Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1018/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 roku sprawy ze skargi N. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1018/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 , art. 156 § 1 pkt 2 , art. 157 § 1 , art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.; art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1260) – dalej: p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało decyzję własną z dnia [...], nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] orzekającej o cofnięciu N. K. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o cofnięciu N. K. uprawnienia do kierowania pojazdem w zakresie posiadanego prawa jazdy kat. B. Podstawę faktyczną wydania powyższej decyzji stanowiło niepoddanie się przez skarżącą kontrolnemu egzaminowi sprawdzającemu kwalifikację na który strona została skierowana ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...], znak [...] w związku z uzyskaniem 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W dniu 17 czerwca 2019 r. N. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powołując się na przepis art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 157 §1 i §2 k.p.a. wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] Uzasadniając strona wskazała, iż w związku ze zmianą miejsca zamieszkania ( z Polski na teren Republiki Federalnej Niemiec) była zobowiązana, zgodnie z niemieckim prawem, dokonania wymiany polskiego prawa jazdy na jego niemiecki odpowiednik. W wyniku przeprowadzonego postępowania przez niemieckie organy administracyjne, w dniu 31 stycznia 2018 r. stronie zostało wydane niemieckie prawo jazdy. Dotychczas posiadane polskie prawo jazdy zostało stronie zatrzymane przez organ niemiecki, a następnie zwrócone do Wytworni Papierów Wartościowych w W.. W związku z powyższym zdaniem pełnomocnika skarżącej, od dnia 31 stycznia 2018 r. jedynym organem uprawnionym do orzekania w przedmiocie uprawnień N. K. do kierowania pojazdami pozostaje właściwy organ Republiki Federalnej Niemiec. Tym samym polski organ administracji – Starosta [...] winien umorzyć, na podstawie art. 105 k.p.a. prowadzone przez siebie postępowanie, a nie orzekać w zakresie posiadanych przez skarżąca uprawnień do kierowania pojazdami, wydanych przez uprawniony do tego organ innego państwa członkowskiego. Powyższe stanowiło rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, o co strona wnosi.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na wstępie na podstawy prawne stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji oraz na deklaratoryjny charakter rozstrzygnięcia stwierdzającego o nieważności decyzji, który obowiązuje z mocą wsteczną, co oznacza, iż odnosi się zawsze do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji. Dalej Kolegium wskazało, iż w dacie wydawania decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnienia do korowania pojazdami obowiązywał przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d., który zobowiązywał właściwego starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w przypadku niepoddania się przez kierującego sprawdzeniu kwalifikacji, w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca ostateczną decyzją z dnia [...] została skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., w związku z otrzymaniem łącznie 25 punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego. Z uwagi na niewykonanie nałożonego na stronę obowiązku Starosta [...], stosownie do treści powołanego już wcześniej art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu posiadanego przez skarżąca uprawnienia, która to decyzja zdaniem Kolegium jest prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze, jak i utrwalone stanowisko sądów administracyjnych, co do ustawowego pojęcia "rażącego naruszenia prawa" uzasadniającego stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, Kolegium uznało, iż przedmiotowa decyzja Starosty [...] z [...] wydana została bez jakiegokolwiek naruszenia prawa, co czyni wniosek skarżącej niezasadnym.

Odnośnie podnoszonej przez stronę argumentacji, co do braku, od dnia 31 stycznia 2018 r., kompetencji polskiego organu administracji do orzekania w przedmiocie posiadanych przez stronę uprawnień do kierowania pojazdem, Kolegium wskazało, iż z przepisów powołanej ustawy nie wynika, iż ma ona zastosowanie jedynie do uprawnień uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Kolegium odwołując się do przepisów dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U. UE L 403/18), w tym art. 11 i art. 12 powołanej dyrektywy, wywiodło, iż ostateczna decyzja Starosty [...] z [...] nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy N. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 1-2 i art. 156 § 1- 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] pomimo zaistnienia ku temu przesłanek, to jest braku uprawnień Starosty [...] do uchylenia decyzji wydanej [...] przez właściwy organ Państwa Niemieckiego; a tym samym błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu, że w dacie wydania decyzji z [...] skarżąca posiadała uprawnienie nadane jej przez niemiecki organ administracji, a nie jak wadliwie przyjmuje Kolegium przez Państwo Polskie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie własne z dnia [...]. Uzasadniając Kolegium ponowne wskazało na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz ustawowe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, co do braku podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] Ponadto odwołując się do treści art. 4 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 341), art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d., jak również krajowego orzecznictwa sądów administracyjnych i powoływanych w nich orzeczeniach TSUE, Kolegium wywiodło uprawnienie Starosty [...] do wydania decyzji z [...] pomimo wydania skarżącej w dniu [...] uprawnienia do kierowania przez niemiecki organ administracji, co oznacza, iż nie została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi N. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ponowiła zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1-2 i art. 156 § 1- 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] pomimo zaistnienia ku temu przesłanek, to jest braku uprawnień Starosty [...] do uchylenia decyzji wydanej [...] przez właściwy organ Państwa Niemieckiego; a tym samym błąd w ustaleniach faktycznych polegające na pominięciu, że w dacie wydania decyzji z [....] skarżąca posiadała uprawnienie nadane jej przez niemiecki organ administracji, a nie jak wadliwie przyjmuje Kolegium przez Państwo Polskie. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych wynikających z brzmienia art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE na niekorzyść skarżącej oraz naruszenie powołanego art. 11 ust. 2 dyrektywy poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w dniu [...] a więc w dacie podejmowania przez Starostę [...] decyzji o cofnięciu uprawnień, skarżąca miała miejsce zamieszkania w Niemczech, z czego wynikała między innymi konieczność wymiany posiadanego przez stronę polskiego prawa jazdy na jego niemiecki odpowiednik.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie.

W złożonym, na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej oświadczył, że podtrzymuje dotychczasową argumentację oraz podnosi dodatkowo zarzut rażącego naruszenia dyrektywy 2006/126/WE, której przepisy na gruncie krajowego porządku prawnego wdraża ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W szczególności zdaniem strony skarżącej organy procedujące w sprawie naruszyły art. 7 ust. 5 dyrektywy, zgodnie z którym jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy. Ponadto z powołanego przepisu art. 7 ust. 5 dyrektywy wynika, iż bez uszczerbku dla art. 2, państwo członkowskie wydające prawo jazdy stosuje należytą staranność w celu zapewnienia, aby osoba spełniała wymagania określone w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz stosują własne przepisy krajowe w zakresie unieważnienia lub cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w razie stwierdzenia, że prawo jazdy zostało wydane pomimo niespełnienia wymagań. Z treści powyższej regulacji strona skarżąca wywodzi, iż państwo członkowskie, które wydało prawo jazdy ma jedynie prawo stosując własne przepisy unieważnić je, jeżeli stwierdzi, że zostało ono wydane pomimo niespełnienia wymagań. Przepis powyższy znajduje odzwierciedlenie w treści art. 97 ustawy o kierujących pojazdami, który przewiduje między innymi możliwości wymiany prawa jazdy wydanego przez inne państw członkowskie przez właściwego starosty według miejsca zamieszkania takiej osoby. Dopiero po wymianie prawa jazdy, organ który dokonał wymiany jest uprawniony do podejmowania dalszych czynności przewidzianych ustawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyżej zakreślonym zakresie Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi N. K. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] orzekającą o utrzymaniu decyzji własnej z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak [...] orzekającej o cofnięciu N. K. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy.

Natomiast podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) - dalej: k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). W myśl art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 §1 k.p.a.).

Opisana w wyżej wymienionych przepisach instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi formę nadzoru i podlega takim samym regułom procesowym, ja postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzyga sprawę merytorycznie, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem działania organu jest ustalenie, czy decyzja wydana została z kwalifikowanymi wadami, wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., których wystąpienie uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Tym samym w toku tego postępowania nie dokonuje się, jak w postępowaniu zwykłym oceny przysługujących stronie praw, czy ciążących na niej zobowiązań, a jedynie ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest także dopuszczalne by organ rozstrzygający w tym przedmiocie dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, poddaną weryfikacji organu nadzoru. Innymi słowy, istotą tego postępowania jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania i czy nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Ocena te jest dokonywana zasadniczo przez pryzmat akt postępowania zwykłego, jednakże ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r., III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258; wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., I OSK 2022/15; wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2016 r., II SA/Ol 928/16; wyrok WSA w Gdańsku z 16 listopada 2016 r., III SA/Gd 726/16; wyrok NSA z 2 września 2016 r., I OSK 689/15 – www.cbois.nsa.gov.pl). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623). Nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. służy do eliminowania z obrotu decyzji wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią obowiązującego prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano skarżąca jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] wskazuje przepis art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., tj. przesłanki wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej cofniecie jej, na podstawie w/w decyzji uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B, w sytuacji, gdy w związku ze zmianą kraju miejsca zamieszkania (Republika Federalna Niemiec) w dniu 31 stycznia 2018 r. stronie wydano niemieckie prawo jazdy

(w następstwie wymiany posiadanego przez skarżącą polskiego prawa jazdy na jego niemiecki odpowiednik), stanowiło wkroczenie przez Starostę [...] w kompetencję właściwego niemieckiego organu, który zdaniem pełnomocnika skarżącej, po wskazanej wyżej dacie 31 stycznia 2018 r. jest jedynym organem uprawnionym do orzekania w przedmiocie posiadanych przez N. K. uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe zdaniem skarżącej uzasadnia twierdzenie, co do istnienia kolejnej przesłanki nieważnościowej, to jest wydania decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do powyżej przedstawionego stanowiska strony skarżącej wskazać na wstępie należy, że właściwość organu administracji do władczego rozstrzygania spraw w drodze decyzji administracyjnej jest okolicznością normatywną, której naruszenie powoduje nieważność decyzji wydanej przez organ niewłaściwy, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Powołany przepis obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości miejscowej i rzeczowej, z którą nierozerwalnie łączy się właściwość instancyjna. Organ niewłaściwy nie jest zatem prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Organ niewłaściwy nie dysponuje zdolnością prawną do prowadzenia postępowania i podjęcia aktu jurysdykcyjnego rozstrzygającego o prawach i obowiązkach stron. Z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu wynika zatem obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. Przy czym do oceny naruszenia tej właściwości nie można stosować reguł związanych z oceną zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż naruszenie właściwości organu do orzekania zostało przez ustawodawcę potraktowane, jako odrębna przesłanka nieważności decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 stycznia 2018 r., II SA/Kr; wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2018 r., I SA/Wa 1135/17; www.cbois.nsa.gov.pl).

Natomiast określona w powołanym przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka braku podstawy prawnej występuje w sytuacji, gdy przepisy prawa obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy brak jest przepisu prawnego uprawniającego administrację publiczną do działania, albo też przepis taki jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych, rozumianych jako indywidualne akty zewnętrzne. Natomiast z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu przywołanego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że sporna decyzja nie może być akceptowana jako akt władczy – wydany przez organ działający w państwie prawa. Przy czym nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2016 r., II SA/WA 85/16 – www.cbois.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, podstawę materialnoprawną wydania decyzji Starosty [...] dnia [...] której to decyzji stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1260) – dalej: p.r.d., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.

W powołanego wyżej art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Na gruncie niniejszej sprawy, z załączonych do skargi akt administracyjnych wynika bezspornie, że wnioskiem z dnia 18 grudnia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wystąpił do Starosty [...] o skierowanie N. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, w związku z uzyskaniem przez w/w łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (k. 2 akt administracyjnych). Powyższy wniosek stanowił podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] o skierowaniu N. K. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy kat. B, z zakreślonym terminem poddania się egzaminowi kontrolnemu, co organ uzasadniał koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z uwagi na fakt, iż skarżąca nie wypełniła nałożonego na nią obowiązku Starosta [...], stosownie do treści art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia o cofnięciu stronie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami, co też uczynił powołaną wcześniej decyzją ostateczną z [...] której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca.

Mając powyższe na uwadze Sąd rozpoznający niniejszą skargę stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka nieważności, tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej. Kwestionowana decyzja wydana została bowiem w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie powstania okoliczności faktycznych uzasadniających, a co więcej nakładających na organ administracji obowiązek cofnięcia skarżącej posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Z powyższych względów za nieuprawnione uznać należy również zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się natomiast do przesłanki nieważnościowej określonej w art. 156 §1 pkt 1 k.p.a. to jest wydania przez Starostę [...] decyzji z [...] z naruszeniem właściwości miejscowej wskazać należy, iż stosownie do art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U. UE L z 2006 r. nr 18) przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy.

Natomiast w myśl art. 12 powołanej dyrektywy do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub - w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednak w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania. Studia uniwersyteckie lub nauka w szkole nie oznaczają zmiany miejsca zamieszkania.

W niniejszej sprawie z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów wynika, iż po dacie wydania kwestionowanej przez skarżącą ostatecznej decyzji z [...] strona składała pisma i wnioski, w których jako adres zamieszkania wskazywała adres krajowy – 95-100 Z., ul. A 4 (k. 31, k. 32 akt administracyjnych). Kierowana pod wskazany adres korespondencja była odbierana osobiście przez skarżącą miedzy innymi w dniu 1 czerwca 2018 r. (k. 28 akt administracyjnych). Co więcej wnosząc w dniu 15 czerwca 2018 r. o przywrócenie cofniętych uprawnień skarżąca oświadczyła, że regularnie powraca do miejsca zamieszkania oraz, że zamieszkanie na terenie Niemiec wiąże się z koniecznością w wypełnienia zadania o określonym czasie trwania (k. 32 akt administracyjnych). Tym samym w ocenie Sądu, mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 11 ust. 2 i art 12 dyrektywy 2006/126/WE, jak również składane oświadczenia skarżącej, uznać należ, że w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] miejscem zamieszkania N. K. była Polska, a Starosta [...] był organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia posiadanego przez skarżącą uprawnienia do kierowania pojazdami.

Podkreślenia również wymaga, że w przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. (obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r.), stanowiącym podstawę do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, ustawodawca posługuje się terminem "osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem". Z przepisu tego nie wynika, by zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b wskazano także drugi warunek skierowania, tj. przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d.(obowiązującego do dnia 4 czerwca 2018 r.) Wydane na podstawie art. 130 ust. 4 p.r.d. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. obowiązującego w dacie wydania decyzji o skierowaniu skarżącej na kontrolne badanie kwalifikacji, jak i w dacie wydania ostatecznej decyzji o cofnięciu posiadanych przez nią uprawnień w zakresie prawa jazdy kat. B, wyłączało z procedury wpisywania do ewidencji tylko kierowców niebędących obywatelami polskimi (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). W konsekwencji przyjąć należy, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d. znajdował także zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci są obywatelami polskimi. Natomiast niewywiązanie się przez skarżąca z nałożonego na nią, na podstawie w/w przepisu obowiązku obligowało organ do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami.

Z uwagi na powyższe Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenia 156 § 1 pkt 1-2 i art. 156 § 1- 2 k.p.a., art. 7a §1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE.

Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika skarżącej przedstawionej na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. oraz zawartej w złożonym w tym dniu piśmie procesowym, co od naruszenia dyrektywy 2006/126/WE, a w szczególności jej art. 7 ust. 5 stwierdzić należy, iż strona skarżąca wywodzi brak możliwość unieważnienia przez krajowy organ administracji – Starostę [...], dokumentu prawa jazdy wydanego przez właściwy organ administracji innego kraju członkowskiego- w tym przypadku Niemiec. W tym zakresie wskazać należy, iż koniecznym jest rozróżnienie uprawnienia do kierowania pojazdami od dokumentu prawa jazdy, który to dokument potwierdza fakt posiadania przez daną osobę uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie wskazanych w nim kategorii (co wynika między innymi z art. 5 ust. 1 dyrektywy, jak również z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami). Na gruncie niniejszej sprawy uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B zostało wydane skarżącej przez polski organ. Natomiast na terenie Republiki Federalnej Niemiec skarżąca uzyskała, w drodze wymiany nowy dokument- niemieckie prawo jazdy – wydany w oparciu o już posiadane przez skarżącą uprawnienia do kierowania, poświadczone w przedłożonym przez nią polskim dokumencie prawa jazdy. Wydanie niemieckiego prawa jazdy nie poprzedziło cofnięcie czy unieważnienie uprawnień skarżącej wydanych przez Starostę [...], jak również nie było uzależnione od wymogu wydania tych uprawnień przez właściwy organ niemiecki. Dokonana wymiana dokumentu prawa jazdy polegała zatem jedynie na unieważnieniu dokumentu prawa jazdy wydanego w Polsce i wydanie skarżącej dokumentu niemieckiego, obejmującego posiadane przez nią uprawnienia do kierowania wynikające z polskiego dokumentu prawa jazdy. Stwierdzić zatem należy, iż skoro skarżąca nadal posiadała uprawnienia wydane przez polski organ, to tylko ten organ (na gruncie niniejszej sprawy Starosta [...]) był właściwy do orzeczenia o cofnięciu uprawnień skarżącej, w następstwie niepoddania się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku z uzyskaniem przez skarżąca łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Podkreślenia również wymaga, że decyzja w przedmiocie cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kat. B wydana została w dniu [...] to jest przed powzięciem przez organ administracji informacji, w dniu 18 kwietnia 2018 r. o zwrocie przez stronę niemiecką polskiego prawa jazdy skarżącej do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w W.. Z akt sprawy wynika także, że dokonując wymiany prawa jady skarżącej strona niemiecka nie zwracała się, stosownie do art. 11 ust. 1 dyrektywy, do właściwego krajowego organu administracji publicznej celem przeprowadzenia weryfikacji faktycznie posiadanych przez skarżącą uprawnień ujawnionych w przedstawionym przez stronę polskim dokumencie prawa jazdy. Informacje, co do faktu cofnięcia skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami oraz przyczyn tego rozstrzygnięcia, jak również informacje o skierowaniu strony na badania psychologiczne celem stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami zostały przekazane niemieckim organom administracji w piśmie z dnia 20 kwietnia 2018 r., w następstwie powzięcia informacji o wydaniu niemieckiego dokumentu prawa jazdy i zwrocie unieważnionego dokumentu polskiego.

Tym samym, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 5 dyrektywy, gdyż to nie krajowy organ administracji wydawał lub wymieniał posiadany przez skarżącą polski dokument prawa jazdy, a co oznacza, iż powołany przepis nie był stosowany.

Reasumując Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w sposób prawidłowy uznało, iż powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie wypełniają przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...], znak [...]. Ponadto w sprawie nie wystąpiły pozostałe przesłanki nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 pkt 3-7 k.p.a. Kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało przez właściwy organ, a forma rozstrzygnięcia odpowiada treści art. 158 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

a.l.