Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 922/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: par. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 19, 25, 28, 80
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 172
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 328 poz 21 art. 5, 6, 48
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r.  rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy,  Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji

SENTENCJA

Dnia 6 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. Ć. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. Ć. złożył w dniu 28 kwietnia 2005 roku w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. W przedmiotowym wniosku, w sekcji VIII - "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" wnioskodawca zadeklarował jedenaście działek rolnych oznaczonych literami, gdzie znajdowałby się miała łąka trwała:

A- łąka o powierzchni 1,88 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

B- łąka o powierzchni 0,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

C- łąka o powierzchni 0,46 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

D- łąka o powierzchni 1,38 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

E- łąka o powierzchni 1,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

F- łąka o powierzchni 1,90 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

G- łąka o powierzchni 1,14 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

H- łąka o powierzchni 10,65 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

I- łąka o powierzchni 0,56 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

J- łąka o powierzchni 11,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...],

K- łąka o powierzchni 3,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...].

Wskazane powyżej działki rolne położone były, zgodnie z deklaracją strony, na następujących działkach ewidencyjnych wskazanych w sekcji VII - " Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych":

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 1,8800 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,88 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 4,5000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,70 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 4,1600 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,46 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 6,6900 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,38 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 1,3600 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,36 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 1,9000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1,90 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 1,6000 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 1, 14 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 11,4500 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 10,65 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 0,7400 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 0,74 ha,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 20,1800 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 11,36 ha.,

Nr [...] o powierzchni całkowitej- 5,5100 ha, z czego powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana w celu rolniczym wynosiła 3,70 ha.

Wnioskodawca wskazał w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne", iż działki rolne położone na w/w działkach ewidencyjnych zlokalizowane były w obrębie ewidencyjnym S. B., w gminie R., w powiecie [...], w województwie [...].

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu [...] roku wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w R., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14.czerwca 1965r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania J. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 rok.

Organ wskazał, że w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, przeprowadzona została w dniach 14. i 19.grudnia 2007 r. przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrola zasadnicza całego gospodarstwa metodą "inspekcji terenowej". Strona nie została poinformowana o planowanym terminie przeprowadzenia kontroli.

W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż działka rolna "A" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,88 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,88 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody dotyczące działek rolnych'" dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR25: "Działka rolna położona na obszarze o jednolitym sposobie użytkowania znacznie większym od zadeklarowanej powierzchni bez możliwości identyfikacji jej granic. Kod informacyjny". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu — " Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu " Prawdopodobnie na części działki znajduje się zasadzony las i odłóg ale nie ma możliwości pomiaru części która nie jest użytkowana rolniczo. Brak możliwości pomiaru łąki".

Działka rolna "B" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,70 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR 18: "W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Brak możliwości pomiaru, cała działka ewidencyjna to las".

Działka rolna "C" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,46 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 0,54 ha. i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13-: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "D" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,38 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,38 ha i stanowi "JPO".

Działka rolna "E" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,36 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenia oraz kodu błędu DR18: " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu — "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru".

Działka rolna "F" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,90 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 1,73 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzeni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "G" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,14 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 0,46 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "H" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 10,65 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 6,69 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "I" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,56 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR18: "W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. KW mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - "Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru".

Działka rolna "J" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 11,36 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 12,17 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR13-: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie ".

Działka rolna "K" położona na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 3,70 ha i uprawie "JPO", faktycznie zajmuje obszar o powierzchni 3,03 ha i stanowi "JPO". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci DR13+: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kod mający wpływ na naliczenie " oraz kodu błędu DR22: "Działka rolna jest niespójna (zadeklarowano kilka działek rolnych, niesąsiadujących ze sobą, na których prowadzone są uprawy z tej samej grupy płatności, jako jedną działkę rolną). Kod informacyjny. "

Wyniki kontroli zostały utrwalone w dokumentacji fotograficznej.

Kopia protokołu z czynności kontrolnych została przekazana wnioskodawcy drogą pocztową w dniu 18.stycznia 2008 r.

Ze względu na rozbieżności pomiędzy deklarowaną powierzchnią i uprawami we wniosku o płatności do gruntów rolnych na rok 2007 a protokołem z czynności kontrolnych nr 9005-00000001401/08 Kierownik Biura Powiatowego w R. wezwał J. Ć. do złożenia wyjaśnień w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe J. Ć. w dniu 11.lutego 2008 r. złożył pisemne wyjaśnienia, dotyczące wyników kontroli na miejscu, w których, m.in. wskazał, że : "B działka nr [...] o pow. 0,30 ha jest to łąka położona nad stawem, z utrudnionym dostępem łodzią przez staw, lub po spuszczeniu stawu, wykoszona w różnym czasie w zależności od poziomu wody w stawie. Działka E nr [...] o pow. 1,36 ha jest to łąka nad stawem, wykoszona w zależności od poziomu wody w stawie, często koszona zimą w czasie mrozu ze względu na bardzo trudny dojazd sprzętem. W 2007 r. częściowo wykoszona ze względu na wysoki poziom wody w stawie i duże zniszczenia terenu przez dziki. Zwrócił się z prośbą o uznanie korekty i zaliczenie powierzchni wyjaśnianych działek o powierzchnię łączną 3,54 ha, co z wykazaną według raportu kontroli stanowiłoby łączną powierzchnię do dopłat 33,42 ha.

W dniu 11.lutego 2008 r. strona zgłosiła pisemne zastrzeżenia do wyników kontroli. Wskazała, m. in. iż powierzchnia działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,30 ha, powierzchnia działki rolnej E wynosi 1,36 ha i położona jest na działce ewidencyjnej nr [...]. Z kolei powierzchnia działki rolnej E wynosi 0,10 ha i położona jest na działce ewidencyjnej nr [...].

W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wskazał, że po ponownej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie kontrola została przeprowadzona prawidłowo.

W dniu 26.marca 2008 r. J. Ć. złożył w Biurze Powiatowym pismo dotyczące wyjaśnień do raportu z kontroli znak [...] z dnia 18.stycznia 2008 r., w którym zwrócił się ponownie z prośbą o rozpatrzenie wyjaśnień dotyczących różnic powierzchni i numerów działek, zgłoszonych do dopłat na rok 2007. W piśmie tym wnioskodawca wskazał, iż w zakresie działki rolnej B deklarowaną powierzchnię do dopłat dokonał na podstawie mapy i wypisu z rejestru gruntów. Z mapy tej wynika, że na działce [...] jest łąka o pow. 0,70 ha, łąka ta jest koszona od wielu lat, natomiast możliwym jest, że aktualnie łąka ta należy do sąsiedniej działki o numerze [...]. Wnioskodawca wniósł o uznanie wykoszonej w 2007 roku łąki o pow. 0,50 ha. W odniesieniu do działki rolnej E wnioskodawca wskazał, iż w numerze działki nastąpiła pomyłka, zamiast wpisać numer [...] wpisał [...]. Łąka na działce numer [...] jest koszona od lat, także w latach 2004-2007. J. Ć. wniósł o skorygowanie tej pomyłki i przyznanie dopłat do działki nr [...]. W zakresie działki rolnej I producent wyjaśnił, iż w 2006 r. korygował pomyłkę numeru działki z numeru [...] na [...], natomiast w zakresie działki rolnej H dokonał ponownego pomiaru działki. Wg nowych pomiarów jej powierzchnia wynosi 10,20 ha. J. Ć. nie zgodził się również z wynikami kontroli w zakresie działek rolnych L i M, które inspektorzy terenowi zakwalifikowali jako odłóg i wskazał, że działka L była koszona dwukrotnie i częściowo została podsiana trawą, natomiast działka rolna M została wykoszona wiosną 2007 roku.

Wnioskodawca zgodził się z wynikami ustaleniami zwartymi w protokole z kontroli w zakresie działek rolnych F, G i K, co do których kontrola stwierdziła zawyżenie zadeklarowanej powierzchni.

W odpowiedzi na powyższe pismo Kierownik Biura Kontroli na Miejscu pismem z dnia 4. kwietnia 2008 r. poinformował, że upłynął 14 dniowy termin na zgłoszenie zastrzeżeń do ustaleń, zawartych w raporcie z kontroli na miejscu zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26.stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.).

W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji dnia 23 czerwca 2008 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości.

W dniu 8 lipca 2008 r. J. Ć. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym zarzucił braki formalno-prawne polegające na całkowitym pominięciu dwóch jego pisemnych oświadczeń z dnia 18.lipca.2007 roku, które w tej dacie wpłynęły do Biura Powiatowego Agencji, jak również załącznika do nich w postaci formularza oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w których dokonano sprostowania: nieprawidłowej numerem działki z [...] na [...] (tzw. czeski błąd) oraz innych działek, a także działki nr [...], wobec stwierdzenia, iż nie jest na niej prowadzona działalność rolnicza. Ponadto zarzucił nieprzeprowadzenie dodatkowej kontroli w obecności strony.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych zostały uregulowane między innymi w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), dalej zwana ustawą. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z Nr 44, poz. 262), do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w w/w ustawie, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/92, (WE) Nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE)nr 1454/2001, (WE) nr 58/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.) - zwane rozporządzeniem Nr 1782/2003, jeżeli, m. in. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Zgodnie z regulacją art. 2 pkt 3 Ustawy - pod pojęciem normy rozumiemy: "normy w rozumieniu art. 2 pkt 33 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004" z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., nr L 141, str. 18-58, ze zm.) - dalej zwane rozporządzeniem Nr 796/2004.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 33 rozporządzenia Nr 796/2004 pojęcie "normy" "oznacza normy określone przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 oraz załącznikiem IV(...)".

W treści art. 5 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 "Zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska" wskazano w ust. 1 - Państwa Członkowskie zapewniają, że wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa Członkowskie definiują, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku IV, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz struktury gospodarstw. Wymogi takie nie mogą naruszać standardów regulujących dobre praktyki rolnicze stosowane w kontekście rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 oraz środków rolno-środowiskowych, które wykraczają poza wzorzec odnoszący się do dobrych praktyk rolniczych.

Zgodnie natomiast z treścią § 1 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306) wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b Ustawy określa się, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku łąk i pastwisk - okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 3 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Grunty rolne nie powinny być porośnięte krzewami, za wyjątkiem tych drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody lub mają znaczenie dla ochrony wód i gleb lub też krzewy te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2007 roku).

Wniosek powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy (art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Zgodnie z art. 23 tego rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia (art. 25 rozporządzenia Nr 796/2004). Przy czym z każdej kontroli na miejscu bodącej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli (art. 28 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004), a w przypadku wykrycia nieprawidłowości, rolnik powinien zostać zapoznany z jej wynikami, powinien otrzymać kopię tego raportu oraz powinno się umożliwić podpisanie notatki z omówienia kontroli na miejscu, zanim właściwe władze wyciągną wnioski z jej wyników i zdecydują o możliwości zmniejszenia płatności lub o jej wykluczeniu (art. 28 ust. 2 rozporządzenia Nr 796/2004).

Z protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej dnia 19 grudnia 2007 roku w gospodarstwie rolnym odwołującego się, metodą inspekcji terenowej (przeprowadzonej bez powiadomienia producenta rolnego), jak również z treści pism BKM: z dnia 27 lutego i 4 kwietnia 2008 roku wynika, że działki zlokalizowane w ramach działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. W toku prowadzonego postępowania producent nie uprawdopodobnił, w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom prawa, iż zadeklarowanie działek rolnych na działka ewidencyjnych porośniętych lasem, nastąpiło z wyłączeniem winy.

Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie działki rolnej B, zadeklarowanej jako łąka o powierzchni 0,70 ha, położonej na działce ewidencyjnej [...], organ I instancji w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30. czerwca 2003 r.

Przemawia za tym bowiem wynik kontroli na miejscu oraz załączone do niego fotografie tej działki oznaczone nr: 1, 2 i 3 (obszar pokryty lasem)

Zauważyć należy, iż strona, w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" wskazała, iż działka rolna B o powierzchni 0,70 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr [...]. W sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 4,5000 ha położona jest działka rolna B o powierzchni 0,70 ha. W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 29,1700 ha ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach.

W toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, iż powierzchnia działki rolnej B wynosi nie 0,70 ha lecz 0,30 ha, wskazując, iż z mapy i z wypisu z rejestru gruntów wynika, że na działce [...] jest łąka o pow. 0,70 ha wykaszana od wielu lat. Strona wskazała również, że możliwe jest, że łąka ta należy do sąsiedniej działki o nr [...] oraz że wnosi o uznanie wykoszonej w 2007 roku łąki o powierzchni 0,50 ha. Organ zwrócił ponadto uwagę na podnoszony przez wnioskodawcę fakt, iż grunty wspomniane nabył bez okazania granic. Nie jest to jednak, w ocenie organu II instancji, okoliczność wyłączająca winę producenta. Strona wskazała, iż do pomiaru działek używała GPS-a. Dokonując pomiaru działki rolnej przy pomocy tego urządzenia, identyfikuje się zarazem położenie działki ewidencyjnej, w granicach której, zlokalizowana jest działka rolna, przy założeniu, że wykonawcy pomiaru znane są współrzędne mierzonej działki.

Z uwagi na powyższe organ administracji stwierdził, że nie ma podstaw do tego, aby uznać, iż strona użytkowała działkę rolną, zlokalizowaną w granicach sąsiadującej działki o nr [...].

W ocenie organu odwoławczego, znamienna jest również regularność występowania omawianego błędu. Zarówno w sekcji VII, jak i VIII wniosku strona konsekwentnie wykazywała, iż działka rolna B położona jest na działce ewidencyjnej nr [...].

Organowi z urzędu wiadome było, iż w kolejnych latach gospodarczych, tj. w roku: 2006, 2007 strona deklarowała do płatności działkę rolną położoną na działce o geodezyjnym numerze [...].

Na załączniku graficznym, który jest integralną częścią wniosku, poczynając od roku 2006 producent dokonywał oznaczenia położenia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej nr [...], nie zaś [...]. Załączniki graficzne, dołączane do wniosku są czytelne, można z nich odczytać granice działki ewidencyjnej oraz jej numer. Na załączniku widoczne są działki ewidencyjne, sąsiadujące z daną działką. Pozwala to zlokalizować położenie działki rolnej w ramach działki ewidencyjnej, także przez szereg innych punktów odniesienia, jak np. wody, budynki, drogi, zadrzewienia i inne stałe elementy krajobrazu. W ocenie organu II instancji strona nie wykazała, iż nie ponosi winy zaistniałego stanu rzeczy.

Producent powielał błąd w toku czterech kampanii. Jego wyjaśnienia nastąpiło dopiero w momencie, kiedy strona stawiła się w biurze powiatowym w celu złożenia wyjaśnień, w zakresie stwierdzonych we wniosku za 2007 r. nieprawidłowości.

Organ wskazał, że producent rolny mógł z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku, obejmujący zmiany dotyczące dodania działki rolnej czy też zmianę jej użytkowania. Zmiany powinny być dokonane w formie pisemnej, o ile producent nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola stwierdzi Nieprawidłowości (art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Nr 796/2004). Wnioskodawca mógł także z własnej inicjatywy złożyć w każdym momencie formularz wycofania części wniosku obejmujący wycofanie pojedynczych działek ewidencyjnych i rolnych, bądź całość wniosku, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola stwierdzi nieprawidłowości (art. 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 796/2004).

Z uwagi na powyższe, producent nie mógł dokonać modyfikacji danych we wniosku w dniu 18.października 2007 r., tym bardziej, że złożona korekta i oświadczenia dotyczyły jedynie wniosku za 2007 r. Oznacza to, że deklarowana we wniosku powierzchnia działki jest brana pod uwagę pomimo tego, że w korekcie wniosku strona wskazała, iż powierzchnia działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,00 ha. Przy obliczeniu powierzchni deklarowanej, brana jest pod uwagę powierzchnia z wniosku, przy obliczaniu powierzchni stwierdzonej brana jest pod uwagę powierzchnia z kontroli na miejscu. Dokonanie zmniejszenia powierzchni działki do 0,30 ha nie może zostać uwzględnione, gdyż nastąpiło po stwierdzeniu nieprawidłowości w toku kontroli na miejscu. Ponadto w toku kontroli stwierdzono kod DR 10 w odniesieniu do całej działki.

Tym samym zarzut podniesiony w odwołaniu jest niezasadny. Organ II instancji zauważył, że materiał dowodowy został utrwalony i dołączony do akt sprawy oraz był kompletny na dzień wydania decyzji.

Dokonane ustalenia pozwoliły organowi na postawienie tezy, iż wnioskodawca nie użytkował w dacie złożenia wniosku na rok 2005 ani działki Nr [...], ani działki Nr [...]. Producent skorzystał z możliwości złożenia zastrzeżeń do wyników kontroli. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR odniósł się do nich, lecz nie stwierdził żadnych nieprawidłowości.

W zakresie działki rolnej E o uprawie łąka o powierzchni 1,36 ha położonej na działce ewidencyjnej [...] organ I instancji w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003 r. Przemawia za tym wynik kontroli na miejscu oraz załączone do niego fotografie tej działki oznaczone Nr 12 i 13. Podniesiono również, iż strona wskazała w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", iż działka rolna E o powierzchni 1,36 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr [...]. W sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent wskazał, iż na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 1,3600 ha położona jest działka rolna E o powierzchni 1,36 ha. W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 5,2500 ha, ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach. W toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, iż omyłkowo wskazała działkę rolną E na działce [...], zaś pomyłka miała charakter "czeskiego błędu".

Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony. Wskazał, że wniosek na 2005 r. został wypełniony odręcznie, a nie na komputerze przy szybkim pisaniu. Zwrócono też uwagę na regularność występowania omawianego błędu. Zarówno w sekcji VII, jak i VIII wniosku strona konsekwentnie wykazywała, iż działka rolna E położona jest na działce ewidencyjnej nr [...]. Nadto, organowi z urzędu wiadome jest, iż w kolejnych latach gospodarczych, tj. w roku: 2005, 2006, 2007 strona deklarowała do płatności działkę rolną położoną na działce [...]. Na załączniku graficznym, który stał się integralną częścią wniosku, poczynając od roku 2006 producent dokonywał oznaczenia położenia działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej nr [...], nie zaś [...]. W ocenie organu II instancji strona nie wykazała, iż nie ponosi winy zaistniałego stanu rzeczy.

Producent powielał błąd w toku czterech kampanii. Jego wyjaśnienia nastąpiło dopiero w momencie, kiedy strona stawiła się w biurze powiatowym w celu złożenia wyjaśnień w zakresie stwierdzonych we wniosku za 2007 r. nieprawidłowości.

Organ podkreślił, że producent rolny mógł z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku, zawierający zmiany dotyczące dodania działki rolnej, zmianę użytkowania działki rolnej. Tym samym zarzut podniesiony w odwołaniu w tym zakresie jest nieuzasadniony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozawala na stwierdzenie, że odwołujący się nie użytkował, w dacie złożenia wniosku na 2005 rok, żadnej z działek (Nr [...] i [...]). Potraktowanie omawianej okoliczności jako błędu "czeskiego" i przeprowadzenie kontroli na miejscu w zakresie działki ewid. [...] jest niczym nieuzasadnione. Organ tym samym nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 19 rozporządzenia Nr 796/2004 dotyczącego sprostowania oczywistych omyłek.

Podobnie w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w zakresie działki rolnej I o powierzchni 0,56 ha położonej na działce ewidencyjnej [...] w sposób prawidłowy wykazał, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze na dzień 30.czerwca 2003 r. Przemawia za tym wynik kontroli na miejscu oraz załączona do niego fotografia tej działki oznaczona nr 4. Strona wskazała w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych", iż działka rolna I o powierzchni 0,56 ha jest położona na działce ewidencyjnej nr [...]. W sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne" producent podał, iż na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,7400 ha położona jest działka rolna I o powierzchni 0,56 ha. W sekcji VII wskazano działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 1,2400 ha, ale bez wskazania działki rolnej położonej w jej granicach. Zdaniem odwołującego się wskazanie działki rolnej E na działce Nr [...] miało charakter "czeskiego błędu".

Organ wyjaśnił, że wykonawca kontroli uwzględnił powierzchnie i położenie działek wskazane we wniosku za 2007 r. Korekta oraz dołączone do niej oświadczenia pomimo tego, że zostały złożone przed terminem kontroli, nie odpowiadały przepisom dopuszczającym uwzględnienie danych w nich zawartych. Organowi z urzędu wiadome jest, że w kolejnych latach gospodarczych – 2005, 2006 i 2007, odwołujący się deklarował do płatności działkę położoną na działce Nr [...]. W załączniku graficznym także producent dokonywał oznaczenia położenia działki w granicach działki Nr [...], nie zaś [...]. Załączniki te są czytelne i można z nich odczytać granice i numer działki. Błąd ten był powielany w kolejnych czterech kampaniach. Tymczasem producent rolny mógł z własnej inicjatywy złożyć odpowiedni formularz zmiany, w warunkach i pod rygorami określonymi w art. 15 ust. 2 i 3 oraz art. 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 796/2004. Dokonane ustalenia pozwoliły na postawienie tezy, że wnioskodawca nie użytkował w dacie złożenia wniosku na rok 2005 żadnej z wskazanych działek ewidencyjnych ([...] i [...]).

W zakresie działek rolnych: F, G i K organ stwierdził zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Wnioskodawca zgodził się z tymi ustaleniami zawartymi w protokole z kontroli na miejscu. W zakresie działki H o uprawie łąka o powierzchni 10,65 ha położnej na działce ewidencyjnej [...] organ wskazał, że z protokołu kontroli wynika, iż powierzchnia działki wynosi 6,69 ha. Jednak zawyżenie to dotyczy kampanii 2007 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 796/2004, obniżki i wyłączenia, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. Strona znała zasady przyznawania płatności bezpośrednich oraz dysponowała czasem na powiadomienie organu o tym, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia. Pomimo tego strona nie zawiadomiła organu o niezgodności złożonej deklaracji ze stanem faktycznym. Ciężar dowodu braku winy zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 spoczywa na wnioskodawcy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego odwołujący się nie wykazał, że jest niewinny w rozumieniu przepisu art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 796/2004.

Zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. i 2 Ustawy płatności obejmują jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz w przypadku, gdy producent spełnia warunki przyznania JPO, także płatności uzupełniające (UPO).

Producent rolny zadeklarował we wniosku działki rolne o łącznej powierzchni 35,09 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Deklarowana uprawa - łąki na wszystkich działkach rolnych wskazanych we wniosku o powierzchni 35,09 ha kwalifikowała się do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO).

W związku z przeprowadzoną w dniu 19.grudnia 2007 r. kontrolą na miejscu, powierzchnia stwierdzona wynosi: A+C+D+F+G+H+J+K, czyli 1,88 ha + 0,46 ha + 1,38 ha + 1,90 ha + 1,14 ha + 10,65 ha + 11,36 ha + 3,70 ha = 32,47 ha. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej nie uwzględniono powierzchni działek rolnych: B, E i I o łącznej powierzchni 2,62 ha, z uwagi na to, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono na tych działkach kod nieprawidłowości DR 10. Zastosowany kod oznacza, że działki ewidencyjne w granicach których, zgodnie z deklaracją, położone były działki rolne, nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003 r. Pozostałe nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli dotyczą tylko roku 2007. Jedynie kod DR 10 ma zastosowanie do wszystkich poprzedzających rok 2007 kampanii.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ stwierdził, że zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. (WE) L 345, str. 1-84, ze zm.), w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej i/lub kontroli na miejscu, rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla jednolitej płatności obszarowej jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (w rozumieniu artykułu 2 punkt 22 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni. Jeżeli różnica ta przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku JPO różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 2,62 ha, co stanowi zawyżenie w wysokości 8,07 %, zatem przyznana kwota w ramach jednolitej płatności obszarowej wynosi 6.126,75 zł.

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2005 wynosiła 35,09 ha. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 32,47 ha. Wysokość tej płatności została określona zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających (Dz. U. Nr 214, poz. 2168). Kwota została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Kwota przyznanej płatności wyniosła zatem 7.688,39 zł.

W skardze do sądu administracyjnego J. Ć. zarzucił niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, zebranego w sprawie poprzez nieuznanie tzw. "czeskiego błędu", dotyczącego wskazania nieprawidłowej numeracji działki nr [...] zamiast [...] oraz naruszenie interesu strony wobec nieprzeprowadzenia ponownej kontroli z udziałem zainteresowanych. Podkreślił, iż przeprowadzenie kontroli bez udziału wnioskodawcy, pozbawiło go możliwości działania, W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało przezeń nabyte od PGR w całości, bez udziału geodety. Składa się ono ze 180 działek, położonych miedzy innymi nad stawami, co utrudnia ich lokalizację oraz identyfikację granic. Wszelkie popełnione w toku kolejnych kampanii błędy i nie mają zatem cech "wprowadzenia w błąd", a jedynie zwykłej omyłki, wynikającej ze specyfiki gospodarstwa i terenu. W ocenie skarżącego, ponowna kontrola na miejscy z jego udziałem pozwoliłaby na ich wyjaśnienie i zweryfikowanie.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do pisma wyjaśniającego z dnia 21 lutego 2009 r. J. Ć. załączył oświadczenie D. Ć., z którego wynika, że osobiście prowadzi dokumentację związaną z dopłatami obszarowymi, dowody potwierdzające, że ARiMR była informowana przed kontrolą o zmianach w stosunku do składanych wcześniej wniosków o dopłaty. Powtórzył nadto, że celem prowadzonego postępowania jest wykazanie, iż działanie wnioskodawcy nie ma charakteru celowego wprowadzenia w błąd, stanowiąc jedynie zwykłą omyłkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie wskazać należy w szczególności, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Ustawa z dnia 18.grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. nr 6, poz. 40 ze zm.) jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.września 2003r. ustanawiającego wspólne systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270, str. 1) szczegółowo powołanego w jej treści. Ustawa o płatnościach bezpośrednich, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy, określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, przyjmuje w art. 2 ust. 1 ustawy, że płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego. Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 hektar, które kwalifikują do objęcia płatnościami i utrzymywane są przez producenta rolnego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów środowiska. Przepisy te mają w niniejszej sprawie zastosowanie, pomimo ich nieobowiązywania w dacie orzekania przez organy. Decyzja o przyznaniu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności obszarowej uzupełniającej wydana została bowiem w dniu [...] r., rozstrzygając wniosek strony z dnia [...] r. Orzeczenie to stało się ostateczne. O wznowieniu postępowania w tym przedmiocie orzeczono natomiast postanowieniem z dnia [...] r., jako podstawę wznowienia wskazując art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowienie to stanowiło zaś podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Regułą jest przy tym, że ustalenie co do istnienia podstawy wznowienia odbywa się w oparciu o stan prawny, istniejący w dacie wydawania orzeczenia, objętego wznowionym postępowaniem, natomiast orzekanie co do istoty sprawy – w oparciu o stan faktyczny i prawny, obowiązujący w dacie orzekania (we wznowionym postępowaniu). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.kwietnia 2006r., sygn. akt II OSK 730/05, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 209471). W rozpoznawanej sprawie, przepis art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26.stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. nr 170 z 2008 r., poz. 1051 ze zm.) upoważniał wszakże organy do orzekania we wznowionym postępowaniu na podstawie przepisów uchylonej ustawy z dnia 18.grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej stanowiąc, iż do postępowań w sprawach przyznania płatności, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tejże ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (w tym także przepisy wykonawcze na jej podstawie wydane oraz przepisy wspólnotowe, normujące zasady przyznawania płatności). Skoro bowiem istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego, oznacza to, iż w sprawie, wszczętej wnioskiem J. Ć. z dnia [...] r. o przyznanie dopłat obszarowych zastosowanie znajduje regulacja prawna, poprzednio obowiązująca. Nie ma zatem sprzeczności pomiędzy przywołanymi wyżej normami prawa krajowego a przepisami wspólnotowymi, w szczególności art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21.kwietnia 2004r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady WE nr 1782/2003 (Dz.Urz.WE z 2004r. nr L, str.18-58, ze zm.) lub art. 172 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004 z dnia 29.października 2004r. stanowiącego szczególne zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345, str.1 ze zm.), która skutkowałaby koniecznością odmowy zastosowania regulacji krajowej w tym zakresie.

Oznacza to również, iż w rozpoznawanej prawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) Nr 479/2008 (DZ. Urz. UE L nr 141, str.18 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1793/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (DZ. Urz. UE L nr 345, str.1).

Przyznanie producentowi rolnemu płatności na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych uzależnione jest od zadeklarowanej przez niego powierzchni uprawowej. Zawyżenie tej powierzchni zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym i tak zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003, jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek z systemów pomocy (...) przekracza obszar ustalony zgodnie przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli wynosi ona więcej niż 3% ale nie więcej niż 30% ustalonego obszaru (wtedy żadna pomoc nie zostaje przyznana za dany rok). Sankcje wspomniane wykluczają jedynie wypadki siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 48 rozporządzenia Komisji WE nr 2199/2003.

W rozpoznawanej sprawie, spór dotyczył powierzchni upraw na działkach, oznaczonych literami B (działka o geodezyjnym numerze [...] i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,70 ha), E (działka o geodezyjnym numerze [...] i powierzchni upraw zadeklarowanych na 1,36 ha) oraz I (działka o geodezyjnym numerze [...] i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,56 ha). Powierzchnia upraw na pozostałych, zgłoszonych do dopłat działkach, jakkolwiek zakwestionowana podczas przeprowadzonej w dniu 19.grudnia 2007r. kontroli, nie miała bowiem wpływu na wysokość dopłat, przyznanych wnioskodawcy za rok 2005r.

Z protokołu kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu 19.grudnia 2007r. w gospodarstwie rolnym J. Ć., metodą inspekcji terenowej wynika natomiast, że działki, o geodezyjnych numerach ewidencyjnych [...],[...] i [...] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Działki wspomniane były bowiem porośnięte lasem. Okoliczności tej skarżący zresztą nie kwestionował w odniesieniu do działek nr [...] i [...]. Podniósł jedynie, iż ich zgłoszenie w tym zakresie dokonane zostało omyłkowo (tzw. czeski błąd), bowiem w istocie płatnościom podlegać winny działki nr [...] o powierzchni 5,25 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,10 ha. Jeśli zaś chodzi o działkę nr [...] wskazał, że powierzchnia upraw na tejże działce wynosi 0,30 ha. Wnosząc o przeprowadzenie ponownej kontroli wskazał, iż specyfika prowadzonego przezeń gospodarstwa (rybackiego), rodzi konieczność jego udziału w podejmowanych czynnościach.

Odnosząc się zatem do kwestii "omyłkowego" zgłoszenia do dopłat działek nr [...] i [...] podzielić należy stanowisko organów, iż uchybienie skarżącego nie ma charakteru oczywistej omyki w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Działka nr [...] została bowiem przezeń zgłoszona wraz ze wskazaniem jej powierzchni (1,36 ha), istotnie odmiennej od powierzchni działki nr [...] (5,25 ha). W tym zakresie nie może zaś być mowy o "czeskim błędzie", polegającym na prostym przestawieniu cyfr. Z tej samej przyczyny, nie sposób też traktować zgłoszenia działki nr [...] jako "oczywistej omyłki", w sytuacji gdy działka nr [...] (wskazana w skardze jako omyłkowo niezgłoszona w miejsce działki [...]) posiada inną powierzchnię od zadeklarowanej. Rozbieżności we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, dotyczące m.in. ilości działek rolnych, ich powierzchni i rodzajów użytków nie mogą być traktowane jako oczywiste błędy, bowiem opisują w części inny stan faktyczny niż wskazany we wniosku. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5.czerwca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 346/06, nie publ. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 219283). Ponadto skarżący na żadnym etapie postępowania nie podnosił, że działki nr [...] i [...] były przezeń uprawiane w sposób, uzasadniający ubieganie się o płatności obszarowe. Oznacza to też, że błędy w tym zakresie nie mogły być przezeń skorygowane w każdym czasie po złożeniu wniosku.

W rozpoznawanej sprawie żaden z przedłożonych przez skarżącego dowodów nie wskazuje, by o dostrzeżonych błędach powiadomił organ w czasie właściwym. W szczególności, pismo skarżącego z dnia 18.października 2007r., informujące o błędzie we wniosku o przyznanie płatności obszarowych w zakresie działki nr [...] i [...] dotyczyło korekty wniosku za 2007r. Ponadto złożone zostało na wyraźne wezwanie organu, w związku z dostrzeżonymi nieprawidłowościami we wniosku za tenże okres. Co się zaś tyczy działki nr [...], wymienienie tejże działki w zestawieniu tabelarycznym (k. 34 – 34) nie dowodzi intencji wnioskodawcy, skoro zestawienie wspomniane zawiera 126 działek o łącznej powierzchni 182,20 ha (w tym także działkę nr [...]).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu nieprawidłowości, w zakresie ustaleń powierzchni upraw na działce nr [...] wskazać trzeba, iż zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności załączona dokumentacja fotograficzna, zasadności tego zarzutu nie potwierdza. Nie budzi bowiem wątpliwości, że liczebność oraz wielkość drzew i krzewów na tej działce, widoczna na zdjęciach nr 1, 2 i 3 wykluczają, by działka wspomniana mogła być utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.czerwca 2003r. Już w dacie składania wniosku, ubiegający się o pomoc finansową producent rolny powinien zaś wskazywać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki do przyznania tych płatności, to znaczy są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Należy przy tym mieć na uwadze, że utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze nie polega wyłącznie na podejmowaniu czynności wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), lecz także na spełnianiu innych warunków minimalnych wymienionych w tym rozporządzeniu. Grunty rolne porośnięte drzewami i krzewami nie mogą być natomiast uznawane za utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.marca 2007r., sygn. akt II GSK 355/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 317347 oraz z dnia 21.lutego 2007r., sygn. akt II GSK 314/06, nie publ. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 325369).

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, dotyczących nienależytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego a w konsekwencji naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. na skutek nieprzeprowadzenia "powtórnej kontroli" w terenie z udziałem skarżącego wskazać należy, iż przepisy wspólnotowe normują zasady dokonywania weryfikacji wniosków producentów rolnych w sposób częściowo odmienny od regulacji krajowej, przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. O ile zatem przeprowadzenie dowodu z oględzin, wymaga zawiadomienia strony i o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 k.p.a.), o tyle kontrola na miejscu jest, co do zasady, niezapowiedziana (art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Co prawda art. 25 powołanego rozporządzenia Nr 796/2004 został uchylony mocą art. 1 pkt 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1550/2007 z dnia 20 grudnia 2007 roku zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki wolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE.L. Nr 337, str. 79). Tym niemniej rozporządzenie Nr 1550/2007 stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat lub okresów premiowych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2008 roku (art. 2 rozporządzenia Nr 1550/2007).

Nie budzi wątpliwości, iż intencją ustawodawcy wspólnotowego, znajdującą wyraz we wspomnianej regulacji jest zapewnienie skuteczności przeprowadzanych kontroli, zapewniających przestrzeganie przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego oraz skuteczną weryfikację zgodności z warunkami, zgodnie z którymi przyznawana jest pomoc (art. 25 powołanego rozporządzenia). Ich niezapowiedziany charakter służyć ma natomiast wykluczeniu ewentualnych "przygotowań" do kontroli ze strony rolnika. Kontrole na miejscu dotyczące obszaru składają się z dwóch części, z których pierwsza odnosi się do weryfikacji i dokonania pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, zdjęcia lotniczego itd. Druga część obejmuje fizyczną inspekcję działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości, jak również rzeczywistych rozmiarów działek rolnych. W razie konieczności powinno się przeprowadzić pomiary. Każda kontrola na miejscu stanowi przedmiot raportu, umożliwiającego zapoznanie się z jej szczegółami. Raport wskazywać winien m.in. skontrolowane systemy pomocy i wnioski, skontrolowane działki rolne, zmierzone działki rolne, wyniki pomiarów zmierzonej działki rolnej oraz wykorzystane metody pomiarowe, informację o powiadomieniu lub nie rolnika o wizycie oraz wszystkie dalsze zastosowane środki kontroli (art. 28 ust. 1 powołanego rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli (art. 28 ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie wszelkie, wskazane wyżej warunki formalne i merytoryczne, regulujące sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu zostały zachowane, brak było zatem podstaw do żądania powtarzania, kontestowanej przez skarżącego, czynności. Fakt zaś, iż nie został on o jej terminie powiadomiony, przez co nie mógł wziąć weń udziału nie stanowi, w świetle powołanej wyżej regulacji wspólnotowej, uchybienia przepisom procedury. Przepisy wspólnotowe modyfikują bowiem w tym zakresie reguły postępowania, określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, umocowując do przeprowadzenia kontroli na miejscu, bez udziału zainteresowanego. Dodatkowo podnieść też należy, że skarżący nie wyjaśnił, na czym polegać miały, w jego ocenie, nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli, nie przedstawił nadto żadnego dowodu wskazującego, że ustalenia kontroli co do sposobu zagospodarowania działki nr [...] są nieprawidłowe. Bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że skarżący prowadzi gospodarstwo rybackie, posiadając z górą 300 ha gruntów, które zostały przezeń przejęte bez identyfikacji granic poszczególnych działek. Wystąpienie o płatności obszarowe nie jest bowiem obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika, zaś przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu określonej działalności rolniczej. Beneficjent tychże środków winien zatem dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o środki publiczne, spełniać przesłanki, określone w przepisach prawa.

Z tej przyczyny zasadne było wznowienie postępowania, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu płatności obszarowych a nieznanych uprzednio organowi, skutkujących uchyleniem uprzednio wydanej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Trafnie też, rozstrzygając sprawę co do istoty sprawy, organy zastosowały przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003, dokonując wyliczenia, należnych skarżącemu płatności obszarowych w wysokości pomniejszonej o dwukrotność ustalonych funduszy dla tej różnicy. Wątpliwości nie budzi też zarówno szczegółowo przedstawiony sposób kalkulacji pomniejszenia jak również arytmetyczne wyliczenie płatności obszarowej jednolitej i uzupełniającej.

Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

K.O.