Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1941/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 g ust. 1, 1a  i 1b
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe i Spedycja E. J., od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 600 złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach;

W dniu [...] kwietnia 2011 r. zatrzymano do kontroli na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości K., pojazd marki [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...] nr rej [...], kierowany przez M. W. Zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Kontroli dokonano zalegalizowanymi przenośnymi wagami elektronicznymi nieautomatycznymi do pomiarów statycznych posiadającymi deklarację zgodności z wymaganiami Dyrektywy WE 90/384 EWG. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenia dopuszczanych nacisków osi pojazdu na drogę. Kierowca nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponad normatywnego. Kierowcy zostały przedstawione wszystkie dokumenty świadczące o prawidłowości przeprowadzenia i zabezpieczenia procesu ważenia.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformowano E. J. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych oraz o prawie do złożenia wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń z jednoczesnym wezwaniem do przedłożenia dokumentów wskazanych w zawiadomieniu.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. przedsiębiorca przedkładając żądane dokumenty, zakwestionował prawidłowość pomiarów z powodu niewłaściwie przygotowanego miejsca w którym odbyło się ważenie. Przedsiębiorca wskazał, że parametry ważenia i sposób jego przeprowadzenia nie zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących. Znajdują odzwierciedlenie jedynie w instrukcji obsługi wag. W protokole kontroli nie określono rodzaju i typu wag użytych do przeprowadzenia kontroli, wskazano jedynie numery seryjne, zatem nie można mieć pewności jakimi wagami kontrola została przeprowadzona.

W wyniku zgromadzonego materiału dowodowego L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. W.. działając na podstawie art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 40 c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej jako u.d.p., lp. 6.6.b i lp. 6.7.d załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. (Dz. U. z 2010 r. Nr 138 poz. 932), art. 104 §4 k.p.a. oraz z zgodnie z ustaleniami kontroli - decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 3 600 złotych, na którą składały się kary za następujące naruszenia:

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla potrójnej osi nienapędowej naczepy o nacisku 22,93 t, tj. z przekroczeniem o 1,13 t – 2400 zł;

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków dla pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego powyżej 9,0 t do 9,5 t – 1200 zł

W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, iż wagi użyte w trakcie kontroli winny spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne. Organ stwierdził, że wymogi te zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, okazane podczas kontroli kierującemu pojazdem. Wskazał, że każdorazowo przed ważeniem dokonywana jest ocena stanu punktu ważenia oraz usuwane są wszelkie zanieczyszczenia z rynny wagowej, a miejsce w którym dokonano pomiarów posiada aktualne dokumenty wystawione przez uprawnionego geodetę potwierdzające spełnienie wszystkich wymogów określonych przepisami oraz zawiera informacje jakim przyrządami dokonano tych pomiarów.

W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. od powyższej decyzji E. J., wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji oraz wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wskazał na nieprawidłowości przeprowadzonego pomiaru oraz na to, że parametry miejsca ważenia nie zostały określone w powszechnie obowiązujących przepisach. Skarżący po dokonaniu analizy przebiegu ważenia pod kątem zapisów instrukcji wag SAW10, stwierdził, że niewiadomą jest procedura odjęcia dopuszczalnych błędów ważenia tj. 200 kg i 2%

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. , lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 7 lit. d) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Cytując wymienione przepisy oraz rozważając argumenty skarżącego organ odwoławczy nie widział podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Organ podkreślał, że czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej nie mają charakteru czynności administracyjnych, określonych w ustawie o transporcie drogowym i aktach wykonawczych. Służą temu odpowiednie instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami przeprowadzenia ważenia w sposób nieprawidłowy, gdyż ważenie dokonywane jest przez inspekcję podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu, zgodnie z instrukcją wag producenta. Stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych a wagi posiadają aktualną legalizację. Organowi II instancji trudno dociec skąd skarżący czerpie wiedze odnośnie odchyleń od płaszczyzny czy też znaczącego odbiegania głębokości rynienek wagowych od 39 mm czy też 33 mm. Odnośnie odejmowania wyników ważenia 200 kg i 2% organ przyznał, że taka procedura nie wynika żadnych przepisów, ani też z instrukcji wag stosowanych do pomiarów. Ukształtowała się ona w trakcie wieloletniej praktyki dokonywania pomiarów przez organy kontrolne. Miała ona na celu uzyskanie najbardziej wiarygodnych wyników, uwzględniających fakt występowania na miejscu ważenia dopuszczalnych pochyleń terenu.

Zdaniem organu odwoławczego w świetle zebranego materiału dowodowego, procedura kontrolna, w trakcie której wykonano czynności ważenia za pomocą urządzeń zalegalizowanych przez kompetentny organ, przebiegała prawidłowo i w miejscu do tego przeznaczonym. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że zgodnie z art. 64 ust.1 u.p.d., już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli przewoźnik ma trudności z określeniem masy pojazdu i takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Normy w zakresie odpuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. od powyższej decyzji E. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący w uzasadnieniu podkreślił, że parametry ważenia i sposób jego przeprowadzenia nie zostały określone w przepisach powszechnie obowiązujących, znajdują jedynie odzwierciedlenie w instrukcji obsługi wagi. Skarżący podniósł, iż w protokole kontroli nie określono rodzaju i typu wag użytych do przeprowadzenia kontroli, wskazano tylko ich numery seryjne, a zatem nie można mieć pewności jakimi wagami została przeprowadzona kontrola. Z przedstawionych dokumentów można domniemywać, iż wagi użyte do przeprowadzenia kontroli to wagi SAW10C/II, tylko nie widomo czy był to podtyp stahl, czy Alu. Podkreślił, że ważenie zostało wykonane niezgodnie z zaleceniem producenta wagi, w rozdziale 2.5 instrukcji obsługi wag. W przedmiotowym przypadku wysokość rynny nie odpowiadała wysokości 39 mm ani też 33 mm, w zależności od podtypu wagi, zatem, jak stwierdził skarżący, jeden z podstawowych warunków producenta nie został dochowany. Skarżący wskazał, że kierowca nie mógł wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli w tym zakresie, ponieważ nie pouczono go o tym wymogu.

Ponadto wskazał, iż ważenie zostało wykonane niezgodnie z zaleceniem producenta wagi, bowiem w rozdziale 2.4 instrukcji obsługi wagi zawarto ostrzeżenie, by zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach, spowodowanych tarciem spoczynkowym zawieszenia kół zaleca się jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowanej odpowiedniej liczby połączonych wag.

Organy administracji publicznej przekroczyły granice prawa w jakich powinny działać, ustalając zasady dokonywania pomiarów, poprzez określenie parametrów jakie powinno spełniać miejsce do ważenia oraz dokonując samowolnych korekt wyników pomiarów.

Odnosząc się do argumentu organu II instancji nie wniesienia przez kierowcę zastrzeżeń do protokołu kontroli, zdaniem skarżącego kierowca nie ma wiedzy jak powinno być przygotowane miejsce ważenia, dlatego kierowca nie wiedział w jakim zakresie powinien wnieść zastrzeżenia i na co zwrócić uwagę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji administracyjnej stanowiły przepisy art. 13g ust. 1 i 1b u.d.p. zgodnie z którymi za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jest poza sporem, że kontrolowanym w sprawie przewoźnikiem był skarżący E. J. Kontrolowany pojazd poruszał się po drodze wojewódzkiej nr [...] o dopuszczalnych naciskach osi do 8 t.

Z ustaleń organu administracji wynika, że ważenia pojazdów dokonano na stanowisku zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę protokółem z dnia [...] lutego 2011 r., a więc protokół ten został sporządzony przed kontrolą pojazdu. Pomierzone nachylenie wzdłużne i poprzeczne stanowiska ważenia wynosiło odpowiednio 1% i 2%, a więc nie przekraczało dopuszczalnego (2%) według instrukcji użycia wag (pkt 2.2).

Wbrew twierdzeniu skarżącego w protokóle kontroli podano jakimi wagami dokonano kontroli (wagi statyczne nr 856074 i 856057). Były to zalegalizowane przenośne wagi elektroniczne nieautomatyczne SAW 10C/II do pomiarów statycznych posiadające deklarację zgodności z wymaganiami Dyrektywy WE 90/384 EWG. Wagami tymi, zgodnie z ich instrukcją obsługi producenta IRD PAT 702-43 rd Street East Saskatoon Kanada S7K 3T9, można było dokonać pomiaru obciążenia osi pojazdu (pkt 2.4 instrukcji) w konfiguracji dwóch wag według ustawienia wskazanego w pkt 2.5 instrukcji. Do ważenia użyto dwóch wag o numerach podanych wyżej, a więc ważenia dokonano zgodnie z instrukcją obsługi wag. Wagami użytymi do kontroli, zgodnie z pkt 2.1 instrukcji obsługi, można było mierzyć obciążenia kół bez wykorzystania specjalnych środków na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg. Ponieważ ważenia dokonano na przygotowanym przez geodetę stanowisku do ważenia pojazdów, wymaganie powyższe zostało spełnione. Zatem nietrafny był zarzut skarżącego o dokonaniu pomiarów niezgodnie z warunkami instrukcji obsługi wag użytych do kontroli. W oświadczeniu załączonym do protokółu kontroli kierowca pojazdu stwierdził, że został poinformowany o zasadach ważenia oraz stwierdził, że udostępniono mu instrukcję ważenia i wyniki pomiarów.

W istocie instrukcja użycia wag, którymi przeprowadzono pomiary, nie jest prawem powszechnie obowiązującym. Należy jednak mieć na względzie fakt, że wagi są jedynie instrumentem, za pomocą którego przeprowadza się kontrole. Konicznym jest zatem by posiadały aktualną legalizację i jeżeli dodatkowo je to dotyczy, by posiadały deklarację zgodności. Wymagania te wagi użyte do kontroli spełniały, co wynika z akt sprawy.

W tym miejscu należy zauważyć, że Inspekcja Transportu Drogowego jest instytucją wyspecjalizowaną w zakresie przeprowadzania kontroli pojazdów. Przeprowadzając od wielu lat te kontrole niezaprzeczalnie nabyła doświadczenie, w wyniku którego stwierdziła, że dla uniknięcia błędów przy pomiarach nacisku osi na drogę należy od wyników ważenia odejmować pewne ich wielkości (200 kg i 2%). Odejmowanie tych wielkości od wyników ważenia, jest okolicznością korzystną dla kontrolowanego i sprawia, że wyniki pomiarów są niższe od wskazań wag, co ma wpływ na ewentualną wysokość kar.

Zgodnie z art. 13g ust. 1a u.d.p. karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Według wskazań cytowanego przepisu kara została nałożona za przekroczenia nacisków osi pojazdu silnikowego i naczepy. Wielkość nałożonych kar pieniężnych organ administracji ustalił zgodnie z lp. 6 pkt 6 lit. b) i lp. 6 pkt 7 lit. d) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.