Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 827/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 2 ust 1 , art 21 ust 1 , ust 2 , ust 3 , art 29 ust 1 , art 38 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par 43 ust   1 , ust   2 pkt 4 , ust.   2 pkt 5 lit c
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art 7 , art 77 , art 8 i art 11 w zw. z art 107 par 1 i par  3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 33 par 1 pkt   1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia 27.01.2017 r., na podstawie art. 34 § 4 i § 5 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 599) oraz art. 124 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wniesione przez N.M. .

W uzasadnieniu organ podał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności niepieniężnej obowiązku dokonania na swój koszt rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T. ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę. Zobowiązana N.M. w dniu 28.10.2016 r., w oparciu o przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosła zarzuty, w których podała, że wskazany w tym tytule wykonawczym obowiązek nie istnieje.

Organ ustalił, że kurnik zlokalizowany na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T. został wybudowany przez ówczesnego inwestora – W.B. , na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta T. nr [...] z dnia 26.10.1976 r., znak [...] . Podstawę prawną decyzji stanowił art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz § 43 i § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. rozróżniały jako obiekty budowlane stałe budynki oraz budynki tymczasowe (art. 2 ust. 1). Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1), które uprawniało do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych (art. 29 ust. 1). Powołane wyżej rozporządzenie ustalało odrębnie warunki realizacji inwestycji dla budownictwa osób fizycznych (Dział 3), które z uwagi na fakt, że inwestorem budynku kurnika była osoba fizyczna, miały zastosowanie do wydania pozwolenia na budowę tego obiektu. Według § 44 ust. 1 pkt 1 pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei w myśl § 43 ust. 2 pkt 4 pozwolenie na budowę ustalało terminy, do których będą mogły istnieć obiekty budowlane realizowane jako tymczasowe.

W świetle powyższych uregulowań, w ocenie organu, nie było wątpliwości, że decyzja nr [...] z dnia 26.10.1976 r. miała czasowy charakter, a ówczesnemu inwestorowi udzielono pozwolenie na budowę kurnika jako obiektu tymczasowego, ustalając okres jego istnienia na 5 lat z możliwością jego prolongaty. W decyzji tej określono dodatkowo warunek do zgłoszenia obiektu do odbioru wraz z wymaganymi opiniami, przed rozpoczęciem jego użytkowania, w oparciu o § 43 ust. 2 pkt 4 lit. c. ww. rozporządzenia.

Stosownie do treści art. 38 ust. 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, inwestor (właściciel, zarządca) obowiązany był dokonać na własny koszt jego rozbiórki. Opisanych wyżej skutków prawnych wynikających z przywołanego art. 38 ust. 2 ustawy nie pozbawia okoliczność, że w treści pozwolenia na budowę nie wskazano wprost konkretnej daty, z upływem której obowiązek rozbiórki kurnika powstał, skoro samo pozwolenie na budowę zawierało mechanizm, wg którego termin ten można było ustalić. W pozwoleniu podano, że obowiązek zakończenia budowy wynosić miał 4 lata, zaś termin "do którego wybudowany obiekt będzie mógł istnieć" czyli również być użytkowany - 5 lat.

Organ ustalił, że kurnik został wybudowany w terminie określonym w pozwoleniu, natomiast do jego użytkowania przystąpiono w 1980 r. Dowody na jakich się oparł w tym zakresie to karta nieruchomości nr [...] z dnia 19.09.1981 r. oraz oświadczenie złożone przez M .i M.M. (rodziców zobowiązanej) do protokołu kontroli prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. z dnia 21.06.2016 r., że są w posiadaniu pisemnego oświadczenia I.B. (małżonki poprzedniego właściciela obiektu kurnika) o użytkowaniu przedmiotowego budynku przez pierwotnego właściciela jako kurnika od końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku.

Organ przyjął zatem, że najdalej w dniu 31.12.1980 r. obiekt budowlany - kurnik był już użytkowany przez W.B. , a w konsekwencji 5-letni termin dozwolonego użytkowania wynikający z pozwolenia na budowę upłynął ostatecznie

z dniem 31.12.1985 r. W dokumentach znajdujących się w posiadaniu wierzyciela brak jest informacji o prolongacie pierwotnie przyjętego w decyzji terminu. Na okoliczność tę nie powoływała się również sama zobowiązana. W związku z tym od dnia 1.01.1986 r. po stronie właściciela powstał obowiązek dokonania rozbiórki kurnika.

W chwili nabycia przez zobowiązaną w dniu 13.01.2016 r. od I.B. nieruchomości, na której zlokalizowany jest budynek kurnika, rozbiórka nie została zrealizowana, obowiązek ten nadal istnieje, z tym że przeszedł na N.M. - obecną właścicielkę budynku. Jako obowiązek o charakterze niepieniężnym podlega egzekucji

administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 w związku z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto organ wskazał, że nie ma znaczenia prawnego dla istnienia po stronie zobowiązanej obowiązku rozbiórki kurnika, argument, że w dniu 31.08.2004 r. dokonano zgłoszenia kurnika do użytkowania, a organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu. Brak było podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na stałe użytkowanie tymczasowego obiektu budowlanego kurnika, bowiem nie uległa zmianie decyzja ostateczna przesądzająca o tymczasowości obiektu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.12.2002 r., sygn. akt SA/Bk 1116/02). Uzyskanie potwierdzenia przyjęcia obiektu kurnik do użytkowania w 2004 r. było możliwe tylko dlatego, że poprzedni inwestor wraz ze zgłoszeniem o zakończeniu budowy przedłożył kopię decyzji nr [...] Prezydenta Miasta T. z dnia 26.10.1976 r., z której w sposób bezprawny usunięto zastrzeżenie, że pozwolenia udziela się na okres 5 lat z możliwością prolongaty. Po stwierdzeniu tego faktu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. powiadomił o tym Prezydenta Miasta T. potwierdzając nieskuteczność tamtego zgłoszenia.

Organ wyjaśnił również, że nie ma potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela, gdyż wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot.

N.M. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie:

– § 43 ust 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 26.10.1976 r. - wobec przyjęcia, że decyzja z dnia 26.10.1976 r. udzielała pozwolenia na budowę kurnika jako obiektu tymczasowego o pięcioletnim okresie istnienia,

– art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez selektywną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie dokonanego w dniu 31.08.2004 r., zgłoszenia budynku, zlokalizowanego na działce nr [...] obr.[...] w T. , do użytkowania, zawiadomienia Wydziału Geodezji i Gospodarowania Nieruchomościami z dnia 13.09.2004 r., zgłoszenia robót budowlanych z dnia 2.02.2016 r., decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. z dnia 9.09.2016 r.

Odwołująca wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz zmianę postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia 20.03.2017 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

- w punkcie 1 uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta T,

- w punkcie 2 uznało za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul.

[...] w T. (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- w punkcie 3 umorzyło postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego jw.

W uzasadnieniu organ II instancji zakwestionował stanowisko organu I instancji. Podał że w treści decyzji z 26.10.1976 r. nie zawarto bowiem stwierdzenia, że pozwolenie na budowę dotyczy obiektu tymczasowego o 5-letnim okresie użytkowania. Z literalnej treści wynika, że pozwolenia udziela się na okres tymczasowy. Zatem termin nie dotyczył obiektu, a pozwolenia - jak słusznie wskazano w zażaleniu. Literalną wykładnię wspiera wykładnia systemowa. Organ II instancji przedstawił uregulowania prawne obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę dotyczące obiektów tymczasowych. W szczególności przytoczono brzmienie: § 147, § 148, § 149 , § 7, § 15, § 19, § 27, § 139 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. z 1966 r. Nr 10 poz. 44). Dalej kolegium podało, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 26 poz. 157). Obiekt wzniesiony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 26.10.1976 r. posiada fundamenty, ściany zewnętrzne murowane, stropodach drewniany oparty na stalowej konstrukcji nośnej (słupowe - ryglowej). Z całą pewnością nie jest to obiekt o charakterze odpowiadającym ówczesnym regulacjom dotyczącym tymczasowych obiektów budowlanych takich jak: prowizoryczne składy materiałów, tymczasowe budynki drewniane (baraki) przeznaczone na stały pobyt ludzi, cyrki, karuzele, strzelnice, pawilony wystawowe. Tak więc obiekt wzniesiony na podstawie ww. decyzji nie był obiektem tymczasowym, bowiem nie odpowiada obowiązującym wówczas regulacjom dotyczącym takich obiektów. Kolegium stwierdziło zatem, że obiekt ten stanowi obiekt budowlany nie mający charakteru tymczasowego. Zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki był uzasadniony.

Prokurator Rejonowy T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , domagając się jego uchylenia w całości.

Organowi odwoławczemu zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (w brzmieniu

z roku 1976), poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy po stronie właściciela powstał i istnieje nadal obowiązek dokonania rozbiórki obiektu tymczasowego w postaci kurnika;

b) § 147 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych

z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać

obiekty budowlane budownictwa powszechnego poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że istniejący na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T. kurnik nie stanowi obiektu budowlanego o charakterze tymczasowym;

2. Naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego w postaci kurnika, podczas gdy obowiązek istnieje i winien być wykonany w toku egzekucji świadczeń niepieniężnych;

b) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy;

c) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej;

d) art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez

zaniechanie sporządzenia rzetelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji jak i uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, jak również niewskazanie jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodów innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

3.Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym założeniu, że sposób w jaki strona zrealizowała pozwolenie na budowę, determinuje końcowy charakter budynku, a przez to wadliwe przyjęcie, że kurnik jest obiektem budowlanym nie mającym charakteru tymczasowego.

W uzasadnieniu skargi prokurator argumentował, że sposób realizacji pozwolenia na budowę nie może determinować czym jest dany obiekt. Okoliczność, że wzniesiony obiekt nie odpowiada obowiązującym wówczas regulacjom dotyczącym obiektów tymczasowych może być oceniany na gruncie wadliwej realizacji pozwolenia na budowę. Tym bardziej należy doprowadzić do jego rozbiórki.

Skarżący podkreślił, że zgłoszenie użytkowania kurnika w piśmie z dnia 31.08.2004 r. opierało się na decyzji Prezydenta Miasta T. z 2.10.1976 r. z której usunięto zapis "pozwolenia udziela się na okres 5 lat z możliwością prolongaty". Prowadzi to do wniosku, że właściciel nieruchomości zdawał sobie sprawę z tymczasowego charakteru kurnika i celowo wprowadzał organ w błąd.

Prokurator zakwestionował zastosowanie przez organ II instancji wykładni literalnej. W ocenie skarżącego, treść zapisów zawartych w pozwoleniu na budowę należy odnieść do faktu, że budowa dotyczyła kurnika, a w latach 80-tych ubiegłego wieku kurniki były zasadniczo budowane jako obiekty tymczasowe przystosowane do łatwego przenoszenia. Składały się przy tym z elementów drewnianych. Prawidłowe rozumienie decyzji winno sprowadzać się do stwierdzenia, że "pozwolenia na funkcjonowanie obiektu udziela się na okres tymczasowy 5 lat z możliwością prolongaty". Z taka interpretacją koresponduje zapis "Jednocześnie zobowiązuje się inwestora do zakończenia budowy w terminie 4-ech lat". Organ dał więc inwestorowi możliwość zakończenia prac i korzystanie z obiektu w okresie różnicy pomiędzy ukończeniem budowy a kresem 5 lat. Była to więc odpowiednia motywacja by prace zostały zakończone w odpowiednim terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zdaniem organu wnioski zawarte w skardze cechuje duża dowolność. Nie wiadomo na jakiej podstawie skarżący twierdzi, że w latach 80-tych ubiegłego wieku kurniki były zasadniczo budowane jako obiekty tymczasowe i składały się przy tym z elementów drewnianych. Niewątpliwie obiekt będący przedmiotem sprawy nie jest obiektem drewnianym. Nawet jeżeli powszechnym było budowanie kurników o kubaturze ok. 1000 m3 (a z takim mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu) z elementów drewnianych to kurnik wybudowany na działce nr [...] nie jest takim obiektem. Zatem nie można zakładać jakiejś hipotetycznej sytuacji, w której skoro kurniki budowane były jako drewniane to "prawidłowe rozumienie decyzji" powinno prowadzić do wniosku, że decyzja ta również obejmowała obiekt drewniany - taki jak większość w ówczesnym czasie. Nie jest - zdaniem kolegium - dopuszczalnym odejście od literalnego brzmienia decyzji na rzecz ustalenia obowiązku rozbiórki w drodze wykładni pozwolenia na budowę i to jeszcze wykładni dokonanej przy założeniu tymczasowości wznoszonych w latach 80-tych kurników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jako że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Stosownie do przepisu art.2 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji.

W myśl art.21 ust.1, 2 i 3 tej ustawy podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Na obszarach, dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub nie wyznaczono terenów budowlanych, ustaleń, o których mowa w ust. 1, dokonuje właściwy terenowy organ administracji państwowej na podstawie posiadanych materiałów do planu, uzupełnionych niezbędnymi danymi, po dokonaniu uzgodnień z zainteresowanymi organami oraz wykonaniu czynności wymaganych przepisami szczególnymi. Plany realizacyjne oraz rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane projektów podlegają zatwierdzeniu przez właściwy terenowy organ administracji państwowej.

Z kolei według art. 29 ust.1 ustawy pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. W razie potrzeby w pozwoleniu określa się warunki i wymagania, które powinny być zachowane przy prowadzeniu robót. Ustawa z dnia 24 października 1974 r.

Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), odmiennie od Prawa budowlanego z 1994 r., przewidywało możliwość udzielenia pozwolenia na budowę na czas określony.

Po upływie okresu, na który zostało udzielone pozwolenie, obiekt budowlany podlega rozbiórce. Kwestia ta jest unormowana w art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974 r., zgodnie z którym inwestor (właściciel, zarządca) jest obowiązany dokonać rozbiórki obiektu budowlanego objętego nakazem przymusowej rozbiórki (art. 38 ust. 1) i obiektu podlegającego rozbiórce ze względu na upływ czasu zaznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki został wzniesiony (art. 38 ust. 2). Sformułowanie to oznacza, że pozwolenia udziela się na okres tymczasowy – czyli obiekt budowlany podlega rozbiórce ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę. Należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że obowiązek wykonania rozbiórki obiektów, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane wynika bezpośrednio z tego przepisu i podlega egzekucji administracyjnej, przy czym obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na czas oznaczony powstaje z chwilą upływu terminu określonego w pozwoleniu na budowę (wyrok NSA z 24 lutego 1987 r., sygn. akt IV SA 900/86, wyrok NSA z 5 września 1988 r., sygn. akt IV SA 644/88, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1921/10, wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn.. 1904/13).

Jak stanowi § 43 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego z dnia 20 lutego 1975 r. (dz.u. nr 8, poz. 48) pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi.

W myśl ust.2 pkt 4) tego przepisu pozwolenie na budowę ustala terminy, do których będą mogły istnieć obiekty budowlane realizowane jako tymczasowe. Z tego sformułowania nie można odczytać, że dotyczy wyłącznie tymczasowych obiektów budowlanych, jak uczynił to organ II instancji, a powtórzył w skardze Prokurator Rejonowy w T . Określenie "obiekty budowlane realizowane jako tymczasowe" może również dotyczyć obiektów nie mających charakteru obiektów tymczasowych, ale realizowanych jako tymczasowe, czyli na określony okres.

Z kolei w § 43 ust.2 pkt 5) lit.c) cytowanego rozporządzenia określono, że pozwolenie na budowę określa w razie potrzeby obiekty budowlane, których przekazanie do użytkowania powinno być zgłoszone właściwemu organowi.

Organem właściwym do prowadzenia postepowania egzekucyjnego jest organ, który wydał decyzję w I instancji. Tym samym do wyegzekwowania rozbiórki w wyżej wymienionym zakresie właściwy jest organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że najistotniejszym w sprawie było dokonanie wykładni sformułowania zawartego w decyzji z dnia 26.10.1976 r. : "pozwolenia udziela się na okres 5 lat z możliwością prolongaty" z uwzględnieniem zapisu: "jednocześnie zobowiązuje się inwestora do zakończenia budowy w terminie 4-ech lat".

Problem, czy decyzja dotyczyła obiektu budowlanego stałego, czy tymczasowego, w świetle wyżej poczynionych uwag, był kwestią wtórną.

Stwierdzić należy, że istotnie sformułowanie zawarte w decyzji jest nieprecyzyjne i może rodzić wątpliwości interpretacyjne. Z uwagi na konsekwencje jakie wynikają z przyjęcia konkretnej wykładni, intencja organu powinna być ustalona w sposób jednoznaczny. Wywody zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu SKO są nieprzekonywujące. Odwołując się do wykładni literalnej organ w zasadzie nie wyłożył jak należy rozumieć sporny zapis w kontekście całej decyzji, skupiając się na twierdzeniu, że nie dotyczy on w ogóle kwestii czasu użytkowania. Dalsze wywody określone jako wykładnia systemowa tym bardziej są nie do przyjęcia, gdyż w rzeczywistości polegają na przytoczeniu przepisów regulujących wymogi prawne stawiane budynkom tymczasowym i konkluzji, że skoro przedmiotowy budynek nie odpowiada charakterystyce budynków tymczasowych to takim nie był. Abstrahując już od faktu, że powyższe wnioskowanie nie ma nic wspólnego z wykładnią systemową to taki kierunek rozumowania jest niewłaściwy.

Dla rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma bowiem nie to, czy decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła budynku tymczasowego, czy stałego (charakterystyka budynku zdaje się wskazywać, że nie miał on cech budynku tymczasowego), ale to, czy decyzja określała termin na który zostało udzielone pozwolenie, a po upływie którego, obiekt budowlany podlega rozbiórce.

Z uwagi na wagę sprawy i budzące wątpliwości sformułowania decyzji, powinny zostać podjęte dodatkowe czynności mające na celu ustalenie zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę. Pożądane w związku z tym wydaje się pozyskanie planu realizacyjnego i projektu technicznego, względnie akt sprawy z 1976 r. zawierających w szczególności wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Być może istotnych informacji w sprawie dostarczyłoby również włączenie w poczet materiału dowodowego informacji, o której mowa w uzasadnieniu decyzji z 1976 r., składającym się z jednego zdania " zgodne z informacją tut. Wydziału [...] z dnia 16.07.1976 r". Wydaje się, że powyższe materiały pozwolą na rekonstrukcję stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania pozwolenia na budowę i jednoznacznego ustalenia intencji organu.

Z wrócić należy uwagę, że decyzja z 1976 nie określa, czy projektowany budynek miał być murowany, czy drewniany. Dlatego też nie należy przywiązywać istotnej wagi do treści aktu notarialnego z dnia 13.01.2016 r., w którym stawający oświadczyli, że jest to "budynek produkcyjno-gospodarczy dla rolnictwa – ferma drobiu (kurnik) wraz z częścią biurowo-socjalną, murowany, kryty blachą, o powierzchni zabudowy 1231 m kw., gdyż twierdzenia te odnoszą się do stanu istniejącego w dniu zawierania aktu notarialnego. Nawiasem mówiąc podano w nich również, że wybudowany został w latach 70- tych XX wieku.

Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie narusza art.7 i 77 K.p.a., gdyż organ II instancji – mając wątpliwości co do treści decyzji, winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające przez zebranie dodatkowych dowodów (przede wszystkim wyżej wskazanych), co pozwoliłoby na dokonanie pełnej i prawidłowej wykładni wcześniej wskazanych sformułowań zawartych w decyzji. Pomocne być może okazałoby się ustalenie przeznaczenia terenu inwestycji określonego w wówczas obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.

Przed prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, ocena zarzutów prawa materialnego byłaby przedwczesna.

Przechodząc do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że:

- odnośnie naruszenia art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (w brzmieniu z roku 1976), poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy po stronie właściciela powstał i istnieje nadal obowiązek dokonania rozbiórki obiektu tymczasowego w postaci kurnika – zarzut przedwczesny. Najpierw organ winien zebrać dodatkowe materiały celem jednoznacznego ustalenia treści decyzji z 1976 r., a dopiero potem wypowiedzieć się, czy przedmiotowy kurnik jest tymczasowym obiektem budowlanym. Zaznaczyć należy, że wątpliwe jest, ze względu na treść art.2 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, czy sporny obiekt był budynkiem tymczasowym,

- co do naruszenia § 147 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że istniejący na terenie nieruchomości przy ul. [...] w T. kurnik nie stanowi obiektu

budowlanego o charakterze tymczasowym, powtórzyć należy argumentację dotyczącą pierwszego zarzutu,

- zarzut naruszenia prawa procesowego, a to art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego, w istocie dotyczy prawa materialnego - art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane,

- za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy (dla dokonania właściwej wykładni decyzji). Nawiasem mówiąc organ II instancji powołał się w uzasadnieniu postanowienia fakt, że obiekt wzniesiony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 26.10.1976 r. posiada murowane ściany i fundamenty , co ma oznaczać, że nie jest on obiektem tymczasowym. Ustalenie to nie ma potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ dysponował jedynie oświadczeniami stron złożonymi do aktu notarialnego, że obecnie kurnik jest murowany, co nie oznacza jeszcze, że taki obiekt został wybudowany. Jak już zresztą wcześniej wskazano, nie ma to istotniejszego znaczenia w sprawie, gdyby okazało się, że decyzja z 1976 r. wskazywała jedynie okres, na który zostało udzielone pozwolenie, a po upływie którego obiekt budowlany podlega rozbiórce. Wszak przepis art.38 ust.2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, obiektu podlegającego rozbiórce ze względu na upływ czasu zaznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki został wzniesiony , co nie oznacza przecież, że dotyczy tylko tymczasowego obiektu budowlanego.

- to samo odnieść należy do zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej oraz art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia rzetelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji jak i uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, jak również niewskazanie jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodów innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Cytowanie przez organ na ponad 3 stronach uzasadnienia zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. było całkowicie zbędne.

- Sąd podziela również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu nieuzasadnionego założenia, że sposób w jaki strona zrealizowała pozwolenie na budowę, determinuje końcowy charakter budynku, a przez to wadliwe przyjęcie, że kurnik jest obiektem budowlanym nie mającym charakteru tymczasowego. Jak już wyżej podano organ dysponował jedynie oświadczeniami stron złożonymi do aktu notarialnego, że obecnie kurnik jest murowany, co nie oznacza jeszcze, że taki obiekt został wybudowany.

Sąd uznał natomiast, że stanowisko skarżącego prokuratora, że " w latach 80-tych ubiegłego wieku kurniki były zasadniczo budowane jako obiekty tymczasowe.....", nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i nie może być pomocne w ustaleniu, czy przedmiotowy kurnik objęty pozwoleniem na budowę był obiektem tymczasowym.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien zastosować do przedstawionych wcześniej uwag.

W oparciu o powyższe orzeczono jak w sentencji.