Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 15/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Ciołek, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi "D" Sp. z o.o. we W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lipca 2020 r. nr 190000/71/99399/2020/RDZ/1 w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z (...) maja 2020 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 31 zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa COVID-19")Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (dalej też: "Zakład", "organ", "ZUS") odmówił D. we Wrocławiu ( dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych za okres od marca do maja 2020 r.

W dniu 7 lipca 2020 r. do Zakładu wpłynął wniosek strony z 6 lipca 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją (...) lipca 2020 r. nr (...) organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do treści art. 31 zq ust. 8 ustawy Covid-19 do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Określony w art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak dalej wskazał organ, decyzja o odmowie przyznania zwolnienia została doręczona stronie prawidłowo na podstawie przepisów art. 42-44 k.p.a. w dniu 19 czerwca 2020 r. Zatem termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w niniejszej sprawie upłynął z dniem 3 lipca 2020 r, a tym samym brak było podstaw do jego pozytywnego rozpatrzenia.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając organowi naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienie doręczenia decyzji z 30 maja 2020 r., którego dokonano na adres siedziby skarżącej, podczas gdy strona 12 września 2019 r. złożyła operatorowi pocztowemu Poczta Polska S.A. żądanie dosyłania korespondencji na adres: T.(...), (...) G.;

2) Art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności w zakresie doręczenia ww. decyzji.

Powołując powyższe zarzuty skarżąca podniosła, że nie doszło do skutecznego doręczenia jej decyzji pierwszoinstancyjnej, a zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jeszcze nie upłynął. Na poparcie swojego stanowiska powołała się na wyrok NSA OZ z Poznaniu z 20 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Po 464/99, dotyczący doręczenia decyzji stronie i pełnomocnikowi. Do skargi skarżąca dołączyła m.in. kopię złożonego w dniu 12 września 2019 r. żądania dosyłania korespondencji przez Pocztę Polska S.A.

Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że decyzja została doręczona zgodnie z art. 45 k.p.a. na adres spółki wynikający z KRS, natomiast przepisy k.p.a. nie przewidują doręczania pism na adres wskazany jako adres do korespondencji. Natomiast powołany przez skarżącą wyrok dotyczy sytuacji, gdy spółka cywilna udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, jakkolwiek z przyczyn innych, niż w niej podniesione.

W myśl z kolei art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. O uchybieniu terminu do wniesienia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2009 r., II OSK 1297/08, CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a jeśli decyzja została ogłoszona ustanie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

Z cytowanych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że złożenie odwołania po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji skutkuje bezskutecznością odwołania. Decyzja organu I instancji staje się wówczas decyzją ostateczną, tzn. niepodlegającą kontroli instancyjnej. Powołany art. 134 k.p.a. nakłada zarazem na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania oraz – w razie stwierdzenia, że wniesione zostało ono po terminie, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. – obowiązek wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W rozpoznawanej sprawie dla określenia daty, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kluczowe znaczenie ma zatem ustalenie daty doręczenia decyzji stronie. Aby natomiast uznać, że doręczenie zostało dokonane prawidłowo, muszą zostać spełnione przesłanki określone w przepisach normujących określoną formę doręczeń. W przeciwnym razie brak jest podstaw do łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia pisma stronie (zob. wyrok NSA z 17 marca 2009 r., II OSK 1297/08, CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie podstawowy zarzut podniesiony przez stronę skarżącą dotyczył właśnie nieprawidłowości doręczenia jej wymienionej na wstępie decyzji z (...) lipca 2020 r., co strona opierała na stwierdzeniu, że decyzję tę błędnie doręczono na adres siedziby spółki, nie zaś adres wskazany operatorowi pocztowemu w żądaniu dosyłania korespondencji.

Powyższy zarzut należy ocenić jako bezpodstawny.

Tryb i zasady doręczania pism w postepowaniu administracyjnym zostały uregulowane w przepisach k.p.a., znajdują zastosowanie także w postepowaniu o zwolnienie z opłacania składek , prowadzone przez ZUS na podstawie regulacji ustawy COVID-19. I tak, zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z jego treścią, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (pkt 1); pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (pkt 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a). Miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym jest lokal ich siedziby. Siedzibą osób prawnych jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, jeśli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej (art. 41 k.c.).

Wymóg z art. 45 k.p.a. ma istotne znaczenie materialne, stanowiąc gwarancję dokonania doręczenia organowi osoby prawnej w taki sposób, by umożliwić organowi powołanemu do reprezentowania osoby prawnej i kierowania jej działalnością, należyte zapoznanie się z treścią kierowanych do organu pism i podjęcie działań niezbędnych do dochodzenia praw i obrony swych interesów. Należy zwrócić uwagę, że z powyższą regulacją skorelowane są przepisy ustawy z 23 listopada 2012 r, Prawo pocztowe ( Dz.U. z 202 r., poz. 1529 ze zm.)

Zgodnie z art. 3 pkt. 23 ustawy z dnia 22 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012.1529 ) - przesyłka rejestrowana - oznacza przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Według art. 37 ust. 1 przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Jeżeli przesyłka pocztowa nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia adresatowi w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym (ust. 2). Na pisemny wniosek adresata, złożony w odpowiedniej placówce pocztowej, przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną, z wyłączeniem przesyłek kurierskich, może być doręczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt. 1 lit. a. Wniosek może być złożony w postaci elektronicznej, jeżeli taką postać dopuszcza regulamin świadczenia usług pocztowych lub regulamin świadczenia usług powszechnych (ust. 4 cytowanego przepisu). Stosownie natomiast do art. 49.1. operator wyznaczony określa w regulaminie świadczenia usług powszechnych warunki ich świadczenia oraz ogólne warunki dostępu do tych usług.

Na podstawie delegacji art. 49 Prawa pocztowego Poczta Polska wydała we właściwej formie Regulamin świadczenia usług powszechnych stanowiący Załącznik nr 1 do Uchwały nr 143/2013 r. Zarządu Poczty Polskiej S.A. z dnia 28/06/2013. Stosownie do § 29 ust. 1 cytowanego regulaminu adresat może żądać dosyłania przesyłek pod adres wskazany w żądaniu, na podstawie zgłoszenia złożonego na piśmie w placówce pocztowej, uiszczając odpowiednia opłatę określoną w cenniku. Co istotne, jak postanowiono w ust. 8 § 29, dosyłaniu nie podlegają przesyłki, o których mowa w § 12 ust 1 oraz doręczane na podstawie przepisów innych ustaw niż Prawo pocztowe, dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. To samo wyłączenie możliwości dosyłania przesyłek obowiązywało w wersji Regulaminu po zmianach na z dnia 27 maja 2020 r, , obowiązującej w dacie doręczenia decyzji z 31 maja 2020 r.

Jak trafnie zwrócił uwagę WSA z Łodzi w wyroku z 9 października 2014 r., sygn. akt I( SA/Łd 722/14, obydwa powoływane powyżej akty prawne regulują kwestię doręczania przesyłek nadawanych przez organy podatkowe. Należy jednak zwrócić uwagę, iż stosowanie ustawy Prawo pocztowe nie może być ograniczane tylko do jej tekstu lecz także do aktów wewnętrznych podejmowanych przez operatorów z upoważnienia tej ustawy, regulacji uszczegółowiających jego postanowienia ( art. 49 Prawa pocztowego). Sąd w orzekającym składzie podziela to stanowisko. Postanowienia przepisów o doręczeniach na podstawie ustawy Prawo pocztowe nie derogują regulacji innych ustaw, takich jak Kodeks postepowania administracyjnego czy Ordynacja podatkowa. Zasady wyrażone w ustawie Prawo pocztowe nie mogą bowiem być pozostawione swobodnemu kształtowaniu pomiędzy operatorem a adresatem przesyłki bez wiedzy nadawcy, w zakresie zmiany adresu, pod który ma być przesyłka doręczona dla wywarcia skutku związanego z doręczeniem. Potwierdza to właśnie treść Regulaminu wydanego przez Pocztę Polską na podstawie ustawy Prawo pocztowe, z którego jednoznacznie wynika, że nie może on ingerować w obszar regulacji innych aktów prawnych, które w sposób odrębny przewidują własne rozwiązania w odniesieniu do danej instytucji. Wyrazem tego jest postanowienie § 29 ust 8 Regulaminu. W rozpoznawanej sprawie znalazło to potwierdzenie wprost w treści dołączonego przez stronę skarżącą do skargi dokumentu "Żądanie odsyłania" z 19 września 2019 r., w którym strona wskazała operatorowi pocztowemu adres, na który należy dosyłać kierowaną do niej korespondencję (T. (...),(...) G.). W dokumencie tym w części zatytułowanej "UWAGA!" wskazano, że dosyłanie nie obejmuje m.in. pism w postepowaniu karnym, cywilnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Powyższe nie wyklucza możliwości doręczenia stronie decyzji na inny niż siedziba spółki, wskazany przez nią adres, co dostrzega się w orzecznictwie ( por. wyroki: NSA z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 1387/18, z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 972/19, WSA w Lublinie z 26 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 922/18, dostępne: CBONSA). Zainteresowana jednostka organizacyjna może wskazać miejsce do doręczeń inne, niż lokal jej siedziby (pełnomocnik do doręczeń), w związku z czym doręczenie dokonane we wskazanym miejscu będzie zgodne z prawem (por. wyrok NSA z 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1650/09, LEX nr 746709). Wynika to z postulatu budowania zaufania jednostki do państwa , jednak opiera się na warunku dochowania przez stronę należytej staranności o zabezpieczenie swoich interesów w postępowaniu administracyjnym i powinno się wyrażać w jednoznacznym wskazaniu takiego innego adresu do doręczeń organowi prowadzącemu postepowanie, nie zaś jedynie operatorowi pocztowemu. Jak zwracał uwagę Trybunał konstytucyjny w wyroku z 28 lutego 2006 r., sygn. Akt. P 13/05, zasada zaufania jednostki do państwa wymaga takiego uregulowania doręczeń w postępowaniach prowadzonych przez organy publiczne, aby jednostka , która działa w dobrej wierze i dokłada należytej staranności, nie była zaskakiwana negatywnymi konsekwencjami doręczenia pisma w sytuacji, w której bez własnej winy nie była w stanie zaznajomić się z jego treścią. Jeżeli zatem przepisy prawa określają procedurę doręczania pism w danym postępowaniu, jednostka ma prawo spodziewać się, że doręczenie jej pism przez organ nastąpi zgodnie z tymi regułami. Tym samym należy uznać, że rezygnacja z doręczenia do miejsca określonego we właściwej procedurze ( tu: k.p.a.) musi mieć charakter wyraźny i zostać wyrażona w konkretnym postpowaniu prowadzonym przez organ wedle tych procedur.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka składając wniosek o zwolnienia, jak również na dalszym etapie postepowania, nie informowała organu o konieczności doręczania pism procesowych na adres inny, niż adres jej siedziby. Jak natomiast wykazano powyżej, żądanie dosyłania korespondencji , złożone operatorowi pocztowemu, nie mogło być skuteczne w odniesieniu do pism w postepowaniu administracyjnym. Wobec powyższego, operator w niniejszej sprawie, zobowiązany był stosować się do przepisów k.p.a. i prawidłowo doręczył pismo ( decyzję) na adres siedziby spółki tj. ul. P. (...), (...) W.

Mając na uwadze powyższe brak jest podstaw do uznania, że decyzja Zakładu z (...) maja 2020 r. nie została doręczona stronie prawidłowo. W konsekwencji od dnia wskazanego na potwierdzeniu odbioru tj. od 19 czerwca 2020 r. zaczął biec 14-dniowy termin do wniesienia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który upłynął 3 lipca 2020 r. Wniosek taki strona złożyła 7 lipca 2020 r., a więc zasadnie organ ocenił, że miało to miejsce już po upływie tego terminu.

Wydanie w niniejszej sprawie (...) lipca 2020 r. decyzji stwierdzającej uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało tym niemniej ocenić jako przedwczesne, bowiem miało miejsce z naruszeniem istotnych obowiązków informacyjnych, ciążących na organie prowadzącym postepowanie.

Przypomnieć trzeba, że wprowadzenie w ustawie COVID-19 szczególnych rozwiązań, w tym ulg i zwolnień związanych z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali.

W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera realizacja zasady praworządności, wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasady informowania stron ( art. 9 k.p.a.). Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Konkretyzację zasady informowania stanowi treść art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. Kierując się wyrażoną w tym przepisie zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był – przed wydaniem decyzji o stwierdzeniu uchybienia terminu - udzielić stronie należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m. in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków,

a więc konkretnie wskazać jakich czynności powinna dopełnić strona, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mógł być merytorycznie procedowany (por. wyrok WSA w Olsztynie z 24 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 805/20, wyrok WSA w Opolu z 8 grudnia 2021 r., sygn..a kt I SA/Op 463/21). W rozpoznawanej sprawie organ nie udzielił stronie wyjaśnień, iż uchybiła ona terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz, że warunkiem skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Taka informacja powinna być skierowana do strony niezwłocznie po wpłynięciu do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero w przypadku braku takiego wniosku o przywrócenie terminu, organ był uprawniony i obowiązany do wydania decyzji stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Norma postępowania zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, wszystko to w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Tym samym doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. Wbrew bowiem nakazowi wynikającemu z przywołanego przepisu art. 9 k.p.a., organ w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie poinformował jej, że dla skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy niezbędne jest uprzednie przywrócenie terminu do jego wniesienia, o ile strona złoży wniosek o jego przywrócenie. Przepisy art. 9 k.p.a. nakazują udzielać informacji o jej prawach i obowiązkach oraz czuwania tym samym, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej, co do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania by w porę f on przywrócony przez organ z urzędu. Zwłaszcza, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 12 § 1 k.p.a., organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Zdaniem Sądu nie można przy tym tracić z pola widzenia także i tego, że stanowisko prezentowane przez organ pomija szczególne rozwiązanie przewidziane na gruncie przepisów ustawy o COVID-19. W rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić fakt, że ogólna reguła wynikająca z art. 134 i art. 129 § 2 k.p.a. doznaje istotnych modyfikacji, których pominięcie rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Jak już Sąd wskazywał, stan epidemii i uchwalane w tym czasie przepisy wdrażające programy pomocowe, ulegają częstym zmianom, stąd też ustawodawca mając również na uwadze stopień ich skomplikowania, wprowadza również przepisy, które mają ułatwić/zapewnić stronom możliwość realnego skorzystania z pomocy. Do takich przepisów należy zaliczyć obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodany ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił

stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Powołane wyżej regulacje wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z 8 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 160/21 i sygn. akt . III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21). Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinno zmierzać stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej. Zmiana powyższa uwzględnia też istotny postulat, by płatnicy składek nie byli traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych.

Podkreślić też należy, że płatnicy składek nie powinni być różnie traktowani w zależności od tego, kiedy zostanie rozpatrzony ich wniosek, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy po tej dacie, co ma znaczenie przy obowiązkach organu o pouczaniu w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21).

Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mając na uwadze, że skarżąca spółka nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii, organ rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od dnia 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodanych ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.).

W związku z powyższym organ zobowiązany będzie wyznaczyć skarżącej 30-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższy przepis, choć wszedł w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji, obejmuje zdarzenia mające miejsce podczas obowiązywania stanu epidemii tj. od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania. Organ zobowiązany też będzie poinformować stronę, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym uprawdopodobniłaby, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Po złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, organ go rozpozna. W zależności od wyniku tego rozpoznania, załatwi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia z opłacania składek. Jeżeli natomiast skarżąca nie uczyni zadość obowiązkowi i nie złoży w wyznaczonym 30-dniowym terminie wniosku o przywrócenie terminu, dopiero wówczas organ stwierdzi uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.