Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 505/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 2a, 3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji A na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Fundacji A kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga Fundacji A (dalej: "Fundacja", "skarżąca") dotyczy opisanej w sentencji wyroku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") o odmowie zwolnienia Fundacji z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 12 maja 2021 r. Fundacja zwróciła się do organu o zwolnienie za ww. okres z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzi na dzień 31 marca 2021 r. jako przeważającą działalność wg kodu PKD 85.59.B (pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane).

Zaskarżoną decyzją organ odmówił Fundacji zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ww. okres. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. poz. 1842 ze zm.); dalej: "ustawa COVID-19", § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm.), a także art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.).

Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że Fundacja wpisana jest zarówno do Rejestru przedsiębiorców, jak i Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Wskazał, że w Rejestrze przedsiębiorców (pod numerem KRS "[...]") przedmiotem przeważającej działalności Fundacji od 10 kwietnia 2019 r. jest działalność oznaczona kodem PKD 85.59.B, z kolei w rejestrze REGON kod przeważającej działalności to 94.99.Z, zaś kod PKD 85.59.B wskazany jest jako pozostała działalność. W tych okolicznościach organ ocenił, że Fundacji nie przysługuje wnioskowane zwolnienie, ponieważ w rejestrze REGON wpisana jest przeważająca działalność oznaczona kodem PKD 94.99.Z, który nie uprawnia do zwolnienia.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do tutejszego Sądu, Fundacja zarzuciła organowi rażące naruszenie:

- art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.); dalej: "k.p.a." poprzez brak podpisu decyzji, co skutkuje jej nieważnością;

- art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2, 7, 8 i 32 Konstytucji RP poprzez brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dowolną ocenę dowodów, a także błędne przyjęcie, że działalność Fundacji ma charakter akcesoryjny względem jej standardowej działalności w sytuacji, gdy głównym przedmiotem działalności Fundacji jest od 1991 r. działalność polegająca na pozaszkolnych formach edukacji - wykonywaniu szkoleń i to jest jej głównym źródłem utrzymania;

- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 2, 7, 8 i 32 Konstytucji RP poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 31zy ust. 1-3 w zw. z art. art. 31zo ust. 1-3 i 11 ustawy COVID-19 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w zw. z art. 2, 7, 8 i 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bez znaczenia dla przyznania prawa zwolnienia ze składek ZUS jest rodzaj faktycznie wykonywanej działalności, lecz należy kierować się wyłącznie wykładnią językową przepisu i przyznawać prawo zwolnienia tylko podmiotom, których PKD określone w rozporządzeniu odpowiada numerowi PKD w rejestrze REGON, przy czym bez znaczenia dla przyznania prawa zwolnienia ze składek ZUS jest numer PKD w rejestrze KRS; ponadto Fundacja zakwestionowała twierdzenia organu jakoby organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność gospodarczą w żadnym przypadku nie należało się zwolnienie ze składek ZUS, bowiem ich działalność gospodarcza jest tylko akcesoryjna, nawet w sytuacji faktycznego prowadzenia działalności odpowiadającej numerowi PKD wskazanemu jako uprawniający do zwolnienia ze składek ZUS, bowiem nie jest możliwe, aby w rejestrze REGON było wpisane inne PKD niż to przypisane odgórnie Fundacjom; jako nieuprawnione oceniła także stanowisko organu, że pomoc Państwa należy się wyłącznie przedsiębiorcom, którzy nie należą do sektora organizacji pozarządowych, gdyż celem tych przepisów nie była pomoc państwa organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność gospodarczą.

W oparciu o te zarzuty Fundacja wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. brak podpisu na decyzji, ewentualnie o uchylenie tej decyzji, a ponadto o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów (sprawozdań finansowych z działalności Fundacji, faktur VAT, ewidencji umów, umowy z kontrahentem) na potwierdzenie, że przeważająca działalność gospodarcza skarżącej polega na organizowaniu szkoleń, która to działalność jest dla skarżącej głównym źródłem dochodu, a zatem, że rodzaj przeważającej działalności faktycznie prowadzonej przez skarżącą jest rodzajem działalności określonej jako numer PKD 85.59.B, uprawniający do otrzymania wnioskowanego zwolnienia.

W obszernym uzasadnieniu skargi Fundacja rozwinęła argumentację podniesioną w zarzutach skargi. Podkreśliła, że w rejestrze REGON, gdzie faktycznie kod PKD przeważającej działalności Fundacji jest określony jako 94.99.Z, kod PKD został narzucony odgórnie przez Główny Urząd Statystyczny jak dla fundacji / stowarzyszeń, przy czym kod ten nie odzwierciedla w żaden sposób rzeczywistej działalności gospodarczej prowadzonej przez Fundację. Wskazała, że od 1991 r. jej działalność w głównej mierze polega na organizowaniu szkoleń, a tego rodzaju działalność oznaczana jest kodem PKD 85.59.B, który Fundacja ma wpisany w rejestrze KRS od marca 2019 r.

Fundacja zwróciła także uwagę na lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i gołosłowne stwierdzenie, że działalność Fundacji jako źródło jej finansowania ma wyłącznie akcesoryjny charakter, podczas gdy głównym źródłem utrzymania Fundacji, jest działalność polegająca na wykonywaniu szkoleń i edukacji. Przytaczając poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym Fundacja stwierdziła, że jedynym wyznacznikiem, czy podmiot wykonuje działalność gospodarczą odpowiadającą wskazanym w rozporządzeniu kodom PKD jest rodzaj działalności, którą przedsiębiorca faktycznie prowadzi, a nie jaki wpis w tym zakresie widnieje w REGON, CEIDG, czy KRS. Zaznaczyła przy tym, że Fundacja w KRS posiada kod PKD zgodny z kodem uprawniającym do zwolnienia ze składek, a kod PKD rozbieżny jest wyłącznie z REGONEM.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Podtrzymał przy tym dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, a sprawa zainicjowana tą skargą, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wobec powzięcia przez Sąd wątpliwości co do terminu i sposobu wniesienia skargi przez Fundację, na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, do organu zostało skierowane wezwanie do nadesłania koperty, w której nadano skargę, ewentualnie wskazania, że skargę złożono osobiście w organie wraz z datą jej złożenia. Odpowiadając na to wezwanie organ oświadczył (w piśmie z 29 lipca 2021 r., k. 186), że "skarga płatnika została złożona osobiście w dniu 22.06.2021 r. bezpośrednio na Sali klienta ZUS". Taki sposób wniesienia skargi, oprócz złożenia przedmiotowego oświadczenia, nie został jednak w żaden sposób udokumentowany przez organ. Wymaga przy tym zauważenia, że także na prezentacie wpływu skargi do organu nie uczyniono stosownej adnotacji o osobistym jej wniesieniu (k. 2). Wątpliwości Sądu co do prawdziwości oświadczenia organu wzmacnia także okoliczność, że kancelaria adwokacka pełnomocnik Fundacji znajduje się w innej miejscowości niż siedziba organu. W innej zaś sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem (o sygn. akt I SA/Ol 504/21, dotyczącej odmowy zwolnienia ze składek za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r.) pełnomocnik Fundacji nadała skargę przesyłką pocztową.

Brak chociażby uprawdopodobnienia przez organ, że skarga Fundacji została złożona osobiście w siedzibie organu, nie pozwala przypisać skarżącej negatywnych skutków związanych z nieterminowym wniesieniem skargi. Przyjęcie bowiem podanej przez organ daty wniesienia skargi (22.06.2021 r.) oznaczałoby, że skarga Fundacji, wobec doręczenia jej zaskarżonej decyzji w dniu 20.05.2021 r., wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia, który w tej sprawie upłynął z dniem 21.06.2021 r. Jednak wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia, w jaki sposób i w jakiej dacie została wniesiona skarga w niniejszej sprawie, Sąd uznał ją za wniesioną z zachowaniem wymaganego prawem terminu.

Przechodząc do rozpatrzenia skargi, Sąd najpierw rozważył zasadność najdalej idącego w skutkach wniosku skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., czego wyrazem jest brak podpisu zaskarżonej decyzji. Wymaga przy tym zauważenia, że skarżąca formułuje zarzut rażącego naruszenia prawa także w doniesieniu do pozostałych przepisów powołanych w petitum skargi, choć nie łączy już z tymi przepisami zawartego w skardze wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, choć organ dopuścił się w tej sprawie naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi Fundacji, to naruszeniom tym nie można jednak przypisać kwalifikowanej postaci "rażącego naruszenia prawa", które w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Nie każde bowiem, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, a ocena w tym zakresie musi być dokonywana w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Ponadto, rażące naruszenie prawa odnoszone jest jedynie do przypadków wyraźnego i niedwuznacznego przekroczenia treści przepisu, nie zaś do jego błędnej wykładni. Podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi zatem naruszenie przepisu, który budzi wątpliwości interpretacyjne, tzn. może być interpretowany na kilka sposobów, z których żaden nie może być uznany za oczywiście błędny. Brak jednolitego rozumienia przepisu i zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 29.05.2018 r., sygn. akt I OSK 1611/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została doręczona Fundacji drogą elektroniczną, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (k. 7). W takim zaś przypadku decyzja administracyjna nie jest opatrywana własnoręcznym podpisem pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji lecz kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W aktach sprawy brak jest co prawda karty danych podpisu kwalifikowanego, jednak uchybienie w tym zakresie nie jest jeszcze równoznaczne z brakiem podpisu decyzji. W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do przypisania organowi w tej sprawie rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd uznał jednak, że organ nie zamieszczając stosownej adnotacji na decyzji o zastosowaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego i nie załączając do akt sprawy danych podpisu kwalifikowanego dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., które wraz z innymi stwierdzonymi w sprawie naruszeniami prawa uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd stanął przy tym na stanowisku, że pozostałe naruszenia prawa, jakich organ dopuścił się w kontrolowanej sprawie, wynikały z niejednoznaczności przepisów dotyczących przesłanek przyznawania zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, a okoliczność ta, jak już podano, wyklucza przypisanie organowi rażącego naruszenia tych przepisów.

Wyjaśnić przy tym należy, że w skardze mylnie wskazano na naruszenie przez organ § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152), który nie dotyczył zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. (a tego okresu dotyczy zaskarżona decyzja) lecz okresu od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Z tego samego powodu niezrozumiałe jest także stawianie organowi zarzutu naruszenia art. 31zo ust. 1-3 i 11 ustawy COVID-19, który dotyczy składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. Natomiast powołany w petitum skargi art. 31zy ust. 1-3 ustawy COVID-19 zawiera jedynie delegację ustawową do określenia przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek lub objęcie tym zwolnieniem innych płatników składek. Pomimo braku usprawiedliwionych podstaw zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego przez organ, Sąd z urzędu dostrzegł naruszenie prawa w tym obszarze i uwzględnił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, do czego był zobowiązany z mocy art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Sąd wziął przy tym pod uwagę, że w kontrolowanej sprawie podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm.); dalej: "rozp.RM", w świetle którego "zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,

2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.".

Stosownie zaś do § 10 ust. 3 rozp.RM "oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.".

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, że wykładnia literalna (gramatyczna) § 10 ust. 3 rozp.RM jest niewystarczająca do dokonania prawidłowej oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 ust. 2a rozp.RM, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007. Zawarte w § 10 ust. 2a rozp.RM sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy bowiem odnosić do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 7.10.2021 r., I SA/Sz 580/21, a także orzeczenia wydane w analogicznych stanach prawnych, takie jak: wyrok WSA w Olsztynie z 26.05.2021 r. sygn. akt I SA/Ol 259/21; wyrok WSA w Szczecinie z 10.06.2021 r. sygn. akt I SA/Sz 290/21 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w REGON kod wymieniony w § 10 ust. 2a rozp.RM (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z tego przepisu), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma zatem charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 2a rozp.RM, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 2a rozp.RM, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON (wg stanu na dzień 31 marca 2021 r.) mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Dlatego też w ocenie Sądu, rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 3 rozp.RM nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym.

W takim zaś ujęciu usprawiedliwione podstawy mają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, to jest: art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2, 7, 8 i 32 Konstytucji RP, poprzez brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia, jaki jest rzeczywisty (a nie tylko formalny, ujawniony w REGON) przeważający rodzaj działalności skarżącej. Wskazać w tym miejscu należy, że dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 3 rozp.RM mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej) i są dla organu wiążące, lecz przepisy rozp.RM i ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w rozp.RM, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 334/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów REGON, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. W razie zaś wydania decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należy sporządzić uzasadnienie tej decyzji odpowiadające wymogom określonych w art. 107 § 3 k.p.a., a decyzję opatrzyć odpowiednim podpisem pracownika upoważnionego do wydania decyzji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i dokonać ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia skarżącej o prowadzeniu na dzień 31 marca 2021 r. działalności z przeważającym kodem PKD 85.59.B (pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane), który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. W tym celu przeprowadzi dowody z załączonych do skargi dokumentów (sprawozdań finansowych z działalności Fundacji, faktur VAT, ewidencji umów, umowy z kontrahentem), a w razie potrzeby także inne dowody mające na celu zweryfikowanie twierdzeń Fundacji zawartych w skardze, że przeważająca działalność gospodarcza skarżącej polega na organizowaniu szkoleń, która to działalność jest dla skarżącej głównym źródłem dochodu. W razie potwierdzenia tej okoliczności organ zbada, czy skarżąca spełnia pozostałe przesłanki do przyznania jej wnioskowanej ulgi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem (480 zł) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).

-----------------------

Strona 4 z 28