Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 162/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 209 ust. 1, par. 271
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2017 r. znak: [...], i jednocześnie nałożył na Z.B.(dalej: "skarżącego") obowiązek:

1. wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu istniejącej ściany frontowej pomieszczenia garażu usytuowanej w odległości zmiennej od 4,55 m do 4,87 m od ściany budynku mieszkalnego na działce nr ewid. gr. 1513, poprzez zamurowanie otworu drzwiowego na pełną grubość ściany materiałem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej nie mniejszej niż E I 60.

Na dachu pomieszczenia garażowego wzdłuż ściany frontowej nakazał wyprowadzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosowanie pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej lm i klasie odporności E l 60 na całej szerokości dachu.

2. W celu prawidłowego odprowadzenia wody opadowej z powierzchni dachu pomieszczenia garażowego nakazał zdemontowanie istniejącej rury spustowej odprowadzającej wodę na teren utwardzony i poprowadzenie jej po bocznej ścianie tarasu (obok schodków) w kierunku budynku na odległość około 2m i skierowanie wód opadowych na teren nieutwardzony własnej działki od strony zachodniej w terminie do 30 kwietnia 2018 r.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "P.b.").

W wyniku przeprowadzonego postępowania po kilkakrotnym uchyleniu decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzje WINB z dnia [...] października 2015 r., nr [...],[...] kwietnia 2016 r., nr [...],[...] marca 2017 r. nr [...]) organy ustaliły, że w latach 1984 - 87 na działce 1512/1 i 1512/2 w miejscowości M. został wybudowany budynek w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...].07.1984 r. znak: [...], w którym roboty zostały zakończone, w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. : Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.; dalej: "P.b.") tj. istotnie odbiegający od tego pozwolenia oraz od warunków określonych w przepisach.

Przedmiotowy budynek został rozbudowany o garaż i usytuowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.

Ściana frontowa pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. 1512/1 i 1512/2 z drzwiami znajduje się w odległości 4,55 - 4,87 m od ściany budynku mieszkalnego (z otworami okiennymi i otworem drzwiowym) usytuowanego na działce nr ew. 1513 .

Obecnie odległość budynku mieszkalnego wynosi: od ogrodzenia betonowego pomiędzy działkami nr ewid. gr. 1511 (własności P. P. - poprzedni właściciel F. G.) a działką nr 1512/1 i 1512/2 od 5,05 m do 6,03 m - (według szkicu realizacyjnego 5,50 m), od ogrodzenia betonowego z działką nr ewid. gr. 1514/2 (własności E. i J. S. poprzedni właściciel M. K. ) wynosi od 2,60 do 3,22 m - (według szkicu realizacyjnego 4,00 m). Odległość budynku od ogrodzenia z działką nr ewid. gr. 1510 wynosi 22,70 m (własność M. M., poprzedni właściciel A. W.) - (według szkicu realizacyjnego 22,00 m).

W ścianie szczytowej przedmiotowego budynku od strony dz. nr 1514/2 w kondygnacji piwnic znajdują się 3 otwory okienne ze stolarką okienną drewnianą. Otwory mają wymiary 83 cm x 53 cm, 83 cm x 55 cm, 186 cm x 55 cm oraz 1 otwór okienny w kondygnacji poddasza.

Organ I instancji decyzją z dnia [...].06.2017 r. znak: [...]nałożył na Z.B. obowiązek

- wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu istniejącej ściany frontowej pomieszczenia garażu usytuowanej w odległości zmiennej od 4,55 m do 4,87 m od ściany budynku mieszkalnego na działce nrewid.gr. 1513, poprzez zamurowanie otworu drzwiowego na pełną grubość ściany materiałem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej nie mniejszej niż El 60.

- zamurowania czterech otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości zmiennej od 2,60 m do 3,22 m od granicy z działką sąsiednią o nr ewid. gr. 1514/2, materiałem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej i nie mniejszej niż E160.

- w celu prawidłowego odprowadzenia wody opadowej z powierzchni dachu pomieszczenia garażowego zdemontowania istniejącej rury spustowej odprowadzającej wodę na teren utwardzony i poprowadzenia jej po bocznej ścianie tarasu (obok schodków) w kierunku budynku na odległość około 2m i skierować wody opadowej na teren nieutwardzony własnej działki od strony zachodniej.

w terminie do 30 września 2017r.

Od w/w decyzji odwołanie wniosła M. B. działająca w imieniu Z. B.. Według skarżącej w toczącym się postępowaniu zapadały już różne niekiedy sprzeczne ze sobą decyzje. Decyzja wydana w dniu [...].06.2017 r. po raz kolejny nakładała obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu istniejącej ściany frontowej pomieszczenia garażu. Według skarżącej najbardziej dziwi fakt, że przy wydawaniu wcześniejszej decyzji nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem był poprzez wymianę drzwi drewnianych na drzwi stalowe o odpowiedniej odporności ogniowej, co zostało wykonane. Jednakże przy ponownym rozpatrywaniu sprawy fakt ten nie został wzięty pod uwagę. Drzwi zostały wymienione na stalowe, o czym PINB został poinformowany. Ponadto wnosząca odwołanie podaje, że ustalono ponad wszelką wątpliwość że budynek został wybudowany w latach 1984 do 1987 w oparciu o pozwolenie na budowę i później nie prowadzono w nim żadnych prac poza bieżącą konserwacją. Zatem w przypadku niezgodności wybudowania budynku z przepisami i ustaleniami pozwolenia na budowę powinno się stosować według skarżącej przepisy obecnie obowiązującego prawa budowlanego, natomiast przepisy techniczno- budowlane w postaci warunków technicznych, obowiązujących w dacie jego budowy, a nie przepisy z roku 2002 r. Według autorki odwołania nie wykazano w żaden sposób czy powinny mieć zastosowanie przepisy obecnie obowiązujące, a jest to istotne ponieważ przepisy zmieniały się na przestrzeni lat od czasu wybudowania budynku. Nie wykazano również czy jej budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi i na podstawie jakich przepisów. Według skarżącej nakazano również zamurowanie czterech otworów okiennych od strony granicy z działką nr 1514/2, nie biorąc w ogóle pod uwagę odległości pomiędzy jej budynkiem a budynkiem sąsiednim, która wynosi 8 m. W obu przypadkach nakazano zamurowanie materiałem o odporności ogniowej EI 60, a według skarżącej dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dla drzwi lub innego zamknięcia wymagana jest klasa El 30, a nie EI60. Wnoszącą odwołanie podała również, że w żaden sposób nie odniesiono się do przepisu dopuszczającego w ścianie oddzielenia pożarowego wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie. Nie odniesiono się również do faktu istnienia w granicy pomiędzy jej działką, a działką o nr 1514/2,ściany żelbetowej o grubości 20cm do wysokości średniej 2m. Skarżąca podała również, że przy rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić fakt, że do roku 2008 pomiędzy jej działką, a działką nr 1513 przebiegała droga, a odległości ustalało się biorąc pod uwagę granice działek budowlanych, a droga tak nie była traktowana, i nikomu nie przeszkadzało, że wyjazd z garażu znajdował się przy drodze. W treści odwołania skarżąca wskazała również na nieprawidłowości dotyczące budynku na sąsiedniej działce nr ew. 1513 twierdząc, że należałoby się zająć jego stanem technicznym gdyż płatami odpadający z niego tynk stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. Na potwierdzenie swoich zarzutów odwołująca dołączyła dokumentację fotograficzną.

Od decyzji z dnia [...].06.2017 r. znak: [...]odwołanie wniósł również J. B. jako pełnomocnik W. B., podając że F. B. (tato) nabył działki 1512/1 i 1512/2 od trzech właścicieli tj. G. M., J. M. i G.K., które obecnie nie żyją. A. B. wraz z żoną byli najemcami od 1947 roku. Pismem z dnia 29.10.1974 r. znak 421a/4/74 F. B. jako właściciel działki 1512/2 dostał nakaz rozebrania budynku nr 24 ponieważ budynek groził zawaleniem i zagrażał bezpieczeństwu. Odwołujący podaje że nie wie dlaczego do tej pory w dokumentach działka 1512/2 figuruje na A. B.. Do odwołania J. B. dołączył kserokopię mapy (data wykonania kopii 28.08.2014 r.) na której widnieje naniesiona działka nr ew. 1512/2 i 1513, kwestionując stwierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji że na szkicu realizacyjnym planu zagospodarowania działki brak jest wyodrębnienia działek i ich numerów i jednoznacznie z niego wynika że budynek został wybudowany na jednej działce. Odwołujący podał również, że nie jest prawdą że nie podnosił sprawy schodów które zostały wybudowane na działce 1513 która nie jest i nie była własnością inwestora, gdyż we wszystkich pismach od 2014 r. sprawa ta była podnoszona. Według odwołującego pozwolenie na budowę schodów nie obejmowało działki 1513, a schody te zostały dorysowane po wybudowaniu budynku bezprawnie na działce 1513 a pozwolenie na budowę przewidywało długość schodów do drogi wewnętrznej. Odwołujący podaje również, że z obecnej (według skarżącego sfałszowanej w 2007 r.) mapy geodezyjnej wynika, że cała droga pomiędzy działkami 1512/1 i 1513 należy do Z. B., gdyż została narysowana granica do schodów budynku nr 2 od 0 do 3,5 m. Odwołujący zaznaczył że budynek nr 2 jego mamy wraz ze schodami był wybudowany w 1917 r. Odwołujący nie zgadza się również ze stwierdzeniem, że jeżeli właścicielka działki 1513 doznała szkody z powodu zajęcia tej części działki może dochodzić praw z powództwa cywilnego, uważając że jest to rolą nadzoru budowlanego.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ wyjaśnił, że budynek mieszkalny na działce 1513 którego ściana frontowa posiada otwory okienne i otwór drzwiowy wykonana jako murowana z pokryciem z materiałów trudnozapalnych zgodnie z § 209 ust. 1 pkt 1 Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 75, poz. 690 2002 r. z późn. zm., dalej: "rozporządzenie MI z dnia 12 kwietnia 2002 r.") charakteryzowana jest kategorią zagrożenia jako ZL. Zgodnie z §271 ust. 1 w/w rozporządzenia minimalna odległość miedzy zewnętrznymi ścianami budynków nie będących ścianami oddzielenia przeciwpożarowego wynosi 8 m.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie nakazał wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu istniejącej ściany frontowej pomieszczenia garażu usytuowanej w odległości zmiennej od 4,55 m do 4,87 m od ściany budynku mieszkalnego na działce nr ewid. gr. 1513.

W ocenie WINB nie znajduje natomiast uzasadnienia nakaz zamurowania czterech otworów okiennych zlokalizowanych w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości zmiennej od 2,60 m do 3,22 m od granicy z działką sąsiednią o nr ewid. gr. 1514/2.

Organ wyjaśnił, że choć usytuowanie narusza § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia, który stanowi że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy a pozostałe przepisy w/w rozporządzenia tj. §12 ust.2, 3 i 4, dopuszczające możliwość innego usytuowania obiektów, nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, to jednak należy uwzględnić, że ściana tego budynku z otworami okiennymi jest usytuowana w odległości 8,14 m od budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr ew. 1514/2 należącego do Państwa S., a §271 ust. 1 rozporządzenia dopuszcza minimalną odległość 8 m pomiędzy ścianami nie będącymi ścianami oddzielenia pożarowego. Ponadto dodatkowo pomiędzy budynkiem należącym do Z. B. a budynkiem należącym do Państwa S. na działce nr ew. 1514/2 istnieje pełny mur żelbetowy będący murem ogrodzeniowym, wykonany na fundamencie betonowym o wysokości zmiennej 1.95 - 2,05 m, który pełni dodatkowo funkcję muru przeciwpożarowego.

Jako prawidłowy organ odwoławczy ocenił nałożony przez organ I instancji obowiązek odprowadzenia wody opadowej z pomieszczenia garażowego, który znajduje uzasadnienie w treści § 315 rozporządzenie, na podstawie którego budynek powinien być tak zaprojektowany aby m. in. opady atmosferyczne nie spowodowały zagrożenia zdrowia i higieny jego użytkowania. § 319 rozporządzenia stanowi że dachy powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych, a § 28 stanowi że działka budowlana na której sytuowane są budynki powinna mieć zapewnione odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości dopuszczone jest odprowadzenie tego rodzaju wód na własny teren nieutwardzony.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu M. B. wyjaśnił że kwestia nakazu wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w miejscu istniejącej ściany frontowej pomieszczenia garażu i odstąpienie od zamurowania otworów okiennych od strony działki ewid. gr. 1514/2 zostały wyjaśnione w treści uzasadnienia niniejszej decyzji. Zastosowanie materiałów o odpowiedniej klasie odporności ogniowej nie mniejszej niż EI60 wynika z warunków wykonania ściany oddzielenia pożarowego tj. § 235 ust.2 w/w rozporządzenia. Zastosowanie do oceny przedmiotowej sprawy obecnie obowiązujących warunków technicznych wynika z tego, że nie można doprowadzać obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.

Podnoszone przez Pana J. B. okoliczności uznał za niemające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał szczegółowych pomiarów odległości przedmiotowego budynku do granic działek sąsiednich i istniejącej tam zabudowy i na podstawie tych ustaleń nakazano doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W skardze na powyższą decyzję Z. B. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił naruszenie:

I.) przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy wykonanie ściany przeciwpożarowej w miejsce istniejących drzwi garażowych ściany frotowej pomieszczenia garażu spowoduje że skarżący będzie miał uniemożliwione jakiekolwiek korzystanie z garażu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem (powstanie budynek z oknem bez jakiegokolwiek wejścia), po drugie z zebranego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, że stan aktualny w jakikolwiek sposób narusza prawo;

2. art 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie należy wykonać ściśle wskazane przez organ prace, gdyż dotychczas zrealizowane prace budowlane są wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, podczas gdy ani z przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego, ani też z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jakie to niebezpieczeństwo powoduje bądź mógłby spowodować przedmiotowy garaż, zwłaszcza że został wykończony przy użyciu niepalnych materiałów;

3. § 209 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 271 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych jakim powijmy .odpowiadać budynki i ich usytuowania, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że garaż należy do budynków, dla których kategoria zagrożenia pożarowego to ZL I, podczas gdy garaż nie jest ani budynkiem mieszkalnym, ani zamieszkania zbiorowego, a tym bardziej budynkiem użyteczności publicznej, dlatego też powinien zostać zaliczony do kategorii przeciwpożarowej PM;

II). naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia:

1. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim organ nie wskazał co doprowadziło do stwierdzenia, że pomimo istnienia ściany żelbetowej o grubości 20 cm do wysokości ok 2 m jest konieczność wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, podczas gdy powyższe zabezpieczenia w zupełności zabezpieczają budynek garażu. Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów na istnienie realnego zagrożenia, jakie mogłoby powstać z powodu braku ściany oddzielenia przeciwpożarowego;

2. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez jego pominięcie i nie wskazanie w zaskarżonej decyzji podstaw: faktycznych dokonanego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do postawionych zarzutów w tym do nakazania postawienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomimo istnienia muru o grubości 20 cm do wysokości 2 m organ wskazał, że mur ten znajduje się w granicy z działką 1514/2 podczas gdy wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego dotyczy ściany frontowej pomieszczenia garażu usytuowanego na działce nr 1513.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję jak i prawa materialnego w stopniu, który wpłynął na wynik sprawy decyzję organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy prawa materialnego i postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kontrolowanym postępowaniu naprawczym jedyną budzącą wątpliwości kwestią jest zdaniem Sądu sposób zabezpieczenia przeciwpożarowego domu na nieruchomości skarżącego. W pozostałym zakresie Sąd akceptuje ustalenia i ocenę zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, iż wprawdzie w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ustanowiono ogólną zasadę, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, to jednak prawodawca jednocześnie zastrzega, iż zasada ta doznaje pewnych wyjątków, a czyni to przez użycie sformułowania "z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Przepis zaś § 207 ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Sądu decyzji) jednoznacznie stanowił, iż przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Dostrzegając, że budynki takie zostały wybudowane pod rządem innych, nieobowiązujących już przepisów prawa, w § 207 ust. 2 rozporządzenia prawodawca dopuścił możliwość spełnienia warunków technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego w inny niż wskazany w tym rozporządzeniu sposób. A mianowicie prawodawca postanowił, iż przepis ten stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 rozporządzenia. Po myśli § 2 ust. 2 rozporządzenia przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Uwzględnienie § 2 ust. 2 przy zastosowaniu § 207 ust. 2 rozporządzenia polega na tym, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w tym rozporządzeniu można zastosować wskazania ekspertyzy technicznej, o jakiej mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia.

Powyższe oznacza, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie - z mocy § 207 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia - także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie.

Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 16 grudnia 2002 r. (§ 332 rozporządzenia). Przesłankami zastosowania przepisów tego rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002 r. są: - po pierwsze, stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia, - po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Ponadto z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia wynika, iż zakres stosowania przepisów rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego nie został w akcie normatywnym ograniczony w odniesieniu do budynków powstałych w okresie przed wejściem w życie rozporządzenia. Ograniczenie zastosowania przepisów tego rozporządzenia do budynków istniejących przed dniem 16 grudnia 2002 r. z mocy § 207 ust. 2 rozporządzenia nie obejmuje przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dzieje się tak dlatego, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania. W tym zakresie należy odwołać się także do art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380) stanowiącego, iż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany (m.in.) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno - budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie, zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji – art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

Zatem przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku.

Dodać trzeba, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie. Wobec tego należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie jest z przepisami powołanego rozporządzenia, przy czym w tym przypadku należy wskazać, że rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo opóźniają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 40), co dodatkowo świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio.

W ocenie Sądu taka regulacja nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz. Przede wszystkim należy zauważyć, iż sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. (Tak przyjęto w uzasadnieniu uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r. w sprawie I OPS 1/06, opublikowanej w ONSAiWSA nr 3 z 2006 r., poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów (tak w uzasadnieniu wyroku TK z 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05, opublikowanego w OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. (Tak w powołanym wyroku TK).

W związku z tymi uwagami należy stwierdzić, iż istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem "ciągłym" albo sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowych przepisów. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. Trudno też zaprzeczyć istnieniu ważkiego interesu publicznego we wprowadzeniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej. Chodzi przecież o ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. Nie można też ograniczać ustawodawcy w dostosowaniu wymogów ochrony przeciwpożarowej do zmieniających się warunków społecznych. W szczególności dotyczy to właśnie budynków, które z natury rzeczy istnieją bardzo długo. Ustawodawca musi mieć w tej sytuacji swobodę w dostosowaniu ochrony przeciwpożarowej także istniejących budynków do postępów w nauce (nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej), czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (wzrost zaludnienia, zagęszczenie zabudowy) (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 516/13).

Organy nadzoru budowlanego stosując w zakresie ochrony przeciwpożarowej w kontrolowanej sprawie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie ustaliły – wobec bezspornego powstania budynku - przed jego wejściem w życie i użytkowania, czy na podstawie przepisów odrębnych zagraża on życiu ludzi. Tej ostatniej przesłanki organy nie zbadały, a warunkowała ona w ogóle stosowanie przepisów tegoż rozporządzenia w stanie faktycznym sprawy. Przesądza to o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Z tej przyczyny odnoszenie się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia § 209 i 271 rozporządzenia byłoby przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.