Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 25/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 54 ust 1 w zw z art 2 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 15 par. 1 pkt 4 w zw z art 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.), Sędzia del. WSA Maria Werpachowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy Trzebnica z dnia 24 stycznia 2012 r. nr OPS-S.Św.804.24.2012 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Trzebnica a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych T. K. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy działający z upoważnienia Burmistrza Gminy Trzebnica wniósł, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a."), o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Trzebnica a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla T. K.

W uzasadnieniu wniosku podano, że w dniu 24 października 2011 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy wpłynął wniosek Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie z dnia 19 października 2011 r. w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych T. K. ur. 24 kwietnia 1973 r. zam. Warszawa, ul. L. przebywającemu na leczeniu od dnia 14 października 2011 r. wraz z rodzinnym wywiadem środowiskowym z dnia 18 października 2011 r. Na podstawie wywiadu środowiskowego Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebnicy ustalił że T. K. wprawdzie posiada ostatni adres zameldowania na pobyt stały w miejscowości Kuźniczysko położonej na terenie Gminy Trzebnica - jednak od kilku lat pracował i zamieszkiwał (i w dalszym ciągu zamieszkuje) na terenie Miasta Stołecznego Warszawy, gdzie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do dnia 30 września 2011 r. utrzymywał się z dochodu z tytułu prac dorywczych, a od dnia 1 października 2011 r. pozostaje bez dochodu - nie posiadając przy tym statusu osoby bezrobotnej. Organ ustalił przy tym, że Pan T. K. nie jest zaliczony do kręgu osób ubezpieczonych z żadnych tytułów uprawniających do świadczeń opieki zdrowotnej. Zawiadomieniem z dnia 27 października 2011 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Warszawie wniosek o przyznanie prawa do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych dla T. K. uznając się za organ niewłaściwy w sprawie. W dalszej części uzasadnienia wniosku wskazano, że w ocenie Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U., Nr 175, poz. 1362 z 2009 r. z późn. zm.), gdyż Pan T. K. nie jest osobą bezdomną w rozumieniu przepisu art. 6 pkt. 8 tej ustawy, a o tym jaki organ jest właściwy miejscowo do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej rozstrzyga art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz.1027, z późn. zm., dalej u.ś.o.z). Zgodnie zaś z tym przepisem decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.. W świetle powołanego przepisu właściwość miejscową organu uprawnionego ( zobowiązanego) do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wyznacza miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Zgodnie z treścią przepisu art. 25 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest zaś miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pismem z dnia 05 grudnia 2011 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy poinformował, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w terminie późniejszym. Natomiast pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. zwrócił sprawę do rozstrzygnięcia przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z przesłanym oświadczeniem T. K. ma zamieszkiwać w Warszawie jedynie przez okres 6 miesięcy, zaś "na dniach" planuje wyprowadzić się z Warszawy, nie określając jednak dokładnie do którego miejsca ma to nastąpić. Powyższe stanowiło podstawę do zwrotu sprawy.

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy w odpowiedzi na wniosek wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko, iż organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w świetle art. 54 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Burmistrz Trzebnicy. Ponadto podniesiono, że z punktu widzenia przepisów prawa istotne jest oświadczenie T. K. z dnia 6 grudnia 2011 r. określające jego plany życiowe, a nie przedłożone przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebnicy.

W piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy podniósł, iż niesprecyzowany zamiar opuszczenia miejsca dotychczasowego zamieszkania, tj. Warszawy nie może przesądzać o tym, że miejscem zamieszkania strony jest inna miejscowość niż ta w której dotychczas koncentrowało się całe życie osobiste i zawodowe tej osoby. Tym bardziej okoliczność ta nie może przesądzać o właściwości organu jakim jest Burmistrz Gminy Trzebnica i działający w jego imieniu Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebnicy, skoro jak wynika z ustaleń T. K. od 7 lat nie zamieszkuje na terenie Gminy Trzebnica i z okoliczności faktycznych sprawy, a tym bardziej z oświadczeń samej strony nie wynika, że ma zamiar w najbliższym czasie zamieszkać właśnie w miejscowości położonej na terenie Gminy Trzebnica.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Trzebnica a Prezydentem m.st. Warszawy, albowiem oba w/w organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie w sprawie przyznania prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych dla T. K. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Stosownie do treści art. 54 ust. 1 u.ś.o.z. właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania". W konsekwencji przy ustalaniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.

Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku T. K. można wskazać taką miejscowość. Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentów wynika, że T. K. przebywa od kilku lat w Warszawie i mieszka czasowo przy ul. L. W tym mieście pracuje dorywczo natomiast w miejscowości Kuźniczysko, w której posiada meldunek nie przebywa od kilku lat co potwierdzają oświadczenia brata strony D. K. oraz bratowej W. K. Co prawda ze złożonego w dniu 6 grudnia 2011 r. przez T. K. oświadczenia wynika, że nie wiąże swojej przyszłości z miastem Warszawą i, że w miesiącu styczniu 2012 r. zamierza wyjechać do Anglii w poszukiwaniu pracy, jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Z powyższego wynika, że Miasto Warszawa należy uznać za obecne miejsce zamieszkania T. K., ponieważ tam obecnie umiejscowione jest jego centrum życiowe. Zgodnie z przepisem art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ona przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej. Stosując to kryterium należy uznać, iż ze względu na osobistą i materialną sytuację T. K., z której wynika, że od 6 miesięcy mieszka on w Warszawie, a zatem miejscowość ta stanowi jego miejsce zamieszkania.

Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Prezydenta m.st. Warszawy uznać należy, zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, za organ właściwy do rozpatrzenia sprawy przyznania prawa do świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych dla T. K.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.