Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 429/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.216, art. 53, art. 62, art. 55 par 2, art. 54 par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 153, art. 145 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi O. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej O. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej "organem odwoławczym") postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] (zwanego dalej "organem I instancji") z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zaliczenia [...] (zwanej dalej "spółką", "stroną", "skarżącą") wpłaty na poczet zaległości głównej wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od nieruchomości za 2010 r.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] r. spółka wpłaciła do budżetu gminy [...] z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. kwotę [...] zł.

Wpłata została dokonana po ustawowych terminach płatności jego rat, co spowodowało powstanie odsetek za zwłokę natomiast spółka nie podała, jaką część wpłaty stanowią odsetki a jaką należność główna.

Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz [...], działając na podstawie art. 216, art. 53, art. 62 w zw. z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.- dalej zwanej: "O.p.") dokonał proporcjonalnego zarachowania wpłaconej kwoty na poczet zaległego podatku od nieruchomości i odsetki.

Na postanowienie spółka złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia i zarzucając zaniechanie dokonania przez organ I instancji ustaleń w zakresie odsetek (od jakiej kwoty, za jaki okres, według jakich stawek zostały naliczone odsetki), skutkujące brakiem możliwości sprawdzenia prawidłowości naliczenia odsetek. Strona wskazała też, że z uwagi na stwierdzone naruszenie, nie jest wiadomym czy sposób zarachowania dokonanej wpłaty uwzględnia normę art. 54 § 1 O.p., określającego okresy, za które nie nalicza się odsetek. W ocenie strony organ nie poczynił ustaleń w tym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W wyniku wniesionej skargi wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 292/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając za zasadne zarzuty skarżącej odnoszące się do braku przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności wskazujących na okresy nienaliczania odsetek za zwłokę w zapłacie przez skarżącą podatku od nieruchomości za 2010 r. Dlatego, Sąd wskazał m.in., że ponownie rozpoznając sprawę, organ miał uwzględnić fakt, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za 2010 r. wydana została i doręczona skarżącej po upływie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym naliczając odsetki za ten okres, organ winien zbadać "przyczynienie się strony" do opóźnienia załatwienia sprawy podatkowej. Sąd wskazał, ze ponownie rozpatrując sprawę należy uwzględnić jego stanowisko, co oznacza również konieczność poczynienia ustaleń faktycznych, co do powodów prowadzenia postępowania podatkowego dłużej niż 3 miesiące, wskazane w art. 54 § 1 pkt 7 O.p. jak i rozważyć przesłanki ewentualnego zastosowania w sprawie art. 54 § 2 O.p. Rozważania w powyżej wskazanym zakresie winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. W ocenie Sądu, brak wskazania przez organ w rozpoznawanej sprawie, w treści uzasadnienia orzeczenia zastosowanych przez organ stawek naliczania odsetek, mógł utrudniać skarżącej weryfikację rozstrzygnięcia organu, co powinno również zostać należycie uwidocznione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd ponadto wskazał w powyższym wyroku, iż zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada ta ma charakter normatywny zaś norma ta jest rozwinięciem konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, z czego wynika obowiązek organu II instancji ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie (..). Istotą zasady dwuinstancyjności jest prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji Organ nie może więc ograniczyć się do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ nie jest to jego rolą, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz [...] dokonał proporcjonalnego zarachowania wpłaconej kwoty na poczet zaległego podatku od nieruchomości i odsetki.

W pierwszej kolejności organ I instancji dokładnie przedstawił sposób zarachowania otrzymanej kwoty pieniężnej wraz ze sposobem ustalenia wysokości odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone. W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że po wnikliwej analizie akt zakończonego postępowania podatkowego, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p., z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 54 § 2 O.p., bowiem przedłużenie terminu załatwienia sprawy w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., poza okres o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., zaistniało z przyczyn niezależnych od organu, a do terminu załatwienia sprawy przyczyniła się również strona.

Organ I instancji przedstawił chronologię całego postępowania podatkowego w sprawie i skonstatował, że spółka nie współpracowała z organem podatkowym, nie podawała istotnych informacji co powodowało, że spółka kilkakrotnie była wzywana o uzupełnienie informacji a ostatecznie organ uznał za zasadne włączenie do postępowania informacji, o których udzielenie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Starostwa Powiatowego w Sz.

Organ I instancji zauważył, że spółka kilkakrotnie podejmowała się odbioru pism w ostatnim dniu upływu dwukrotnego awizo, a nadto kilkakrotnie w ogóle nie reagowała na wysyłaną korespondencję, co też skutkowało przedłużaniem terminu załatwienia sprawy. Nadmieniono, iż w toku prowadzonego postępowania organ czterokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, o czym każdorazowo zawiadamiał spółkę wyjaśniając okoliczności skutkujące nie załatwieniem sprawy we wskazanym terminie.

Na ww. postanowienie spółka złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia oraz zarzucając, że organ I instancji błędnie nie zastosował w sprawie przepisu art. 54 § 1 pkt. 7 O.p.

W ocenie spółki organ I instancji zaniechał oceny przebiegu postępowania, gdyż w jego ocenie, poza stwierdzeniem, że strona (jej przedstawiciel) w jakikolwiek sposób utrudniała przeprowadzenie postępowania, to zachodziła jeszcze konieczność ustalenia, że wystąpił związek przyczynowy pomiędzy działaniem strony a upływem 3 miesięcznego terminu. Nadto, w ocenie spółki, za okoliczności o których mowa w art. 54 § 2 O.p. nie mogą zostać uznane okresy konieczne do doręczenia pisma procesowego stronie. Ponadto nie wiadomo, czy organ I instancji odstąpił od naliczania odsetek za okres od dnia po upływie 2 miesięcy od otrzymania akt wraz z odwołaniem od decyzji wymiarowej przez SKO do dnia zapłaty, tj. od dnia [...] r.

Po rozpoznaniu zażalenia, organ odwoławczy wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do ustalenia tego, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ I instancji był uprawniony do naliczania odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia wobec spółki postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Zdaniem organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, że ziściła się przesłanka o jakiej mowa w art. 54 § 2 O.p., albowiem opóźnienie w wydaniu i doręczeniu decyzji przez organ I instancji nastąpiło z przyczyn niezależnych od tego organu a nadto przyczyniła się do niego sama strona. Z kolei w ocenie skarżącej spółki, jego niezakończenie w ustawowym terminie nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie spółki, w każdym razie organ I instancji nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy działaniem spółki a niemożliwością wydania decyzji w terminie 3 miesięcy. W konsekwencji, zdaniem spółki, należało przy obliczaniu odsetek, uwzględnić przerwę o jakiej mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

Według organu odwoławczego, analiza zaskarżonego postanowienia i akt sprawy pozwalały na stwierdzenie, że słuszne było stanowisko organu I instancji o zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 54 § 2 O.p. wyłączającego możliwość odstąpienia od naliczania odsetek za czas trwania postępowania przed organem pierwszej instancji na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Postępowanie to prowadzone było bowiem bez zbędnej zwłoki. Na podstawie przedłożonych dokumentów, z których wynikała chronologia podjętych czynności, organ odwoławczy uznał, że organ podatkowy I instancji w dniu [...] r. wszczął postępowania podatkowe a decyzję wydał [...] r., przy czym jej skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] r. Pomiędzy [...] r. a [...] r. upłynęło 6 miesięcy, jakkolwiek w tym okresie organ I instancji czynności zależne od niego bezpośrednio podejmował w okresie kilku dni roboczych (analiza całego zebranego materiału dowodowego pozwalała wskazać, że tylko raz organ I instancji działał w ciągu 14 dni, inne przerwy pomiędzy czynnościami to zaledwie kilka dni), zaś pozostały czas był przeznaczony wyłącznie na prowadzenie i odbiór korespondencji przez stronę, która wzywana o dokumenty albo w ogóle nie reagowała na pisma albo dostarczała je w sposób wybiórczy, niekompletny, który uniemożliwiał wydanie merytorycznej decyzji, stąd organ I instancji poszukiwał również innych źródeł dowodowych niż dokumenty od spółki, m.in. prośba o informację od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Starostwa Powiatowego w Sz. Nadto, oprócz przesyłki o wszczęciu postępowania podatkowego, pełnomocnik spółki odbierał korespondencję z opóźnieniem, po wdrożeniu trybu doręczenia poprzez awizo. Marginalnie zauważono, że gdyby przesyłki pocztowe były odbierane w pierwszym terminie (najlepiej bezpośrednio od listonosza), a nadto, gdyby strona niezwłocznie udzielała odpowiedzi organowi, albo chociażby informowała, że wymaganych od niej dokumentów nie przekaże (niezależnie od przyczyny), postępowanie trwałoby krócej niż 3 miesiące. Brak informacji ze strony powodował zaś, że organ I instancji musiał prowadzić coraz bardziej rozbudowane postępowanie dowodowe.

Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uznać należało, że organ I instancji działał bez zbędnej zwłoki, jednocześnie respektując wszelkie prawa procesowe spółki jako strony, stąd opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Już z tego powodu naliczanie odsetek za zwłokę było uzasadnione i niewadliwe. Jakkolwiek analiza akt sprawy a przede wszystkim prowadzonej korespondencji pozwalała na konstatację, że gdyby spółka aktywnie brała udział w postępowaniu, to postępowanie zakończyłoby się w terminie 3 miesięcy.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła rażące naruszenie art. 54 § 2 O.p. poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu oraz z winy skarżącej, podczas gdy za okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 O.p. nie mogą zostać uznane powołane okresy konieczne do doręczenia pisma procesowego stronie (gdyż doręczenia stanowią "zwykłe" czynności podejmowane w toku postępowania, zatem przepisy o terminach zakończenia postępowania uwzględniają już konieczność doręczeń), a także konieczność przeprowadzenia dowodu z przekazanych dokumentów, tj. wykazu budowli i linii kablowych ułożonych w kanalizacji (trudno przyjąć, aby przeprowadzenie tego dowodu spowodowało wydłużenie załatwienia sprawy o prawie 3 miesiące), w sytuacji gdy organ nie miał zamiaru wykorzystywać tych dokumentów, gdyż w decyzji wymiarowej ustalił podstawę opodatkowania poprzez porównanie poszczególnych deklaracji podatkowych, czego mógł dokonać już w pierwszym miesiącu prowadzenia postępowania podatkowego, co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego i w związku z czym organ zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w stopniu obligującym ich uchylenie.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż była ona już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w postępowaniu o sygn. akt I SA/Sz 292/16, zakończonym wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., którym uchylono poprzednio wydane w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Na wskazany wyrok nie złożono skargi kasacyjnej, wskutek czego stał się on prawomocny.

Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10). Wskazać należy,że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Również wskazania co do dalszego postępowania znajdują się w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 oraz z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania tracą moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21.03.2014 r., I GSK 534/12 ) "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone postanowienie Sądu jest weryfikacja, czy organ odwoławczy w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanego w tej sprawie, prawomocnego wyroku sądowego z dnia 18 maja 2016 r., niezależnie od treści zarzutów skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa.

Zauważyć trzeba, że wiążący Sąd w niniejszej sprawie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 292/16 zawierał ocenę prawną oraz wyraźne wskazania co do dalszego postępowania przez organ odwoławczy. Sąd wskazał w powyższym wyroku, iż "(...) zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada ta ma charakter normatywny zaś norma ta jest rozwinięciem konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, z czego wynika obowiązek organu II instancji ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w tym także ustosunkowania się do zarzutów odwołania (zażalenia). Istotą zasady dwuinstancyjności jest zatem prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (por. wyrok NSA z 25 września 2001 r., III SA 913/00 oraz z dnia 19 marca 2002 r., III SA 1861/00). Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji (...) Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji uregulowane w art. 233 § 1 pkt 1 O.p. nie oznacza, że organ odwoławczy nie powinien przeprowadzić postępowania odwoławczego polegającego na zbadaniu sprawy i podjęciu ponownego rozstrzygnięcia (...) Organ nie może więc ograniczyć się do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ nie jest to jego rolą, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę."

Mając na uwadze powyższą ocenę Sądu i wskazania zawarte w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 292/16, obecnie rozpoznając sprawę i będąc związany powyższym wyrokiem, Sąd zauważa, że organ odwoławczy nie zastosował się do powyższej oceny i wskazań zawartych w wyroku, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Należy bowiem zauważyć, że w istocie organ odwoławczy, co wynika z treści zaskarżonego postanowienia, nie dokonał ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób wskazany w wyroku Sądu, a jedynie pobieżnie opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym dokonał ogólnikowego opisu ustaleń poczynionych przez organ I instancji, bez ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym przyjąć należało, iż działanie organu odwoławczego wbrew ocenie i wskazaniom Sądu, zawartym w wiążącym organ wyroku, ograniczyło się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji.

Sąd zauważa, iż ten sam organ odwoławczy, w tej samej sprawie, uchylając postanowieniem z dnia [...] r. (wydanym na skutek wyroku WSA z dnia 18 maja 2016 r.) poprzednie postanowienie organu I instancji, wyraźnie wskazał, iż organ zobowiązany jest do "dokładnego i kompletnego wymienienia okoliczności, przez które doszło do opóźnienia w wydaniu decyzji i do których przyczyniła się Strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu".

Mimo powyższych wskazań dla organu I instancji, organ odwoławczy sam nie sprostał wyżej wymienionym wymaganiom, które w związku ze wskazaną przez Sąd w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. zasadą dwuinstancyjności winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, w zakresie ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Winno tam bowiem istotnie znaleźć się dokładne i kompletne wymienienie okoliczności, przez które doszło do opóźnienia w wydaniu decyzji i do których przyczyniła się Strona lub jej przedstawiciel lub wskutek których opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Powyższego Sąd kontrolujący zaskarżone postanowienie organu odwoławczego nie odnalazł w treści jego uzasadnienia.

Wobec powyższego niewątpliwym jest, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., co skutkuje koniecznością jego uchylenia.

Zatem na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd zaskarżone postanowienie uchylił.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę wyrażoną przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku jak i w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 292/16.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty postępowania sądowego w kwocie [...] zł składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł.