Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 562/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." T. i M. M. spółki jawnej w likwidacji w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 237/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi "M." T. i M. M. spółki jawnej w likwidacji w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 237/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił "M." T. i M. M. spółce jawnej w likwidacji z siedzibą w G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 3 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na powołaną wyżej decyzję.

Przesyłką z 8 lutego 2012 r. strona skarżąca została poinformowana o terminie rozprawy. Przesyłkę odebrał osobiście T. M. 15 lutego 2012 r. Zawiadomienie to zawierało ponadto pełne pouczenie, m.in. dotyczące sposobu i trybu zaskarżenia łącznie z informacją o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie w przypadku oddalenia skargi w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W przesyłce doręczono stronie skarżącej także odpis odpowiedzi na skargę.

W piśmie procesowym datowanym na 23 sierpnia 2012 r., strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca wskazała, że nie mogła wnieść wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie z uwagi na to, iż ojciec i zarazem teść, inwalida I grupy chory na stwardnienie rozsiane przechodził w tym czasie nasilenie choroby, które wiąże się z tym, że nie może samodzielnie funkcjonować i ich pomoc była w tej sytuacji niezbędna. Strona dodała, że nie znane jej było pouczenie o możliwości proszenia o pisemne uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni od jego ogłoszenia. O zaistniałej sytuacji dowiedzieli się 16 sierpnia 2012 r. w kancelarii sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę uznał, że strona nie wykazała, by choroba ojca (teścia) spowodowała, że nie mogła ona nadać przesyłki na poczcie albo wyręczyć się inną osobą w celu nadania tej przesyłki. Podkreślił, że opiekę nad chorą osobą dwie dorosłe osoby mogą sprawować zamiennie. Ponadto sąd zauważył, że w czasie sprawowania opieki nad chorą osobą konieczne jest zapewnienie podstawowych potrzeb (zakup leków, środków czystości, żywności). Według sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że sprawowana opieka nad chorą osobą uniemożliwiła jej zrealizowanie wskazanych czynności oraz złożenie przedmiotowego wniosku. Sąd dodał że strona skarżąca pismem z 8 lutego 2012 r., zawiadamiającym o terminie rozprawy została pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku łącznie z informacją o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przypadku oddalenia skargi w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.

W zażaleniu strona podtrzymała argumentację podaną w piśmie z dnia 23 sierpnia 2012 r., wnosząc o zmianę opisanego postanowienia sądu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na dodatkowe obowiązki związane z wychowaniem trójki dzieci w wieku szkolnym oraz prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że specyfika choroby ojca wymaga przebywania przy nim niemal bez przerwy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobowiązanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak to już wskazywał sąd I instancji, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy wyjaśnić, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2010 r., II OZ 849/10, z 28 marca 2012 r. II OZ 179/12 https://cbois.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie zasadniczym powodem uchybienia terminu do wniesienia skargi była opieka nad chorym członkiem rodziny. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę całkowicie podziela stanowisko sądu I instancji, że okoliczność ta na gruncie rozpoznawanej sprawy nie uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że nie każda choroba czy niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., II OZ 310/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Z przedstawionych przez skarżących danych, zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu na postanowienie sądu I instancji nie wynika aby choroba ojca (teścia) stanowiła przeszkodę tego rodzaju, że uniemożliwiały dokonanie w terminie czynności procesowej lub przynajmniej posłużenie się w tym celu osobą trzecią. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie jest czynnością skomplikowaną i nie wymaga osobistego stawienia się w sądzie. Ponadto nie wykazano by wskazana przeszkoda była okolicznością wykluczającą możliwości zwrócenia się o pomoc do innych osób. Należy zważyć, że obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Strona składająca zażalenie obowiązku tego nie spełniła.

W zażaleniu strona nadal nie wyjaśniła na czym polegała świadczona pomoc i dlaczego w przedmiotowym terminie nie mogła podjąć żadnych działań w swoich własnych sprawach, dodając jedynie, że specyfika choroby ojca wymaga od sprawujących opiekę przebywania przy nim niemal bez przerwy.

W takiej sytuacji stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie dochowała w sprawie niniejszej staranności, jakiej należałoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.