Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1174/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34, 51 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

I SA/ Wr 1174/02 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie: Asesor WSA Marta Semiczek Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A we W. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznającego za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. prowadził postępowanie egzekucyjnego przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...]obejmującego należność z tytułu nadebranej dotacji za 1995 rok na pokrycie kosztów dostarczenia energii cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania i dostawy ciepłej wody do mieszkań spółdzielczych w kwocie [...]oraz odsetek za zwłokę od określonej kwoty nadebranej dotacji. Czynności egzekucyjne podjęto w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego W. – Ś. z dnia [...] (Nr [...]) utrzymaną w mocy rozstrzygnięciem Izby Skarbowej z dnia [...] (Nr [...]). W dniu [...] doręczono Spółce odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem, o dokonanym w dniu [...]zajęciem rachunku bankowego prowadzonego przez A III Oddział we W.. Zobowiązany w dnia [...]złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie niedopuszczalności egzekucji oraz przedawnienia egzekwowanego roszczenia i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Zdaniem Strony zarzut niedopuszczalności egzekucji był uzasadniony tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. prowadzi równolegle dwa postępowania egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze [...] i [...]dotyczące tego samego zobowiązania, które nie odpowiadają również według Strony treści art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Zobowiązany podniósł także, iż nie zostało mu doręczone upomnienie zgodnie z treścią art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona wskazała, iż egzekwowane zobowiązanie przedawniło się z końcem 2000 r., gdyż rozliczenie za III kwartał 1995 r. następowało po upływie tego kwartału, ale jeszcze w 1995 r. (w IV kwartale ).

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – Ś. wydał w dniu [...]postanowienie (Nr [...]) w którym uznał zarzuty strony za bezzasadne. Na postanowienie to pełnomocnik strony złożył zażalenie do organu II instancji wskazując, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na niedopuszczalność

2

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

egzekucji oraz przedawnienie egzekwowanego roszczenia, a także naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 124 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwagi na załatwienie sprawy przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów bez uprzedniego otrzymania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela ( art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Urząd Skarbowy W. Ś. w dniu [...]wydał postanowienie (Nr [...]) w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznającego za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]postępowanie egzekucyjne. Na powyższe rozstrzygnięcie strona w dniu [...]złożyła zażalenie wnosząc o uznanie podniesionych zarzutów za uzasadnione podnosząc rażące naruszenie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na oczywistą niedopuszczalność toczącej się egzekucji ze względu na prowadzenie dwóch równoległych postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...]i [...], braku upomnienia, wadliwość tytułu wykonawczego oraz przedawnienie egzekwowanego roszczenia. Ponadto wskazano na naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego.

Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z uwagi na brak podstaw do zmiany stanowiska wierzyciela w przedmiocie ww. zarzutów

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie jak również poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego W. – Ś. z dnia [...] (Nr [...]) oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółdzielni kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca ponownie zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na oczywistą niedopuszczalność toczącej się egzekucji oraz na przedawnienie egzekwowanego roszczenia, jak również rażące naruszenie art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z § 4 ust. 3-5 rozporządzenia MGPiB z dnia 15 marca 1995 r. w sprawie sposobu podziału oraz

3

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

zasad udzielania i sposobu rozliczania dotacji dla spółdzielni mieszkaniowych w 1995 r. Ponadto Strona podniosła rażące naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w całości podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i podkreśliła, iż zarówno organ podatkowy pierwszej jak i drugiej instancji działał w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym wymienione zostały podstawy wniesienia zarzutu w sprawie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4, błąd co osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie natomiast z treścią art. 34 § 1 zgłoszone zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.

Izba Skarbowa po przeanalizowaniu zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nie znalazła podstaw do zmiany stanowiska wierzyciela zawartego w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] (Nr [...]). W przedmiotowej sprawie strona podniosła, iż tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego wierzyciela oraz zarzut przedawnienia egzekwowanej należności. Izba Skarbowa stoi na stanowisku, iż ujawniona przez organ kontroli dotacja celowa pobrana w nieprawidłowej wysokości jest niepodatkową należnością budżetu państwa, której określenie i pobór należą do kompetencji urzędu skarbowego zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, póz. 1014 z późn. zm.) oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Również zarzut przedawnienia obowiązku, zdaniem strony przeciwnej,

4

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie dotacjobiorca nie dokonał korekty dotacji w rozliczeniu rocznym za 1995 r. w terminie ustalonym przez Wojewodę na 20 stycznia 1996 r. Tak więc przedmiotowa należność uległaby przedawnieniu z końcem 2001 r. Decyzja Urzędu Skarbowego W. - Ś. została wydana w dniu [...] i doręczona pełnomocnikowi w dniu [...]. Właściwość organów podatkowych w sprawach dotyczących zwrotu nadmiernie pobranej dotacji celowej za 1995 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" we W. została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 lipca 1998 r. (sygn. akt SA Wr 1291/97).

W przedmiocie prawidłowości zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] Izba Skarbowa w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazała, iż w tym przedmiocie wypowiedziała się już w ostatecznym rozstrzygnięciu z dnia [...] (Nr [...]), w którym wyjaśniono, iż "(...) podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Żaden z siedmiu punktów tego przepisu nie przewiduje, że podstawą zarzutu jest niepodpisanie tytułu wykonawczego w części, tj. klauzuli o skierowaniu tytułu do egzekucji. W tej sytuacji organ egzekucyjny nie mógł uznać zarzutu Strony za zasadny, choć istotnie przyznał Stronie rację. W tym miejscu należy zauważyć, iż organ egzekucyjny może Stronie potwierdzić w każdej chwili umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], postanowieniem wydanym w trybie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na mocy art. 59 § 2 - w wersji obowiązującej do 30.1 1.2001 r. jak i obecnie - postanowienia te są jednak wydawane tylko na wniosek zobowiązanego. Tymczasem Strona wnosi zarzuty a nie składa wniosku o umorzenie postępowania i utrzymuje, że tamto postępowanie się toczy. Jedynym wyjściem z zaistniałej sytuacji było właśnie zlikwidowanie tytułu wykonawczego i uchylenie dokonanych w nieprawidłowo wszczętym postępowaniu czynności (...)". Z zarzutami dotyczącymi błędów tytułu wykonawczego Izba Skarbowa również nie mogła się zgodzić. Tytuł wykonawczy został wystawiony, jak wskazano wyżej, przez uprawnionego wierzyciela. Jak wyjaśnił Urząd Skarbowy w

5

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

swoim rozstrzygnięciu osoby podpisane na tym dokumencie posiadają uprawnienia do wystawiania tytułów wykonawczych. Strona w dniu sierpnia 2001 r. otrzymała pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Dla realizacji przez wierzyciela obowiązku z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma znaczenia, że faktycznie wystawił on tytuł wykonawczy cztery miesiące później. Zdaniem Izby Skarbowej wierzyciel podał w tytule wykonawczym Nr [...]podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku wskazując ostateczną decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] (Nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. –Ś. (Nr [...]) z dnia [...].

Mając powyższe na uwadze Izba Skarbowa jest zdania, że zarówno rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego W. – Ś. w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznającego za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]postępowanie egzekucyjne, jak również zaskarżone rozstrzygnięcie Izby Skarbowej są prawidłowe i nie naruszają przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

6

Sygnatura akt I S.A.AA/r 1174/02

Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpatrując powyższą skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów dłużnika, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zarzuty zgłoszone przez dłużnika organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Urząd Skarbowy W. Ś. w dniu [...]wydał postanowienie (Nr [...]) w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznającego za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] postępowanie egzekucyjne. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie wnosząc o uznanie podniesionych zarzutów za uzasadnione podnosząc rażące naruszenie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na oczywistą niedopuszczalność toczącej się egzekucji ze względu na prowadzenie dwóch równoległych postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i [...], braku upomnienia, wadliwość tytułu wykonawczego oraz przedawnienie egzekwowanego roszczenia. Ponadto wskazano na naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego.

Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z uwagi na brak podstaw do zmiany stanowiska wierzyciela w przedmiocie powyższych zarzutów. W skardze do Sądu strona skarżąca powtórzyła co do zasady swe zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Urzędu Skarbowego.

Sąd rozpatrując zarzuty zawarte w skardze podzielił stanowisko Izby Skarbowej. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - Ś. prowadził równolegle dwa postępowania egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze [...] i [...]dotyczące

7

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

tego samego zobowiązania. Jak wynika jednak z akt sprawy (także opatrzonych sygnaturą [...]) w sprawie opatrzonej sygnaturą [...] wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego bez klauzuli podpisanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Takie wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezskuteczne i nie wywołało żadnych skutków prawnych, czemu dała wyraz Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji z [...] (Nr [...]). Tak więc tytuł wykonawczy opatrzony sygnaturą [...], z powodu braków formalnych, w istocie rzeczy nie wszedł do obrotu prawnego i nie wywołał żadnych skutków prawnych i dlatego też nie można mówić o prowadzeniu dwóch równoległych postępowań egzekucyjnych.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, jakoby tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego wierzyciela. Należy bowiem zważyć, iż dotacja celowa pobrana w nieprawidłowej wysokości jest niepodatkową należnością budżetu państwa, której określenie i pobór należą do kompetencji urzędu skarbowego zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych {Dz. U. Nr 155, póz. 1014 z późn. zm.) oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i w tym zakresie występuje on w postępowaniu egzekucyjnym w roli wierzyciela.

Sąd nie podzielił także poglądu strony skarżącej jakoby w rozpatrywanej sprawie doszło do przedawnienia egzekwowanej należności. Zgodnie z § 4 pkt 3 rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 marca1995 r. w sprawie sposobu podziału oraz zasad udzielania i sposobu rozliczania dotacji dla spółdzielni mieszkaniowych w 1995 r. (Dz.U. nr 29, poz. 149) rozliczenia dotacji są dokonywane w okresach kwartalnych. W punkcie 5 tegoż przepisu postanowiono, że w rozliczeniu rocznym oraz w rozliczeniu za kwartał, w którym nastąpiło zrównanie poziomu opłat wymierzonych użytkownikom lokali mieszkalnych według cen urzędowych z kosztami zakupu energii cieplnej ze źródeł zewnętrznych lub kosztami jej wytworzenia w urządzeniach własnych, nadpłaty dotacji na cele, o których mowa w § 2 ust. 1, podlegają zwrotowi przez spółdzielnię na rachunek właściwego urzędu wojewódzkiego. Z kolei w § 5 powoływanego rozporządzenia postanowiono, że kwartalne rozliczenia z wykorzystania dotacji, według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia, wojewodowie

8

Sygnatura akt I S.A./Wr 1174/02

przedstawiają Ministrowi Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w terminie 20 dni po zakończeniu kwartału, natomiast rozliczenie dotacji za 1995 r. wojewodowie przedstawiają Ministrowi Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w terminie do dnia 15 lutego 1996 r.

W niniejszej sprawie dotacjobiorca nie dokonał korekty dotacji w rozliczeniu rocznym za 1995 r. w terminie ustalonym przez Wojewodę na 20 stycznia 1996 r. Biorąc pod uwagę brzmienie § 5 powoływanego rozporządzenia nakładającego na wojewodę obowiązek złożenia rozliczenia z wykorzystania dotacji w terminie 20 dni po zakończeniu kwartału, uprawnionym było ustalenie, że najpóźniej w tej dacie strona skarżąca miała obowiązek nadebranej dotacji i dopiero po upływie tego terminu pozostawała w zwłoce, co z kolei powodowało powstanie z mocy prawa zobowiązania w zakresie odsetek. Biorąc powyższe pod uwagę przedmiotowa należność uległaby przedawnieniu dopiero z końcem 2001 r. Decyzja Urzędu Skarbowego W. – Ś. została wydana w dniu [...]i doręczona pełnomocnikowi w dniu [...], a więc przed upływem terminu przedawnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.