Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi R L na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R L kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], (znak: [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania R L (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji"), Nr [...]z [...]listopada 2019r., (znak: [...]) umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte 17 kwietnia 2018 r., w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...] oraz odstępującej od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie wykonanego remontu dachu budynku - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (nieprawidłowo wskazany w decyzji jako art. 105 ust. 1 k.p.a.), umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy i rozbudowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wszczętego zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że pismem z 31 października 2016 r. R L wystąpił do PINB o wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy zabudowań znajdujących się na terenie sąsiadującej z jego nieruchomością (położoną przy ul. [...] ) działki położonej przy ul. [...]. Zastrzeżenia wnioskodawcy dotyczyły: nieprawidłowo wykonanej konstrukcji dachu budynku i rynien, co zdaniem skarżącego przy braku muru ogniowego powoduje ciągłe zawilgocenie ścian budynku skarżącego (będącego w zabudowie bliźniaczej) oraz dobudowanej części garażowej (m. in. bez wymaganego pozwolenia z naruszeniem granicy działki, z wadliwie wykonanym dachem i rynnami).

PINB po uprzednim wykonaniu oględzin budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na posesji przy ul. [...] (sporządzonych 22 grudnia 2016 r., protokół nr [...]), a następnie oględzin ww. budynku mieszkalnego (sporządzonych [...] września 2017 r., protokół nr [...]) oraz oględzin ww. budynku gospodarczego (sporządzonych [...] września 2017 r., protokół nr [...]), a także oględzin budynku mieszkalnego na posesji położonej przy ul. [...] pismem z 22 marca 2018 r. udzielił odpowiedzi R L na jego pisemne wystąpienie z 31 października 2016 r., odnosząc się do kwestii poruszonych przez wnioskodawcę.

Następnie organ powiatowy po zapoznaniu się z kolejnym pismem R L z 9 kwietnia 2018 r. zdecydował o potrzebie przeprowadzenia z urzędu dwóch odrębnych postępowań administracyjnych: a) w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na dz. nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], b) w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego znajdującego się na terenie ww. działki, czego wyrazem były odpowiednie zawiadomienia z 17 kwietnia 2018 r.

W ramach postępowania organu I instancji, wszczętego w sprawie dotyczącej samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, organ powiatowy postanowieniem z [...] maja 2018 r., nr [...], w trybie art. 56 ust. 1 i 2 p.b., zobowiązał B K do przedłożenia w wyznaczonym terminie inwentaryzacji budowlanej (w formie graficznej i opisowej) ww. inwestycji budowlanej, zawierającej ocenę techniczną wykonanych robót wraz z oceną zdatności do użytkowania ww. obiektu; inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez uprawnionego geodetę wraz z domiarami do granicy działek sąsiednich; zaświadczenia Prezydenta o zgodności wybudowanego budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "MPZP"); aktualnej opinii kominiarskiej; przeglądu technicznego instalacji elektrycznej budynku, wykonanego przez osobę ze stosownymi uprawnieniami. Powyższe postanowienie zostało doręczone ww. zobowiązanej 21 maja 2018 r.

Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., nr [...] PINBzawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu dla załatwienia sprawy dotyczącej m.in. samowolnej rozbudowy i nadbudowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Kolejno, B K przy piśmie z 23 stycznia 2019 r. przedłożyła do organu I instancji żądaną dokumentację. W dniu 22 lutego 2019 r. wpłynęło do organu powiatowego pismo R L z 21 lutego 2019 r., zawierające dodatkowe wyjaśnienia odnośnie przedmiotowej sprawy. PINB decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...], nałożył na B K obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, poprzez wzmocnienie oraz naprawę stropu nad częścią piwnicy.

Od powyższej decyzji R L złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

[...]WINB decyzją z [...]lipca 2019 r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z [...]maja 2019 r. nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownej analizie akt sprawy, PINB decyzją nr [...]z [...]listopada 2019 r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte 17 kwietnia 2018 r., w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...] przy ul. [...] oraz odstępującą od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie wykonanego remontu dachu budynku.

Od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji R L złożył odwołanie. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, [...]WINB decyzją z [...]stycznia 2020 r., nr [...] (znak: [...]) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wszczętego zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

W ocenie organu odwoławczego PINB w zakresie umorzenia postępowania podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów k.p.a. zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

[...]WINB podniósł, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie sprawa samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...] Wskazał przy tym, że sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się przed tutejszym organem, a mianowicie sprawa załatwiona została ostateczną decyzją PINB nr [...] z [...] września 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z [...] stycznia 2010 r. nr [...].

Z decyzji nr [...]z [...]września 2008 r. poprzedzającej decyzję nr [...] wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych przeprowadzonych w budynku przy ul. [...] (tj. nadbudowy tego budynku oraz wybicia otworu okiennego w jego ścianie szczytowej (południowej), o czym mowa w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 5 lipca 2006 r.). Ponadto w jej uzasadnieniu odwołano się do wniosków i ocen zawartych w ekspertyzie technicznej z 2007 r. autorstwa dr inż. J N i dr inż. J P w odniesieniu do nadbudowanej i rozbudowanej części istniejącego budynku mieszkalnego. Co istotne otwór okienny w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w ostrej granicy działki ww. rzeczoznawcy ocenili negatywnie pod względem zgodności z przepisami (pkt 4.2.2.). Negatywna opinia dotyczyła także stanu technicznego warstwy elewacyjnej południowej ściany szczytowej, przylegającej do niezabudowanej działki sąsiedniej (pkt 5.2.), wobec czego wskazano zakres robót budowlanych niezbędnych w celu jej zabezpieczenia (pkt 6). W świetle powyższego po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego uznał za słuszne, że w decyzji nr [...]z [...]września 2008 r. i następnej Nr [...] organ powiatowy zajął stanowisko w stosunku do nadbudowanej i rozbudowanej części tego budynku.

[...]WINB zaznaczył, że dla stwierdzenia, iż nastąpiła res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw, tj. zakończonej ostateczną decyzją [...]z [...] września 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z [...] stycznia 2010 r. nr [...]oraz wszczęciem z urzędu przedmiotowego postępowania zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

Organ odwoławczy wskazał również, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a niestanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata) i uprawnia organ do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia w trybie postępowania nadzwyczajnego. Zasada res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia.

W dalszej kolejności podniósł, że w decyzji nr [...]z [...]lipca 2019 r. organ wskazywał co prawda, że kwestie nadbudowy części obiektu budowlanego oraz kwestia rozbudowanej części obiektu budowlanego mogą wymagać wydania odrębnych decyzji. Niemniej po ponownej analizie akt sprawy w tym opracowania autorstwa dr inż. J N i dr inż. J P pt. " Ocena stanu technicznego budynku oraz prawidłowość wykonania rozbudowy i otworu okiennego w ścianie szczytowej" z listopada 2007 r. Zdaniem [...]WINB opracowanie to pomimo jego ogólnikowości i zawartych lakonicznych ocen dotyczy zarówno rozbudowy jak i nadbudowy obiektu. Z analizy treści opracowania można wywieść, że ocenie podlegała m.in. ściana szczytowa budynku, znajdująca się w ostrej granicy działki, w której to wykonano otwór okienny tj. część rozbudowana. Opracowanie techniczne "Ekspertyza techniczna nr [...]" z listopada 2007 r. odnosząc się do całej ściany szczytowej zawiera zatem ocenę jednocześnie rozbudowy pod względem zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi. W tym zakresie, tj. doprowadzenia rozbudowy w postaci części ściany szczytowej do stanu zgodnego z prawem nakazano zamurowanie otworu okiennego oraz naprawę tej ściany.

[...]WINB uznał zatem za zasadne umorzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego wszczętego 17 kwietnia 2018 r. (w sprawie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]) z uwagi na fakt, że postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone ostateczną decyzją [...]WINB Nr [...]z [...]stycznia 2010 r., od której żadna ze stron nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że niniejsze postępowanie (o którym mowa w zawiadomieniu z 17 kwietnia 2018 r.) prowadzone było wyłącznie w przedmiocie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Dlatego też zasadnym jest wypowiedzenie się w decyzjach wydanych w ramach tego postępowania jedynie w tym przedmiocie. Tym samym organ I instancji błędnie sformułował sentencję skarżonej decyzji, poprzez jednoczesne umorzenie postępowania w przedmiocie nadbudowy i rozbudowy ww. obiektu, a także odstąpienie od nakładania obowiązków w zakresie remontu dachu. Roboty polegające na nadbudowie i rozbudowie nie dość, że podlegają innej regulacji prawnej (art. 48 p.b.), niż roboty polegające na remoncie obiektu (art. 51 p.b.), to w przedmiocie rozbudowy i nadbudowy występuje w sprawie przesłanka powagi rzeczy osądzonej. Z kolei w związku z tak określoną sentencją koniecznym było uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Za niewłaściwe [...]WINB uznał dokonanie oceny merytorycznej sprawy remontu dachu ww. budynku, która nie stanowiła przedmiotu niniejszego postępowania wszczętego zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

[...]WINB odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii ciągłego zawilgacania ściany budynku przy ul. [...] wskazał, iż zajął już stanowisko w wydanej przez siebie decyzji Nr [...]z [...]lipca 2019 r., wyjaśniając, że niezależnie od powyższego organ powiatowy winien rozważyć wszczęcie postępowania na wniosek R L, zgodnie z treścią jego żądania, skoro skarżący wyjaśnił, że domaga się podjęcia działań w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych związanych z przeróbką i modernizacją dachu, nieruchomości sąsiedniej, która miała miejsce w latach 2008-2009 r., a nie była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Wskazał również, że skarżący w swoim odwołaniu podnosi, że "Taka konstrukcja i wykonanie dachu nie jest jednak wystarczające z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego oraz izolacji od wód opadowych, co skutkuje okresowym zawilgoceniem ściany mojego budynku w miejscu przylegania rynny, a skutkować może ryzykiem wystąpienia pożaru". [...]WINB wyjaśnił przy tym, iż z akt sprawy wynika, że to skarżący dobudował się swoim budynkiem do istniejącego obiektu na działce sąsiedniej, w związku z tym to projekt budowlany budowy nowego obiektu powinien przewidywać rozwiązania architektoniczne i konstrukcyjne uwzględniające istniejącą zabudowę oraz wzajemne oddziaływania i w razie konieczności rozwiązania im zapobiegające.

W konsekwencji [...]WINB decyzją z [...]stycznia 2020 r., nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wszczętego zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

2. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...] stycznia 2020 r., wniósł R L. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w sprawie nastąpiła powaga rzeczy osądzonej, tj. res iudicata.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo zmianę, poprzez nakazanie właścicielom budynku przy ul. [...] wzniesienia muru ogniowego i likwidacji przylegania rynien tego budynku do elewacji budynku przy ul. [...] lub zmianę, poprzez nakazanie przeprowadzenia odrębnego postępowania w zakresie wykonania w latach 2008-2009 dachu na budynku przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadnie organy uznały, że postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu ze względu na to, że sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego i została zakończona ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną (res iudicata).

Zdaniem organów, organy zajęły już stanowisko merytoryczne odnośnie do nadbudowanej i rozbudowanej części budynku we wcześniejszych swoich decyzjach z 2009 r. i decyzji z 2010 r.

Zdaniem Skarżącego, nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia powagi rzeczy osądzonej, gdyż w obu sprawach nie występują te same podmioty, sprawa obecna i poprzednie nie dotyczą tego samego przedmiotu. Ponadto obie sprawy nie dotyczą również tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać Skarżącemu, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne i mogą zostać uwzględnione.

2. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne, które mają zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia:

- R L pismem z 31 października 2016 r. wystąpił do PINB o wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy zabudowań znajdujących się na terenie sąsiadującej z jego nieruchomością (położoną przy ul. [...] ) działki położonej przy ul. [...] ; zastrzeżenia wnioskodawcy dotyczyły między innymi nieprawidłowo wykonanej konstrukcji dachu budynku i rynien;

- organy w tym zakresie dokonały oględzin budynku mieszkalnego i sporządziły właściwy protokół;

- organ powiatowy wydał [...]maja 2018 r. (w trybie art. 56 ust. 1 i 2 p.b.) postanowienie nr [...], którym zobowiązał B K do przedłożenia w wyznaczonym terminie inwentaryzacji budowlanej (w formie graficznej i opisowej) ww. inwestycji budowlanej, zawierającej ocenę techniczną wykonanych robót wraz z oceną zdatności do użytkowania ww. obiektu; inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez uprawnionego geodetę wraz z domiarami do granicy działek sąsiednich; zaświadczenia Prezydenta o zgodności wybudowanego budynku z ustaleniami MPZP; aktualnej opinii kominiarskiej; przeglądu technicznego instalacji elektrycznej budynku, wykonanego przez osobę ze stosownymi uprawnieniami;

- PINB postanowieniem nr [...] z [...]stycznia 2019 r. zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu dla załatwienia sprawy dotyczącej m. in. samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego;

- przy piśmie z 23 stycznia 2019 r. B K przedłożyła do organu I instancji żądaną dokumentację;

- w dniu 22 lutego 2019 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo R L z 21 lutego 2019 r. zawierające dodatkowe wyjaśnienia odnośnie przedmiotowej sprawy;

- PINB wydał w dniu [...] maja 2019 r. na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. decyzję nr [...];

- od powyższej decyzji odwołał się R L, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

- [...] WINB wydał decyzję Nr [...]z [...]lipca 2019 r. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję PINB nr [...] z [...] maja 2019 r. i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

- PINB wydał decyzję nr [...] z [...]listopada 2019 r. umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte 17 kwietnia 2018 r. w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...] przy ul. [...]oraz odstępującą od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie wykonanego remontu dachu budynku;

- od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł R L;

- [...]WINB decyzją z [...]styczna 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł (podstawie art. 105 § 1 k.p.a.) o umorzeniu postępowania w sprawie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...], wszczętego zawiadomieniem z 17 kwietnia 2018 r.

3. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy rzeczywiście w niniejszej sprawie można było bezsprzecznie przyjąć, że sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną a w związku z tym postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone (na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.).

Przypomnieć należy, że dla wystąpienia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) konieczne jest stwierdzenie tożsamości obydwu spraw, tj. tożsamości podmiotu, przedmiotu oraz stanu faktycznego sprawy już rozstrzygniętej i sprawy kolejnej. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony), a ponadto tylko między tymi samymi stronami (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 7/20). Rozstrzygnięcie sprawy decyzją merytoryczną, pomimo istnienia w obrocie prawnym ostatecznych decyzji wydanych w tożsamym przedmiocie, prowadzi do nieważności tak wydanej decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nawet nieostateczna decyzja administracyjna wyklucza możliwość wydania w rozstrzygniętym nią przedmiocie decyzji kolejnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 674/19).

Organ konsekwentnie wskazuje, że sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się przed tym samym organem, a mianowicie sprawa załatwiona została ostateczną decyzją PINB nr [...] z [...]września 2009 r. i została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB z [...]stycznia 2010 r. nr [...]. Ze wskazanych decyzji wynika, że:

- PINB po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...], polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku oraz naprawie ściany południowej – stwierdził wykonanie obowiązku (decyzja PINB nr [...]z [...] września 2009 r.);

- w decyzji wskazano, że ze zdjęć wynikało, że otwór okienny został zamurowany nieprzeźroczystymi pustakami szklanymi w ściana południowa została naprawiona;

- w decyzji [...]WINB z [...]2010 r. nr [...]utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję PINB i wskazano, że wybicie otworu okiennego zostało wykonane w ostrej granicy działki naruszając przepisy techniczno-budowlane i zasadnie organ powiatowy nałożył na inwestora określone obowiązki; wskazano również, ze zamurowanie otworu okiennego mogło zostać wypełnione szklanymi pustakami.

W ocenie Sądu błędnie organy oceniły, że zachodzi tożsamość spraw administracyjnych rozstrzygniętych we wskazanych wyżej decyzjach z 2009 r. i 2010 r. oraz w sprawie będącej przedmiotem postępowania wszczętego przez Skarżącego pismem z 31 października 2016 r.; gdyż:

- w żadnej z zaskarżonych decyzji nie wskazano i nie wyjaśniono, czy w obu sprawach występują te same podmioty (Skarżący wskazuje w skardze na różne podmioty występujące w obu sprawach); organy nie ustaliły czy w sprawie występuje tzw. następstwo prawne a przypomnieć trzeba, że okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga bezsprzecznego ustalenia tożsamości ocenianych spraw; tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1628/18); tego w decyzji nie ustalono a rolą Sądu nie jest zastępowanie w tym zakresie organów administracji publicznej;

- nie można się zgodzić z organami, że sprawa niniejsza i sprawy rozstrzygnięte decyzjami z 2009 r. i 20010 r. dotyczą tego samego przedmiotu (tożsamość przedmiotowa); sprawy rozstrzygnięte decyzjami z 2009 r. i 2010 r. dotyczyły prac polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku oraz naprawie ściany południowej a niniejsza sprawa dotyczy rozbudowy i nadbudowy budynku w kontekście dachu i muru oddzielenia przeciwpożarowego; w żadnej ze spraw z 2009 r. i z 2010 r. organy w sposób wyraźny i kompleksowy nie oceniły pokrycia dachu i dokonanej nadbudowy budynku; zatem w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa; o istnieniu tej tożsamości będzie można mówić wówczas, gdy zostanie zachowana identyczność skonkretyzowanych praw i obowiązków a warunkiem przyjęcia tożsamości sprawy jest także ciągłość regulacji prawnej (por. wyrok NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 228/16); tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy; chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1434/15);

- w ocenie Sądu, sprawy z 2009 r. i 2010 r. i sprawa będąca przedmiotem niniejszej analizy nie dotyczą tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym; zasadnie wskazuje Skarżący, że stan faktyczny uległ zmianie, gdyż został dobudowany nowy budynek położony przy ul. [...], który jest posadowiony w zabudowie bliźniaczej z już istniejącym budynkiem przy ul. [...]; tak wiec nie można twierdzić, że sprawy są tożsame również w zakresie okoliczności faktycznych; tego również nie ustaliły organy wydając zaskarżoną decyzję.

4. Zdaniem Sądu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu (stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a.) formułowane są w uzasadnieniu wyroku. Zatem moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1957/15). Związanie, wyrażonymi w orzeczeniu Sądu wskazaniami, co do dalszego postępowania, obliguje organ do wykonania wytycznych Sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez Sąd wytyczne postępowania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1134/17).

Podsumowując, w ocenie Sądu nie można było przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki w zakresie res iudicata. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie zasady res iudicata, jest stwierdzenie tożsamości obu spraw. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła. Sprawa załatwiona ostateczną decyzją PINB nr [...]z [...] września 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z [...]stycznia 2010 r. nr [...] nie jest tożsama ze sprawą będącą przedmiotem analizowanego postępowania administracyjnego dotyczącego nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]. Po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny sprawa "wraca" do organu, który tę decyzję wydał, celem ponownego rozpatrzenia, tyle że z uwzględnieniem wskazań Sądu co do dalszego postępowania, co wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a.

5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.