Wyrok NSA, sygn. akt III SA 3132/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 118 ust. 1-2, art. 124 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 1998 nr 155 poz. 1014
law: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
article: art. 18 ust. 2 pkt 13
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Wznoszenie pomników nie jest zadaniem własnym gminy.

TEZY

Wznoszenie pomników nie jest zadaniem własnym gminy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Z. na decyzję Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia 3 października 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy o wzniesieniu pomnika i udzieleniu dotacji na jego budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą (...) z dnia 3 października 2001 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. stwierdziło nieważność uchwały (...) Rady Miejskiej w Z. z dnia 30 sierpnia 2001 r. w sprawie wzniesienia pomnika Prymasa Tysiąclecia i udzielenia dotacji na sfinalizowanie części kosztów wzniesienia pomnika Komitetowi Budowy Pomnika Prymasa Tysiąclecia Ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego - z powodu sprzeczności z prawem, to jest art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1999 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 485 ze zm./ oraz art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./.

W uzasadnieniu swej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. podało, że z treści par. 1 uchwały Rady Miejskiej w Z. wynika, że postanowiono w niej o wyrażeniu zgody na wzniesienie na terenie Ząbek pomnika Prymasa Tysiąclecia i na udzielenie Społecznemu Komitetowi Budowy Pomnika dotacji w kwocie 10.000 zł ze środków rezerwy budżetowej z przeznaczeniem na sfinansowanie części kosztów jego budowy.

Stosownie do art. 118 ust. 1 ustawy o finansach publicznych podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych i nie działające w celu osiągnięcia rynku mogą otrzymywać z budżetu gminy dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań gminy.

W ocenie organu nadzoru rada gminy nie jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawie wyrażenia zgody na wzniesienie pomnika na obszarze gminy. Nie jest to sprawa publiczna o znaczeniu lokalnym oraz zadanie własne gminy w rozumieniu art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym wnikają kompetencje rady gminy do podejmowania uchwał w sprawie wzniesienia pomnika przez gminę nie zaś zadania gminy dotyczące wyrażania zgody na wznoszenie pomników na obszarze gminy. W sprawie, zdaniem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., jest bezsporne, że wzniesienie pomnika Prymasa Stefana Wyszyńskiego podjął się Komitet działający przy Parafii Pod Wezwaniem Miłosierdzia Bożego w Z. Komitet ten zwrócił się do Rady Miejskiej w Z. jedynie o wsparcie finansowe tej inicjatywy. W tej sytuacji stwierdzono, że nie można uznać, aby Rada Miejska udzielając przedmiotowej dotacji realizowała zadania własne gminy polegające na wzniesieniu pomnika przez Miasto Z.

Następstwem powyższego jest sprzeczność badanej uchwały z przepisem art. 118 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Niezależnie od tego, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wskazało, że zgodnie z par. 1 ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w Z. z dnia 23 września 1994 r. w sprawie uchylenia trybu postępowania o udzielenie dotacji na cele publiczne związane z realizacją zadań gminy dotacje muszą być udzielane w ramach środków przewidzianych w budżecie gminy. Jak wynika z art. 124 ust. 1 pkt 10 ustawy o finansach publicznych uchwała budżetowa określa kwotę dotacji udzielanych przez gminę w danym roku budżetowym. Wobec tego, że Rada Miejska w Z. nie przewidziała w budżecie na 2001 r. dotacji na zadania związane ze wznoszeniem przez Miasto Z. pomnika, dlatego też Rada Miejska nie może udzielać dotacji nie przewidzianych w budżecie miasta. Ponadto zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym prawo dysponowania rezerwami budżetu gminy przysługuje wyłącznie zarządowi. Rada Miejska w Z. nie może, więc dysponować rezerwą ogólną budżetu miasta, Narusza to, bowiem uprawnienia Zarządu Miasta.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada Miejska w Z., reprezentowana przez jej przewodniczącego wniosła o uchylenie uchwały z dnia 3 października 2001 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W.

W uzasadnieniach skargi podniesiono, że w świetle przepisów art. 6 ustawy o zarządzie gminnym nie istnieją przepisy o randze ustawowej zabraniające wyrażania zgody na wznoszenie pomników na terenie gminy. Z kolei art. 7 wymienionej ustawy stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Ust. 1 w art. 7 omawianej ustawy zawiera wyliczenie przykładowe zadań własnych gminy. Wywodzono dalej, że do zdań własnych gminy należy budowa pomników, a tym bardziej wyrażanie zgody na wznoszenie pomników na terenie gminy. Wskazano na treść art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy, z której wyprowadzono wniosek, że budowa pomników jest zadaniem własnym gminy. Zdaniem Rady Miejskiej w Z. upoważnienie do takiego stwierdzenia wykładnia systemowa art. 18 w związku z treścią art. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem Rady wbrew twierdzeniom Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., budowa pomnika ks. Kardynała Wyszyńskiego na terenie gminy jest sprawą lokalną o charakterze publicznym.

Wyrażenie zgody na budowę mieści się zaś w zadaniach własnych gminy. W ocenie Rady Miejskiej w Z. przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym określa jedynie, że w ramach zadań gminy, realizowanych przez jej organy, ta kwestia stanowi wyłącznie uprawnienia Rady.

Rada Miejska w Z. poniosła, że nie uchybiła przepisom art. 58 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż zgodnie z treścią par. 3 uchwały z dnia 30 sierpnia 2001 r. jej wykonanie powierza się Zarządowi Miasta, który stosownie do posiadanych uprawnień rozdysponuje rezerwy budżetu gminy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej uchwale.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że budowę pomnika Kardynała Stefana Wyszyńskiego prowadził Komitet działający przy Parafii pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego w Z. i został wzniesiony w tej parafii.

Komitet ten pismem z dnia 30 maja 2001 r. wystąpił jedynie o wsparcie finansowe tej inicjatywy do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Z. Nie wystąpił zaś o wyrażenie zgody na budowę wskazanego pomnika.

Tymczasem dotyczy tej kwestii par. 1 uchwały (...) Rady Miejskiej w Z. z dnia 30 sierpnia 2001 r. Postanowienie to narusza art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./. Budowy pomnika nie prowadziła bowiem gmina lecz wymieniony Komitet. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy mógłby mieć zastosowanie tylko wówczas, gdyby to gmina prowadziła tę budowę.

Oznacza on tylko tyle, że w tym ostatnim wypadku Rada Miejska w Z. miałaby wyłączną właściwość do podjęcia uchwały w sprawie wzniesienia pomnika. Kolejnym przepisem, któremu uchybiła przedmiotowa uchwała był art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./. Powołany przepis stanowił, że przedmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych i nie działające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki. Warunkiem udzielenia dotacji jest przeznaczenie jej na cele publiczne związane z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego.

Jak już wyżej wspomniano budowa pomnika Kardynała Stefana Wyszyńskiego nie była prowadzona przez Miasto Z. Nie można, więc jej uznać za realizację zadania tej jednostki samorządu terytorialnego ani też wznoszenia pomnika za zadanie własne samorządu gminnego.

Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że art. 118 ust. 2 ustawy o finansach publicznych przewiduje udzielenie dotacji na podstawie umowy.

Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, że wymieniony Komitet Budowy Pomnika był legitymowany do zawarcia takiej umowy.

Kolejnym przepisem ustawy o finansach publicznych, który naruszyła Rada Miejska w Z. jest art. 124 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że uchwała budżetowa określa dotacje uchwalane przez gminę. Brak podstaw do uznania, że Rada Miejska w Z. przewidziała stosowną kwotę pieniężną na dotację przeznaczoną na wzniesienie pomnika. Wskazać nadto trzeba, iż jak wynika z par. 1 uchwały Rady Miejskiej w Z., dotacja na sfinansowanie części kosztów budowy pomnika miała być pokryta ze środków rezerwy budżetowej. Oznacza to, że to Rada Miejska w Z. zadysponowała tą rezerwą. Tymczasem ustawodawca powierza wyłączne dysponowanie rezerwą budżetową zarządowi a nie radzie. Stąd należy wyciągnąć wniosek, że uchwała Rady Miejskiej w Z. podjęta zostanie również z naruszeniem art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym.

Mając powyższe na ustalenia na uwadze, skoro zaskarżona uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. prawa nie narusza, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dni 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.