Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1580/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. kwotę [...]zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 września 2017 r. znak: [...] nr [...] na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) dalej k.p.a.;

- art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) dalej: pr. bud.,

w związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącego - M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 5 grudnia 2016r. nr [...] znak: [...] którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie dot.: wybudowanej na terenie utwardzonym zadaszonej wiaty o konstrukcji stalowej przeznaczonej do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowanej w sąsiedztwie głównego wejścia do wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...] - umorzył postępowanie odwoławcze.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W związku z ustaleniami dokonanymi podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 12.02.2016 r. PINB w C. za pismem z dnia 07.07.2016 r. znak: [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie dot. wybudowanej na terenie utwardzonym zadaszonej wiaty o konstrukcji stalowej przeznaczonej do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowanej w sąsiedztwie głównego wejścia do wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. oznaczonej nr [...].

W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach znak: PINB-ADM [...] PINB w C. powołując art. 105 § 1 k.p.a. w dniu 05.12.2016 r. wydał decyzję nr [...] znak: PINB-ADM [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 09.12.2016 r., natomiast odwołanie w przedmiotowej sprawie zostało nadane w placówce pocztowej w K. w dniu 18.12.2016 r.

W świetle powyższego odwołanie zostało wniesione w terminie o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Przekazując w/w odwołanie PINB w C. wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Mając na względzie powyższe tutejszy organ pismem z dnia 17.08.2017r. znak: [...] wezwał skarżącego o wykazanie interesu prawnego uzasadniającego uznanie skarżącego za stronę w postępowaniu dotyczącym zadaszonej wiaty o konstrukcji stalowej przeznaczonej do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowanej w sąsiedztwie głównego wejścia do wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 29.08.2017r. w oparciu o treść ksiąg wieczystych nr [...] oraz nr [...] [...] powołał się na przysługujące mu prawo współwłasności do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz związany z nim udział w nieruchomości wspólnej obejmującej działkę nr [...] przy Al. [...] w C..

Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz treści księgi wieczystej nr [...] w budynku o 4 kondygnacjach nadziemnych przy Al. [...] w C. znajduje się 10 lokali mieszkalnych, w tym wyodrębniono 5 lokali mieszkalnych, dla których założone są odrębne księgi wieczyste. Natomiast z treści księgi wieczystej nr [...] [...] wynika, że skarżący jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym przy Al. [...] zlokalizowanego na 3 kondygnacji. Spółdzielnia Mieszkaniowa w świetle art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2013 r. poz. 1222 ze zm..) sprawuje zarząd nad budynkiem mieszkalnym przy Al. [...] w C.. Tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w tym obiekcie, także stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie.

W/w właściciele mieliby prawo do samodzielnego występowania w przedmiotowej sprawie wyłącznie w przypadku wykazania indywidualnego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu np. w przypadku gdyby nakazane do wykonania w trakcie postępowania czynności ingerowały bezpośrednio w lokal mieszkalny stanowiący ich odrębną własność. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą, gdyż przedmiotem postępowania jest wybudowana na terenie utwardzonym zadaszona wiata o konstrukcji stalowej przeznaczonej do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowana w sąsiedztwie głównego wejścia do wielorodzinnego budynku przy Al. [...] w C., a więc na nieruchomości wspólnej poza lokalem będącym współwłasnością skarżącego.

Organ wskazał, iż dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach wskazuje, że obiekt będący przedmiotem postępowania tj. zadaszona wiata o konstrukcji stalowej przeznaczona do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych zlokalizowana jest przy ścianie budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...], na której znajdują się otwory okienne. Konieczna stała się więc ocena czy powyższa lokalizacja wiaty śmietnikowej powoduje immisje w lokalu nr [...] będącym własnością skarżącego i K. B. zlokalizowanym w budynku mieszkalnym nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C.. Wobec powyższego pismem z dnia 05.09.2017r. znak: [...], MWINB w K. wezwał Spółdzielnia Mieszkaniowa do przekazania informacji, które z lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...] posiadają otwory okienne w ścianie przy której zrealizowana została wiata służąca do czasowego gromadzenia odpadów stałych.

Jednocześnie odrębnym pismem z dnia 05.09.2017 r. znak: [...], MWINB w K. wskazując na konieczność określenia czy lokalizacja wiaty śmietnikowej powoduje immisje w lokalu nr [...] budynku mieszkalnym nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C., wezwał skarżącego o przekazanie informacji czy lokal nr [...] zlokalizowany w budynku mieszkalnym nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. posiada otwory okienne w ścianie przy której zlokalizowana jest zadaszona wiata o konstrukcji stalowej przeznaczona do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowana w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...].

W piśmie z dnia 12.09.2017r. znak: [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że żaden lokal mieszkalny nie posiada otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego przy Al. [...] w C., przy której zrealizowana, została wiata służąca do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Jednocześnie wyjaśniła, że na ścianie budynku przy której zlokalizowana jest wiata znajdują się okna klatki schodowej.

Skarżący w piśmie z dnia 15.09.2017r. podniósł m.in. że okna jego mieszkania nie znajdują się na ścianie budynku do której dobudowana jest wiata jednak na ścianie tej znajduje się główne wejście do budynku i okna na korytarzach. Skarżący podniósł, iż ma pełne prawo do korzystania z klatki schodowej i korytarzy których okna wychodzą na stronę śmietnika i które narażone są na emisje odorów powodowane przez śmietnik. Podkreślił, że ze śmietnika korzysta także sklep mięsny znajdujący się na parterze budynku. Uciążliwości związane z taką lokalizacją śmietnika są związane nie tylko z nieprzyjemnymi zapachami lecz również z rozprzestrzenianiem się robactwa, które zawsze legnie się w śmietnikach. Zbyt bliska lokalizacja śmietnika (...) zawsze powoduje przedostawanie się robactwa do lokali mieszkalnych i nie ma tu znaczenia do której ściany budynku doklejony jest śmietnik gdyż robactwo rozprzestrzenia się po całym budynku.

Zdaniem organu, w świetle powyższego skarżący nie ma indywidualnego interesu prawnego, gdyż taki interes prawny posiada cała wspólnota budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C., reprezentowana przez Spółdzielnia Mieszkaniowa. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby wykonane roboty budowlane miały wpływ na lokal skarżącego. Natomiast spory w przedmiocie miejsca gromadzenia odpadów stałych pomiędzy współwłaścicielem jednego z lokali mieszkalnych a Wspólnotą Mieszkaniową reprezentowaną przez Spółdzielnia Mieszkaniowa nie należą do spraw administracyjnych. Zainteresowany może dochodzić swoich praw na drodze cywilno-prawnej.

Także sam fakt udziału skarżącego w postępowaniu prowadzonym przed PINB w C. nie stanowi podstawy do uznania go za stronę postępowania.

W ocenie organu w związku z powyższym skarżący nie posiada indywidualnego interesu prawnego, który uzasadniałby jego udział w charakterze strony w postępowaniu w w/w sprawie.

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 w/w ustawy organ odwoławczy zobligowany jest umorzyć postępowanie odwoławcze.

Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego. Wobec powyższego nie mogą być również rozpoznane zarzuty merytoryczne zawarte w odwołaniu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący M. B..

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 28 k.p.a w związku z art. 140 K.C. poprzez uznanie, że współwłaściciel nieruchomości gruntowej, na terenie której powstało urządzeni budowlane nie posiada przymiotu strony postępowania;

- art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. poprzez odmówienie skarżącemu statusu strony w prowadzonym postępowaniu mimo, że organ posiadał pełną wiedzę, że jest on współwłaścicielem lokalu mieszkania nr [...] w budynku nr [...] położonym przy Al. [...] w C. wraz z przynależną częścią działki na której znajduje się budynek i śmietnik.

Skarżący zwrócił uwagę, że PINB w C. uznał go wcześniej za stronę o czym wyraźnie napisał w decyzji nr [...] z dnia 5.12.2016r. WINB w K. w absurdalny sposób zaprzecza również uciążliwościom jakie niesie dla skarżącego niezgodna z przepisami lokalizacja śmietnika tuż przy głównym wejściu do budynku mieszkalnego.

- art. 12, 35 i 36 k.p.a., poprzez brak jakichkolwiek działań organu od momentu złożenia odwołania od decyzji PINB w C. nr [...] z dnia 5.12.2016. Odwołanie zostało złożone w dniu 18.12.2016 r., natomiast do dnia 16.08.2017 r. kiedy to złożył skarżący zażalenie na bezczynność [...] WINB organ nie podejmował żadnych czynności w celu rozpatrzenia odwołania. Działania podjęte przez WINB w K. po złożeniu skargi ograniczyły się wyłącznie do dwukrotnych prób podważania statusu strony pismami znak: [...] z dnia 5.09.2017 i znak: [...] z dnia 17.08.2017 r..

- art. 84 ustawy Prawo Budowlane poprzez tolerowanie sytuacji w której łamane są przepisy techniczno - budowlane jakie powinien spełniać budynek i związanie z nim urządzenia budowlane.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.

Skarżący wskazał, że odmawiając statusu strony w prowadzonej sprawie WINB w K. podważa elementarne prawa współwłaściciela mieszkania nr [...] i przynależnego mieszkaniu fragmentu działki nr ew. [...]. Prawo własności prywatnej jest jednym z najbardziej elementarnych praw gwarantowanych w Konstytucji i sytuacja gdy WINB w K. odmawia mu możliwości zabrania głosu i działania gdy czynione są szkody dla jego własności jest sytuacją absurdalną i niezgodną z prawem.

Skarżący podniósł, że blok nr [...] przy A. H. posiadał od 1961 r. (czyli od momentu wybudowania budynku) murowany, wolnostojący śmietnik oddalony kilka metrów od bloku na jego podwórzu.

Murowany śmietnik został rozebrany ok. 2010 r. przez jednego z lokatorów, który postawił w jego miejscu swój prywatny garaż.

Śmietnik został rozebrany bez wymaganych pozwoleń organów administracyjnych i bez zgody właścicieli mieszkań w budynku. Nowo posadowiony garaż podobnie został wybudowany bez pozwolenia lub zgłoszenia i tym samym rozbiórka starego budynku śmietnika i budowa nowego garażu stanowiła samowolę budowlaną.

Na początku 2015 r. wykonany został nowy kontener na pojemniki z odpadami. Nowa lokalizacja i forma śmietnika wpływa bardzo negatywnie na estetykę budynku, pogarsza znacznie warunki sanitarne oraz nie spełnia wymagań § 23.1 Dz.U. nr 75 poz. 690.

Śmietnik - wiata na odpady jest urządzeniem budowlanym związanym z budynkiem i ma zapewniać możliwość użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Nieodpowiednie usytuowanie śmietnika stanowi znaczną uciążliwość dla mieszkańców, zagraża bezpieczeństwu sanitarnemu i pogarsza estetykę budynku, jego otoczenia a zatem obniża jego wartość. Stąd konieczność zachowania przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od budynku podczas sytuowania śmietnika na działce. Organ nie zbadał przed wydaniem decyzji, czy zostały zachowane normy i przepisy dotyczące posadowienia nowego śmietnika względem budynku mieszkalnego.

Skarżący podniósł, że odory wydobywające się ze śmietnika powodują ciągły dyskomfort mieszkańców, a robactwo lęgnące się w śmietniku może swobodnie rozprzestrzeniać się po budynku z powodu złej lokalizacji śmietnika.

W ocenie skarżącego organ nie wyjaśniając powyższych kwestii naruszył art. 7, 8 i 77 oraz 80 k.p.a. bowiem nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Ponadto nie wyjaśniając powyższych kwestii w decyzji naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie odniósł się do norm i przepisów technicznych oraz wymagań sanitarnych jakie powinny spełniać powyższe instalacje i urządzenia budowlane.

Skarżący zarzucił, że WINB w K. zaczął kwestionować jego status strony po 8 miesiącach bezczynności i bezpośrednio po złożenie skargi na tą bezczynność. W powyższych okolicznościach uważa on, że próby podważania jego statusu strony wezwaniami znak [...] z dnia 17.08.2017 i 05.09.2017 oraz wydanie decyzji nr [...] są próbą tuszowania-własnych błędów i uniknięcia konsekwencji związanych z rażącym zaniedbaniem.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji nr [...] oraz decyzji organu pierwszej instancji nr [...] i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016.1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umarzająca postepowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 5 grudnia 2016 r.

Stosownie do art. 138 § 1 kodeksu postepowania administracyjnego (Dz.U. 2017.1257 zwany dalej k.p.a.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Zastosowana przez organ II instancji podstawa prawna kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia skutkuje koniecznością rozważenia zagadnienia uruchomienia postępowania odwoławczego. Istotę administracyjnego toku instancji stanowi przejście sprawy administracyjnej z jednej instancji do drugiej z inicjatywy strony dla realizacji zespołu celów, przy czym najistotniejszym spośród nich jest ochrona interesu indywidualnego (por. J. Zimmermann, Administracyjny tok instancji, K. 1986, s. 13-14). Środkiem prawnym uruchamiającym tok instancji w polskiej procedurze administracyjnej jest odwołanie. Konstrukcja prawna odwołania oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest przez prawnie skuteczną (dokonaną z zachowaniem wymogów formalnych i w przepisanym prawem terminie) czynność procesową legitymowanego podmiotu, tj. strony czy też uczestnika na prawach strony (art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."). Tok instancji nie może być więc uruchomiony z urzędu, lecz wyłącznie z inicjatywy podmiotu stojącego poza ramami organizacyjnymi administracji (por. A. Golęba, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, W. 2015, s. 383). Bez wniesionego skutecznie odwołania kompetencja jurysdykcyjna organu odwoławczego ma charakter niejako potencjalny, nie ulega aktualizacji. Organ odwoławczy nie może wtedy orzekać merytorycznie w sprawie administracyjnej, a gdyby to uczynił – jego decyzja byłaby obarczona kwalifikowaną wadą.

Proceduralną konsekwencją powyższego jest usankcjonowana normatywnie konieczność wyróżnienia w postępowaniu przed organem odwoławczym trzech faz: fazy wstępnej, fazy rozpoznawczej i fazy orzeczniczej. "W fazie wstępnej organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W razie pozytywnego wyniku czynności fazy wstępnej organ nie wydaje żadnego aktu. Wówczas rozpoczyna się kolejna faza postępowania odwoławczego, w ramach której organ podejmuje czynności w celu rozpoznania sprawy. Natomiast jeśli organ stwierdzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do jego wniesienia, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie, które kończy nie tylko fazę wstępną, lecz także jednocześnie ostatecznie całe postępowanie odwoławcze" (A. Golęba, w: H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. 2015, s. 921-922). Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub przyczyn podmiotowych, przy czym do tych drugich należy brak legitymacji procesowej i w konsekwencji odwoławczej podmiotu, który odwołanie wniósł. Brak legitymacji odwoławczej odznacza się tu jednak pewną specyfiką, bowiem jego weryfikacja może wymagać określonych czynności wyjaśniających – w konsekwencji zwykło się przyjmować, że wypowiedź organu w tej mierze, poza przypadkami oczywistymi, nie powinna przyjmować formy postanowienia z art. 134 k.p.a., lecz formę decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. A. Golęba, tamże, s. 924-925 i 942). Tak czy inaczej kwestia legitymacji odwoławczej musi być zawczasu wyjaśniona, a jej rozstrzygnięcie warunkuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i wydania przezeń decyzji merytorycznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że umorzenie postępowania odwoławczego jest uzasadnione wówczas, gdy w jego toku zostanie ustalone, iż wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony postępowania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK [...], Lex Omega nr 2033925; z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK [...], Lex Omega nr 1675970; z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK [...], Lex Omega nr 1664465).

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. z uwagi na stwierdzenie przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że wnoszący odwołanie M. B. - nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie wybudowania na terenie utwardzonym zadaszonej wiaty o konstrukcji stalowej przeznaczonej do przechowywania pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowanej w sąsiedztwie głównego wejścia do wielorodzinnego budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy Al. [...] w miejscowości C. na działce oznaczonej nr [...].

W celu dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami prawa konieczne jest przeanalizowanie, czy słusznie uznano skarżącego za osobę nie będącą stroną w sprawie.

O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Ol [...], Lex Omega nr 1930064).

Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne mogą stanowić nie o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK [...], Lex Omega nr 1675439).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że skarżący nie ma legitymacji procesowej i w konsekwencji, odwoławczej, wobec czego wniesione przez niego odwołanie nie mogło uruchomić administracyjnego toku instancji.

Na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2013.1222) zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli odrębnych lokali, w tym również nie będących członkami spółdzielni – co do zasady legitymację ma spółdzielnia mieszkaniowa, nie zaś poszczególni właściciela lokali. Nie mniej w wyjątkowych przypadkach właściciel lokalu może samodzielnie, niezależnie od spółdzielni mieszkaniowej, występować jako strona postępowania. Takie odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym jak wspólnoty mieszkaniowe czy spółdzielnie możliwe jest wtedy, gdy właściciel lokalu wykaże swój indywidualny interes prawny, odrębny od interesu spółdzielni mieszkaniowej.

W niniejszym postępowaniu miało to miejsce. Skarżący wskazał na elementy pozwalające na stwierdzenie, że realizacja inwestycji może naruszyć warunki korzystania z jego lokalu mieszkalnego, chronione przez przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 140 kc. Skarżący jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym przy al. [...] w C.. W ścianie budynku, przy którym zlokalizowana została sporna wiata, znajduje się nie tylko wejście do budynku, ale i okna klatki schodowej. Skarżący w piśmie z dnia 15.09.2017 r. podniósł, iż ma prawo do korzystania z klatki schodowej i korytarzy których okna wychodzą na stronę śmietnika i które narażone są na emisje odorów powodowane przez śmietnik. Podkreślił, że ze śmietnika korzysta także sklep mięsny znajdujący się na parterze budynku. Uciążliwości związane z taką lokalizacją śmietnika są więc związane nie tylko z nieprzyjemnymi zapachami, lecz również z rozprzestrzenianiem się robactwa. Niewątpliwie dodatkowym argumentem przemawiającym za istnieniem indywidualnego interesu prawnego skarżącego, jako współwłaściciela lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w przedmiotowym budynku, jest nadto bezsporna okoliczność, że inwestorem robót związanych z wybudowaniem spornej wiaty jest Spółdzielnia Mieszkaniowa. Interesy tych podmiotów w postępowaniu toczącym się z urzędu przed organami nadzoru budowlanego są zatem odrębne i diametralnie rozbieżne.

Sąd wskazuje, że skoro postępowanie administracyjne ma w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, to zdaniem Sądu, wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę postępowania (por. wyrok NSA z 29 września 2010 r. II OSK [...] Lex 668544).

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 28 kpa, co w konsekwencji musiało doprowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a następnie rozpozna odwołanie wniesione przez M. B. od decyzji nr [...] PINB z dnia 5.12.2016 r. w C..

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyła się kwota [...]zł uiszczonego wpisu od skargi, kwota [...]zł kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota [...]zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.