Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 297/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak /spr./, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] znak: [...] z dnia [...], 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz K. W. kwotę 255 zł /dwieście pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 297/06

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie 3II SA/Łd 1464/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uwzględniając skargę K. W., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] o braku podstaw do uznania u K. W. choroby zawodowej.

W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż domniemanie prawne wyprowadzone z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ma charakter wzruszalny i może być obalone dowodem przeciwstawnym, jeżeli zostanie wykazane, mimo wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, że została spowodowana przyczynami pozazawodowymi, lub że warunki szkodliwe nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być interpretowane na niekorzyść pracownika, zaś w przypadku pracy świadczonej z narażeniem na działanie hałasu uszkodzenie słuchu nie będzie mogło być rozpoznane jako choroba zawodowa tylko wówczas, gdy właściwy zakład służby zdrowia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny w orzeczeniu stwierdzi, że uszkodzenie słuchu jest następstwem wyłącznie innych, konkretnie wskazanych okoliczności. Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.

W powyższym wyroku Sąd stwierdził również, powołując się na poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, że brak jest podstaw prawnych, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu, tak jak to przyjęto w opinii Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w W. z dnia [...] oraz w zaskarżonej decyzji. Stanowiło to naruszenie prawa materialnego, bowiem w świetle przytoczonego przepisu nie znajduje uzasadnienia przyjęcie przez organ, że typ zawodowego uszkodzenia słuchu rozpatruje się w przypadku stwierdzenia ubytku słuchu typu odbiorczego, obustronnego ślimakowego o wartości co najmniej 30 dB w uchu lepiej słyszącym. Ponadto Sąd stwierdził, że treść obu orzeczeń lekarskich wskazywała na różne rozpoznania schorzenia, oraz że orzeczenie Kolejowej Poradni Medycyny Pracy w W. nie zawierało w ogóle uzasadnienia, nie spełniało wymagań opinii biegłego, nie mogło więc stanowić podstawy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

W wydanej ponownie decyzji z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 5[...], Nr 106 ze zm.) oraz § 1 ust. 1, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził u K. W. choroby zawodowej pod postacią uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu podano, iż brak podstaw do uznania u K. W. choroby zawodowej narządu słuchu stwierdzono na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] Poradni Chorób Zawodowych w Ł., otrzymanego w dniu 23 marca 2005r. oraz orzeczenia lekarskiego Nr [...]Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł., otrzymanego w dniu 22 września 2005r.K.W. został skierowany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydział III z dnia 28 lutego 2004r., sygn. akt 3 II SAŁd 1464/01 w celu ponownego rozpoznania choroby zawodowej pod postacią uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. W wyniku przeprowadzonych specjalistycznych badań lekarskich K. W. uzyskał dwa orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mające charakter opinii biegłego w myśl art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie lekarskie Nr [...] zawiera informację, że kryterium medycznym uszkodzenia słuchu wywołanym działaniem hałasu jest stwierdzenie obustronnego, symetrycznego ubytku słuchu typu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej. W aktualnym badaniu u K. W. stwierdzono obustronny, odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego znacznego stopnia, o wielkości w uchu prawym 53,3 dB, zaś w uchu lewym 65 dB, zatem obraz kliniczny ubytku słuchu stwierdzony u badanego nie posiada cech charakterystycznych dla ubytku słuchu spowodowanego hałasem, czyli nie spełnia kryteriów medycznych ze względu na rodzaj niedosłuchu. Orzeczenie lekarskie Nr [...] zawiera informację, że przeprowadzone u K. W. kompleksowe badania audiologiczne, zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR z uwzględnieniem audiometrii słownej i uzupełnione oceną układu równowagi), wykazały obustronny, odbiorczy ubytek słuchu (ucho prawe 47,3 dB, ucho lewe 40,6 dB) z komponentem przewodzeniowym. Rozpoznany rodzaj ubytku słuchu nie jest charakterystyczny dla uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Audiogram wykonany w PKP Obwodzie Lecznictwa Kolejowego w 1998r., czyli w ostatnim roku pracy zawodowej K. W. wykazał obustronny, odbiorczy ubytek słuchu wysokoczęstotliwościowy, którego średnia wielkość dla 1,2,4 kHz (po uwzględnieniu poprawki dla wieku) wynosiła ucho prawe - 16 dB, ucho lewe-19,3 dB. Stwierdzony wówczas odbiorczy ubytek słuchu wysokoczęstotliwościowy, niewielkiego stopnia, nie dotyczył częstotliwości istotnych dla rozumienia mowy potocznej i nie uzasadniał z punktu widzenia lekarskiego rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, wydolność społeczna była zachowana. W przebiegu procedury diagnostyczno-orzeczniczej K.W. był badany w 2001 r. w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w W., gdzie ubytek słuchu wynosił ucho prawe -24 dB, ucho lewe -22 dB i miał charakter odbiorczy oraz w Poradni Medycyny Pracy w W., gdzie badania wykazały niedosłuch typu mieszanego znacznego stopnia. Zmienny charakter stwierdzonego ubytku słuchu tj. odbiorczego i mieszanego (przewodzeniowo-odbiorczego) uzależniony jest prawdopodobnie od stanu ucha środkowego i drożności trąbki słuchowej, co może ulegać zmianie w odstępach czasowych. Aktualnie stwierdzona badaniami progresja ubytku słuchu, pomimo braku narażenia od 7 lat na hałas środowiska pracy, dodatkowo umacnia tezę o jego pozazawodowym charakterze.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż we wszystkich dotychczas wykonanych badaniach lekarskich, rodzaj ubytku słuchu stwierdzany u K. W. nie jest charakterystyczny dla uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu, pomimo faktu istnienia narażenia w miejscu pracy. Rozpoznany ubytek słuchu nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji odwołał się K.W. Podniósł, iż nigdy nie chorował na uszy, żaden lekarz, który go badał przez kilkadziesiąt lat pracy nie stwierdził u niego żadnej infekcji, a było tych badań 18, a gdyby chorował zostałby skierowany na zwolnienie lekarskie i byłoby to odnotowane w kartach badań okresowych i w kartach chorobowych. Takich zapisów nigdzie nie ma i wobec powyższego nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w Ł., w którym stwierdzono, że odbiorczy, obustronny ubytek słuchu typu pozaślimakowego znacznego stopnia mogły spowodować infekcje lub głuchota starcza. Zdaniem odwołującego również orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie zawiera jednoznacznych stwierdzeń, oparte jest na przypuszczeniach, a nie dające się usunąć wątpliwości tłumaczone są na jego niekorzyść, co jest niezgodne z prawem.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. pismem z dnia [...] (znak: [...]) zwrócił się do Przychodni Chorób Zawodowych IMP w Ł. o wyjaśnienie rozbieżności dotyczących orzeczenia nr [...] Przychodni IMP w Ł. w świetle orzeczenia nr [...]Poradni WOMP w Ł.. W przesłanym szczegółowym wyjaśnieniu (pismo z dnia 26 stycznia 2006 r. znak: [...]) Instytut Medycyny Pracy poinformował m.in., że komponent przewodzeniowy (patologia ucha środkowego) wykazało badanie tympanometryczne w postaci: braku odruchów strzemiączkowych w uchu prawym i ślad odruchów w uchu lewym dla pojedynczej częstotliwości 2 kHz (wskazuje na ograniczenie ruchomości kosteczek słuchowych prawdopodobnie wskutek procesu zrostowego), ciśnienia w uchu środkowym ujemnego wynoszącego minus 105 daPa (brak wyrównania do ciśnienia atmosferycznego), co wskazuje na złą drożność trąbki słuchowej. Ponadto w audiogramie tonalnym wykazano ubytek słuchu dla częstotliwości niskich od 125 Hz do 1 kHz do 60 dB większy niż dla 1 kHz z rezerwą ślimakową 10-20 dB, co potwierdza komponent przewodzeniowy zależny od zmian w uchu środkowym. W próbach stroikowych wykazano lepsze słyszenie drogą kostną niż powietrzną (Rinne ujemny), co również potwierdza komponent przewodzeniowy. W czystych głuchotach odbiorczych Rinne jest dodatni, brak rezerwy ślimakowej, odruchy strzemiączkowe są zachowane. Test SISI w UP 0% - 20%, a w UL 66-80%, co może sugerować, że w uchu prawym jest ubytek słuchu pozaślimakowy, w uchu lewym istnieje możliwość uszkodzenia ślimaka, co nie oznacza, że spowodowane jest to hałasem. Hałas w jednakowy sposób oddziałuje na oba narządy słuchu powodując uszkodzenie komórek słuchowych narządu Cortiego w ślimaku, co skutkuje obustronnym, symetrycznym, odbiorczym ubytkiem słuchu typu ślimakowego. Jednakże komórki słuchowe mogą być uszkodzone nie tylko w wyniku hałasu, ale z innych przyczyn np. ototoksyczne działanie leków, niedotlenienie (zaburzenia w tętnicy słuchowej wewnętrznej, które nie muszą dotyczyć obu uszu), zaburzenia metaboliczne, choroby ucha wewnętrznego (np. choroba Meniere a ) selektywnie dotyczącego jednego ucha. Uszkodzenie ślimaka stwierdzone tylko w jednym uchu nigdy nie może być przyczynowo związane z hałasem i uznawane za chorobę zawodową. W orzeczeniu WOMP w Ł.(nr [...]) z dnia 17 marca 2005 r. rozpoznano u K. W. – obustronny, odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego znacznego stopnia. Nie wykonano tympanometrii (ponieważ pracownia nie jest wyposażona w mostek elektrtroakustyczny), stąd nie wykryto komponentu przewodzeniowego niedosłuchu u ww. W WOMP w Ł.i w IMP rozpoznano obustronny, odbiorczy ubytek słuchu, jednakże badania audiologiczne w IMP, poszerzone o tympanometrię, wykazały komponent przewodzeniowy (ucho środkowe), jak i odbiorczy (ślimak, nerw słuchowy), co nie jest charakterystyczne dla obrazu klinicznego uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem. Obecnie stwierdzona progresja niedosłuchu oraz zmian jego charakteru wynika z przyczyn pozazawodowych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził, iż skoro u K. W. przeprowadzone wnikliwe badania nie ujawniły uszkodzenia obustronnego słuchu typu ślimakowego, to jest to okoliczność wykluczająca uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem. Z punktu widzenia medycznego wykazano ponad wszelką wątpliwość, że uszkodzenie słuchu nie zostało spowodowane hałasem i powstało z przyczyn pozazawodowych.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu przedstawionego w odwołaniu z dnia 16 listopada 2005 r. podał, że uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem nie ulega zmniejszeniu w czasie i potwierdzają je zawsze badania wykonane nawet po upływie kilku lat po ustaniu narażenia zawodowego. Organ wskazał, że w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych zostały precyzyjnie określone kryteria medyczne (metodologiczne) pozwalające na uznanie uszkodzenia słuchu za chorobę zawodową. Wśród tych kryteriów oprócz wielkości ubytku słuchu określono również, iż musi to być obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego. Wcześniejszy wykaz chorób zawodowych nie precyzował tych kryteriów, gdyż w rozporządzeniu z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w § 7 ust. 5 Minister Zdrowia i Opieki Społecznej został upoważniony do określenia szczegółowych zasad o charakterze metodologicznym dotyczących rozpoznawania chorób zawodowych, co uczynił wydając w 1987 r. "Wytyczne metodologiczne w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych". Kryteria medyczne określone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych w odniesieniu do zawodowego uszkodzenia słuchu uległy zaostrzeniu w stosunku do kryteriów zawartych w wyżej wspomnianych "Wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych", gdyż obecnie wielkość ubytku słuchu upoważniająca do rozpoznania zawodowego ubytku słuchu musi być nie mniejsza niż 45 dB w uchu lepiej słyszącym, podczas gdy wcześniej przyjmowano już ubytek na poziomie co najmniej 30 dB. Jednakże zawsze musiał to być obustronny, symetryczny ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej, gdyż hałas uszkadza komórki Cortiego umiejscowione w ślimaku.

Zdaniem organu odwoławczego, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym usunięto niejasności, które wskazał Sąd w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku, co do rodzaju uszkodzenia słuchu i wykazano ponad wszelką wątpliwość, że u K. W. brak jest podstaw do stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu z tego względu, iż stwierdzony u niego ubytek słuchu typu pozaślimakowego dla ucha prawego i możliwość uszkodzenia ślimaka w uchu lewym nie jest charakterystyczny dla zdrowotnych skutków oddziaływania zawodowego hałasu. Państwowy Inspektor Sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze (I i II stopnia) nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiadają się w danej sprawie negatywnie, a co w tej sprawie miało miejsce dwukrotnie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 § 1 oraz art. [...] k.p.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w tym § 1, § 7 oraz § 9. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż niebagatelne znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Łd 1464/01, w uzasadnieniu którego Sąd w sposób oczywisty wskazał na zasadnicze uchybienia organu w trakcie wydawania decyzji o odmowie uznania za chorobę zawodową stwierdzonego u niego uszkodzenia słuchu. Zdaniem skarżącego, mimo obszerności uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ nie obalił domniemania prawnego wynikającego z § 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. Wprawdzie w uzasadnieniu powołano się na opinię uzupełniającą wydaną przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, ale zupełnie zdeprecjonowano wyniki przeprowadzonych badań, dokonując ich arbitralnej selekcji. W powołanej decyzji po pierwsze wskazano, iż cierpi on na obustronne uszkodzenie słuchu, i po drugie - co najistotniejsze - de facto nie potwierdzono, ani też nie zaprzeczono domniemaniu istnienia choroby zawodowej. Skarżący wskazał na niedokładności, jakie pojawiły się w opinii, na której oparto rozstrzygnięcie, bowiem w dacie 9 kwietnia 1999 r. nie było przeprowadzanych żadnych badań słuchu, zaś wyniki uzyskane podczas badania w Obwodowym Lecznictwie Kolejowym dawały wskaźnik o wiele większej utraty słuchu niż wynika to z opinii uzupełniającej. Skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, iż z dokumentacji lekarskiej w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wynika, że nigdy nie chorował na żadne schorzenia uszu, co sugeruje się w jednej z opinii, a ponadto bezspornym jest, iż właśnie uszkodzenie słuchu spowodowało konieczność jego wcześniejszego przejścia na emeryturę.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wnosił o jej oddalenie. Na uzasadnienie stanowiska powołano argumenty podniesione w motywach zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo wskazano, iż zarzuty przedstawione w skardze są bezpodstawne, ponieważ organ II instancji rozpatrzył wszechstronnie sprawę (art. 7 k.p.a.), należycie i wyczerpująco poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a.), zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.), działał wnikliwie (art. 12 k.p.a.) i dopuścił wszystkie dowody przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy (art. [...] k.p.a.) oraz nie naruszył przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Wskazać także należy, że rozporządzenie to utraciło moc, a weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Jednak z mocy § 10 nowego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że ocena legalności zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji winna być dokonywana z punktu widzenia zgodności z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia z 1983 r.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Orzeczenia w sprawie chorób zawodowych wydają, w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia - § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały po uchyleniu poprzednich decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt III SA/Łd 1464/01.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, stosownie do art. 153 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. Sąd podważył zasadność orzeczenia lekarskiego Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w W. z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawodowego uszkodzenia słuchu i jednoznacznie stwierdził, że ograniczenia choroby uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia nie przewidują przepisy prawa materialnego, w związku z czym opinia Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w W. oraz zaskarżona decyzja stwierdzające, że ubytek słuchu jest mniejszy niż wymagany przez obowiązujące kryterium diagnostyczno – orzecznicze i nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu, pozostają w sprzeczności z prawem. Sąd dokonał więc oceny ustaleń poczynionych przez organy administracji i uznał, że dają one podstawę do uwzględnienia skargi, a w konsekwencji do uznania, że rozpoznane u skarżącego przez Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w W. (orzeczenie z dnia [...] Nr [...]) obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego daje podstawę do stwierdzenia u niego choroby zawodowej, zaś stopień uszkodzenia słuchu nie ma znaczenia. Sąd stwierdzając, iż treść obu orzeczeń lekarskich jednostek kolejowej służby zdrowia wydanych w tej sprawie jest różna, oraz że orzeczenie Kolejowej Poradni Medycyny Pracy w W. nie zawiera w ogóle uzasadnienia, zalecił ich uzupełnienie w kierunku wyjaśnienia rozbieżności w rozpoznanych schorzeniach, szczegółowego uzasadnienia stanowiska co do rozpoznanej choroby. Oznacza to, iż przeprowadzanie ponownych badań skarżącego było zbędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazywał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie.

Ponadto w omawianym wyroku Sąd stwierdził, iż domniemanie prawne wyprowadzone z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ma charakter wzruszalny i może zostać obalone, jeżeli właściwa jednostka organizacyjna służby zdrowia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny stwierdzi w orzeczeniu, iż uszkodzenie słuchu jest następstwem wyłącznie innych, konkretnie wskazanych okoliczności.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący był maszynistą trakcji elektrycznej i przez 31 lat pracował w narażeniu na działanie ponadnormatywnego poziomu hałasu. W ocenie Sądu w sprawie nie ustalono przyczyn pozazawodowych uszkodzenia słuchu. Trafnie zatem skarżący zarzucił, że organy inspekcji sanitarnej nie obaliły ww. domniemania prawnego. Nie wykazano bowiem, iż u skarżącego występowały schorzenia wymienione w orzeczeniu z dnia 17 marca 2005 r. Poradni Chorób Zawodowych, które w ocenie tej jednostki orzeczniczej powodują pozazawodowe uszkodzenie słuchu tj. złamanie poprzeczne piramidy kości skroniowej, nerwiaki nerwu VIII, uszkodzenie toksyczne, uszkodzenia infekcyjne, głuchota starcza typu neuralnego. Również Instytut Medycyny Pracy wskazując w opinii z dnia 26 stycznia 2006 r. pozazawodowe przyczyny uszkodzenia słuchu tj. ototoksyczne działanie leków, niedotlenienie, zaburzenia metaboliczne, choroby ucha wewnętrznego nie stwierdził konkretnie, która z nich była przyczyną uszkodzenia słuchu u skarżącego.

W niniejszej sprawie, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podstawowe znaczenie mieć musi utrwalone w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż stopień uszkodzenia słuchu nie może decydować o kwalifikowaniu schorzenia jako niezwiązanego z warunkami pracy. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, z którego wynika, iż u skarżącego nastąpiło uszkodzenie słuchu, bowiem jednostka służby zdrowia uprawniona do rozpoznania choroby zawodowej (wymieniona w § 7 rozporządzenia) wydała w dniu [...] orzeczenie o rozpoznaniu u skarżącego obustronnego upośledzenia słuchu typu odbiorczego, a więc schorzenia objętego punktem 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do powołanego rozporządzenia oraz w kontekście oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. (3II SA/Łd 1464/01), w którym Sąd stwierdził naruszenie przez organy inspekcji sanitarnej prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż stopień uszkodzenia słuchu uzasadnia odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, skargę należało uznać za zasługującą na uwzględnienie.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy, Sąd stwierdził, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.