Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1023/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...],


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej jako Kpa) odmówił D. M. uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 1999 r., nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 154 Kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja ostateczna, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. W ocenie organu nie została spełniona w niniejszej sprawie druga przesłanka. Organ wyjaśnił, że obóz w D. nie był to Obozem Karnym przeznaczonym m. in. dla więźniów gestapo. Był to obóz będący punktem zbiorczym dla osób przesiedlanych. Ponadto Kierownik wskazał, że obóz ten, w którym miała przebywać strona nie został umieszczony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. nr 106, poz. 1154 ze zm. – dalej jako rozporządzenie) określającym obozy podlegające zakwalifikowaniu pod przesłankę z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a", "b" oraz "c". ustawy o kombatantach. Organ wskazał ponadto, iż zainteresowana w czasie obecnego postępowania nie dołączyła do wniosku żadnych nowych dokumentów mogących zaprzeczyć ustaleniom Kierownika Urzędu z decyzji z dnia [...] października 1999r. Jedynym dokumentem w aktach, poza oświadczeniami strony, wnioskiem oraz rekomendacją przedstawionymi jeszcze w 1995r. jest zaświadczenie Towarzystwa Opieki nad byłym Obozem Karnym w D.. Jednakże ono również znajdowało się w aktach przed wydaniem decyzji w 1999r. Warto również podkreślić, iż w obozie karnym nie przebywały osoby przeznaczone do przesiedlenia.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła D. M. wskazując, iż nie rozumie dlaczego Urząd na takich samych dokumentach jak moje przyznawał do pewnego okresu uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie w D., a mnie od ponad 11 lat nie chce przyznać takowych uprawnień. Czyżby urzędnicy przyznawali uprawnienia według własnego uznania. W ocenie odwołującej jest to sprzeczne z art. 7 Kpa. Strona podniosła, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Ponadto strona zauważyła, iż stosownie do art. 8 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wnioskodawczyni zwróciła również uwagę, iż rozporządzenie w § 5 wskazuje, iż innym miejscem odosobnienia określonym w art. 4 ust. 1 lit. B ustawy o kombatantach jest przejściowy obóz policji bezpieczeństwa w D..

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 16 § 1 Kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Dalej organ wyjaśnił, iż jednym z takich wyjątków jest przepis art. 154 Kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie po ustaleniu bezspornej kwestii, iż decyzja o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich jest decyzją ostateczną i nie tworzy prawa najistotniejszego znaczenia nabiera kwestia odnosząca się do istnienia lub nieistnienia interesu społecznego, lub słusznego interesu strony, które miałyby uzasadniać konieczność zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. W ocenie Organu ustalone w sprawie okoliczności nie pozwalają na przyjęcie poglądu, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu, gdyż nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, co stanowi niezbędną przesłankę do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej zgodnie z art. 154 Kpa. Przedmiotem postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji. Interes strony może być uzasadniony np. zmianą polityki administracyjnej, wykładni prawa, oceny stanów faktycznych. W przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, organ uchyla decyzję ostateczną albo też po jej uchyleniu w całości lub w części rozstrzyga o prawach lub obowiązkach stron. W przypadku natomiast braku wystąpienia przesłanek wzruszenia decyzji na podstawie art. 154 Kpa organ winien utrzymać w mocy dotychczasową decyzję.

Dalej organ podniósł, iż zainteresowana twierdzi, że w listopadzie 1940r. jej rodzina została wysiedlona z miejscowości M. do obozu hitlerowskiego w D.. Na okoliczność wysiedlenia i pobytu w obozie strony, wnioskodawczyni przedstawiła zaświadczenie z dn. [...] lipca 1993 r., wydane przez Towarzystwo Opieki nad Obozem Karnym, Ośrodek Badań Historycznych w D.. Organ wskazał, iż stosownie do brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a); w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b)i w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). Organ wskazał, iż na mocy delegacji ustawowej (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach ) wydano rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 200Ir. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.). Powyższe rozporządzenie w § 5 pkt 1 lit. b) wymienia obóz w D. w kategorii przejściowych obozów policji bezpieczeństwa. Dalej organ wyjaśnił, iż Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w szeregu pism (z dnia [...] lipca 2004r., [...]; z dnia [...] stycznia 2005r., [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2005r., [...]; [...] sierpnia2009r., [...]) wskazała, iż przejściowy obóz policji bezpieczeństwa w D. został utworzony w grudniu 1939 roku na terenie dawnych koszar. Wcześniej mieścił się tam obóz jeniecki. Po przejęciu budynków przez policję bezpieczeństwa zaczęto do koszar przenosić więźniów tejże policji — osoby internowane podczas akcji inteligencja przez operacyjne grupy policji z terenu północnego Mazowsza i więzione dotąd w celach miejscowego więzienia. Od grudnia 1939r. do maja 1940r. obóz w D. nosił nazwę D. fur Z. (tj. obóz ; przejściowy dla więźniów cywilnych). Internowane tam osoby były przesłuchiwane przez policję bezpieczeństwa. Część osób rozstrzelano w okolicznych lasach lub zamordowano na terenie obozu; część wysłano do obozów koncentracyjnych. Ponadto organ wskazał, iż jednocześnie utworzono tam, w części oddzielonej od obozu podległego policji, obóz przejściowy dla osób wysiedlonych z tzw. rejencji ciechanowskiej i białostocczyzny do Generalnego Gubernatorstwa. W tym też czasie - pojemność obozu była większa niż liczba przetrzymywanych w nim więźniów - policja bezpieczeństwa zaczęła zsyłać do obozu Polaków pochwyconych na nielegalnym przekraczaniu granicy. Od maja 1940r. obóz podlegający policji bezpieczeństwa zmienił nazwę - poza więźniami politycznymi do obozu zsyłano także zbiegłych robotników przymusowych przekazywanych na 28 dni tzw. aresztu policyjnego. Latem 1941 r. obóz podległy policji bezpieczeństwa stał się wychowawczym obozem pracy. Równocześnie latem 1941r. zlikwidowano obóz przeznaczony dla wysiedleńców. W przejściowym obozie policji bezpieczeństwa i SD w D. nie umieszczano osób wysiedlonych, dla których utworzono w części oddzielonej od obozu policji bezpieczeństwa obóz przejściowy dla osób wysiedlanych. Obóz dla wysiedlanych i osadzeni tam ludzie nie podlegali policji bezpieczeństwa. W ocenie organu nie jest więc możliwe, by wysiedlona rodzina została osadzona w obozie policji bezpieczeństwa. Z pisma Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2007r. (znak: [...]) wynika, że obóz przesiedleńczy w D. nie był miejscem odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14-tu miał charakter eksterminacyjny. Nie był też miejscem odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków panujących w obozach koncentracyjnych. Dalej organ podniósł, iż Polacy objęci wysiedleniami nie byli umieszczani w obozach policji bezpieczeństwa lecz byli kierowani do obozu przesiedleńczego lub do punktu zbornego, gdzie oczekiwali na transport do Generalnego Gubernatorstwa. Obóz przesiedleńczy, a właściwie prowizoryczny punkt zborny dla osób wysiedlanych utworzono w D. w grudniu 1939 r. Przesiedlane rodziny, po kilkudniowym pobycie w obozie, ładowano do wagonów kolejowych i wywożono do GG. Osoby te nie pozostawały do dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy.

Analizując zgromadzone w sprawie materiały Kierownik Urzędu uznał, iż rodzina strony nie została osadzona w jednym z obozów podległych policji bezpieczeństwa. Z pisma Biura Edukacji Publicznej IPN z dnia [...] listopada 2008r. wynika, iż osoby wysiedlane były osadzane w obozie przesiedleńczym w Działdowie i nie pozostawały do dyspozycji policji bezpieczeństwa. Dokonany przez stronę opis doznanych represji wskazuje, iż rodzina p. M. została wywieziona do obozu przejściowego dla wysiedlonych w D..

Organ podkreślił również, iż zaświadczenie Towarzystwa Opieki nad Byłym Obozem Karnym w D. z dnia [...] lipca 1993 r. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 Kpa. Ponadto Towarzystwo Opieki nad Byłym Obozem Karnym w D. nie jest podmiotem uprawnionym do wydawania zaświadczeń o pobycie w obozie w D..

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła D. M. powtarzając argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 119 pkt 2 Ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu, gdzie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wystąpił organ, a powiadomiona o wniosku skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Podstawą prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy Kpa oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj.: Dz.U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm. – dalej jako ustawa o kombatantach).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 154 § 1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach, uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach zakres jej zastosowania obejmuje osoby podlegające represjom wojennym i okresu powojennego rozumianym m.in. jako okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b) lub w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c).

W tym miejscu wskazać należy, iż art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach upoważnił Prezesa Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, oraz obozów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w pkt 3 ustawy o kombatantach. Wynikająca z powyższego przepisu delegacja ustawowa wykonana została przez wydanie przez Prezesa Rady Ministrów rozporządzenia z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr 106 poz. 1154 ze zm. – dalej jako rozporządzenie).

Z oświadczeń skarżącej jak i zaświadczenia złożonych w toku postępowania administracyjnego wynikało, iż w okresie wojennym podlegała ona represjom polegającym na umieszczeniu w obozie w D..

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia, czy miejsce odosobnienia, w którym umieszczono skarżącą, stanowiło miejsce odosobnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach. Zgodnie z § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia, przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania) w D. stanowił miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach. W sytuacji, gdy z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w związku z § 5 pkt 1 lit. b cytowanego rozporządzenia, wynikało, iż obóz w D. stanowił miejsce odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, odmowa przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich wymagała szczegółowego i wnikliwego rozważenia okoliczności sprawy. Z ustaleń organu dokonanych w toku postępowania wynika, iż w obozie w D. poległym policji bezpieczeństwa wydzielono część obozu, w której zorganizowano obóz podległy władzom przesiedleńczym, do którego nie mają zastosowania przepisy ustawy o kombatantach. Organ ustalił, iż skarżąca nie przebywała w obozie podległym policji bezpieczeństwa lecz w obozie podległym władzom wysiedleńczym.

W niniejszej sprawie organ powołał się wyłącznie na pisma Instytutu Pamięci Narodowej. Z powyższych pism (z dnia ... lipca 2004r., GK ...; z dnia [...] stycznia 2005r., [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2005r., [...]; [...] sierpnia2009r., [...] znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż przejściowy obóz policji bezpieczeństwa w D. został utworzony w grudniu 1939 r. na terenie dawnych koszar. Po przejęciu budynków przez policję bezpieczeństwa zaczęto do koszar przenosić więźniów tejże policji — osoby internowane podczas akcji inteligencja przez operacyjne grupy policji z terenu północnego M. i więzione dotąd w celach miejscowego więzienia. Od grudnia 1939r. do maja 1940r. obóz w D. nosił nazwę D. fur Z. (tj. obóz ; przejściowy dla więźniów cywilnych). Internowane tam osoby były przesłuchiwane przez policję bezpieczeństwa. Część osób rozstrzelano w okolicznych lasach lub zamordowano na terenie obozu; część wysłano do obozów koncentracyjnych. Ponadto z pism tych wynika, iż jednocześnie w D. utworzono , w części oddzielonej od obozu podległego policji, obóz przejściowy dla osób wysiedlonych z tzw. rejencji c. i b. do Generalnego Gubernatorstwa. Od maja 1940r. obóz podlegający policji bezpieczeństwa zmienił nazwę - poza więźniami politycznymi do obozu zsyłano także zbiegłych robotników przymusowych przekazywanych na 28 dni tzw. aresztu policyjnego. Latem 1941 r. obóz podległy policji bezpieczeństwa stał się wychowawczym obozem pracy. Równocześnie latem 1941r. zlikwidowano obóz przeznaczony dla wysiedleńców. Z pisma Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2007r. (znak: [...]) wynika, że obóz przesiedleńczy w D. nie był miejscem odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14-tu miał charakter eksterminacyjny. Nie był też miejscem odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków panujących w obozach koncentracyjnych.

Organ w niniejszej sprawie z naruszeniem art. 7, 77 Kpa nie ustalił dokładnie jaki charakter miał pobyt skarżącej w obozie w D..

Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Organ bez dokonania jakichkolwiek ustaleń przyjął , iż skarżąca wraz z rodziną przebywała w obozie przesiedleńczym. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę, iż w życiorysie załączonym do wniosku skarżąca wskazała, iż powodem umieszczenia w obozie była działalność antyniemiecka jej ojca. Ponadto w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca ponadto wskazała, iż w obozie przebywała razem z osobami które oczekiwały na egzekucję lub deportację do obozów koncentracyjnych. Organ pomijając powyższe oświadczenia oraz stwierdzając, iż zaświadczenie Towarzystwa Opieki nad Byłym Obozem Karnym w D. nie jest dokumentem urzędowym uznał, że skarżąca przebywała w obozie przesiedleńczym i nie przysługują jej uprawnienia kombatanckie.

W tym miejscu wskazać należy, iż co prawda zaświadczenie wystawione przez Towarzystwo Opieki nad Byłym Obozem Karnym w D. nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 75 Kpa, to jednakże nie oznacza automatycznie, iż nie może być dowodem w sprawie. Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, iż przepis art. 75 § 1 Kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim, lecz "wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Z brzmienia tego przepisu wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. W tym sensie trafnie stwierdza się w piśmiennictwie, że art. 75 § 1 Kpa nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz że jest to jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" w zdaniu drugim tego przepisu.

W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż w zaświadczeniu nr [...] Towarzystwo powołuje się na akta [...]. W niniejszej sprawie organ nie podjął żadnych działań celem ustalenia czy Towarzystwo dysponuje jakąkolwiek dokumentacją pozwalającą jej na stwierdzenie, że skarżąca wraz z rodzina przebywała w obozie Karnym w D.. Ponadto organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć w żadnym stopniu nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącej co do przyczyn umieszczenia w Obozie ani faktu, iż skarżąca przebywała w Obozie w którym znajdowały się osoby poddane później eksterminacji.

Na marginesie należy zauważyć, iż Sądowi z urzędu jest wiadomym, że z publikacji Janusza Gumkowskiego "Obóz hitlerowski w Działdowie" wynika, że obóz w Działdowie podlegał jak wszystkie obozy zorganizowane i prowadzone przez SS, władzom SS - Urzędowi Policji w Królewcu. Komendantem obozu był SS-Hauptsturmfurer Hans Krause. Inspektorem Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w Królewcu był SS- Brigadefuhrer Otto Rasch. W publikacji tej wskazano, iż "Odpowiedzialność za wysiedleńców znajdujących się w obozie powierzył Rasch swemu referentowi osobistemu SS-Hauptsturmfuhrerowi Schlegelowi. Schlegel jednak urzędował w Królewcu, a komendantem obozu był Krause, którego bezpośredniej władzy podlegali również wysiedleńcy". (str. 73). Zatem z publikacji tej wynika w sposób jednoznaczny, iż cały obóz w D., również część przeznaczona dla wysiedleńców podlegała władzy SS, a osoby sprawujące tę władzę zostały wymienione z imienia i nazwiska.

Organ wydając zaskarżoną decyzję nie ustosunkował się w żadnym stopniu do powyższej publikacji choć, co wiadomym jest Sądowi z urzędu, organ świadom jest istnienia powyższej publikacji ( zob. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2010 r., nr II SA/Gd 439/10 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia oparł się wyłącznie na uznaniu, iż skarżąca przebywała w obozie przesiedleńczym oraz na pismach Instytutu Pamięci Narodowej z których wynika, iż obóz przesiedleńczy w D. nie podlegał policji bezpieczeństwa.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ z naruszeniem przepisów postępowania nie ustalił dokładnie stanu faktycznego sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien celem dokładnego ustalenia warunków pobytu skarżącej w obozie zwrócić się do Instytutu Pamięci Narodowej czy posiada jakiekolwiek dokumenty na temat pobytu skarżącej w obozie w D.. Ponadto organ może zwrócić się do Towarzystwa Opieki nad Byłym Obozem Karnym w D. o udostępnienie dokumentów na jakiej podstawie wydano skarżącej zaświadczenie.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 Ppsa orzekł jak w sentencji orzeczenia. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter rozstrzygnięcia.