Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 727/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., Powiat [...] prowadził postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych, polegających na wykonaniu w sieni zabytkowego budynku przy ul. W. w K., pomieszczenia o funkcji handlowej tj. kantoru wymiany walut. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego kantoru toczyło się od 1998r. w związku ze skargami współwłaścicieli kamienicy, którzy nie wyrażali zgody na zajęcie części nieruchomości wspólnej - sieni pod taką inwestycję.

W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że roboty polegające na częściowej zabudowie sieni kamienicy, pełniącej funkcję komunikacyjną (hol wejściowy), wykonano bez pozwolenia na budowę, bez projektu budowlanego i bez pozwolenia konserwatorskiego.

Budynek przy ul. W. wpisany jest do rejestru zabytków pod nr A-547, oraz zlokalizowany jest w obszarze układu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-l. W związku z powyższym zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 -Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), na prowadzenie robót w budynku zabytkowym inwestor winien uzyskać pozwolenie konserwatorskie oraz decyzję o pozwoleniu na budowę, których nie uzyskał.

Wykonane roboty zostały zakwalifikowane przez organ I instancji jako przebudowa obiektu, zatem wdrożono tryb określony przepisami art. 50 ust. 1 i art. 51 Prawa budowlanego. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 1998r. nr [...] nałożono na inwestora robót, A. W. obowiązek przedłożenia do Wydziału Nadzoru Budowlanego określonych dokumentów celem doprowadzenia użytkowania obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym inwentaryzację architektoniczno-budowlaną oraz opracowanie z opisem i rysunkami zaopiniowane przez rzeczoznawcę ds. p-poż oraz sanitarno-higienicznych z oznaczeniem sposobu użytkowania. Decyzja ta została uchylona decyzją WINB z dnia 6 lutego 2007r. nr [...].

W toku ponownego postępowania wyjaśniającego przeprowadzono oględziny na obiekcie w dniu 12 sierpnia 2010r. Ustalono, że kantor nadal funkcjonuje, wyposażony jest w instalację elektryczną, urządzenie grzewczo-klimatyzacyjne oraz otwory wentylacyjne w suficie. Według oświadczenia inwestora, A. W. zabudowę sieni wejściowej na część usługowo-handlową- kantor dokonano w 1997r.

Po ustaleniu aktualnych stron postępowania tj. właścicieli kamienicy przy ul. W. w K., postanowieniem z dnia 12 października 2010r. nr [...] w K. Powiat [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót, uzgodnionej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

W piśmie skierowanym do PINB z dnia 13 kwietnia 2011 r. pełnomocnik inwestora przedłożył ocenę techniczną robót wraz z pismem WKZ w K. z dnia 8 kwietnia 2011r. nr [...], w którym odnośnie wykonanych robót stwierdzono, że Urząd odmawia ich uzgodnienia w istniejącej formie i domaga się realizacji wniosków końcowych zawartych w przedstawionej opinii technicznej w nieprzekraczalnym terminie: 3 miesięcy na wykonanie i uzgodnienie nowego projektu spełniającego powyższe wytyczne, a także kolejnych 3 miesięcy na realizację tego projektu. Stwierdzono w piśmie, iż dopuszcza się możliwość częściowej zabudowy sieni tej kamienicy w sposób harmonizujący z wystrojem, tj. nawiązujący do istniejącej witryny i powtórzeniem detalu.

Pismem z dnia 27 września 2011. pełnomocnik inwestora poinformował, iż nadal trwa proces uzgadniania estetyzacji kantoru jw. w Urzędzie Konserwatorskim, wnosząc o prolongatę terminu załatwienia sprawy.

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011r. nr [...] PINB w K. zawiesił postępowanie w sprawie, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawidłowości wykonanych robót budowlanych przy zabytku przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w trybie art. 43 i 44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a kolejnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012r., podjął postępowanie.

Po przedłożeniu w dniu 3 stycznia 2012r. przez pełnomocnika inwestora uzupełniającej dokumentacji wraz z opinią Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków organ pierwszej instancji wydał w dniu 13 kwietnia 2012r. decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazującą wykonanie określonych czynności zgodnie z projektem estetyzacji z września 2011r., opieczętowanym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K..

W odwołaniu od tej decyzji K. D., G. D. i S. D., działający przez pełnomocnika, wskazali na brak możliwości legalizacji robót wykonanych bez zgody pozostałych współwłaścicieli obiektu.

Decyzją z dnia 24 stycznia 2013r. nr [...] WINB w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w tym przedłożonego przez inwestora "Projektu Estetyzacji Kantoru" z lipca 2011r. sporządzonego przez mgr inż. arch. J. G., uzgodnionego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń p-poż i rzeczoznawcę ds. bhp., na kserokopiach rysunków z pieczęcią Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K., PINB wydał decyzję z dnia 4 marca 2014r. nr [...], w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożono na A. W. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych w sieni budynku przy ul. W. w K. robót budowlanych obejmujących wydzielenie pomieszczenia o funkcji handlowej tj. Kantoru wymiany walut - do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie robót budowlanych w oparciu o stanowiący załącznik tej decyzji "Projekt Estetyzacji Kantoru" opracowany przez mgr inż. arch. J. G. we wrześniu 2011r. pozytywnie zaopiniowany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. pismem z dnia 8 kwietnia 2012r nr [...] oraz z dnia 2 stycznia 2012. nr [...] tj.:

1) Otwór drzwiowy do przedsionka kantoru poszerzyć do szerokości 90cm, wprowadzić drzwi płycinowe w okleinie dębowej o rysunku płycin jak w "Projekcie estetyzacji kantoru"

2) Całość zwieńczyć gzymsem drewnianym frezowanym o przekroju pokazanym na rysunku nr 3

3) Ścianę czołową (z okienkiem podawczym) oraz boczną kantoru podzielić na pola pilastrami i poprzeczkami drewnianymi dębowymi o gr.20 mm i szerokości 120 mm zgodnie z rys. 2

4) Powstałe ww. pola wypełnić płycinami z piórem o szerokości 80 mm

5) Powyższe elementy drewniane wykonać z drewna dębowego lakierowanego bezbarwnie Ustala się termin wykonania ww. robót budowlanych do dnia 31 sierpnia 2012r.

W odwołaniu od tej decyzji K. D., działając za pośrednictwem swego pełnomocnika zażądała zmiany zaskarżonej decyzji i nakazania A. W. rozbiórki samowolnie wzniesionej inwestycji budowlanej w postaci zabudowy sieni nieruchomości pod kantor wymiany walut, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając organowi:

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte jego zastosowanie, a to w sytuacji kiedy organ administracji publicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] powinien zrealizować dokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz w tym kontekście wydać decyzję zgodną z prawem,

- naruszenie art. 32 ust. 4 pkt w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a to w sytuacji kiery w rzeczywistości inwestor A. W. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością wobec już kilkakrotnie sygnalizowanego sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli,

- niezastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nienakazanie A. W. usunięcia samowolnie i bez posiadania uprzedniego zezwolenia na prowadzenie robót budowlanych wzniesienie samowoli budowlanej w postaci zabudowy sienie realności W. pod pomieszczenie kantoru wymiany walut,

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, a to nakazanie A. W. wykonanie określonych robót budowlanych, zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej, a to w sytuacji kiedy nie zachodzą przesłanki do zalegalizowania wykonanej przez A. W. samowoli budowlanej,

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i nie nakazanie inwestorowi rozbiórki samowoli budowlanej,

- naruszenie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego poprzez jego nienależyte zastosowanie i nałożenie na inwestora obowiązku wykonania szarego określonych czynności, w sytuacji gdy organ winien nakazać rozbiórkę samowolnie wykonanego pomieszczenia - kantoru wymiany walut z uwzględnieniem stanowczej dezaprobaty pozostałych współwłaścicieli.

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2015r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzje i w tym zakresie nakazał A. W., doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. W. w K. do stanu poprzedniego - sprzed zabudowy - poprzez rozbiórkę wykonanego w sieni budynku przy ul. W. w K. pomieszczenia kantoru wymiany walut wraz z instalacjami.

W uzasadnieniu przypomniano w decyzji z dnia 24 stycznia 2013r. nr [...] WINB wskazał, że w sytuacji, kiedy roboty budowlane polegające na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania części obiektu wpisanego do rejestru zabytków wykonano z pominięciem wymogu uzyskania pozwolenia na ich wykonanie, to doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem wymaga wykazania - w oparciu o stosowną dokumentację projektową lub inwentaryzację, iż wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów. Taki tryb legalizacji jest możliwy w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. WINB w swojej poprzedniej decyzji zauważył również, że tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi alternatywy do trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego zatwierdzając projekt budowlany zamienny może wydać pozwolenie na wznowienie robót. Tryby te wzajemnie się wykluczają. Decyzje wydawane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 nie mogą zatem dotyczyć takich robót, które stanowią kontynuację budowy lub przebudowy obiektu budowlanego, a taki faktycznie charakter ma decyzja PINB z dnia 4 marca 2014r.

Analiza nakazanego zakresu robót (choć opisanego nader lakonicznie, zważywszy na skalę i charakter robót) doprowadziła organ do wniosku, iż chodzi o faktyczną przebudowę istniejącej ściany, wydzielającej z sieni pomieszczenie kantoru. Przewidziano przebudowę warstw ściany z osadzeniem blachy pomiędzy warstwami ( rys. nr 4 i 5). Zmiana uwarstwienia przegrody (na rys. nr 3, 4 i 5 ) wskazana została w sposób tak lakoniczny, że musi budzić wątpliwości, w jaki sposób zostanie osiągnięta odporność ogniowa ściany, nie wiadomo z czego ma być wykonana ścianka EI60 opisana na rysunku jako odrębna warstwa przegrody. Opis przegrody na rysunku jest niespójny z opisem technicznym , brak rozwiązań projektowych dla otworów wentylacyjnych i podawczych w ścianie, która ma pełnić funkcje przeciwpożarowej. Projekt przewiduje zmianę szerokości drzwi wejściowych do pomieszczenia, co związane jest ze zmianą rozstawu słupków nośnych przegrody, zatem ściana w znacznej części musiałaby zostać wykonana od nowa. Brak również w opracowaniu odniesienia się do prawidłowości wykonanej instalacji elektrycznej.

WINB zwrócił również uwagę na pieczęć rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, widniejącą na rys. nr 1 załącznika. W ocenie organu przedstawione przezeń rozwiązanie nie zawiera danych o których mowa w przepisie § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 czerwca 2003r w sprawie uzgadniania projektów budowlanych pod względem ochrony przeciwpożarowej. Dodatkowo pieczęć rzeczoznawcy na rys. nr 1 jest niezgodna ze wzorem "1" określonym w zał. nr 1 do tego rozporządzenia.

W dalszej kolejności, WINB zauważył, że wskazany w decyzji "Projekt Estetyzacji Kantoru" nie jest spięty trwałą techniką i nie spełnia wymagań opracowania projektowego, określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przedłożony i zatwierdzony projekt estetyzacji nosi datę: lipiec 2011 i zawiera jedynie kserokopie rysunków z pieczęciami WUOZ, bez pieczęci uzgadniającej z daty 3 stycznia 2012r. Nie zawiera również aktualnego zaświadczenia o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Trudno zatem uznać, iż załącznikiem do decyzji PINB jest projekt uzgodniony przez WUOZ.

W ocenie WINB zakres przewidzianych robót będzie stanowił co do zasady przebudowę ściany, co wykracza poza dopuszczalną ingerencję naprawczą organu nadzoru budowlanego, określoną w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zakres koniecznych robót budowlanych, mających na celu doprowadzeni wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami wykracza poza dyspozycję przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż prowadzi faktycznie do ponownej przebudowy części budynku, tj. sieni.

Odrębną kwestią jest podniesiony w odwołaniu brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz naruszenie art. 4 Prawa budowlanego w związku z oczywistym brakiem zgody trzech współwłaścicieli kamienicy na legalizację tych robót. Nakaz zawarty w skarżonej decyzji nie może pogłębić zakresu naruszeń prawa w tej kwestii, dokonanych przez inwestora. Z akt postępowania wynika, iż inwestor, mimo wieloletniego postępowania administracyjnego, nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli budynku na zabudowę części wspólnej, co podniesiono w odwołaniu od poprzedniej decyzji PINB i w odwołaniu od skarżonej decyzji z dnia 4 marca 2014r. Aktualna i dominująca już linia orzecznicza wskazuje jednoznacznie, iż organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień do nakazania inwestorowi kontynuacji inwestycji na nieruchomości, do które inwestor nie wykazał prawa. W oparciu o aktualne stanowisko doktryny WINB zweryfikował swoje stanowisko w tej kwestii uznając, iż przedmiotowa inwestycja aktualnym stanie faktycznym nie może zostać zalegalizowana.

Organ zaznaczył, że decyzja nie stanowi przeszkody do wystąpienia inwestora ze stosownym wnioskiem do właściwego organu o pozwolenie na budowę dla analogicznej inwestycji i zatwierdzenie projektu budowlanego, przy zachowaniu wymogów określonych przepisami prawa.

Mając na uwadze fakt, iż materiał dowodowy sprawy nie wymaga uzupełnienia, a z okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wynika, iż samowolne roboty budowlane wykonane przez inwestora nie mogą zostać zalegalizowane, zdaniem organu, brak jest podstaw do uchylenia skarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Tut. organ mając zatem na uwadze uregulowania zawarte w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił skarżoną decyzję i orzekł w tym zakresie. Zdaniem organu decyzja nie narusza art. 139 k.p.a., bowiem nie pogarsza sytuacji prawnej strony odwołującej się.

W ocenie WINB nie została również naruszona dwuinstancyjność postępowania, bowiem organ pierwszej instancji już dwukrotnie wydał orzeczenie tej samej treści, które w ocenie WINB nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa. Odmienna interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że organ odwoławczy nie podzielając oceny prawnej dokonanej przez organu pierwszej instancji nie mógłby wydać decyzji kończącej postępowanie w drugiej instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. W., działając przez swego pełnomocnika, zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., jak również art. 104 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w sprawie wykonanie czynności zmierzających do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem toczyło się pod nadzorem PINB, który uznał, że czynności te zostały wykonane prawidłowo, i tym samym przyjął na siebie odpowiedzialność za nadzór nad ich wykonaniem. Skoro zatem, według oceny organu II instancji, czynności te nie zostały wykonane prawidłowo, to należało decyzję PINB w K. uchylić i nakazać uzupełnienie prowadzonego postępowania, a nie wydawać tak restrykcyjną dla strony w swej treści decyzję, jak nakaz rozbiórki, który co do zasady, może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowoli.

Pełnomocnik podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się w różnych sprawach z zakresu administracji publicznej, twierdząc, że strona nie może ponosić konsekwencji zaniedbań poczynionych w toku prowadzone-postępowania, czy też braku pouczeń organu administracyjnego po jego zakończeniu, gdyż to organ administracyjny prowadzi postępowanie i na nim spoczywa obowiązek jego przeprowadzenia w pełnym zakresie i zgodnie z przepisami prawa decyzja o nakazaniu rozbiórki winna zawierać w swej treści:

- dokładne określenie obiektu budowlanego i terenu, który ma zostać, uporządkowany,

- termin, do którego adresat powinien przystąpić do wykonania rozbiórki, datę zakończenia rozbiórki.

Zaskarżona decyzja nie zawiera ani terminu rozpoczęcia, ani tez terminu zakończenia prac, co czyni ją i z tego punktu widzenia wadliwą, podlegającą uchyleniu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 kwietnia 2015 r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji z dnia 4 marca 2014 r. i rozstrzygająca merytorycznie sprawę poprzez nakazanie A. W. doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. W. w K. do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę wykonanego w sieni tego budynku pomieszczenia, kantoru walut, wraz z instalacjami.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest wykonanie przez inwestora A. W. robót budowlanych polegających na wykonaniu w sieni budynku przy ul. W. w K. pomieszczenia handlowego, użytkowanego jako kantor wymiany walut, bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę.

Nie budzi zatem wątpliwości obowiązek organów nadzoru budowlanego przeprowadzenia postępowania naprawczego, uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego, które to przepisy normują szczególny tryb legalizacji wszystkich robót budowlanych wykonanych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego innych niż budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Przepis art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego: 1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, 2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji oraz 3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Istotą postępowania legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o wskazany powyżej przepis jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynność lub robót budowlanych. Jeżeli jednak w trakcie prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania okaże się, że wykonane samowolnie roboty budowlane naruszają prawo w sposób niedający się usunąć, wówczas organ jest zobowiązany zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót budowlanych, nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze.

Słusznie organ odwoławczy zwraca uwagę na fakt, że budynek przy ul W. w K. jest wpisany do rejestru zabytków i w związku z tym inwestor był obowiązany uzyskać pozwolenie konserwatora zabytków na wykonanie w tym obiekcie określonych prac zgodnie z dyspozycją art. 36 ustawy ochrona zbytków i opieka nad nimi z dnia 23 lipca 2003 r.(DZ.U. 2014.1446 tj.).

Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie podlegającą rozważeniu pozostawała zatem możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania części obiektu wpisanego do rejestru zabytków do stanu zgodności z prawem, a w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, do których należą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz uzyskanym pozwoleniem konserwatorskim.

W ocenie Sądu organ odwoławczy analizując zgromadzony materiał dowodowy doszedł do słusznego wniosku braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Otóż o ile inwestor uzyskał wymaganą zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. (vide: K:230,231 akt adm.) i przedstawił "Projekt Estetyzacji Kantoru" opracowany przez inż. J. G. z lipca 2011 r., tak projekt ten nie zawiera pieczęci uzgadniającej WUOZ z daty 3 stycznia 2012 r. oraz istotnie w aktach zalega nieaktualne zaświadczenie o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego z daty 29 kwietnia 1992 r. (k:325 akt adm.), zatem dokument ten nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych organu I instancji. Nie mniej istotne są dostrzeżone i wykazane przez organ odwoławczy braki dokumentacji technicznej w zakresie zgodności wykonanych robót z wymogami przepisów przeciwpożarowych. Wreszcie rację ma Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego, że decyzja organu I instancji oparta na przepisie art. 51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego wykraczała poza zakres robót jaki można na tej podstawie orzec albowiem zgodzić się należy z tym, że w istocie wskazane roboty prowadzą do ponownej przebudowy sieni budynku nr [...] przy ul. W. w K.. Podziela tym samym Sąd, przywołane w uzasadnieniu decyzji, stanowisko WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 15 maja 2014 r. sygn. II SA/Go 190.

Nie mniej przyczyną najważniejszą i wystarczającą do stwierdzenia braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. "Stan zgodności z prawem", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego oznacza, w ocenie Sądu, nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powinność ta wynika z treści powołanego wyżej przepisu, który przewidując możliwość nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym również w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 65/12 oraz wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1997/12). Sąd podziela wyrażone w uzasadnieniach ww. wyroków stanowisko, gdyż odmienna wykładnia wskazanych przepisów prowadziłaby do akceptacji stanu, w którym inwestor nie mogąc uzyskać pozwolenia na budowę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wykonuje te roboty w warunkach samowoli budowlanej, a procedura legalizacyjna tych robót sprowadza się jedynie do wykazania prawidłowości tych robót w aspekcie techniczno - budowlanym. Tym samym inwestor pod względem uregulowań ww. ustawy znalazłby się w sytuacji zdecydowanie lepszej (prawnie i ekonomicznie) niż wykonujący identyczne roboty budowlane na postawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika bez wątpienia, że inwestor nie posiadał zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości położonej w K. przy ul. W. na wykonanie przedmiotowych prac budowlanych. Niniejsze postępowanie trwa od 1998 r., zaś uczestniczka K. D. nie tylko w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 4 marca 2014 r., jak i w odpowiedzi na skargę, ale już także na wcześniejszym etapie postępowania w sposób jednoznaczny wskazywała na brak takiej zgody, czego w ogóle nie wziął pod uwagę organ I instancji (vide: pismo z dnia 5 marca 2007 r. K:48 akt adm.)

Wprawdzie na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnik złożył wniosek dowodowy zmierzający do wykazania, że taka zgoda istniała, nie mniej w ocenie Sądu, taki stan rzeczy powinien wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Należy przypomnieć, że w ramach wyznaczonej kognicji, sąd administracyjny nie jest powołany do tego, aby w ramach prowadzonego postępowania czynić ustalenia co do istotnych okoliczności faktycznych sprawy. W toku postępowania, jaki i w samej skardze skarżący nie kwestionował faktu braku zgody pozostałych współwłaścicieli.

W tym miejscu wypada przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 9 listopada 2005 r. w sprawie do sygn. II OSK 179/05, w którym wskazano, że zakwestionowanie przez choćby jednego współwłaściciela nieruchomości, oświadczenia złożonego przez inwestora, w sytuacji kiedy zgoda współwłaściciela byłaby wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pogląd ten podziela skład orzekający, a wynika z niego jednoznacznie, że wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi należy zauważyć, że zbędnym byłoby prowadzenie dalszego postępowania naprawczego w sytuacji, gdy niemożliwym jest doprowadzenie przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem wobec braku dysponowania przez inwestora zgodą wszystkich współwłaścicieli na wykonie przedmiotowych robót budowlanych. Zatem wydanie decyzji przez organ II instancji w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 uat.1 pkt 1 prawa budowlanego należało ocenić jako w pełni uzasadnione.

Chybionym jest także zarzut istnienia wad zaskarżonej decyzji w zakresie braku wskazania terminu w jakim inwestor ma przystąpić do wykonania rozbiórki bowiem niewskazanie w ostatecznej decyzji rozbiórkowej organu II instancji terminu, oznacza tyle tylko, że jest ona natychmiast wykonalna. Poza tym w ocenie Sądu przedmiot rozbiórki został określony w sposób nie budzący wątpliwości co do wskazania miejsca oraz zakresu prac niezbędnych do wykonania nałożonego na inwestora obowiązku.

Mając na uwadze powyższy stan rzeczy Sąd, wobec stwierdzenia braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, orzekł jak w sentencji przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a