Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 502/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2007 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.2.2 pkt 3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerskiego autokarowego i autobusowego (Dz. Urz. WE L074 z 20 marca 1992 r.) w związku z art. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z 11 grudnia 1997 r. zmieniającego ww. rozporządzenie nr 684/92 po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. z siedzibą w A. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych.

Podstawę faktyczną nałożenia kary pieniężnej stanowił fakt wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków stwierdzonej podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2005 r. w C. (punkt kontrolny nr [...]). Kontroli poddano pojazd marki V. o numerze rejestracyjnym [...] prowadzony przez dwuosobową załogę. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół Nr [...], na którym widnieje podpis kierowcy wraz z adnotacją uczynioną w języku niemieckim, że nie rozumie języka polskiego. W protokole stwierdzono, że o godz. [...] min [...] zatrzymano na drodze krajowej nr [...], na pasie ruchu drogi ekspresowej, [...] autobus marki V. wykonujący przewóz regularny osób na trasie W. – W. Kontrolowany przedstawił zezwolenie na wykonywanie ww. przewozu. W chwili zatrzymania się powyższego autobusu dwie osoby wysiadły a jedna osoba wsiadała do pojazdu. W miejscu, w którym zatrzymał się skontrolowany autobus nie ma przystanku a także możliwości zatrzymania się zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym – pas ruchu, zakaz zatrzymywania się.

W następstwie kontroli organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję, na mocy której nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w łącznej kwocie 3200 złotych. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji w zakresie kary w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Do odwołania dołączyła kopię wypisu Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na przewozy regularne autokarem lub autobusem między Państwami Członkowskimi zgodnie z rozporządzeniem nr 684/92 wydane dla J. L. – J. z siedzibą w K., w którym jako podwykonawcę wskazano m.in. B. Z dokumentu tego wynika, że w miejscowości C. – [...] - znajduje się przystanek, na którym pasażerowie wsiadają i wysiadają. Ponadto kopię unijnego zezwolenia nr [...] na transport liniowy niezliberalizowanej specjalnej formy transportu liniowego autobusów wydane na podstawie rozporządzenia (EWG) 684/92 dla A. sp. z o.o. gdzie wskazano podzleceniobiorców: B. oraz J. (tłumaczenie k. 18-21 akt adm.).

Po rozpatrzeniu ww. odwołania GITD decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] marca 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji GITD stwierdził, że organ pierwszej instancji nie ustalił czy miejsce, w którym zatrzymał się autokar był administracyjnie ustalonym przystankiem. Z akt sprawy nie wynikało również w jakiej odległości od miejsca zatrzymania autobusu znajdował się przystanek określony w wypisie z zezwolenia na przewozy regularne, którym posługiwał się kierowca, jako "[...] w miejscowości C.".

Po przeprowadzeniu dodatkowych czynności m.in. zwróceniu się do Z. (k. 99) i otrzymaniu odpowiedzi, że na terenie [...] C. przedsiębiorcy B. oraz J. L. – J. nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej organ pierwszej instancji tj. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) wydał w dniu [...] grudnia 2005 r. Nr [...] ponownie decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podnosi, iż faktycznie w dniu kontroli był wykonywany przewóz osób na trasie W. – W. Odwołujący się akcentuje, że ustalenie dokonane przez organ pierwszej instancji ponownie rozpatrujący sprawę odnośnie przystanku [...] było jedynie ustaleniem prywatnoprawnym a więc nie mającym znaczenia prawnego na gruncie rozpoznawanej sprawy (odwołanie z dnia [...] stycznia 2006 r. k. 71 – 74 akt adm.).

W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził dodatkowe czynności tj. J. do nadesłania potwierdzonej za zgodność umowy o współpracy oraz dokumentów stanowiących o sposobie rozliczania się ww. firmy z firmą B. W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. przesłało kserokopie biletów dotyczących przewozu wykonywanego w dniu [...] marca 2005 r. na trasie W. –W. oraz informację, że umowa o współpracy pomiędzy obiema firmami jest umową ustną a dokumentami stanowiącymi o sposobie rozliczania się - odpowiednie faktury VAT i zestawienia rozliczeniowe za ostatni rok licząc od daty kontroli, które przesłano w załączeniu. Organ zobowiązał również stronę do nadesłania przetłumaczonych na język polski dokumentów okazanych w czasie kontroli.

Opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że faktem bezspornym jest to, iż skontrolowany w dniu [...] marca 2005 r. pojazd marki V. zatrzymał się w miejscowości C. celem wysadzenia pasażerów oraz zabrania pasażera co potwierdza treść zeznań świadka E. W., do obowiązków której należała opieka nad pasażerami. Organ przyjął jako okoliczność bezsporną okazanie w chwili kontroli zezwolenia nr [...] wydanego na podstawie rozporządzenia (EWG) 684/92 dla A. GITD zauważył, iż w tym zezwoleniu jako miejsce, w którym pasażerowie wsiadają lub wysiadają nie zostało wyszczególnione [...] w C. Ponadto wskazał, iż bilety na przewóz wykonywany w dniu [...] marca 2005 r. były sprzedawane przez firmę A. Reasumując organ stwierdził, że powyższe ustalenia wskazują, iż w chwili kontroli był wykonywany przewóz osób na trasie W.– W. przez przedsiębiorstwo B. na podstawie zezwolenia nr [...]. Spółka B. jest na podstawie tego zezwolenia podwykonawcą firmy A. Zdaniem GITD fakt, że przedsiębiorstwo B. widnieje także jako podwykonawca firmy J. L. J. w zezwoleniu nr [...] w niniejszym postępowaniu nie może zostać uwzględniony.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji GITD wskazał, że nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ strona nie zastosowała się do wymogów wynikających z warunków zezwolenia nr [...] choć na podstawie tego dokumentu wykonywała przewóz, gdyż jego organizatorem była [...] firma A. W tym stanie rzeczy powoływanie się na zezwolenie udzielone firmie J. nie mogło być uznane za skuteczne.

W skardze do tutejszego Sądu na omówioną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] skarżąca zarzuciła naruszenie :

1) art. 92 ust. 1 , 92 ust. 4 utd w konsekwencji lp. 1.2.2. pkt 3 załącznika do utd. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie

2) naruszenie art. 7, 77, 68, 69 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodów na okoliczność faktu wejścia oraz przyczyn wyjścia określonych osób do i z kontrolowanego autobusu. Brak podania w protokole okoliczności świadczących o wykonywaniu przewozu niezgodnie z posiadaną licencją oraz brak zamieszczenia wraz z tłumaczeniem zeznania kierowcy D. S.

W uzasadnieniu skargi strona akcentuje, ze bezspornym jest fakt, iż w chwili kontroli kierowca okazał zezwolenie. Protokół kontroli nie wymienia, które to zezwolenie okazał kierowca. Nie ulega przy tym wątpliwości, zdaniem strony, iż w zezwoleniu nr [...] udzielonym firmie A. jako miejsca przystanków został określony m.in. C. i C. T. Te same miejsca wymienia zezwolenie nr [...] wystawione dla J. Fakt współpracy pomiędzy firmą J. a B. został zatwierdzony przez Ministerstwo Infrastruktury. Przepisy nie określają wymogów technicznych jakie muszą spełniać przystanki. Są one określane tylko co do miejsca i jako takie zostały zatwierdzone przez Ministerstwo Infrastruktury. Fakt zatrzymania pojazdu w miejscu niedozwolonym z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest tożsame z naruszeniem określonym w lp. 2.2 załącznika, zatem nie może stanowić podstawy do wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy utd. Co do osób wsiadających i wysiadających: osoba chcąca wsiąść do autobusu zrezygnowała z zamiaru z uwagi na trwającą kontrolę jeszcze przed podjęciem przez kierowcę (lub pilotkę) decyzji czy jej na to pozwolą. Natomiast osoby wysiadające z autobusu to pomijając fakt, że nastąpiło to w miejscu oznaczonym w zezwoleniu miały prawo do odstąpienia od umowy przewozu w miejscu zatrzymania i wobec tego opuszczenia środka transportu. Ponadto strona zarzuciła, że organ nie wskazał na jakiej podstawie został wezwany do przesłania przetłumaczonych na język polski dokumentów okazanych przez skarżącą w czasie kontroli.

W odpowiedzi na skargę podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organ wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2007 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi organu na złożoną skargę. Jeszcze raz podkreśliła, że w chwili kontroli dysponowała ważnymi, koniecznymi zezwoleniami na wykonywanie transportu międzynarodowego. Zaakcentowała, że zarówno w austriackim jak i polskim zezwoleniu jako miejsce przystankowe figuruje C. Zaprzeczyła, że autokar zabrał z trasy jednego pasażera. Stwierdziła, że kierowca przychylił się do prośby dwóch pasażerów, którzy chcieli opuścić autokar i zatrzymał się w tym celu w miejscu oznaczonym znakiem zakazu, za co ewentualnie mógłby zostać ukarany mandatem. Spółka podkreśliła, że ani ona ani J. nie sprzedają biletów ani też nie reklamują przewozów na trasie C. – W. (k. 44 akt sądowych)

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez B. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie stwierdzono naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Naruszenie stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2005 r. w C. (punkt kontrolny nr [...]). Rację ma skarżąca twierdząc, że w protokole kontroli nie sprecyzowano jakim zezwoleniem w chwili kontroli legitymowała się spółka, bowiem zawarto w nim jedynie zapis "kontrolowany przedstawił zezwolenie na wykonywanie ww. przewozu". Niemniej, do protokołu Nr [...] została dołączona m.in. kopia pozwolenia nr [...] wydanego dla A. (k. k.167, 168) natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (szczegółowo opisanego w decyzji) przyjął, że w chwili kontroli skarżąca spółka wykonywała przewóz na podstawie ww. zezwolenia. Ta okoliczność, co należy podkreślić, nie została w trakcie postępowania administracyjnego (a także w skardze do Sądu) skutecznie zakwestionowana przez stronę. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co do rodzaju transportu a więc wykonywanie w chwili kontroli międzynarodowego przewozu osób na zlecenie firmy A. a nie J. Świadczy o tym brak przeciwdowodu ze strony skarżącej w połączeniu z analizą danych zawartych na biletach sprzedanych na sporny przejazd. Wynika z nich, że ich sprzedawcą była firma A.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca będąc z jednej strony podzleceniobiorcą firmy A. (podobnie jak J.), a z drugiej jednocześnie również podwykonawcą J. powołuje się na dwa zezwolenia tj. omówione wyżej udzielone dla firmy A. oraz udzielone dla J. wywodząc, że w obydwu zezwoleniach określony jest przystanek w C. Antycypując dalsze rozważania należy w tym miejscu stwierdzić, że zaprezentowane stanowisko nie znajduje uzasadnienia w treści obydwu powołanych dokumentów.

Skoro wykonywany przewóz dotyczył zlecenia od firmy A., organ prawidłowo skoncentrował się na treści unijnego zezwolenia nr [...] na transport liniowy niezliberalizowanej specjalnej formy transportu liniowego autobusów wydanego na podstawie rozporządzenia (EWG) 684/92 dla A.. Pozwolenie powyższe wydano w dniu [...] września 2004 r. z datą ważności [...] września 2009 r. z czego wynika, że w dniu kontroli ([...] marca 2005 r.) było ważne. W punkcie 1 lit. c) tego zezwolenia wskazano trasę główną usługi transportowej, przy czym miejsca gdzie pasażerowie wsiadają bądź wysiadają są podkreślone. Jak wynika z ww. dokumentu zarówno C. T. ([...]) jak i C. ([...]) nie są podkreślone, co oznacza że w tych miejscowościach nie było wolno ani zabierać do pojazdu ani wysadzać z pojazdu pasażerów. W niniejszej sprawie strona potwierdza, że w C. wysadziła dwóch pasażerów. Powyższe wskazuje zatem na naruszenie warunków przedmiotowego zezwolenia w zakresie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków. Art. 4 ust. 4 rozporządzenia (EWG) nr 684/92 w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli stanowi, że pozwolenia wymagają m.in. regularne przewozy, które polegają na przewożeniu pasażerów w regularnych okresach na wyznaczonych trasach, pasażerowie zabierani są przez pojazd i opuszczają go we wcześniej określonych miejscach postoju. Z regularnych przewozów mogą korzystać wszyscy, pod warunkiem - gdy ma to zastosowanie - obowiązkowej rezerwacji. Z powyższego wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania przewozu za przewóz regularny jest konieczność respektowania miejsc, w których pasażerowie zabierani są przez pojazd lub go opuszczają. Przedsiębiorca posiadający pozwolenie (a w rozpatrywanym przypadku również podzleceniobiorca, jako że może posługiwać się ww. pozwoleniem) ma obowiązek przestrzegania warunków w nim zawartych za wyjątkiem sytuacji wystąpienia "siły wyższej" (v. art. 10 pkt 1 rozporządzenia 684/92), co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. W tym stanie rzeczy ogólna argumentacja strony, co do hipotetycznej możliwości odstąpienia przez pasażera od umowy przewozu nie może zostać uwzględniona.

Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy znajdują się również dwa dokumenty pn. "Międzynarodowa linia autobusowa", które są załącznikiem do ww. pozwolenia nr [...]. Dokumenty te stanowią rozkład jazdy (v. pkt 4 w/w pozwolenia), zatwierdzony w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 8 ust. 3 Rozporządzenia (EWG) nr 634/92 w dniu 29 września 2004 r.

Faktycznie w rozkładzie jazdy dotyczącym trasy poza granicami Polski (k. 20) wskazany jest jako przystanek zarówno C. T., jak i C. Jednakże dokonując interpretacji tego dokumentu należy oprzeć się na Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 2121/98 z dnia 2 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 i (WE) nr 12/98 w odniesieniu do wymaganych dla pasażerskich przewozów autobusowych i autokarowych. W art. 7 tego aktu stwierdzono, że podania o pozwolenie na wykonywanie regularnych przewozów i specjalnych przewozów regularnych wymagających uzyskania pozwolenia będą zgodne ze wzorem przedstawionym w załączniku III. W punkcie 10 tego załącznika wskazano: "załączyć rozkład jazdy, by umożliwić weryfikację zgodności z przepisami Wspólnoty dotyczącymi czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowcy". Na marginesie można dodać, że obecnie rozporządzenie Rady (WE) nr 11/98 z 11 grudnia 1997 r. zmieniające ww. rozporządzenie nr 684/92 posługuje się pojęciem "rozkład kursów" zamiast "rozkład jazdy".

Z powyższego wynika więc, że przedmiotowy rozkład jazdy nie jest wykazem "przystanków", na których mogą wsiadać i wysiadać pasażerowie, a jedynie ma służyć do sprawdzenia, czy kierowca przestrzegał norm czasu pracy i odpoczynku. Przystanki, na których mogą wsiadać bądź wysiadać pasażerowie są zatem określone tylko i wyłącznie w pkt. 1 lit c) przedmiotowego pozwolenia, a jak wspomniano wyżej w wykazie tym nie jest ujęty ani [...] ani [...] C.

Podsumowując: ponieważ w dniu kontroli skarżąca spółka wykonywała pojazdem V. nr rej. [...] międzynarodowy przewóz drogowy osób na trasie W. – W. działając jako podzleceniobiorca firmy A. na podstawie pozwolenia nr [...] wydanego dla A. a kierujący pojazdem wysadził z tego pojazdu dwóch pasażerów w miejscu nie wymienionym w w/w pozwoleniu zasadnym było nałożenie na przedsiębiorcę tj. B. z siedzibą w A. kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków zgodnie z l.p.2.2. pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw.