Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2657/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 6, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 149 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania konkursowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Prezes NFZ") - działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - zwanej dalej także: "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - zwanej dalej: "k.p.a.") - po rozpatrzeniu odwołania Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Dyrektor [...] OW NFZ") z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] nieuwzględniającą odwołania strony skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania numer [...] w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapii ambulatoryjnej, na obszarze: [...].

Powyższa decyzja Prezesa NFZ zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2013 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie nr [...], prowadzone w trybie konkursu ofert, w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapii ambulatoryjnej, na obszarze powiatu [...]. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na nie więcej niż 868.109,55 złotych na okres rozliczeniowy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Oferenci przystępujący do przedmiotowego konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, m.in. w:

• Zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, sprostowanego: Komunikatem nr 3/2011/DSOZ Prezesa Funduszu z dnia 19 września 2011 r. (ze stosownymi zmianami);

• Zarządzeniu Nr 53/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, (ze stosownymi zmianami).

W przedmiotowym postępowaniu oferty złożyło 5 podmiotów, w tym skarżąca spółka - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o.

W części jawnej konkursu Komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert oraz wezwała trzech oferentów do usunięcia braków formalnych. W ofercie skarżącej nie stwierdzono występowania braków o charakterze formalnym.

Komisja konkursowa pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwała skarżącą spółkę do złożenia wyjaśnień do dnia [...] kwietnia 2013 r., w związku z udzieloną w jej ofercie twierdzącą odpowiedzią na pytanie nr 1.1.1.1 w brzmieniu: "Czy świadczenia udzielane są przez specjalistę w dziedzinie fizjoterapii - w wymiarze czasu pracy odpowiadającym równoważnikowi co najmniej etatu przeliczeniowego?".

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona skarżąca oświadczyła, iż udzieliła w ofercie omyłkowo błędnej odpowiedzi, albowiem prawidłowa odpowiedź na w/w pytanie powinna brzmieć: "NIE".

Następnie Komisja konkursowa pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., wezwała skarżącą spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących oferty, tj.:

- do przedstawienia certyfikatu ISO, w związku z udzieloną przez oferenta twierdzącą odpowiedzią na pytanie nr 1.4.1.1: "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy?",

- do wyjaśnienia rozbieżności, w związku z udzieloną twierdzącą odpowiedzią na pytanie nr 1.3.1.1: "Czy oferent zapewnia wanny do masażu wirowego kk górnych i kk dolnych - w miejscu?".

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komisji konkursowej, strona skarżąca w dniu [...] kwietnia 2013 r. przekazała [...] Oddziałowi Wojewódzkiemu NFZ pisemne wyjaśnienie, w którym zapewniła, iż w ofercie na pytanie 1.3.1.1 udzielono właściwej odpowiedzi "TAK", zaznaczając, iż cyt.: "W dokumentacji ofertowej omyłkowo nie wykazano (...) sprzętu (...) wanna do masażu wirowego kk górnych". Skarżąca przesłała brakującą kopię certyfikatu ISO.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. do [...] OW NFZ wpłynęło kolejne pismo skarżącej spółki, przy którym strona przekazała dokumentację techniczną i fotograficzną dotyczącą wanien do masażu wirowego kk górnych i kk dolnych.

W dniu [...] maja 2013 r. Komisja konkursowa sporządziła ranking otwarcia, w którym przyznano punkty i sklasyfikowano oferty świadczeniodawców, biorących udział w postępowaniu konkursowym nr [...].

W rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania oferta skarżącej spółki zajęła pierwszą pozycję z łączną liczbą punktów oceny w wymiarze 38,000 punktów, w tym za:

• ofertę cenową - 10,000 punktów;

• jakość - 18,000 punktów;

• dostępność - 10,000 punktów.

Komisja konkursowa nadmieniła jednocześnie, iż w przedmiotowym postępowaniu, zgodnie z warunkami określonymi w zarządzeniu Prezesa NFZ Nr 53/2010/DSOZ ze zm. i w zarządzeniu Prezesa NFZ Nr 54/2011/DSOZ ze zm., nie oceniano ofert pod względem ciągłości i kompleksowości.

Komisja konkursowa przeprowadziła następnie negocjacje ze wszystkimi oferentami, których oferty spełniały wymagane warunki.

W dniu [...] maja 2013 r. Komisja konkursowa podpisała wraz ze stroną skarżącą protokół końcowy z negocjacji, w którym ustalono zbieżne stanowiska obu stron negocjacji co do liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej. W trakcie negocjacji obie negocjujące strony zaakceptowały obniżenie liczby świadczeń w zakresie: fizjoterapii ambulatoryjnej z 370.000 - wskazanych w ofercie, do wysokości 300.000 - wskazanych w rankingu końcowym z negocjacji, przy niezmienionej cenie jednostkowej za świadczenie w wysokości - 1,05 złotych.

Komisja konkursowa w dniu [...] maja 2013 r. sporządziła ranking końcowy. Oferta strony skarżącej uzyskała łączną liczbę 38,000 punktów, zajmując w rankingu końcowym pierwszą pozycję z największą liczbą punktów. W poszczególnych kryteriach oceny punktacja skarżącej przedstawiała się następująco:

• ofertę cenową - 10,000 punktów;

jakość - 18,000 punktów;

• dostępność - 10,000 punktów.

W dniu [...] maja 2013 r. Komisja konkursowa dokonała wyboru 5 ofert (a więc wszystkich zgłoszonych w ramach konkursu), w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania wartości zamówienia, określonej w ogłoszeniu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca spółka wniosła do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Komisji konkursowej, zaznaczając, że składa je w części dotyczącej wyboru w ramach przedmiotowego postępowania oferty Przychodni [...] Spółka Komandytowa w [...]. Skarżąca spółka zarzuciła, iż inny oferent, tj. Przychodnia [...] Spółka Komandytowa, w dniu złożenia oferty nie spełniał wymogów formalno-prawnych, wymaganych od świadczeniodawców składających oferty w konkursie ofert związanych z prowadzeniem działalności komórki organizacyjnej: Pracownia Fizjoterapii w [...],[...]. Strona skarżąca stwierdziła, iż ww. komórka organizacyjna została zarejestrowana już w trakcie trwania postępowania konkursowego, tj. dwa tygodnie po ostatecznym terminie złożenia ofert. Zdaniem strony skarżącej, w tej sytuacji wybór oferty Przychodni [...] Spółka Komandytowa godzi w interes prawny skarżącej spółki poprzez zmniejszenie ilości otrzymanego kontraktu w przedmiotowym postępowaniu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję nr [...], na podstawie której nie uwzględnił odwołania skarżącej spółki.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ podkreślił, że przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie Dyrektor [...] OW NFZ wskazał, że oferta skarżącej uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym, otrzymując najwyższą wartość kontraktu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, spośród wybranych oferentów - co stanowiło 81% wartości złożonej oferty, a tym samym 44,75% kwoty, na którą ogłoszone zostało postępowanie.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego, Dyrektor [...] OW NFZ w decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. Organ wskazał, że Przychodnia [...] Spółka Komandytowa załączyła do oferty wydane przez [...] Urząd Wojewódzki w [...] zaświadczenie, że złożyła wniosek o wpis zmian do rejestru, w księdze rejestrowej prowadzonej dla podmiotu leczniczego. Zgłoszone zmiany dotyczyły zarejestrowania poradni rehabilitacyjnej i działu fizjoterapii. W związku z tym, Komisja konkursowa wezwała wspomnianego oferenta (Przychodnię [...] Spółkę Komandytową) do usunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty, tj. do przedstawienia dokumentu potwierdzającego wpis komórki organizacyjnej [...] w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Organ stwierdził, że powyższy brak formalny został uzupełniony w wyznaczonym przez Komisję konkursową terminie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora [...] OW NFZ.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] czerwca 2013 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, skarżąca spółka zarzuciła, że wybór oferty Przychodni [...] Spółka Komandytowa godzi w interes prawny strony skarżącej poprzez zmniejszenie ilości otrzymanego kontraktu w postępowaniu numer [...].

Skarżąca spółka zarzuciła:

- dokonanie przez Dyrektora [...] OW NFZ, jako organ I instancji, błędnej oceny stanu faktycznego sprawy - poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia [...] OW NFZ, gdy tymczasem prawidłowa ocena faktów prowadzi do wniosku, że interes prawny został przez skarżącą spółkę prawidłowo wykazany,

- naruszenie przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ obowiązujących procedur w postępowaniu konkursowym w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, nakazujących odrzucenia w konkursie oferty, jeżeli komórka organizacyjna, w której mają być realizowane świadczenia, jest dopiero w trakcie rejestracji.

Ponadto strona skarżąca wskazała, że z udostępnionej przez [...] OW NFZ informacji na stronie internetowej w dniu [...] marca 2013 r., dotyczącej postępowań konkursowych w rodzaju ambulatoryjnej opieki specjalistycznej - zatytułowanej: "Pytania i odpowiedzi w związku z postępowaniami konkursowymi z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej na okres od 1.07.2013 r.", w której na pytanie: "Czy można złożyć ofertę w konkursie na AOS, jeżeli poradnia jest w trakcie rejestracji, a przedstawimy dokumenty z Urzędu Wojewódzkiego potwierdzające złożenie dokumentów?" - wskazano w punkcie "9" odpowiedź: "Taka oferta zostanie odrzucona w całości lub części dotyczącej niezarejestrowanej poradni z powodu niespełnienia warunków wymaganych". Zdaniem strony skarżącej, takie same wymagania formalno-prawne mają zastosowanie także w innych postępowaniach konkursowych, w tym w postępowaniu dotyczącym rehabilitacji leczniczej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2013 r. nieuwzględniającą odwołania strony skarżącej od rozstrzygnięcia spornego postępowania konkursowego.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ stwierdził, że z art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, iż przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się, wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezes Funduszu, badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji, ma na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes NFZ podkreślił, że przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji konkursowej, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Prezes NFZ wyjaśnił, że powyższe oznacza, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Organ odwoławczy nadmienił, że organy obu instancji nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji konkursowej powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Według Prezesa NFZ, organy obu instancji zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. Ponadto, organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - stwierdził, że organ bada jedynie, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta, stosownie do art. 134 ustawy (...)". Jednocześnie, odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezes NFZ podkreślił, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach obejmuje ocenę, czy w toku przeprowadzonego postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doszło do naruszenia zasad owego postępowania.

Organ odwoławczy stwierdził, że Prezes NFZ przy określeniu kryteriów ocen ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców działał na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ wskazał, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku spornego postępowania. Ponadto, organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r., wydany w sprawie sygn. akt II GSK 262/10 - wyjaśnił, że zarządzenie Prezesa Funduszu, wydane na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, określające warunki wymagane od uczestników konkursu nie kreuje praw, czy też obowiązków potencjalnych uczestników tego konkursu, lecz wskazuje adresatów (poprzez określenie wymagań), którzy mogą wziąć udział w konkursie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że spełnienie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jest nakazem ustawowym wynikającym a contrario z przepisu art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ podkreślił, że kryteria oceny ofert i zasady przeprowadzenia konkursu ofert zostały przedstawione oferentom w ogłoszeniu o zamówieniu. Zdaniem organu odwoławczego, ogłoszenie zawierało kompletne informacje o aktach prawnych i przepisach, w oparciu o które był przeprowadzony sporny konkurs ofert, a także ocena i wybór ofert. Ponadto Prezes NFZ wskazał, że w ogłoszeniu o przedmiotowym konkursie ofert poinformowano wszystkich oferentów o dostępności materiałów dotyczących przedmiotowego postępowania.

Prezes NFZ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wskazał, że uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 950/06).

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe oznacza, iż przystępując do przedmiotowego postępowania konkursowego skarżąca spółka miała pełną wiedzę o treści aktów prawnych mających zastosowanie podczas niniejszego postępowania oraz sposobu oceny ofert. Zdaniem Prezesa NFZ, strona skarżąca, składając oświadczenie z dnia [...] marca 2013 r., potwierdziła pisemnie, że dane przedstawione w jej ofercie i załączonych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że skarżąca spółka nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do sposobu prowadzenia przedmiotowego postępowania, a ponadto jednocześnie oświadczyła, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że istotą badania uszczerbku interesu prawnego i stwierdzenia jego powstania jest ustalenie, czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. Prezes NFZ wyjaśnił, że do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad tego postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. W ocenie Prezesa NFZ, takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.

Zdaniem Prezesa NFZ, z treści art. 152 ustawy oświadczeniach wynika, że jedynie naruszenie przez Fundusz zasad postępowania stanowi postawę do wniesienia odwołania. Prezes NFZ podkreślił, że określone w art. 134 ustawy o świadczeniach zasady prowadzenia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń to: zasada równego traktowania wszystkich uczestników postępowania oraz zachowanie zasad uczciwej konkurencji. W ocenie organu odwoławczego, równe traktowanie w postępowaniu polega na tym, by wszystkie wymagania, informacje i wyjaśnienia, a także dokumenty związane z postępowaniem o zawarcie umowy były udostępniane wszystkim oferentom na tych samych zasadach. Natomiast sposobem gwarantującym prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji jest prowadzenie postępowania w taki sposób, by nie dopuścić do przekazania, ujawnienia lub wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę danego podmiotu osobom trzecim. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na przepis art. 138 ustawy o świadczeniach, w myśl którego do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stosuje się przepisów ustawy o zamówieniach publicznych.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu konkursowym do zawarcia umów zostały wybrane oferty, w tym oferta skarżącej spółki, aż do wyczerpania się środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem zamówienia.

Prezes NFZ wyjaśnił, że zgodnie z decyzją komisji konkursowej i w kolejności wynikającej z zajętej pierwszej pozycji w rankingu końcowym uzyskanej na podstawie łącznej (największej) liczby punktów - oferta skarżącej spółki została wybrana do zawarcia umowy w pierwszej kolejności, ponieważ oferowała najwyższą jakość udzielanych świadczeń spośród wszystkich 5 ofert złożonych w ramach spornego postępowania konkursowego. Prezes NFZ wyjaśnił, że zgodnie z art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach w części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Organ sporządził tabelę, która zaprezentowała ocenę punktową przyznaną w rankingu końcowym pięciu ofertom wybranym do zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym ofercie skarżącej.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że komisja konkursowa dokonała wyboru także i pozostałych 4 ofert, albowiem otrzymały one wyższą punktację w kryterium cenowym, tj. przedstawiały korzystniejsze ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia od oferty strony skarżącej.

Organ wskazał, że wyniku rozstrzygnięcia postępowania dokonanego przez Komisję konkursową, [...] OW NFZ zwiększył dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez możliwość zakupu większej liczby świadczeń o oferowanej niższej cenie, niż zaproponowana przez skarżącą spółkę. Prezes NFZ przypomniał, że zaplanowana do zakupu w niniejszym postępowaniu ilość świadczeń wynosiła 826 771 punktów, a ilość zakupiona w wyniku rozstrzygnięcia postępowania wynosi 855 815 punktów.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego zmniejszenia wartości otrzymanego kontraktu oraz "uszczuplenia" środków na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna w przedmiotowym postępowaniu, Prezes NFZ stwierdził, że Komisja konkursowa, prowadząc negocjacje ze skarżącą spółką, przedstawiła stronie propozycję odpowiadającą jej potencjałowi (liczbie godzin pracy personelu medycznego) wykazanemu w ofercie. Organ odwoławczy nadmienił, że skarżąca spółka w dniu [...] maja 2013 r. podpisała bez zastrzeżeń protokół końcowy z negocjacji, który odzwierciedlał zbieżność propozycji skarżącej z propozycją [...] OW NFZ. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania skarżący otrzymał 81% złożonej oferty, a tym samym 44,75% kwoty, na którą ogłoszone zostało postępowanie, a na co sam wyraził zgodę - składając podpis pod protokołem końcowym z negocjacji, zawierającym ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że propozycje przedstawione pozostałym oferentom, w tym Przychodni [...] Spółka Komandytowa, nie miały wpływu na liczbę i cenę świadczeń zaproponowaną stronie skarżącej.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez [...] OW NFZ obowiązujących procedur poprzez nieodrzucenie przez Komisję konkursową oferty Przychodni [...] Sp. komandytowa i jej wyboru do udzielania świadczeń w przypadku, gdy na dzień składania oferty Przychodnia [...] nie miała zarejestrowanej komórki organizacyjnej, w której miały być realizowane świadczenia - stwierdził, że przed terminem składania ofert na przedmiotowe postępowanie, tj. w dniu [...] marca 2013 r. na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ukazała się nowa informacja zatytułowana: "Pytania i odpowiedzi w związku z postępowaniami konkursowymi z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej na okres od 1.07.2013 r.". Organ odwoławczy wskazał, że w przekazanej do publicznej wiadomości informacji, w punkcie "22" wskazano ponownie pytanie: "Czy można złożyć ofertę w konkursie na AOS, jeżeli poradnia jest w trakcie rejestracji, a przedstawimy dokumenty z Urzędu Wojewódzkiego potwierdzające złożenie dokumentów?", a więc odnoszące się do tej samej kwestii, którą poruszano w informacji z dnia [...] marca 2013 r. Prezes NFZ zauważył, że tym razem odpowiedź na ww. pytanie wskazywała, że w opisanej sytuacji świadczeniodawca zostanie wezwany do usunięcia braków formalnych. Ponadto, jak podniósł organ odwoławczy, z informacji widniejących na stronie internetowej Oddziału Wojewódzkiego NFZ wynikał, że w przypadku nieusunięcia braków formalnych (poprzez dostarczenie wymaganego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą) w wyznaczonym terminie, taka oferta zostanie odrzucona w całości lub części dotyczącej niezarejestrowanej poradni z powodu niespełnienia warunków wymaganych.

Prezes NFZ przyznał rację stronie skarżącej w kwestii, iż takie same wymagania formalnoprawne powinny mieć zastosowanie także w innych postępowaniach konkursowych, w tym w rodzaju rehabilitacji leczniczej. Prezes wyjaśnił, że Komisja konkursowa zastosowała dokładnie takie wytyczne, jakie zostały wskazane w informacji z dnia [...] marca 2013 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przyjęty sposób postępowania przez komisję konkursową w rodzaju rehabilitacja lecznicza znalazł odzwierciedlenie w stosunku do wszystkich oferentów, w tym do Przychodni [...] Spółka Komandytowa.

Prezes NFZ wskazał, że Przychodnia [...] Spółka Komandytowa w chwili złożenia oferty na przedmiotowe postępowanie, tj. w dniu [...] marca 2013 r. załączyła do oferty wydane przez [...] Urząd Wojewódzki w [...] zaświadczenie, że w dniu [...] marca 2013 r. złożyła wniosek o wpis zmian do rejestru, w księdze rejestrowej prowadzonej dla podmiotu leczniczego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgłoszone zmiany dotyczyły zarejestrowania poradni rehabilitacyjnej i działu fizjoterapii. Wobec powyższego, komisja konkursowa wezwała oferenta - Przychodnię [...] Spółkę Komandytową do usunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty, tj. do przedstawienia dokumentu potwierdzającego wpis komórki organizacyjnej [...] w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Zdaniem Prezesa NFZ, powyższy brak formalny został uzupełniony w wyznaczonym przez Komisję konkursową terminie, a komórki nr [...] i nr [...] zostały wpisane do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z datą rozpoczęcia działalności [...] czerwca 2013 r. Organ odwoławczy zauważył w konsekwencji, że oferent - Przychodnia [...] Spółka Komandytowa, po usunięciu braków formalnych w wyznaczonym przez Komisję konkursową terminie, został zakwalifikowany przez Komisję do dalszego etapu postępowania i oceniony wg jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów, bowiem spełniał warunki wymagane do zawierania i realizacji umów w przedmiotowym rodzaju.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2013 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach - poprzez niezapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej - polegające na zezwoleniu Przechodni [...] Sp. k. na uzupełnienie braków formalnych, tj. na zarejestrowanie w trakcie trwania postępowania konkursowego w [...] Urzędzie Wojewódzkim pracowni fizjoterapii w [...], gdy tymczasem w innych postępowaniach konkursowych organizowanych przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ powyższe uchybienia ze strony oferentów stanowiły postawę do odrzucenia oferty;

2) błędną wykładnię art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach - poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki, gdy tymczasem prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że na skutek bezzasadnego przyznania kontraktu Przychodni [...] Spółka komandytowa nastąpiło uszczuplenie środków dla pozostałych oferentów, a w konsekwencji nastąpiło zmniejszenie kontraktu dla skarżącej.

Skarżąca spółka, mając na uwadze powyższe zarzuty, wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie rejestracji pracowni fizjoterapii w [...] należącej do Przychodni [...] Sp. k. - na okoliczność dokonania przez [...] Urząd Wojewódzki w dniu [...] kwietnia 2013 r. wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą ww. jednostki, z datą rozpoczęcia działalności od dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że wybór oferenta, tj. Przychodni [...] Sp. k., w sytuacji, gdy podmiot ten nie posiadał w dacie składania oferty zarejestrowanej pracowni fizjoterapii w [...], naruszał przyjęte procedury stosowane przez NFZ w innych postępowaniach konkursowych.

Strona skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i w konsekwencji uznała, że Przychodnia [...] Spółka komandytowa w dniu składania oferty nie posiadała zarejestrowanej w rejestrze [...] Urzędu Wojewódzkiego pracowni fizjoterapii. Skarżąca spółka wyjaśniła, że dotychczasowa praktyka w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ była taka, że podmioty medyczne uczestniczące w postępowaniu konkursowym na AOS organizowanym przez NFZ, musiały w dacie złożenia oferty posiadać zarejestrowaną komórkę w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez [...] Urząd Wojewódzki, pod rygorem odrzucenia oferty. W ocenie strony skarżącej, zmiana w niniejszym postępowaniu dotychczasowych reguł stanowi naruszenie art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem skarżącej spółki, stosowany przez [...] OW NFZ wymóg posiadania zarejestrowanej komórki organizacyjnej przez podmiot leczniczy składający ofertę, powinien mieć zastosowanie także w innych postępowaniach konkursowych, w tym AOS w rodzaju rehabilitacja lecznicza.

W ocenie strony skarżącej, Przychodnia [...] Spółka Komandytowa naruszyła powyższe zasady w toczącym się postępowaniu konkursowym, albowiem nie spełniała wymogów formalno-prawnych wymaganych od świadczeniodawców składających oferty w konkursie ofert, związanych prowadzeniem działalności komórki organizacyjnej: "Pracownia [...] w [...],[...] ". Skarżąca spółka uznała, że Przychodnia [...] w dniu złożenia oferty nie spełniała warunków formalno-prawnych w zakresie zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Konsekwencją powyższego uchybienia, w ocenie skarżącej, winno być odrzucenie tej oferty oraz rozdzielenie przez [...] OW NFZ środków pieniężnych na pozostałych oferentów.

Skarżąca spółka stwierdziła ponadto, że posiada interes prawny, albowiem na skutek wyboru oferty Przychodni [...] Spółka Komandytowa, NZOZ [...] Sp. z o.o. otrzymała kontrakt w wysokości 81% złożonej oferty. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, nie ulega wątpliwości, że możliwe do pozyskania przez nią środki na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej - zostały uszczuplone. Zdaniem strony skarżącej, odrzucenie przez [...] OW NFZ oferty Przychodni [...], skutkowałoby koniecznością przyznania wyższych środków pieniężnych na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, na obszarze powiatu [...], na rzecz pozostałych oferentów, w tym na rzecz strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r. Przychodnia [...] Spółka komandytowa, reprezentowana przez adwokata, złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.

Jednocześnie spółka ta wniosła o oddalenie skargi, jako niezasadnej.

W uzasadnieniu pisma procesowego wnioskująca spółka zauważyła, że strona skarżąca nie wykazała, że w spornym postępowaniu konkursowym doszło do uszczerbku w jej interesie prawnym.

Wnioskująca podkreśliła, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - w spornym postępowaniu konkursowym nie doszło do uchybienia przepisom postępowania, a w szczególności brak było podstaw do odrzucenia oferty spółki Przychodnia [...] Spółka komandytowa, która zgodnie ze stosowną procedurą, w oparciu o przepis art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, uzupełniła w wyznaczonym przez Komisję konkursową terminie wszelkie braki formalne swojej oferty.

Zdaniem wnioskującej spółki, do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot przeprowadzający postępowanie konkursowe, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Zdaniem uczestnika, skarga jest niezasadna, bowiem interes prawny skarżącej spółki nie został naruszony, albowiem Komisja konkursowa przedstawiła skarżącej spółce propozycję w sposób maksymalny odpowiadającą potencjałowi wskazanemu w ofercie strony skarżącej (w szczególności w zakresie liczby godzin pracy personelu medycznego). W konsekwencji, zdaniem spółki Przychodnia [...] Spółka komandytowa, propozycje przedstawione przez Komisję konkursową innym oferentom i następnie zawarcie z nimi umowy - nie miały wpływu na zakres umowy zawartej ze stroną skarżącą. W tej sytuacji, zdaniem wnioskującej spółki, należy uznać, że nie doszło do naruszenia rzeczywiście istniejącego interesu skarżącej spółki.

Na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. - postanowił dopuścić spółkę Przychodnia [...] sp. k. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Ponadto, Sąd - powołując się na przepis art. 106 p.p.s.a. - oddalił wniosek dowodowy skarżącej spółki zwarty w skardze z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Obecny na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko uczestnika zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z normami prawnymi zawartymi w przepisach materialnych i procesowych, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. - nie narusza przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając jako organ odwoławczy, nie naruszył - w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - zarówno przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym przede wszystkim art. 134 ust. 1 i art. 148 oraz art. 149 ust. 3 i art. 152 ust. 1 tej ustawy, jak również unormowań zawartych w określonych przez Prezesa NFZ przepisach zarządzeń regulujących sporne postępowanie konkursowe, tj. Zarządzenia Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zmianami), Zarządzenia Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zmianami) oraz Zarządzenia Nr 53/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza (ze zmianami).

Rozstrzygając w niniejszej sprawie, organy Funduszu obu instancji prawidłowo uznały również, że ocena ofert, dokonana przez Komisję konkursową, nastąpiła w oparciu o wytyczne zawarte w cyt. zarządzeniach Prezesa Funduszu.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezes NFZ, dokonując oceny prawidłowości przebiegu spornego postępowania konkursowego oraz prac Komisji konkursowej powołanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w tym przede wszystkim legalności podjętego przez Komisję konkursową w dniu [...] maja 2013 r. rozstrzygnięcia wspomnianego konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej na obszarze wskazanym w decyzji - nie dopuścił się jakiejkolwiek istotnej obrazy normy prawnej wyrażonej w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719).

Jednocześnie, analizując przebieg postępowania administracyjnego zainicjowanego w dniu [...] czerwca 2013 r. odwołaniem strony skarżącej od rozstrzygnięcia Komisji konkursowej, Sąd uznał, że organy Funduszu, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się ponadto naruszenia norm tego postępowania, w tym przede wszystkim przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi NFZ na jednoznaczne stwierdzenie, iż w spornym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia interesu prawnego strony skarżącej.

W myśl przepisów ustawy o świadczeniach, warunkiem wniesienia przez świadczeniodawcę - w niniejszej sprawie skarżącą spółkę - zarówno środka odwoławczego, jak i skargi, jest faktyczne naruszenie przez organy Funduszu, określonych przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ, zasad postępowania, w rozumieniu zarówno materialnoprawnym, jak i proceduralnym. Takie naruszenie zasad postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy, którego istotą jest związek z konkretną normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.

W niniejszej sprawie oferta skarżącej spółki - jako oferenta prowadzącego Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w [...], została wybrana przez Komisję konkursową (podobnie jak cztery inne oferty pozostałych uczestników konkursu) ze względu na fakt, iż zajęła ona w rankingu końcowym pierwszą pozycję, uzyskując łącznie najwyższą liczbę punktów 38,000 pkt.

Niemniej, strona skarżąca, wnosząc do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Komisji konkursowej, w części dotyczącej wyboru w ramach przedmiotowego postępowania oferty Przychodni [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] - zarzuciła, iż oferent ten w dniu złożenia oferty nie spełniał wymogów formalno-prawnych, wymaganych od świadczeniodawców składających oferty w konkursie ofert związanych z prowadzeniem działalności komórki organizacyjnej: Pracownia [...] w [...],[...]. Strona skarżąca stwierdziła bowiem, iż ww. komórka organizacyjna konkurencyjnego oferenta została zarejestrowana już w trakcie trwania postępowania konkursowego, tj. dwa tygodnie po ostatecznym terminie wyznaczonym na składanie ofert. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, wybór oferty spółki Przychodnia [...] Spółka Komandytowa godzić miał w interes prawny skarżącej spółki poprzez zmniejszenie ilości otrzymanego kontraktu w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy przede wszystkim wskazać na wstępie, że przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, iż Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Jednym z wymogów zachowania wspomnianych zasad jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m. in. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisie art. 148 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 148 cyt. ustawy, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.

Niewątpliwie wskazane kryteria oceny ofert, użyte w ustawie i dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych, stanowią podstawową wykładnię (wskazówkę) dla komisji konkursowych, jak dokonywać porównywania złożonych ofert.

Należy wskazać, iż dla spornego postępowania konkursowego w odniesieniu do warunków dotyczących przedmiotu umowy, o zawarcie której ubiegała się strona skarżąca, zastosowanie miały wspomniane wyżej zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia: Nr 46/2011/DSOZ z dnia 16 września 2011 r., Nr 54/2011/DSOZ z dnia 30 września 2011 r. oraz Nr 53/2010/DSOZ z dnia 2 września 2010 r.

Należy zauważyć, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia określa warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z posiadanymi kompetencjami, uwzględniając przy ich tworzeniu obowiązujące przepisy prawa. Wydane w ich sprawie zarządzenia, stanowią dla dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu podstawę do zawarcia umów o udzielanie świadczeń w poszczególnych zakresach. W trakcie opracowywania zarządzeń, ich projekty podlegają konsultacjom zgodnie z zasadami określonymi ustawą o świadczeniach, a po zakończeniu uzgodnień, zarządzenia udostępniane są do informacji publicznej na stronie internetowej Funduszu. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie zauważył zatem w niniejszej sprawie, iż w przypadku przystąpienia świadczeniodawcy do danego konkursu ofert poprzez złożenie w nim stosownej oferty, zarządzenia mające zastosowanie do prowadzonego postępowania, stają się również wiążące dla tegoż świadczeniodawcy (tak również: WSA w Warszawie m.in. /w:/ wyrok z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/06).

Jednym z wymogów zachowania zasad, o których mowa w przepisie art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m. in. zgodnie z wytycznymi zawartymi we wspomnianym przepisie art. 148 ustawy o świadczeniach. Niewątpliwie kryteria oceny ofert, użyte w ustawie i dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych, stanowią podstawową wykładnię (wskazówkę) dla komisji konkursowych, jak dokonywać porównywania złożonych ofert.

Podkreślić należy, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wskazał oferentom w ogłoszeniu o konkursie wyżej przywołane zarządzenia określające wymagania właściwe dla tego postępowania, zaś skarżąca spółka do oferty składanej w postępowaniu dołączyła "Oświadczenie Oferenta", w którym wyraźnie wskazała m. in., że zapoznała się z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

Niewątpliwie, istotą badania uszczerbku interesu prawnego i stwierdzenia jego powstania jest ustalenie, czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracji, do obowiązków którego należy zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących rzekomego zmniejszenia wartości otrzymanego kontraktu oraz "uszczuplenia" środków na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, należy - zdaniem Sądu - zauważyć, że Komisja konkursowa, prowadząc negocjacje ze skarżącą spółką, przedstawiła jej propozycję odpowiadającą potencjałowi (liczbie godzin pracy personelu medycznego) wykazanemu w ofercie strony skarżącej. Jednocześnie należy wskazać, że strona skarżąca w dniu [...] maja 2013 r. podpisał bez zastrzeżeń protokół końcowy z negocjacji, który odzwierciedlał zbieżność propozycji skarżącej spółki z propozycją [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Z akt sprawy wynika, że w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania strona skarżąca otrzymała 81% złożonej oferty, a tym samym 44,75% kwoty, na którą ogłoszone zostało postępowanie. Nie bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest również to, że sama strona skarżąca wyraziła na to zgodę, składając podpis pod protokołem końcowym z negocjacji, zawierającym "ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji co do ilości i ceny". Ponadto należy zauważyć, iż zgodnie z informacją przekazaną przez Oddział Wojewódzki NFZ, propozycje przedstawione pozostałym oferentom, w tym Przychodni [...] Spółka Komandytowa, nie miały wpływu na liczbę i cenę świadczeń zaproponowaną skarżącej spółce.

W tej sytuacji, należy uznać, że powyższy zarzut strony skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez Komisję konkursową, działającą w ramach [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, obowiązujących procedur w przedmiotowym postępowaniu poprzez rzekomo wadliwe nieodrzucenie przez wspomnianą Komisję oferty spółki Przychodnia [...] Sp. komandytowa i ostatecznie - jej wybranie do udzielania świadczeń, należy stwierdzić, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia i nie może w żaden sposób świadczyć o uszczerbku w interesie strony skarżącej.

Zdaniem Sądu, należy zauważyć, że przed terminem składania ofert w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, tj. w dniu [...] marca 2013 r., na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ukazała się nowa informacja zatytułowana: "Pytania i odpowiedzi w związku z postępowaniami konkursowymi z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej na okres od 01.07.2013 r." W przekazanej do publicznej wiadomości informacji (w punkcie "22") wskazano ponownie pytanie: "Czy można złożyć ofertę w konkursie na AOS, jeżeli poradnia jest w trakcie rejestracji, a przedstawimy dokumenty z Urzędu Wojewódzkiego potwierdzające złożenie dokumentów?", a więc odnoszące się do tej samej kwestii, którą poruszano we wskazanej przez stronę skarżącą informacji z dnia [...] marca 2013 r. W ocenie Sądu, należy jednak zauważyć, że tym razem odpowiedź na ww. pytanie brzmiała wyraźnie: "W opisanej sytuacji świadczeniodawca zostanie wezwany do usunięcia braków formalnych. W przypadku nieusunięcia braków formalnych (dostarczenia wymaganego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą) w wyznaczonym terminie taka oferta zostanie odrzucona w całości lub części dotyczącej niezarejestrowanej poradni z powodu niespełnienia warunków wymaganych".

Mając na względzie powyższe, a także zgadzając się co do zasady z uwagą skarżącej spółki, iż Komisja konkursowa winna stosować takie same wymagania formalnoprawne w różnych prowadzonych przez siebie postępowaniach konkursowych, należy jednakże bardzo wyraźnie wskazać, że w spornym postępowaniu konkursowym Komisja zastosowała dokładnie takie wytyczne, jakie zostały jednoznacznie wskazane w informacji z dnia [...] marca 2013 r.

Zdaniem Sądu, przyjęty przez Komisję konkursową w stosunku do wszystkich oferentów sposób postępowania zgodny był jednocześnie z regulacją prawną wyrażoną w przepisie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, który stanowi, iż w przypadku, gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywała oferentów do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.

W ocenie Sądu, powyższa sytuacja miała właśnie miejsce w przypadku Przychodni [...] Spółka Komandytowa, która w chwili złożenia oferty w przedmiotowym postępowaniu, tj. w dniu [...] marca 2013 r., załączyła do oferty wydane przez [...] Urząd Wojewódzki w [...] zaświadczenie, że w dniu [...] marca 2013 r. Spółka ta złożyła wniosek o wpis zmian do rejestru, w księdze rejestrowej prowadzonej dla podmiotu leczniczego. Zgłoszone zmiany dotyczyły zarejestrowania poradni rehabilitacyjnej i działu fizjoterapii. Wobec powyższego, Komisja konkursowa wezwała oferenta - Przychodnię [...] Spółkę Komandytową do usunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia oferty, poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego wpis komórki organizacyjnej [...] w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Według Sądu, z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że powyższy brak formalny został uzupełniony w wyznaczonym przez Komisję konkursową terminie, a komórki [...] i [...] zostały wpisane do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z datą rozpoczęcia działalności w dniu [...] czerwca 2013 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że oferent - spółka Przychodnia [...] Spółka Komandytowa, po prawidłowym usunięciu braków formalnych w wyznaczonym przez Komisję terminie, został zasadnie zakwalifikowany przez komisję do dalszego etapu postępowania, a następnie oceniony według jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów, bowiem spełniał warunki wymagane do zawierania i realizacji umów w przedmiotowym rodzaju.

Należy wskazać, że porównanie ofert w postępowaniu konkursowym następuje w oparciu o przesłanki wynikające z art. 148 ustawy o świadczeniach, które są skonkretyzowane w zarządzeniach Prezesa Funduszu, dotyczących określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wydanych na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach. Nie ulega wątpliwości, że komisja konkursowa, dokonując analizy ofert, nie może swobodnie dokonywać oceny tych ofert, lecz ściśle przestrzegać zasad oceny wynikających ze stosownych zarządzeń Prezesa Funduszu. Ponadto z przepisów jasno wynika, że wspomniane kryteria oceny ofert są stałe i nie mogą podlegać zmianie w trakcie postępowania.

Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że Komisja konkursowa, dokonując oceny ofert w ramach spornego postępowania konkursowego, przeprowadziła stosowną weryfikację analizowanych ofert i dokonała właściwych przeliczeń zgodnie z punktacją oraz algorytmem wskazanym w Zarządzeniu Nr 54/201l/DSOZ Prezesa Funduszu, w sposób identyczny dla każdej z ofert.

W ocenie Sądu, strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z kryteriami oceny ofert, które są jawne i nie podlegają zmianie w trakcie postępowania.

Sąd uznał, że skarżąca spółka zarówno w odwołaniu od rozstrzygnięcia Komisji konkursowej, jak i w później złożonym odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, a także w skardze wniesionej do WSA w Warszawie - nie wykazała, aby jej oferta została oceniona niezgodnie z cyt. Zarządzeniem Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Funduszu.

W konsekwencji należy przyjąć, że zarzut strony skarżącej dotyczący rzekomego naruszenia interesu prawnego należy uznać za bezzasadny.

Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z protokołów Komisji konkursowej sporządzonych zarówno w części jawnej, jak i niejawnej postępowania konkursowego, a także z rankingu otwarcia, protokołu z negocjacji oraz rankingu końcowego - wynika, że sporne postępowanie konkursowe przebiegało prawidłowo.

Ponadto, zdaniem Sądu, należy uznać, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - zebrany materiał dowodowy znajdujący się w aktach niniejszej sprawy, jest wystarczający do ustalenia, czy postępowanie konkursowe, w tym również negocjacje prowadzone ze skarżącą spółką, przebiegały zgodnie z przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze, należy - zdaniem Sądu - uznać, że w niniejszej sprawie przyjęta do postępowania konkursowego oferta skarżącej spółki została oceniona przez Komisję konkursową w sposób prawidłowy, według jednolitych zasad obowiązujących wszystkich świadczeniodawców (oferentów) biorących udział w tym postępowaniu. Ponadto należy podkreślić, że kryteria oceny tych ofert, zasady ich punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania.

W konsekwencji Sąd stwierdził, iż wbrew zarzutom skarżącej spółki, organy obu instancji zgromadziły w sposób należyty materiał dowodowy, odnosząc się w sposób pełny do wszystkich przywołanych przez stronę skarżącą argumentów na okoliczność braku podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść skarżącej.

W związku z powyższym uznać należy, że Prezes NFZ, działając zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., rozważył w sposób wszechstronny całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 80 k.p.a. - ustalił, że zachodziły wszelkie podstawy do wybrania wszystkich pięciu ofert złożonych w spornym postępowaniu konkursowym.

Również uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, spełniają wszelkie istotne warunki, o których stanowi przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, że oddając na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. wniosek dowodowy strony skarżącej zawarty w skardze z dnia [...] sierpnia 2013 r., działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Należy zwrócić uwagę, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

Należy zauważyć, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez stronę skarżącą, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ. Ponadto, warto zauważyć, że okoliczność, którą strona skarżąca chciała wykazać poprzez przeprowadzenie wnioskowanego dowodu, nie budziła jakichkolwiek kontrowersji, nie będąc przedmiotem jakiegokolwiek sporu z uczestnikiem postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.