Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 619/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

K.D. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona), reprezentowany przez doradcę podatkowego M.B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"., w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r.

Wnioskiem z dnia 28 września 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i córką. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez konkubinę wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około "[...]". Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku. W opisie stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wyjaśnił, że konkubina posiada dom, o powierzchni 300 m2.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w związku z wydanymi przez organy podatkowe orzeczeniami utracił możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, która stanowiła jedyne źródło przychodu i zarobku wnioskodawcy. Na skutek działań egzekucyjnych strona obecnie nie dysponuje żadnym majątkiem, z którego mogłaby pokryć koszty postępowania sądowego. Nadto w wyniku prowadzonej egzekucji i wcześniejszego zabezpieczenia środków przez organ egzekucyjny, nie miał również możliwości dokonania zabezpieczenia środków na koszty sądowe. Wnioskodawca wskazał, że działania organów podatkowych doprowadziły do sytuacji, w której nie jest w stanie realizować innych zobowiązań z prowadzonej działalności gospodarczej jak i innych zobowiązań np. z tytułu alimentów na dziecko w kwocie 5.000 zł miesięcznie oraz obsługiwać kredytu bankowego w wysokości 9.000.000 zł

Pismem z dnia 10 października 2016 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. , poz. 718 dalej cyt. jako "p.p.s.a."), wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 20 października 2016 r. oświadczył, że:

- wszelkie stałe koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego ponosi konkubina. Przy czym zaznaczył, że ze strony konkubiny nie może liczyć na środki pieniężne w zakresie szerszym niż wynika to z zasad współżycia społecznego. Nadto podkreślił, że na skutek działań organów podatkowych utracił możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym możliwości zarobkowania. Stwierdził, że nie posiada realnych możliwości zgromadzenia środków w wysokości ok. 10.000.000,00 zł na pokrycie publicznych roszczeń. Podkreślił, że nie ma także realnych możliwości wznowienia działalności gospodarczej, gdyż nie ma możliwości uregulowania zobowiązań wobec kontrahentów. Zdaniem wnioskodawcy, działania organów podatkowych spowodowały, że znalazł się na skraju wykluczenia ekonomicznego. Dodał, że uzyskuje dochody ze stosunku zlecenia – miesięcznie w wysokości "[...]", płatne gotówką

- nie ma rodzeństwa. Rodzice wnioskodawcy utrzymują się z rent w kwotach ok. "[...]". Nie posiadają poza mieszkaniami, w których zamieszkują innego majątku,

- na podstawie umowy najmu zajmuje lokal na "[...]", obecnie zobowiązania z tego tytułu nie są regulowane,

- nie korzysta z pomocy instytucji, których zadaniem jest pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej. Nie posiada statusu osoby bezrobotnej, z uwagi na zawartą umowę zlecenia,

- córka nie posiada składników majątkowych o wartości powyżej 5.000 zł. Konkubina jest właścicielką domu o wartości ok. 900.000 zł, w którym wszyscy zamieszkują. Wyjaśnił, że w okresie od 1.01.2014 r. do 28.02.2015 r. dokonał sprzedaży nieruchomości, z tego tytułu uzyskał kwotę "[...]". Kwotę tę przeznaczył na spłatę zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek. Podkreślił, że w tym okresie nie przewidywał możliwości przeniesienia sporu na poziom sądowoadministracyjny, a tym samym konieczności opłacenia kosztów sądowych. Wskazał, że nieprawdopodobne jego zdaniem było, że w sytuacji gdy prowadził realną działalność gospodarczą, polegającą na kupnie i sprzedaży realnie istniejących "[...]", organy podatkowe wydadzą decyzje całkowicie negujące poniesione przez niego koszty uzyskania przychodu,

- konkubina odnowiła ujawnienia wyciągów bankowych. Wnioskodawca zaś oświadczył, że jego rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym. Wskazał, że wystąpił do banków o uzyskanie wyciągów z tychże rachunków, powyższe ma zająć bankom ok. 20 dni. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie nie uzyskał odpowiedzi z banków, zobowiązał się przedstawić swoje wyciągi z rachunków bankowych bezzwłocznie,

- nie złożył zeznania rocznego za 2015 rok, z uwagi na brak dochodów,

- z uwagi na faktyczną niemożliwość prowadzenia działalności gospodarczej zlikwidował ją w grudniu 2014r.,

-pełnomocnik zna jego sytuację majątkową, w skutek czego zgodził się na wypłatę wynagrodzenia po prawomocnym uchyleniu decyzji organów, gdy zostaną przywrócone jego realne możliwości zarobkowe,

- stwierdził, że łączna wysokość wyegzekwowanych środków będzie wynikała z wyciągów, które skarżący zobowiązał się przedłożyć niezwłocznie po otrzymaniu z banku,

- posiada polisę na życie od 2014 r., z tytułu której składkę roczną w 2016 r. w kwocie "[...]" opłaciła konkubina. Beneficjentami polisy są konkubina oraz córka. Zauważył, że składka jest podwyższona z uwagi na jego stan zdrowia. Podkreślił, że jego podstawowym i nadrzędnym obowiązkiem jest zapewnienie środków utrzymania córce na wypadek jego śmierci. Dodał, że taki obowiązek ciąży również na organach państwa, które są zobowiązane do ochrony praw dziecka. W związku z tym fakt ten nie powinien rozstrzygać o przyznaniu mu prawa pomocy.

Do oświadczeń załączył: ostateczne wezwanie do zapłaty wystawione przez "[...]" BANK SA z dnia 21.07.2016 r. na kwotę 9.341.361,34 zł tytułem należności kapitałowej plus odsetki w wysokości ok. 100.000 zł i koszty upomnienia, zaświadczenie z banku z dnia 12.10.2016 r., trzy rachunki do umowy zlecenia na kwotę "[...]" za ostatnie trzy miesiące br., fakturę za gaz za okres od 15.04.2016 r. do 14.06.2016 r. na kwotę 669,45 zł, fakturę z dnia 07.10.2016 r. na kwotę 165 zł, fakturę za energię elektryczną za okres od 07.07.2016 r. do 06.09.2016 r. na kwotę 1.266,42 zł., oraz trzynaście tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 23.03.2016 r. w związku z należnościami pieniężnymi w podatku od towarów i usług.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 45.121,00 zł (zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zm]). Nadto stwierdzić należy, że referendarzowi sądowemu rozpoznającemu wniosek skarżącego wiadomym jest, że skarżący zobowiązany jest do opłacenia kosztów sądowych z tytułu zawisłej przez tut. Sądem sprawy ze skargi strony, w której wpis wynosi 38.025 zł.

Uwzględniając zatem wysokość należnego wpisu od skargi w świetle przedstawionej sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego stwierdzić należy, że wniosek nie może zostać uwzględniony z powodu nieudzielenia przez wnioskodawcę rzetelnych i wiarygodnych wyjaśnień na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a.. Wskazać przy tym należy, że wnioskodawca był już wzywany na podstawie art. 255 p.p.s.a do sprawy o sygn. akt I SA/Ol 611/16 (wezwanie z dnia 1.09.2016 r.) toczącej się równoległe do przedmiotowej sprawy przed tut. Sądem. Zarówno na wezwanie z dnia 1.09.2016 r. do sprawy o sygn. akt. I SA/Ol 611/16 jak i do wezwania w niniejszej sprawie, wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją sytuację finansową w sposób selektywny, uniemożliwiający dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy w światle przedstawionych oświadczeń budzą uzasadnione i istotne wątpliwości a nawet wbrew opinii skarżącego świadczą o dobrej sytuacji materialnej jego i jego najbliższych.

Po pierwsze wskazać należy, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i córką. W związku z powyższym dla oceny możliwości finansowych skarżącego istotny jest aktualny stan majątkowy osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym też celu skarżący został wezwany do przedłożenia oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej i finansowej także osób trzecich (w tym przypadku konkubiny). Wyjaśnić przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, iż konkubinat jest związkiem o cechach zbliżonych do małżeństwa, a konkubenci tworzą rodzinę wspólnie zamieszkującą (por. postanowienie NSA z dnia 15.04.2016 r., sygn. akt II FZ 220/16 opubli. CBOSA, postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn.. akt I GZ 375/13, LEX nr 1363597). Łączne zatem wydatki i potrzeby finansowe wnioskodawcy i pozostającej z nim we wspólnocie domowej konkubiny i córki kształtują status majątkowy wnioskodawcy. Status ten zaś bezpośrednio przesądza o tym, czy wnioskodawca może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść. W celu zatem ustalenia statusu majątkowego wnioskodawcy i osób trzecich pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, tak jak wskazano to już wyżej, skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia zarówno o uzyskiwanych dochodach wszystkich osób, posiadanym przez nie majątku w okresie od 1.01.2014 r. do dnia doręczenia wezwania wraz z dokumentami źródłowymi w postaci wyciągów z rachunków bankowych lub w przypadku ich braku z dokumentami potwierdzającymi wypłatę dochodów "do ręki". Pomimo wezwania wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia oświadczeń zarówno, co do posiadanego majątku, w zakreślonym wezwaniem okresie przez niego i jego konkubinę, jak i nie przedstawił także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Zaznaczyć przy tym należy, że oświadczenie wnioskodawcy dotyczące posiadanego majątku przez niego, wnioskodawca złożył wyłącznie za okres od 1.01.2014 r. do końca lutego 2015 r., zaś w odniesieniu do konkubiny oświadczył wyłącznie, że konkubina jest właścicielką domu o wartości 900.000 zł, zaś córka nie posiada składników majątkowych powyżej kwoty 5.000 zł. Powyższego oświadczenia nie sposób uznać za pełne i wyczerpujące na pytanie w zakresie stanu majątkowego wnioskodawcy i jego konkubiny oraz córki w okresie trzyletnim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że oświadczenie dotyczące posiadanego majątku przez konkubinę i córkę odnosi się bowiem do aktualnej sytuacji tych osób, potwierdza dane zawarte w formularzu wniosku PPF, które rozpoznającemu wniosek były wiadome. Złożone w ten sposób wyjaśnienie budzi wątpliwości, co do jego wiarygodności, z uwagi na unikanie odpowiedzi na konkretnie postawione pytanie. W tej sytuacji, referendarz sądowy, nie mógł ocenić czy wnioskodawca, konkubina i jego córka w podanym okresie posiadali jakiekolwiek inne składniki majątkowe poza tymi, których skarżący się wyzbył i jak nimi rozporządzali. Dodatkowo stwierdzić należy, że w przypadku gdy konkubina odmówiła współpracy z wnioskodawca, nie przedstawiając wyciągów bankowych, tym samym swoją postawą naraziła wnioskodawcę na negatywne konsekwencje w postaci odmowy przyznania prawa pomocy, bowiem brak danych w tym zakresie wpływa negatywnie na ocenę wniosku. Oczywistym jest bowiem, że tylko w sytuacji, gdy strona postępowania nie może uzyskać pomocy od osób mu najbliższych, uzasadnione jest finansowanie tych kosztów z budżetu Państwa. Nieprzedstawienie zaś przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych zarówno swoich jak i konkubiny uniemożliwiło ustalenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Przyjąć bowiem należało, że wnioskodawca i jego konkubina uniemożliwili weryfikację złożonego oświadczenia o braku zasobów pieniężnych. Odnosząc się do kwestii braku możliwości otrzymania przez wnioskodawcę wyciągów bankowych w terminie wskazanym w wezwaniu, stwierdzić należy, że wnioskodawca o konieczności przedłożenia tych dokumentów wiedział już z wezwania z dnia 1.09.2016 r. skierowanego do niego w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 611/16. Tym samym przyjąć należy, że miał czas na zgromadzenie niezbędnych materiałów źródłowych także do tej sprawy.

Natomiast powołanie się przez skarżącego na brak możliwości finansowania przez konkubinę utrzymania wnioskodawcy w zakresie szerszym, niż wynika to zasad współżycia społecznego jest nietrafione. Pokreślić bowiem należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 870/12). Ustanowione w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), prawo do sądu nie ma natomiast charakteru absolutnego. Jego realizacja jest zależna od wymogów proceduralnych, przewidzianych przepisami, w tym mającymi za zadanie ułatwienia skorzystania z tego prawa pod względem finansowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, która nie przedstawia pełnych (a także żądanych) wyjaśnień i dowodów musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z bierności. Sąd jest wówczas zmuszony do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przedłożony przez stronę, który może okazać się niewystarczający dla wykazania istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 109/13, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko takie podziela również Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który w wyroku z dnia 16 października 2012r. w sprawie Piętka przeciwko Polsce (skarga nr 34216/07) wskazał, iż od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się dołożenia staranności i współpracy z sądem. W szczególności, kiedy prowadzone postępowanie o zwolnienie od kosztów dotyczy przedstawienia sądowi, w zakreślonym terminie, dowodów dotyczących sytuacji finansowej strony, niezłożenie wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie oznacza brak podstaw do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.

Niezależnie od powyższego, w ocenie referendarza sądowego, analiza przedłożonych wybiórczo przez wnioskodawcę dokumentów nie daje podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przezeń kosztów sądowych spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do jego sytuacji bytowej, jak tego wymaga art. 246 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. Innymi słowy sytuacja finansowa rodziny skarżącego w świetle przedstawionych oświadczeń nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwiała poniesienie wskazanych kosztów.

Stwierdzić bowiem należy, że skarżący oraz prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe konkubina oraz córka dysponują stałym dochodem w łącznej wysokości "[...]" uzyskiwanym przez konkubinę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto mają zapewnione warunki mieszkaniowe, nie wykazują przy tym żadnych problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań i należności, a także nie korzystają z instytucjonalnej pomocy społecznej. Zauważyć przy tym należy, że z oświadczeń wnioskodawcy wynika, że status majątkowy jego i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe jest znacząco lepszy niż ogółu społeczeństwa. Konkluzja taka wynika ze złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń.

Wnioskodawca bowiem wyjaśnił, że konkubina i córka zamieszkują w "[...]", w domu którego właścicielką jest konkubina skarżącego, i w którym zamieszkuje również skarżący. Dodatkowo wnioskodawca wynajmuje nieruchomość na "[...]". Całe zaś koszty utrzymania wnioskodawcy i córki ponosi konkubina, która poza niezbędnymi wydatkami na utrzymanie również opłaciła składkę na polisę na życie wnioskodawcy w wysokości "[...]" za rok 2016 r. Powyższe oświadczenie, zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza obiektywnie stanowi o możliwości poniesienia przez skarżącego również kosztów postępowania sądowego, wbrew temu co twierdzi i podnosi skarżący. Fakt bowiem, że wnioskodawca wynajmuje nieruchomość na "[...]’, pomimo, że jak twierdzi nie uzyskuje dochodów poza dochodem z umowy zlecenia w kwocie "[...]", a jednocześnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną mieszkającą w Polsce, świadczy niewątpliwie o ponadprzeciętnej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego konkubiny. Trudno bowiem uznać za osobę wymagającą pomocy państwa w zakresie opłacenia za nią kosztów sądowych, która jednocześnie prowadzi gospodarstwo domowe w naszym kraju, oraz wynajmuje nieruchomość za granicą. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn i powodów wynajmowania nieruchomości na "[...]". Oceny tej nie zmienia oświadczenie wnioskodawcy, że nie reguluje zobowiązań z tytułu umowy najmu, którego, co należy zauważyć również w żaden sposób nie uprawdopodobnił.

Ponadto o wyjątkowo dobrej sytuacji materialnej wnioskodawcy świadczy okoliczność posiadania polisy na życie, z tytułu której składkę za rok 2016 r. w wysokości "[...]" opłaciła konkubina. Referendarz sądowy rozpoznający wniosek skarżącego nie neguje prawa wnioskodawcy do zapewnienia małoletniej córce środków utrzymania na wypadek swojej śmierci, przy czym nie może to odbywać się kosztem innych obywateli i ich dzieci. Przenosząc bowiem ciężar poniesienia kosztów sądowych na budżet państwa wnioskodawca oczekuje, że inni obywatele będą ponosić za niego koszty jego postępowań sądowych, zaś sam czy też z pomocą osób wspólnie z nim zamieszkujących zabezpiecza przyszłość swojemu dziecku. Takie działanie skarżącego zaprzecza konstytucyjnej zasadzie powszechności i równości ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. W związku z powyższym nie można przyjąć, że posiadanie polisy na życie i ochrona interesów jego najbliższych stanowi uzasadniony powód do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Ustosunkowując się przy tym do argumentacji wnioskodawcy usprawiedliwiającego poniesienie tego kosztu, ochroną praw dziecka, na wypadek jego śmierci referendarz sądowy ponownie stwierdza, że zapewnienie ochrony jego najbliższych nie może odbywać się kosztem innych współobywateli i ich najbliższych w tym dzieci. Zauważyć przy tym należy, że wnioskodawca został zobowiązany również do przedstawienia wyjaśnień dotyczących posiadania polis przez osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe oraz do określenia wysokości zgromadzonych na nich środków. Do tych kwestii wnioskodawca w żaden sposób się nie ustosunkował.

Dodatkowo o szczególnie korzystniej sytuacji materialnej wnioskodawcy świadczy okoliczność, że w okresie od 01.01.2014 r. do 28.02.2015 r. z tytułu sprzedaży majątku uzyskał kwotę "[...]". Nie sposób bowiem uznać, że osoba która dysponowała dochodem w ww. wysokości i to w toku postępowania kontrolnego, spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. Tłumaczenie wnioskodawcy, że w tym okresie nie przewidywał możliwości przeniesienia sporu na poziom postępowania sądowego i w związku z tym nie zabezpieczył środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania nie może stanowić uzasadnionej podstawy do zwolnienia go od kosztów sądowych. Odnosząc się do stwierdzeń wnioskodawcy należy pokreślić, że zapobiegliwości i przezorności w zakresie zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów, także sądowych (postanowienie z dnia 9.07.2008 r., sygn. akt I FZ 265/08, LEX nr 494324). Tym samym należy stwierdzić, że wnioskodawca już w okresie gdy organ kontroli skarbowej (data doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego –"[...]") prowadził postępowanie winien zabezpieczyć środki na opłacenie ewentualnych kosztów sadowych. Fakt sprzedaży majątku i przeznaczenie środków uzyskanych ze zbycia majątku na spłatę zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek nie może obecnie stanowić uzasadnionej podstawy do przyznania mu prawa pomocy. Wyjaśnić przy tym należy, iż okoliczność w jaki sposób strona rozporządza swoim majątkiem już w toku prowadzenia postępowania podatkowego jest istotna dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, już na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. Okoliczność tę dostrzegł i podkreślił m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9.03.2016 r. sygn. akt I GZ 86/16 gdzie stwierdził "Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wiedząc, że w grudniu 2014 r. zostały wszczęte przez Naczelnika Urzędu Celnego "[...]" postępowania podatkowe w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego powstałego w podatku akcyzowym, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym olejów smarowych, winien był się liczyć z koniecznością gromadzenia środków na ewentualne przyszłe spory sądowe" (publ.: CBOSA). W konsekwencji prawo pomocy nie przysługuje takiej osobie, która wprawdzie dysponowała środkami na pokrycie kosztów sądowych, lecz się ich wyzbyła, m.in. rozdysponowując je na inne cele (por. postanowienie z dnia 28.07.2008 r., sygn. akt I FZ 304/08, LEX nr 494243), w tym przypadku na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych. Dodać przy tym należy, że strona nie może przedkładać cywilnoprawnych (prywatnych) zobowiązań nad te związane z postępowaniem sądowym, które stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej, wobec czego inne wydatki nie mogą być w stosunku do nich traktowane priorytetowo (postanowienie z dnia 27.11.2008 r., sygn. akt II FZ 512/08, LEX nr 530038).

Wątpliwości związane z sytuacją majątkową strony wyłaniają się ponadto na tle podanej przez nią kwestii wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru. Zważywszy bowiem na wartość przedmiotu zaskarżenia ( 4.512.082 zł), stan skomplikowania sprawy, a także obszerność zgromadzonego w niej materiału dowodowego, niewiarygodne wydaje się oświadczenie co do tego, że pełnomocnik zgodził się prowadzić sprawę i wpłatę wynagrodzenia po zakończeniu sprawy i to pod warunkiem, że sprawa zakończy się wynikiem pozytywnym dla wnioskodawcy w postaci uchylenia decyzji. Wątpliwości te potwierdza także fakt, że ten sam pełnomocnik prowadzi sprawę o sygn. akt I SA/Ol 611/16, o wartości przedmiotu zaskarżenia 3.578.747,00 zł, gdzie także skarżący oświadczył, że pełnomocnik nie otrzymał jeszcze wynagrodzenia. Zauważyć należy, że wnioskodawca został zobowiązany do przedstawienia dokumentów źródłowych potwierdzających złożone oświadczenie, czego jednak nie wykonał tym samym, w ocenie referendarza sądowego, tylko potwierdził zasadność związanych z tym oświadczeniem wątpliwości.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nawet uwzględniając wysokość wpisu sądowego – 45.121zł, jak i fakt, iż wnioskodawca jest zobowiązany opłacić koszty sądowe w drugiej sprawie zawisłej przed tut. Sądem – gdzie wpis od skargi wynosi - 38.025 zł, nie sposób było przyznać wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim z uwagi na wątpliwości, co do wiarygodności złożonych oświadczeń przez skarżącego, tym samym na brak możliwości ustalenia rzeczywistej i faktycznej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. Przy czym stwierdzić należy, że przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia świadczą raczej o ponad przeciętnych możliwościach finansowych strony i jego najbliższych, a tym samym stanowią o możliwości opłacenia przez wnioskodawcę kosztów sądowym w zainicjowanym przez niego postępowaniu sądowym i to bez uszczerbku utrzymania dla niego i jego najbliższych.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.