Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1494/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 , art. 37
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7 w zw. z art 77 par 1 , art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. sprawy ze skarg Z. F. oraz J. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargi oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 3 października 2016 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: k.p.a.),

po rozpatrzeniu odwołania Z.F. działającej przez r.pr. A.J. oraz odwołania J.K. i M.K. , działających przez adw. B.K. , od decyzji Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: [...]) ,

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: [...], Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] oraz nr [...], obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej [...] b. gm. kat. K. , na rzecz: M.K. , J.K. oraz Z.F. .

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że pismem z dnia 5 maja 2014 r. Z.F. (spadkobierca K.R. , poprzedniego współwłaściciela parceli [...] ) oraz J.K. i M.K. (spadkobiercy poprzedniego współwłaściciela ww. nieruchomości – J.K. z d. P. wnieśli o zwrot części parceli [...] b. gm. kat. K. , stanowiącej aktualnie m.in. części dz. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] obr [...] . ewid. K. Zaskarżona decyzja Starosty K. dotyczy części parceli [...], b. gm. kat. K. , odpowiadającej cz. dz. nr [...] i nr [...], obr. [...] ewid. K.

Ponadto, organ l instancji ustalił, że decyzją Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa część parceli [...] o pow. 2108 m2 (z ogólnej powierzchni parceli 1. kat. 653 – 8556 m2) na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. rozbudowy zaplecza Szpitala [...] Decyzją Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 15 lipca 1959 r. nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa część parceli [...], b. gm. kat. K. o pow. 420 m2, na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]". Na podstawie uzasadnienia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości z dnia 24 lipca 1958 r. złożonego przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych do Prezydium Rady Narodowej m. K na podstawie którego wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe, zakończone decyzją z dnia 17 września 1958 r. organ I instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako część parceli [...] b. gm. kat. K. miała zostać przeznaczona na rozbudowę Szpitala [...] a w szczególności dla realizacji budowy nieodzownego zaplecza gospodarczego, w ramach którego miała nastąpić m.in. budowa centralnej kotłowni i pralni. Lokalizacja ww. inwestycji została zatwierdzona zaświadczeniem PRN w m. K. o lokalizacji szczegółowej nr [...]z dnia 22 maja 1958 r. zatwierdzającym lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego "[...]".

Organ I instancji ustalił również, że na mapie zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze Szpitala im. [...]" i opatrzonej informacją, iż "[...] Miasto stwierdza, że wnioskowany teren mieści się w ramach lokalizacji szczegółowej ostatecznej objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym" zaznaczono granice lokalizacji, teren przeznaczony do wywłaszczenia oraz rozmieszczenie czterech budynków: kotłowni, pralni, anatomii patologicznej oraz garażu. Na przedmiotowej części parceli [...] naniesiony został budynek garażu i fragment budynku anatomii patologicznej. Organ I instancji zaznaczył, że na przedmiotowej mapie naniesiono jedynie szkice budynków oraz że nie można takiego rozmieszczenia budynków traktować jako wiążącego i precyzującego cel. Na podstawie dokumentów archiwalnych, w tym projektu budowy Hotelu Pielęgniarek z 1961 r. organ I instancji ustalił, że w tym terminie istniała już Centralna Pralnia Szpitalna, a także, że rozbudowa zaplecza szpitala rozpoczęła się już dwa lata po wywłaszczeniu nieruchomości.

Starosta K. pozyskał również decyzję Zarządu Rozbudowy K. z dnia 12 listopada 1977 r. nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji polegającej na budowie pawilonu łóżkowego typu "[...]" oraz dokumenty projektowe dotyczące tej inwestycji, jak również dokument z 1978 r. dotyczący koncepcji rozbudowy II pawilonu typu "[...]" i na ich podstawie uznał, że rozbudowa zaplecza szpitala była procesem długotrwałym.

Ponadto organ I instancji pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu wykonane w latach: 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003 i na ich podstawie określił daty powstania kolejnych budynków. Organ I instancji wskazał przy tym, że na zdjęciu z 1970 r. widać budynek pralni i hotelu pielęgniarek oraz drogę dojazdową do nich od ul [...] , zaś na północ od tych budynków, od strony ul. [...] są kolejno: ogródki działkowe, niezagospodarowany teren zielony oraz baraki i garaż. Natomiast teren odpowiadający części dz. nr [...] , w granicach parceli [...] stanowi fragment jezdni asfaltowej wraz z poboczem. Z kolei na zdjęciu z 1982 r. widoczny był budynek [...] i w budowie – budynek [...], zaś na zdjęciu z 1993 r. widoczne są już oba ukończone budynki [...]a teren pomiędzy tymi budynkami połączonymi przewiązką (odpowiadający części dz. [...] w granicach wywłaszczonej części parceli [...]. kat. [...]) stanowi w części teren zielony, a w części – utwardzony plac. Ponadto organ I instancji wskazał, że na wschód od pawilonu typu [...] znajduje się budynek patomorfologii, zaś na zdjęciu z 1998 r. widać, że od strony ul. [...] jest na części dz. nr [...], w granicach części parceli [...], wyasfaltowany dojazd do pawilonów oraz po części teren zielony, a pomiędzy przewiązką i budynkiem patomorfologii znajduje się plac wraz z zaparkowanymi samochodami. Jednocześnie organ I instancji nadmienił, że w 2003 r. zagospodarowanie terenu nie uległo zmianie. Tym samym na podstawie ww. zdjęć lotniczych organ I instancji stwierdził, że inwestycja w postaci budowy zaplecza Szpitala [...] była systematycznie realizowana oraz, że w ramach jej realizacji powstały m.in. budynki: pralni, hotelu pielęgniarek, kotłowni, stacji transformatorowej, budynki rotacyjne typu [...] drogi wewnętrzne, parkingi i garaże przy hotelu pielęgniarek, a przy tym, że od 1970 r. nie uległo zmianie zagospodarowania części dz. nr [...] w granicach części parceli [...], która stanowiła już wówczas wyasfaltowana drogę wraz z poboczem.

Organ I instancji ustalił również, iż przez dz. nr [...] przebiegają sieci kanalizacyjne i energetyczne, natomiast przez dz. nr [...] sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. Ponadto na podstawie pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 26 listopada 2014 r. (znak: [...], Starosta K. stwierdził, że dz. nr [...] mieści się w granicach pasa drogowego drogi publicznej o kategorii gminnej – ul. [...] , a zatem stosownie do art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nie może ona stanowić własności innych podmiotów, niż Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym pomimo zbędności, zdaniem organu l instancji, tej części przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, nie może ona zostać zwrócona na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że dz. nr [...], obr.[...] została oddana w użytkowanie na rzecz Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] z siedzibą w K. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji przywołał wyroki sądów administracyjnych, w których prezentowany jest pogląd, iż sprzeczne z zasadą stabilności porządku prawnego jest wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej przed kilkudziesięcioma laty, na której wprawdzie zrealizowano cel wywłaszczenia, ale z przekroczeniem wskazanych w art. 137 u.g.n. terminów. Ponadto wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim uznaje za zbędną na cel wywłaszczenia nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. zrealizowano cel wywłaszczenia jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji stwierdził, że część dz. nr [...] w granicach parceli [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia, tj. pod rozbudowę zaplecza Szpitala im. [..], gdyż stanowi drogę dojazdową do pawilonów rotacyjnych oraz teren zielony.

Odwołanie od decyzji Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: [...]) wnieśli J.K. i M.K. domagając się uchylenia ww. decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odwołujący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpujących ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, realizacji celu wywłaszczenia, w szczególności, czy cel ten został zrealizowany, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, jak również w zakresie istnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i wynikający z tego błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i to co do całych nieruchomości objętych wnioskiem o ich zwrot, jak również, że nie zostały zrealizowane przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie mimo, że faktycznie zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, a nadto art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie mimo, że ceł wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r. złożyła również Z.F. , która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. art. 11 i 8 k.p.a. Odwołująca się stwierdzając, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji przyznał, że załącznika do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nie można traktować jako wiążącego lub precyzującego cel wywłaszczenia, jakim była budowa zaplecza gospodarczego szpitala, zarzuciła, że trudno się zgodzić, aby w toku prowadzonego postępowania organ precyzyjnie określił cel wywłaszczenia należącej do skarżącej parceli katastralnej [...] (dawna gm. katastralna K. ), gdyż jak wskazano, ograniczył się jedynie do określenia celu wywłaszczenia poprzez analizę orzeczeń wywłaszczeniowych oraz zdjęć lotniczych z okresu, w którym niniejsze inwestycje powinny zostać zrealizowane. Ponadto odwołująca podniosła, że budynek wybudowany w części na dz. nr [...], w granicach parceli [...] powstał dopiero w 1993 r. i nie jest on wykorzystywany na cele statutowe szpitala (gdyż znajduje się w nim dom opieki nad osobami starszymi), a pozostałą część wnioskowanej do zwrotu nieruchomości zajmuje betonowy plac oraz teren zielony porośnięty trawą, krzewami i drzewami. Wskazała również, iż nie znajduje się na nieruchomości żadna infrastruktura techniczna, która mogłaby potwierdzić, iż na tym terenie został zrealizowany cel wywłaszczenia, jakim była rozbudowa zaplecza szpitala. W związku z powyższym odwołująca wskazała, że skoro tylko część działki zabudowana jest budynkiem, pozostała jej część może zostać zwrócona, a dodatkowo podniosła, że dz. nr [...] (w granicy parceli [...]) w części zajęta jest przez jezdnię asfaltowa, a w pozostałej części przez teren zielony. Odwołująca podniosła również, że zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n. o zamiarze wykorzystania nieruchomości na inny cel, niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, odwołująca powinna być zawiadomiona, czego organ administracji nie uczynił. Ponadto zarzuciła ona również, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji powołuje się na fakt istnienia na dz. ewid. nr [...] i nr [...] infrastruktury technicznej, jednakże z powyższego stwierdzenia nie wynika, że na nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania, tj. części dz. nr [...] oraz nr [...], w granicach parceli [...], znajduje się infrastruktura techniczna, zaś sam fakt istnienia infrastruktury nie przesądza jeszcze, że nieruchomość nie może stanowić przeszkody do zwrotu nieruchomości. W związku z powyższym, odwołująca zarzuciła także naruszenie przez organ ww. przepisów k.p.a. z uwagi na zgromadzenie niepełnego materiału dowodowego, który nie pozwala na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także że uzasadnienie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości zostało sporządzone w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia zwrotu na rzecz Z.F. oraz M.K. i J.K. części dz. nr [...] i [...] obr. [...] m. K. w granicach części parceli [...] , b. gm. kat. K. , a tym samym również weryfikacja prawidłowości wydanej w tym zakresie decyzji Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: [...] . Organ odwoławczy przytoczył treść art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. oraz podał, że wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 § 1 pkt 2 u.g.n. – w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie organu odwoławczego, oznaczało to, że zwrotowi nie będą podlegać nieruchomości, na których przed dniem złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 2004 r. cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 1985 r. o drogach publicznych, nieruchomości zajęte przez drogi publiczne nie mogą stanowić własności osób trzecich, innych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a zatem nie mogą one być przedmiotem obrotu prawnego i podlegać zwrotowi na rzecz osób trzecich.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zwrot parceli [...] b. gm. kat. K. , wystąpiła Z.F. – spadkobierca K.R. , poprzedniego współwłaściciela nieruchomości oraz M.K. i J.K. – spadkobiercy J.K. (z d. P. ), poprzedniej współwłaścicielki nieruchomości, co spełniało tym samym podstawowe przesłanki warunkujące zwrot nieruchomości określone w art. 136 ust. 3 u.g.n. Organ odwoławczy podał dalej, że jak ustalił organ l instancji, części dz. nr [...] i nr [...], obr.[...], będących przedmiotem zaskarżonej decyzji Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r., odpowiadała w części parceli [...]. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 26 listopada 2014 r. (znak: [...] , część dz. nr [...], obr. [...] w granicach parceli[...] b. gm. kat. K. , znajduje się w granicach pasa drogowego drogi publicznej o kategorii gminnej – ul [...] , co potwierdzała również załączona przez tę jednostkę dokumentacja. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, oznacza to, że stosownie do treści art. 2a ustawy o drogach publicznych, część dz. nr [...] w granicach parceli [...] nie może podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, a co za tym idzie zbędne jest ustalania zbędności ww. nieruchomości na cel wywłaszczenia, co znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Natomiast w zakresie części dz. nr [...] obr.[...] , w granicach wywłaszczonej parceli [...] b. gm. kat K. , organ odwoławczy wskazał, że dla ustalenia, czy powinna być ona zwrócona na rzecz spadkobierców poprzednich współwłaścicieli nieruchomości, konieczne jest zbadanie, czy spełniona została przesłanka określona w art. 136 ust. 3 oraz w art. 137 u.g.n. (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11). Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy podkreślił, że kluczową kwestią, która w pierwszej kolejności powinna była zostać ustalona w postępowaniu wyjaśniającym było określenie celu wywłaszczenia w oparciu nie tylko o treść decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, lecz również o inne związane z postępowaniem wywłaszczeniowym dokumenty, w tym dokumenty planistyczne, które umożliwią organowi administracji ustalenie inwestycji, jakie miały być zrealizowane na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości w ramach celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonych przez organ l instancji dokumentów archiwalnych, w tym wniosków wywłaszczeniowych, decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. K. nr [...] z dnia 22 maja 1958 r. zatwierdzającej lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego "[...] " oraz mapy złożonej do akt, zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze szpitala [...] w K. " można było wnioskować, że celem wywłaszczenia części parceli [...] , b. gm. kat. K. o pow. 2108 m2 (z ogólnej powierzchni parceli 1. kat. 653 – 8556 m2) decyzją Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [... ] była inwestycja planowana w ramach realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. rozbudowa zaplecza Szpitala . [...] , doprecyzowana we wniosku wywłaszczeniowym Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z dnia 24 lipca 1958 r. jako budowa nieodzownego zaplecza gospodarczego, w ramach którego nastąpić musi budowa centralnej kotłowni i pralni. Przedmiotowe zaplecze, którego lokalizacja zatwierdzona została przez MZAB w K. – zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 22 maja 1958 r. nr [...] – zlokalizowane zostały przy ul. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie terenów szpitalnych, co pozwala na prawidłowe powiązanie funkcjonalne ze szpitalem, przy równoczesnym całkowitym wydzieleniu terenowym.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w odwołaniu złożonym przez M.K. i J.K. , którzy podnosili, że organ I instancji nie określił w sposób precyzyjny celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, organ odwoławczy wyjaśnił, że zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że części parceli [...] były wywłaszczane dwoma decyzjami Prezydium Rady Narodowej m. K. z 1958 r. (pod budowę zaplecza gospodarczego Szpitala [...] ) oraz z 1959 r. (pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...] ") miało charakter jedynie informacyjny, gdyż organ I instancji jednoznacznie wskazał, iż w zakresie cz. dz. nr [...] i nr [...] , odpowiadających części parceli [...], celem ich wywłaszczenia była budowa zaplecza gospodarczego szpitala, czego dowodzi zdaniem organu I instancji wniosek wywłaszczeniowy z dnia 24 lipca 1958 r., jak również mapa zatytułowana "Teren pod budynki gospodarcze Szpitala . [...] ", na której cz. dz. nr [...] mieści się w terenie odpowiadającym części parceli [...], znajdującej się w granicy terenu zaznaczonego jako przeznaczony na cele zaplecza gospodarczego Szpitala [...] . Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że w dokumentach archiwalnych znajduje się również mapa z dnia 20 lutego 1958 r., na której na niebiesko wrysowano granice terenu wnioskowanego uprzednio do wywłaszczenia, które w części dot. parceli [...] są zgodne z granicami terenu wkreślonymi na mapie dotyczącej terenów przeznaczonych na cele zaplecza szpitalnego. Na tej mapie zaznaczono również na czerwono granice terenu przeznaczonego wówczas do wywłaszczenia, które dodatkowo obejmują część parceli [...] od strony wschodniej (która dotychczas nie była przeznaczona do wywłaszczenia), jak również szereg innych parcel, wywłaszczonych decyzją PRN m. K. z 1959 r. Tym samym, biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy, odnosząc się równocześnie do zarzutu odwołania Z.F. , że organ I instancji ograniczył się jedynie do określenia celu wywłaszczenia na podstawie orzeczeń wywłaszczeniowych i zdjęć lotniczych oraz iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji sam przyznał, że załącznika do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nie można traktować jako wiążącego lub precyzującego cel wywłaszczenia nieruchomości w zakresie rozmieszczenia budynków na nim uwidocznionych, uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił cel wywłaszczenia części parceli [...] odpowiadającej w części dz. nr [...] i nr [...] obr. [...], jako rozbudowę zaplecza gospodarczego szpitala.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji określił również bardziej szczegółowo cele wywłaszczenia, stwierdzając na podstawie mapy z dnia 27 lutego 1958 r. zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze szpitala [...] w K ", na której znajduje się także adnotacja, że "wnioskowany teren mieści się w ramach lokalizacji szczegółowej objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...]" (przywołanym w treści decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [...]), że w granicach przedmiotowego terenu znajduje się szereg parcel (w tym część parceli [...]), na których wrysowane są 4 budynki opisane jako pralnia, kotłownia, anatomia patologiczna i garaż. Organ II instancji podkreślił, że jak wynika z ww. mapy na części parceli [...] wrysowane były fragment budynku anatomii patologicznej i budynek garażu, niemniej organ l instancji zastrzegł równocześnie, że rozmieszczenia tych budynków nie można traktować jako wiążącego lub precyzującego cel wywłaszczenia nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż na tym etapie planowania inwestycji dotyczących zaplecza gospodarczego szpitala, dopuszczalne były późniejsze zmiany miejsca położenia budynków, które mogły nastąpić w trakcie prac projektowych, prowadzonych już po wywłaszczeniu nieruchomości, jak również – w ocenie organu odwoławczego – modyfikacje funkcji tych budynków, o ile spełniały one funkcje związane z zapleczem gospodarczym szpitala. Tym samym zdaniem Wojewody [...], organ I instancji zasadnie przyjął na podstawie dokumentacji projektowej dotyczącej projektu zamiennego – budynku Hotelu Pielęgniarek (który miał stanąć w miejscu przeznaczonym uprzednio na kotłownię), iż celem wywłaszczenia tej nieruchomości była m.in. budowa Hotelu Pielęgniarek, w ramach rozbudowy zaplecza gospodarczego szpitala.

Organ odwoławczy wskazał, że podobnie na podstawie dokumentacji projektowej z lat 70-tych dotyczącej pawilonu "[...] i [...] , organ I instancji przyjął, że budynki te zostały wybudowane w ramach realizacji zaplecza gospodarczego szpitala. W ocenie organu odwoławczego, natomiast powstanie tych budynków wiązało się z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala. Stąd też, dokonując oceny, czy budynki, zaprojektowane na etapie planowania inwestycji przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, zostały na wywłaszczonych nieruchomościach zrealizowane, w pierwszej kolejności podkreślił, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji projektowej, budynek pralni istniał już w 1961 r., a fakt jego powstania potwierdza dokumentacja tzw. zamienna z 1961 r. dotycząca budynku Hotelu Pielęgniarek, który został zrealizowany w miejscu gdzie pierwotnie była wrysowana kotłownia. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, na podstawie mapy ewidencyjnej z 1970 r. można potwierdzić, że budynek Hotelu Pielęgniarek był już zrealizowany, zaś fakt ten potwierdza również dokumentacja projektowa pawilonów [...] [...] z lat 1977 i 1978. Natomiast fakt zmiany miejsca położenia budynku anatomii patologicznej (z części wschodniej do zachodniej wywłaszczonej parceli [...]) potwierdza – zdaniem organu odwoławczego – dokumentacja z 1978 r., dotycząca koncepcji budowy pawilonu [...]. Ponadto organ II instancji wskazał, że jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1993 r. budynek ten był już wybudowany w 1993 r., a nadto, że z decyzji Wojewody [...] z dnia 25 września 2001 r. (znak: [...]) orzekającej o przekazaniu m.in. parcel: [...] i l [...] oraz dz. nr [...], wchodzących w skład dz. nr [...] ,[...] ,[...] , obr. [...], stanowiących własność Skarbu Państwa na rzecz Miasta K. – miasta na prawach powiatu wynika, że na nieruchomościach tych w dacie wydania decyzji zrealizowano już garaże oraz pawilony [...] i [...] Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, powstanie budynków [...] ,[...] które pierwotnie nie były przewidziane w załączniku do lokalizacji szczegółowej jako cel wywłaszczenia, niewątpliwie wiązało się z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala. Organ odwoławczy podkreślił również, że budynek pawilonu [...] był przeznaczony na zaplecze rotacyjne dla lżej chorych Szpitala [...] z uwagi na konieczność remontu głównego budynku szpitala, a w związku z tym zabezpieczenia miejsc dla chorych. Podobnie, zdaniem Wojewody [...] II pawilon rotacyjny typu [...] miał zapewnić umożliwienie modernizacji zespołu Głównego Szpitala. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, można było przyjąć, że na datę 1993 r. (jak dowodzi zdjęcie lotnicze z 1993 r.), jak również w 2001 r., teren objęty postępowaniem wywłaszczeniowym zakończonym decyzją z 1958 r. był już zagospodarowany na cele zaplecza gospodarczego szpitala. Organ II instancji nadmienił przy tym, że wprawdzie garaże i budynek anatomii patologicznej powstały w odmiennym położeniu, niż pierwotnie planowano, niemniej zostały one zrealizowane przed dniem 22 września 2004 r., tj. datą wskazaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), a na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania został zrealizowany fragment pawilon [...] (aktualnie budynek przy ul. [...]), plac betonowy – ciąg komunikacyjny do budynków[...] (ul. [...]) i [...] (ul. [...]) od strony ul. [...] chodnik, fragmenty terenu zielonego, plac z kostki brukowej, parkan, przełączka pomiędzy budynkami, a tym samym zagospodarowanie terenu pomiędzy tymi budynkami stanowi infrastrukturę tych budynków.

Z tych też względów oraz odnosząc się do zarzutów Z.F. , M.K. i J.K. organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji po uprzednim wskazaniu na jakich dokumentach się oparł ustalając cel wywłaszczenia, wyjaśnił równocześnie na podstawie jakich dokumentach ustalił, że inwestycja będąca celem wywłaszczenia została zrealizowana w wymaganych terminach wskazanych w art. 137 u.g.n., ale z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), tj., iż nieruchomości wywłaszczone zabudowane zostały zgodnie z celem wywłaszczenia nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie naruszała zatem art. 136 ust. 3, art. 137 u.g.n., jak również art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż zawarte w uzasadnieniu ustalone fakty i dowody, na których organ się oparł potwierdzają, iż nieruchomość nie była zbędna na cel wywłaszczenia już w momencie zrealizowania budynków wskazanych na mapie terenów przeznaczonych pod budowę zaplecza gospodarczego, tj. budynku pralni, hotelu pielęgniarek, garaży i anatomii patologicznej. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji nie ustalał celu wywłaszczenia w oparciu jedynie o zdjęcia lotnicze i orzeczenia wywłaszczeniowe, gdyż przywołał w decyzji załącznik do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej, na którym były wrysowane budynki, które w ramach rozbudowy zaplecza gospodarczego szpitala miały być zrealizowane. Wojewoda [...] podkreślił, że organ I instancji zastrzegł jedynie, iż na ww. dokument graficzny naniesiono wyłącznie szkice budynków i nie można takiego ich rozmieszczenia traktować jako wiążącego bądź precyzującego cel wywłaszczenia, jakim była budowa zaplecza gospodarczego Szpitala. Organ odwoławczy wskazał równie, że organ I instancji powołał się także na dokumentacje projektową budynków, a nadto – zdaniem organu odwoławczego – dokumentacja projektowa oraz decyzja Wojewody[...] z dnia 25 września 2001 r. (znak: [...]) pozwalała również na ustalenie, niezależnie od zdjęć lotniczych, które budynki istniały przed dniem 22 września 2004 r. Organ odwoławczy podał, że wprawdzie powstały na części parceli [...] w granicach cz. dz. nr [...] fragment budynku [...] wraz z jego infrastrukturą, umożliwiającą również korzystanie z budynku [...] (zrealizowanych przed dniem 22 września 2004 r.) nie był umiejscowiony (jak również budynek [...] ) na załączniku do lokalizacji szczegółowej inwestycji z 1958 r., (gdyż na tej części nieruchomości przewidziany był budynek anatomii patologicznej, który został zrealizowany w wyniku prac projektowych w wymaganym terminie, lecz w innym położeniu), niemniej jednak – zdaniem organu odwoławczego – można było stwierdzić na podstawie informacji zawartej w jego projektach, że powstanie tego budynku, podobnie jak i powstanie budynku [...] wiązało się ściśle z potrzebami szpitala i dalszą rozbudową zaplecza szpitala.

Odnosząc się zaś do zarzutu, że budynek ten jest aktualnie wykorzystywany na potrzeby domu osób starszych, organ odwoławczy wyjaśnił, że ocenie organu administracji nie podlega to, jak nieruchomość jest wykorzystywana już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, jako że zwrotowi nie podlegają nawet nieruchomości, na których cel wywłaszczenia zrealizowano, a następnie przestały one być wykorzystywane na ten cel, która to definicja nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych.

Z kolei odnosząc się do zawartego w odwołaniu złożonym przez Z.F. zarzutu, iż organ I instancji powołał się na istnienie na wywłaszczonych nieruchomościach infrastruktury technicznej, choć nie ustalił, czy na wnioskowanych częściach działek znajduje się infrastruktura techniczna, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zwracając się do podmiotów będących właścicielami tych sieci z zapytaniem o istnienie sieci infrastrukturalnych na będących przedmiotem postępowania częściach działek ewidencyjnych, przesyłał im mapę z zaznaczonym kolorem zielonym przedmiotem postępowania i na tej podstawie ww. podmioty udzielały odpowiedzi wskazując przez które działki przebiega infrastruktura techniczna. Stąd też zdaniem organu odwoławczego zarzut ten nie znajdował potwierdzenia w materiale dowodowym. Jednocześnie Wojewoda [...] podkreślił, że nie podziela stanowiska strony, iż zagospodarowanie części dz. nr [...] obr. [...], w granicach parceli [...], na fragment pawilonu [...] i związaną z nim infrastrukturę wiązało się z koniecznością powiadomienia spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n., o możliwości złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na zamiar użycia nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że budynek [...] i budynek [...] były zaprojektowane w 1978 r. i zrealizowane do 1993 r., zaś w tej dacie nie obowiązywała ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 1 stycznia 1998 r. Z kolei wymogu skierowania takiego zawiadomienia do spadkobierców poprzednich właścicieli nie formułowała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, która obowiązywała do dnia 31 grudnia 1997 r. Ponadto zdaniem organu odwoławczego, budowa budynków [...] i [...] (obok których wybudowano planowany uprzednio budynek anatomii patologicznej) wiązała się ściśle z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala.

Skargi na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli Z.F. oraz M.K. i J.K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżąca Z.F. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, tj. w szczególności poprzez:

- zaniechanie precyzyjnego ustalenia, jaki był cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, mimo iż jak sam organ przyznał, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w orzeczeniach wywłaszczeniowych;

- niedopuszczalne ustalenie rzekomego zrealizowania celu wywłaszczenia określonego w orzeczeniach wywłaszczeniowych na podstawie zdjęć lotniczych terenu oraz dokumentacji projektowej, a także na podstawie dopisków i adnotacji znajdujących się na dokumentacji projektowej oraz mapach wywłaszczonego terenu;

- bezpodstawne uznanie, że wystarczającym doprecyzowaniem celu wywłaszczenia jest ustalenie, że na nieruchomości zrealizowany został "narodowy plan gospodarczy, tj. rozbudowa zaplecza Szpitala [...] w K";

- zaniechanie przez organ przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia czy wywłaszczona nieruchomość (dz. ew. [...]) w ogóle znajduje się pasie drogowym, a jeżeli tak to jaka jej część;

- bezpodstawne uznanie, że wystarczającym dowodem w sprawie lokalizacji drogi jest jednostronne oświadczenie ZIKiT-u z dnia 26 listopada 2014 r. stwierdzające, że dz. nr [...] mieści się w granicach pasa drogowego i nie może ona zostać zwrócona na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli, a tym odstąpienie od zbadania realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości;

- nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. w celu ustalenia rzeczywistego celu wywłaszczenia, mimo iż organ I instancji w zasadzie nie przeprowadził w tym względzie w ogóle postępowania dowodowego (i kilkukrotnie rażąco naruszył zasady jego prowadzenia określone w k.p.a.), jak również mimo wniosku skarżącej i zarzutów odwołania;

podczas, gdy:

- obowiązkiem organu administracji publicznej w sprawie o zwrot nieruchomości jest dokładne ustalenie, jaki był cel wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości;

- dopiero ustalenie rzeczywistego celu wywłaszczenia, w oparciu o wszystkie dostępne dowody pozwala na ocenę, czy tak ustalony cel został na nieruchomości zrealizowany, a więc ocenę spełnienia podstawowej przesłanki odmowy zwrotu;

- oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym skutkuje wadliwością oceny wyrażonej w decyzji, a warunkiem prawidłowości rozstrzygnięcia jest jego oparcie na przeprowadzonym zgodnie z k.p.a. postępowaniu dowodowym;

- oparcie rozstrzygnięcia dotyczącego dz. ew. nr [...] na jednostronnym oświadczeniu organu zainteresowanego utrzymaniem obecnego stanu rzeczy czyli ZIKiT-u;

- postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej i organ odwoławczy nie może pominąć istotnych błędów i zaniechań w zbieraniu dowodów przez organ I instancji; co zdaniem skarżącej doprowadziło w konsekwencji do:

2. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty K. , podczas gdy:

- wobec istotnych braków postępowania wyjaśniającego i nieustalenia rzeczywistego celu wywłaszczenia organ II instancji powinien był albo uchylić ww. decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ewentualnie, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy (naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. względnie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.);

- dokładne ustalenie rzeczywistego celu wywłaszczenia ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż dopiero tak ustalony cel może zostać oceniony pod kątem jego realizacji na nieruchomości; a samym doprowadziło równiej do:

3. naruszenia art. 136 ust. 1, a także art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez bezpodstawną odmowę zwrotu na rzecz skarżących przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy:

- odmowa zwrotu nieruchomości może nastąpić dopiero po ustaleniu, jaki był rzeczywisty cel wywłaszczenia i czy ten konkretny cel został czy nie został na nieruchomości zrealizowany;

- odmowa zwrotu nieruchomości bez wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego sprawy jest przedwczesna i dowolna;

- jeżeli na nieruchomości zrealizowana została inna inwestycja niż ta, która miała być celem wywłaszczenia, to nie może ona stanowić przesłanki odmowy zwrotu nieruchomości, gdyż jedyną podstawą odmowy zwrotu jest realizacja celu wywłaszczenia;

- nawet w przypadku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i uznania, że konkretny cel wywłaszczenia został zrealizowany na części nieruchomości, w każdym przypadku zwrotowi podlega niezagospodarowana zgodnie z tym celem pozostała jej część;

4. naruszenia art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 – dalej jako: u.d.p.) poprzez jego błędne zastosowanie i przedwczesne przyjęcie, że dz. ew. nr [...] w całości zlokalizowana jest w pasie drogowym, a tym samym stanowi drogę publiczną o kategorii gminnej, mimo nieprzeprowadzenia uprzednio pełnego postępowania dowodowego w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Z.F. przytoczyła argumentację na poparcie podniesionych przez nią zarzutów, powołując przy tym liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Z kolei skarżący M.K. i J.K. zarzucili zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a, poprzez brak wyczerpujących ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, realizacji celu wywłaszczenia, w szczególności czy cel ten został zrealizowany, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, jak również w zakresie istnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości,

b. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia w zakresie dotyczącym realizacji celu wywłaszczenia, w szczególności nierozważenie okoliczności przemawiających za przyjęciem, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany oraz w zakresie istnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości,

c. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a, poprzez brak wyczerpujących ustaleń co do tego, czy składające się na drogę stanowiącą ul. [...] urządzenia, o jakich mowa w art. 4 pkt 2 u.d.p. zajmują całość dz. nr [...]

i wynikający z tego błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i to co do całych nieruchomości objętych wnioskiem o ich zwrot, jak również, że nie zostały zrealizowane przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

a. art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie pomimo, że faktycznie zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości,

b. art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie pomimo, że cel wywłaszczenia nie został realizowany.

W uzasadnieniu skargi skarżący M.K. i J.K. przywołali szczegółową argumentacje na poparcie podnoszonych przez nich zarzutów.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skargi nie są uzasadnione.

Zgodnie z treścią art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm.): "1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. 2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. 4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3. 5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa. 6. (utracił moc)". Z kolei, w myśl art. 137 u.g.n.: "1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. 2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część". Jednocześnie wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 § 1 pkt 2 u.g.n. – w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. A zatem, zwrotowi nie będą podlegać nieruchomości, na których przed dniem złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jednocześnie zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 1985 r. o drogach publicznych, nieruchomości zajęte przez drogi publiczne nie mogą stanowić własności osób trzecich, innych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w związku z czym nie mogą one być przedmiotem obrotu prawnego i podlegać zwrotowi na rzecz osób trzecich.

Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia 3 października 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z dnia 18 listopada 2015 r., którą organ orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] oraz nr [...] obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej [...] b. gm. kat. K. , na rzecz: M.K. , J.K. oraz Z.F. . Pismem z dnia 5 maja 2014 r., co jest istotne z punktu widzenia powyżej przywołanego wyroku TK, Z.F. oraz J.K. i M.K. wnieśli o zwrot części parceli [...] b. gm. kat. K. , stanowiącej aktualnie m.in. części dz. nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] oraz nr [...] , obr. [...]. Zaskarżona decyzja, kontrolowana obecnie przez Sąd I instancji dotyczy części parceli [...] , b. gm. kat. K. odpowiadającej cz. dz. nr [...] i [...] , obr. [...].

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że decyzją Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa część parceli [...] o pow. 2108 m2 (z ogólnej powierzchni parceli [...] – 8556 m2) na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. rozbudowy zaplecza Szpitala [...] .

Z uzasadnienia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości z dnia 24 lipca 1958 r. złożonego przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych do Prezydium Rady Narodowej m. K. , na podstawie którego wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe, zakończone decyzją z dnia 17 września 1958 r. , wynika, że nieruchomość oznaczona jako część parceli l [...] b. gm. kat. K. miała zostać przeznaczona na rozbudowę Szpitala [...], a w szczególności dla realizacji budowy nieodzownego zaplecza gospodarczego, w ramach którego miała nastąpić m.in. budowa centralnej kotłowni i pralni. Lokalizacja ww. inwestycji została zatwierdzona zaświadczeniem PRN w m. K. o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 22 maja 1958 r. zatwierdzającym lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego "[...]". Na mapie zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze Szpitala [...]" i opatrzonej informacją, iż "[...] Miasto stwierdza, że wnioskowany teren mieści się w ramach lokalizacji szczegółowej ostatecznej objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym" zaznaczono granice lokalizacji, teren przeznaczony do wywłaszczenia oraz rozmieszczenie czterech budynków: kotłowni, pralni, anatomii patologicznej oraz garażu. Na przedmiotowej dla kontrolowanej sprawy części parceli [...] naniesiony został budynek garażu i fragment budynku anatomii patologicznej. Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że na przedmiotowej mapie naniesiono jedynie szkice budynków oraz, że nie można takiego rozmieszczenia budynków traktować jako wiążącego i precyzującego cel wywłaszczenia. Stanowisko to jest uzasadnione m.in. przebiegiem dodatkowych zamierzeń inwestycyjnych w zakresie zaplecza szpitala, które są z odpowiednią szczegółowością udokumentowane w aktach sprawy.

Analizując przebieg w czasie i rodzaj obiektów budowlanych realizowanych w ramach rozbudowy Szpitala [...], a w szczególności dla realizacji budowy nieodzownego zaplecza gospodarczego, na podstawie dokumentów archiwalnych, w tym projektu budowy Hotelu Pielęgniarek z 1961 r. uzasadniony jest, zdaniem Sądu I instancji pogląd, że w tym terminie istniała już Centralna Pralnia Szpitalna, a także, że rozbudowa zaplecza szpitala rozpoczęła się już dwa lata po wywłaszczeniu nieruchomości. Wyżej zaprezentowanego na wskazanej mapie rozmieszczenia przedmiotowych budynków nie można, w realach kontrolowanej sprawy, traktować jako wiążącego lub precyzującego końcowo cel wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem Sądu, istotne jest to, czy w ramach pewnych zmian co do miejsca lokalizacji tych obiektów zostały one zrealizowane, a jeżeli nie, to czy to jest uzasadnione realizacją innego funkcjonalnie zaplecza szpitala, i czy na miejscu przeznaczenia pod obiekt o pierwotnej funkcji wg tego planu - jest zrealizowana funkcja typu zaplecze szpitala. Jednocześnie, zdaniem Sądu , sposób usytuowania obiektów budowalnych i zagospodarowania działki, a także sposób ich powiązania funkcjonalnego powinien potwierdzać i potwierdza tezę, że obiekty te stanowią rozbudowę zaplecza szpitala. Zatem dopuszczalne zmiany dotyczą także zajęcia wywłaszczonego terenu pod budynek/obiekty budowlane o zmodyfikowanej funkcji, jednak w pełni spójnej z pojęciem zaplecza szpitala. Sąd podziela ocenę stanu faktycznego i prawnego dokonaną przez organy jako zgodną zasadami k.p.a., logicznego wnioskowania i znajdującą oparcie w realach stanu faktycznego i prawnego sprawy, że na omawianym etapie planowania inwestycji dotyczących zaplecza gospodarczego szpitala, dopuszczalne były późniejsze zmiany miejsca położenia budynków, które mogły nastąpić w trakcie prac projektowych, prowadzonych już po wywłaszczeniu nieruchomości, jak również modyfikacje funkcji tych budynków w stosunku do pierwotnych o ile spełniały one funkcje związane z zapleczem gospodarczym szpitala.

A zatem na podstawie dokumentów archiwalnych, w tym projektu budowy Hotelu Pielęgniarek z 1961 r. organy prawidłowo ustaliły, że w tym terminie istniała już Centralna Pralnia Szpitalna, a także, że rozbudowa zaplecza szpitala rozpoczęła się już dwa lata po wywłaszczeniu nieruchomości. Starosta K. pozyskał również decyzję Zarządu Rozbudowy K. z dnia 12 listopada 1977 r. nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji polegającej na budowie pawilonu łóżkowego typu "[...]" oraz dokumenty projektowe dotyczące tej inwestycji, jak również dokument z 1978 r. dotyczący koncepcji rozbudowy II pawilonu typu "[...]" co uzasadnia pogląd, że rozbudowa zaplecza szpitala była procesem długotrwałym, ale konsekwentnie prowadzonym ze zmianami nie wykraczającymi poza pojęcie zaplecza szpitala. Na podstawie mapy ewidencyjnej z 1970 r. można potwierdzić, że budynek Hotelu Pielęgniarek był już zrealizowany, zaś fakt ten potwierdza również dokumentacja projektowa pawilonów [...] ,[...] z lat 1977 i 1978. Natomiast fakt zmiany miejsca położenia budynku anatomii patologicznej, z części wschodniej do zachodniej wywłaszczonej parceli [...], potwierdza dokumentacja z 1978 r., dotycząca koncepcji budowy pawilonu [...] Jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1993 r. budynek ten był już wybudowany w 1993 r. Zarazem z decyzji Wojewody [...] z dnia 25 września 2001 r. orzekającej o przekazaniu m.in. parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] oraz dz. nr [...], wchodzących w skład dz. nr [...] ,[...] ,[...] , obr. [...], stanowiących własność Skarbu Państwa na rzecz Miasta K. – miasta na prawach powiatu wynika, że na nieruchomościach tych w dacie wydania decyzji zrealizowano już garaże oraz pawilony [...] i [...] W związku z tym , w przekonaniu Sądu, powstanie budynków [...] ,[...] które pierwotnie nie były przewidziane w załączniku do lokalizacji szczegółowej jako cel wywłaszczenia, niewątpliwie wiązało się z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala i wywołaniem uzasadnionych zmian co do wstępnych ustaleń zawartych na rysunku mapy zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze Szpitala [...] " i opatrzonej informacją, iż [...] . Miasto stwierdza, że wnioskowany teren mieści się w ramach lokalizacji szczegółowej ostatecznej objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym". Budynek pawilonu [...] był przeznaczony na zaplecze rotacyjne dla lżej chorych Szpitala im. [...] z uwagi na konieczność remontu głównego budynku szpitala, a w związku z tym zabezpieczenia miejsc dla chorych. Pawilon rotacyjny typu [...] miał zapewnić z kolei, jak wynik z akt sprawy, umożliwienie modernizacji zespołu Głównego Szpitala. W związku z tym, w ocenie Sądu, można było przyjąć, że na datę 1993 r., jak dowodzi zdjęcie lotnicze z 1993 r., jak również w 2001 r., teren objęty postępowaniem wywłaszczeniowym zakończonym decyzją z 1958 r. był już zagospodarowany na cele zaplecza gospodarczego szpitala. Sąd zauważa, że wprawdzie garaże i budynek anatomii patologicznej powstały w odmiennym położeniu, niż pierwotnie planowano, niemniej zostały one zrealizowane przed dniem 22 września 2004 r., tj. datą wskazaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), a na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania został zrealizowany w czasie relewantnym ustawowo fragment pawilon [...] (aktualnie budynek przy ul. [...] ), plac betonowy – ciąg komunikacyjny do budynków [...] i [...] od strony ul. [...] , chodnik, fragmenty terenu zielonego, plac z kostki brukowej, parkan, przełączka pomiędzy budynkami, przy czym takie zagospodarowanie terenu pomiędzy tymi budynkami stanowi infrastrukturę tych budynków.

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że powstały na części parceli [...] w granicach cz. dz. nr [...] fragment budynku [...] wraz z jego infrastrukturą, umożliwiającą również korzystanie z budynku [...] , zrealizowanych przed dniem 22 września 2004 r., nie był umiejscowiony, jak również budynek [...] , na załączniku do lokalizacji szczegółowej inwestycji z 1958 r., gdyż na tej części nieruchomości przewidziany był budynek anatomii patologicznej, który został zrealizowany w wyniku prac projektowych w wymaganym terminie, lecz w innym położeniu, niemniej jednak - w przekonaniu Sądu - można było bezsprzecznie stwierdzić na podstawie informacji zawartej w jego projektach, że powstanie tego budynku, podobnie jak i powstanie budynku [...] wiązało się ściśle z potrzebami szpitala i dalszą rozbudową zaplecza szpitala.

Odnosząc się zaś do zarzutu, że budynek ten jest aktualnie wykorzystywany na potrzeby domu osób starszych, Sąd wyjaśnia, że w zgodnej z prawem ocenie organu nie podlega to - jak nieruchomość jest wykorzystywana już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia - jako, że zwrotowi nie podlegają nawet nieruchomości, na których cel wywłaszczenia zrealizowano, a następnie przestały one być wykorzystywane na ten cel, która to definicja nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych.

Zgodność powyższych ustaleń z rzeczywistością jest zweryfikowana pozytywnie z dokumentacją fotograficzną zaplecza szpitala zgromadzoną w aktach sprawy. Zostały pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu wykonane w latach: 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003 i na ich podstawie organy weryfikowały i określały daty powstania kolejnych budynków. Na zdjęciu z 1970 r. widać budynek pralni i hotelu pielęgniarek oraz drogę dojazdową do nich od ul [...] , zaś na północ od tych budynków, od strony ul. [...] są kolejno: ogródki działkowe, niezagospodarowany teren zielony oraz baraki i garaż. Natomiast teren odpowiadający części dz. nr [...] w granicach parceli [...] , stanowi fragment jezdni asfaltowej wraz z poboczem. Z kolei na zdjęciu z 1982 r. widoczny był budynek [...] i w budowie – budynek [...] , zaś na zdjęciu z 1993 r. widoczne są już oba ukończone budynki [...] a teren pomiędzy tymi budynkami połączonymi przewiązką (odpowiadający części dz. [...] , w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat [...] ) stanowi w części teren zielony, a w części – utwardzony plac. Ponadto organ I instancji wskazał, że na wschód od pawilonu typu [...] znajduje się budynek patomorfologii, zaś na zdjęciu z 1998 r. widać, że od strony ul. [...] jest na części dz. nr [...] w granicach części parceli [...] , wyasfaltowany dojazd do pawilonów oraz po części teren zielony, a pomiędzy przewiązką i budynkiem patomorfologii znajduje się plac wraz z zaparkowanymi samochodami. Jednocześnie organ I instancji nadmienił, że w 2003 r. zagospodarowanie terenu nie uległo zmianie. Tym samym, na podstawie ww. zdjęć lotniczych, uzasadnione jest stwierdzenie organów, że inwestycja w postaci budowy zaplecza Szpitala im. [...] była systematycznie realizowana oraz, że w ramach jej realizacji powstały m.in. budynki: pralni, hotelu pielęgniarek, kotłowni, stacji transformatorowej, budynki rotacyjne typu [...] drogi wewnętrzne, parkingi i garaże przy hotelu pielęgniarek, a przy tym, że od 1970 r. nie uległo zmianie zagospodarowania części dz. nr [...] , w granicach części parceli [...] , która stanowiła już wówczas wyasfaltowana drogę wraz z poboczem. Działające w sprawie organy ustaliły również, iż przez dz. nr [...] przebiegają sieci kanalizacyjne i energetyczne, natomiast przez dz. nr [...] : sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe i energetyczne. Ponadto na podstawie pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 26 listopada 2014 r. (znak: [...] , Starosta K. stwierdził, że dz. nr [...] mieści się w granicach pasa drogowego drogi publicznej o kategorii gminnej – ul. [...] , a zatem stosownie do art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nie może ona stanowić własności innych podmiotów, niż Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym pomimo zbędności, według organu, tej części przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, nie może ona zostać zwrócona na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że dz. nr [...] obr. [...] została oddana w użytkowanie na rzecz Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] z siedzibą w K.

Przechodząc w pierwszej kolejności do rozpatrzenia skargi Z.F. , na podstawie powyższych ustaleń dot. stanu faktycznego i prawnego sprawy, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że działające w sprawie organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną, nie swobodną, oceną dowodów. Organy w sposób spójny i opierając się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym ustaliły , jaki był cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

W tym zakresie organy trafnie wskazały, że na podstawie zgromadzonych przez organ l instancji dokumentów archiwalnych, w tym wniosków wywłaszczeniowych, decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. K. nr [...] z dnia 22 maja 1958 r. zatwierdzającej lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego "[...] " oraz mapy złożonej do akt, zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze szpitala im. [...] w K. " można było wnioskować, że celem wywłaszczenia części parceli [...] b. gm. kat. K. o pow. 2108 m2 (z ogólnej powierzchni parceli l. kat. 653 – 8556 m2) decyzją Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [...] , była inwestycja planowana w ramach realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. rozbudowa zaplecza Szpitala im. [...] , doprecyzowana we wniosku wywłaszczeniowym Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z dnia 24 lipca 1958 r. jako budowa nieodzownego zaplecza gospodarczego, w ramach którego nastąpić powinna budowa centralnej kotłowni i pralni. Przedmiotowe zaplecze, którego lokalizacja zatwierdzona została przez MZAB w K. – zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 22 maja 1958 r. nr [...] – zlokalizowane zostały przy ul. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie terenów szpitalnych, co pozwala na prawidłowe powiązanie funkcjonalne ze szpitalem, przy równoczesnym całkowitym wydzieleniu terenowym.

Ponadto w dokumentach archiwalnych znajduje się również mapa z dnia 20 lutego 1958 r., na której na niebiesko wrysowano granice terenu wnioskowanego uprzednio do wywłaszczenia, które w części dot. parceli [...] są zgodne z granicami terenu wkreślonymi na mapie dotyczącej terenów przeznaczonych na cele zaplecza szpitalnego. Na tej mapie zaznaczono również na czerwono granice terenu przeznaczonego wówczas do wywłaszczenia, które dodatkowo obejmują część parceli[...] od strony wschodniej, która dotychczas nie była przeznaczona do wywłaszczenia, jak również szereg innych parcel, wywłaszczonych decyzją PRN m. K. z 1959 r. Tym samym, nie można także podzielić zarzutu, że organ I instancji ograniczył się jedynie do określenia celu wywłaszczenia na podstawie orzeczeń wywłaszczeniowych i zdjęć lotniczych. W konsekwencji trzeba przyznać, że organy prawidłowo ustaliły cel wywłaszczenia części parceli [...] odpowiadającej w części dz. nr [...] i nr [...] obr. [...] , jako rozbudowę zaplecza gospodarczego szpitala.

Ponadto trzeba wskazać, że organ I instancji określił również bardziej szczegółowo cele wywłaszczenia, stwierdzając na podstawie mapy z dnia 27 lutego 1958 r. zatytułowanej "Teren pod budynki gospodarcze szpitala im. [...] w K. ", na której znajduje się także adnotacja, że "wnioskowany teren mieści się w ramach lokalizacji szczegółowej objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...]" (przywołanym w treści decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 17 września 1958 r. nr [...] , że w granicach przedmiotowego terenu znajduje się szereg parcel (w tym część parceli [...] ), na których wrysowane są 4 budynki opisane jako pralnia, kotłownia, anatomia patologiczna i garaż. Organy trafnie podkreśliły, że jak wynika z ww. mapy na części parceli [...] wrysowane były fragment budynku anatomii patologicznej i budynek garażu, niemniej organy prawidłowo zastrzegły równocześnie, że rozmieszczenia tych budynków nie można traktować jako wiążącego lub precyzującego cel wywłaszczenia nieruchomości, gdyż na tym etapie planowania inwestycji dotyczących zaplecza gospodarczego szpitala, dopuszczalne były późniejsze zmiany miejsca położenia budynków, które mogły nastąpić w trakcie prac projektowych, prowadzonych już po wywłaszczeniu nieruchomości, modyfikacje funkcji tych budynków, o ile spełniały one funkcje związane z zapleczem gospodarczym szpitala. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, organy zasadnie przyjęły na podstawie dokumentacji projektowej dotyczącej projektu zamiennego – budynku Hotelu Pielęgniarek, który miał stanąć w miejscu przeznaczonym uprzednio na kotłownię, iż celem wywłaszczenia tej nieruchomości była m.in. budowa Hotelu Pielęgniarek, w ramach rozbudowy zaplecza gospodarczego szpitala. Podobnie na podstawie dokumentacji projektowej z lat 70-tych dotyczącej pawilonu "[...] i [...] ", organy trafnie przyjęły, że budynki te zostały wybudowane w ramach realizacji zaplecza gospodarczego szpitala. W ocenie Sądu, powstanie tych budynków wiązało się z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala. Stąd też, dokonując oceny, czy budynki, zaprojektowane na etapie planowania inwestycji przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, zostały na wywłaszczonych nieruchomościach zrealizowane, w pierwszej kolejności trzeba podkreślić, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji projektowej, budynek pralni istniał już w 1961 r., a fakt jego powstania potwierdza dokumentacja tzw. zamienna z 1961 r. dotycząca budynku Hotelu Pielęgniarek, który został zrealizowany w miejscu gdzie pierwotnie była wrysowana kotłownia. Ponadto, w ocenie Sądu, na podstawie mapy ewidencyjnej z 1970 r. można potwierdzić, że budynek Hotelu Pielęgniarek był już zrealizowany, zaś fakt ten potwierdza również dokumentacja projektowa pawilonów [...] ,[...] z lat 1977 i 1978. Natomiast fakt zmiany miejsca położenia budynku anatomii patologicznej, z części wschodniej do zachodniej wywłaszczonej parceli [...] potwierdza – zdaniem Sądu – dokumentacja z 1978 r., dotycząca koncepcji budowy pawilonu [...] Jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1993 r. budynek ten był już wybudowany w 1993 r., a nadto, że z decyzji Wojewody [...] z dnia 25 września 2001 r. orzekającej o przekazaniu m.in. parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] oraz dz. nr [...] , wchodzących w skład dz. nr [..] ,[...] ,[...] obr. [...] , stanowiących własność Skarbu Państwa na rzecz Miasta K. - miasta na prawach powiatu wynika, że na nieruchomościach tych, w dacie wydania decyzji zrealizowano już garaże oraz pawilony [...] i [...] . Tym samym, zdaniem Sądu, powstanie budynków [...] ,[....] , które pierwotnie nie były przewidziane w załączniku do lokalizacji szczegółowej jako cel wywłaszczenia, niewątpliwie wiązało się z dalszą rozbudową zaplecza gospodarczego szpitala. Budynek pawilonu [...] był przeznaczony na zaplecze rotacyjne dla lżej chorych Szpitala im. [...] z uwagi na konieczność remontu głównego budynku szpitala, a w związku z tym zabezpieczenia miejsc dla chorych. Podobnie II pawilon rotacyjny typu [...] miał zapewnić umożliwienie modernizacji zespołu Głównego Szpitala. W związku z tym, w ocenie Sądu, można było przyjąć, że na datę 1993 r. (jak dowodzi zdjęcie lotnicze z 1993 r.), jak również w 2001 r., teren objęty postępowaniem wywłaszczeniowym zakończonym decyzją z 1958 r. był już zagospodarowany na cele zaplecza gospodarczego szpitala. Wprawdzie garaże i budynek anatomii patologicznej powstały w odmiennym położeniu, niż pierwotnie planowano, niemniej zostały one zrealizowane przed dniem 22 września 2004 r., tj. datą wskazaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), a na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania został zrealizowany fragment pawilon [...] (aktualnie budynek przy ul. [...] ), plac betonowy – ciąg komunikacyjny do budynków [...] ) i [...] od strony ul. [...] , chodnik, fragmenty terenu zielonego, plac z kostki brukowej, parkan, przełączka pomiędzy budynkami, a tym samym zagospodarowanie terenu pomiędzy tymi budynkami stanowi infrastrukturę tych budynków.

Sąd wyjaśnia, że podkreślane w skardze przez skarżącą Z.F. sformułowanie organu podnoszące, iż nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w orzeczeniach wywłaszczeniowych - odnosi się do dz. nr [...], która jak wynika z akt sprawy stanowi drogę publiczną, ale pomimo tego, z uwagi na fakt, że drogi publiczne nie znajdują się w obrocie prawnym, gdyż mogą stanowi jedynie własność Skarbu Państwa i j.s.t. – nieruchomość ta, z tych właśnie przyczyn, nie kwalifikuje się do zwrotu.

W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty K. , gdyż w sprawie nie wystąpiły istotne braki postępowania wyjaśniającego i nieustalenie rzeczywistego celu wywłaszczenia, uzasadniające zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. lub art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyżej przedstawione ustalenia stanu faktycznego i prawnego dokonane przez organy, w ocenie Sądu uzasadniają pogląd, że w sprawie nastąpiło dokładne ustalenie rzeczywistego celu wywłaszczenia, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż skutkowało podjęciem zgodnej z prawem decyzji odmawiającej zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Cel wywłaszczenia w realach kontrolowanej sprawy został ustalony zgodnie z zasadami prawa. Dopiero tak ustalony cel może zostać oceniony i został prawidłowo oceniony przez organy pod kątem jego realizacji na nieruchomości. Przy odmowie zwrotu przedmiotowych nieruchomości nie został naruszony art. 136 ust. 1, a także art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. przez bezpodstawną odmowę zwrotu na rzecz skarżących przedmiotowej nieruchomości, gdyż odmowa zwrotu nieruchomości nastąpiła bezsprzecznie dopiero po prawidłowym ustaleniu, jaki był rzeczywisty cel wywłaszczenia i czy ten konkretny cel został, czy nie został na nieruchomości zrealizowany. Odmowa zwrotu nieruchomości, wobec wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego sprawy, jest zgodna z prawem. Przeprowadzone postępowanie wykazało zasadniczy, podstawowy cel wywłaszczenia czyli rozbudowę zaplecza szpitala, z kolei szczegółowe cele zostały ustalone na podstawie dokumentów pozwalających uzasadnić tezę, że były to ustalenia wstępne dopuszczające modyfikacje celów szczegółowych przy założeniu, że odpowiadają, mieszczą się w ww. celu generalnym, zasadniczym. Ze sposobu zagospodarowania nieruchomości nie wynika zarazem, aby jakaś część była zbędna i nie zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, zatem organy trafnie orzekły o odmowie zwrotu wnioskowanej nieruchomości.

Przechodząc do ustosunkowania się względem zarzutów skargi M.K. i J.K. Sąd I instancji stwierdza, że z przyczyn podanych powyżej w odniesieniu do analogicznych zarzutów skargi Z.F. , nie podziela poglądu, że w zaskarżonej decyzji nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a, przez brak wyczerpujących ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, realizacji celu wywłaszczenia, w szczególności czy cel ten został zrealizowany, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, jak również w zakresie istnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 k.p.a., przez brak należytego uzasadnienia w zakresie dotyczącym realizacji celu wywłaszczenia, w szczególności nierozważenie okoliczności przemawiających za przyjęciem, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany oraz w zakresie istnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawierają prezentację i uzasadnienie sposobu, w tym wraz z dowodzeniem, w jakim organy zastosowały prawo w kontrolowanej przez Sąd sprawie. Powyższe ustalenia i oceny Sądu wskazują wyraźnie, że kontrolowane decyzje nie naruszają prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 136 ust. 3 u.g.n., art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., przez ich niezastosowanie. Skoro nie zaistniały przesłanki warunkujące ich stosowanie, co zostało zweryfikowane przez Sąd i działające w sprawie organy, brak zastosowania ww. norm na korzyść skarżących jest zgodny z prawem.

Ustosunkowując się do zarzutu podnoszącego naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a, przez brak wyczerpujących ustaleń co do tego, czy składające się na drogę stanowiącą ul. [...] urządzenia, o jakich mowa w art. 4 pkt 2 u.d.p. zajmują całość dz. nr [...], który to zarzut jest wspólny dla skargi Z.F. i skargi M.K. i J.K. Sąd stwierdza, że jak wynika z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 26 listopada 2014 r. (znak: [...] ), część dz. nr [...] , obr. [...] w granicach parceli [...] , b. gm. kat. K. , znajduje się w granicach pasa drogowego drogi publicznej o kategorii gminnej – ul. [...] , co potwierdza załączona przez tę jednostkę dokumentacja. Tym samym, także w ocenie Sądu, oznacza to, że stosownie do treści art. 2a ustawy o drogach publicznych, część dz. nr [...] w granicach parceli [...] nie może podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, a co za tym idzie niepotrzebne jest ustalanie zbędności ww. nieruchomości na cel wywłaszczenia, co znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zdaniem Sądu, organy działające w sprawie nie miały powodu uzasadniającego podważanie wypowiedzi otrzymanej w ramach pewnego współdziałania organów od Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K W tym miejscu trzeba zauważyć, że od 1970 r. nie uległo zasadniczej zmianie zagospodarowanie części dz. nr [...], w granicach części parceli [...], która stanowiła już wówczas wyasfaltowaną drogę wraz z poboczem. Zgodnie z art. 4 ustawy o drogach publicznych: " Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) pas drogowy - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą". W orzecznictwie sądowym podkreśla się przy tym, że istotą definicji zawartej w art. 4 pkt 1 u.d.p. jest wydzielenie liniami granicznymi gruntu, który stanowi pas drogowy. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na pismo z dnia 12.11.2014 r. w sprawie prowadzonego postępowania o zwrot części działki nr [...] (zgodnie z przesłanym załącznikiem graficznym) [...] jedn. ewid. K Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. informuje, iż "teren objęty wnioskiem o zwrot w całości znajduje się w liniach "rozgraniczających pas drogowy drogi publicznej - ul.[...] . Granica pasa drogowego przedmiotowej ulicy w obszarze zaznaczonym na przesłanym załączniku graficznym jest zgodna (tożsama) z granicą działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...] . Jednocześnie informujemy, że ul. [...] na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 28 maja 1986 r. "w sprawie zaliczenia dróg do kategorii gminnych oraz lokalnych miejskich" (Dz. U. Woj. [...] ) zaliczona została do dróg lokalnych miejskich. Następnie, zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r. "przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną" (Nr 133 poz. 872 z późn. zm.), uzyskała status drogi publicznej o kategorii gminnej. W załączeniu przesyłamy potwierdzoną za zgodność z oryginałem metrykę w/w ulicy sporządzoną w październiku 1989 r." W świetle wskazanego stanu prawnego i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, Sąd podziela stanowisko organów w tej kwestii, uznając je za uzasadnione. Jednocześnie Sąd zauważa, że co prawda ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym istnieje po stronie organu administracyjnego, jednak mając na uwadze, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. strona postępowania też ma możliwość prawną wykazania się pewną aktywnością dowodową, skarżący nie podjęli działań wskazujących bezpośrednio na to, że omawiane stanowisko organu nie jest zgodne ze stanem rzeczywistym i prawnym.

Mając na uwadze całość powyższych ustaleń i ocen i przywołanego porządku prawnego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.