Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 849/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 139 § 1 i § 3 oraz art. 140
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, , po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I SAB/Wr 10/19 w sprawie ze skargi D.B. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie prowadzenia postępowania odwoławczego w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń, sierpień, listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń, maj, czerwiec i lipiec 2014 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 16 stycznia 2020 r. w sprawie I SAB/Wr 10/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozstrzygając o skardze D.B. (dalej: Skarżąca) na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Organ) w zakresie prowadzenia postępowania odwoławczego w przedmiocie podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2013 i 2014 roku stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji i rozstrzygnął o kosztach.

2. W skardze kasacyjnej Organ wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcie o kosztach. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie:

1) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, dalej: P.u.s.a.) oraz art 3 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. przez wadliwą kontrolę i błędne stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu odwoławczym w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń, sierpień, listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń, maj, czerwiec i lipiec 2014 r. i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy należało skargę oddalić w całości ze względu na brak bezczynności Organu;

2) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art 151 w zw. z art 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 139 § 3 i art. 140 § l w zw. z art 122, art. 127, art 121 i art 125 O.p. przez błędne stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, co miało miejsce z rażącym naruszeniem przepisów, uznając, że Organ przez rok świadomie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie prowadząc przy tym w istocie żadnego postępowania, dopuszczając się przy tym rażącego naruszenia zasady szybkości postępowania, a także zasady zaufania do organów państwa, jednocześnie nie wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z czego wywodzi powyższe twierdzenia, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Organ prowadząc postępowanie odwoławcze nie dopuścił się bezczynności, albowiem pomimo niedotrzymania terminu z art. 139 § 3 O.p. powiadamiał Skarżącą o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, wyznaczając nowe terminy załatwienia sprawy, a wskazane przyczyny miały uzasadnienie w sprawie, co w konsekwencji powinno doprowadzić do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji;

3) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 w z art. 141 § 4 P.p.s.a. w z art. 140 § 1 w zw. z art. 122 i art. 127, art. 121 oraz art. 125 O.p. przez błędne uznanie, że Organ nie podejmował żadnych czynności procesowych z wyjątkiem ustaleń w kwestii przerwania biegu przedawnienia, tym samym błędne stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w ww. postępowaniu i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem z akt sprawy wynika, że Organ podejmował czynności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dopuszczając się przy tym bezczynności;

4) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 139 § 3 i art. 140 § 1 w zw. z art. 122 i art. 127 oraz art. 200 O.p. przez błędne uznanie, że Organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem powody przedłużania terminów załatwienia sprawy wskazywane przez Organ nie mogą stanowić o zasadności niezałatwienia sprawy w terminie, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem Organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż zawiadamiał stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie każdorazowo podając przyczyny zmiany terminu załatwienia sprawy i przyczyny te znalazły uzasadnienie w okolicznościach sprawy, ponieważ były konsekwencją realizacji zasad wyrażonych w art. 122 i art. 127 O.p. oraz umożliwienia realizacji stronie prawa wynikającego z art. 200 O.p., tym samym nie można było przyjąć, że Organ pozostawał bezczynny;

5) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 w z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 oraz art. 122 i art. 127 O.p. przez błędne przyjęcie, że przyczyny przedłużenia postępowania odwoławczego wskazywane przez Organ nie mogą stanowić o zasadności niezałatwienia sprawy w terminie, ponieważ zostały wskazane w ogólnie przyjętej formule, a tym samym błędne stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem powody wskazywane przez Organ były zasadne, gdyż wynikały z charakteru sprawy i z obowiązku Organu ponownego przeanalizowania sprawy, a nadto przepis art. 140 § 1 O.p. nie wymaga szczegółowego uzasadniania powodów wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, niemniej lakoniczne uzasadnienie postanowienia art. 140 O.p. nie ma wpływu na wynik sprawy, tym samym nie można było przyjąć, że Organ był bezczynny;

6) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 w zw. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 oraz art. 122 i art. 127 O.p, przez błędne przyjęcie, że Organ wydając kolejne postanowienia w trybie art. 140 O.p. powołując się wielokrotnie na tą samą przyczynę, prowadził postępowanie odwoławcze opieszale, a tym samym błędne przyjęcie, że Organ nie radził sobie z prowadzonym postępowaniem, co doprowadziło do błędnego uznania, że dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem z analizy akt sprawy wynika, że wskazywane w postanowieniach wydawanych w trybie art. 140 O.p. wielokrotnie te same przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie miały swoje uzasadnienie, tym samym nie można było przyjąć, że Organ pozostawał bezczynny;

7) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 140 § 1 w zw. z art. 122 i art. 127 O.p. przez przyjęcie, że Organ nie wykazał, na czym polegała "obszerność" materiału dowodowego i nie uprawdopodobnił żadnych przyczyn, dla których jego analiza miałaby trwać rok, a tym samym błędne stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem z akt sprawy wynika, że w sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy, a obowiązkiem Organu było zbadanie sprawy na nowo, wobec czego konieczne było dogłębne i wnikliwe przeanalizowanie tych obszernych akt, w szczególności biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, tym samym nie można było przyjąć, że organ pozostawał w stanie bezczynności;

8) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 125 i art. 127 O.p. przez błędne przyjęcie, że Organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w sprawie prymat należało przyznać zasadzie szybkości postępowania wyrażonej w art. 125 O.p., co doprowadziło do uwzględnienia skargi, podczas gdy Sąd pierwszej instancji winien oddalić skargę, albowiem Organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż zasada szybkości postępowania nie mogła zostać zrealizowana kosztem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy;

9) art. 141 § 4 P.p.s.a. w z art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 140 § 1 w zw. z art. 122 i art. 127 O.p. przez błędne przyjęcie, że rzeczywistą przyczyną przedłużania postępowania było oczekiwanie na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej poprzedniego roku podatkowego, a co za tym idzie Organ obowiązany był zawiesić postępowanie odwoławcze, podczas gdy, jak wynika z akt sprawy, wyznaczanie kolejnych terminów do załatwienia sprawy uzasadnione było koniecznością realizacji zasad wyrażonych w art. 122 i art. 127 O.p., a nadto w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do zawieszenia postępowania z uwagi na brak "zagadnienia prawnego";

10) art. 149 § 1a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, w czym przejawiało się rażące naruszenie prawa, a jedynie zacytowanie tez licznych wyroków;

11) art. 149 § 1a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 121 i art. 125 oraz art. 122 i art. 127 i art. 140 § 1 O.p. przez błędne uznanie, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, albowiem organ odwoławczy - wbrew wynikającym z przepisów prawa obowiązkom - przez rok świadomie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie prowadząc przy tym żadnego postępowania, podczas gdy z akt sprawy wynika, że do rażącego naruszenia prawa nie doszło, albowiem Organ prowadził postępowanie, podejmując niezbędne czynności mające na celu rozstrzygnięcie sprawy, a przyczyny wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy znalazły swoje odzwierciedlenie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy;

12) art, 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sprawie.

3. W sprawie nie złożono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, czemu nie sprzeciwiła się Skarżąca

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Sprawa, zgodnie z wnioskiem Organu, rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Przypomnieć należy, że na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

5. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). Ponadto, w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

6. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Tak więc dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: istnienie ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami prawa.

7. W głównym nurcie zarzutów procesowych sformułowanych w skardze kasacyjnej Organ zwalczał stanowisko Sądu pierwszej instancji, że postępowanie odwoławcze prowadzone było w warunkach bezczynności w sytuacji, gdy Organ terminowo wydawał postanowienia będące formą zawiadamiania Skarżącej o przyczynach niezachowania terminu załatwienia sprawy, które to przyczyny każdorazowo miały odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Organ nie akceptował oceny zawartej w zaskarżonym wyroku, że podejmowane czynności były wyrazem braku radzenia sobie z postępowaniem w sprawie, a rzeczywistą przyczyną przedłużania terminu załatwienia sprawy było oczekiwanie na sądowe rozstrzygnięcie o decyzji w przedmiocie wymiaru podatkowego za poszczególne miesiące 2012 roku. Zakwestionował też brak podstawy prawnej dla wskazania przez Sąd pierwszej instancji, że w zaistniałych okolicznościach Organ mógł wykorzystać instytucję zawieszenia postępowania. Nade wszystko Organ nie akceptował oceny, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

8. Odnosząc się do powyższych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieuzasadnione. Niekwestionowaną okolicznością faktyczną w sprawie było ustalenie, że Organ prowadził postępowanie odwoławcze od 15 października 2018 r. do 30 października 2019 r. W tym okresie, jak wynika z akt administracyjnych, Organ ustalił zdarzenia, które wpływały na bieg terminu przedawnienia - wymiana pism w tym przedmiocie zakończyła się 28 listopada 2018 r. Organ wydawał również postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (łącznie wydano cztery postanowienia w tym przedmiocie: 14 grudnia 2018 r., 26 marca 2019 r., 23 maja 2019 r. oraz 26 lipca 2019 r.). Rozstrzygnięcie o zarzutach skargi kasacyjnej sprowadza się do oceny, czy wymienione wyżej działania były wystarczające do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, że postępowanie Organu realizowało warunki bezczynności.

9. Zgodnie z art. 139 § 1 i § 3 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba, że przepis niniejszej ustawy stanowi inaczej (§ 1); załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, z wyjątkami które nie miały w sprawie zastosowania. Organ załatwiał sprawę przez okres 12 miesięcy (§ 3) tym samym znacząco przekraczając termin ustawowy. Terminy ustanowione w przytoczonych przepisach Ordynacji podatkowej służą przeprowadzeniu przez organ czynności postępowania i wydania w sprawie decyzji. Omówiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art. 140 O.p. określa obowiązki organu podatkowego po upływie terminu załatwienia sprawy.

10. Niewątpliwie Organ w sprawie formalnie realizował obowiązek terminowego wydawania postanowień informujących o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując w nich nowy termin załatwienia sprawy, zgodnie z art. 140 O.p. Jednak za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że było to działanie pozbawione uzasadnienia merytorycznego. W pierwszych trzech postanowieniach, praktycznie o tożsamej treści, jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie Organ wskazywał ogólnie konieczność analizy "obszernego materiału dowodowego". W ostatnim natomiast postanowieniu – z 26 lipca 2019 r. – jako powód przedłużenia terminu załatwienia sprawy do dnia 27 września 2019 r. wskazano "konieczność zapewnienia Stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej oraz umożliwienia wniesienia ewentualnych wyjaśnień lub zastrzeżeń". Korespondowało to z wydanym dwa dni wcześniej (24 lipca 2019 r.) postanowieniem w trybie art. 200 O.p. Trafnie Sąd meriti wskazał, że Organ nie przedstawił żadnego przekonywującego uzasadnienia, z którego wynikałaby potrzeba tak długiego zapoznawania się z aktami sprawy z uwagi na ich obszerność. Brak dodatkowych działań sugerował, że Organ potrzebował jedynie czasu na ich czytanie.

11. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że samo spełnienie formalnych warunków przedłużenia terminu załatwienia sprawy, sprowadzające się jedynie do wydawania kolejnych postanowień powtarzających tę samą, ogólną przyczynę braku wydawania decyzji, nie oznacza, że postawa Organu nie charakteryzowała się bezczynnością w załatwieniu sprawy. Zasadnie w zaskarżonym wyroku oceniono, że Organ przedłużał w istocie postępowanie "bez uzasadnionych powodów". W tym kontekście nie jest pozbawiony logiki wniosek, że Organ zwlekał z wydaniem decyzji do momentu rozstrzygnięcia skargi na decyzję dotyczącą poprzedniego roku podatkowego, na nastąpiło 9 lipca 2019 r.

12. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał zarzuty sformułowane w pkt I ppkt 1 - 6 petitum skargi kasacyjnej. Organ nie wykazał, by tak długie prowadzenie postępowania odwoławczego miało rzeczywiste uzasadnienie w okolicznościach sprawy, jakkolwiek na taką, ogólną przesłankę się powoływał. Tym samym wydawane postanowienia w trybie art.140 O.p. nie miały uzasadnienia skutkując oceną, że Organ pozostawał bezczynny.

13. W ppkt 7 petitum skargi kasacyjnej Organ zarzucił, że nie było podstaw dla oceny przez Sąd pierwszej instancji, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut taki nie ma uzasadnienia. Dla stwierdzenia, że miało miejsce rażące naruszenie prawa musi wystąpić niewątpliwie i oczywiste naruszenie przepisów. Bez wątpienia samo przekroczenie przez organ obowiązków nie wystarcza do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Z rażącą bezczynnością przy działaniu organu można mówić, gdy przekroczenie terminu ustawowego na załatwienie sprawy jest znaczne a okoliczności sprawy wskazują na brak racjonalnego uzasadnienia w niezałatwieniu sprawy. Sprawa Skarżącej była załatwiana rok zamiast dwóch miesięcy. Przez cały ten czas nie pojawiła się żadna racjonalna i przekonywująca przyczyna takiego postępowania Organu. Jak zostało to już podkreślone wyżej, twierdzenie Organu o konieczności analizy "obszernych akt, w szczególności biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy" nie zostało w żaden sposób skonkretyzowane, na żadnym etapie postępowania. Takie usprawiedliwienie nie poddaje się kontroli pozostając w efekcie gołosłownym. W efekcie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że bezczynność Organu w sprawie kwalifikuje się do oceny jako mająca miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

14. Za gołosłowne Naczelny Sąd Administracyjny uznał twierdzenie Organu uzasadniające powyższe zarzuty (jak również kilka innych), że Organ "prowadził postępowanie, podejmując niezbędne czynności mające na celu rozstrzygnięcie sprawy, a przyczyny wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy znalazły swoje odzwierciedlenie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy". W skardze kasacyjnej nie znalazło rozwinięcia twierdzenie, że działania/postępowanie Organu w sprawie znajdowały odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy. Bez wątpienia analiza akt postępowania takiego stanowiska nie uzasadnia a Organ w skardze kasacyjnej nie przedstawił żadnych argumentów, które podważyłyby dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę. Powoływanie się na orzecznictwo sądowe, które akceptuje wielokrotne przedłużanie terminu załatwienia sprawy jest o tyle nietrafne, że niekwestionowana zasada w tym zakresie musi pozostawać w związku z przyczyną takiego przedłużania postępowania. Tego ostatniego elementu zabrakło w stanie faktycznym sprawy.

15. W tym kontekście za niezasadne należało uznać również zarzuty opisane w ppkt 8 petitum skargi kasacyjnej, gdyż rozważania o prymacie zasady szybkości postępowania wskazanej w art. 125 w powiązaniu z art. 127 O.p., którą – w ocenie Organu na tle okoliczności sprawy – wyrażono w zaskarżonym wyroku, nie przystają do stanu faktycznego sprawy. Przesłanką oceny Sądu pierwszej instancji nie było ważenie zasady szybkości postępowania w zestawieniu z koniecznością wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, lecz ustalenie braku jakiejkolwiek aktywności Organu uzasadnionej okolicznościami sprawy.

16. Za bezskuteczny należy uznać również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w powiązaniu z innymi przepisami wymienionymi w ppkt 10 i 11 petitum skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnione zostały przesłanki oceny, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czego zasadniczą przesłanką była wyjątkowa długotrwałość postępowania przy braku jakiejkolwiek aktywności uzasadniającej takie działanie. Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych wyrażają również takie stanowisko. Odmienna ocena Organu co do postępowania w sprawie i brak akceptacji dla stanowiska zawartego w zaskarżonym wyroku, nie może być utożsamiana z naruszeniem przepisów o sporządzaniu uzasadnienia wyroku. Zaskarżony wyrok realizuje wszystkie warunki przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a.

17. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej sformułowanego w ppkt 9 jej petitum, Naczelny Są Administracyjny podziela stanowisko Organu, że - o ile nawet Organ oczekiwał na rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące 2012 r. - nie miał podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w sprawie albowiem postępowanie to nie ma przymiotu zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W efekcie sugestia takiego rozstrzygnięcia zawarta w uzasadnieniu wyroku nie jest prawidłowa. Uchybienie to nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

18. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w pkt III zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny również podzielił zarzut w tym zakresie. W obecnym stanie prawnym, po zmianie art. 149 § 1 P.p.s.a. w 2015 roku, sąd uwzględniający skargę na bezczynność, w ramach stosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. realizuje tę spośród kompetencji określonych w punktach 1-3 tego przepisu, która jest adekwatna do stanu istniejącego w chwili orzekania. W efekcie nie ma obecnie potrzeby umarzania postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W takiej sytuacji sąd nie rozstrzyga w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., lecz na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyroki NSA z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16; z 19 lutego 2019 r. sygn. akt I FSK 2175/18 oraz z 22 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 507/20 dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej zbędność przedmiotowego rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku nie powoduje konieczności jego uchylenia z uwagi na brak w tym uchybieniu przesłanki z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

19. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na brak wniosku w tym przedmiocie zgodnie z art. 209 P.p.s.a.