Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 679/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skarg Firmy [...] Spółki Jawnej i Spółki [...] na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 23 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego skargi oddala.


UZASADNIENIE

Starosta T. decyzją z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] , wydaną na podstawie art. 122 ust.1 pkt 1, ust. 4 oraz art. 128 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednol. Dz.U.Nr 239 z 2005 r., poz. 2019 z p. zm.) , a także art. 104 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 c, art. 37 pkt 2, art. 41, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 1, ust. 3, ust. 6, art. 140 ust. 1 powyższej ustawy oraz § 19 i § 21 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 137, poz. 984), udzielił L.R. prowadzącemu działalność pod nazwą "Zakład Przetwórstwa [...] , pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez odprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych z terenu Zakładu Przetwórstwa [...] (z połaci dachowych, z placów i dróg wewnętrznych oraz z terenów zielonych), o sumarycznej powierzchni szczelnej równej 0,8235 [ha] (w tym powierzchnie rzeczywiste wynoszą : 0,5043 [ha] - powierzchnia dachów, 0,4297 [ha] - powierzchnie utwardzone i 0,007 [ha] - tereny zielone), ujmowanych za pomocą wpustów drogowych, odwodnienia liniowego i kanalizacji opadowej, częściowo gromadzonych w zbiorniku retencyjnym (szczelnym), spowalniającym o pojemności 150 [m3], po ich oczyszczeniu w separatorze i osadniku, odprowadzanych za pomocą 5-ciu ciągów drenażu rozsączającego, zlok. na działkach nr [...] i [...] w m. [...] .

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał między innymi, że wszczynając postępowanie w przedmiotowej sprawie zawiadomił o tym wszystkie instytucje będące jego stronami.

Decyzja powyższa, wobec niezaskarżenia w czasie i trybie ustawowo przewidzianym , stała się ostateczna z dniem 16 marca 2011r.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2011r., znak [...] , Starosta T. , działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu błędy pisarskie w opisanej wyżej decyzji własnej z dnia 23 lutego 2011 r. znak [...] , w następujący sposób :

- na stronie 1 decyzji w wierszu trzydziestym szóstym zamiast wyrazu "stacji" winno być "zakładu";

- na stronie 2 decyzji w wierszu czterdziestym czwartym zamiast wyrazów "Stacji Paliw" winno być "Zakładu".

W uzasadnieniu ostanowienia organ wskazał, że w decyzji na stronie pierwszej w wierszu trzydziestym szóstym zamiast wyrazu "stacji" winno być "zakładu" i w uzasadnieniu tej decyzji na stronie drugiej w wierszu czterdziestym czwartym zamiast wyrazu "Stacji Paliw" winno być "Zakładu" . Użycie wyrazów "stacja" i "Stacja Paliw" należy uznać za błąd pisarski, o czym świadczy pozostała treść decyzji, operatu wodnoprawnego oraz wniosku. Zgodnie zaś z art. 113 § 1 k.p.a. - organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach .

Firma [...] Spółka Jawna w Z. oraz Spółka Wodna [...] wniosły w terminie jednobrzmiące zażalenia na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości.

W opinii skarżących postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności

art. 113 § 1 k.p.a. Przedmiotem sprostowania nie była to oczywista pomyłka, gdyż na terenie zakładu [...] istniał obiekt, w którym pojazdy tankowały paliwa. Skarżące spółki powołały szereg okoliczności dla uzasadnienie twierdzeń mających wskazywać, że przed sprostowaniem opis podany w uzasadnieniu decyzji odpowiadał faktycznemu stanowi. Organ błędnie dokonał oceny prawnej oraz nie w pełni rozeznał stan faktyczny w sprawie zakończonej decyzją Starosty T. z dnia 23 lutego 2011 r. pozwolenia wodnoprawnego, jednakże w tej kwestii zostało złożone odrębne odwołanie poprzez Starostę T.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. postanowieniem z dnia 23 lutego 2012r., znak [...] , wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 144 i art. 113 §1 i 3 k.p.a., umorzył postępowanie zażaleniowe.

W uzasadnieniu postanowienia omówił dotychczasowy przebieg postępowania. Zaznaczył między innymi, że pismami z dnia 20 lipca 2011 r., Firma [...] Sp.j. oraz Spółka Wodna [...] wniosły o doręczenie w/w postanowienia. Starosta T. , pismami z dnia 3 sierpnia 2011r., znak [...] , doręczył pełnomocnikowi kserokopie żądanego postanowienia w trybie dostępu do informacji publicznej.

Organ drugiej instancji rozważył następnie, czy Firmie [...] Sp.j. oraz Spółce Wodnej [...] przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu.

W tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy posterowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sprostowanie omyłki zostało dokonane przez organ z urzędu, a nie na wniosek skarżących. W związku z tym, ustalenie statusu strony (interesu prawnego ), wymaga odniesienia się do postępowania głównego zakończonego decyzją Starosty T. z dnia 23 lutego 2011 r., znak [...] i ustalenia, czy wnioskodawcom przysługiwał status stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Postępowanie dotyczące sprostowania omyłki ma bowiem charakter incydentalny w stosunku do postępowania głównego. Tak więc, status stron w tych postępowaniach winien być tożsamy. Zgodnie z treścią art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednol. Dz.U. z 2005 r., Nr 239, póz. 2019 z późn. zm. ) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Starosty T. z dnia 23 lutego 2011 r., znak [...] , stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Analizując dalej materiał dowodowy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. ustalił, że nie można uznać, aby inwestycja negatywnie oddziaływała na nieruchomości Spółki Wodnej oraz Firmy [...] Spółka j. Najbliżej położona działka wnioskodawców nr [...] oddalona jest od drenażu

w odległości ca 95 [m], co tym bardziej świadczy o braku negatywnego oddziaływania na nieruchomości wnioskujących spółek. W związku z tym, że wnioskodawcom nie przysługuje status stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego takiego statusu nie mają w niniejszym postępowaniu.

Powołując się na orzecznictwo i poglądy literatury, organ wskazał, że przyczyną umorzenia postępowania zażaleniowego może być w szczególności cofnięcie zażalenia, złożenie zażalenia przez osobę niemającą przymiotu strony

w postępowaniu, jak również brak rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wobec którego złożono zażalenie. W myśl art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 144 k.p.a.,

w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się Spółka Wodna [...] oraz [...] spółka jawna w Z. , wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi analogicznej treści, w których żądały uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty T. z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej pomyłki oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniach skarg podniesiono, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 23 lutego 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia 7 lipca 2011 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

Jak wyjaśniono w rysie historycznym, postanowieniem z dnia 7 lipca 2011r., znak [...] Starosta T. sprostował decyzję Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r. znak [...] , udzielającą pozwolenia wodnoprawnego L.R. w ten sposób, że na stronie 1 w wierszu 36 zamiast wyrazu "stacji" winno być "zakładu", zaś' na stronie 2 w wierszu 44 zamiast "Stacji paliw" winno być "Zakładu". Postanowienie to zostało doręczone Spółce dopiero pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Dnia 12 sierpnia 2011 roku Spółka Wodna [...] i Firma [...] Sp. j. wniosły zażalenie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na sprostowanie dokonane przez Starostę T. , podnosząc naruszenie przepisu 113 § 1 k.p.a.

W dniu 22 kwietnia 2011 r. Spółka Wodna [...] i Firma [...] Sp. j. złożyły wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego L.R. zakończonego Starosty [...] z dnia 23 lutego 2011 r., znak [...] ., a Starosta [...] decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. umorzył to postępowanie. Od powyższej decyzji Spółki złożyły odwołanie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r. zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej rozpatrzenia odwołania w sprawie wznowieniowej ze względu na równolegle toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenie wodnoprawne. Do dnia dzisiejszego Spółki nie zostały poinformowane od ponownym podjęciu zawieszonego postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. umorzył postępowanie zażaleniowe uzasadniając to brakiem legitymacji do wniesienia zażalenia przez Firmę [...] Sp. j. i Spółkę Wodną, jako podmiotów nie posiadających statusu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla L.R. . Organ w żaden sposób nie odniósł się natomiast merytorycznie do podniesionych w zażaleniu błędów proceduralnych, a w szczególności naruszenia art. 113 § 1 k.p.a.

W dniu 14 lutego 2012 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 23 lutego 2011 r., znak [...] , uzasadniając powyższe tak samo jak w postanowieniu z dnia 23 lutego 2012r. brakiem przymiotu strony postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego Firmy [...] Sp. j. i Spółki [...] . Obie Spółki od powyższej decyzji wniosły odwołanie do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

W dalszych częściach skarg znalazło się omówienie stosowania art. 113 § 1 k.p.a. wraz z konkluzją, że w sprawie niniejszej nie sposób uznać, iż błąd prowadzący do sprostowania jest widoczny na pierwszy rzut oka, bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych ustaleń, zatem nie mógł podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Obie skargi zawierały obszerny wywód, uzasadniający to stanowisko.

W uzasadnieniach skarg wskazywano dalej , że organ odwoławczy błędnie ustalił, że Spółkom nie przysługuje status stron. W postanowieniu będącym przedmiotem skargi organ przyjął, że działki należące do skarżących nie są narażone na oddziaływanie ze strony inwestycji L.R. , co jest całkowicie niezasadne, skoro teren zlewni bezpośrednio przylega do nieruchomości Firmy [...] Sp. j., a nawet wnika na jej teren, co zostało udokumentowane w postępowaniu administracyjnym. Organ błędnie przyjął również, że zakresem słowa "oddziaływanie" objęte są tylko negatywne następstwa oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne w definicji strony postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego używa jedynie ogólnie słowa "oddziaływanie" bez wprowadzenia zabarwienia negatywnego czy pozytywnego. Nadto, organ w ogóle nie odniósł się do zarzutów i nie przedstawił dowodów przeciwnych w stosunku do podnoszonych w odwołaniu od decyzji umarzającej postępowanie wznowienione w sprawie wydania decyzji Starosty T. z dnia 23 lutego 2011 r. o wudaniu pozwolenia wodnoprawnego dla L.R. , mających wpływ na przyznanie statusu strony w myśl art. 127 pkt. 7 prawa wodnego. Organ nie ustalił w szczególności jaki skutek może mieć oddziaływanie na ciek wodny zarządzany przez Spółkę fakt, że wody z terenu zlewni określonego w operacie nie będą spływać do cieku wodnego. W żadne sposób nie ustosunkował się też do dowodów zaproponowanych przez Spółki, a w szczególności pisma L.R. z dnia 13 września.2006 r. oraz pisma z dnia 3 marca 2006 r. Bezkrytycznie przyjął przy tym, że obszar oddziaływania dotyczy wyłącznie działek nr [...] i [...] , bazując na treści operatu wodnoprawnego, pomimo że z treści samego operatu wodnoprawnego (str. 5) wynika, że "ścieki deszczowe z kanalizacji są dotychczas odprowadzane do niecki terenowej na sąsiedniej działce, gdzie ma początek niewielki ciek wodny." Tym ciekiem wodnym zarządza Spółka Wodna . Brak spływu wody do cieku niewątpliwie będzie powodować zmianę stosunków wodnych i oddziaływać na niego. Odrębną kwestią jest czy takie oddziaływanie będzie mieć wpływ negatywny, czy też pozytywny dla zarządzanego cieku. Również Firma [...] Sp. j. powinna zostać uznana za stronę

w postępowaniu. W operacie wskazano, że zlewnia kanalizacji deszczowej wynosi 9410 m2. Spółka kwestionowała powierzchnię zlewni i uważa, że przekracza ona 1 ha (co ze względu na przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania terenu może mieć także wpływ na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej). Nawet przy wskazanej powierzchni nie ulega wątpliwości, że odprowadzania wód opadowych ma istotny wpływ na bezpośrednio sąsiadujące nieruchomości, których właścicielem jest ta Spółka, co dokumentuje załączona do odwołania mapka wskazująca, że niektóre obiekty częściowo były położone na nieruchomości L.R. , a częściowo na nieruchomości spółki Firma [...] Sp. j. W związku z faktem, że operat nie określa dokładnie obszaru zlewni (graficznie) nie można określić dokładnie w operacie wodnoprawnym, czy obszar zlewni został prawidłowo wyznaczony i faktycznie nie przekracza 1 hektara.

Ponadto, organ w ogóle nie odniósł się do twierdzeń wskazujących, że we wcześniejszej decyzji środowiskowej z 2006 r. wskazywano inny sposób gospodarowania wodami opadowymi.

Nie wyjaśnił też, dlaczego krąg stron jest różny od kręgu stron ustalonych w toku wcześniejszych postępowań o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (w szczególności w 1996 r.).

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wnosił o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Skarga [...] spółki jawnej w [...] została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Kr 679/12, zaś skarga Spółki Wodnej [...] – pod sygn. II SA/Kr 1083/12. Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2012r. sprawa, tocząca się pod sygnaturą akt II SA/Kr 1083/12 została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą sygn. akt II SA/Kr 679/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., Nr 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami, wnioskami oraz powołana podstawą prawną skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej, nie rozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące kwestii incydentalnych kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia tego samego organu lub organu pierwszej instancji w kwestii. Nie może ona dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio zagadnień materialnoprawnych. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie niewystapienia ku temu przesłanek skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lutego 2012r., znak [...] , wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 144 i art. 113 §1 i 3 k.p.a., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. umorzył postępowanie zażaleniowe. Wydając kwestionowany akt administracyjny podał w nim motywy uznane z przeszkody formalne uzasadniające odstąpienie od merytorycznego rozpatrzenia środka zaskarżenia. W uzasadnieniu postanowienia poddał analizie w szczególności to, czy strony skarżące - Spółka Wodna [...] oraz [...] spółka jawna w [...] – winny posiadać przymiot stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, zakończonym ostateczna decyzją Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] . W tym celu omówił treść art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne i obszernie uzasadnił, z jakich powodów obie spółki nie należały do podmiotów władających powierzchnią ziemi znajdującą się

w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynienie takiej analizy w kwestii istnienia po stronie skarżących interesu prawnego jako stron postępowania zakończonego ostateczna decyzją Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] na bazie własnych ustaleń stanowi uchybienie, które jednakże pozostaje bez wpływu na prawidłowość samego rozstrzygnięcia. Istota zaskarżonego rozstrzygnięcia sprowadza się zaś do tego, że odmówiono nim rozpoznania w drugiej instancji kwestii incydentalnej związanej z wydaniem przez Starostę T. postanowienia z dnia 7 lipca 2011r., znak [...] , o sprostowaniu ostatecznej decyzji tego organu z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] .

Analiza osnowy decyzji Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] prowadzi do wniosku, że nie zawiera ona wprost wskazania, jakie podmioty zostały uznane przez ten organ za strony w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, poza wnioskodawcą, którego określono. Uzasadnienie tej decyzji zawiera informację, że organ wszczynając postępowanie w sprawie zawiadomił o tym instytucje będące stronami postępowania. Jak wynika z treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 21 stycznia 2011r. (k. 3 akt administracyjnych), zostało ono ekspediowane do M.C. (pełnomocnika inwestora), Zakładu [...], Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej –Zarządu [...] , Urzędu Gminy w T. oraz W.S. . Do tych samych podmiotów została skierowana decyzja z dnia 23 lutego 2011r.

Z powyższych materiałów wynika, że w postępowaniu jurysdykcyjnym, poprzedzającym wydanie spornego pozwolenia wodnoprawnego organ pierwszej instancji nie uznawał za strony ani Spółki Wodnej [...] , ani [...] Spółki Jawnej w [...] . Takiego statusu nie przyznał im także w prowadzonym potem postępowaniu incydentalnym albowiem postanowienie o sprostowaniu zostało doręczone Spółkom na zasadach dostępu do informacji publicznej, już po terminie do wniesienia zażalenia przez inne strony.

Decyzja skierowana do tak określonego kręgu stron uzyskała przymiot ostateczności. Te właśnie podmioty ( względnie ich następcy prawni) mają legitymację do zaskarżenia postanowienia Starosty T. z dnia 7 lipca 2011r., znak [...] , do momentu, gdy w ramach jednego z trybów nadzwyczajnej kontroli ostatecznej decyzji Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] . nie zostanie ustalony odmiennie krąg postępowania. Nie jest dopuszczalne weryfikowanie kręgu podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na etapie zaskarżania postanowienia o sprostowaniu takiej decyzji. Postępowanie w przedmiocie sprostowania omyłki jest postępowaniem incydentalnym, uzależnionym od postępowania głównego, w trakcie którego ustalone zostały strony postępowania.

W incydentalnych postępowaniach prowadzonych już po uzyskaniu przez decyzję administracyjną przymiotu ostateczności, krąg stron winien być tożsamy z kręgiem stron w postępowaniu jurysdykcyjnym, z uprzednio wskazanym wyjątkiem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 1151/06, Lex Omega nr 900839).

Podmioty, które nie były uznawane za strony postępowania przed wydaniem decyzji ostatecznej, o ile nie powołują się na następstwo prawne, nie mogą skutecznie wnieść zażalenia na postanowienie wydane z urzędu, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., w przedmiocie sprostowania ostatecznej decyzji.

Powyższe nie oznacza, że podmioty niesłusznie pominięte przez organy administracji publicznej w postępowaniu rozpoznawczym, a posiadające w swoim przekonaniu przymiot strony, są pozbawione możliwości kontrolowania zarówno decyzji administracyjnych, jak i orzeczeń wydanych w drodze ich rektyfikacji, zatem również postanowień o sprostowaniu oczywistej omyłki. Jednakże właściwą drogą kwestionowania wszystkich tych aktów administracyjnych są postępowania w ramach nadzwyczajnej weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, w szczególności zaś wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albo stwierdzenia nieważności decyzji. Kontroli w trybie nadzwyczajnym podlegać będzie wówczas decyzja administracyjna w takim kształcie jaki został jej nadany w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, zaś wadliwe sprostowanie będzie przekładać się na wadliwość samej decyzji.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że [...] Spółka Jawna w [...] oraz Spółka Wodna [...] nie posiadały przymiotu stron we wpadkowym postępowaniu dotyczącym sprostowania decyzji Starosty T. z dnia 23 lutego 2011r., znak [...] . Do daty wydania zaskarżonego postanowienia ani w sprawie o wznowienie postępowania, ani o stwierdzenie nieważności tej decyzji nie wydano aktów uzasadniających odmienne podejście. Organ odwoławczy, któremu fakt prowadzenia takich postępowań jest urzędowo znany, słusznie zatem – aczkolwiek, jak wyżej wskazano, z częściowo błędnym uzasadnieniem – umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając je za wszczęte przez wniesieniem środków zaskarżenia. W tym zakresie przyjął zaś koncepcję subiektywnego pojęcia strony postępowania administracyjnego.

Należy wskazać, że przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (czy też postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a.) nie zostały ustawowo zdefiniowane. W niniejszej sprawie znaczenie ma

w szczególności, czy przypadek wniesienia odwołania (bądź zażalenia) przez podmiot, nie posiadający przymiotu strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, winien skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego (zażaleniowego), czy też stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania (na podstawie art. 134 k.p.a.) bądź zażalenia (na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.).

Powyższy problem nie jest jednakowo rozstrzygany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak się wydaje, w większości publikowanych orzeczeń prezentowany jest pogląd, że ustalenie przez organ, iż odwołanie wniosła osoba, która nie jest stroną, winno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego (tak m. in.: Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119 oraz w wyrokach: z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 882/10, Lex Omega nr 1081069; z dnia 10 marca 2009r., sygn. akt II OSK 316/08, Lex Omega nr 526409; z dnia 2 grudnia 2008r., sygn. akt II GSK 489/08, Lex Omega nr 489237; z dnia 5 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, a także Wojewódzkie Sądy Administracyjne: we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Wr 653/11, Lex Omega nr 1139024; w Krakowie -wyrok z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt II SA/Kr 177/11, Lex Omega nr 795671; w Gliwicach - wyrok z dnia 4 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Gl 1195/10, Lex Omega nr 993041 oraz w Warszawie - wyrok z dnia 21 grudnia 2010r., sygn. akt VIII SA/Wa 784/10, Lex Omega nr 760455). W orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, zgodnie z którym brak interesu prawnego wnoszącego odwołanie nie powinien powodować umorzenia postępowania odwoławczego , lecz wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania . Nawet wówczas jednak zastrzega się w orzecznictwie, że winno to dotyczyć sytuacji, gdy treść złożonego odwołania niewątpliwie wskazuje, że skarżący nie jest stroną postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Ol 132/11, Lex Omega nr 989603). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że środek zaskarżenia, pochodzący od podmiotu nie będącego stroną postępowania administracyjnego powinien prowadzić do umorzenia postępowania przed organem drugiej instancji. Wyjaśnienie tego, czy wnoszący odwołanie (zażalenie) posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisów szczególnych wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, choćby w ograniczonym zakresie. Wniesienie takiego środka przez podmiot nie będący stroną uniemożliwia jednakże merytoryczne rozpatrzenie zarzutów w nim podniesionych i w konsekwencji stoi na przeszkodzie wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty. Właściwym sposobem zakończenia tak wszczętego postępowania przed organem drugiej instancji jest zatem wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego albo postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Dotychczasowe rozważania stanowią odpowiedź na większość zarzutów, podniesionych w skardze. Sprawa niniejsza dotyczy rozstrzygnięcia formalnego ( umarzającego postępowanie zażaleniowe) bezprzedmiotowe jest zatem odnoszenie się do tej części zarzutów, które dotyczą istoty postępowania wpadkowego, tj. prawidłowości postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji Starosty T. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, względnie dalej idącej niż przeprowadzona kontroli prawidłowości odmówienie Spółkom przymiotu stron.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.