Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 844/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116  § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] października 2019 roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 844/19

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2018 r. którą orzeczono o odpowiedzialności P. M. jako członka zarządu A. Sp. z o.o. (dalej: spółka), za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za okres czerwiec - wrzesień 2013 r. w łącznej wysokości 205.842,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 92.118,00 zł liczonymi na dzień wydania decyzji organu l instancji oraz kosztami postępowania egzekucyjnego powstałymi w związku z egzekucją prowadzoną wobec majątku spółki w wysokości 8.043,19 zł:

– uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległość spółki za czerwiec 2013 r. w kwocie 6.584,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji organu I instancji w kwocie 3.023,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 377,62 zł. i umorzył postępowanie w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy (powołując się na ustalenia organu I instancji) wyjaśnił, że spółka posiada zaległości w podatku od towarów i usług za okres czerwiec - wrzesień 2013 r., które powstały na skutek braku uregulowania zobowiązań wynikających ze złożonych deklaracji VAT-7. Egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna. W sprawie ustalone zostało, że zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy powstały w czasie sprawowania przez P. M. funkcji prezesa zarządu A. Sp. z o.o. Dodatkowo organ podatkowy I instancji stwierdził, że w spółce wystąpiła niewypłacalność, stanowiąca podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Strona w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji nie wykazała mienia spółki, które umożliwiłoby zaspokojenie zaległości podatkowych. Zdaniem organu I instancji w sprawie nie wystąpiły okoliczności uwalniające P. M. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe A. Sp. z o.o.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności podkreślił, że wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowanie sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. [...] o zapłatę kwoty l .242.604.00 zł na rzecz A.Sp. z o.o., został załatwiony postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. utrzymanym w mocy postanowieniem dnia [...] kwietnia 2019 r.

Powołując się na treść art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej O.p.), art. 116 § 2 O.p. oraz art. 107 § 1 O.p. organ odwoławczy wskazał, że od dnia 1 grudnia 2011 r. spółka była podatnikiem podatku od towarów i usług. W latach 2013-2014 deklaracje podatkowe dla podatku VAT spółka składała za okresy miesięczne, natomiast od 2015 r. za okresy kwartalne. Spółka nie uregulowała podatku wynikającego ze złożonych deklaracji, w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe. W dniu 6 lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w oparciu o art. 97 ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług wykreślił spółkę z rejestru podatników VAT - UE.

Przechodząc do analizy poszczególnych przesłanek wynikających a z art. 116 O.p., organ odwoławczy wskazał, że:

1) Egzekucja z majątku A. Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres czerwiec - lipiec 2013 r. objęte zostały tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T.:

W toku prowadzonej egzekucji dokonano m. in. zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku A. S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 13 września 2013 r., którym objęta została zaległość spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie, A. Bank S.A. poinformował organ egzekucyjny (pismem z dnia 25 września 2013 r.), że zajęcie nie może zostać zrealizowane, ponieważ rachunek bieżący wykazał brak środków, a do rachunku bankowego wystąpił zbieg egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego w T. R. C. w sprawie o nr [...]. Z uwagi na wystąpienie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, do łącznego prowadzenia egzekucji wyznaczony został Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. M. Ś.. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a za pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. zwrócił Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dwa tytuły wykonawcze

Z kolei w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., zawiadomieniem dnia 12 listopada 2015 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego spółki w Banku A. S.A. W odpowiedzi na dokonane zajęcie A. Bank S.A. poinformował (pismem z dnia 23 listopada 2015 r.), że na rachunku bankowym spółki brak jest środków pieniężnych, a ponadto do rachunku bankowego wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Bank wskazał, że wobec wierzytelności dłużnika egzekucję prowadzi również [...] Urząd Skarbowy w T., Komornik Sądowy w B. M. S. oraz Komornik Sądowy w Ł. M. S.. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2015 r. organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w B. o wyznaczenie właściwego organu do łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego spółki w A. Bank S.A. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Cywilny do dalszego, łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego dłużnika w Banku A. S.A. wyznaczył Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. M. S..

Ponadto z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. zwrócił się z prośbą do Banku A. S.A. o udzielenie informacji, czy na rachunku bankowym prowadzonym na rzecz spółki występują obroty oraz w jakiej dacie i w jakiej wysokości odnotowano ostatni wpływ. Bank A. S.A. (pismem z dnia 1 lipca 2016 r.) poinformował, że rachunek spółki został zamknięty w dniu 11 marca 2016 r.

W dniu 10 czerwca 2015 r. do siedziby spółki udał się poborca skarbowy celem przeprowadzenia egzekucji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Z raportu poborcy wynika, że czynności egzekucyjne nie mogły być dokonane, ponieważ spółka nie posiada siedziby pod zgłoszonym adresem, tj. ul. A. nr 15, [...] B.. Informacji takiej udzielili pracownicy firm znajdujących się pod tym adresem.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał dalej, że organ egzekucyjny prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, którym objęte zostały zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień - czerwiec 2013 r. Postanowieniem z dnia 19 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku, z którego można byłoby prowadzić skuteczna egzekucję. Z zajętego rachunku bankowego nie wpłynęły środki finansowe. Spółka nie występuje w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych jako właściciel nieruchomości, nie figuruje w ewidencji CEPiK jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów samochodowych. Z kolei sporne wierzytelności spółki w kwocie 1.242.603,23 zł, nie podlegają egzekucji, bowiem Miasto B. ich nie uznało, a w obrocie prawnym nie istnieje dokument, świadczący, że zostały one zasądzone spółce.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, wystąpiła zatem przesłanka określona w art. 116 § 1 O.p., tj. egzekucja z majątku spółki okazała się być bezskuteczna.

2) Przedmiotowe zaległości podatkowe spółki powstały w czasie pełnienia przez P. M. obowiązków członka zarządu.

Organ podkreślił, że P. M. od dnia 16 lipca 2013 r. pełni obowiązki prezesa zarządu spółki, natomiast wpis do Krajowego Rejestru Sądowego w tym zakresie został dokonany w dniu 5 lutego 2014 r. Zdaniem organu wśród zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego znajdują się dokumenty świadczące o tym, że P. M. i, jako prezes zarządu spółki miał wiedzę w przedmiocie prowadzonej przez spółkę działalności i czynnie uczestniczył w prowadzeniu jej spraw, o czym świadczą chociażby podpis złożony na zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2, czy też podpis na protokole Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników odbytego w dniu 30 stycznia 2016 r. w przedmiocie działalności za lata 2013-2015.

Powołując się na treść art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505, ze zm., zwaną dalej K.s.h.), organ wskazał, że podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu P. M. nabył prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 K.s.h.). Zatem jego powinnością było posiadanie elementarnej wiedzy o sprawach kierowanej spółki, w tym o sprawach finansowych. W ocenie organów podatkowych nieprawidłowości miały miejsce właśnie w okresie pełnienia przez P. M. funkcji prezesa zarządu. W trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w spółce stwierdzone zostały nieprawidłowości, a w ich konsekwencji spółka złożyła korekty deklaracji. Zatem za zasadne uznano przyjęcie, że nieprawidłowości w spółce były związane z niewłaściwym wypełnianiem przez skarżącego obowiązków prezesa.

3) Strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Powołując się na regulacje ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej: P.u.n.), organ podkreślił, że ze sprawozdania finansowego A. Sp. z o.o. za 2013 r. wynika, iż majątek spółki nie wystarczał na pokrycie jej zobowiązań. Według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r. aktywa stanowiły kwotę 837.742,07 zł, kapitał podstawowy kwotę 5.000.00 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.157.432.36 zł. W bilansie spółka nie wykazała jakichkolwiek nieruchomości, wartości niematerialnych i prawnych, czy też długoterminowych aktywów finansowych. Takie same dane zostały również przedstawione w bilansie spółki za 2014 r. i 2015 r. Powyższe, w ocenie organu, oznacza, że już na koniec 2013 r. w spółce wystąpiła niewypłacalność. Nadto badając sprawę w oparciu o art. 11 ust. 1 P.u.n., organ wskazał, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań z pewnością w podatku od towarów i usług za czerwiec - wrzesień 2013 r., co również dowodzi istnienia niewypłacalności. Zatem biorąc pod uwagę termin płatności tego podatku, organ stwierdził, że pierwsze zaległości publicznoprawne spółki powstały w 2013 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 25 lipca 2013 r. (zobowiązanie za czerwiec 2013 r.). Spółka trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, przez co stała się podmiotem niewypłacalnym, co uzasadniało ogłoszenie jej upadłości. W imieniu spółki wniosek o upadłość powinien zgłosić P. M. pełniący wówczas obowiązki prezesa zarządu.

4) Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] toczy się postepowanie dotyczące wierzytelności spółki względem Miasta B. w kwocie nominalnej 1.242.604,00 zł.

Organ podatkowy I instancji wystąpił do Miasta B. o informację w tej kwestii. Pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. Zastępca Prezydenta Miasta B. poinformował, że Miasto B. kwestionuje zasadność kwoty 1.242.603,23 zł. Zatem organ I instancji uznał, że przedmiotowa kwota jest sporna i nie jest wymagalna.

W ocenie organu odwoławczego słusznie organ l instancji uznał, że przedstawione przez stronę dowody w zakresie posiadanego przez spółkę mienia, tj. sporne wierzytelności od Miasta B. nie spełniają przesłanek z art. 116 O.p. Samo twierdzenie skarżącego, że spółka posiada wierzytelności, bez przedstawienia jednoznacznych dowodów świadczących o ich wymagalności, nie daje możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji w stosunku do przedstawionego mienia.

Z uwagi na powyższe, organ nie zgodził się z argumentem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niezawieszenie postępowania podatkowego prowadzonego względem P. M. z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. [...].

Reasumując organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające od odpowiedzialności z art. 116 O.p., bowiem spółka nie posiada majątku, a niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło bez winy P. M..

Odnosząc się do pozostałych zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że organ l instancji dysponował pełnomocnictwem szczególnym dopiero w dacie 14 stycznia 2019 r., niemożliwym zatem było doręczenie decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. orzekającej o odpowiedzialności P. M. adwokatowi W. O.. Z uwagi na powyższe, zarzut dotyczący nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji uznano za bezpodstawny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 200 O.p. w związku z art. 123 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...] grudnia 2018 r., uwzględnił wyznaczony stronie termin wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych przez organ dowodów. Natomiast pismo pełnomocnika strony w przedmiocie przedłużenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy wpłynęło do organu I instancji w dniu 31 grudnia 2018 r. zatem w tym samym dniu, w którym wydana została zaskarżona decyzja.

Organ nie zgodził się również z argumentem, że w sprawie wystąpiła nieważność zaskarżonej decyzji wynikająca z braku podpisu Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..

Jako niezasługujące na aprobatę uznano również stanowisko, że w sprawie doszło do naruszenia art. 118 O.p., bowiem decyzja organu I instancji wydana została 31 grudnia 2018 r.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zebrane zostały wszystkie materiały dowodowe mające znaczenie dla jej rozpatrzenia, tj. zgodnie z przepisami art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p.

Powołując się na treść art. 70 § 4 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że organ egzekucyjny podjął działania jeszcze w 2013 r., a więc przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia nie został przerwany. Kolejne zajęcie rachunku Bankowego w Banku A. S.A. na podstawie zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 12 grudnia 2015 r., którym objęta została m. in. zaległość spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. nie mogło skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia (ten sam środek egzekucyjny). Zatem zobowiązanie spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w kwocie 6.584.00 zł uległo przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2019 r.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności za czerwiec 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości i w tym zakresie umorzyć postępowanie w sprawie.

Z kolei w zakresie zobowiązań spółki za lipiec - wrzesień 2013 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w dniu 16 listopada 2015 r., o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, co oznacza, że wymienione zobowiązania są nadal wymagalne. Wobec zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. z dniem 22 kwietnia 2014 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., a zgodnie z art. 70 § 7 pkt 1 O.p. termin biegnie dalej od dnia 7 października 2016 r. Pismem z dnia 27 listopada 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zawiadomił spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Zawiadomienie zostało uznane za doręczone spółce w dniu 18 grudnia 2018 r. Zatem nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania spółki na 899 dni, co oznacza, że jest nadal wymagalne.

Odnosząc się z kolei do wymagalności kosztów egzekucyjnych, organ wskazał, że powstały w 2015 r., co oznacza, że są nadal wymagalne. Mając jednak na uwadze, że zobowiązanie spółki za czerwiec 2013 r. uległo przedawnieniu i nie może być dochodzone wraz z odsetkami za zwłokę od osoby trzeciej, to w ocenie organu II instancji, uznać należy, że koszty postępowania egzekucyjnego pozostające w ścisłym związku z egzekwowaną należnością również nie mogą być dochodzone od osoby trzeciej. Zatem brak jest podstaw do orzekania o odpowiedzialności P. M. za koszty egzekucyjne w kwocie 377,62 zł.

Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] października 2019 r. P. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając:

1. naruszenie art. 233 § 1 ust. 2 pkt b) O.p. w związku z art. 127 O.p., tj. naruszenie, zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego i nieuchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji poprzez:

a) nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że dokument z dnia 31 grudnia 2018 r., nie wypełnia znamion decyzji albowiem nie został podpisany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., a widniejący na dokumencie "zygzak" nie jest podpisem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i w żadnym zakresie nie pozwala na weryfikację jego autora, a przystawienie imiennej pieczątki naczelnika na zygzaku nie sanuje braku takiej możliwości;

b) naruszenie art. 118 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej P. M. po upływie 5 letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy P. M. doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2018 r. w dniu 10 stycznia 2019 r. i z tą data weszła do obrotu prawnego;

c) naruszenie art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 121 O.p. polegające na pominięciu w przedmiotowej sprawie ustanowionego pełnomocnika i braku doręczenia decyzji z dnia 31 grudnia 2019 r. pełnomocnikowi strony skarżącej;

d) naruszenie art. 122 O.p., w zw. z art. 187, art. 188, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia wszystkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o niekompletny i gromadzony jednokierunkowo materiał dowodowy, a tym samym niewystarczający dla czynienia ustaleń faktycznych w szczególności:

– pominięcie wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania zgłoszonego pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. wraz z wnioskami dowodowymi w postaci pozwu wraz z jego modyfikacją, a także nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym;

– nieuwzględnienie w niniejszej sprawie wniosku adw. J. P. (działającej z substytucji adw. W. O.) z dnia 12 sierpnia 2019 r.

– nierozpatrzenie dowodu potwierdzającego fakt, że aktualnie toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt. [...] o zapłatę kwoty 1.242.604,00 zł i w konsekwencji brak jest podstaw do twierdzenia, że A. Sp. z.o.o. nie będzie mogła zaspokoić zaległości podatkowych

e) naruszenie art. 123 § 1 O.p. w zw. art. 121 § 1 O.p. polegającego na braku możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego co do zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji mimo, iż postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 r., odebranym przez skarżącego w dniu 21 grudnia 2018 r., organ dał stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego pisma, a nie wziął pod uwagę pisma pełnomocnika nadanego w dniu 21 grudnia 2018 r. z prośbą o przedłużenie przedmiotowego terminu z uwagi na zaplanowany urlop wypoczynkowy pełnomocnika, a także nieobecność P. M. z uwagi na wcześniej zaplanowany wyjazd świąteczno - noworoczny, co skutkowało brakiem możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania podatkowego i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie, co skutkuje prowadzeniem postępowania w sposób niewzbudzający zaufania do organów podatkowych;

2. naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż P. M. ponosi odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe A. Sp. z.o.o. w podatku od towarów i usług za okres 07- 09. 2013 r. w łącznej wysokości 199.258,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 89.095,00 zł liczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji oraz koszty postępowania egzekucyjnego powstałe w związku z egzekucją prowadzoną wobec majątku spółki w wysokości 7.665,57 zł, podczas gdy P. M. w pismach kierowanych do organu podatkowego wskazywał na fakt toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy o zapłatę na rzecz A. Sp. z.o.o. kwoty 1.242.604,00 zł i złożył wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, albowiem egzekucja z majątku spółki może być możliwa po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego.;

3. naruszenie art. 116 § 1, art. 116 § 1 pkt 1b O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, błędną wykładnię a w konsekwencji nałożenie na P. M. solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki arbitralne poprzez:

a) niepoparte żadnymi dowodami uznanie przez organy, że sytuacja finansowa spółki na datę zaistnienia obowiązku podatkowego uzasadniała potrzebę złożenia wniosku o upadłość, w sytuacji gdy ówczesna kondycja finansowa spółki, fakt prowadzenia postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł., [...]Wydział Gospodarczy o zapłatę kwoty 1.242.604,00 zł, nawet z uwzględnieniem braku zwrotu przez organ podatku VAT, nie uzasadniałby obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości;

b) bezpodstawne, dowolne i nieuzasadnione przyjęcie, iż nie zachodzi okoliczność eskulplacyjna w postaci braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego orzeczenia o odpowiedzialności P. M. za zaległości podatkowe;

c) nieuwzględnienie w braku winy skarżącego co do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, że spółce przysługuje roszczenie względem Miasta B. o zapłatę kwoty 1.242.604,00 zł, i w związku z powyższym aktualnie toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt. [...];

4. naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie zawieszenie postępowania podatkowego toczącego się względem P. M., w sytuacji gdy na gruncie przedmiotowej sprawy jej rozstrzygnięcie oraz wydanie decyzji uzależnione było od toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł. [...] Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt. [...]

Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] października 2019 r. w części dotyczącej pkt. 2 sentencji, wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]grudnia 2018 r. i w konsekwencji umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut najdalej idący dotyczy naruszenia art. 118 § 1 O.p. z powodu doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2018 r., po upływie pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie (tj. w dniu 10 stycznia 2019 r.).

Zgodnie z art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (...).

W przepisie tym przedawnienie powiązano z wydaniem, a nie doręczeniem decyzji. Należy też podkreślić, że przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji nie ma przeszkód, aby organ odwoławczy już po upływie terminu określonego w art. 118 § 1 O.p. utrzymał w mocy lub uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., jeżeli uchylana decyzja została wydana przed tym terminem, a organ odwoławczy – orzekając co do istoty sprawy – nie zwiększy zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją (por. podobnie wyroki NSA z 10 kwietnia 2014 r., I FSK 743/13, LEX nr 1484725; 25 stycznia 2017 r., I FSK 1877/16, LEX nr 2252110; 2 sierpnia 2017 r., I GSK 1262/15, LEX nr 2350943).

W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję w dniu [...] grudnia 2018 r., a zatem zmieścił się w terminie, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. w odniesieniu do zobowiązań za lipiec - wrzesień 2013 r.

W tej sytuacji zarzut dotyczący naruszenia art. 118 § 1 O.p. należy uznać za niezasadny.

Niezasadny również jest zarzut naruszenia art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 121 O.p. z powodu pominięcia pełnomocnika i braku doręczenia mu decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnikowi.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 2018 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w B. pismo podpisane przez adwokata W. O., jednakże do pisma nie zostało załączone pełnomocnictwo upoważniające go do reprezentowania skarżącego. Pełnomocnictwo szczególne udzielone temu adwokatowi wpłynęło do Urzędu Skarbowego w B. dopiero w dniu 14 stycznia 2019 r., a zatem po terminie zarówno wydania decyzji organu pierwszej instancji ([...]grudnia 2018 r.), jak i jej doręczenia (10 stycznia 2019 r.).

Z powyższym zarzutem wiąże się kolejny dotyczący naruszenia art. 123 § 1 O.p. w zw. art. 121 § 1 O.p. polegającego na braku możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego co do zebranego materiału dowodowego – który również należy uznać za chybiony.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Postanowienie zostało odebrane przez stronę w dniu 21 grudnia 2018 r., zatem 7 - dniowy termin upływał w dniu 28 grudnia 2018 r. Natomiast pismo o przedłużenie tego terminu podpisane przez adwokata W. O. (które wpłynęło do organu w dniu 31 grudnia 2018 r.) nie wywołało skutków prawnych z dwu powodów. Po pierwsze w dniu tym (31 grudnia 2018 r.) organ wydał już decyzję, a po drugie do pisma nie zostało załączone pełnomocnictwo.

Kolejna kwestia w zakresie pełnomocnictwa na zastosowanie do postępowania odwoławczego i dotyczy umocowania adwokat J. P., która miała działać z substytucji adw. W. O.. W sierpniu 2019 r. wpłynęły do organu dwa wnioski podpisane przez adw. J. P..

W odpowiedzi na skargę organ zasadnie podnosi, że mimo wezwania J.P. do przedłożenia pełnomocnictwa pod rygorem pominięcia tych czynności, złożyła ona substytucję udzieloną przez adw. W. O., która jednak nie zawierała ani osoby podatnika – mocodawcy, ani prawidłowej sygnatury akt sprawy. W tej sytuacji organ zasadnie przyjął, że adw. J. P. nie była uprawniona do reprezentowania skarżącego.

Zgodnie z art. 138c § 1 O.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy (...). W ocenie Sądu przepis ten dotyczy również pełnomocnictwa substytucyjnego, udzielonego przez pełnomocnika.

Kolejna kwestia procesowa dotyczy naruszenia art. 233 § 1 ust. 2 pkt b) O.p. w zw. z art. 127 O.p. z powodu nieuwzględnienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że dokument z dnia [...] grudnia 2018 r. nie wypełnia znamion decyzji, gdyż widniejący na tym dokumencie "zygzak" nie jest podpisem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i w żadnym zakresie nie pozwala na weryfikację jego autora, a przystawienie imiennej pieczątki Naczelnika na zygzaku nie sanuje braku takiej możliwości. Argumenty w tym zakresie rozwinął jeszcze pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r.

Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 8 O.p. decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego

W ocenie Sadu przez podpis rozumie się znak ręczny danej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiający identyfikację podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu za pomocą badań grafologicznych. Podpis nie może być mechanicznie odtworzony, musi być własnoręczny, choć nie musi być czytelny.

W wyroku z dnia 11 października 2016 r., II FSK 2245/14, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Jeżeli podpis pod decyzją nie jest czytelny, ale przystawiona obok niego pieczęć wskazuje imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która go złożyła, a więc można ustalić, kto złożył podpis pod decyzją i podpis ten zweryfikować, to nie ma podstaw, aby uznać decyzję za pozbawioną obligatoryjnego elementu, jakim jest podpis osoby upoważnionej".

Tak właśnie było w decyzji organu pierwszej instancji wydanej w niniejszej sprawie, przez co zarzuty podniesione w tym zakresie należy uznać za chybione.

Potwierdza to również orzecznictwo przytoczone przez samego pełnomocnika w piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r. Zdaniem Sądu w tym zakresie nie można szukać analogii do sytuacji podatnika wnoszącego pismo do organu lub sądu – jak czyni to pełnomocnik. Właściwe zidentyfikowanie strony przez organ czy sąd leży w jej własnym interesie. I tak np. gdy wnoszącym pismo jest spółka prawa handlowego, a pismo opatrzone jest pieczęcią spółki i nieczytelnym podpisem - nie można wówczas zidentyfikować czy złożyła go osoba uprawniona do reprezentowania tej spółki.

Tym samym poglądy strony skarżącej w tej kwestii Sąd uznaje za nietrafne lub niemające bezpośredniego odniesienia do przedmiotu omawianej sprawy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie stanowi art. 116 O.p.

Zgodnie z regułą wynikającą z § 1 tego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W § 2 tego przepisu ustawodawca uregulował zakres odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, którzy ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe m.in. spółki z o.o. z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Niniejsza regulacja ma również zastosowanie do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.).

Powyższy przepis określa przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, które można podzielić na przesłanki pozytywne i negatywne.

Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe), to nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki oraz wykazanie, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez poszczególne osoby obowiązków członka zarządu.

Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności), Ordynacja podatkowa definiuje jako wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęły postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, wskazanie przez członków zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte w art. 116 O.p. uprawniające organ podatkowy do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki za wskazane wyżej okresy.

Po pierwsze egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna w całości. Z uwagi na wystąpienie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, do łącznego prowadzenia egzekucji wyznaczony został Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T.. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a następnie zwrócił Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w T. dwa tytuły wykonawcze.

Ponadto organ egzekucyjny prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, którym objęte zostały zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień - czerwiec 2013 r. Postanowieniem z dnia[...] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec A. Sp. z o.o. nie ustalono majątku, z którego można byłoby prowadzić skuteczna egzekucję. Spółka nie miała środków finansowych na rachunkach bankowych, nie występowała w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych jako właściciel nieruchomości, nie figurowała również w ewidencji CEPiK jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów samochodowych. Natomiast sporne wierzytelności spółki w kwocie 1.242.603,23 zł, nie podlegają egzekucji, gdyż Miasto B. ich nie uznało, zaś postępowanie sądowe w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone.

Po drugie niesporne jest, że w okresie, w którym upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań skarżący pełnił obowiązki członka, a ściślej – prezesa zarządu A. Sp. z o.o. Funkcję tę sprawował bowiem od 16 lipca 2013 r. mocą uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników. Wprawdzie wpis do Krajowego Rejestru Sądowego w tym zakresie został dokonany w dniu 5 lutego 2014 r., nie ma to jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sam wpis nie decyduje bowiem, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarządu, gdyż status prawny członka zarządu spółki z o.o. określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 k.s.h. W wyroku z dnia 7 lipca 2005 r., V CK 839/04 (LEX nr 536022) oraz z dnia 4 września 2012 r., I UK 137/12 (LEX nr 1274954) Sąd Najwyższy stwierdził, że z mocy art. 201 § 4 k.s.h. członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników. Oznacza to, że takie powołanie jest skuteczne w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Istotne znaczenie dla reprezentacji spółki ma zatem uzyskanie statusu członka zarządu zgodnie z regulacja zawartą w umowie spółki oraz przepisami art. 201-211 k.s.h. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., I OSK 333/08, LEX nr 516805, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2016 r. II PZ 15/16, LEX nr 2109475).

Natomiast termin płatności pierwszego z przedmiotowych zobowiązań za które odpowiada skarżący (po korekcie dokonanej przez organ odwoławczy), przypadał w dniu 26 sierpnia 2013 r. (zobowiązanie za lipiec 2013 r.) i odpowiednio w kolejnych miesiącach w odniesieniu do pozostałych zobowiązań.

Przechodząc do przesłanki egzoneracyjnej, wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. wskazać należy, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wykładnia językowa art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., wymaga rozróżnienia sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego) nie został zgłoszony w ogóle, od przypadku, gdy wniosek ten został zgłoszony, jednakże po terminie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. (a więc nie we "właściwym czasie"). Pierwsza ze wskazanych okoliczności otwiera członkowi zarządu możliwość wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Druga z opisanych sytuacji skutkuje uznaniem, że nie można wykazywać zaistnienia przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., gdyż przepis ten nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Inaczej mówiąc do badania istnienia przesłanki winy, bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony (wszczęto postępowanie układowe) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. ustawodawca nie odwołał się do "właściwego czasu", tak jak zrobił to w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 3204/12, LEX nr 1312804). W kontekście powyższego, należy wskazać, że stosownie do art. 10 P.u.n., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a jeżeli jest osobą prawną uważa się go za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 P.u.n.). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 P.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2 tego artykułu, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Z treści art. 12 ust. 1 P.u.n., wynika z kolei, że sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Przepis art. 12 ust. 1 P.u.n. jest adresowany do sądu, a zatem jedynie sąd może skorzystać z możliwości oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Omawiana norma nie stanowi podstawy do uznania, że w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, członek zarządu spółki nie ma obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, a w związku z tym nie ponosi winy w jego niezgłoszeniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa 462/11).

W realiach przedmiotowej sprawy zasadnie uznały organy podatkowe, że zobowiązania spółki nie zostały uregulowane, a także strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy.

Wskazać należy, iż właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jej określenia nie ma znaczenia subiektywna świadomość członków zarządu w tym przedmiocie. Członkom zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansowy spółki i możliwość zaspokojenia długów. Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość, to moment, gdy członek zarządu wie, albo przy dołożeniu należytej staranności, powinien wiedzieć, że spółka nie jest już w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008 r. sygn. akt I UK 39/08, z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II CSK 142/08, z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt II CSK 545/07, z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt IV CSK 430/07). Osoba obejmująca funkcję członka zarządu, powinna zapoznać się z aktualną dokumentacją finansową spółki przed objęciem funkcji. Nie można wprawdzie odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny, wniosek zostałby oddalony. Jednak podjęcie takiego ryzyka musi wiązać się ze świadomością, że w przypadku błędnej oceny sytuacji i niezaspokojenia dłużników będzie musiał sam ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1970/12 oraz z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1244/13).

Podstawy prawne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki powstały w czasie sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu w spółce.

Z ustaleń organu wynika, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec - wrzesień 2013 r., co dowodzi istnienia jej niewypłacalności. Należy dodać przy tym, że wskazane zaległości nie były jedynymi. Z informacji podanej przez organ wynika bowiem, że toczyło się również postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień - czerwiec 2013 r.

Zatem biorąc pod uwagę termin płatności podatku, o którym mowa w niniejszej sprawie (przypadający na dzień 25 lipca 2013 r. - zobowiązanie za czerwiec 2013 r.)., organ zasadnie stwierdził, że od tej daty spółka trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, przez co stała się podmiotem niewypłacalnym. Od tej daty zatem powinien być liczony dwutygodniowy termin, o którym mowa w treści art. 21 P.u.n. Należy dodać przy tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości nigdy nie został złożony.

Jak wskazano wyżej - art. 11 ust. 2 P.u.n. reguluje drugą postać niewypłacalności i dotyczy m. in. osób prawnych. Osobą taką niewątpliwie jest A. Sp. z o.o., za której zobowiązania odpowiada skarżący. Podmioty takie są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. Według bilansu spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2013 r., jej aktywa stanowiły kwotę 837.742,07 zł, kapitał podstawowy kwotę 5.000.00 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.157.432,36 zł. W bilansie spółka nie wykazała jakichkolwiek nieruchomości, wartości niematerialnych i prawnych, czy też długoterminowych aktywów finansowych. Takie same dane zostały również przedstawione w bilansie spółki za 2014 r. i 2015 r. Należy zatem zgodzić się z organem, że powyższe oznacza, iż na koniec 2013 r. w spółce wystąpiła również niewypłacalność, o której mowa w art. 11 ust. 2 P.u.n. W imieniu spółki wniosek o upadłość powinien był zgłosić P. M. pełniący wówczas obowiązki prezesa zarządu – czego jednak nie uczynił.

Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ zasadnie stwierdza w tym zakresie, że zwrot "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą pewnością, iż egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki.

Warunków takich nie spełnia natomiast sporna wierzytelność dochodzona przed sądem powszechnym, gdyż egzekucja z takiej wierzytelności nie jest możliwa do przeprowadzenia.

Organ wskazał, że spółce przysługują wierzytelności względem Miasta B. w kwocie nominalnej 1.242.604,00 zł, które są przedmiotem toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł. [...]Wydział Gospodarczy sygn. akt [...]. Jednakże na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Odnośnie zarzutu pominięcia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu wydania takiego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że problem ten rozstrzygnął już WSA w Łodzi w wyroku z 8 stycznia 2020 r., I SA/Łd 474/19, wskazując, że zagadnieniem wstępnym nie mogła być kwestia zasadności roszczenia cywilnoprawnego, będąca przedmiotem postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym. Kwestię czy sporna wierzytelność zostanie przysądzona spółce, czy też nie, należy zakwalifikować do kategorii zagadnień faktycznych, a nie prawnych uniemożliwiających w ogóle wydanie decyzji dla skarżącego, jako osoby trzeciej. Pogląd ten podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu również sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim normom zawartym w przepisach O.p., w tym regułom określonym w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zebrany w postępowaniu obszerny materiał dowodowy i jego ocena, umożliwiał zaś ustalenie stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości. Nie można także zarzucić organom podatkowym dowolności wniosków podjętych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, gdyż każdy z tych wniosków zawiera odniesienie do konkretnych pozycji w zgromadzonym materiale oraz ich logiczne wytłumaczenie.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt administracyjnych, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

AKE.