Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 692/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 42 ust. 1, 18 ust. 1, 20 ust. 1 pkt 1 - 3, 20a ust. 1, 87 ust. 1, 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego - organ II instancji - decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) oraz lp. 4.1, lp. 2.2.3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874), § 3, ust 4 § 3, § 4, ust 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez - skarżącego – H. D. - od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego - organ I instancji - z dnia [...] czerwca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Organ I instancji ustalił, że podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przez prowadzącego pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] maja 2007 r. przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2007 r. w miejscowości [...] na ulicy [...] na drodze krajowej nr [...] autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez Pana M. S..

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podnosi, iż w dniu kontroli w pojeździe nie znajdowała się karta opłaty za przejazd po drogach krajowych jednakże wykupiona dzień przed kontrolą karta roczna stanowi dowód uiszczenia opłaty. Natomiast warunki atmosferyczne w tym wysoka temperatura powietrza była przyczyną zmiany trasy kursowania autobusu linii regularnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Jego zdaniem w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. W dniu kontroli wykonywano regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym. Podczas kontroli kierowca nie okazał wymaganej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a na przedniej szybie nie był naklejony odcinek karty opłaty. Powyższe wynika z protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że organ I instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie. Uznano, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wynikającego z lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Powyższy stan faktyczny znajduje potwierdzenie w całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Argumenty strony podnoszone w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania. Fakt, iż w wyjaśnieniach po kontroli przedstawiono kserokopię rocznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych wykupioną dzień przed kontrolą nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty w myśl rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych gdyż w sposób precyzyjny wskazuje, iż dowodem wniesienia opłaty jest umieszczenie winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz posiadanie kontrolnego odcinka przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Wskazano, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt. 1, 2, 3, ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia. W zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Zgodnie z art. 20 ust. 1, ust. 1 a ww. ustawy, w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów oraz miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Stosownie do art. 20a ust. 1. ww. ustawy, warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych.

Wskazano, że ze zgromadzonego materiału i wyjaśnień strony wynika, iż wykonując transport drogowy osób na linii regularnej w dniu kontroli kierujący autobusem pominął 6 przystanków w dwóch miejscowościach. Ponadto kierujący dokonał wysadzenia pasażerów na skrzyżowaniu ulic [...] i [...] w czasie zatrzymania na czerwonym świetle poza wyznaczonym przystankiem autobusowym.

Organ II instancji wskazał, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm.) - wystąpić ze stosownym wnioskiem.

Skargę na ww. decyzję z dnia [...] października 2007 r. wniósł skarżący wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że odnośnie wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie zgadza się z argumentacją Głównego Inspektora Transportu Drogowego, ponieważ ustawodawca jednoznacznie stwierdził jakie typy karty nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty. Wskazał, że zgodnie z załącznikiem lp 4.1 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.): "Karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych". Jego zdaniem karta roczna wykupiona dzień przed kontrolą, a która nie znajdowała się w pojeździe podczas kontroli stanowi jednoznacznie dowód uiszczenia opłaty.

Odnośnie wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków uznaje za nietrafne stwierdzenie, że nie zatrzymanie się pojazdu na którymś z przystanków przy braku pasażerów wsiadających i wysiadających jest naruszeniem zapisów przedmiotowej ustawy, gdyż w ustawie nie ma takich zapisów. Wskazuje, że przyjmując argumentację Głównego Inspektora Transportu Drogowego o uniemożliwieniu "awaryjnego" wypuszczenia pasażera z pojazdu przy jego wyraźnym żądaniu z powodów zdrowotnych po np. udarze pasażera wynikłego z wysokiej temperatury, będącej niekoniecznie w pojeździe, jest wysoce nieludzką argumentacją i może spowodować przerzucenie winy za ewentualne następstwa takich wypadków na inspektorów transportu drogowego. Zdaniem skarżącego w żaden sposób wypuszczenie z autobusu pasażera na 200 metrów przed końcowym przystankiem nie narusza zasad transportu osób.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie i podtrzymano argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazuje, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli pojazdu samochodowego wydano decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej za następujące naruszenia:

wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych,

wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.

W toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i są one zdaniem Sądu niesporne. W trakcie kontroli wykonywany był regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na trasie S. – W..

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874.), za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty. Przepis § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006r., Nr 151, poz. 1089), uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką".

Karta opłaty składa się z dwóch części:

winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Stosownie do ust. 4 § 3 ww. rozporządzenia nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;

uszkodzone winieta lub odcinek kontrolny;

odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej;

odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w inny sposób uniemożliwiający sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.

Zgodnie z § 4 rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym.

Ustęp 3 stanowi, iż kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta:

wypełniona niezgodnie z ust. 2, czyli bez wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu,

wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu.

Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 4.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 25 marca 2010 r. sygn. akt P 9/08 opłata drogowa ma służyć konkretnemu przejazdowi, czyli wykonywaniu transportu określonym pojazdem w określonym czasie, a prawidłowe wypełnienie karty jest równoznaczne z uiszczeniem należnej opłaty za taki transport, to tylko posiadanie wypełnionej karty w pojeździe pozwala ją przypisać do danego pojazdu i danego czasu. Należy zauważyć, że w dniu kontroli wykonywano regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym, a kierowca nie okazał wymaganej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych i na przedniej szybie nie był naklejony odcinek karty opłaty. Faktem jest, iż w wyjaśnieniach po kontroli przedstawiono kserokopię rocznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych wykupioną dzień przed kontrolą ale nie stanowi ona dowodu uiszczenia opłaty. W myśl rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych w sposób precyzyjny wskazuje, iż dowodem wniesienia opłaty jest umieszczenie winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz posiadanie kontrolnego odcinka przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. Należy zważyć, iż odpowiedzialność administracyjno-prawna nie opiera się na winie lub jej braku, lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu, w tym wypadku lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt. 1, 2, 3, ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia. W zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Stosownie do art. 18 b ust. 1. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad:

1. rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych;

2. wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy;

Zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. 2. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:

1. korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów;

2. zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy;

3. naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.

Zgodnie z art. 20 ust. 1, ust. 1 a ww. ustawy, w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.

Stosownie do art. 20a ust. 1. ww. ustawy, warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych.

Jednocześnie skarżący uzasadnia pominięcie przystanków przyczynami atmosferycznymi w tym wysoką temperaturą, co przyczyniło się do niekomfortowej jazdy pasażerów. Uzasadnienie to nie może być podstawą do uchylenia decyzji w tej kwestii. W interesie przewoźnika leży taka organizacja przewozów, aby nie naruszać warunków zawartych w zezwoleniu. Ponadto do obowiązków przewoźnika należy zapewnienie odpowiednich warunków przewozu pasażerów przez właściwe przygotowanie i wyposażenie pojazdów.

W związku z powyższym, mając na uwadze stan faktyczny stwierdzony w trakcie kontroli, którym kierowały się organy, należy uznać, iż brak jest podstaw do uchylenia w tym zakresie decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Nałożona kara pieniężna w wysokości 6000 złotych, mieści się w opisanym wyżej przedziale kwotowym.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organy wyjaśniły sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.