Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1556/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1208/09 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1208/09, oddalił skargę J. F. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Prezydent Miasta Koszalina decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm. dalej zwana "ustawą"), odmówił wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu znajdującego się w Koszalinie przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podaniem z dnia 15 marca 2009 r. właścicielka lokalu S. I. F. zwróciła się o wymeldowanie wnuka J. F. podając, że wnuk od dwóch lat i ośmiu miesięcy nie zamieszkuje w tym lokalu i zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy wyjeżdżając w celach zarobkowych do Anglii, gdzie mieszka i pracuje. Strona podniosła, że wnuk zamierza na stałe pozostać w Anglii i kupił tam mieszkanie. Oświadczyła także, że nigdy nie ponosił kosztów utrzymania jej mieszkania, a przed wyjazdem za granicę mieszkał w nim ze swoją matką i siostrą, które opuściły to mieszkanie po uzyskaniu własnego lokum.

J. F. w piśmie z dnia 30 marca 2009 r. zaprzeczył, jakoby na stałe opuścił mieszkanie babci i oświadczył, że pobyt w Anglii ma charakter czasowy związany z wykonywaniem pracy zarobkowej i jako taki został zgłoszony przy wyjeździe z Polski.

Przesłuchane w sprawie osoby (rodzice i siostra zainteresowanego, sąsiadka) nie potwierdziły, aby zainteresowany miał zamiar osiedlić się na stałe poza granicami kraju, a informacji o kupnie przez niego mieszkania za granicą nie potwierdzili jego bliscy. Organ ustalił, że ostatni pobyt zainteresowanego w przedmiotowym mieszkaniu miał miejsce na przełomie października i listopada 2008 r. i trwał około tygodnia. Ojciec i siostra J. F. potwierdzili, że jego rzeczy nadal są w mieszkaniu babci, a S. I. F. w toku rozprawy administracyjnej przyznała, że nie ma pełnej wiedzy na ten temat ponieważ nie zaglądała do miejsc, w których rzeczy wnuka były przechowywane. Analiza korespondencji dokonana przez organ pomiędzy wnioskodawczynią i jej synową, matką J. F., dotycząca rozliczeń finansowych za rok 2007 wskazuje na to, że J. F. nie opuścił mieszkania babci, skoro wnioskodawczyni żądała uregulowania od jego matki należności za korzystanie z tego mieszkania.

Wskutek wymiany zamków w drzwiach przez wnioskodawczynię w pierwszej połowie 2009 r. zainteresowany utracił możliwość bezpośredniego dostępu do jej mieszkania, ale przeszkoda ta ustała w dniu 4 czerwca 2009 r. kiedy to otrzymał klucze od swojego ojca, także mieszkającego w przedmiotowym mieszkaniu.

W ocenie organu przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, by J. F. trwale zerwał więzi z miejscem swojego zameldowania na pobyt stały, przeciwnie, nadal koncentruje w nim swoje życiowe sprawy, przebywa w nim i przechowuje rzeczy. Natomiast twierdzeń wnioskodawczyni organ nie uznał za miarodajne, ponieważ nie zostały poparte żadnymi dowodami mającymi znaczenie dla wyniku sprawy. W ocenie organu pobyt J. F. na terenie Wielkiej Brytanii ma związek z wykonywaną przez niego pracą i stanowi negatywną przesłankę wymeldowania z pobytu stałego, co wynika z przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego jest przesłanką do zameldowania na pobyt czasowy. Organ wskazał, że jeszcze w 2006 r. J. F. zgłosił, iż wyjeżdża z kraju czasowo co świadczy o czasowym charakterze jego pobytu w Wielkiej Brytanii.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] września 2009 r. po rozpatrzeniu odwołania S. I. F., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu J. F. z lokalu przy ul. [...] w Koszalinie.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że ustawa o ewidencji ludności służy przede wszystkim państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, gdyż posiadanie informacji o miejscu zamieszkania obywatela i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych dotyczących miejsca pobytu służy także interesom obywateli, np. ułatwia poszukiwanie spadkobierców czy dłużników. Zameldowanie i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć takie opuszczenie lokalu, które ma charakter dobrowolny i trwały. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma więc przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym brakiem zamiaru stałego przebywania w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania, oraz z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów.

Według organu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że J. F. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w Koszalinie. Z akt sprawy wynika, że w czerwcu 2006 r. opuścił ten lokal i wyjechał do pracy w Wielkiej Brytanii. Zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Równocześnie z posiadaniem stałego zameldowania ustawa przewiduje możliwość zameldowania się w miejscu czasowego pobytu, a pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, ale pod innym adresem (art. 7 ust. 1 ustawy). Z przepisów ustawy wynika, że co do zasady zameldowanie na pobyt czasowy nie powinno trwać dłużej niż 3 miesiące, a po tym okresie należy zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, że pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego (art. 8 ust. 1 ustawy).

Organ II instancji wyjaśnił, że w jego ocenie wymieniona w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy przesłanka zameldowania na pobyt czasowy, tj. wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, zaistnieje tylko w sytuacji, gdy osoba opuszcza lokal, aby wykonywać pracę poza miejscem zamieszkania, ale tylko na jakiś czas i po jego upływie zamierza wrócić do dotychczasowego miejsca pobytu stałego, a wykonywanie pracy poza miejscem stałego zameldowania powinno wynikać z charakteru pracy. Pełnomocnik J. F. przedłożyła dokumenty z których wynika, że jej mocodawca od dnia 13 listopada 2006 r. jest zatrudniony w firmie [...] na terenie Wielkiej Brytanii, a w wyjaśnieniach złożonych w dniu 8 czerwca 2009 r. w siedzibie organu I instancji J. F. oświadczył, że z pracodawcą wiąże go umowa bezterminowa. Dodał także, że nie ma pewności jak długo będzie tam zatrudniony, co spowodowane jest kryzysem. Zdaniem organu odwoławczego z faktów tych wynika, że J. F. nie wyjechał do Wielkiej Brytanii tylko na pewien okres czasu w związku z wykonywaną pracą np. sezonową, lecz przeniósł on swoje centrum życiowe do tego kraju, gdzie obecnie stale mieszka od czerwca 2006 r. i cały czas pracuje u tego samego pracodawcy. Wprawdzie w piśmie z dnia 30 marca 2009 r. oświadczył, że jego centrum życiowe znajduje się w mieszkaniu babci, a nie mogąc znaleźć pracy w Koszalinie, pracuje dorywczo w Anglii, to jednak trudno przyjąć, że pobyt w Anglii ma charakter tymczasowy, a praca ma charakter dorywczy, bowiem stan taki trwa nieprzerwanie od 3 lat. J. F. w oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2009 r. wyraził wprawdzie zamiar powrotu do Polski po zebraniu sumy pieniędzy potrzebnej na opłacenie studiów w Polsce, ale z jego oświadczenia wynika, że do kraju przyjeżdża mniej więcej raz na kwartał, a jego ostatni pobyt w Koszalinie miał miejsce w listopadzie 2008 r., co zostało także potwierdzone przez świadków. Wyjaśnił, że mieszkania babci nie opuścił na stałe, a jedynie z powodu poszukiwania zarobku wyjeżdża do Anglii i często wraca do domu przy ul. [...], oraz że w lokalu tym przebywa w czasie weekendów, świąt i w okresach wolnych od pracy.

W ocenie Wojewody Zachodniopomorskiego J. F. swoim zachowaniem nie wykazuje jednak zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu, nie uprawdopodobnił także, że lokal ten stanowi miejsce jego pobytu stałego. Wprawdzie przyjeżdżając do Polski (ostatnio z częstotliwością raz na 7 miesięcy), przebywał w mieszkaniu babci S. I. F., ale trudno uznać, że są to częste przyjazdy. W złożonych w sprawie wyjaśnieniach J. F. nie wskazywał, czy ponosi jakiekolwiek koszty związane z utrzymaniem mieszkania, a wnioskodawczyni podała, że lokal ten jest opłacany wyłącznie przez nią, co potwierdził jej syn D. F., również mieszkający w tym lokalu. Oceny tej nie zmienia fakt, że w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy J. F.. Fakt pozostawienia rzeczy w lokalu nie dowodzi jeszcze, że dana osoba w nim zamieszkuje w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne wskazują na zupełnie inny stan rzeczy. Ocena zebranych w sprawie dowodów, zdaniem organu odwoławczego, uzasadnia twierdzenie, że J. F. dąży wyłącznie do utrzymania zameldowania w mieszkaniu swojej babci.

Także fakt zgłoszenia w Urzędzie Miasta Koszalina wyjazdu za granicę nie świadczy o tym, że pobyt za granicą ma charakter tylko czasowy. J. F. wyjechał za granicę w czerwcu 2006 r., a w swoim piśmie z dnia 30 marca 2009 r. wskazał, że zgłoszenie pobytu poza Polską dokonane zostało dla celów ewidencji w WKU.

W ocenie organu odwoławczego, J. F. spełnił przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a ustalenia poczynione w tej materii przez organ I instancji są niewłaściwe. W związku z tym należało uchylić w całości decyzję organu I instancji i orzec o wymeldowaniu J. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w Koszalinie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję J. F. wniósł o jej uchylenie ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego z powodu błędnej interpretacji (np. art. 5, art. 7, art. 8 ustawy o ewidencji ludności), błędną ocenę materiału dowodowego, a także brak obiektywizmu. Na skutek wniosku babki skarżącego został on pozbawiony stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski w czasie, gdy wykonywał pracę zarobkową za granicą, co uniemożliwiło mu uzyskanie rozstrzygnięcia sądowego gwarantującego dach nad głową. W ocenie skarżącego decyzja jest sprzeczna z prawem, rażąco narusza konstytucyjne prawa skarżącego i jego istotne interesy życiowe, ponieważ od urodzenia mieszka w mieszkaniu babki, a za granicę był zmuszony wyjechać w poszukiwaniu pracy, podobnie jak dwa miliony młodych ludzi.

Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w Szczecinie delegowany do Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie – B. R. – wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację organu odwoławczego i wykazując, że uchybienia formalne w sprawie nie miały wpływu na wynik postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast w myśl. art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] w Koszalinie, w którym to lokalu był zameldowany na pobyt stały. Jak ustaliły organy orzekające w sprawie skarżący od trzech lat mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii u tego samego pracodawcy. Istota sporu sprowadza się do tego, czy J. F. opuścił miejsce stałego pobytu i swoje interesy życiowe skoncentrował za granicą, czy też jego 3 letni pobyt w Wielkiej Brytanii ma rzeczywiście charakter pobytu czasowego związanego z pracą. Z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat pracuje za granicą u tego samego pracodawcy, z którym wiąże go umowa na czas nieokreślony, nie wie kiedy wróci do Polski, tylko raz na ok. siedem miesięcy przez kilka dni przebywał w Polsce, a w mieszkaniu wnioskodawczyni ostatnio był w listopadzie 2008 r. i czerwcu 2009 r. Pomimo że jest osobą dorosłą, nie partycypował w kosztach utrzymania mieszkania, a wnioskodawczyni nie znała jego miejsca pracy ani adresu zamieszkania. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że wizyty J. F. w Polsce mają charakter odwiedzin (nawet jeśli zatrzymuje się w mieszkaniu swojej babci), nie są zaś jak twierdzi skarżący powrotem do miejsca stałego zamieszkania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego trafnie zauważył organ II instancji, że zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Uprawnienie do przebywania w lokalu wynika z prawa do dysponowania lokalem, przede wszystkim z prawa własności i innych praw majątkowych. Osoba nie posiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej. Wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według której decyzje organu administracyjnego mogłyby uczynić bezskutecznymi uprawnienia właściciela do korzystania z rzeczy, byłaby niedopuszczalna w świetle art. 21 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poręczającego ochronę własności. Nie jest zasadny zarzut, że decyzja Wojewody narusza konstytucyjne prawa skarżącego, ponieważ Konstytucja nie gwarantuje obywatelom miejsca stałego zamieszkania na terenie Polski. Konstytucja w art. 52 ust. 1 gwarantuje każdemu wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu, ale wynikającej z tego przepisu wolności nie należy odnosić do wolności wyboru lokalu (pomieszczenia) gdzie dana osoba zamierza mieszkać czy przebywać. Wolność wyboru miejsca zamieszkania obejmuje generalny zakaz ingerencji państwa i władz publicznych w tę sferę życia człowieka. Nie może być natomiast traktowana jako podstawa roszczeń wobec osób prywatnych oraz ograniczeń prawa własności i innych praw majątkowych.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zarzutu skargi, że pobyt skarżącego za granicą ma charakter jedynie czasowy, związany z wykonywaniem pracy. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Artykuł 8 ust. 1 ustawy ustala zasadę, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w danej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące obowiązana jest zameldować się na pobyt stały chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Przykładowe okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące ustawa wymienia w art. 8 ust. 2, i jest to m.in. wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego. Przepis ten dotyczy jednak przede wszystkim sytuacji, gdy praca musi być wykonywana poza siedzibą zakładu pracy i miejscem zamieszkania np. na budowach realizowanych w terenie przez dłuższy czas. Tymczasem skarżący nieprzerwanie od 3 lat mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii w tej samej miejscowości, a do kraju przyjeżdża jedynie w odwiedziny do rodziny.

Nie ma żadnego uzasadnienia prawnego zarzut, że wymeldowanie uniemożliwi skarżącemu swobodne poruszanie się po krajach Europy w poszukiwaniu pracy zarobkowej, a także uniemożliwi zatrudnienie w Polsce, ponieważ korzystanie z wolności i praw obywatelskich nie jest uzależnione od zameldowania na pobyt stały. Także okoliczność, że skarżący nie ma tytułu prawnego do żadnego innego lokalu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Jak trafnie wskazał organ II instancji, obowiązkiem organów ewidencji ludności jest porządkowanie i aktualizowanie bazy ewidencji ludności, a wydanie decyzji o wymeldowaniu, w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych, zapobiega utrzymaniu fikcyjnej rejestracji meldunkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

J. F. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego zmianę i uwzględnienie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

– błędną wykładnię art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez zbyt szerokie rozumienie ustępu 1, co w efekcie doprowadziło do uznania przez Sąd I instancji, że człowiek, który pracuje za granicą na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony zmienił miejsce swojego stałego pobytu i ma zamiar stałego przebywania za granicą;

– błędną wykładnię art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy przez nieprawidłowe rozumienie zwrotu "opuszcza miejsce pobytu stałego" użytego w tym artykule i przyjęcie, iż swoje miejsce stałego pobytu opuszcza człowiek, który pracuje za granicą, mając umowę o pracę na czas nieokreślony;

– niewłaściwe zastosowanie do przedmiotowego stanu faktycznego art. 15 ust. 2 ustawy i orzeczenie o wymeldowaniu człowieka, który nie opuścił miejsca pobytu stałego;

– niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy;

– nieprawidłową interpretację użytego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrotu "wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego", który winien być interpretowany w ten sposób, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego powinno przesądzać o czasowym pobycie człowieka poza Polską bez względu na rodzaj umowy o pracę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zdaniem skarżącego przepisy wskazanej wyżej ustawy zostały błędnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. Skarżący nigdy nie "opuścił" swojego miejsca stałego pobytu, nigdy nie miał zamiaru zamieszkiwać na stałe gdziekolwiek indziej. Natomiast Sąd I instancji postawił znak równości pomiędzy wykonywaniem za granicą pracy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, a opuszczeniem stałego miejsca pobytu w RP.

Podniesiono również, że skarżący przyjeżdża do swojego miejsca zamieszkania w Polsce kilka razy w roku, ma w tym mieszkaniu swoje rzeczy i nie ma żadnego innego lokalu ani nieruchomości czy też tytułu prawnego do przebywania poza mieszkaniem, którego sprawa dotyczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.

Jako niezasadne należało uznać zarzuty co do naruszenia wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

Na wstępie zaznaczyć jednak trzeba, że w ramach złożonej skargi kasacyjnej nie został podważony stan faktyczny sprawy przedstawiony w zaskarżonym wyroku.

Według istotnych ustaleń przyjętych przez organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, skarżący nieprzerwanie od 3 lat mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii w tej samej miejscowości, a do kraju przyjeżdża w odwiedziny do rodziny, przy czym w mieszkaniu wnioskodawczyni był ostatnio w listopadzie 2008 r. i czerwcu 2009 r.

Uwzględniając całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjęto, że pobyt skarżącego za granicą nie ma charakteru jedynie czasowego, związanego z wykonywaniem pracy, a lokal w którym jest zameldowany na stałe nie stanowi jego centrum życiowego.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał trafnej wykładni przepisów zastosowanych w sprawie i właściwej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Zgodzić się należy z argumentacją zawartą w zaskarżonym wyroku, że zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, a nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Osoba nieposiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem (prawo własności, inne prawa majątkowe) może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej.

Słusznie zaznaczył też organ odwoławczy, że zameldowanie i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, czemu sprzeciwia się utrzymywanie fikcji meldunkowej.

Trafnie wskazano, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W tym miejscu trzeba uzupełnić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.

Jak jednak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie.

O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść werbalna oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 cyt. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania.

Mając na względzie powyższe unormowanie słusznie przyjęto w niniejszej sprawie, że pobyt skarżącego w przedmiotowym lokalu utracił charakter pobytu stałego.

Właściwie zinterpretowany został również przepis art. 8 ust. 1 i 2 cyt. ustawy.

Trafnie bowiem wskazał organ odwoławczy, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, jako przesłanka zameldowania na pobyt czasowy, występuje wówczas gdy osoba opuszcza lokal, aby wykonywać pracę poza miejscem zamieszkania, ale tylko na jakiś czas i po jego upływie zamierza wrócić do dotychczasowego miejsca pobytu, a wykonywanie pracy poza miejscem stałego zameldowania powinno wynikać z charakteru pracy. Sąd w uzasadnieniu wyroku dodał, że omawiany przepis dotyczy przede wszystkim takich przypadków, gdy praca musi być wykonywania poza siedzibą zakładu pracy i miejscem zamieszkania.

W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że taka sytuacja w sprawie nie zachodzi, skoro skarżący nieprzerwanie od 3 lat mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii.

Jak już wyżej wskazano nie mogły być w zakresie tych ustaleń decydujące same oświadczenia skarżącego, jeżeli z całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności wynikało, że w lokalu gdzie skarżący był zameldowany na stałe w rzeczywistości nie zamieszkiwał i nie stanowiło ono jego centrum życiowego.

Odnosząc się jeszcze do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy zauważyć, że w sposób nieuprawniony strona skarżąca zarzuca, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzenie o opuszczeniu przez skarżącego stałego miejsca pobytu powiązał wyłącznie z faktem wykonywanej pracy za granicą.

Tymczasem zarówno organ odwoławczy, jak również Sąd wskazały w uzasadnieniach wydanych orzeczeń, że decydujący był całokształt ustaleń dotyczących wcześniejszego zamieszkiwania i opuszczenia przedmiotowego lokalu, późniejszych w nim bytności oraz okoliczności związanych z zamieszkiwaniem i pracą skarżącego poza granicami kraju.

Z tych wszystkich względów należało skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.