Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 575/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156, art. 145, art. 154, art. 155, art. 16 par. 1, art. 7, art. 6, art. 11, art. 12, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 68
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 31d, art. art. 26
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej skierowania na leczenie poza granicami kraju oddala skargę


UZASADNIENIE

K.S. (dalej "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2016 r. nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 42j ust. 1,2 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz.1793 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach").

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych:

3 lutego 2016 r. do Prezesa NFZ wpłynął wniosek skarżącej w sprawie przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju. Przedmiotem wniosku było przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych – w przypadku leczenia lub badań diagnostycznych należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielania świadczeń, jak również przesłanie wniosku do konsultanta wojewódzkiego w celu zaopiniowania. Wniosek dotyczył przeprowadzenia zabiegu przeszczepienia macicy od dawcy spokrewnionego (matki) wraz z wykonaniem niezbędnych świadczeń towarzyszących tj. badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych przed, w okresie okołooperacyjnym i przez okres 3-4 lat po przeszczepie w jednym z dwóch ośrodków szwedzkich wskazanych we wniosku tzn. [...], Królestwo Szwecji.

Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Prezes NFZ odmówił wyrażenia zgody na skierowanie skarżącej do przeprowadzenia zabiegu w zakresie wskazanym powyżej. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek dotyczy leczenia, które nie jest świadczeniem gwarantowanym, co przy uwzględnieniu aktualnie obowiązującego porządku prawnego stanowi o braku możliwości finansowania takiego świadczenia w ramach środków publicznych zarówno w ośrodkach krajowych, jak i zagranicznych.

Skarga wniesiona na powyższą decyzję została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucona postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1735/16, z uwagi na wniesienie jej po terminie. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał Prezesowi NFZ wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2016 r. W ocenie skarżącej Prezes NFZ dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację świadczenia polegającego na przeszczepie macicy od dawcy spokrewnionego jako świadczenia nienależącego do świadczeń gwarantowanych w myśl ustawy o świadczeniach i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 694 ze zm., dalej rozporządzenie Ministra Zdrowia).

Prezes NFZ decyzją z [...] czerwca 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2016 r. Następnie skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadniając wspomnianą na wstępie decyzję utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, Prezes NFZ przywołał treść art.156 § 1 k.p.a. Następnie odniósł się do stanowiska skarżącej, zgodnie z którym aby zakwalifikować dane świadczenie do koszyka świadczeń gwarantowanych, wystarczające jest, aby znalazło się ono w części I (wykaz świadczeń scharakteryzowanych procedurami medycznymi) lub w części II (wykaz świadczeń scharakteryzowanych rozpoznaniami) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz powołanego wyroku VI SA/Wa 1055/11. Prezes NFZ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2054/13 przedstawiający odmienne stanowisko i stwierdził, że możliwość kwalifikacji do koszyka świadczeń gwarantowanych wszystkich procedur mających zastosowanie przy określonym rozpoznaniu, które znajduje się w części II (wykaz świadczeń scharakteryzowanych rozpoznaniami) załącznika nr 1 do rozporządzenia, umożliwiłoby finansowanie ze środków publicznych procedur eksperymentalnych, o nieudowodnionej skuteczności, a nawet zagrażających życiu i zdrowiu pacjentów. Prezes NFZ przypomniał, że wydając decyzję z [...] czerwca 2016 r. uzyskano opinię Ministerstwa Zdrowia – podmiotu, który dokonuje kwalifikacji świadczenia opieki zdrowotnej jako świadczenia gwarantowanego. Zgodnie z tą opinią wnioskowana na rzecz skarżącej procedura nie stanowi świadczenia gwarantowanego w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach. Dodatkowo wszyscy opiniujący konsultanci wojewódzcy i krajowi zgodnie wskazali, że wnioskowana procedura tj. przeszczep macicy jest procedurą eksperymentalną.

Ponadto, wskazując na dwa odmienne poglądy na kwestie kwalifikowania świadczeń do wykazu świadczeń gwarantowanych, Prezes NFZ powołał się na wyrok NSA z 30 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 404/08, w którym to stwierdzono, że jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa.

W ocenie Prezesa NFZ uzyskanie opinii prof. M. B., odnośnie skuteczności leczenia metodą przeszczepienia macicy oraz leczenia pacjentek z wrodzonymi wadami rozwojowymi w zakresie żeńskiego układu rozrodczego, nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie przez organ niniejszej sprawy, gdyż organ wydając decyzję z [...] czerwca 2016 r. ustalił, że wnioskowana procedura nie należy do świadczeń gwarantowanych.

W dalszej części organ odniósł się do twierdzeń skarżącej o braku podstaw do stosowania w niniejszej sprawie ustawy z 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (dz. U. z 2015 r. poz. 793 ze zm.). Prezes NFZ wskazał, że wydając decyzję z [...] czerwca 2016 r. działał w oparciu o art. 42j ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, zaś powołując się na treść art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP stwierdził, że organy administracji publicznej wydając decyzję administracyjną mają obowiązek przestrzegania obowiązujących przepisów polskiego prawa.

Wobec powyższego, Prezes NFZ nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2016 r.

W skardze na powyższa decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie:

przepisów prawa materialnego poprzez:

a) błędną kwalifikację świadczenia polegającego na przeszczepie macicy od dawcy spokrewnionego jako świadczenia nienależącego do świadczeń gwarantowanych w myśl ustawy o świadczeniach i rozporządzenia Ministra Zdrowia;

b) błędną wykładnię tych przepisów, opartą wyłącznie na ścisłej interpretacji językowej, z pominięciem wykładni funkcjonalnej i unormowań zawartych w art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, zapewniających każdemu prawo do ochrony zdrowia i nakładających na władze publiczne obowiązek zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej, uzasadniającej sfinansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztów leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju;

przepisów prawa procesowego poprzez:

a) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów tj. art. 7, art. 12, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niezebranie wystarczających informacji o wskazanej metodzie leczenia oraz świadczeniach gwarantowanych w zakresie koniecznym dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, błędne przyjęcie, że wnioskowane świadczenie nie jest świadczeniem gwarantowanym;

b) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów tj. art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie, czy zostały spełnione przesłanki do wyrażenia zgody przez Prezesa NFZ na skierowanie leczenia poza granicami kraju;

c) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji w szczególności niewłaściwe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, nie przytoczenie wszystkich przepisów prawa będących podstawą decyzji, niewystarczające wyjaśnienie powodów, dla których organ odmówił wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju;

d) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że § 3.1. rozporządzenia Ministra Zdrowia jasno i precyzyjnie określa zakres świadczeń gwarantowanych. Zdaniem skarżącej, wnioskowane świadczenie figuruje w załączniku jako świadczenie scharakteryzowane rozpoznaniem wg. ICD-10 kilkukrotnie: Q51.0 – niewytworzenie i zanik macicy, Q52.0 – wrodzony brak pochwy, Q52.8 – inna określona wrodzona wada rozwojowa narządów płciowych żeńskich, N97.2 – niepłodność kobieca pochodzenia macicznego oraz N.91.0 – pierwotny brak miesiączki. Ponadto podała, że przeszczep macicy jest a posteriori świadczeniem scharakteryzowanym procedurą o kodzie ICD-9 69.493 – zabieg naprawczy wrodzonej wady macicy z rekonstrukcją, gdyż podczas przeszczepu macicy wykorzystuje się obecne szczątkowe rogi macicy do prawidłowego ufiksowania przeszczepianego narządu, co należy interpretować jako "naprawę" istniejącej szczątkowo i niefunkcjonalnej macicy w postaci dwóch niekomunikujących się szczątków rogów macicy. Dodatkowo skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1383/13, w którym Sąd uznał za nietrafne stanowisko organu, że zachodzi konieczność koniunkcyjnego stosowania części I i II załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w procesie kwalifikowania danego świadczenia do wykazu świadczeń gwarantowanych.

W dalszej części skarżąca powołując się na art. 2 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a., stwierdziła, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a decyzja rozstrzygająca pod względem medycznym o zdrowiu lub życiu małoletniego, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią, czego nie spełnia zaskarżona decyzja. W ocenie skarżącej zgromadzony przez Prezesa NFZ materiał dowodowy, informacje o stanie zdrowia, dotychczasowy przebieg leczenia ze wskazaniami lekarzy i placówek medycznych, gdzie skarżąca była leczona, dawał podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej w świetle art. 42 j ust. 1 ustawy o świadczeniach. Powołując się na treść art. 8 k.p.a. skarżąca podniosła, że w trakcie postępowania administracyjnego nie rozpatrzono żadnego z wniosków o przeprowadzenie postępowania dowodowego.

Ponadto skarżącą zwróciła uwagę na art. 68 Konstytucji RP i wynikające z niego prawo każdego obywatela do ochrony zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 13 września 2017 r. skarżąca, działając przez pełnomocnika z urzędu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2016 r. Wskazała, że skoro zdiagnozowano u niej zespół MRKH, który wg. kodu ICD-10 kwalifikuje się jako rozpoznanie oznaczone symbolem Q.51.0 oraz Q.52.0, to wnioskowana przez nią procedura, mieści się w zabiegu określonym kodem ICD-9 69.492 Zabieg naprawczy wrodzonej wady macicy, ICD-9 69.493 Zabieg naprawczy wrodzonej wady macicy z rekonstrukcją lub ICD-9 69.499 Zabieg naprawczy macicy – inny. Ponadto podniosła, że przedstawiona przez organ wykładnia przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie (jakoby ww. procedury dotyczyły jedynie wad wrodzonych macicy, tj. narządu wykształconego z wadami, jest nieuprawnionym zawężeniem katalogu świadczeń gwarantowanych albowiem wadą macicy jest również jej niewykształcenie w ogóle, przy czym u skarżącej występują szczątkowe rogi tego narządu. Z uwagi na otwartość katalogu zabiegów naprawczych macicy oznaczonych symbolem ICD-9 69.499 niezakwalifikowanie przeszczepienia macicy od dawcy spokrewnionego jako świadczenia gwarantowanego stanowi, w ocenie strony, rażące naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz I i II części załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ nie narusza prawa, a podniesione zarzuty i przedstawiona argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2016 r., na mocy której to organ nie wyraził zgody na: 1) przeszczep macicy od dawcy spokrewnionego (matki) wraz z niezbędnymi świadczeniami towarzyszącymi tj. badaniami diagnostycznymi i konsultacjami specjalistycznymi przed, w okresie okołooperacyjnym i przez okres 3-4 lat po przeszczepie w jednym, z dwóch ośrodków szwedzkich wskazanych we wniosku, 2) pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń. Jako podstawę swego żądania skarżąca wskazała wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.), wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), jak również w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji (art. 154 i 155 k.p.a.) określane są mianem postępowań nadzwyczajnych albowiem prowadzone są w przedmiocie wzruszenia rozstrzygnięć – prowadzonych w trybie zwykłym. Zarówno w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym organ administracji publicznej prowadząc postępowanie działa na podstawie k.p.a., tym samym obowiązują go zasady postępowania administracyjnego. Jednakże wydając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności organ nie rozpoznaje sprawy, jak w trybie zwykłym tzn. rozpoznając wniosek o wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju ale bada zaistnienie przesłanek z art. 156 k.p.a. Natomiast Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje w pełnym zakresie zgodności z prawem decyzji Prezesa NFZ z [...] czerwca 2016 r. ale jedynie ocenia legalność odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji przez Prezesa NFZ.

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. podlegają wykładni ścisłej. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2015 r., I OSK 1252/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2131/14, że w polskim systemie prawa istnieje, jeśli nie domniemanie, to założenie legalności działań organów, a dowodzenie odmiennych okoliczności spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej, co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 214/07 oraz z 16 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 178/07; wyrok WSA w Warszawie z 13 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3148/13). Następnie należy podnieść, że wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to przede wszystkim wady o charakterze materialnoprawnym. Przyczyną stwierdzenia nieważności może być również naruszenie szczególnie istotnych przepisów procesowych, jednak tylko w sytuacji, gdy naruszenie przepisów procesowych ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., I OSK 2321/15 oraz 23 października 2015 r., I OSK 127/14).

Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym do przyjęcia, że zachodzi rażące naruszenie prawa nie wystarcza stwierdzenie rozbieżności w dokonywaniu wykładni i stosowaniu danego przepisu przez organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 listopada 1994 r. sygn. akt III SA 388/94 stwierdził, ze rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak samo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 840/09, czy też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3299/13.

I tak w niniejszej sprawie, skarżąca powołując się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1055/11 czy też VI SA/Wa 1383/13 wskazywała na brak konieczności koniunkcyjnego stosowania części I i II załącznika nr do rozporządzenia Ministra Zdrowia. Natomiast organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2054/13 wskazywał na konieczność pozytywnej identyfikacji świadczenia w obu częściach załącznika nr 1.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezes NFZ nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2006 r. Decyzja ta bowiem nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach świadczeniobiorcy nie przysługują świadczenia opieki zdrowotnej niezakwalifikowanej jako gwarantowane. Prezes NFZ dokonując oceny czy wnioskowane przez skarżącą świadczenie jest świadczeniem gwarantowanym uzyskał opinię Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia, jak również opinie konsultantów wojewódzkich i krajowych. Na mocy ustawy o świadczeniach, a dokładnie art. 31d, to minister właściwy do spraw zdrowia, określa w drodze rozporządzeń, wykazy świadczeń gwarantowanych. Wykaz takich świadczeń stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia. W opinii Podsekretarza Stanu z dnia 31 maja 2016 r. wnioskowane przez skarżąca świadczenie nie jest świadczeniem gwarantowanym. Dodatkowo opiniujący przedmiotową sprawę konsultanci wojewódzcy i krajowi wskazali, że przeszczep macicy nie należy do świadczeń gwarantowanych w ramach publicznych środków opieki zdrowotnej:

- w piśmie z 3 marca 2016 r. prof. dr hab. n. med. L. C. - konsultant krajowy w dziedzinie transplantologii;

- w piśmie z 11 marca 2016 r. prof. zw. dr hab. n. med. S. R. - konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii;

- w piśmie z 25 marca 2016 r. prof. dr hab. n. med. S. N. – konsultant wojewódzki w dziedzinie transplantologii klinicznej na obszar województwa [...];

- w piśmie z 29 marca 2016 r. dr hab. n. med. B. P. - konsultant wojewódzki w dziedzinie położnictwa i ginekologii dla województwa [...].

Ponadto każdy z wymienionych wyżej konsultantów podniósł, że przeszczep macicy jest procedurą eksperymentalną, co oznacza, że skuteczność oraz jej bezpieczeństwo nie zostały udowodnione i nie jest uznana ona za standardową procedurę leczenia.

Wobec powyższego oraz własnych ustaleń dokonanych przez organ Prezes NFZ wydając decyzję z [...] czerwca 2016 r. uznał, że wnioskowane przez skarżącą świadczenie nie jest świadczeniem gwarantowanym – objętym jednym z wykazów świadczeń gwarantowanych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, wydanego na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach.

W ocenie Prezesa NFZ, rozpoznającego wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji, którą to ocenę Sąd podziela, rażącym naruszeniem prawa nie jest dokonanie wyboru jednej z dwóch rozbieżnych interpretacji. Ponadto podkreślenia wymaga, że organ w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2016 r. nie mógł, czego w skardze domaga się skarżąca, pozytywnie rozpoznać jej wniosku o wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju, jak również rozpoznawać wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu zwykłym. Prezes NFZ w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. zobowiązany był do stwierdzenia nieważności decyzji bądź, jak w niniejszej sprawie, odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto w trybie postępowania nieważnościowego organ nie miał podstaw, czego domaga się skarżącą, zbierania informacji o wnioskowanej metodzie leczenia, dokonywał bowiem oceny czy decyzja z [...] czerwca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się zaś do zakwalifikowania wnioskowanego leczenia jako zabiegu naprawczego istniejącego narządu określonego kodem ICD-969.493 – Zabieg naprawczy wrodzonej wady macicy, należy podzielić stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że lekarz wnioskujący zdiagnozował u skarżącej zespół wrodzonego braku pochwy i macicy (zespół MRKH), co w konsekwencji nie pozwala na zakwalifikowanie wnioskowanej procedury jako zabiegu naprawczego.

Ponadto wskazać należy, że z dniem 15 listopada 2014 r. został uchylony art. 26 ustawy o świadczeniach, tym samym zarzut dotyczący rażącego naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach, wskazany w piśmie z dnia 13 września 2017 r. jako dotyczący artykułu, który utracił moc, należy uznać za bezzasadny.

W ocenie Sądu, Prezes NFZ nie naruszył art. 68 Konstytucji RP, gdyż każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jednakże warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa o świadczeniach i na jej podstawie wydaje decyzję wyrażające zgodę na leczenie poza granicami kraju bądź odmawia wydania takiej decyzji, co oznacza odmowe sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej dla ubezpieczonego.

Reasumując, w ocenie Sądu, Prezes NFZ nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, art. 7, art. 11, art. 12, art. 77, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poprzez uzasadnienia faktyczne i prawne organy nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zawiera wskazane prawem elementy.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), orzekł jak sentencji.