Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1361/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 414 ust. 3, 6, 7 w zw. z art. 399 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Województwa [...] - [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (skarżący) jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] października 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (organ I instancji) nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

W dniu 9 marca 2020 r. do siedziby organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni jezdni na moście wynoszącej 0,09 ha do ziemi poprzez 32 skrzynki retencyjno - rozsączające zlokalizowane w sąsiedztwie obu filarów mostu oraz powierzchni jezdni dróg dojazdowych do mostu wynoszącej 0,23 ha, poprzez rowy przydrożne uchodzące do rzeki [...], w związku z inwestycją "Przebudowa mostu przez rzekę [...] w m. [...] w ciągu DW nr [...][...] - [...] w km 12+127".

Po rozpoznaniu wniosku, organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] działając na podstawie art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz art. 414 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (u.p.w.) oraz 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – odmówił udzielenia skarżącemu kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z powierzchni jezdni na moście do ziemi poprzez 32 skrzynki retencyjno - rozsączające zlokalizowane w sąsiedztwie obu filarów mostu oraz z powierzchni jezdni dróg dojazdowych do mostu, poprzez rowy przydrożne uchodzące do rzeki [...] istniejącymi wylotami.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji streścił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę wszystkie argumenty skarżącego, nie znalazł wystarczających podstaw prawnych do przychylenia się do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.w., które obligują organ do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. W pierwszej kolejności organ I instancji wskazał na brak opisu i lokalizacji urządzenia wodnego, w tym nazwy lub numeru obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz niepodanie współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000. Organ I instancji wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 414 ust. 4 u.p.w., skarżący pismem z dnia 17 kwietnia 2020 r. poinformował, że nie znajduje uzasadnienia prawnego do podawania opisu lokalizacji urządzenia wodnego we wskazanym systemie. Skarżący uzasadnił to tym, że wymagania dotyczące wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia zostały określone w art. 414 u.p.w., w związku z czym organ nie może nakładać na wnioskodawcę innych obowiązków niż określone w przepisach ustawy. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 12 u.p.w., w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie, i warunki jego wykonania oraz jego lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych. Zgodnie zaś z art. 16 pkt 71 u.p.w. ilekroć w ustawie jest mowa o współrzędnych - rozumie się przez to współrzędne w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000, o których mowa w przepisach wydanych ma podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie organu I instancji brak ww. informacji uniemożliwia wydanie decyzji wodnoprawnej, gdyż jest to jeden z podstawowych parametrów, które ma zawierać decyzja, zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 12 u.p.w. Dalej organ I instancji wskazał, że w przedłożonej dokumentacji nie zawarto informacji dotyczących ustaleń wynikających z planu zarządzania ryzykiem powodziowym, planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i planu przeciwdziałania skutkom suszy. Skarżący stanął na stanowisku, że plan zarządzania ryzykiem powodziowym oraz plan przeciwdziałania skutkom suszy to dokumenty powszechnie dostępne, w związku z czym organ może powyższe informacje pozyskać samodzielnie. Organ I instancji wskazał, że ustawodawca w art. 409 ust. 1 pkt 6 u.p.w. określił, że część opisowa operatu ma zawierać ustalenia wynikające z ww. planów, zatem przedłożona przez skarżącego dokumentacja musi zawierać te zapisy. Organ nie ma bowiem obowiązku samodzielnie pozyskiwać informacji, by uzupełnić wniosek i operat składany przez wnioskodawcę. Ponadto ustaleń dokonuje autor operatu odnosząc się do warunków korzystania z wód wynikających z ww. planów, określając jednocześnie czy to korzystanie nie narusza m. in. gospodarowania wodami określonym w tym planie. Dlatego też w ocenie organu I instancji zgodnie z art. 399 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.w. uniemożliwia to udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto organ I instancji stwierdził, że skarżący nie podał w przedłożonej dokumentacji maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód wyrażonej w m3/s, czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, średniej ilości wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3/rok oraz powierzchni rzeczywistej i zredukowanej zlewni odwadnianej przez każdy wylot. Zdaniem organu nieokreślenie tych parametrów uniemożliwia wydanie decyzji wodnoprawnej, gdyż jest to jeden z podstawowych parametrów, które ma zawierać decyzja, zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w. Organ I instancji wskazał, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie poinformował, że prawo w tym przypadku nie zobowiązuje do dostosowania operatu do wymagań określonych w art. 409 u.p.w. Według skarżącego wymagania dotyczące wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego określone zostały w art. 414 u.p.w., w związku z czym organ nie może nakładać na wnioskodawcę innych obowiązków. Pomimo wezwania skarżący nie uzupełnił więc przedłożonej dokumentacji o brakujące informacje. Dalej organ I instancji podał, że skarżący złożył wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w wymaganym ustawowo terminie, tj.: co najmniej 90 dni przed upływem okresu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Do wniosku dołączony został operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Organ zwrócił uwagę, że dokumentacja będąca podstawą do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego powinna spełniać wymagania określone w obowiązujących obecnie przepisach prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia aktualności informacji w niej zawartych. Należy mieć przy tym na uwadze, że zapisy art. 409 u.p.w. rozszerzyły niezbędną zawartość operatu w odniesieniu do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r. W związku z powyższym operat powinien służyć do zweryfikowania złożonego wniosku w kontekście zapisów art. 396 ust. 1 u.p.w., zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać m. in.: ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, czy planu przeciwdziałania skutkom suszy. Plany te podlegają aktualizacji, np. plany przeciwdziałania skutkom suszy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, ze we wnioskowanym zakresie ich zapisy nie uległy zmianie. Organ wyjaśnił, że ww. plany stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. W takich przypadkach ma zastosowanie oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 u.p.w. Natomiast jest ono niewystarczające w przypadku, gdy operat sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy, jest niekompletny w odniesieniu do obecnie obowiązujących przepisów. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku zgodnie z treścią dokumentów i wymagań określonych w art. 396 ust. 1 u.p.w. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 414 ust. 6 u.p.w. w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji odmawia przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Reasumując organ I instancji wskazał na przedstawione argumenty uzasadniające odmowę wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, zaznaczając, że zaistnienie choćby jednego z nich również uniemożliwiłoby jego wydanie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 414 ust. 2-4 u.p.w. poprzez uznanie, że z uwagi na zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia, że dołączony do wniosku operat wodnoprawny sporządzony pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy Prawo Wodne nie spełnia obecnych wymogów ustalonych dla operatu zgodnie z art. 409 u.p.w., oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009 r. są nieaktualne.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 414 ust. 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli: 1) upłynął okres, na który było wydane; 2) zakład zrzekł się pozwolenia wodnoprawnego; 3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne; 4) inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Zgodnie z art. 414 ust. 2 u.p.w. pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Z kolei w art. 389 pkt 1-3 u.p.w. wymienione zostały następujące pozwolenia wodnoprawne: usługi wodne, szczególne korzystanie z wód oraz długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. usługi wodne obejmują m. in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, co oznacza, że pod rządami obowiązującej obecnie ustawy przywołany powyżej sposób korzystania z wód nie został zakwalifikowany do szczególnego korzystania z wód, lecz do usług wodnych. Dalej organ odwoławczy wskazał, że skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z zachowaniem 90-cio dniowego terminu przed upływem okresu, na jaki pozwolenie zostało wydane, a więc spełniając warunek formalny do rozpatrzenia wniosku. W tym stanie rzeczy organ I instancji słusznie wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego dokonał m. in. oceny dokumentacji przedłożonej wraz z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy zauważył, że wydanie stosownego orzeczenia w oparciu o przepisy art. 414 ust. 2-8 u.p.w. wymaga udowodnienia m. in., że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 u.p.w. Koniecznym jest zatem wykazanie w toku postępowania, że wskazany w przedłużanym pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 u.p.w. oraz spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 ustawy. Z tych względów należało dokonać oceny, czy wody opadowe i roztopowe odprowadzane do ziemi poprzez skrzynki retencyjno- rozsączające oraz do rowów przydrożnych uchodzących do rz. [...] w miejscowości [...] pochodzące ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia dla JCWP (jednolite części wód powierzchniowych) i JCWPd (jednolite części wód podziemnych) przedstawione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o warunkach zabudowy i decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Opisany w pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie może ponadto naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Organ odwoławczy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym przepis art. 414 ust. 3 u.p.w. umożliwia posługiwanie się operatem wodnoprawnym bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m. in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Należy mieć bowiem na uwadze, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego, stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym, na podstawie uprzedniej wersji dokumentu, operacie wodnoprawnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 u.p.w., znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji i przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - dołączony do wniosku operat wodnoprawny opracowany w 2010 r., nie zawiera m. in. ustaleń, o których mowa w art. 396 ust. 1 u.p.w., a zatem nie można na jego podstawie dokonać oceny, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać wytycznych zawartych w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 ustawy. Organ wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym okoliczność, gdy na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można dowieść, czy planowane korzystanie z wód naruszać będzie ustalenia dokumentów, o których mowa powyżej, stanowi kluczową kwestię i zarazem przesłankę do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto w przedłożonej dokumentacji nie przedstawiono danych na temat maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3/s oraz średniej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażonej w m3/rok. Ustalenie ilości wód opadowych odprowadzanych do odbiornika i przedstawienie tych danych w jednostkach wskazanych w przepisach u.p.w. jest istotne ze względu na obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne i konieczność prawidłowego wyliczenia tych opłat. Zasadnie więc uznał organ I instancji, że załączony do wniosku operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, pomimo dołączonego oświadczenia o aktualności zawartych w nim informacji, nie zachowuje aktualności niezbędnej do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia. Zdaniem organu odwoławczego przedłużenie czasu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy nie ma jakichkolwiek zmian warunków pozwolenia, co w rozpoznawanej sprawie nie zostało udokumentowane.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 8 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 414 ust. 4 u.p.w. polegające na ustaleniu, że złożony operat zawiera informacje nieaktualne lub niezgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami Prawa wodnego, pomimo że ustawodawca nie wymaga dokonania aktualizacji treści operatu lub dokonania uzupełnień,

b) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez:

- brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności przyjęcie za nieaktualne, niepełne informacje zawarte w operacie wodnoprawnym w zakresie danych na temat maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód, w sytuacji gdy przepis art. 414 u.p.w. nie nakłada takiego ograniczenia dla przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego,

- niewykazanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni, opisane w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentów z zakresu ochrony środowiska, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych,

- przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009 r. nie są aktualne, w sytuacji kiedy organ I instancji nie ustalił jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku ich aktualności lub nieprawidłowości w zakresie korzystania z urządzeń wodnych, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy już wadliwej decyzji organu I instancji i przyjęcie prawidłowości działania ww. organu,

c) art. 138 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji, w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego;

d) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytycznie przyjęcie ustaleń organu I instancji, bez zbadania prawidłowości merytorycznej oceny decyzji.

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 414 ust. 2-4 u.p.w. i uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego, operat wodnoprawny sporządzony pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego,

b) art. 414 ust. 3 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdzie przepis stanowi, że do wniosku dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność, bez obowiązku spełnienia przez ten operat wymagań z art. 409 u.p.w.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przepis art. 414 u.p.w. stanowi o przesłankach wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz warunkach, jakie musi spełnić wniosek o ustalenie obowiązywania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego. Pomimo znacznych zmian wprowadzonych ustawą Prawo wodne z 2017 r. w stosunku do poprzednio obowiązującej ustawy, ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzyskiwania nowych pozwoleń wodnoprawnych w miejsce pozwoleń wydanych na podstawie przepisów obowiązujących od 2001 r. Zgodnie bowiem z art. 545 ust. 7 u.p.w., pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 zachowują moc. Ponadto dodatkowym ułatwieniem w stosunku do przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. dla podmiotów zobowiązanych do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego są przepisy umożliwiające przedłużenie ważności pozwolenia wodnoprawnego. Do tej pory, po upływie określonego w decyzji czasu pozwolenie wygasało i konieczne było uzyskanie nowego pozwolenia. Nowe przepisy umożliwiają złożenie wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwoleń (art. 414 ust. 2 u.p.w.) Ponieważ odprowadzanie wód opadowych z przedmiotowego odcinka drogi nie zmieniło charakteru w stosunku do posiadanej przez skarżącego decyzji wodnoprawnej wydanej przez Marszałka Województwa Podkarpackiego, skarżący skorzystał z prawa przedłużenia ważności pozwolenia, przedkładając zgodnie z art. 414 ust. 2 i 3 u.p.w. wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wraz z operatem, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zachowane w nim informacje zachowały aktualność. Skarżący stwierdził, że ustawodawca w przepisie art. 414 ust. 3 u.p.w. w sposób jasny i jednoznaczny wskazał, jakie załączniki powinny zostać dołączone do wniosku, a więc ocena organu, że przedłożony operat jest nieaktualny nie znajduje podstawy prawnej. Na podstawie art. 414 ust. 4-5 u.p.w. ustawodawca przyznał organowi prawo do formalnej kontroli zupełności wniosku, w związku z czym uzasadnione jest tylko badanie przez organ czy wniosek jest zupełny i kompletny oraz ewentualnie wezwanie do jego uzupełnienia w ciągu 14 dni, a w przypadku braku uzupełnienia, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Natomiast niedopuszczalne jest na gruncie powołanego przepisu przeprowadzenie kontroli merytorycznej wniosku. Dalej skarżący wskazał, że organ odwoławczy w swojej decyzji powołał się również na treść art. 409, art. 396 ust. 1 pkt 1-7, art. 403 u.p.w. i zarzucił brak aktualności w zakresie informacji, treści operatu przedłożonego do wniosku. Zdaniem skarżącego, organ badając stan faktyczny sprawy na tle materialnoprawnym, ma obowiązek przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i na jego podstawie zbadania sprawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie organy kontrolujące nałożyły na skarżącego obowiązek przedłożenia dowodu - nowego operatu wodnoprawnego - celem jego zbadania i uzależnienia wydania decyzji od przeprowadzenia dowodu przez skarżącego. W ten sposób naruszono treść art. 414 u.p.w. poprzez zignorowanie ustawowego obowiązku zbadania zgodności lub nie operatu z aktualnymi danymi i przepisami obowiązującymi w momencie jego złożenia do organu (tj. 2010 r.) Dokonując oceny pozwolenia wodnoprawnego organ skoncentrował się na maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód wyrażonych w m3/s, czasu wyrażonego w dniach kiedy następuje odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód, średniej ilości odprowadzanych wód wyrażonej w m3/rok oraz powierzchni rzeczywistej i zredukowanej zlewni odwadnianej przez każdy wylot. Zdaniem skarżącego informacje te organ powinien pozyskać samodzielnie bo sprowadza się to do przeliczenia jednostek ilości odprowadzanych wód. Działanie takie jest wskazane w art. 551a u.p.w. Organy jednoznacznie uznały, że w przypadku korzystania z usług wodnych polegających na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych czas wyrażony w dniach oznacza 365 dni. Organy nie wskazały natomiast czego dotyczy w tym postępowaniu wskaźnik średniej ilości odprowadzanych wód opadowych wyrażonej w m3/rok, w związku z czym postępowanie zostało przeprowadzone w kompletnym oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy podtrzymując w całości argumentację organu I instancji, w ocenie skarżącego bezkrytycznie przyjął jego błędne ustalenia. W konsekwencji organ odwoławczy wydał decyzję, która nie odpowiada zasadzie określonej w art. 15 k.p.a., tj. zasadzie dwuinstancyjności postępowania, uniemożliwiając osiągnięcie celów dla których to postępowanie miało być przeprowadzone (brak merytorycznej oceny wniosku). Skarżący podkreślił, że ustawodawca wprowadzając instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego określił wymagania formalne dotyczące wniosku o jego udzielenie. Jednoznacznie określił bowiem w art. 414 ust. 3 u.p.w., że do wniosku dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że informacje w nim zawarte są aktualne. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie próbował nawet wskazać ewentualnych niezgodności powoływanych dokumentów z przedłożonym operatem lub wskazać regulacji, które uległy zmianie i dotyczą pozwolenia wodnoprawnego objętego niniejszym postępowaniem. Ustawodawca nie wymaga dostosowania operatu do aktualnie obowiązujących przepisów, wiec zastrzeżenia organu co do jego treści, są zdaniem skarżącego bezpodstawne. Skarżący stwierdził, że oświadczenie, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność, należy odnieść do stanu faktycznego inwestycji, tzn. zrealizowania jej zgodnie z pozwoleniem lub zmiany warunków gospodarowania wodami. Tymczasem organ nie ustalił i nie wykazał, aby jakiekolwiek okoliczności dotyczące urządzeń wodnych objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym, uległy zmianie lub były nieprawidłowe. Ponadto nie wykazał, aby operat naruszał ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 u.p.w. Skarżący podkreślił, że dla prawidłowego funkcjonowania drogi publicznej objętej poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym konieczne jest dalsze odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Jednocześnie brak jest w aktach administracyjnych jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zmianie uległy warunki odprowadzania tych wód (ich ilość bądź jakość, instalacje służące ich odprowadzaniu itp.). Skarżący zauważył, że działania organów w sprawach przedłużenia pozwoleń wodnoprawnych są prowadzone w sposób schematyczny, brak w nich odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, tzn. urządzeń wodnych objętych pozwoleniem. Treść korespondencji w niniejszej sprawie wskazuje na realizowanie przez organ, "z góry" założonej tezy o braku podstaw do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwoleń wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Wskazują na to identyczne uzasadnienia decyzji wydawanych w pozostałych postępowaniach wydawanych na podstawie art. 414 u.p.w. Skarżący zwrócił uwagę, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takiej jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Skarżący podkreślił, że nie uległy zmianie w stosunku do 2010 r. warunki techniczne odprowadzania wód opadowych i roztopowych z drogi, chodników i ciągów pieszo- jezdnych, dlatego operat wodnoprawny z 2010 r. zachował aktualność. Skarżący wskazał, że w art. 414 ust. 6 u.p.w. wyraźnie mowa jest o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie - niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Tymczasem organ I instancji nie stwierdził braku aktualności jakichkolwiek informacji, natomiast skarżący twierdzi, że okoliczności te nie uległy zmianie. Fakt, że określony dokument o zasięgu całego kraju lub zlewni był aktualizowany nie oznacza braku zgodności dokumentów dotyczących danej materii. Organ I instancji nie usiłował nawet wskazać elementów, które mogą być nieaktualne, lecz przyjął generalną zasadę nieadekwatności dokumentów. Skarżący podkreślił, że nie ma żadnych podstaw do uznania, że niezaliczenie w ustawie Prawo Wodne z 2001 r. odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód lub urządzeń wodnych do usługi wodnej, stanowi istotną przeszkodę w stosowaniu art. 414 ust. 2 u.p.w. i ustaleniu kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem skarżącego organ nie jest związany oświadczeniem wnioskodawcy, że dane zawarte w poprzednim operacie nie uległy zmianie. Jeżeli postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia konkretnych zmian w sposobie odprowadzania wód, to zachodziłyby podstawy do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie. Jednakże w ocenie skarżącego, przesłanka ta nie została wykazana przez organ I instancji. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1541/18 oraz z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 473/19, w których wskazano, że obecnie odprowadzanie wód opadowo- roztopowych jest klasyfikowanie jako usługa wodna, podczas gdy na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy stanowiło szczególne korzystanie z wód. Oznacza to, że na gruncie nowych przepisów odprowadzanie wód również wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy powołuje się na tę zmianę klasyfikacji stwierdzając, że wiąże się z tym odmienny sposób traktowania wód opadowych. W istocie jednak pomimo zmiany nazewnictwa w dalszym ciągu wymagane jest pozwolenie, a organ nie wskazał, jakie konkretne istotne zmiany wynikają z dokonanej przez ustawodawcę zmiany. Odnosząc się do twierdzeń organu I instancji o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2010 r. skarżący stwierdził, że wypełnił ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Odnośnie do planów zarządzania ryzykiem powodziowym czy planem przeciwdziałania skutkom suszy skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 125 ustawy Prawo wodne z 2001 r. pozwolenie wodnoprawne nie mogło naruszać ustaleń planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód w zlewni. Ponadto pozwolenie wodnoprawne nie mogło naruszać ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro nie uległy zmianie warunki korzystania z urządzeń wodnych służących do odprowadzania wód z drogi publicznej, to w ocenie skarżącego brak jest przesłanek, aby urządzenia te mogły naruszać ustalenia planu zarządzania ryzykiem powodziowym czy też planu przeciwdziałania skutkom suszy. Skarżący podkreślił, że udzielone pozwolenie wodnoprawne dotyczy odprowadzania wód do gruntu. W związku z tym brak jest funkcjonalnego związku z ewentualną powodzią lub suszą. Droga jest obiektem liniowym, w związku z czym ryzyko oddziaływania na gospodarkę wodami jest niewielkie. Skarżący podkreślił, że ustawodawca wprowadzając instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego określił wymagania formalne dotyczące wniosku o jego udzielenie. Jednoznacznie określono w art. 414 ust. 3 u.p.w., że do wniosku dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie oraz oświadczenie, że informacje w nim zawarte są aktualne. Organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego powinien mieć informacje pozwalające zweryfikować oświadczenie strony co do czynników zewnętrznych dotyczących istniejących urządzeń wodnych, bowiem jest organem właściwym w zakresie gospodarowania wodami. Jego rola w postępowaniu nie może ograniczać się do stwierdzenia, czy wnioskodawca określone zmiany umieścił w operacie. Na koniec skarżący wskazał, że naruszenie art. 8 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z 414 ust. 4 u.p.w., polegało na niewezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia, o którym mowa w art. 414 ust. 2 u.p.w., w sytuacji uznania przez organ, że operat jest niekompletny, w terminie 14 dni, co spowodowało brak czynnego udziału skarżącego w postępowaniu, uniemożliwiające uzupełnienie ewentualnych braków w zakresie chociażby obliczenia i wyrażenia w innych jednostkach niż obecnie obowiązujących ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych i innych ewentualnych wątpliwości organów co do braku aktualności informacji zawartych w operacie, i w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Dalej skarżący powtórzył treść zarzutów dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., wskazując również na brak wyjaśnienia przez organ sposobu zakwalifikowania korzystania z wód, jako szczególnego korzystania z wód, czy usług wodnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga została uwzględniona niezależnie od oceny zasadności zarzutów w niej podniesionych. Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), wziął bowiem pod rozwagę z urzędu naruszenia prawa, które są konieczną i wystarczającą podstawą do wzruszenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 414 ust. 3, 6 i 7 w zw. z art. 399 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (u.p.w.) oraz powiązane z nimi naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe naruszenia miały bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia.

Wybór podstawy materialnoprawnej orzekania organów (art. 414 ust. 6-7 w zw. z art. 414 ust. 2 i art. 414 ust. 1 pkt 1 u.p.w.) nie budzi wątpliwości. Objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne z dnia 11 czerwca 2010 r. zostało wydane na podstawie przepisów uchylonej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 127, art. 128 ust. 1 i 2, art. 140 ust. 2). W pkt. V powyższej decyzji określono termin obowiązywania pozwolenia (10 czerwca 2020 r.). Wnioskodawca pismem z dnia 6 marca 2020 r. wniósł o przedłużenie obowiązywania powyższego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowych z powierzchni mostu stałego (pkt I ppkt 2 decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r.: w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z powierzchni jezdni na moście do ziemi przez 32 skrzynki retencyjno-rozsączające oraz z powierzchni jezdni dróg dojazdowych do mostu, przez rowy przydrożne uchodzące do rzeki Wisłok istniejącymi wylotami), korzystając z możliwości zastosowania art. 414 ust. 2 w zw. z art. 414 ust. 1 pkt 1 u.p.w. Strona skarżąca (wnioskodawca) przedłożyła stosowany wniosek oraz dołączyła do niego operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne (operat wodnoprawny z 2010 r.), oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność (art. 414 ust. 3 u.p.w.). Powyższe załączniki stały się przedmiotem oceny merytorycznej kontrolowanych organów kontrolowanych, jednak ocena zakończyła się przedwcześnie wynikiem negatywnym.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 14 ust. 2 u.p.w. do postępowania przed organami, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3–6 tej ustawy (a więc przed: Prezesem Wód Polskich, dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, dyrektorem zarządu zlewni Wód Polskich i kierownikiem nadzoru wodnego Wód Polskich) stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Oznacza to, że kontrolowane organy, ustalając stan faktyczny sprawy, wyjaśniając jego elementy oraz zbierając i rozpatrując materiał dowodowy na tle przesłanek materialnoprawnych będących podstawą odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego albo ustalenia kolejnego okresu obowiązywania tego pozwolenia (art. 414 ust. 6 i 7 u.p.w.), mają bezwzględny obwiązek prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego (zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą oficjalności postępowania dowodowego) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego (możliwego do uzyskania) materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a każda okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy powinna była zostać oceniona w świetle całokształtu prawidłowo zebranego (zupełnego) zespołu dowodów (art. 80 k.p.a.). Dopiero tak zebrane, rozpatrzone i ocenione dowody mogły stać się podstawą prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a w dalszej kolejności – również podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego.

O ile organ pierwszej instancji w sensie formalnym prawidłowo skorzystał z przewidzianej w art. 50 § 1 k.p.a. kompetencji procesowej do wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień i odpowiednich informacji (wezwanie z dnia 31 marca 2020 r.), o tyle podjęta przez ten organ próba przerzucenia ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego i dowodzenia na stronę skarżącą, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przede wszystkim za pośrednictwem wezwania z dnia 31 marca 2020 r. organ pierwszej instancji – wbrew treści art. 414 ust. 6 u.p.w. – nie zmierzał do wyjaśnienia sprawy aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2010 r. lub do przedłożenia będących w dyspozycji wnioskodawcy informacji istotnych z punktu widzenia oceny realizacji przesłanek z art. 399 ust. 1 u.p.w., lecz do przedłożenia nowych informacji niezwiązanych z ww. operatem lub informacji na temat treści dokumentów wskazanych w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w.

W związku z powyższym skierowane do strony skarżącej w piśmie z dnia 31 marca 2020 r. wezwania o podanie "informacji dotyczących ustaleń wynikających z planu zarządzania ryzykiem powodziowym, planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz planu przeciwdziałania skutkom suszy" (pkt 3) nie może być ocenione jako zmierzające do zbadania aktualności operatu wodnoprawnego z 2010 r. lub nadające się do zbadania okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 u.p.w. (zob. art. 414 ust. 6 u.p.w.). Treść dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 414 ust. 6 u.p.w., powinna być znana organom administracji wodnej z urzędu, a żądanie dostarczenia przez wnioskodawcę określonych informacji lub dokumentów może dotyczyć określonych i ściśle wskazanych okoliczności związanych z funkcjonowaniem objętego wnioskiem urządzenia wodnego w świetle treści dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 u.p.w. Okoliczności te muszą jednak zostać skonkretyzowane przez organy, a wnioskodawca wezwany do przedłożenia informacji niedostępnych organowi powinien mieć możliwość ustalenia, jakiego rodzaju dokumenty będące w jego dyspozycji są oczekiwane przez organ w celu zbadania, czy zachodzą okoliczności wskazane w art. 399 ust. 1 (art. 414 ust. 6 u.p.w.).

Podobnie negatywnie należy ocenić zawarte w piśmie z dnia 31 marca 2020 r. wezwania o podanie określonych na podstawie nowych regulacji dotyczących operatu wodnoprawnego danych dotyczących ilościowego wymiaru odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód (pkt 4). Jak już wskazano, zgodnie z art. 414 ust. 6 u.p.w. organy wodnoprawne są uprawnione do weryfikacji aktualności danych wynikających z operatu wodnoprawnego będącego podstawą wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego dotyczy wniosek o przedłużenie obowiązywania. Organ może więc żądać przedłożenia dodatkowych danych wskazujących na aktualność informacji wynikających z tego rodzaju operatu, który został opracowany w świetle wymogów określonych w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W przedmiotowej sprawie mogą to być dane potwierdzające aktualność informacji wynikających z operatu wodnoprawnego z 2010 r., w tym dotyczące obliczeń hydrologicznych (np. obliczeń przepływów maksymalnych – zob. np. s. 20 i n. operatu z 2010 r.), ilości i sposobu odprowadzania wód opadowych (s. 22 i n. operatu z 2010 r.). Nie jest natomiast dopuszczalne żądanie dostosowania bazowych danych z operatu wodnoprawnego opracowanego na podstawie ustawy z 2001 r. do terminologii i metodyki obliczeniowej wynikającej z nowej ustawy z 2017 r. Takie działanie organu prowadziłoby do obejścia treści i celu przepisów art. 414 ust. 6 w zw. z art. 414 ust. 2-3 u.p.w.

Należy ponadto przypomnieć (zob. prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2020 r., II SA/Rz 189/20, oraz z dnia 23 czerwca 2020 r., II SA/Rz 187/20), że przepis art. 414 ust. 3 u.p.w. stanowi, iż do wniosku z art. 414 ust. 2 u.p.w. dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne. Przepis ten – być może wbrew zamierzeniom ustawodawcy – nie czyni rozróżnienia między operatami wodnoprawnymi sporządzonymi na podstawie przepisów ustaw wodnoprawnych z dnia 18 lipca 2001 r. oraz z dnia 20 lipca 2017 r. Brak jest zatem podstaw, aby w drodze wykładni modyfikować jednoznaczną treść normatywną, wprowadzając w sposób niedopuszczalny tego rodzaju rozróżnienie. Jeżeli ustawodawca zmierzał do wyłączenia lub ograniczania zakresu stosowania art. 414 ust. 2 -7 u.p.w. względem podmiotów, które uzyskały pozwolenia wodnoprawne na podstawie przepisów ustawy z 2001 r., powinien był wprowadzić stosowną regulację intertemporalną w tym zakresie. Na etapie stosowania prawa nie można natomiast korygować zaniechań ustawodawczych w tym zakresie. Innym rozwiązaniem mogłoby być wprowadzenie odpowiedniego odesłania do przepisów art. 407-409 u.p.w. w postępowaniu w sprawie przedłużenia okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych. Przykładowo tego rodzaju odesłanie wynika z przepisu art. 412 ust. 3 u.p.w. Postępowanie to dotyczy jednak innego rodzaju sprawy (sprawy o udzielenie przyrzeczenia wydania pozwolenia wodnoprawnego).

Wobec powyższego weryfikacja istnienia przesłanki negatywnej albo pozytywnej przedłużenia obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w postaci nieistnienia albo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 396 ust. 1 w zw. z art. 399 ust. 1 u.p.w. (art. 414 ust. 6 i ust. 7 u.p.w.) wymaga dokonania przez kontrolowane organy z urzędu własnych ustaleń faktycznych w zakresie naruszania albo nienaruszania ustaleń, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w., lub wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 399 ust. 1 pkt 1 u.p.w., z uwzględnieniem powinności współdziałania wnioskodawcy (strony skarżącej) w zakresie czynności wyjaśniających (art. 7 i art. 79a k.p.a.).

Sąd powtarza również pogląd, że z przepisu 414 ust. 6 u.p.w. jednoznacznie wynika, że podstawą odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego jest nieaktualność określonych danych (informacji) zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne. Przedmiotem oceny organów powinny być zatem informacje zawarte w dotychczasowym operacie i to w takim zakresie, w jakim operat ten został sporządzony w zgodzie z przepisami obowiązującymi w momencie jego złożenia do organu. Jeżeli więc strona skarżąca przedłożyła w 2010 r. jako załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego operat wodnoprawny, to w aktualnym postępowaniu dotyczącym przedłużenia obowiązywania powyższego pozwolenia właściwe organy mają obowiązek jedynie zbadania, czy dane (według układu i szczegółowości odpowiadającym przepisom obowiązującym w momencie sporządzenia i złożenia operatu) zachowały do chwili obecnej aktualność.

Nie wyklucza to, co oczywiste, weryfikacji z urzędu wiarygodności złożonego na podstawie art. 414 ust. 3 u.p.w. oświadczenia wnioskodawcy, że dane w operacie są aktualne. Organy nie są jednak upoważnione w świetle art. 414 ust. 6 i 7 w zw. z art. 414 ust. 3 u.p.w. do oceny aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, w świetle obowiązujących aktualnie (w momencie orzekania w sprawie z art. 414 ust. 2-10 u.p.w.) wymogów prawnych co do formy i treści operatu wodnoprawnego (art. 408-409 u.p.w.). Przesłanka "aktualności informacji" odnosi się bowiem do danych dotyczących stanu faktycznego, w świetle którego opracowano dotychczasowy operat wodnoprawny (np. zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt. 3-5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne: charakterystyki wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym; ustaleń wynikających z warunków korzystania z wód regionu wodnego; określenia wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne) i wydano pozwolenie wodnoprawne. Zmiana informacji zwartych w dotychczasowym operacie wodnoprawnym nie ma natomiast związku ze zmianą stanu prawnego w zakresie wymogów formalnych lub treściowych sporządzania operatów wodnoprawnych albo przesłanek udzielania lub odmowy udzielania pozwoleń wodnoprawnych.

W konsekwencji Sąd jako przedwczesne i wadliwe ocenia zakończenie postępowania wyjaśniającego (zob. zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2020 r.) po złożeniu przez stronę skarżącą pisma z dnia 17 kwietnia 2020 r. Negatywna ocena legalnościowa w tym zakresie jest nie tylko konsekwencją wadliwości pkt. 3 i 4 wezwania z dnia 31 marca 2020 r., lecz przede wszystkim uchylenia się przez organy orzekające w sprawie od dalszego prowadzenia z urzędu dalszego postępowania wyjaśniającego w zakresie wynikającym z art. 414 ust. 6-7 u.p.w., a więc w zakresie ostatecznej oceny, czy informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w art. 414 ust. 3, są aktualne lub czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 u.p.w. (realizowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 u.p.w.).

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wszystkie przytoczone argumenty, Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim wyroku, zasądzając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.