co oznacza, że już spełnienie dyspozycji jednego z tych przepisów powoduje obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie jest więc konieczne wykazywanie, że długi przewyższają majątek danej spółki, a wystarczające jest ustalenie, że nie doszło do realizacji ciążących na Eurostar wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co zostało prawidłowo stwierdzone przez Prezydenta oraz przez SKO.

Również nie można uznać za uchybienie, nieprzeprowadzenia zawnioskowanych przez L. G. licznych dowodów, w tym dowodów z zeznań świadków, dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Eurostar oraz dowodów z przesłuchania L. G. i M. K. w charakterze strony. Wbrew bowiem zarzutom skargi, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do klarownego wyjaśnienia stanu faktycznego i co za tym idzie do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ podatkowy ma obowiązek zgromadzenia dowodów w zakresie niezbędnym do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zatem, jeżeli organ – bazując na zebranych w toku postępowania dowodach – może dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego jest niezasadne. Zdaniem Sądu zgromadzone w sprawie dowody umożliwiały dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Nadto, zostały one poddane wszechstronnej analizie z uwzględnieniem całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy, a wyciągnięte z nich wnioski są uzasadnione i prawidłowe.

Dlatego zdaniem Sądu nie doszło do obrazy przepisów postępowania, w szczególności zaś tych wskazanych przez Skarżących, a to: art. 188 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 O.p. W tym miejscu należy jeszcze zasygnalizować, że uprawnienie strony do żądania przeprowadzenia dowodu, mające służyć realizacji zasady prawdy obiektywnej, nie ma charakteru bezwzględnego. Trafnie dostrzeżono w orzecznictwie, że zasada zupełności materiału dowodowego zawarta w art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 914/17).

Równocześnie na wyartykułowanie zasługuje nader trafne stanowisko, w myśl którego o naruszeniu zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120 i 188 O.p. nie świadczy sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 107/18).

W obliczu powołanych okoliczności, nie sposób dopatrzyć się po stronie SKO naruszenia art. 233 O.p. stanowiącego o rodzajach rozstrzygnięć zapadłych wskutek prowadzonego postepowania odwoławczego. Zasadne było bowiem utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, po myśli art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Brak było podstaw natomiast do uchylenia – po zakończonym postępowaniu odwoławczym – decyzji wydanej przez Prezydenta.

Zaskarżona decyzja odpowiada także prawu, jeśli chodzi o jej zgodność z przepisami w zakresie prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się w szczególności naruszenia ani art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. ani też art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Powyżej ustalono już w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające na uwolnienie się obu Skarżących od odpowiedzialności za zobowiązania Eurostar. W szczególności należy ponownie podać, że dobra kondycja finansowa Spółki, przejawiająca się posiadaniem przez nią majątku znacznie przewyższającego wartość jej zobowiązań nie stanowi o braku podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki. W art. 11 ust. 1 P.u.n. expressis verbis wskazano, że przesłanką do przyjęcia niewypłacalności danego podmiotu (a zatem ogłoszenia upadłości) jest nierealizowanie ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dlatego w pełni uzasadnione było przyjęcie, że w sprawie doszło do aktualizacji obowiązku zgłoszenia wnioski o ogłoszenie upadłości Eurostar, który to obowiązek ciążył na członkach zarządu i nie został dopełniony we właściwym czasie, a zatem nie było podstaw do przyjęcia, że zachodziła okoliczność egzoneracyjna unormowana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. w postaci zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

W zaskarżonej decyzji nie doszło także do naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Trafnie organy obu instancji uznały, że żaden ze Skarżących nie wykazał ażeby nie ponosił winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie. W szczególności, raz jeszcze trzeba podnieść, że niezasadne są twierdzenia L. G. wskazujące jakoby zwalniać od odpowiedzialności (poprzez wyłączenie jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości) miało to, że faktycznie nie pełnił on funkcji członka zarządu (gdyż zajmował się tym wyłącznie M. K., który miał przy tym działać na jego niekorzyść).

Wewnętrzny podział kompetencji miedzy poszczególnych członków zarządu nie może prowadzić – w ocenie Sądu – do wyłączenia odpowiedzialności jednego z członków zarządu za zobowiązania spółki w oparciu o art. 116 § 1 O.p. Powierzenie większości zadań w ręce M. K. i konsekwencje z tego wynikające obciążają L. G.. Dokonywanej w tym zakresie oceny nie zmienia narosły między tymi osobami konflikt.

Poza tym dla przypisania odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. wystarczające jest ustalenie, że dana osoba była legitymowana do wykonywania kompetencji członka zarządu. Nie jest zaś konieczne ustalenie, że osoba taka w istocie wykonywała określone obowiązki, co wynika z językowego rozumienia pojęcia pełnienia obowiązków zastosowanego w art. 116 § 2 O.p. Jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że nieprzekonujące jest twierdzenie, iż L. G. nie wiedział o rzeczywistej kondycji finansowej Spółki, skoro prowadził rozmowy z bankami w zakresie jej zadłużenia. Nadto jego podpis widnieje pod sprawozdaniem z działalności Eurostar z dnia 6 sierpnia 2012 r.

Jak już kilkakrotnie wskazano, art. 11 P.u.n. zawiera dwie alternatywne okoliczności uzasadniające uznanie dłużnika za niewypłacalnego – tj. z ust. 1 – niezaspokajanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a z ust. 2 – mającego zastosowanie do m.in. osób prawnych – zobowiązania przekraczają wartość posiadanego majątku. Wystarczające jest zaistnienie jednej z tych okoliczności dla uznania danego podmiotu za niewypłacalny, a co za tym idzie dla aktualizacji obowiązku wystąpienia o ogłoszenie upadłości, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie doszło zatem – wbrew twierdzeniom M. K. – do naruszenia art. 11 P.u.n.

Przedstawione powyżej okoliczności sprawy i jej ocena dokonana przez Sąd pozwalają na przyjęcie, że wydana decyzja SKO, jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta odpowiadają prawu, dlatego uzasadnione jest pozostawienie kontrolowanych decyzji w obrocie prawnym. Jednocześnie, Sąd wskazuje, że podnoszone przez Skarżących zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wniesione skargi należy uznać li tylko za polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem wydanym w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który został poddany należytej i wszechstronnej analizie.

Mając powyższe na uwadze skargi wniesione przez M. K. oraz L. G. jako niezasadne podlegały oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.