Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4077/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 13g ust 1 i 1a
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 86
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia WSA del. Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant asystent sędziego Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 12/17 w sprawie ze skargi J K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] listopada 2016 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J K na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę J K (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [..] listopada 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że 11 sierpnia 2011 r. w miejscowości Krzeczów, na drodze powiatowej nr 1424K, zatrzymano do kontroli pojazd członowy, którym wykonywany był krajowy transport drogowy piasku zaglinionego w imieniu skarżącego. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu SC ALEX 14-01-20/R, z ważnym świadectwem legalizacji ponownej. Stwierdzono następujące naruszenia:

– nacisk 17,33 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) na podwójnej osi nienapędowej pojazdu – przekroczenie o 2,83 t,

– nacisk 30,72 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) na podwójnej osi napędowej naczepy – przekroczenie o 16,22 t,

– łączna masa zespołu pojazdów 48,05 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie dmc o 16,051,

– podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [..] grudnia 2011 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 28.140 złotych.

Inspektor decyzją z dnia [..] marca 2012 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2011 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 28.140 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t.

Od powyższej decyzji strona ponownie złożyła odwołanie, załączając kserokopię umowy zawartej pomiędzy Powiatem Bocheńskim a Konsorcjum realizującym budowę autostrady A4 węzeł Szarów – węzeł Brzesko, z której wynika, że powiat zezwala na przejazd drogami powiatowymi pojazdami o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 40 t i nacisku na oś nieprzekraczającym 11 t. Umowa zezwala na czasowe korzystanie z drogi, na której kontrolowany pojazd został zatrzymany. W odwołaniu wskazano, że kontrolujący nie przedstawili kierowcy dokumentów potwierdzających legalizację wag oraz terenu. Skarżący zarzucił, że do zatrzymania doszło na obszarze budowy.

Organ II instancji i decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [..] lipca 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1011/13 uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na nierozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 442/14 oddalił skargę kasacyjną.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Inspektor uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [..] czerwca 2016 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 28.140 zł.

Inspektor decyzją z dnia [..] listopada 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [..] czerwca 2016 r.

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd podał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd I instancji oceniając ponowne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia procedury administracyjnej wskazał, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie budzą wątpliwości. Prawidłowo zostało ustalone, że samochód ciężarowy należący do skarżącego został poddany kontroli drogowej w dniu 11 sierpnia 2011 r. Zatrzymanie pojazdu miało miejsce na drodze powiatowej nr 1424K o nośności 8 ton na oś.

Dokładne ustalenia w zakresie, gdzie został zatrzymany pojazd skarżącego wynikają wprost z protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2011 r., który wraz z załącznikiem został podpisany przez kontrolowanego kierowcę – bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Z załącznika do tego protokołu wynika, że "w celu dokonania kontroli oraz ważenia pojazd został doprowadzony do miejsca kontroli w Woli Dębińskiej (droga krajowa nr 4)".

W ocenie Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy potwierdziły powyższe ustalenia. Jeden z inspektorów przesłuchany w charakterze świadka wsparł swoje zeznania dokumentacją wewnętrzną złożoną do akt oraz zeznając w obecności skarżącego, zaznaczył (w przybliżeniu) na wydruku zdjęcia satelitarnego dołączonego do protokołu przesłuchania miejsce zatrzymania pojazdu do kontroli na drodze publicznej – drodze powiatowej nr 1424K w miejscowości Krzeczów, około 500 metrów za skrzyżowaniem w kierunku na Uście Solne. Organ odwoławczy uwzględnił, że świadek w opisie momentu i miejsca zatrzymania nie wspominał o jakimkolwiek oznakowaniu jako placu budowy drogi powiatowej nr 1424K w miejscowości Krzeczów. Świadek stwierdził, że oznakowany plac budowy znajdował się kilkaset metrów dalej od miejsca zatrzymania, gdzie nastąpił manewr zawrócenia kontrolowanego pojazdu.

Świadek stwierdził, że kierowca w żadnym momencie przeprowadzonej kontroli nie zgłaszał zastrzeżeń co do miejsca zatrzymania do kontroli. Świadek zeznał, że okazane mu miejsce zatrzymania – wyznaczone przez stronę i wskazane na mapie przesłanej w dniu 21.03.2016 r. – nie jest faktycznym miejscem zatrzymania kontrolowanego pojazdu. Podane przez świadka okoliczności znajdują potwierdzenie w protokole kontroli z 11 sierpnia 2011 r., który jest dokumentem urzędowym. Ustalenia zawarte w protokole kontroli zostały podpisane przez kierowcę.

WSA stwierdził, że prawidłowe są ustalenia, iż do zatrzymania pojazdu doszło na drodze publicznej, powiatowej nr 1424K, a nie na placu budowy, jak obecnie twierdzi skarżący. Zarówno kierowca w czasie kontroli, jak i skarżący – po kontroli, nie podnosili kwestii zatrzymania pojazdu na terenie budowy.

Sąd I instancji, odnosząc się do pisma Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej z lutego 2000 r. do Starostwa Powiatu Poznańskiego, stwierdził, że decyzja właściwego ministra w przedmiocie wyrażenia zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy (dmc 41 t) – nie oznacza, że zwalnia ona przewoźnika od przestrzegania prawa w zakresie obowiązujących norm naciskowych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. W wyniku ważenia pojazdu stwierdzono następujące naruszenia: nacisk 17,33 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) na podwójnej osi nienapędowej pojazdu – przekroczenie o 2,83 t; nacisk 30,72 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) na podwójnej osi napędowej naczepy – przekroczenie o 16,22 t; a już w szczególności łączną masę zespołu pojazdów 48,051 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie dmc o 16,05 t. Powyższe oznacza, iż przyznanie racji skarżącemu i ustalenie podwyższonego parametru dmc do 41 ton (co wynika z kserokopii dowodu rejestracyjnego) – nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy.

W ocenie WSA w Warszawie tak samo nietrafione i nieskuteczne jest powołanie się na umowę zawartą pomiędzy Powiatem Brzeskim, a Konsorcjum realizującym inwestycje "Budowa autostrady A 4 Węzeł Szarów – Węzeł Brzesko".

W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, którego zakres pozwolił mu na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie kwestionuje ustaleń w zakresie wyliczenia wysokości kary, ale zasadę odpowiedzialności powołując się na obowiązujący w dacie naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. O ile w rozpatrywanym przypadku przewożono piasek zagliniony, który jest ładunkiem sypkim, to jednak przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej – obok przekroczenia nacisków na osi pojazdu – uniemożliwiło organowi zastosowanie powołanej normy. Argumenty skarżącego o tyle są nietrafione, że pojazd, który do niego należał nie tylko naruszał parametry nacisku na oś.

Sąd nie znalazł żadnych podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

J K zaskarżył wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz decyzji obu instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137; dalej: p.r.d.) oraz naruszenie art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. 2016 r. poz. 1907 ze zm.; dalej: u.t.d.) oraz

– art. 61 i 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że skarżący wykonywał przejazd z naruszeniem przepisów o drogach publicznych;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej: u.d.p.), tj. art. 13g ust. 1, 1a przez uznanie, że w przypadku skarżącego miał miejsce przejazd po drodze publicznej oraz że w związku z tym zasadnym jest wymierzenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej;

3) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez błędne uznanie, że okoliczności sprawy i przedłożone przez stronę dowody wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i ze miał on wpływu na powstanie naruszenia, tymczasem już z dowodów przedłożonych przez stronę w postępowaniu administracyjnym wynika, iż w sposób odpowiedzialny zadbał o to aby usługi realizowane były zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami w szczególności korzystając w trakcie realizacji z dróg wewnętrznych zlokalizowanych na terenie budowy oraz uzyskując zapewnienia od inwestora w tym w postaci dokumentów, tj. umowy zawartej z Powiatem Bocheńskim i Konsorcjum z dnia 17 września 2010 r. jednoznacznie pozwalających jej przyjąć, iż korzystanie z dróg w trakcie inwestycji jest możliwe i zgodne z obowiązującymi tym zakresie przepisami i ograniczeniami w zakresie, w jakim skarżący został wynajęty do realizacji usług na rzecz inwestora.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i brak rozpoznania oraz dokonania oceny, a także nieustosunkowanie się do argumentów podnoszonych w skardze dotyczących:

– niedopuszczalności ustalania masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu wag wykorzystanych podczas kontroli oraz ustalenia nacisku na oś z punktu widzenia wydanego dla nich świadectwa homologacji oraz instrukcji producenta oraz zastosowania przez organ wskaźników korygujących wydanych na podstawie wewnętrznych przepisów;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy,

d) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo braku ustalenia wszystkich okoliczności sprawy w tym faktycznego miejsca zatrzymania pojazdu i statusu drogi na której dokonano zatrzymania, będącego następstwem – niedostrzeżonego przez Sąd I instancji – naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.) skutkujących błędnym przyjęciem, że kierowca został zatrzymany na drodze powiatowej, a dodatkowo, iż na miejscu zatrzymania nie było oznaczeń placu budowy,

e) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec braku własnych ustaleń i całkowitego oparcia swoich twierdzeń, tylko na treści wydanych decyzji, bez głębszej analizy obowiązujących w tym zakresie przepisów, stanu faktycznego oraz niewystarczającym wyjaśnieniu zarzutów skarżącego dotyczących zastrzeżeń przedstawionych przez skarżącego w skardze,

f) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 75, art. 76 § 1 i 3, art. 80 k.p.a., wyrażające się w błędnej ocenie wartości dowodowej protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2011 r. i oparcie się na formalnej teorii dowodowej przez nieuzasadnione przydanie ww. protokołowi waloru dowodu wyłącznego, mimo że niedopuszczalne jest w świetle przywołanych przepisów k.p.a. uznawanie, iż daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, w szczególności gdy kontrolowany kwestionuje ustalenia faktyczne w nim poczynione;

g) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne zaaprobowanie przez Sąd I instancji faktu, iż organy pierwszej i drugiej instancji zaniechały przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego celem weryfikacji twierdzeń strony przez:

– nieuwzględnienie zawartego w piśmie skarżącego z dnia 18 marca 2016 r. żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy na okoliczność ustalenia dokładnego miejsca zatrzymania pojazdu w trakcie kontroli przeprowadzonej dnia 11 sierpnia 2011 r., wszelkich okoliczności związanych z realizowanymi przez stronę umowy z innym podmiotem gospodarczym w zakresie transportu materiałów, umiejscowienia dróg serwisowych, zasad i ograniczeń obowiązujących w zakresie korzystania z dróg w trakcie realizacji robót,

– zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchanie strony na okoliczność ustalenia miejsca zatrzymania pojazdu w trakcie kontroli przeprowadzonej dnia 11 sierpnia 2011 r., wszelkich okoliczności związanych z realizowanymi przez stronę umową z innym podmiotem gospodarczym w zakresie transportu, zapewnień inwestora w zakresie statusu drogi oraz sposobu korzystania z dróg zlokalizowanych na terenie budowy, umiejscowienia dróg serwisowych (technicznych), zasad i ograniczeń związanych z korzystaniem dróg w trakcie realizacji robót i dokonanych ustaleń w tym zakresie, zaniechania przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca zatrzymania pojazdu dnia 11.08.2011 r. w celu ustalenia czy zatrzymanie nastąpiło na drodze powiatowej numer 1424K, Krzeczów (jak to błędnie przyjmują organy w trakcie postępowania), czy też na drodze serwisowej /technicznej, tymczasowej/ wykonanej dla potrzeb budowy autostrady A4 węzeł Szarów,

– zaniechania dokonania ustaleń i przeprowadzenia dowodu z otrzymanych wyjaśnień i dokumentów, tj. brak zwrócenia się przez organ prowadzący postępowanie przeciwko skarżącemu do:

aa) Zarządu Powiatu Bocheńskiego w celu ustalenia wszelkich szczegółów i okoliczności związanych i wynikających z treści umowy zawartej z dnia 17 września 2010 r. pomiędzy Powiatem Bocheńskim, a Spółką dotyczących kwestii związanych z wydaną przez Zarząd Powiatu zgodą na przejazd wyznaczonymi precyzyjnie w umowie drogami przez samochody ciężarowe prowadzące transport masowy wraz z ustaleniem na jakiej podstawie i w jakim zakresie została wykonawcy autostrady udzielona zgoda na korzystanie z odcinków dróg znajdujących się wokół placu budowy z wyłączeniem ewentualnych istniejących ograniczeń, jakie było oznakowanie pionowe dróg znajdujących się na terenie budowy autostrady oraz szczegółowym graficznym rozkładem dróg wykorzystywanych na potrzeby budowy wraz ze wskazaniem umiejscowienia dróg serwisowych (technicznych) funkcjonujących na terenie budowy.

bb) Spółki w celu uzyskania wyjaśnień oraz dokumentacji i informacji obejmujących ustalenia zawarte z zarządcą dróg zlokalizowanych na terenie budowy węzła autostrady A4 Szarów–Brzesko wraz z uzyskaniem map z zaznaczeniem rozkładu i przebiegu dróg serwisowych oraz istniejących ograniczeń w poruszaniu się pojazdów;

h) naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.:

w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu przez Sąd, że organ orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz że organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, w szczególności w zakresie spełnienia przesłanek zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, a także że dokonał dowolnej oceny dowodów także pomimo braku wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony w tym złożonych wniosków dowodowych, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie, a wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały przez niego wyjaśnione,

w związku z art. 8 k.p.a. polegające na uznaniu przez Sąd, że przez ww. stwierdzone naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy nie została zniweczona wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli wobec organów Państwa;

i) naruszenie art. 153 p.p.s.a. albowiem sąd orzekający w sprawie, mimo iż związany jest ocena prawną i wskazaniami do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, w tym przypadku wyroku WSA z dnia 3 października 2013 r., w sposób niewłaściwy i błędny przyjął, że ustalenia poczynione przez organ nie budzą wątpliwości także pomimo nieprzeprowadzenia przez organ dowodów, które były konieczne do przeprowadzenia w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnie z wytycznymi zawartymi w tym wyroku, że powyższe nie wpłynęło na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpatrzenia skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna J K oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji jako pierwsze rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności naruszenia prawa materialnego. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo gdy nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Od takiej reguły należy odstąpić w tych przypadkach, w których mamy do czynienia ze sprawą, w której zarzuty wzajemnie się warunkują i przesądzają o skuteczności skargi kasacyjnej. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarga kasacyjna jest złożona od wyroku Sądu I instancji, w którym wcześniej zapadło prawomocne orzeczenie tego Sądu, w którym dokonano oceny postępowania prowadzonego przez organ, zatem obecnie skarżony wyrok musi być kontrolowany z punktu widzenia treści art. 153 w związku z art. 190 p.p.s.a., bowiem pierwszy wyrok Sądu I instancji był przedmiotem kontroli kasacyjnej dokonanej przez NSA w wyroku z 29 kwietnia 2015 r., II GSK 442/14.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W ocenie NSA nietrafne merytorycznie i formalnie wadliwe są podniesione przez stronę zarzuty naruszenia prawa procesowego. W ramach tych zarzutów strona skarżąca kasacyjnie w ogóle nie zauważa, że skarżony wyrok zapadł po wcześniejszym wyroku WSA w Warszawie z 3 października 2013 r., VI SA/Wa 1011/13, którym uchylono decyzję Inspektora ze względu na wady w zakresie ustaleń faktycznych i ocenę zebranego materiału dowodowego. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było związanie organu i sądów, zakresem koniecznych ustaleń w powtórnie prowadzonym postępowaniu. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionowała tamtego wyroku, zatem on wyznaczył zakres postępowania dowodowego, w którym zapadła decyzja obecnie kontrolowana przez Sąd II instancji. Zatem w skarżonym wyroku trafnie przyjęto, że zakresem dodatkowych ustaleń, które powinien wykonać organ było ustalenie czy samochód został zatrzymany na terenie budowy związanym z budową autostrady A-4, czy też miało to miejsce na drodze publicznej. Organ dokonał takich ustaleń, a więc wykonał wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2013 r. Zdaniem Sądu I instancji ustalenia te były prawidłowe. NSA podziela to stanowisko, gdyż skarżący kasacyjnie nie wykazał, że jego twierdzenia co do miejsca zatrzymania pojazdu powinny być inne niż przyjęte przez Inspektora. Zatem w tym zakresie zostało przez organ zrealizowane związanie wynikające z art. 153 w związku z art. 190 p.p.s.a. Oznacza to, że Inspektor nie miał obowiązku czynić innych ustaleń i dokonywać innej oceny materiału dowodowego, skoro zarzuty odnoszące się do tych kwestii podniesione w pierwotnej skardze nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji.

Sąd II instancji podkreśla, że związanie z art. 153, a więc prawomocnym wyrokiem oznacza, iż w ponownym postepowaniu organ może działać w zakresie wynikającym z wyroku, zatem zarzuty kasacyjne dotyczące postępowania wyjaśniającego w rozpoznawanej obecnie skardze kasacyjnej powinny odnosić się tylko do tych aspektów sprawy, które zostały objęte wyrokiem wcześniejszym. Na obecnym etapie strona nie może kwestionować ustaleń faktycznych, które zostały poczynione pierwotnie, a zasadniczo tylko tych problemów dotykają rozpoznawane zarzuty kasacyjne. Z tego więc powodu nie mogą być one skuteczne i to jest podstawowa wada formalna rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego należy zauważyć, że nawet tak postawione zarzuty nie spełniają wymogu z art. 176 [ 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odnosi się konkretnie do naruszeń prawa ujętych w tych zarzutach. Jest ono ogólnym kwestionowaniem ustaleń dokonanych przez organ i akceptowanych przez Sąd I instancji, a to oznacza, że nie spełnia wymogów określonych w ustawie, przez co Sąd II instancji nie może dokonywać kontroli skarżonego wyroku z tak wyznaczonej perspektywy.

W ocenie NSA nietrafny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku, czyli konieczne elementy, z których musi się ono składać. Zatem nie daje podstaw do zwalczania poglądów przyjętych przez ten Sąd, bo temu mogą służyć tylko zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

Zdaniem Sądu II instancji nietrafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego podnoszący naruszenie art. 13g ust. 1 i 1a u.d.p. Skarga kasacyjna stawia ten zarzut w odniesieniu do miejsca przejazdu, twierdząc, że zatrzymanie pojazdu było dokonane na placu budowy a nie na drodze publicznej. Fakt ten dotyczy ustaleń związanych ze stanem faktycznym sprawy, a nie wykładnią i stosowaniem przepisu. Z kolei zarzut naruszenia art. 61 i 64 p.r.d. nie został w ogóle uzasadniony, tym samym nie może być podstawą weryfikacji skarżonego wyroku.

Także zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 222, poz. 1321) nie może odnieść skutku, gdyż skarżący kasacyjnie twierdzi, że dochowanie należytej staranności z jego strony w wykonywaniu przewozu polegało na wykonywaniu przewozu zgodnie z zapewnieniami inwestora realizującego budowę. Działanie takie, jak trafnie zauważył Sąd I instancji nie może być podstawą do przyjęcia starannego działania ze strony skarżącego, gdyż wskazana umowa nie może uchylać obowiązków ciążących na przewoźniku wynikających z prawa powszechnie obowiązującego.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.