Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 139/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono wyrok Sądu
Powołane przepisy: article: art. od  270 do 282
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. skargi R.B. o wznowienie postępowania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt ISA/Gd 724/11 w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2010 r. 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt ISA/Gd 724/11; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1984 (tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 8 listopada 2016 r. R.B. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 724/11.

Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu z dnia 10 lutego 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2010 roku.

Powołując art. 401 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.101 ze zm.), zwanej dalej jako "K.p.c.", art. 241 § 2 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz.613 ze zm.), zwanej dalej jako "O.p." skarżący wskazał orzeczenie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie C - 418/14 ROZ-ŚWIT przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej we Wrocławiu, że Dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienioną dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:

- nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz

- sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości.

W opinii skarżącego wskazane wyżej orzeczenie TSUE daje podstawę do wznowienia postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi.

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1451/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) odrzucił powyższą skargę o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, we wniesionej skardze o wznowienie postępowania, skarżący R.B. nie powołał żadnego przepisu, w świetle którego można było wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 724/11.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym pływ na wynik postępowania przez naruszenie art. 272 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r. (Dz. Urz. EU. C. Nr 326, str. 47, dalej: TFUE), polegające na błędnym przyjęciu, że rodzajem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) po wydaniu którego nie przysługuje skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest orzeczenie wydane w trybie pytania prejudycjalnego, z którego wynika podstawa do wznowienia postępowania, co doprowadziło Sąd do błędnego wniosku o braku przepisu, w świetle którego można byłoby wznowić postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem, a dalej do niezastosowania przepisu art. 272 § 3 p.p.s.a., podczas gdy każde orzeczenie TSUE, w tym orzeczenie w trybie pytania prejudycjalnego, powoduje wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a..

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn.. akt I GSK 284/17 uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia NSA podniósł, że zgodnie z podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z 16 października 2017 r., sygn. akt I FPS 1/17, podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Przy czym, w przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku strony, która nie była stroną w postępowaniu przed organem międzynarodowym, wynosi trzy miesiące od daty publikacji tego rozstrzygnięcia, gdyż z tym dniem orzeczenie to wchodzi w życie.

W ocenie NSA możliwe jest wniesienie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. przez podmiot nie będący stroną postępowania przed TSUE.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga R.B. o wznowienie postępowania sądowego zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Uregulowana w art. 270 P.p.s.a. instytucja wznowienia postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Jest to instytucja o charakterze nadzwyczajnym, a zatem przysługuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, określanych mianem podstaw wznowieniowych.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący jako podstawę wznowienia przywołał przepisy art. 401 k.p.c. oraz art. 241 § 2 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, które nie mają zastosowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Jednak powołanie się na wydany przez TSUE wyrok z 2 czerwca 2016 r. w sprawie C-418/14 wskazuje, że w rzeczywistości skarżącemu chodziło o podstawę wznowienia przewidzianą w art. 272 § 3 p.p.s.a.. Zgodnie z treścią tego przepisu (w brzmieniu od 10 kwietnia 2010 r. na mocy ustawy z 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196) można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Przy czym w art. 272 § 3 p.p.s.a. ustawodawca nie wskazał dokładnie nazw tych organów, których rozstrzygnięcia mogą stanowić podstawę wznowienia.

Mając jednak na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2017 r., sygn.. akt I FPS 1/17 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn.. akt I GSK 284/17 (zapadłe w niniejszej sprawie w wyniku skargi R.B. na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania sądowego), które to orzeczenia wiążą Sąd pierwszej instancji na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. to należy stwierdzić, że podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej o wznowienie postępowania a termin do wniesienia takiej skargi wynosi trzy miesiące od daty publikacji tego rozstrzygnięcia.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy to należy wskazać, że skarżący w skardze nadanej w polskim Urzędzie Pocztowym dnia 8 listopada 2016 r. przywołał wyrok TSUE z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie C-418/14, który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C 287 z dnia 8 sierpnia 2016 r. a zatem wypełnił dyspozycje przepisu art. 272 § 3 p.p.s.a..

Następnie WSA zbadał, czy zagadnienie prawne będące podstawą wydania wyroku TSUE w sprawie C-418/14 jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2011 r..

Wyrok w sprawie C-418/14 został wydany w związku z pytaniami prejudycjalnymi zadanymi przez WSA we Wrocławiu. Sąd ten rozpoznawał skargę spółki ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno - Handlowo - Usługowy spółka jawna w przedmiocie odmowy prawa do skorzystania przez spółkę z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego dla oleju opałowego z powodu braku złożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń.

Sąd krajowy powziął wątpliwość co do zgodności z prawem unijnym (art. 2 ust. 3, art. 5 i art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej; Dz. U. z 2003 r., L 283, a także zasadą proporcjonalności) prawa krajowego (art. 5, art. 89 ust. 14-16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 z późn. zm.).

TSUE (w pkt 19 wyroku) przyjął, że "poprzez swoje pytania, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy dyrektywę 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których, po pierwsze, sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, a po drugie, w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy stwierdzono, że nie ma wątpliwości co do przeznaczenia tego produktu na cele opałowe".

Udzielając odpowiedzi na tak przeformułowane pytanie TSUE stwierdził, że:

"Dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienioną dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:

- nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz

- sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości".

Udzielona przez TSUE odpowiedź dotyczy zatem zagadnienia prawnego, które było podstawą wydania w/w prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając wyrokiem z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 724/11 skargę na ostateczną decyzję w przedmiocie podatku akcyzowego stwierdził, że decyzja ta została wydana bez naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że podmioty, które zajmują się sprzedażą wyrobów energetycznych i chcą zastosować do tych wyrobów preferencyjne stawki akcyzy, muszą spełnić szereg warunków. Jednym z nich jest określony w art. 89 ust. 14 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) obowiązek sporządzania i przekazywania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznych zestawień oświadczeń, o których mowa w ust. 5.

Zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15, stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1. Niesporne jest, że skarżący uchybił obowiązkowi terminowego przekazania zestawienia oświadczeń, co musiało skutkować utratą uprawnienia do stosowania stawki preferencyjnej.

Zapisy cyt. przepisów są jasne i nie wymagają żadnych zabiegów interpretacyjnych dla odtworzenia normy prawnej. Trudno też twierdzić, że sporządzenie i przedłożenie zestawienia oświadczeń jest obowiązkiem trudnym do zrealizowania. Sam skarżący nie wskazuje zresztą, aby miał jakiekolwiek trudności z odczytaniem wymogu ustawowego i jego zrealizowania.

Zaakceptował zatem WSA stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 89 ust. 14 ww. ustawy tj. przekazanie do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń, o których mowa w ust. 5, przesądza o tym, że podatnik nie spełnił łącznie wszystkich warunków określonych wart. 89 ust. 5-15 ustawy.

Powyższa teza, skutkowała brakiem ustaleń czy przeznaczenie paliwa do celów opałowych budzi wątpliwości, czy też nie budzi wątpliwości (o czym stanowi TSUE w sprawie C-418/17.

Zatem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ocena czy w stanie faktycznym przeznaczenie oleju opałowego do celów opałowych budziło wątpliwości czy też nie, albowiem w zaskarżonej decyzji brak informacji w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 282 § 2 p.p.s.a. WSA orzekł jak w sentencji o kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a..

DSz