Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 130/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 i 3, art. 2 pkt 15 i 16, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 1 i 3, art. 16
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak: [...] orzekającej o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko- J. H.-B. w kwocie-500 zł. miesięcznie na okres od 1 maja 2017 do 30 czerwca 2017 r., oraz odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na ww. dziecko na okres od 1 lipca 2017 r., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 11, art. 16 ust. 1, ust.4 ust. 5, art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 1, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz.U z 2017 r. poz. 1851 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko – J. H.-B. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na ww. dziecko na okres od 1 lipca 2017 r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w ustawie.

Od niniejszej decyzji odwołanie złożyła E. B., reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie:

1. art 67 rozporządzenia Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE. L. z 2004 r.Nr 166, str. 1 ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE. L. z 2009 r. Nr 284, str. 1 ze zm.) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie w niniejszej sprawie i dowolne ustalenie, że ojciec małoletniej pracował zawodowo w Hiszpanii w okresie wskazanym w decyzji, co zdaniem organu skutkować winno przekazaniem wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. instytucji w Hiszpanii,

2. art. 68 rozporządzenia Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji dowolne przyjęcie, że do świadczenia wychowawczego od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. miały w rozpoznawaj sprawie zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pomimo, że skarżąca w tym okresie przebywała i nadal przebywa z córką w Polsce na stałe, gdzie znajdowało się centrum aktywności życiowej skarżącej i jej rodziny, zatem nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zastosowanie powołanych przepisów unijnych;

3. art. 16 ust.1 i ust.4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne zastosowanie tych przepisów pomimo, że skarżąca, jak i dziecko, przebywały w dniu złożenia wniosku, jak i w okresie objętym wnioskiem, na terytorium Polski, a skarżąca w związku z Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...], nie pozostaje w związku małżeńskim z ojcem małoletniej, w związku z czym nie można uznać by członek rodziny pozostawał poza terytorium Polski;

4. art. 4 ust.1-3 oraz art. 1 ust.3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez ich nie zastosowanie, pomimo spełnienia przesłanek wyrażonych w ustawie do uzyskania świadczenia wychowawczego na dziecko za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017;

5. art. 7, art. 7 a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w całości materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających otrzymanie świadczenia wychowawczego, co najmniej od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. i wydanie zaskarżonej decyzji bez dokonania przez organ wszechstronnej i obiektywnej analizy i oceny zebranych w sprawie dowodów, a także wbrew zasadzie wyjaśniania wątpliwości na korzyść strony;

6. art 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.

7. art 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez:

a) pozbawione podstaw faktycznych jak i prawnych ustalenie, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. krajem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych na zasadzie pierwszeństwa jest Hiszpania, ze względu na aktywność zawodową ojca w tym kraju;

b) nieuzasadnione przekazanie wniosku strony o ustalenie uprawnienia do świadczenia wychowawczego z dnia 28 czerwca 2016 r. do hiszpańskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych w celu sprawdzenia uprawnienia do hiszpańskich świadczeń.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko – J. H.- B. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2017 do 30 czerwca 2017 r., oraz odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na ww. dziecko na okres od 1 lipca 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w dniu [...] do siedziby Ośrodka Pomocy Społecznej w A. wpłynął wniosek E. B. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko J. H.-B. na okres zasiłkowy 2016/2017.

Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów ustalono, że ojciec dziecka – C. A. H. F. mieszka na terenie Hiszpanii, gdzie był zatrudniony od 8 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2017 r. Organ I instancji ocenił, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W dniu [...] do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. wpłynęły przekazane z ww. ośrodka akta sprawy E. B. wraz z wnioskiem z dnia [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. dziecko w związku z zaistnieniem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ odwoławczy wskazał, iż sprawy, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podlegają zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową marszałkowi województwa (art. 11 ustawy o pomocy państwa w wychowywania dzieci). Przytaczając treść art. 16 ust. 1, ust. 5 oraz art. 11 ww. ustawy Kolegium wyjaśniło, iż świadczenie wychowawcze należy do kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanej w art. 1 (z) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jako "wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych (...)" i podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Od dnia 1 maja 2004 r., tj. od chwili przystąpienia do Unii Europejskiej - art. 2 ust. 2 Traktatu akcesyjnego (Dz. U. Nr 90, poz. 864 ze zm.) z mocy art. 3 ust. 1 ww. traktatu Rzeczpospolita Polska, jako państwo członkowskie, jest związana przepisami prawa unijnego w całym dotychczasowym dorobku i jest obowiązana stosować te przepisy. System świadczeń rodzinnych, do których należy świadczenie wychowawcze nie jest jedynie przedmiotem wewnętrznych regulacji Polski jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ale również przepisów unijnych, które to przepisy, zgodnie z dorobkiem orzeczniczym Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, mają prymat nad przepisami prawa polskiego.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że problematyka świadczeń rodzinnych w prawie unijnym uregulowana jest: w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wymienione wyżej rozporządzenia zawierają normy ustanawiające pierwszeństwo organów państwa rodzica i zamieszkiwania dziecka, jak również normy kolizyjne pozwalające uniknąć sytuacji, w której członkowie rodziny uprawnieni do świadczeń rodzinnych przebywający na terenie różnych państw Wspólnoty będą pobierać świadczenia i w jednym i w drugim państwie zgodnie z kryteriami ustawowymi przepisów prawnych tych państw.

Przytaczając treść art. 67, art. 68 ust.1 lit. a i lit. b pkt od i do iii, art. 68 ust.2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 60 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ II instancji wskazał, iż E. B. pobierała w Polsce zasiłek dla osób bezrobotnych w okresie od 28 kwietnia 2017 r. do 7 maja 2017 r., a od 8 maja 2017 r. jest osobą zatrudnioną w Polsce i zgodnie z rozporządzeniami unijnymi jest traktowana jako osoba aktywna zawodowo w Polsce od dnia 1 maja 2017 r. Ojciec dziecka C. A. H. F. mieszka na terenie Hiszpanii, gdzie był zatrudniony od 8 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2017 r. Dziecko J. H.-B. mieszka w Polsce pod opieką matki. W okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. krajem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych na zasadzie pierwszeństwa jest Hiszpania, ze względu na aktywność zawodową ojca dziecka w tym kraju. Natomiast w okresie od 1 maja 2017 r. krajem zobowiązanym do wypłaty świadczenia wychowawczego na ww. dziecko w pierwszej kolejności jest Polska, ze względu na aktywność zawodową matki dziecka i zamieszkanie dziecka w Polsce.

Organ odwoławczy podkreślił, iż przyznanie świadczenia wychowawczego może nastąpić pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych przepisami polskiej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Przywołując treść art. 5 ust. 3 i 4, art. 2 pkt 2 i 4, art. 7 ust. 3, art. 18 ust.6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci Kolegium wyjaśniło, iż na podstawie wniosku strony oraz załączonych do niego dokumentów stwierdzono, że rodzina E. B. składa się z 2 osób. Strona spełniła kryterium dochodowe polskiej ustawy w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 czerwca 2017 r.

Na dochód rodziny w 2014 złożył się dochód nieopodatkowany podatkiem dochodowym w łącznej kwocie 4303,41 zł. Ze względu na podjęcie zatrudnienia przez E. B. od 8 maja 2017 r., dochód rodziny należało powiększyć o dochód uzyskany z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. z czerwca 2017 w wysokości 2943,58 zł. A zatem dochód rodziny od 1 lipca 2017 r. wyniósł 3302,20 zł miesięcznie, tj. 1651,10 zł na osobę. Jest on wyższy od obowiązującego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego określonego w art. 5 ust. 3 i 4, w związku z czym powyższe świadczenie na dziecko J. H.-B., w ocenie organu, nie przysługuje E. B. od 1 lipca 2017 r.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż wniosek strony o ustalenie uprawnienia do świadczenia wychowawczego z dnia 28 czerwca 2016 r. został przekazany do hiszpańskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych w celu sprawdzenia uprawnienia do hiszpańskich świadczeń. Ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego na dziecko J. H.-B. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. nastąpi po otrzymaniu odpowiedzi z instytucji hiszpańskiej. Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. Marszałek Województwa [...] poinformował o powyższym fakcie stronę.

Organ odwoławczy nadmienił jednocześnie, iż do dnia wydawania decyzji przez organ I instancji nie wpłynęła odpowiedź z instytucji zagranicznej.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła E. B., reprezentowana przez adwokata, w zakresie przekazania wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. do rozpoznania przez instytucje Hiszpanii, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 67 rozporządzenia Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie w niniejszej sprawie i dowolne ustalenie, że ojciec małoletniej pracował zawodowo w Hiszpanii w okresie wskazanym w decyzji, co zdaniem organu skutkować winno przekazaniem wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia za okres od 01 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. instytucji w Hiszpanii;

2. art. 68 rozporządzenia Nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji dowolne przyjęcie, że do świadczenia wychowawczego od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. miały w rozpoznawaj sprawie zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pomimo, że skarżąca w tym okresie przebywała i nadal przebywa z córką w Polsce na stałe, gdzie znajdowało się centrum aktywności życiowej skarżącej i jej rodziny, zatem nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zastosowanie powołanych przepisów unijnych;

3. art. 16 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, pomimo że skarżąca, jak i dziecko przebywały w dniu złożenia wniosku, jak i w okresie objętym wnioskiem na terytorium Polski, a skarżąca w związku z Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] nie pozostaje w związku małżeńskim z ojcem małoletniej, w związku z czym nie można uznać by członek rodziny pozostawał poza terytorium Polski;

4. art. 4 ust. 1- 3 oraz art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez ich nie zastosowanie, pomimo spełnienia przesłanek wyrażonych w ustawie do uzyskania świadczenia wychowawczego na dziecko za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.;

5. art. 7, art 7 a w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 i art. 140 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w całości materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających otrzymanie świadczenia wychowawczego, co najmniej od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r. i wydanie zaskarżonej decyzji bez dokonania przez organ wszechstronnej i obiektywnej analizy i oceny zebranych w sprawie dowodów, a także wbrew zasadzie wyjaśniania wątpliwości na korzyść strony;

6. art 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli;

7. art 9 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego

8. art 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy rozpoznające sprawę zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy;

9. art 104 § 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art 138 § 1 i art. 140 k.p.a. poprzez:

a) pozbawione podstaw faktycznych jak i prawnych ustalenie, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. krajem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych na zasadzie pierwszeństwa jest Hiszpania, ze względu na aktywność zawodową ojca w tym kraju;

b) nieuzasadnione przekazanie wniosku strony o ustalenie uprawnienia do świadczenia wychowawczego z dnia 28 czerwca 2016 r. do hiszpańskiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych w celu sprawdzenia uprawnienia do hiszpańskich świadczeń, pomimo nie ustalenia czy zaistniały przesłanki ku temu.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej to orzeczenie decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako - "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd kontroluje legalność decyzji, a w działaniu organu administracji w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 ww. ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia - art. 4 ust. 3 ustawy. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie - art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł (art. 5 ust. 4 ustawy).

Z treści cytowanych przepisów wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Przy czym w przypadku pierwszego dziecka w rodzinie dodatkowym warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego jest nieprzekroczenie kwoty kryterium dochodowego rodziny w wysokości 800,00 zł na osobę w rodzinie, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne w wysokości 1.200,00 zł na osobę w rodzinie.

Warunkiem przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest również zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim dana osoba ma otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Stan faktyczny sprawy, wbrew temu co sugeruje skarżąca, w kluczowych dla wydania decyzji aspektach został ustalony w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach. Wynika z nich mianowicie, że były mąż skarżącej – ojciec dziecka, mieszka na terenie Hiszpanii, gdzie był zatrudniony od 8 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2017 r. – w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w którym zastosowanie znajdują wymienione w art. 2 pkt 15 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonania rozporządzenia nr 883/2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Ww. akty normatywne - jak trafnie zauważał Marszałek Województwa [...], działający w sprawie na podstawie art. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci - stanowiąc element porządku prawnego obowiązującego w Polsce, wprowadzają regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń.

Tak więc w myśl art. 68 ust. 2 zd. pierwsze rozporządzenia nr 883/2004, w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne ustalane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mającym pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Tenże zaś ustęp przewiduje pierwszeństwo prawa udzielanego z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania. Samo natomiast pojęcie "świadczeń rodzinnych" w przywoływanym rozporządzeniu, zdefiniowane w jego art. 1 lit. z, oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny. Takim świadczeniem jest świadczenie wychowawcze, które ma wspomóc rodzinę w wychowywaniu dzieci i którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tak jak świadczenia rodzinne wymienione w ustawie o świadczeniach rodzinnych. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 262/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Op 364/17).

Artykuł 60 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowi, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych kierowany jest do instytucji właściwej. Przepis art. 67 zd. 1 rozporządzenia stanowi, że osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 osoby, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego. Zasadą jest zatem podleganie ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Zgodnie z art. 1 lit. i akapit 1 i rozporządzenia 883/2004 określenie "członek rodziny" oznacza m.in. każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawcę, na mocy którego przyznawane są świadczenia.

Jak już powyżej wskazano stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia - art. 4 ust. 3 ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 16 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428). Tym samym ustawodawca we wskazanym przepisie ustawodawca podał legalną definicję rodziny, na którą składają się odpowiednio min. rodzice dziecka i to niezależnie od tego, czy pozostają w związku małżeńskim. W tym konkretnym stanie faktycznym ("odpowiednio") uwzględnia się rodziców małoletniej tj. skarżącą i ojca dziecka – C. A. H. F.

Zważywszy na treść przedstawionych unormowań należy podkreślić, że organy trafnie przyjęły, że w okolicznościach sprawy (w okresie braku aktywności zawodowej matki) krajem właściwym w pierwszej kolejności do wypłaty świadczenia na dziecko – J. H.-B., mieszkającą w Polsce, jest kraj właściwy ze względu na miejsce wykonywania pracy przez ojca dziecka, a więc Hiszpania. W drugiej kolejności dopiero państwem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych jest Polska bowiem matka małoletniej od 8 maja 2017 r. jest osobą zatrudnioną w Polsce i zgodnie z rozporządzeniami unijnymi jest traktowana jako osoba aktywna zawodowo w Polsce od dnia 1 maja 2017 r.

W świetle powyżej wskazanych okoliczności, wbrew przekonaniu skarżącej, nie można uznać, że organy administracyjne przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem zarzucanych w skardze art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9,art. 11, art. 77 § 1, art. 107 k.p.a. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracyjne znajduje potwierdzenie w dowodach zgromadzanych w aktach sprawy i nie jest sprzeczny z okolicznościami wskazywanymi przez skarżącą.

Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd, z mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

M.K.