Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1479/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 107
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Adam Lipiński Protokolant - specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w C. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, - zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz P. Sp. z o.o. w C. kwotę 440,00 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Adw. D. L. legitymujący się pełnomocnictwem H. K. – Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. z dnia [...] marca 2010 r., wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2010 r. sprostowanym pismem z dnia 9 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o udzielenie mu informacji w postaci listy podmiotów, które w okresie od 23 czerwca 2005 r. do chwili obecnej uzyskały pozwolenie na wykorzystanie urządzenia w postaci "zabudowania na zewnątrz budynków podwójnych nasad wlotowych z zaworami zwrotnymi na odcinkach rurociągów zasilających piony instalacji przeciwpożarowej".

W tej sytuacji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], zwrócił się do wnioskodawcy o wykazanie, w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), występowanie interesu publicznego, który uzasadniałby udostępnienie żądanej informacji (wniosek dotyczy informacji przetworzonej).

W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca pismem z dnia 2 czerwca 2010 r. stwierdził, że skoro określone podmioty użyły w celach gospodarczych chronionego prawem przedmiotu własności intelektualnej/przemysłowej, to interes w jednoznacznym ustaleniu zakresu i skali naruszeń prawa istnieje nie tylko na gruncie partykularnego interesu właściciela naruszonego patentu, lecz także, a może przede wszystkim w interesie publicznym. Z tego mianowicie powodu, że z jednej strony zasada zaufania obywateli do organów administracji publicznej nakazuje dbałość o praworządność i systemową zgodność decyzji administracyjnych z aktualnym stanem prawnym, a z drugiej strony organy administracji nie mogą dopuszczać do wykorzystania systemowo zgodnych decyzji do sankcjonowania naruszeń praw i wolności obywatelskich. W przedmiotowej zaś sprawie doszło do naruszenia prawa własności najpewniej na dużą skalę i ze względu na formalną prawidłowość postanowień Komendanta w tej materii, niemożliwym jest jednak użycie żadnych procedur sądowoadministracyjnych, które mogłyby doprowadzić do ich uchylenia.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił udostępnienia żądanej informacji. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że przedmiotowy wniosek dotyczy informacji przetworzonej, bowiem wymaga sporządzenia stosownych analiz, zestawień itp., co łączy się z zaangażowaniem w ich pozyskanie i przetworzenie, środków osobowych oraz finansowych. Ustalenie podmiotów, które uzyskały zgodę w trybie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563), wiąże się z koniecznością przeanalizowania dużej ilości spraw załatwionych na przestrzeni 5 lat. Ponieważ pojęcie "interesu publicznego" nie jest zdefiniowane, przeto należy posiłkować się orzecznictwem i rozumieć go należy jako odnoszący się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Zatem chodzi tu o znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, co np. w konsekwencji usprawniłoby działanie organów. Reasumując, są to sytuacje, kiedy uzyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale także w interesie innych obywateli, a tego wnioskodawca nie wykazał. Natomiast w ocenie organu podmioty, które stosowały rozwiązania objęte ochroną patentową i co wcale jeszcze nie jest oczywiste, naruszyłyby tylko interes firmy, na rzecz której został wydany patent.

We wniosku do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca stwierdził, że w związku ze zjawiskiem naruszenia prawa doszło do bezsprzecznego naruszenia instytucji ochrony praw nabytych oraz zgodnych z interesem Państwa poprawnych relacji gospodarczych, opartych na obrocie tymi prawami osobistymi majątkowymi i czerpaniem z nich pożytków. Administracja publiczna jest zależna od prawidłowości i stabilności mechanizmów gospodarczych będących zasadniczym źródłem utrzymania całego aparatu państwowego, zaś organ odmawiając udostępnienia tej informacji narusza interes publiczny, uniemożliwiający przedsiębiorcy uzyskiwanie odnośnych opłat licencyjnych podlegających opodatkowaniu, a co za tym idzie, faktycznie zmniejsza dochody Skarbu Państwa.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu natomiast – podnosząc argumenty w niej zawarte – podał, że możliwość czerpania przez Skarb Państwa dochodów z istnienia omawianego patentu nr [...] z dnia [...] marca 2010, które mogłyby wynikać z opodatkowania uzyskiwanych w związku z tym dochodów przed przedsiębiorstwo nie stanowi o tym, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem większość działań podejmowanych w obszarze gospodarki, związanych z obrotem finansowym, wiąże się z obowiązkiem podatkowym, a nie wszystkie spośród nich leżą w interesie społecznym. Ponadto nie ma pewności, że wszystkie podmioty które uzyskały zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych polegających na zasilaniu instalacji wodociągowych przeciwpożarowych poprzez wyprowadzenie na zewnątrz budynku nasady tłoczne, zastosowały rozwiązania objęte ochroną patentową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. zarzucił zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" P.p.s.a.), tj. poprzez zastosowanie w sprawie nieaktualnego § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563),

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"), tj. art. 7, 107 § 3 k.p.a.

– błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu iż w danym przypadku nie istnieje szczególnie istotny interes publiczny, w efekcie czego zasadnym jest odmowa udostępnienia wnioskowanych informacji,

– załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

– nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności,

III. naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a to

– zasady praworządności – zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli;

– zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.)

W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na argumenty i zarzuty z wniosku oraz z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – podał, że wnioskodawca jest wyłącznie uprawniony do wynalazku zastrzeżonego patentem nr [...] o nazwie "[...]", przyznanego od dnia [...] czerwca 2005 r. i jest ono aktualnie masowo wykorzystywane przez podmioty gospodarcze na terenie całego kraju poprzez wydanie stosownych zezwoleń przez organy Państwowej Straży Pożarnej, zaś wniosek o udostępnienie informacji jest jednocześnie sygnałem o niezwykle znaczącej nieprawidłowości systemu, który wbrew instytucji ochrony praw nabytych, zasadzie państwa prawa, racjonalności ustawodawcy i zaufaniu do organów administracji publicznej, dopuszcza i sankcjonuje naruszania prawa. Stąd też wykazuje on szczególny interes publiczny.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez stronę skarżącą. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenie na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Stosownie do treści art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, zaś w myśl art. 16 ust. 2 ustawy, do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd też ma w tym miejscu zastosowanie przepis art. 107 § 1 k.p.a., w myśl którego decyzja powinna zawierać m.in. prawidłowe oznaczenie strony.

W rozpoznawanej sprawie zarówno decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] zostały wydane w stosunku do Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. przy ul. [...], bowiem w komparycji stwierdzono, że "po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. przy ul. [...], reprezentowanego na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] marca 2010 r. przez Pana D. L.".

Zatem należałoby sądzić, że organ wydając decyzję sprawdził, czy wniosek został prawidłowo złożony, a więc czy pochodzi od osoby uprawnionej, jeśli został wniesiony w cudzym imieniu i przytoczyć w tym miejscu należy przepis art. 32 k.p.a. w myśl którego strona może działać przez pełnomocnika oraz art. 33 § 2 według którego pełnomocnictwo powinno być udzielone m.in. na piśmie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie rzeczywiście – na co powołuje się organ – załączono w aktach administracyjnych pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2010 r. dla adw. D. L. w sprawie "naruszenia patentu [...] i zwrócenia się o dane naruszających do Komendanta Głównego Straży Pożarnej i Komendantów Wojewódzkich" m.in. w postępowaniu administracyjnym i faktycznie pełnomocnik ów złożył wniosek z dnia 2 kwietnia 2010 r. sprecyzowany pismem z dnia 9 kwietnia 2010 r., lecz organ nie sprawdził w sposób prawidłowy, czy stroną, która udzieliła tego pełnomocnictwa i do której następnie kierowano decyzje za pośrednictwem wspomnianego pełnomocnika, było wspomniane już wyżej Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. przy ul. [...].

Stwierdzić bowiem należy, że adw. D. L. na mocy wspomnianego pełnomocnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nie miał – zdaniem Sądu – plenipotencji do reprezentowania wspomnianej Spółki, bowiem zostało ono podpisane jedynie przez Prezesa Zarządu H. K., zaś obok umieszczono tylko pieczęć firmową przedsiębiorstwa. Natomiast z zażądanego przez Sąd odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] wynika, że – i co również miało miejsce z chwilą złożenia wniosku z dnia 2 kwietnia 2010 r., a co potwierdzili na rozprawie przed Sądem skarżący i jego pełnomocnik – sposób reprezentacji podmiotu wygląda następująco: "do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem" (Dział 2, poz. 2).

Reasumując organ przed przystąpieniem do weryfikacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej winien wyjaśnić, w czyim imieniu działa adwokat i ewentualnie wezwać o prawidłowe podpisanie pełnomocnictwa. A skoro zaniechał tych czynności, to zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydana na wniosek i skierowana dla Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "H." Sp. z o. o. w C. przy ul. [...], w rzeczywistości została wydana jedynie na wniosek H. K. i w konsekwencji powinna być skierowana ewentualnie jedynie do niego, a nie do skarżącej Spółki.

W tym stanie rzeczy doszło do naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, zatem przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów ze skargi i na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 152 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 295 § 1 i 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.