Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 386/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 r. sprawy ze skargi M. S. i R. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2009r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz M. S. i R. Ł. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2009 roku Wójt Gminy K. w sprawie [...] jako organ pierwszej instancji wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zgodnie z wnioskiem złożonym przez inwestora D. E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.. Decyzją uzgodniono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali z częścią biurowo-socjalną rozbudowie istniejącej hali i budynku technicznego, budowie portierni, wartowni, zbiornika retencyjnego, wiaty na odpady, drogi dojazdowej oraz budynku biurowego na działkach o nr ewid. [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. G.. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji podał, że przedmiotowa inwestycja jest zaliczana do przedsięwzięć wymienionych w §3 ust. 1 pkt 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257. poz. 2573 ze zmianami). Organ I instancji dalej bardzo szczegółowo uzasadnił sentencję wydanej przez siebie decyzji. Podał że, zgodnie z powołanym przepisem w związku z art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor musi legitymować się ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie żart. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27.04.2001r. — Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2008 Nr 25. poz. 150 z późn. zm.) i art. 153 ust.l ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 Nr 199, poz. 1227 ze zm.) wystąpiono do Starosty P. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii, czy dla przedmiotowej inwestycji zachodzi konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2008r. wyraził opinię, że dla tej inwestycji powinno się nałożyć obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Starosta P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2008r. – również wyraził opinię , że dla tej inwestycji powinno się nałożyć obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym Wójt Gminy w postanowieniu sygn. [...] z dnia [...].11.2008 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu. Zgodnie z art. 48ust. 2 pkt 1 oraz art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 200Nr 199, poz. 1227 ze zm.), niniejsza decyzja została uzgodniona z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2009 a ze Starostą P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].09.2009 wydanym po uprzednim przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej przez Starostwo Powiatowe w P. w którym uczestniczyli zarówno przedstawiciele inwestora, jak i strony w osobach R. Ł., M. S. i K. Ł. oraz osoby zainteresowanej sprawą jak B. Ł.. W uzasadnieniu decyzji organu administracji I instancji zostały dokładnie przeanalizowane uwagi stron postępowania i wszystkie pisma złożone przez strony mające znaczenie dla sprawy a dotyczące przekroczenia norm hałasu.

Organ I instancji uzasadnił, że ustawa Prawo ochrony środowiska i art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 Nr 199, poz.1227 ze zm.) nakazuje wykonanie raportu o oddziaływaniu inwestycji inwestorowi, w związku z powyższym organ winien przyjąć, iż podane w tymże raporcie informacje są obiektywne i wiarygodne. Świadczy o tym również fakt, iż wykazane zostało przekroczenie norm hałasu i wskazano sposoby jego ograniczenia.

Organ I instancji odnosząc się do zarzutów stron o nieskuteczności dotychczas zamieszczonego ekranu podniósł, że wynika ona z faktu, że wykonywany był on kilka lat wstecz, a na dzień dzisiejszy ilość pojazdów obsługiwanych przez firmę jest większa co nasiliło emisję hałasu. Zatem nowy ekran o parametrach zaproponowanych w raporcie winien spełnić rolę ochronną. Proponowany ekran ma być ekranem pochłaniającym w związku z powyższym nie będzie zachodzić zjawisko odbicia i przeniesienia fali nad ekranem. Odnosząc się do zarzutu, że ekran jest za krótki i za niski organ wyjaśnił co następuje: pomiary przeprowadzono na wysokości l,8m i na wysokości 7m na zachodniej granicy działki inwestora. Wysokość ekranu 3,5 m w najniższym punkcie chroni całkowicie obserwatora nawet o wzroście wyższym niż przyjęty w założeniu do pomiarów l,8m. W najwyższym punkcie ekran ma wynosić 6 mna odcinku gdzie wysokość taką przewidziano ze względu na ochronę przed hałasem drugiej kondygnacji najbliżej sąsiadujących budynków mieszkalnych. Co do długości ekranu to przewidziano go wzdłuż posesji [...], [...] i [...] oraz na całej szerokości działki [...] częściowo zachodzi on na szerokość działki [...] i pokrywa się z budynkiem administracyjnym w rezultacie działka jest zasłonięta w 70%, pozostałe 30% stanowi 6m droga dojazdowa do budynku administracji od strony zaplecza. Strony podniosły również, że raport wykazuje konieczność posiadania "odpowiednich" okien o izolacyjności Rw25 dB, by zapewnić komfort w pomieszczeniach przy ograniczeniu hałasu do wartości wyznaczonych ustawą przy założeniu, że wartości nie są przekraczane już na granicy działki. Według ogólnie dostępnej wiedzy organ ustalił, że standardowe okna obecne w sprzedaży mają izolacyjność od 28-30 dB. Izolacyjności Rw=25 dB, którą to wartość przyjęto przy sporządzaniu raportu, jest więc wartością zaniżoną biorącą pod u w agę to. że w budynkach mogą być stare okna, źle osadzone o słabszej niż standardowa izolacyjności. Strony składające uwagi zaznaczyły, że po rozbudowie zakładu przepustowość jego wyrośnie więcej niż 34% w stosunku do stanu obecnego twierdząc, że zaniżono ilość obecnie wjeżdżających i wyjeżdżających samochodów. Z raportu i wyjaśnień złożonych przez przedstawiciela inwestora wynika, że informacje dotyczące wjazdów i wyjazdów samochodów na teren zakładu są rejestrowane przez pracownika portierni i zostały one przyjęte jako podstawa do prowadzonych badań i do przewidywania wzrostu przepustowości zakładu po jego rozbudowie. Natomiast do określenia przepustowości przyjęto oprócz liczby wjeżdżających i wyjeżdżających samochodów ilość miejsc do rozładowywania samochodów i czasochłonność tego zajęcia (w oparciu o wielkość i ilość dostarczanych przesyłek). Należy też zwrócić uwagę na fakt, że wzrost przepustowości wynikający z rozbudowy zakładu wpłynie korzystnie na zwiększenie płynności ruchu pojazdów.

W rezultacie pozwoli to zlikwidować sytuacje, w których samochody czekają na możliwość wjazdu na teren zakładu przed posesjami na ul. K. i ograniczyć hałas powstający przy biernej pracy silnika. Hałas powstający przy biernej pracy silnika jest źródłem ruchomym emisji i w wyniku zwiększonej przepustowości zakładu prędzej zostanie przeniesiony na jego teren oddzielony od posesji ekranem dźwiękochłonnym. Z przewidywanych w raporcie źródeł emisji do powietrza (emisja spalin z samochodów i maszyn budowlanych) nie przewiduje się przekroczeń norm nałożonych ustawą, Odnosząc się do postulatu obniżenia podatku z tytułu spadku wartości nieruchomości organ I instancji poinformował, że niniejsze postępowanie nie rozstrzyga kwestii wartości nieruchomości i kwestii podatkowych. Ustosunkowując się kwestii wymiany okien, o których mowa w decyzji środowiskowej organ I instancji podniósł, że wcześniej nie wydano żadnej decyzji środowiskowej w niniejszej sprawie, a jedynie projekt takiej decyzji przedłożono do uzgodnienia właściwym organom i do wiadomości stronom postępowania. Wspomniany wcześniej projekt decyzji nie mówił o wymianie okien w mieszkaniach stron. Ponadto organ stwierdził, że jeśli w przyszłości pomiary hałasu wykażą przekroczenie norm zakład zostanie zobligowany do zastosowania rozwiązań niwelujących przekroczenia w emisji dźwięku. Odnosząc się do zarzutu stron dotyczącego zacienienia działki i ograniczenia widoku krajobrazu przez ekran dźwiękochłonny organ I instancji poinformował, że w tej sytuacji proponowane jest zastosowanie w części ekranu elementów przeźroczystych, niemniej jednak i to wydaje się nie satysfakcjonować stron prawdopodobnie w obawie przed gorszym tłumieniem hałasu. Organ zaznaczył, że wszystkie elementy ekranu, które będą zastosowane w budowie będą posiadały aprobatę techniczna Instytutu Badawczego Dróg i Mostów (ul. J. [...], [...] W.). Odnośnie wadliwej klasyfikacji dróg i związanych z tym parametrów dotyczących emisji hałasu organ I instancji poinformował, że droga którą ma wybudować firma D. na terenie zakładu została sklasyfikowana jako droga wewnętrzna (zakładowa). Dla dróg wewnętrznych w zakresie emisji hałasu dopuszczalne normy są znacznie niższe niż dla dróg publicznych. Dla mającego powstać ekranu wyznaczono parametry, jak dla drogi wewnętrznej i przyjęto znacznie wyższą wysokość ekranu niż przewidują przepisy w celu ochrony drugiej kondygnacji budynku o czym już wspomniano wcześniej. Przyjęte rozwiązania zabezpieczenia przed hałasem będą zatem całkowicie wystarczające po przekwalifikowaniu drogi na drogę publiczną, na której dopuszczalne normy hałasu są znacznie wyższe. Droga ta stanie się drogą publiczną po przejęciu jej przez Gminę K. jako części mającej w przyszłości przebiegać przez nią obwodnicy G.. Odpowiadając na zarzut ignorowania i nie uwzględniania wnoszonych przez Strony w trakcie postępowania uwag, organ I instancji uzasadnił, że od momentu wszczęcia postępowania strony informowane były o wszystkich etapach postępowania przez wysyłanie zawiadomień i wszelkich uzgodnień czy zapytań kierowanych do organów administracyjnych (przez przesyłanie ich do wiadomości strony) świadczy też o tym czynny udział stron w postępowaniu przez składanie uwag na rożnych etapach toczącego się postępowania. Składane uwagi brane były pod uwagę i uwzględniane w miarę swej zasadności np. zwrócenie przez strony postępowania uwagi na kwestię liczenia przepustowości zakładu D. spowodowało wystąpienie do przedstawicieli zakładu o złożenie wyjaśnień. Ponadto [...] marca 2009 r. odbyło się spotkanie Przedstawicieli firmy D. E. (P.) z Panami R. Ł. i B. Ł. oraz Wójtem Gminy K. w roli mediatora. Spotkanie było próbą pogodzenia interesów obu stron przedmiotowej sprawy i uzyskania wspólnego kompromisu.

Z dokumentów załączonych do materiału dowodowego sprawy wynika, że firma D. rozważała nawet możliwość odkupienia działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] w G.. Przedstawiciele Starostwa P., również chcąc doprowadzić do konfrontacji stron i ustanowienia kompromisu przeprowadzili rozprawę administracyjną, na której każda ze stron przedstawiła swoje stanowisko. Przedstawiona w raporcie planowana gospodarka odpadami pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami nie zmieni się w stosunku do prowadzonej obecnie. Gospodarka ściekami komunalnymi i deszczowymi, przeprowadzona przez podłączenie się do gminnej kanalizacji komunalnej oraz podczyszczenie deszczówki i odprowadzanie jej do zbiornika retencyjnego z którego w razie potrzeby nadmiar wody wyprowadzony zostanie do rowu melioracyjnego zgodnie z uzgodnieniami zawartymi z P. Związkiem Spółek Wodnych i pozwoleniem wodnoprawnym, które inwestor winien uzyskać przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę jest prawidłowa. Ze względu na lokalizację przedmiotowej inwestycji nie wystąpi problem transgranicznego oddziaływania na środowisko. Spełnienie wymagań wskazanych w decyzji na etapie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia spowoduje, iż wszystkie uciążliwości inwestycji nie powinny przekroczyć norm przewidzianych w ustawach. Organ I instancji zaznaczył, że wykonanie zapisów decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nałożono na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej ,o której mowa w art. 56 ust.4 pkt.2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – prawa ochrony środowiska. Organ I instancji podkreślił, że lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi G. i części wsi K. -uchwała Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. (Dziennik Urzędowy Województwa P. Nr [...] z [...]r., poz....).

Wydając decyzję organ wziął pod uwagę dobro społeczne, w postaci dostępnych miejsc pracy dla mieszkańców gminy, w postaci zrealizowania i przekazania na rzecz gminy w przyszłości fragmentu drogi, mającej być obwodnicą dla G. do drogi [...], co docelowo zmniejszy hałas na ul. K. prowadzącej przez centrum G.. Organ I instancji zwrócił również uwagę na zgodne współdziałanie inwestora podczas toku postępowania prowadzącego do wydania decyzji i jego wolę możliwie dobrego zabezpieczenia przed hałasem użytkowników zabudowy mieszkaniowej sąsiadującej z terenem zakładu. Uwzględnił, także wszystkie informacje stron aktywnie uczestniczących w postępowaniu i zaangażowanych w sprawę.

Od powyższej decyzji Wójta Gminy K. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.( zwane dalej SKO lub Kolegium) jako organu administracji II instancji złożyli K. S. oraz M. S., oraz R. Ł. reprezentowani przez adw. M. Sz..

W treści odwołania podnieśli, iż zaskarżona decyzja oparta jest o nieprawdziwe dane podane przez inwestora a dotyczące wpływu inwestycji na środowisko - chociażby hałas. Ponadto ich zdaniem istniejący ekran akustyczny zacienia działkę skarżących a proponowane przez inwestora rozwiązanie polegające na wkomponowaniu w ekran modułów przeziernych jest niewystarczające. Pismem z dnia [...].10.2009 r.. M. S. uzupełnił swoje odwołanie podnosząc, iż zaskarżona decyzja narusza:

- art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie jako podstawy tej decyzji raportu o oddziaływaniu na środowisko opracowanego na zlecenie inwestora – D. E. sp. z o.o., pomimo że powołany raport nie uwzględnia w swojej treści wszystkich koniecznych do przeanalizowania wariantów, mianowicie wariantu polegającego na niepodejmowaniu

przedsięwzięcia w aspekcie wszystkich parametrów środowiska, a przez to nie odpowiada wymaganiom określonym w przytoczonym przepisie ustawy Prawo ochrony środowiska,

- art. 52 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez przyjęcie jako podstawy tej decyzji raportu o oddziaływaniu na środowisko, pomimo że powołany raport nie przedstawia w swojej treści pomiarów oddziaływania poszczególnych parametrów na środowisko uwzględniających maksymalnie możliwe obciążenie eksploatacyjne planowanej inwestycji i zawiera jedynie pomiary uśrednione, co powoduje, że raport nie jest obiektywny i dopuszcza w praktyce, po zrealizowaniu przedsięwzięcia, większą eksploatację inwestycji, co spowoduje przekroczenie wskazanych w raporcie norm oddziaływania na środowisko,

- art. 52 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo ochrony środowiska - poprzez przyjęcie jako podstawy tej decyzji raportu o oddziaływaniu na środowisko, pomimo że powołany raport nie zawiera analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem,

- art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a mianowicie nie przeprowadzenie dowodu z niezależnej opinii biegłego na okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w tym na sąsiadujące domy mieszkalne i nieruchomość odwołującego,

- art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 8, 9 i 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. R. Ł., reprezentowany przez adw. M. S., podniósł, że organ podjął decyzję na podstawie niewiarygodnych informacji przekazanych przez inwestora. Ekran akustyczny, który już został postawiony nie spełnia swego zadania. Ponadto sąsiedztwo firmy D. uznać należy za uciążliwe, gdyż ruch pojazdów, włączający się o różnych porach alarm antywłamaniowy, zakłócają ciszę a planowany ekran akustyczny całkowicie zasłoni krajobraz i zacieni nieruchomość Skarżącego. W piśmie z dnia [...].10.2009 r..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.decyzją z dnia [...] marca 2010 roku [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. uzasadniając swoje stanowisko w następujący w następujący sposób.

. Zgodnie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 ww. ustawy, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 ww. ustawy, przepisy dotychczasowe.

Decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki:

1) dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej;

2) przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia.

5. Zgodnie z art. 56 ust. Ib ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm. - brzmienie sprzed 15 listopada 2008 r.), właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając:

1) uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3, jeżeli sporządzenie raportu nie jest wymagane;

3) wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, o którym mowa wart. 53.

6. Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.

Dz.U. 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm. - brzmienie sprzed 15 listopada 2008 r.),w postępowaniu

w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz

ocenia:

1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:

a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,

b) dobra materialne,

c) zabytki,

d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c,

e) dostępność do złóż kopalin;

2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko;

3) wymagany zakres monitoringu.

Rozpatrując całość sprawy i biorąc pod uwagę zarzuty Skarżących, Kolegium stwierdziło ,że organ I instancji starał się zapewnić zgodnie z art.53 ustawy Prawo ochrony środowiska, udział społeczeństwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Ponieważ w stosunku do niniejszego przedsięwzięcia należało przedstawić raport oddziaływania na środowisko, dlatego organ I instancji mógł określić według wskazań raportu krąg podmiotów, na które oddziaływać będzie przedsięwzięcie.

Zgodnie z art.56 ust. l ustawy - Prawo ochrony środowiska, organ I instancji mógł uzależnić sposób rozstrzygnięcia sprawy od kwestii zgodności lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie planowana inwestycja zgodna jest z przeznaczeniem terenu zapisanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że zgodnie z przepisem art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227), że od dnia 15.11.2008 r. postanowienia opiniujące i uzgadniające nie są zaskarżalne. Tym samym każda strona postępowania mogła wnieść zarzuty co do treści tych opinii i uzgodnień tylko w odwołaniu od decyzji środowiskowej.

Zgoda na realizację inwestycji została oparta na wynikach postępowania w sprawie

oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art.46 ust.3, art.47oraz art.48 ust. l, art.55 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Analiza sporządzona zgodnie z art. 47 ww. ustawy może być częścią uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, lub samodzielnym dokumentem znajdującym się w aktach sprawy.

Wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia szkodliwego zostało oparte na konstrukcji uznania administracyjnego. Zadaniem organu odwoławczego było zatem także sprawdzenie, czy organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji składa się nie tylko z opisu przebiegu postępowania, ale także z merytorycznej oceny wniosku inwestora. Organ I instancji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi brać nie tylko pod uwagę elementy decyzji określone w art. 107 k.p.a.,ale także przepisy szczególne - np. art. 47i art. 56 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Organ odwoławczy po ponownym zbadaniu sprawy w całości, a nie tylko w granicach

wyznaczonych przez zarzuty odwoławcze, uznał że przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami a uzasadnienie decyzji zawiera elementy wynikające z przepisu art. 47 i art. 56 ust. 8 Prawa ochrony środowiska.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów Skarżących podniosło, iż to inwestor przedstawia raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W niniejszej sprawie raport ten uwzględnia wpływ inwestycji na klimat akustyczny i w celu zniwelowania negatywnego oddziaływania, co zostało uwzględnione przez organy uzgadniające, nałożono na inwestora obowiązek wykonania ekranu akustycznego. Jeżeli inwestor będzie realizował przedsięwzięcie niezgodnie z otrzymaną decyzja środowiskową to organy administracji są uprawnione do wszczęcie postępowania administracyjnego albo w celu przymuszenia inwestora do respektowania decyzji albo nałożenia kary albo cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności. Nie ma jednak żadnego przepisu prawa, który uprawniałby organy administracji do zakładania, że wnioskodawca kłamie w swoim wniosku w celu uzyskania korzystnej decyzji administracyjnej. W celu skontrolowania realizacji inwestycji organ I instancji nałożył obowiązek przedstawienia przez inwestora analizę porealizacyjną.

Zdaniem SKO planowana inwestycja, przy zachowaniu zastrzeżeń zawartych w decyzji, jest możliwa do realizacji i nie wpłynie znacząco negatywnie na środowisko, dlatego brak jest podstaw do odmowy wydania środowiskowej zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto SKO wskazało, że inwestycja polega na rozbudowie już istniejącego zakładu a co więcej - w miejscu, które zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczone pod taką działalność. Argumenty Skarżących dotyczące lokalizacji sąsiedztwa powinny być podnoszone już na etapie uchwalania planu miejscowego, gdyż teren sąsiadujący bezpośrednio z nieruchomościami Skarżących jest przeznaczony pod działalność gospodarczą. Tym samym działalność gospodarcza musi wpływać na tereny sąsiednie a rolą postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest jedynie określenie jaki będzie wpływ tej działalności i czy może ona być prowadzona w takim a nie innym zakresie.

SKO zwróciło też uwagę na cel postępowania w sprawie wydania środowiskowej zgody na realizację przedsięwzięcia ,którym jest jedynie stwierdzenie czy planowane przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko, a jeżeli tak to w jakim zakresie. Zdaniem Organu II instancji podnoszone przez Skarżących zarzuty dotyczą warunków realizacji przedsięwzięcia, które są określane w pozwoleniu na budowę – wtedy oceniane będą kwestie tego jak dokładnie ma wyglądać ekran akustyczny. Kwestie te będą więc rozstrzygane w oddzielnym postępowaniu.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.M. S. oraz R. Ł. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu .

W skardze podnieśli takie same zarzuty jak wcześniej w odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P..

Odwołujący ponadto zarzucili naruszenie szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym art.7 i 77§1 poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego, nie przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w tym na sąsiadujące domy mieszkalne i nieruchomości, tym samym nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,art.138§2k.pa poprzez nie uchylenie decyzji organu I instancji w całości i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Pełnomocnik odwołujących zarzucił również obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy to jest art.156§1 pkt 2 kpa poprzez niedopatrzenie się naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania i nie stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz obrazę art.107§3 kpa w związku z art.8,9 i 11 kpa w związku z art.140 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji. Pełnomocnik skarżących w konkluzji wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej i przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi powtarzając argumenty prawne i faktyczne z zaskarżonej decyzji.

Również uczestnik postępowania ( czyli inwestor) D. E. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosło o oddalenie skargi, gdyż w ich ocenie decyzje organów obu instancji wydane zostały zgodnie z przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż nie z tych przyczyn, które wskazał pełnomocnik skarżących.

Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżone decyzje wyłącznie w aspekcie ich zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.).

Na podstawie art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze. Zgodnie z przepisem art. 145. § 1 pkt 2. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przedmiotem rozstrzygania w niniejszym postępowaniu było, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 roku utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2009 roku wydaną w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali z częścią biurowo- socjalną ,rozbudowie istniejącej hali i budynku technicznego ,budowie portierni, wartowni, zbiornika retencyjnego, wiaty na odpady, drogi dojazdowej oraz budynku biurowego w G. zapadły zgodnie z przepisami prawa.

Pełnomocnik skarżących zarzucił powyższym decyzjom przede wszystkim obrazę prawa materialnego i wymienionych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny badając sprawę, nie podzielając w żadnym razie zarzutów sformułowanych w skardze przez pełnomocnika, dostrzegł z urzędu uchybienie procesowe w postaci braku podpisu na załączniku do decyzji, które to zgodnie z przyjętą w orzecznictwie wykładnią prawa kwalifikowane jest jako rażące naruszenie prawa. Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy (zobacz Komentarz do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd.

W uznaniu sądu administracyjnego decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2010 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa , a to dlatego ,że jej załącznik nie został podpisany przez organ administracyjny .

Problematyka rażącego naruszenia prawa była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz nauki prawa administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych brak podpisu osoby upoważnionej na załączniku od decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 par.1 pkt 2k.pa(tak NSA z dnia 21 czerwca 1999 roku sygn. akt IV S.A. 1757/98 i NSA z dnia 12 marca 1997 sygn. akt S.A./Gd 2939/05 oraz WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008 roku w sprawie IISA/0I 537/08) i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Przy ocenie zaś tego uchybienia sąd administracyjny zapoznał się również z jedynym odmiennym stanowiskiem przedstawionym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2008 roku II SK 1742/06 LEX( nr 490163 )gdzie powiedziano, że" sam brak podpisu na załączniku nie stanowi naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. reguluje przede wszystkim kwestię podpisu na decyzji, jako jej niezbędnego składnika. Podpis jest przesłanką istnienia decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu odsyła w swojej treści do załącznika graficznego, który winien być opisany w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, co do jego związku z decyzją. W tym przypadku to decyzja określa, jaki dokument stanowi jej załącznik, a nie odwrotnie. Załącznik powinien zaś być tak opisany, aby nie powstawały wątpliwości, co do jego związku z określoną decyzją". W niniejszej sprawie stan faktyczny był odmienny aniżeli w cytowanym powyżej wyroku ,gdyż załącznik do decyzji nie został zdaniem Sądu Administracyjnego na tyle szczegółowo opisany aby podzielić powyżej przytoczony odosobniony pogląd w zakresie stwierdzenia czy brak podpisu na załączniku do decyzji stanowi rażące uchybienie prawa ,czy też nie. Załącznik rozpoznawany w niniejszej sprawie nie został nawet opieczętowany i zespolony z decyzją na tyle , aby można było niewątpliwie stwierdzić, że stanowi integralną jego część.

Podstawowe elementy decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia unormowane zostały w przepisie art.56 ust.2,3,4 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska(Dz.U.2006 roku nr 129.poz.902 ze zmianami-w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 roku). Omawiając warunki, które powinna spełniać decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych, nie wolno zapominać o tym, że art. 56 ustawy modyfikuje jedynie postanowienia art. 107 k.p.a. określającego, co składa się na decyzję administracyjną, ale nie wyłącza jego obowiązywania. W związku z tym każda decyzja w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych powinna spełniać wymogi zarówno z art. 56 ustawy, jak i art. 107 k.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 56 ustawy o ochronie środowiska właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Natomiast w punkcie trzecim tegoż przepisu podane jest, że charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast w punkcie 2 art.56 ustawodawca wymienia obowiązkowe elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ,w których to właściwy organ określa:

1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;

2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;

3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym;

4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii;

5) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko;

6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa decyzja Wójta Gminy K. wszystkie elementy z pkt.2 art.56 ustawy posiada.

W literaturze przyjął się też pogląd ,że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne (por. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, z. 1, s. 69 i n.).

Podobne stanowisko zajmuje J. Borkowski, według którego rażące naruszenie prawa nastąpi wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie prawnym. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. (J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1992 r., SA/Kr 914/92, Prz. Sąd. 1994, nr 7-8, s. 163; por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., III SA 1705/93, Wspólnota 1994, nr 42, s. 16; por. też wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 1996 r., III SA 529/95, BS 1996, nr 6, s. 30; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, BS 1997, nr 2, poz. 26; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., III SA 481/88). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95)". Przekładając powyższe poglądy na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić ,że od organu administracji jakim jest Wójt Gminy, który został umocowany ustawowo do wydania decyzji administracyjnej w tak doniosłej materii, jaką jest decydowanie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ,należy wymagać należytej staranności w zakresie sporządzania decyzji zwłaszcza, że w ramach struktury działania ma on dostęp do fachowej obsługi prawnej.

W tym miejscu więc należy też zwrócić uwagę na kolejny pogląd, że"Rażące naruszenie prawa" to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a. Polemiki, PiP 1986, z. 2, s. 104 i n.).

Podobnie wywodzono w wyroku NSA z dnia 9 marca 1999 r., V SA 1970/98, Lex nr 50195, zgodnie z którym: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Przywołując więc unormowanie art.56 pkt3 ustawy o ochronie środowiska, z którego wynika, że charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji administracyjnej, należy stwierdzić, iż ustawodawca w sposób jasny i oczywisty określił w jakiej formie organ administracyjny winien przedstawić charakterystykę przedsięwzięcia, tak więc nie może to budzić żadnych wątpliwości w zakresie wykładni tego przepisu.

Odnosząc się zaś marginalnie do pozostałych zarzutów skargi Sąd Administracyjny miał na uwadze, że stosownie do treści art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie tegoż oddziaływania.

Takie postępowanie wymaga m.in. sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Żaden przepis ustawy - Prawo ochrony środowiska nie zawiera wymogów co do tego, kto w konkretnej sprawie powinien być autorem takiego raportu. Ustawodawca wskazuje jedynie w art. 52 ustawy, wymagane elementy raportu.

Zgodnie z powołanym art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska, raport taki powinien m.in. zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Również określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów oraz uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko.

Raport dołączony do wniosku inwestora o uzgodnienie przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, spełnia wskazane wymogi. W ocenie Sądu, raport o oddziaływaniu na środowisko przedstawiony w niniejszej sprawie odpowiada wymaganiom jakie stawia ustawa - Prawo ochrony środowiska. Powołana ustawa przewiduje wydawanie postanowień przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie raportu, jeżeli jest on wymagany z mocy przepisów lub obowiązek jego sporządzenia zostanie stwierdzony przez właściwy organ. Jeżeli raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Raport taki może być sporządzony na zlecenie inwestora, bowiem taką możliwość przewidują przepisy powołanej ustawy. Nie oznacza to jednak, iż z tego powodu jest on obarczony wadliwością lub wprost stronniczością.

W kontekście powyższego nie trafny jest zarzut pełnomocnika skarżącego, że

decyzja zapadła z naruszeniem art.52 ust.1 pkt3 ustawy Prawo o ochronie środowiska, poprzez niezasadne uznanie ,że organ I instancji słusznie przyjął jako podstawę decyzji raport o oddziałowywaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowany na zlecenie inwestora- firmy D. E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Nie trafny jest w uznaniu Sądu zarzut, że raport nie przedstawia w swej treści pomiarów oddziaływania poszczególnych parametrów na środowisko uwzględniających maksymalnie możliwe obciążenia eksploatacyjne planowanej inwestycji i zawiera jedynie pomiary uśrednione, co powoduje, że raport nie jest obiektywny i dopuszcza w praktyce, po zrealizowaniu przedsięwzięcia ,większą eksploatację inwestycji a to z kolei ma spowodować przekroczenie wskazanych w raporcie norm oddziaływania na środowisko. Przede wszystkim zwrócić uwagę należy ,iż powyższy zarzut nie został przez pełnomocnika skarżących poparty żadnymi dowodami oprócz samych jego twierdzeń. Organ administracyjny wprawdzie jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zwrócić jednak należy uwagę, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 1984 roku II S.A. 1205/84(OSNA 1984 nr 2.poz.98): sąd ten wypowiedział się ,że z art.7 i 77§1 kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współdziałania zwłaszcza, iż nie udowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. (Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego Barbara Adamiak/Janusz Borkowski wydanie 10 wydawnictwo C.H.BECK rozdział II pkt 3 do art.7 k. p. a.)

Sąd zwraca uwagę na szczególną staranność organu administracyjnego I instancji w zakresie badania raportu przedłożonego przez inwestora i wielokrotne jego uzupełnianie ,aby wyjaśnić sposób oddziaływania inwestycji na środowisko i przedstawienia zabezpieczeń celem zmniejszenia uciążliwości a jednocześnie zminimalizowania niekorzystnego oddziaływania. Ostatecznie w dacie [...] lipca 2009 roku inwestor złożył uzupełnienie do raportu w zakresie ochrony środowiska przed hałasem. Związane było to z wydzieleniem drogi z nieruchomości D. i przekazanie jej gminie, z przeznaczeniem pod drogę publiczną.

W raporcie tym w sposób szczegółowy przedstawiono źródło emisji hałasu.

Z podanych w nim danych wynika, że zagrożenie warunków akustycznych będzie znaczne. W związku z tym, w celu zapewnienia warunków komfortu akustycznego zaproponowano działanie w postaci ekranu przeciwhałasowego.

Parametry geometryczne ekranu(a zwłaszcza wysokość)dobrano tak, by zapewnić warunki komfortu w najmniej korzystnej lokalizacji obserwatora, tj. na elewacji ostatniej kondygnacji budynku mieszkalnego. Ekran będzie miał długość 154 m i wysokość od 3,5 m (południowo-wschodnia granica posesji przy ul. K. [...])do 6.0 m (odcinek o długości ok.45 m, przed elewacją budynku mieszkalnego).

W raporcie tym podkreślono, że przekroczenie wartości poziomu dźwięku wynika z faktu, że na etapie sporządzania raportu przyjęto restrykcyjne założenia i wszystkie źródła hałasu zakwalifikowano-wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku(Dz.U nr 120 poz 826)- do hałasu tzw. instalacji, pozostałych obiektów i grup źródeł hałasu. takie podejście implikuje :krótki czas oceny, niską wartość dopuszczalną.

W uzupełnieniu odniesiono się również do hałasu ,który ma powstać od ruchu samochodowego , na skutek wydzielenia z ternu D. działki i przekazania gminie K., z przeznaczeniem na drogę publiczną, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego([...]). Uciążliwość akustyczną ruchu samochodowego wyznaczono w oparciu o model obliczeniowy szczegółowo przedstawiony w monografii R.M. (Hałas w środowisku,OWN,P.,[...]),który zawiera rozszerzoną o najnowsze wyniki badań metodę zawartą w Instrukcji [...](Zunifikowane metody pomiarowe i obliczeniowe własności akustycznych elementów urbanistycznych, Warszawa 1991). Niezależnie od kwalifikacji rodzaju źródła hałasu(hałas instalacji , czy hałas komunikacyjny) stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w porze nocnej. W celu zabezpieczenia przed hałasem zaproponowano zainstalowanie ekranu akustycznego przeznaczonego do ochrony przed hałasem samochodowym.

Chybiony jest również zarzut odnośnie braku w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Na stronie 45 w pnk2.15 zawarte jest odniesienie do analizy konfliktów społecznych. W raporcie stwierdzono, że nie badano zachowań, społecznych, związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji ze względu na wykazane w tym opracowaniu znaczne zagrożenie warunków akustycznych po rozbudowie zakładu, niezbędne jest zastosowanie działań przeciwhałasowych. Według raportu przewiduje się ,że realizacja inwestycji wraz z rozwiązaniami przeciwhałasowymi nie stanie się źródłem konfliktów społecznych, których przyczyna leżałaby w zagrożeniu warunków akustycznych. Skarżący ponadto zarzucili naruszenie szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego, nie przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w tym na sąsiadujące domy mieszkalne i nieruchomości, tym samym nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W świetle powyższych rozważań zarzut ten nie jest prawdziwy.

W uznaniu Sądu nie jest trafny zarzut obrazy przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tzn.art.156§ 1pkt2 kpa poprzez niedopatrzenie się naruszenia przez organ administracji I instancji przepisów postępownia i nie stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa ,to jest art.7, kpa w związku z art.77§1kpa,poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie.

Organy administracyjne przeprowadziły postępowanie dowodowe z należytą starannością poprzez wielokrotne uzupełnianie raportu, wyznaczanie oględzin w miejscu dotychczasowego działania inwestora. Prowadzenie postępowania dowodowego i ustalenie stanu faktycznego bez zbędnej zwłoki w tym zakresie trwało przed organem administracyjnym I instancji rok i dwa miesiące. Decyzja wydana zawierała uzasadnienie szczegółowe ,nie zawierała jedynie podpisu na załączniku, czego pełnomocnik skarżących nie zauważył, a co było przyczyną uznania, że jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną..

W uznaniu Sądu nie było również potrzeby w postępowaniu administracyjnym powołania niezależnego biegłego w sprawie sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 marca 2007 roku II OSK 359/06 stwierdził, że pod rządami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) raport oddziaływania inwestycji na środowisko sporządzany jest przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a jego autor nie jest powoływany ani wskazywany przez organ administracji, lecz przez wnioskodawcę (inwestora); do autora raportu nie mogą mieć zastosowania przepisy o wyłączeniu biegłego, to jest art. 84 § 2 K.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle uregulowań art. 50, 51 i 52 Prawa ochrony środowiska nie można raportu oddziaływania na środowisko utożsamiać z opinią biegłego i do autora raportu stosować przepisów o biegłych, to jest art. 84 K.p.a. Biegły to osoba posiadająca wiedzę fachową w danej dziedzinie, powołana przez organ administracji do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Raport oddziaływania inwestycji na środowisko jest sporządzany przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a jego autor nie jest powoływany ani wskazywany przez organ administracji, lecz przez wnioskodawcę (inwestora). Autor raportu, podobnie jak autor projektu budowlanego, muszą posiadać wiedzę specjalistyczną do sporządzania wymaganych dokumentów, nie są jednak biegłymi w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Do autora raportu zatem nie mogą mieć zastosowania przepisy o wyłączeniu biegłego, to jest art. 84 § 2 K.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle uregulowań art. 50, 51 i 52 Prawa ochrony środowiska nie można raportu oddziaływania na środowisko utożsamiać z opinią biegłego i do autora raportu stosować przepisów o biegłych, to jest art. 84 K.p.a. Biegły to osoba posiadająca wiedzę fachową w danej dziedzinie, powołana przez organ administracji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Tym samym nie ma racji skarżący, że należało powołać niezależnego biegłego tylko dlatego, że sporządzony raport przedłożony był przez inwestora. W tym względzie należy zwrócić uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2006 roku IV SA/Wa 1809/06, w którym to sąd wypowiedział się, że jeżeli raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Raport taki może być sporządzony na zlecenie inwestora, bowiem taką możliwość przewidują przepisy powołanej ustawy. Nie oznacza to jednak, iż z tego powodu jest on obarczony wadliwością lub wprost stronniczością.(LEX nr 308037). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne będą zobowiązane uwzględnić wykładnię prawa zastosowaną przez Sąd w niniejszym postępowaniu, a w szczególności zadbać o to aby decyzja w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych inwestycji zwierała wszystkie wymagane prawem elementy również w jej załączniku.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. a i art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2010 roku oraz poprzedzającej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2009 roku.

Na podstawie art.152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania Sąd orzekał na podstawie art. 200 oraz 202 §2 ustawy p.p.s.a i uznając, że skarżący wygrali sprawę. W oparciu o powyższe przepisy Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł na podstawie w przepisu § 18.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).