Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 158/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 49 c ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi J. J. i E. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] i [...] (dalej: skarżący, inwestorzy, wnioskodawcy, strony) na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] października 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] (dalej: PINB) ustalił dla inwestorów opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł w związku z rozbudową budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] w [...] [...], gmina [...].

Pismem z 15 maja 2017 r. inwestorzy zwrócili się do Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) o umorzenie w całości lub w części, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu zapłaty ustalonej opłaty legalizacyjnej.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że o braku zgodności podejmowanych prac z regulacjami prawa budowlanego dowiedzieli się dopiero w momencie wszczęcia procedur związanych z samowolą budowlaną, a zapłata należności przekracza ich możliwości finansowe. Skarżący wskazali, że źródłem ich utrzymania pozostaje prowadzone gospodarstwo rolne oraz że obciążają je zobowiązania

z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczki. Zapłata należności w kwocie 50.000 zł spowodowałaby utratę stabilności finansowej, co w konsekwencji doprowadziłoby do niemożności terminowego regulowania należności wobec banków, ze wszystkimi prawno-finansowymi tego skutkami. Mogłoby to spowodować również zagrożenie funkcjonowania prowadzonego przez nich rolnego gospodarstwa rodzinnego.

W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. (data wpływu) skarżący sprecyzowali, że wnoszą o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej: O.p.),

w związku z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1332, zwanej dalej: P.b.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257,zwanej dalej: k.p.a.), odmówił umorzenia w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wnieśli

o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie art. 67a § 1 O.p., ponieważ okoliczności sprawy wskazują, że umorzenie należnej opłaty jest należycie i rzetelnie uzasadnione ważnym interesem stron. W ocenie skarżących, okoliczności przytoczone we wniosku dotyczące ich sytuacji majątkowej nie zostały przez organ I instancji przeanalizowane w sposób należyty, swobodny i zgodny

z zasadami doświadczenia życiowego.

Minister Finansów (dalej: Minister, organ odwoławczy) decyzją z [...] października 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętej decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów regulujących kwestię opłat legalizacyjnych, organ odwoławczy wskazał, że przewidziana w art. 67a § 1 O.p. możliwość zastosowania ulgi w spłacie należności publicznoprawnej, uzależniona jest od zaistnienia w sprawie przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja o udzieleniu ulgi w tego rodzaju spłacie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że do organu administracji publicznej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, co jednak nie oznacza, że organ, wydając rozstrzygnięcie, może zachowywać się w sposób dowolny.

Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania. Zobligowany więc jest zatem do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego

w kontekście wniosku strony.

Oceniając przedstawione w sprawie dokumenty i oświadczenia organ odwoławczy ustalił, że skarżący prowadzą czteroosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne oraz pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie m.in. sprzedaży paliwa. Z zeznania podatkowego (PIT-36) wynika, że w 2016 r. osiągnął przychód w łącznej wysokości 1.393.928,07 zł, w tym przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 1.384.293,91,

z czego łączny dochód wyniósł 20.743,69 zł.

Wnioskodawca otrzymał również płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w wysokości 104.618.55 zł (jednolita płatność obszarowa) oraz kwotę 2.057,55 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Na rok 2015 otrzymał: z tytułu jednolitej płatności obszarowej kwotę 52.578,17 zł, z tytułu płatności za zazielenienie kwotę 35.265,73 zł, z tytułu płatności redystrybucyjnej kwotę 4.537,50 zł, z tytułu płatności do powierzchni upraw roślinnych wysokobiałkowych kwotę 3.685,28 zł oraz z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej kwotę 1.086,28 zł. Strony są właścicielami domu o powierzchni 120 m², położonego w [...][...] oraz dwóch samochodów osobowych marki: [...] (rok produkcji 2002) i [...](rok produkcji 2012).

Z ustaleń organów wynika, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem majątkowym, miesięczny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym stron wynosi około 6.484 zł, a miesięczne opłaty eksploatacyjne (m.in. energia elektryczna, gaz - butla, wywóz odpadów komunalnych, woda) łącznie kształtują się na poziomie ok. 1,344 zł.

Ponadto strony ponoszą wydatki związane ze spłatą zadłużenia z tytułu następujących kredytów i pożyczki: - Bank [...] z siedzibą w [...] - łącznie kredyty w wysokości 598.046,65 zł (wierzytelność na dzień 10 maja 2017 r.), - Bank [...]S.A. - kredyt w wysokości 257.150 zł (stan zadłużenia na dzień 11 maja 2017 r.), - [...] Spółka Akcyjna - pożyczka w wysokości 709.440 zł.

W ocenie Ministra, organ I instancji w sposób prawidłowy zgromadził

i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wydanie decyzji poprzedzone zostało szczegółową i rzetelną analizą zebranych w postępowaniu dowodów

w kontekście spełnienia przesłanek umorzenia należności, zaś ocena ta posiada uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym.

Minister podzielił stanowisko organu I instancji, że ustalone w sprawie okoliczności nie stanowią dostatecznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o umorzeniu w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej, zarówno mając na względzie przesłankę ważnego interesu podatnika, jak i przesłankę interesu publicznego.

Ważny interes podatnika należy zatem w konkretnej, indywidulanej sprawie odnosić do wyjątkowych powodów istniejących po stronie wnioskodawców. Te szczególne względy trzeba rozpatrywać w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, a więc obok faktów takich jak: sytuacja finansowa czy majątkowa, należy również mieć na uwadze takie względy jak np. wiek, stan zdrowia, doświadczenie życiowe strony, okoliczności powstania należności.

W ocenie Ministra, w sprawie nie występuje zagrożenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawców, a ich sytuacja finansowa, choć skomplikowana, jest w miarę stabilna. Ewentualność występowania przejściowych kłopotów finansowych nie może mieć decydującego znaczenia, gdyż tego rodzaju troski dotykają wiele gospodarstw domowych na terenie kraju. Konieczność ponoszenia bieżących kosztów związanych z prowadzonym przedsiębiorstwem czy gospodarstwem rolnym nie stanowi zatem wystarczającej podstawy do umorzenia świadczenia, bowiem ogół ww. ustalonych okoliczności nie daje wystarczających podstaw do sformułowania twierdzenia, że w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika.

Podejmując działalność gospodarczą i dbając o swój interes każdy przedsiębiorca winien podejmować decyzje w sposób przemyślany, ale zarazem zgodny z prawem. Powstanie należności z tytułu opłaty legalizacyjnej jest wynikiem nieprzestrzegania przepisów prawa, zatem skarżący nie mogą przenosić na budżet państwa finansowych skutków błędnie podjętych decyzji.

Poza tym, realizacja inwestycji, w związku z którą ustalono opłatę legalizacyjną (rozbudowa budynku mieszkalnego), wynikająca z chęci poprawy warunków życiowych w prowadzonym gospodarstwie domowym, nie zwalnia inwestorów z konieczności zachowania wymogów formalnych, wynikających

z obowiązujących przepisów prawa.

W ocenie Ministra, umorzenie przedmiotowych należności stanowiłoby wyraz szczególnego uprzywilejowania, nieznajdującego racjonalnego uzasadnienia

w ustalonej sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej skarżących.

Za umorzeniem należności nie przemawia także interes publiczny, gdyż nie można utożsamiać przesłanki interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem wnioskodawców o konieczności umorzenia opłaty legalizacyjnej z uwagi na jej wysokość, która jest zdeterminowana prawem (ustawowy algorytm), a jej procedura podlega kontroli administracyjnej. Poza tym ustalenie przedmiotowej należności jest wynikiem popełnienia przez skarżących deliktu budowlanego.

Zdaniem organu odwoławczego, w interesie publicznym leży, by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Interesu publicznego nie sposób również oderwać od finansowego (fiskalnego) aspektu funkcjonowania państwa, a co za tym idzie sprzeczne z tym interesem jest akceptowanie sytuacji, gdy podmioty prawa starają się uniknąć, czasem bolesnych, konsekwencji braku przestrzegania odpowiednich regulacji prawnych.

Ponadto Minister zauważył, że sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej można składać wielokrotnie. Nie ma więc przeszkód prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania w sytuacji, gdy wcześniej została wydana decyzja odmowna, o ile w danej sprawie zmienił się stan faktyczny. Przy czym należy zauważyć, iż na zmianę stanu faktycznego ma również wpływ taka okoliczność jak aktywna, w miarę możliwości finansowych, postawa skarżących w realizacji zobowiązania (np. zapłata części należności).

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów: 1) art. 67a § 1 O.p., albowiem okoliczności sprawy wskazują, że wnioskowane umorzenie jest należycie i rzetelnie uzasadnione ważnym interesem strony, 2) art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady zaufania do państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołali wyrok NSA z 27 czerwca 2000 r. wydany w sprawie I SA/Ka 1821/98, z którego wynika, że w sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny,

w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Pogląd ten, zdaniem skarżących, nie został przez organy orzekające w tej sprawie wzięty pod uwagę. Po pierwsze: inwestorzy wykonali przedmiotowe prace budowlane w zaufaniu do wydanej - jak mieli prawo sądzić - zgodnie z obowiązującymi przepisami budowlanymi decyzji o pozwoleniu na budowę, a to w oparciu o sporządzony przez profesjonalistę projekt, a po drugie: przytoczone przez wnioskodawców okoliczności dotyczące ich sytuacji majątkowej nie zostały przez organy przeanalizowane w sposób należyty, swobodny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego.

Skarżący wskazali, że przeprowadzonej analizie matematycznej uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz ponoszonych kosztów nie towarzyszyła refleksja na temat rzeczywistej możliwości uiszczenia opłaty legalizacyjnej - jak wskazuje to NSA - w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Zamiast dokonania analizy sytuacji majątkowej małżonków, organ skupił się na przytoczeniu - niewątpliwie słusznej tezy - iż działalność rolnicza i gospodarcza wiąże się z ponoszeniem ryzyka,

w przeciwieństwie np. do zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Pogląd ten nie może jednak, zdaniem skarżących, ani zmienić, ani mieć istotnego znaczenia

w sytuacji, gdy w dacie rozstrzygnięcia sprawy małżonkowie oraz 2 członkowie ich rodziny dysponują miesięcznie na własne utrzymanie kwotami w granicach 1,2 - 1,3 tys. zł, co nie jest dochodem umożliwiającym inwestorom (łączny ich dochód około 2,5 tys. zł) uiścić opłatę legalizacyjną w kwocie 50.000 zł. Naturalnie niezasadnym byłoby oczekiwanie, że wnioskodawcy w celu zapłaty tejże kwoty wyzbędą się składników majątkowych służących do prowadzenia działalności rolniczej bądź gospodarczej, co przecież odbiłoby się natychmiast negatywnie na możliwości osiągania dochodów na potrzeby utrzymania rodziny.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 49c § 1 P.b. i art. 67a § 1 O.p. Zgodnie z art. 49c § 1 P.b., do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 P.b., w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p. z tym, że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. stanowi natomiast, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

A zatem o treści rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej nie decyduje wola organu. Wynik tego postępowania uzależniony jest bowiem od dokonania oceny określonych ww. przepisem kryteriów, tj. wystąpienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, opartych na sytuacji majątkowej. Decyzja

w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być dowolna, ponieważ winna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 O.p. organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy. Dopiero wówczas może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła w ramach uznania administracyjnego, kontrola Sądu ogranicza się wyłącznie do tego, czy organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, czy tak ustalony stan faktyczny sprawy został poddany ocenie w oparciu o kryteria, o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., czy przy jej wydaniu nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy rozstrzygnięcie sprawy uzasadnione zostało zindywidualizowanymi przesłankami.

Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowej sprawie analiza taka została przez organy przeprowadzona, a zaskarżona decyzja podjęta została po przeanalizowaniu sytuacji materialno-finansowej skarżących i ich możliwości płatniczych. Za prawidłowe uznać należy stanowisko organów obu instancji, że udokumentowana sytuacja materialno-finansowa wnioskodawców, w szczególności fakt uzyskiwania stałych dochodów, nie pozwala przyjąć, że w przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes strony lub interes publiczny, o jakich mowa w art. 67a § 1 O.p.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak

i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (wyrok NSA z 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, publ. LEX nr 537191).

A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 O.p., ustala, czy z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika ich ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego skarżący musieliby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie są w stanie uiścić opłaty legalizacyjnej (por. wyrok WSA w Lublinie z 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, publ. LexPolonica nr 2053870).

Zaś za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe

w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publicznym mieści się dążenie do sytuacji, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika

z pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, publ. LexPolonica nr 2058427 oraz wyrok WSA w Łodzi z 11 października 2005 r., sygn. I SA/Łd 883/05, publ. LexPolonica nr 412917). Oczywiście interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem skarżących o zasadności umorzenia tych kosztów.

Zauważyć należy, że organy rozpoznające sprawę dysponowały materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową wnioskodawców. W tym kontekście rozważyły, czy w przedmiotowej sprawie występuje chociażby jedna z przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący uzyskują stałe dochody z tytułu prowadzenia zarówno gospodarstwa rolnego (np. płatności bezpośrednie), jak i działalności gospodarczej (sprzedaż paliwa). Organ I instancji ustalił, że na sierpień 2017 r. miesięczny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym skarżących wynosi około 6.484 zł, co po odliczeniu wydatków (około 1.344 zł) na jednego członka rodziny pozostaje do dyspozycji dochód w wysokości 1.285 zł. Wnioskodawcy do odwołania nie złożyli innych dokumentów, z których wynikałoby, że ich sytuacja finansowa, materialna czy rodzinna jest inna, aniżeli przedstawiona przed Wojewodą. Dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że organy nie zbadały rzeczywistej możliwości uiszczenia opłaty legalizacyjnej na datę rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący w skardze sami przyznają, że dysponują miesięcznym dochodem w granicach około 2.500 zł. Nie pozostają więc bez żadnego dochodu, co uniemożliwiałoby im spłatę należnej opłaty chociażby na raty.

Poza tym przy ocenie sytuacji materialno-finansowej wnioskodawców nie można tracić z pola widzenia dwóch kredytów, jakie zaciągnęli: jeden w wysokości około 600.000 zł, drugi w wysokości ponad 250.000 zł oraz pożyczki w wysokości ponad 700.000 zł. Sąd nie kwestionuje okoliczności, że wydatki na spłatę rat kredytowych z pewnością stanowią duże obciążenie w ich budżecie i z perspektywy tych obciążeń kredytowych z pewnością można uznać, że skarżący znajdują się

w trudnej sytuacji ekonomicznej, zważywszy, że są zobowiązani również do uiszczenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł.

Jednak ważny interes podatnika, który organy administracji są zobowiązane zbadać, rozpoznając wniosek o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej, to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, wyjątkowych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować swoich zaległości. Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku, poważna choroba. Konieczność spłacania pożyczek i kredytów przez wnioskodawców nie stanowi okoliczności wyjątkowej, ponieważ jest konsekwencją podjętych przez nich decyzji biznesowych.

Należy w tym miejscu podkreślić, że interes podatnika powinien być ważny

w sensie obiektywnym i nie może być wyprowadzany tylko z własnego odczucia wnioskodawców i ich subiektywnego przekonania o słuszności wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej ("gdyż w przeciwnym razie dojdzie do utraty stabilności finansowej i niemożności terminowego regulowania należności wobec banków").

Opłata legalizacyjna jest konsekwencją możliwości zalegalizowania przez organ nadzoru budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego, której skarżący dokonali bez wymaganego pozwolenia na budowę. Konsekwencją z kolei nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej jest nakaz rozbiórki (art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 P.b.); skarżący z pewnością mają świadomość, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest ich prawem, a nie obowiązkiem. Wszelkie zarzuty skargi związane z kwestionowaniem zasadności wdrożenia procedury legalizacyjnej ww. rozbudowy nie mogą odnieść pożądanego rezultatu w postępowaniu o umorzenie przedmiotowej opłaty. Kontrola legalności wysokości i zasadności nałożenia opłaty legalizacyjnej mogła mieć miejsce w postępowaniu odwoławczym od postanowienia PINB nr [...] z [...] maja 2017 r.

Zdaniem Sądu, prawidłowe są więc ustalenia organów, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne nadzwyczajne zdarzenia losowe, konieczne do uwzględnienia "ważnego interesu podatnika". Takimi nadzwyczajnymi okolicznościami nie jest konieczność terminowego regulowania zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów

i pożyczki, ponoszenie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny skarżących, mieszkania czy należności podatkowych. Skarżący mają stałe źródło utrzymania, zapewnione potrzeby mieszkaniowe oraz zdolność kredytową.

Organy oceniły również, że w sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego w uwzględnieniu wniosku skarżących o umorzenie opłaty legalizacyjnej. To właśnie w interesie publicznym leży, aby ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Poza wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 833/16, publ. Lex nr 2270533).

Orzeczenie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest wynikiem procesu stosowania prawa, w którym strona realizuje swe prawo dochodzenia określonego przywileju. Natomiast organ, działając w ramach uznania administracyjnego, nie ma obowiązku uwzględnić wniosku nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki uzasadniające takie żądanie. Uznanie administracyjne polega bowiem na możliwości wyboru konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego. Nawet zajście którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie obliguje do zastosowania ulgi (por. wyrok NSA z 14 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2292/15, publ. Lex nr 2366557).

W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowej analizy stanu faktycznego

i prawnego sprawy, nie naruszając przepisów prawa materialnego, procesowego ani art. 2 Konstytucji RP, oraz nie przekraczając granic uznania administracyjnego

w ramach swobodnej oceny dowodów. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, uznając jej zarzuty za bezzasadne.

Na marginesie należy zauważyć, że w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (w tym również opłaty legalizacyjnej) nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. A zatem, w przypadku zmiany sytuacji skarżących możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie ulgi.