Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1033/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 3d,e,f
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 252 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Ewa Kamieniecka, Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podmiotowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi i określenie terminu naliczania odsetek oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania K. N., od decyzji Starosty G. (nr [...]) z dnia [...] 2015 r. w sprawie zobowiązania K. N., która prowadziła Prywatne Zaoczne Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w G. do zwrotu dotacji podmiotowej w kwocie [...] zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została udzielona w 2013 r. na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej wraz z należnymi odsetkami, liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia przekazania z budżetu Jednostki Samorządu Terytorialnego do dnia zapłaty na rachunek Powiatu G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniach od 28 kwietnia 2014 r. do 30 maja 2014 r., od 2 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz od 9 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. pracownicy Starostwa Powiatowego w G. przeprowadzili w Prywatnym Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w G. oraz w Prywatnym Zaocznym Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w G. kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji podmiotowej udzielonej przez Powiat G. w 2013 r. na wydatki bieżące kontrolowanych szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Kontrola została przeprowadzona na podstawie uchwały nr [...] Rady Powiatu G. z dnia [...] 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.

Pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. Starosta G. zawiadomił K. N. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, udzielonej w 2013 r. przez Powiat G. na realizację zadań Prywatnego Zaocznego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w G. w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

W wyniku wszczętego postępowania Starosta G., decyzją z dnia [...] 2015 r., zobowiązał K. N. do zwrotu dotacji podmiotowej w kwocie [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została udzielona w 2013 r.

W wyniku złożenia przez K. N. odwołania od tego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W motywach podjętego przez Kolegium rozstrzygnięcia kasacyjnego podkreślono, że sprawa zwrotu dotacji nie została należycie wyjaśniona, a tym samym w toku postępowania doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które w konsekwencji miało wpływ na naruszenie art. 252 ustawy o finansach publicznych oraz art. 90 ustawy o systemie oświaty.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] 2015 r. Starosta G. po raz kolejny zobowiązał K. N. do zwrotu dotacji w kwocie [...] zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została udzielona w 2013 r.

Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało, że w roku 2013 Prywatne Zaoczne Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w G. otrzymało z Powiatu G. kwotę dotacji w wysokości [...] zł. Kontrola wykorzystania pieniędzy otrzymanych z dotacji odbyła się w wąskim zakresie i dotyczyła tylko weryfikacji faktycznej liczby słuchaczy. Brak współpracy i nieudostępnienie kontrolującym dokumentacji finansowo-księgowej (pomimo wielokrotnego zobowiązania się do jej dostarczenia przez K. N.) potwierdzającej dokonanie wydatków bieżących, uniemożliwiło przeprowadzenie czynności kontrolnych w tym zakresie. Sporządzony zaś w dniu [...] 2014 r. protokół z przeprowadzonej kontroli nie został podpisany przez K. N. W piśmie z dnia [...] 2014 r. nie wyraziła ona zgody na zapoznanie się z kolejnym protokołem kontroli szkoły prywatnej za rok 2013. Wobec powyższego pismem z dnia 3 listopada 2014 r. przekazano jej dwa jednakowo brzmiące egzemplarze protokołu celem zapoznania się z ustaleniami czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników urzędu, z prośbą o zwrot jednego egzemplarza w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Niepodpisany egzemplarz protokołu wraz z wyjaśnieniami K. N. złożyła odpowiednio w dniu 10 listopada 2014r. i 13 listopada 2014r. Organ dotujący uwzględniając wyjaśnienia K. N. w zakresie dotyczącym trudności w dostarczeniu dokumentacji księgowej, wystąpił o pisemne określenie przez stronę ostatecznego terminu przedstawienia niezbędnej dokumentacji w terminie 3 dni od momentu otrzymania pisma. Nie przedstawiła ona jednakże żadnych dokumentów, na podstawie których organ mógłby rozliczyć dotację przekazaną dla Prywatnego Zaocznego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w Głogowie. Dlatego też brak dokumentacji księgowej, jak podkreślił organ I instancji, niezbędnej do przeprowadzenia analizy w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji podmiotowej w okresie objętym kontrolą nie daje podstaw do możliwości rozliczenia całości przekazanej dotacji na działalność kontrolowanej szkoły. Fakt ten został zakwalifikowany jako wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i w świetle art. 252 ustawy o finansach publicznych skutkował powstaniem obowiązku zwrotu dotacji do budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

W odwołaniu od decyzji skarżąca, za pośrednictwem ojca E. P., nie zgodziła się z ustaleniami organu I instancji i wyjaśniła, że jest nękana przez nie kończące się kontrole, nie zgadzała się z twierdzeniem, że je utrudniała. Nie zgodziła się z wyjaśnieniami organu jakoby nie dostarczyła dokumentów finansowych za rok 2013. Na skutek pisma z dnia 15 lipca 2015 r. wzywającego do zapoznania się z materiałem dowodowym ojciec skarżącej zgłosił się wraz z kierownikiem biura rachunkowego do Starostwa "zabierając wszystkie dokumenty". Okazało się jednak, że urzędnicy Starostwa "nie chcą tych dokumentów, bo te co mają już im wystarczą". Zamiast dokumentów okazano im tylko pisma kierowane przez nich do Starostwa. Stawiając zarzut nie przyjęcia przez urzędników dokumentów finansowych za 2013 r. skarżąca wyraziła pogląd, iż była już gotowa decyzja o zwrocie dotacji. Podejmowanie więc decyzji bez dokładnego zbadania wszystkich dokumentów stoi w sprzeczności z art. 75 i art. 77 k.p.a. Stwierdziła następnie, że kontrolujący nie wskazali, które wydatki i dlaczego nie zostały uwzględnione w rozliczeniu dotacji. Skarżąca nie miała żadnego interesu aby cokolwiek ukrywać, zaś biuro rachunkowe odpowiadało za prawidłowe prowadzenie wszelkiej dokumentacji finansowej szkoły i w biurze przechowywano wszelkie dokumenty. Natomiast biuro bez jej zgody zlikwidowano i dlatego nie mogła odebrać dokumentów. Tym samym wystąpili z prośbą do organu aby kontrolę przeprowadzono w szkole, a nie w ciasnym dostępnym dla interesantów biurze starostwa. Organ nie wyraził na to zgody. Na skutek tego skarżąca dostarczyła do Starostwa pięć segregatorów z dokumentami, jednakże urzędnicy zadecydowali aby skarżąca zabrała z powrotem tę dokumentację celem zrobienia jej kserokopii, ponumerowania, opisania każdej faktury i dopiero później dostarczenia jej do Starostwa. Obecnie skarżąca zachorowała i przebywa w szpitalu w B.. Od kilku miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wszystkie dokumenty czekają w nowym biurze rachunkowym. Są to bardzo przejrzyste i łatwe do kontroli pisma. Na ich podstawie przedstawił rozliczenie wykorzystanych w 2013r. dotacji.

W uzasadnieniu decyzji SKO w L. przywołało treść art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz.885 ze zm., dalej w skrócie u.f.p.), art. 252 ust. 6 tej ustawy i podkreślił, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka która została wydatkowana na inne cele niż te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana.

Organ odwoławczy powołał się również na przepisy art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 256, dalej w skrócie u.s.o.), art. 90 ust. 3d, e, f u.s.o., wskazując, że ustawodawca, korzystając z przyznanych mu prerogatyw określił organy kontrolne (art. 90 ust. 3e u.s.o.) oraz miejsce kontroli i wglądu do dokumentacji (art. 90 ust. 3f u.s.o.) przyznając osobom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji, w tym finansowej. Organ wskazał, że w przepisie art. 90 ust. 3f u.s.o., prawo "wstępu" należy bezpośrednio powiązać z prawem "wglądu". Prawo wstępu do danej szkoły ma umożliwić realizację prawa wglądu do dokumentacji przez szkołę tę prowadzonej.

SKO w L. wskazało, że w toku kontroli organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro wielokrotnie zwracał się do K. N. o dostarczenie przedmiotowej dokumentacji do wglądu, zaś ona odmawiała de facto jej dostarczenia powołując się ciągle na inne okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności i dobrej woli nie powinny stanowić przeszkody w realizacji tych obowiązków. Takie działania, i to również bez skutku, organ pierwszej instancji podejmował w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

Organ II instancji stwierdził, że wgląd do dokumentacji, o którym mowa w art. 90 ust. 3f u.s.o., to forma przeprowadzenia dowodu z dokumentów, a nie ich oględziny. Z treści takiej dokumentacji wynikają bowiem istotne informacje dla zbadania zasadności danych wydatków oraz na rzecz jakiej szkoły lub placówki zostały one poczynione. Ilość takich dokumentów czy sposób prowadzenia rachunkowości przez organ prowadzący dotowaną szkołę lub placówkę, nie wpływa na stosowanie obowiązujących przepisów ani nie modyfikuje ich treści.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że przedmiotowe dotacje, z uwagi na wprowadzenie do ustawy oświatowej przepisów art. 90 ust. 3d do 3g oraz nowelizacja przepisu art. 90 ust. 4 tej ustawy, z dniem 22 kwietnia 2009 r., nie mogą być traktowane jako dotacje podmiotowe lecz stanowią dotacje o charakterze podmiotowo-celowym skoro poza przesłanką odnoszącą się do uczniów (ich liczby) dodano przesłankę odnoszącą się do wykorzystania dotacji przez wskazanie celów, na które dotacje te są (mogą być) przeznaczone (art. 90 ust. 3d ustawy oświatowej). Ustawodawca wprowadził jednocześnie mechanizmy kontroli wydatkowania przedmiotowych dotacji (art. 90 ust. 3e i 3f ustawy oświatowej), w tym upoważnił stosowne organy do określenia (uchwałą) trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej).

W opinii SKO w L. oznacza to, że z chwilą wprowadzenia powołanych wyżej zmian ustawowych doszło do określenia sposobu wykorzystania spornych dotacji co ma wpływ na zasady dokumentowania wydatków poczynionych z takich dotacji.

Organ odwoławczy rozstrzygając ponownie sprawę wskazał, że godnie z treścią art. 5 ust.1 i ust.7 pkt.3 u.s.o. organ prowadzący szkołę niepubliczną, w tym przypadku Katarzyna Niebudek, jest zobligowana zapewnić nie tylko właściwe warunki działania szkoły w odniesieniu do nauki, wychowania i opieki uczniów ale także zapewnić w ramach obsługi administracyjno-finansowej wykonywanie czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (Dz. U. z 2013 r. poz.330 ze zm.). Organ II instancji podkreślił, że wymienione przepisy stanowią podstawę prawną nakładającą na stronę obowiązek posiadania dokumentów księgowych stanowiących dowód nie tylko poniesienia właściwych kosztów ale również dowód ich sfinansowania ze środków udzielonej dotacji.

SKO w L. dokonując analizy akt sprawy wskazało, że organ pierwszej instancji zarówno w toku prowadzonej kontroli, jak i prowadzonego postępowania administracyjnego, podejmował starania mające na celu zebranie niezbędnej dokumentacji wskazującej sposób wydatkowania dotacji. Niestety strona zasadniczo zachowywała się biernie (w szczególności, w czasie prowadzonej kontroli) nie przyczyniając się do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Taka sytuacja nie zmieniła się nawet po ustanowieniu przez stronę pełnomocnika w osobie – E. P. (ojca), co dowodzi, że wcześniejsze powoływanie się na chorobę strony jako powód uniemożliwiający udostępnienie całej dokumentacji jest nieuzasadnione. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie powstał spór co do miejsca dostarczenia dokumentacji i wyjaśnił w świetle § 8 ust. 4 i 5 uchwały z dnia 27 lutego 2013 r. Rady Powiatu G. Nr XXVII/215/2013 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, w czasie kontroli strona obowiązana była dostarczyć i udostępnić kontrolującym dokumenty w siedzibie podmiotu kontrolowanego (w szkole) lub osoby prowadzącej. Zdaniem organu odwoławczego te uregulowania nie mają natomiast zastosowania w czasie prowadzonego postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte przez organ z urzędu, (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 14 stycznia 2015 r.) i na tym etapie postępowania strona powinna dostarczyć niezbędną dokumentację do siedziby organu pierwszej instancji. Organ II instancji jako gołosłowny uznał zarzut pełnomocnika podniesiony w odwołaniu kwestionujący wyjaśnienia organu pierwszej instancji, że nie dostarczył on dokumentów za 2013 r. na skutek zawiadomienia z dnia 15 lipca 2015 r. Analiza akt sprawy potwierdza jedynie fakt stawienia się przez pełnomocnika strony i przedstawiciela biura rachunkowego w siedzibie Starostwa w dniu 29 lipca 2015 r. Organ przypomniał, że zarówno z treści protokołu sporządzonego dnia 29 lipca 2015 r. na okoliczność "oględzin materiału dowodowego" jak i notatki służbowej nie wynika aby żądana przez organ dokumentacja finansowo-księgowa została przedłożona przez pełnomocnika i pracownicy organu odmówili jej przyjęcia. Z wyjaśnień złożonych do protokołu przez pełnomocnika strony – E. P. wynika natomiast, że jego pobyt w siedzibie organu miał na celu uzgodnienie terminu i miejsca przeprowadzenia kontroli dokumentów finansowych, do czego jednak nie doszło.

Reasumując SKO w L. zauważyło, że K. N. w żaden sposób nie przyczyniała się do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Zachowywała się biernie zarówno podczas kontroli jak i w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o czym świadczą liczne wezwania strony do okazania całości dokumentacji. Postawa taka, w opinii Organu Odwoławczego, nie może być aprobowana w sprawie dotyczącej weryfikacji spożytkowania dotacji udzielonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, dla której istotne dowody i wyjaśnienia przedłożyć może przede wszystkim osoba prowadząca placówkę oświatową. Odmowa współdziałania z organem skutkuje negatywnym dla strony rozstrzygnięciem. Organ II instancji ponownie podkreślił, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka która została wydatkowana na inne cele niż te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli więc dana dotacja miała określone przeznaczenie, a w toku prowadzonego postępowania nie wykazano by została ona wykorzystana zgodnie z tym przeznaczeniem, to dotacja taka podlega zwrotowi w trybie i na zasadzie określonych art. 252 u.f.p.

Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nie zgodziła się skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze K. N., podniosła zarzut naruszenia:

1) art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

- przyjęciu przez organ odwoławczy, że zaistniała niemożność podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności polegającej na przeprowadzeniu dowodu z dokumentacji skarżącej, potwierdzającej wykorzystanie dotacji zgodnie z jej przeznaczeniem, spowodowana zaniechaniem skarżącej, podczas gdy przedmiotowa dokumentacja została dostarczona do siedziby Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...] 2015r., jednakże pracownicy Starostwa Powiatowego odmówili jej przyjęcia w wyniku czego nie doszło do złożenia przedmiotowej dokumentacji, a organ pierwszej instancji wydając decyzję nie dokonał jej oceny;

- przyjęciu przez organ odwoławczy, że zaistniała niemożność podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności polegającej na przeprowadzeniu dowodu z dokumentacji skarżącej, potwierdzającej wykorzystanie dotacji zgodnie z jej przeznaczeniem, spowodowana zaniechaniem skarżącej, podczas gdy wezwanie z dnia 15 czerwca 2015r. do stawienia się w organie administracji i przedłożenia dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie dotacji za rok 2013 nigdy nie zostało doręczone skarżącej, wskutek czego z przyczyn leżących po stronie organu pierwszej instancji nie doszło do przedłożenia przedmiotowej dokumentacji organowi, a w konsekwencji nie doszło do przeprowadzenia dowodu z przedmiotowej dokumentacji;

2) art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu przez organ odwoławczy faktu uniemożliwienia skarżącej przez pracowników organu pierwszej instancji realizacji uprawnienia, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmowę przyjęcia przez pracowników organu pierwszej instancji dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie środków pochodzących z dotacji, która została dostarczona do siedziby Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...] 2015 r.;

3) art. 7, art. 8, art. 9 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu przez organ odwoławczy faktu, że skarżąca w okresie od maja do września 2015r. przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z leczeniem psychiatrycznym, w tym w miesiącu maju 2015r. przebywała w szpitalu psychiatrycznym, w wyniku czego nie miała możliwości skutecznego czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i obrony swoich praw;

4) art. 7, art. 8 , art. 9 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 4 i 5 uchwały nr XXVII/215/2013 Rady Powiatu G. z dnia [...] 2013r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu przez organ odwoławczy okoliczności, że organ pierwszej instancji przy wydaniu decyzji w sprawie zwrotu dotacji za rok 2013 oparł się na wynikach kontroli, w trakcie której wbrew postanowieniom § 8 ust. 4 i 5 ww. uchwały osoby przeprowadzające kontrolę usiłowały doprowadzić do przeprowadzenia kontroli dokumentacji w siedzibie organu pierwszej instancji, a nie w siedzibie szkoły, odbierając nawet od skarżącej niezgodną z przepisami uchwały zgodę na przeprowadzenie tej kontroli w siedzibie organu pierwszej instancji;

5) art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ odwoławczy, że dotacja za 2013 rok nie została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w przepisach ustawy o systemie oświaty, skutkiem czego było przyjęcie przez organ odwoławczy, że podlega ona zwrotowi, podczas gdy z dokumentacji skarżącej wynika, że dotacja została wykorzystana w całości zgodnie z jej przeznaczeniem, a zatem nie podlega zwrotowi;

6) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że E. P. był pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu dotacji za rok 2013, podczas gdy upoważnienie z dnia 9 maja 2015r. miało charakter ogólny i obejmowało zastępowanie skarżącej w bieżących sprawach z zakresu kierowania szkołą, natomiast nie stanowiło pełnomocnictwa do reprezentowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, skutkiem czego było błędne przyjęcie przez organy administracji, że pisma doręczane w toku postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji były doręczane zgodnie z przepisami k.p.a.;

7) art. 252 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że dotacja otrzymana przez skarżącą za rok 2013 podlega zwrotowi w kwocie [...] zł, będące skutkiem naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w pkt 1-6, podczas gdy skarżąca posiada dokumentację potwierdzającą wykorzystanie dotacji zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty, a zatem dotacja za rok 2013 nie podlega zwrotowi.

Podnosząc zarzuty K. N. wniosła o: 1)uchylenie ww. decyzji w całości; 2)zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniosła o 1) dopuszczenie dowodu z zeznań świadka: E. P.–Z. na okoliczność odmowy przyjęcia przez pracowników organu pierwszej instancji dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie środków pochodzących z dotacji, która została dostarczona do siedziby Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...] 2015r., a także na okoliczność celu wykorzystania dotacji za 2013 rok otrzymanej przez skarżącą i o wezwanie świadka na rozprawę; 4)dopuszczenie dowodu z zeznań świadka: E. P. na okoliczność odmowy przyjęcia przez pracowników organu pierwszej instancji dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie środków pochodzących z dotacji, która została dostarczona do siedziby Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...] 2015r., na okoliczność braku czynnego udziału skarżącej w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu dotacji za rok 2013, braku wiedzy skarżącej o przebiegu tego postępowania oraz przyczyn tej sytuacji, a także na okoliczność celu wykorzystania dotacji za 2013 rok otrzymanej przez skarżącą i o wezwanie świadka na rozprawę; 5) dopuszczenie dowodu z dokumentacji wymienionej w uzasadnieniu skargi na okoliczność zasadności zarzutów skargi oraz na okoliczność zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Odpowiadając na zarzuty K. N. w zawarte w skardze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem prawnym

i faktycznym sprawy przyjął ,co następuje;

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii zasadności zobowiązania K. N., prowadzącej Prywatne Zaoczne Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w G., do zwrotu dotacji podmiotowej w kwocie [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została udzielona w 2013 r. na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowywania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 885 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie u.f.p. oraz ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie u.s.o. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Z kolei w myśl art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka która została wydatkowana na inne cele niż te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana.

W myśl natomiast art. 90 ust. 1 u.s.o. niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Zgodnie z art. 90 ust. 3d zdanie pierwsze ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

Powołany przepis został dodany na mocy art. 1 pkt 38 lit. e) ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458 ze zm.) i obowiązuje od dnia 22 kwietnia 2009 r. Z uwagi na to, że wprowadził unormowanie, że dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, nie jest już uprawnione twierdzenie, że omawiane dotacje mają wyłącznie charakter podmiotowy. Wspomniana nowelizacja jednoznacznie wskazała cel, na jaki mogą być przeznaczone omawiane dotacje dla szkół, przedszkoli niepublicznych. Wobec tego beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o. Tak więc wskutek zmiany stanu prawnego, dokonanej ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458 ze zm.) doszło do zawężenia możliwości gospodarowania środkami przyznanymi w ramach dotacji (zob. art. 80 ust. 3d, art. 90 ust. 3d), a rozliczenie dotacji nabiera większego znaczenia merytorycznego. W literaturze podnosi się, że można już zobowiązywać podmioty korzystające z dotacji do podawania w nim dalej idących niż dotychczas danych, dotyczących poziomu poniesionych z dotacji wydatków bieżących. Dotację należy rozliczyć w sposób przewidziany w uchwale, np. składając formularz na piśmie, przesyłając go drogą elektroniczną itp. Natomiast zakres danych niezbędnych do prawidłowego rozliczenia dotacji obejmuje w świetle komentowanych przepisów ustawy dwa parametry: rzeczywistą liczbę uczniów (słuchaczy, wychowanków) dotowanej jednostki oraz poziom jej wydatków "bieżących" na działalność statutową dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą (M. Pilch, Komentarz...). Z tej przyczyny zobowiązanie beneficjenta do dostarczenia informacji o sposobie wydatkowania przyznanych środków publicznych mieści się w granicach określenia "zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji", bowiem daje możliwość porównania, czy poniesienie konkretnego wydatku pozostaje w zgodzie z realizacją celów o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 472/11, Lex Omega nr 929208).

Konsekwencją wskazanych regulacji jest wykorzystanie dotacji zgodnie z celami dotacji oraz jej rozliczenie, o czym mówi art. 90 ust. 4 u.s.o., upoważniając organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu rozliczenia dotacji, z uwzględnieniem danych, które winny być ujęte we wniosku o rozliczenie. Ponadto organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (art. 90 ust. 3e u.s.o.), a osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania (art. 90 ust. 3f u.s.o.). Zatem wyodrębnienie ewidencji księgowej środków otrzymanych i wydatkowanych z dotacji pozwoli na przeprowadzenie kontroli w zakresie, do jakiego są upoważnione podmioty wskazane w art. 90 ust. 3e i 3f u.s.o.

Aby kontrola była skuteczna i pozwalała na ustalenie, czy prawidłowo wykorzystano dotację, dokumentacja z tym związana powinna znajdować się na terenie danej szkoły lub placówki, przynajmniej w okresie kontroli. Powyższy wymóg w sposób logiczny znajduje uzasadnienie w art. 90 ust. 3f u.s.o., że kontrolujący mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania czyli właśnie na terenie tych szkół i placówek. Brak wspomnianej dokumentacji na terenie kontrolowanych szkół i placówek w konsekwencji uniemożliwiałby skontrolowanie wykorzystania dotacji. Realizacja tego obowiązku umożliwia w oczywisty sposób rzetelną kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (zob. art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty). Należy bowiem pamiętać, że osoby reprezentujące gminę mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania (art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty).

W rozpatrywanej sprawie w sprawie okolicznością bezsporną, kontrola w szkołach prowadzonych przez skarżącą przeprowadzana była na podstawie ustawy o systemie oświaty oraz uchwały z dnia 27 lutego 2013 r. Rady Powiatu G. Nr XXVII/215/2013 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Na podstawie § 8 ust. 5 i 5 uchwały strona obowiązana była dostarczyć i udostępnić kontrolującym dokumenty w siedzibie podmiotu kontrolowanego (w szkole) lub osoby prowadzącej. Kontrola odnosiła się do ustalenia faktycznej liczby uczniów, prawidłowości wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, zgodności danych wykazanych we wniosku o udzielenie dotacji, miesięcznej informacji o liczbie uczniów i w rozliczeniach dotacji – na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania ilości dowodów wpłat czesnego i umów o nauczanie uczniów. Obejmowała okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.

Sąd stwierdza, że w trakcie przeprowadzanej kontroli K. N. wskazywała szereg przeszkód uniemożliwiających udostępnienie tej dokumentacji, w tym (dokumenty są w posiadaniu byłej księgowej - pismo z dnia 29 kwietnia 2014 r.; absencja w pracy ze względów zdrowotnych - pismo z dnia 23 maja 2014 r.; prośba o powstrzymanie się z wysyłaniem w czasie wakacji na adres szkoły wszelkich pism z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania z powodów osobistych - pismo z dnia 30 czerwca 2014 r., pismo z dnia 24 lipca 2014 stanowiące odpowiedź zastępcy dyrektora na pismo ponaglające ze Starostwa Powiatowego w G., z którego wynika, że dyrektor szkoły K. N. odpowie na nie po powrocie z urlopu pod koniec sierpnia 2014 r, notatka służbowa z dnia 4 listopada 2014 r. podpisana przez Inspektora kontroli oraz Kierownika biura kontroli).

Sąd podkreśla, że w aktach administracyjnych znajdują się również notatki służbowe Kierownika Biura do spraw kontroli z: 13 maja 2014 r.,15 maja 2014 r., 20 maja 2014 jednoznacznie wskazujące na podejmowane przez kontrolujących próby skontaktowania się ze skarżącą w celu ustalenia terminu udostępnienia przez skarżąca dokumentacji niezbędnej do kontroli.

W oczywisty sposób prawidłowe, wyraźne oznaczanie dokumentów księgowych udostępnienie ich kontrolującym uprości przebieg kontroli i skróci jej czas, co niewątpliwie wpłynie pozytywnie na działalność beneficjentów dotacji, którzy ewentualne kontrole odbierają jako wysoce uciążliwe. Natomiast postawa skarżącej, w ocenie Sądu uniemożliwiła pracownikom Starostwa prawidłowe przeprowadzenie kontroli i doprowadziła do wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd stwierdza, że zawiadomienie o wszczęciu postepowania z 14 stycznia 2015 skarżąca odebrała osobiście. Sąd zgadza się z twierdzeniami organu, że kontrola o której mowa w art. 90 ust. 4 u.s.o. oraz w postanowieniach § 7 - § 11 uchwały z dnia 27 lutego 2013 r. Rada Powiatu G. Nr XXVII/215/2013, nie jest postępowaniem administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Kontrola jest czynnością sprawdzającą stan faktyczny w porównaniu ze stanem wymaganym przepisami prawa. Kontrolujący, działający na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa, nie mają uprawnień organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Dopiero ustalenia kontrolującego mogą stanowić podstawę do wszczęcia takiego postępowania. Od tego momentu zastosowanie w sprawie mają przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego i na tym etapie postepowania to strona powinna dostarczyć niezbędna dokumentację w celu wyjaśnienia sprawy, natomiast regulacje zawarte w § 8 ust. 4 i 5 ww. uchwały zgodnie z którymi strona miała prawo - obowiązek udostępnić potrzebne dokumenty w siedzibie szkoły odnosiły się do przebiegu kontroli zakończonej sporządzonym protokołem z października 2014 r.

Umożliwienie zaś przeprowadzenia kontroli, w tym umożliwienie wglądu do żądanych dokumentów (które w niniejszej sprawie zostały w sposób jasny i precyzyjny doszczegółowione liczne pisma kierowane do skarżącej) stanowiło element obligatoryjnego zachowania ciążącego na dotowanej w trakcie kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Niedostarczenie (nieprzedstawienie) w trakcie kontroli dookreślonej licznymi pismami kierowanymi do skarżącej dokumentacji na żądanie kontrolującego czyni bowiem prawo do kontroli niewykonalnym i jako takie jest niedopuszczalne.

W kontekście powyższego jako niedopuszczalne należy zatem ocenić zachowanie skarżącej, która jako dotowana - podczas kontroli związanej z oceną prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji - nie przedstawiła osobom kontrolującym żądanych dokumentów.

Sąd wskazuje, że K. N. nie podejmowała żadnych prób wyjaśnienia sprawy czyli rozliczenia się z otrzymanych w ramach dotacji oświatowych pieniędzy. Biernie zachowywała się równie po wszczęciu postepowania administracyjnego. Starosta G. pismem z dnia 1 lipca 2015 r. wezwał pełnomocnika skarżącej (ojca) o dostarczenie dokumentacji niezbędnej do rozliczenia dotacji w terminie 7 dni od otrzymania pisma, które zostało doręczone pełnomocnikowi dniu 7 lipca 2015 r. W dniu 15 lipca 2015 r. na podstawię art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomiono stronę o możliwości zaznajomienia z aktami sprawy.

Biorąc pod uwagę wskazane działania organu Sąd zgadza się w pełnie z uzasadnieniem decyzji organu II instancji, że, K. N. w żaden sposób nie przyczyniała się do wyjaśnienia sprawy, a z analizy akt sprawy wynika wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, że do końca trwania postepowania administracyjnego nie dostarczono wymaganych dokumentów. Pełnomocnik strony i przedstawiciela biura rachunkowego stawili się jedynie w siedzibie Starostwa w dniu 29 lipca 2015 r. Zarówno z treści protokołu sporządzonego dnia 29 lipca 2015r. na okoliczność "oględzin materiału dowodowego" jak i notatki służbowej nie wynika aby żądana przez organ dokumentacja finansowo-księgowa została przedłożona przez pełnomocnika i pracownicy organu odmówili jej przyjęcia. Z wyjaśnień złożonych do protokołu przez pełnomocnika strony – E. P. wynika natomiast, że jego pobyt w siedzibie organu miał, jego zdaniem, na celu uzgodnienie kolejnego terminu i miejsca przeprowadzenia kontroli dokumentów finansowych, do czego jednak nie doszło.

Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku przedstawienia dokumentów, na podstawie których organ mógłby rozliczyć dotację przekazaną dla Prywatnego Zaocznego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w G., a jako dotowana nie mogła przecież kreować, nowego "przyjaznego jej" trybu, kontroli. W szczególności nie mogła nie okazać dokumentów, bądź okazać je w sposób selektywny i wybiórczy. Skarżąca zobowiązana bowiem była - jako dotowana - poddać się kontroli na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty, które w sposób zgodny z prawem uszczegółowione zostały w uchwale Rady Powiatu G. z 27 lutego 2013 r. Nr XXVII/215/2013 - na równi z innymi podmiotami dotowanymi. Skoro zatem skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie odmawiała przedstawienia żądanych dokumentów, to powinna liczyć się z konsekwencjami takiego postępowania. Należy bowiem pamiętać, że czynności kontrolne (w tym realizacja żądania okazania dokumentów) służą po pierwsze organowi, gdyż mają na celu ustalenie prawidłowości wykorzystania przyznanej dotacji. Ale po wtóre służą podmiotowi dotowanemu i kontrolowanemu, gdyż zapobiegają niebezpieczeństwu bezpodstawnego wszczęcia postępowania zmierzającego do zwrotu nienależnie pobranej dotacji. Skarżąca jako wieloletnia beneficjentka dotacji powinna mieć tego świadomość.

Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącej Sąd zauważa, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający wyłącznie z dokumentów. Nie jest natomiast jego rolą - co wymaga podkreślenia Sądu - uzupełnianie materiału dowodowego. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest bowiem jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym do ustalania stanu faktycznego sprawy. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż Sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy i w tym celu oceniał prawidłowość, kompletność przedłożonych w niniejszej sprawie licznych dokumentów.

Skarżąca – skoro była w posiadaniu wymaganych dokumentów – to powinna je okazać w trakcie kontroli, najpóźniej w toku postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji, a nie dopiero na etapie postępowania sądowego.

Sąd nie może sanować takiego postępowania skarżącej. Sąd nie dopatrzył się nadto w działaniach organów innych uchybień natury procesowej, w szczególności zaś art. 7, 8, 9, 10§ 1 w zw. z art. 75, 77 i 80 k.p.a. Trudno bowiem przyjąć aby działania organów – które jak wynika z akt sprawy wielokrotnie wzywały skarżącą do przedłożenia wszystkich dokumentów wskazanych niezbędnych do rozliczenia dotacji (nawet telefonicznie) – niewyczerpująco zebrały materiał dowodowy. Organy administracji nie oczekiwały biernie na zgłoszenie dowodów przez skarżącą, ale w związku z zasadą oficjalności (art. 7,9 i 75) podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w tym również do przeprowadzania z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, SIP nr 50114). Zawarty w art. 7 k.p.a. zwrot "wszelkie" dotyczy wyłącznie takich czynności, które pozostają w zgodzie z prawem, i tylko w tym zakresie w jakim dana okoliczność może być ustalona dostępnymi organowi środkami dowodowymi. O ile więc dana czynność, z przyczyn prawnych lub faktycznych, nie może być dokonana przestaje być czynnością, o której mowa w art. 7 k.p.a., a przez to nie jest czynnością niezbędną do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Brak czynności (dowodu) niezbędnej do wyjaśnienia sprawy mimo podejmowania starań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podjęcia takiej czynności, spowodowanej świadomym działaniem lub zaniechaniem strony – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - oznacza, że organ rozstrzyga (załatwia) sprawę na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego z pominięciem dowodu, którego przeprowadzenie okazało się niemożliwe, tym samym nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. Organy w tej sprawie działały w sposób budzący zaufanie uczestniczki do władzy publicznej (art.8 k.p.a.), wykazywały dużą aktywność i zrozumienie dla skarżącej próbując wielokrotnie ustalić z nią termin udostępnienia niezbędnych dokumentów.

Skoro zatem ustawodawca w art. 90 ust. 3f u.s.o zagwarantował konkretnym podmiotom prawo wglądu do konkretnej dokumentacji w konkretnym miejscu, to rzeczą skarżącej jako kontrolowanej było niewątpliwie (co już zostało wcześniej wykazane) udostępnienie tej dokumentacji takim podmiotom w sposób w tym przepisie i w tej uchwale przewidzianym. Udostępnienie w budynku szkoły w trakcie kontroli, czy przedłożenie w siedzibie organu po jej zakończeniu w trakcie postępowania administracyjnego wszczętego 14 stycznia 2015 r. należało do obowiązku skarżącej.

Prawu do kontroli odpowiada bowiem obowiązek poddania się takiej kontroli. Dlatego też stwierdzić należy, że niemożność podjęcia danej czynności procesowej tj. uzyskania wymaganych do rozliczenia dotacji dokumentów oznacza, że zaniechanie jej przeprowadzenia nie stanowi naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Rozpatrzenie sprawy bez przeprowadzenia takiej czynności – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie oznacza też, że jej rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Świadome nieprzedłożenie przez skarżącą, mimo wielokrotnych wezwań organu, dokumentacji niezbędnej dla wyjaśnienia sprawy, spowodowało konieczność jej rozstrzygania na podstawie zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem faktu braku dostępu do wskazanej dokumentacji. Tak też było w niniejszej sprawie. Świadoma bierna postawa skarżącej polegająca de facto na niewykonaniu przez nią obowiązku z art. art. 90 ust. 3f i 4 u.s.o. obligowała organ do wydania zaskarżanej decyzji.

Sąd nie zgadza się zarzutem błędnego doręczania pism w takcie postepowania administracyjnego przed organem I instancji. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia 9 maja 2015 przedłożone do akt postepowania administracyjnego wszczętego w dniu 14 stycznia 2015 w przedmiocie ustalenia wysokości kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej w 2013 r. skarżącej. Z treści upoważnienia wynika, że skarżąca upoważnia ojca E. P. do zastępowania jej w kierowaniu Prywatnym Liceum w G. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 24 lipca 2014 r. skierowane do Starosty Powiatu G. podpisane przez Z-ca Dyrektora E. P.. Z powyższego wynika, że E. P. występuje w sprawie nie tylko jako ojciec skarżącej co daje mu możliwość reprezentowania jej przed organami administracyjnymi oraz przed sądami, ale pełni także funkcje zastępcy dyrektora szkoły. Natomiast zgodnie z treścią art. 39 ustawy o systemie oświaty (ust. 1) Dyrektor szkoły lub placówki w szczególności:1) kieruje działalnością szkoły lub placówki i reprezentuje ją na zewnątrz; 5)dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki;7)W przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący.

Dodatkowo należy wskazać, że z podpisanego przez E. P. protokołu z dnia 29 lipca 2015 r. w Starostwie Powiatowym w G. wynika, że po pierwsze znał sytuację szkoły, po drugie, podpisał protokół jako osoba działająca z upoważnienia Pani K. N. co świadczy jednoznacznie o funkcjonowaniu E. P. jako działającego w imieniu Dyrektorki Liceum K. N.. Dlatego Sąd nie zgadza się z zarzutem naruszenia art. 40 § 2 k.p.a.

Sąd nie znajduje również uzasadnienia dla przyjęcia, że organ I instancji przy wydaniu decyzji w sprawie zwrotu dotacji za rok 2013 oparł się na wynikach kontroli, w trakcie której wbrew postanowieniom § 8 ust. 4 i 5 uchwały z 27 lutego 2013 r. osoby przeprowadzające kontrolę usiłowały doprowadzić do przeprowadzenia kontroli dokumentacji w siedzibie organu I instancji, a nie w siedzibie szkoły. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że skarżąca przez całe postępowanie kontrolne unikała dostarczenia niezbędnych dokumentów wskazując, że znajdują się w biurze rachunkowym, z którego nie może ich wydostać (pismo z 29 kwietnia 2014 r., pismo z 29 maja 2014 r.), tłumacząc się chorobą( pismo z 23 maja 2014 r.) czy wakacjami (pismo z 30 czerwca 2014 r.). Biorąc pod uwagę wskazane zachowanie skarżącej Sąd stwierdza, że to działanie (brak działania) skarżącej doprowadziło do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez możliwości wglądu kontrolujących do przedmiotowych dokumentów, a nie postawa samych kontrolujących.

Sąd nie stwierdził również, aby choroba skarżącej uniemożliwiła obronę jej praw w niniejszym postępowaniu. Sąd wskazuje, że skarżąca nie udokumentował swojej choroby, gdyż w aktach administracyjnych brak jest stosownego zaświadczenia lekarskiego. Dodatkowo Sąd jednak stwierdza, że skarżąca chorowała zgodnie z jej twierdzeniem od maja do września 2015 r. Tymczasem postępowanie kontrolne, którego wyniki zawarte w protokole z kontroli doprowadziły do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej w 2013 r. skarżącej rozpoczęte zostało w kwietniu 2014 r. i trwało do października 2014 r., W oczywisty więc sposób choroba skarżącej nie mogła mieć wpływu na wynik kontroli. Natomiast przed organem pierwszej instancji w imieniu skarżącej działał jej ojciec E. P..

Orzekając w sprawie organy nie naruszyły również przepisów prawa materialnego. Prawidłowo przywołały i zastosowały w sprawie przepisy u.s.o. i uf.p. Odnosząc się do nieprawidłowego – w ocenie skarżącej – zastosowania art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 252 ust. 3, 4 i 5 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższe niż niezbędne na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5). Stwierdzenie okoliczności, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a przez to podlegają zwrotowi do budżetu (wraz z odsetkami) następuje w drodze wydania stosownej decyzji przez organ do tego upoważniony. Decyzja taka musi zawierać ustalenie wystąpienia wskazanych okoliczności, zaś ich wystąpienie powoduje skutki prawne opisane w art. 262 ust. 1 u.f.p. Natomiast zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Brak dokumentów potwierdzających wydatkowanie otrzymanej dotacji w wysokości [...] zł uzasadniał konieczność zwrotu tej kwoty wobec niewykazania, że wykorzystana została zgodnie z celem określonym w art.90 ust.3d u.s.o. czyli przeznaczeniem dotacji. Z powyższych przyczyn nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.