Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1836/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1, art. 41 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1 i ust. 2 oraz art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, nazywanej dalej "u.d.p."), Ip. 6 pkt 9 lit. d) i lit. e), Ip. 6 pkt 6 lit. c) załącznika nr 2 do cyt. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm, nazywanej dalej "P.r.d."), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania K. S. (nazywanego dalej "Stroną", "Skarżącym") z [...] grudnia 2013 r., utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 9.000 (dziewięć tysięcy) złotych.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

[...] marca 2013 r. w B., na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t., zatrzymano do kontroli ciągnik samochodowy marki I. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S. o nr rej. [...], którym kierował Skarżący, wykonujący przejazd drogowy z kontenerem zawierającym towar niebezpieczny [...] na trasie G.-B. Pojazd wyposażony był w zawieszenie pneumatyczne. Transport drogowy wykonywany był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Do akt dołączono wypis Nr [...] z powyższej licencji.

Pojazd zważono na stanowisku do pomiarów masy pojazdów, znajdującym się w B. przy drodze krajowej nr [...], przenośnymi wagami do pomiarów statycznych LP600. W wyniku przeprowadzonego pomiaru stwierdzono: przekroczenie nacisku potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o 4,150 t. (rzeczywisty nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł 25,950 t.). Pomiaru rozstawu osi dokonano legalizowanym przymiarem wstęgowym IB-22. W trakcie kontroli kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem ponadnormatywnym. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] marca 2012 r.

Skarżący w odpowiedzi na ustalenia protokołu kontroli, pismem z [...] kwietnia 2012 r. wniósł do niego zastrzeżenia, zauważając, że wagi typu SAW i LP 600, zgodnie z ich instrukcją obsługi oraz stanowiskiem Głównego Urzędu Miar, jak również Najwyższej Izby Kontroli nie mogą służyć do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ani też nacisku osi wielokrotnych. W związku z powyższym Skarżący wnioskował o umorzenie postępowania.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 9.000 zł. GITD decyzją z [....] stycznia 2013 r. nr [...] uchylił w całości decyzję I instancji i przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym niezbadania przesłanek wynikających z art. 5 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - P.r.d. oraz niektórych innych ustaw.

Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu z [...] lutego 2013 r., pismem z [...] marca 2013 r. podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2012 r., zaznaczając, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Nie miał wpływu na powstałe naruszenia. Ponowił wniosek o umorzenie postępowania w zakresie nałożenia kary pieniężnej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] listopada 2013 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 9.000 zł, stwierdzając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim protokół z kontroli z [...] marca 2012 r., potwierdził naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nienapędowej pojazdu. Organ wziął pod uwagę treść art., 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Odpowiadając na zarzuty Strony zawarte w złożonych pismach organ wyjaśnił, że ważenie odbyło się zgodnie z Zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 50/2011 z 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (m.in. w oparciu o rozdział 3 i 7), a także zgodnie z instrukcją producenta użytych do tychże ważeń wag LP 600, posiadających legalizacje Urzędu Miar. Z tego względu uzyskane wyniki przyjęto za wiarygodne. Pomiary dokonane były w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu, który nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń ani co do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie tych pomiarów, czy też konfiguracji placu, na którym dokonywano pomiarów, o czym świadczy podpis w protokole kontroli.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że pismo Głównego Urzędu Miar z 4 marca 2012 r. nie jest pismem wiążącym organ. Zgodnie z informacją Głównego Urzędu Miar z 14 kwietnia 2011 r., po 1 maja 2004 r. wprowadzono w Polsce odnośnie wag nieautomatycznych przepisy dyrektywy nr 90/384/EWG (w aktualnie obowiązującej wersji zatwierdzonej na podstawie badań przeprowadzonych zgodnie z DIN EN 45501 nr 8.2), co spowodowało, że wagi typu LP 600 mogą być używane i wprowadzane do obrotu tylko po dokonaniu oceny zgodności. Jak wynika z akt sprawy, ważenia dokonano wagami posiadającymi świadectwo zgodności oraz aktualne świadectwo legalizacji ponownej.

Skarżący pismem z [...] grudnia 2013 r. wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z [...] listopada 2013 r., podtrzymując stanowisko przedstawione w pismach przesłanych w trakcie postępowania, wnosząc ponownie o jego umorzenie.

GITD rozważywszy argumenty Strony stwierdził, że nie stanowią one podstawy do uchylenia decyzji z [...] listopada 2013 r. i umorzenia postępowania.

GITD przyjął, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie o 4,15 t dopuszczalnej normy przy nacisku 25,95 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. W związku z tym zastosowanie znalazł art. 13g ust. 1

u.d.p. w zw. z zapisem załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych w brzmieniu "Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi: lit. d) powyżej 24,81 do 26,3 t - kara 9000 zł.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonego naruszenia, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Ul. L. w B. nie leży w ciągu dróg w tych rozporządzeniach wymienionych. Drogi niewymienione w ww. rozporządzeniach stosownie do treści art. 41 ust. 6 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku potrójnych osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t w myśl zapisów lp. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 14 lipca 2011 r.

Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do 30 października 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono raz, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

W trakcie kontroli drogowej nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów. Z certyfikatu zatwierdzenia typu wagi wynikało, że wagi typu LP600 nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu (pkt 2.4 certyfikatu zatwierdzenia), podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

GITD uznał, wbrew stanowisku Strony, że wagi typu LP600 służą do wyznaczania dmc pojazdu, przy nacisku osi wielokrotnych. Organ odwoławczy nie zgodził się także ze stanowiskiem Najwyższej Izby Kontroli (Delegatura w Lublinie) zawartym w wystąpieniu pokontrolnym nr LLU-4114-03- 01/2010/1/10/06, dotyczącym m im. wag LP 600, jak również stanowiskiem Głównego Urzędu Miar zawartym w piśmie z 22 kwietnia 2011 r., nr WPRPWP/M31076/354/11, że odpowiednie do ustalenia dmc są wagi nieautomatyczne klasy dokładności III o odpowiednim obciążeniu maksymalnym Max. Zdaniem organu, pogląd ten nie został poparty analizą prawną, ani tym bardziej faktyczną. W ocenie organu nie zawiera on uzasadnienia, które doprowadziłoby do tejże konkluzji. Tym samym nie pozwala na dokonanie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Istotne jest to chociażby z faktu, że wagi o dokładności MII (dokładność zwykła), a więc takie które wykorzystano w przedmiotowej sprawie, zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami. Podczas pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualne świadectwo. Brak regulacji prawnej odnośnie procedury ważenia pojazdów przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych powoduje, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, wykonując czynności pomiaru stosują zapisy instrukcji wag dołączonych przez producentów. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), określa wagi o klasie dokładności od I do MII. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także nacisk osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu. GITD powołał się na znajdujące się w aktach sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji wag użytych do kontroli, z których wynika, że są one wagami llll klasy dokładności, czyli wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy llll wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Kontrolę przeprowadzono na miejscu zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się protokołem. Od uzyskanego wyniku pomiaru odjęto jeszcze 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę zgodnie z zarządzeniem nr 50/2011 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Zarządzenia wewnętrze nie stanowią powszechnie obowiązującego źródła prawa, lecz są wydawane w stosunku do kontrolujących inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, celem usprawnienia przebiegu czynności kontrolnych. Obowiązek ten został wprowadzony na korzyść stron postępowania, gdyż rzeczywisty wynik pomiaru mógłby powodować nałożenie surowszej kary pieniężnej.

Rozważając zastosowanie w sprawie przesłanki z art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - P.r.d. oraz niektórych innych ustaw, GITD nie znalazł podstaw do jego zastosowania, wyjaśniając, że przewożony kontener nie stanowił materiału sypkiego, ani drewna. GITD nie znalazł również uzasadnienia dla zastosowania w sprawie art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a) cyt. ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r., powołując się w tym zakresie na art. 61 P.r.d. Podkreślił, że brak dostosowania się do zakazów i nakazów określonych w przepisie przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie tego podmiotu na powstałe naruszenie. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia Strony złożone w piśmie z [...] kwietnia 2012 r. oraz odwołaniu z [...] listopada 2012 r. nie stanowią dowodów wskazujących, że Strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] kwietnia 2014 r., Skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD z [...] marca 2014 r., kwestionując ustalenia kontroli odnośnie przekroczenia nacisku osi wielokrotnej naczepy o nr rej. [...]. Postawił zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a.

Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu z [...] grudnia 2013 r., zgodnie z którym wagi typu LP600, zgodnie z ich instrukcjami obsługi oraz stanowiskiem prezentowanym przez Główny Urząd Miar, nie mogą stanowić narzędzia do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ani też nacisku osi wielokrotnych. Skarżący podkreślił, że praktyka wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisków osi wielokrotnych za pomocą wag typu SAW i typu LP 600 została zakwestionowana przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z 21 lipca 2011 r., z którego wynika, że dokonanych za pomocą wag LP 600 pomiarów nacisków osi składowych nie można sumować aby w ten sposób wyznaczyć sumaryczny nacisk osi wielokrotnej.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem GITD, że nie przedstawił dowodu wskazującego na dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu przewozu drogowego. Kierowca miał określoną pisemnie trasę przejazdu, do której się nie zastosował.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Badając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy u.d.p. oraz P.r.d., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 października 2012 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr. 222, poz. 1321). Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Stosownie do art. 64 ust. 1 P.r.d. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W świetle art. 13g ust. 1 u.d.p. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z ust. 1b pkt 1 tego artykułu, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Zgodnie z art. 4 pkt 25 u.d.p., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

W niniejszej sprawie do przejazdu pojazdem nienormatywnym doszło na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Z art. 41 ust. 6 u.d.p. wynika że drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Na podstawie ust. 4 i 5, Minister właściwy do spraw transportu ustalał, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem oraz wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, mając na uwadze potrzebę zapewnienia ruchu tranzytowego. W przepisach wykonawczych wydanych na podstawie tych przepisów Minister właściwy do spraw transportu, nie wymienił drogi, na której doszło do zatrzymania spornego pojazdu (ul. L. w B.).

Wielkość parametrów pojazdów nienormatywnych oraz wysokość kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określał załącznik nr 2 do u.d.p. Zgodnie z Lp. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do u.d.p., kara pieniężna wynosi, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

a) do 21,8 t włącznie-0 zł,

b) powyżej 21,8 t do 23,3 t - 2.400 zł,

c) powyżej 23,3 t do 24,8 t - 5.400 zł,

d) powyżej 24,8 t do 26,3 t - 9.000 zł,

e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo - 7.000 zł.

W wyniku ważenia przy użyciu pary przenośnych wag do pomiarów statycznych LP 600, stwierdzono przekroczenie o 4,1501., nacisku potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, przy rzeczywistym nacisk potrójnej osi naczepy - 25,950 t.

W ocenie Sądu ustalenia w zakresie wyników ważenia pojazdu naruszają art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. przez zastosowanie niewłaściwych wag pomiarowych użytych do ważenia nacisku osi kontrolowanego pojazdu, tj. wag przenośnych do pomiarów statycznych typu LP 600.

Należy wskazać, że poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ust. 2 pkt 1 P.r.d. wynika wprost, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Podkreślenia jednak wymaga, że do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jedynie uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Należy wskazać, iż zasady użytkowania urządzeń określają bezpośrednio ich producenci (w tym przypadku instrukcja obsługi wagi LP 600), co następnie jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zawarte zarówno w świadectwach homologacji oraz certyfikatach zatwierdzenia typu urządzenia oraz świadectwach legalizacji.

Jak wskazał GITD w zaskarżonej decyzji, z certyfikatu zatwierdzenia typu wagi wynika, iż wagi typu LP 600 nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, a w niniejszej sprawie stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi, nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdu. Dodać jednak należy, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, świadectw legalizacji ponownej wydanych przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. dla użytych w sprawie wag o nr typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...] wynika, że wagi te służą do pomiaru nacisku kół lub osi pojazdów. Z instrukcji obsługi wagi LP 600, której organ nie załączył do akt sprawy, a znanej Sądowi z urzędu, wynika, że wagi te służą do pomiaru nacisków kół lub osi.

Z powyższych dokumentów wynika, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu LP 600 nie służą do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Faktu tego nie może zmienić przyjęta przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, na podstawie zarządzenia nr 50/2011 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, praktyka obniżania wyników pomiarów o 2%, zaokrąglone do 0,1 t w górę, celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co ma poprawić wiarygodność tych pomiarów. Na powyższe nieprawidłowości w ustaleniach kontrolnych Inspekcji zwróciła uwagę nie tylko Najwyższa Izba Kontroli, ale przede wszystkim merytorycznie najbardziej właściwy w tej materii organ, jakim jest Prezes Głównego Urzędu Miar, na co zwrócił uwagę również Skarżący.

Sąd zauważa, iż wagi użytkowane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system dopuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, stosownie do ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym niż to wynika z danych uzyskanych od producenta, wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że dokonany przy użyciu wag typu LP 600, posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji - pomiar nacisku potrójnej osi pojazdu nastąpił niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz wbrew instrukcji producenta wag, co w ocenie Sądu, stanowi działanie nieprawidłowe, jako niezgodne z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zostały w ten sposób naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem ustalenie nacisku potrójnej osi poprzez sumowanie pomiarów nacisku osi składowych nie może być uznane za prawidłowe, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.