Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 189/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49f ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją Urzędu Rejonowego z dnia 15 stycznia 1997 r., wydaną na podstawie art. 48 i 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazano inwestorowi K. K. rozbiórkę na własny koszt samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego z garażem i magazynem zlokalizowanego na dz. nr [..] (obecnie; nr dz. [..]) w Ł. przy ul. O.

Pismem z dnia 10 marca 1999 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 1999 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 27 września 2001 r., sygn. II SA/Gd 1015/99, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę.

Następnie, pismem z dnia 16 czerwca 2003 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej z 1997 r. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2003 r. organ wojewódzki stwierdził nieważność decyzji Urzędu Rejonowego Oddziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 1997 r. Decyzją z dnia 2 grudnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego wyjaśnienia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r., sygn. VII SA/Wa 171/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Decyzją z dnia 31 marca 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego z dnia 15 stycznia 1997 r. Decyzją z dnia 18 maja 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego wyjaśnienia przez organ I instancji. Wskutek zaskarżenia decyzji kasacyjnej wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. VII SA/Gd 1244/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 22 lutego 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej z 1997 r. Decyzja ta była przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadaministracyjnym i wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. VII SA/Wa 739/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., sygn. II OSK 378/08.

Wobec uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki w dniu 5 lipca 2010 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [..] tym samym wszczynając postępowanie egzekucyjne. Następnie, postanowieniami z dnia 19 marca 2020 r. i z dnia 7 lipca 2020 r. nałożono na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia.

W tym stanie sprawy, wnioskiem z dnia 5 listopada 2020 r. K. K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowlanej oraz o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r., nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2020 r. dotyczącego "legalizacji samowoli budowlanej oraz umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego, w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym decyzji o rozbiórce z dnia 15 stycznia 1997 r. oraz toczącym się postępowaniem egzekucyjnym należało odmówić wszczęcia postępowania.

Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia 27 stycznia 2021 r., nr [..],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i odmówił K. K. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku z dnia 5 listopada 2020 r. w części dotyczącej legalizacji budynku mieszkalnego z garażem i magazynem na działce nr [..] w Ł., gmina P.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek z dnia 5 listopada 2020 r. dotyczył dwóch kwestii, tj. legalizacji samowoli budowlanej - budynku mieszkalnego z garażem i magazynem oraz umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki budynku. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zauważył, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej ta sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a decyzja taka nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Jeżeli sprawa samowolnego wybudowania przedmiotowego budynku została rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, postępowanie w sprawie legalizacji tego samego budynku jest bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie zaś decyzja nakazująca rozbiórkę z dnia 15 stycznia 1997 r. była badana w postępowaniu nadzwyczajnym organów nadzoru budowlanego obydwu instancji oraz rozpatrywana przez sądy administracyjne obydwu instancji. W konsekwencji, ostateczna decyzja rozbiórkowa pozostaje w mocy. Organ dodał, że decyzje rozbiórkowe charakteryzują się tzw. brakiem luzu decyzyjnego, co oznacza, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na ponowne przeprowadzenie procedury legalizacji w stosunku do obiektu budowlanego, dla którego została wydana ostateczna decyzja rozbiórkowa. Co więcej, ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie legalizacji tego obiektu dotyczyłoby sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, co stanowi przesłankę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zatem z uwagi na ten fakt i przytoczone powyżej orzecznictwo nie ma możliwości podjęcia postępowania legalizacyjnego wobec budynku, dla którego orzeczono nakaz rozbiórki. Zgodnie zaś z art. 61 a § 1 k.p.a. należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy już z treści wniosku wynika, że żądanie wszczęcia postępowania nie może zostać spełnione.

Odnosząc się do kwestii umorzenia grzywny w celu przymuszenia organ wyjaśnił, że wniosek w tej części powinien być rozpatrzony przez organ I instancji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na toczące się aktualnie postępowanie egzekucyjne. Skoro organ I instancji rozpatrzył wniosek z dnia 5 listopada 2020 r. w części dotyczącej umorzenia grzywny w celu przymuszenia w trybie art. 61a k.p.a., zamiast w oparciu o ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego. W nawiązaniu zaś do art. 139 k.p.a. organ wyjaśnił, że niniejszym postanowieniem nie działa na niekorzyść strony, gdyż nie zwiększa zakresu obowiązku tylko go doprecyzowuje na korzyść strony.

Natomiast odnosząc się do treści zażalenia i niezastosowania art. 49f ustawy Prawo budowlane, organ wyjaśnił, że wskazany przepis (dotyczący uproszczonego postępowania legalizacyjnego w wypadku samowolnej budowy obiektu zakończonej co najmniej 20 lat temu), został wprowadzony w wyniku nowelizacji ustawy i obowiązuje od dnia 19 września 2020 r. Dotyczy on jednak tylko obiektów wobec, których postępowania administracyjne wszczęto po 19 września 2020 r. W odniesieniu do przedmiotowego budynku zaś została wydana decyzja nakazowa, wobec czego nie ma podstaw do wszczęcia ponownego postępowania (w tym uproszczonego).

W skardze na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie:

- przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3, polegające na nierozważeniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem skutkowało błędnym uznaniem, że istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania,

- przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 61a § 1 przez jego zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że brak jest uzasadnionych przyczyn, że postępowanie nie może być wszczęte,

- przepisów Prawa budowlanego tj. art. 49f, polegające na jego niezastosowaniu, podczas gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez wszczęcie postępowania administracyjnego, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że – jak wynika z zaskarżonego postanowienia – w kwestii legalizacji samowoli budowlanej organ odmówił wszczęcia postępowania, albowiem w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeżeli wcześniej sprawa tożsama została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidzianym. Jednakże, zdaniem skarżącego, nowelizacja Prawa budowlanego z 2020 r. wprowadziła procedurę uproszczonego postępowania legalizacyjnego, która umożliwia legalizację budynków wzniesionych co najmniej 20 lat wcześniej. Tym samym wniosek o wszczęcie, uregulowanego w art. 49f ustawy Prawo budowlane, uproszczonego postępowania legalizacyjnego winien zostać uwzględniony. Skarżący podniósł, że w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Następnie, skarżący wskazał, że jak wskazuje doktryna powyższy przepis zawiera szczególną regulację odnoszącą się do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu od tego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Przewiduje on poddanie tych obiektów uproszczonemu postępowaniu legalizacyjnemu. Postępowaniem tym na żądanie właściciela lub zarządcy obiektu mogą zostać objęte także obiekty budowlane, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 roku lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc zaś powyższe na kanwę niniejszej sprawy wskazano, że – w ocenie skarżącego – przedmiotowy budynek spełnia wszystkie przesłanki zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej unormowanej w art. 49f ustawy Prawo budowlane.

Ponadto, skarżący wskazał, że nieruchomość usytuowana na działce nr [..] należąca do skarżącego została przez niego nabyta w 1991 r. od A. Skarżący dokonał jedynie na przestrzeni lat modernizacji i remontu budynków. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy oświadczenia budowlano - technicznego budynek był remontowany bez naruszenia konstrukcji głównej i nośnej, a budynek wyremontowano zgodnie z wymogami sztuki budowlanej. Co istotne, poprzedni właściciel sąsiedniej działki został poinformowany w Urzędzie Gminy o istniejącej sytuacji zabudowy granic z sąsiednią działką, której właścicielem wówczas była A. i godził się na to. Ponadto, o istniejącym stanie zostali także poinformowani obecni właściciele nieruchomości, którzy następnie złożyli skargę, która doprowadziła do wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący wskazał również, że organ wydający zaskarżone postanowienie nie wziął pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nie ulega bowiem wątpliwości, że odmowa wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, która w istocie nakazuje rozbiórkę należących do skarżącego budynków, jest sprzeczna z interesem społecznym oraz interesem obywateli. Budynek bowiem, zdaniem skarżącego, spełnia wymagania techniczno - budowlane oraz jest zgodny z zagospodarowaniem przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, w tym postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Celem tej kontroli jest zbadanie, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga danej sprawy administracyjnej a ocenia jedynie, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego podejmowania.

Analiza okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i odmawiające wszczęcia postępowania legalizacyjnego, nie narusza prawa.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., odmówiły wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne, w brzmieniu uwzględniającym nowelizację dokonaną mocą ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), zwanej dalej ustawą nowelizującą, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r.

Zgodnie z art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie jest zaskarżalne zażaleniem (art. 61a § 2 k.p.a.).

Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Jeżeli w akcie stosowania prawa administracyjnego organ dokonuje autorytatywnej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, kształtując jego sytuację prawną, to przesłanki podmiotowe odnoszą się do zagadnienia identyfikacji sfery interesu prawnego określonego podmiotu i w ogóle jego zdolności do bycia podmiotem obrotu prawnego, a przesłanki przedmiotowe do tego, jakie określone i skonkretyzowane obowiązki mają być nałożone, a jakie uprawniania przyznane. Do uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania można zaliczyć sytuacje, gdy żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie, przedawnienie materialnoprawne, a także wyraźny przepis prawa, który wyklucza wszczęcie postępowania. Z uwagi na to, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego postanowieniem, następuje bez prowadzenia postępowania merytorycznego w sprawie, istotne jest również, aby prawidłowe wydanie takiego rozstrzygnięcia nie wymagało prowadzenia takiego postępowania, ale narzucało się w oczywisty sposób, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym. Generalnie z taką oczywistością mamy do czynienia w okolicznościach, gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji, brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy wszczęcia określonego postępowania jest niemożliwe na mocy przepisów szczególnych.

Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że skarżący K. K. występując do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z pismem z dnia 5 listopada 2020 r. zmierzał do wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej polegającej na posadowieniu bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem i magazynem na działce nr [...] (obecnie nr [...]) przy ul. O. w Ł., gmina P., w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje decyzja Urzędu Rejonowego Oddziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 1997 r., w której nakazano skarżącemu "rozbiórkę na własny koszt samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego z garażem i magazynem na działce nr [...] w Ł. ul. O." Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Nie wyeliminowano jej również z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych, pomimo podejmowanych przez skarżącego prób.

Istnienie tej decyzji w obrocie prawnym i jej niewykonanie przez skarżącego oznacza, że sprawa samowoli budowlanej została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie, co trafnie zauważyły organy obu instancji.

W związku z wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r, ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz.471), dalej ustawa nowelizująca, do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), zwanej dalej Prawem budowlanym, wprowadzono uproszczone postępowanie legalizacyjne uregulowane w nowym art. 49f Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowalnego, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego). Z kolei zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 Prawa budowlanego).

Zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy Prawo budowlane – przyp. Sądu), w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że rozbiórkę obiektu budowlanego, którego dotyczył wniosek skarżącego, orzeczono decyzją z 1997 r., czyli przed wejściem w życie ustawy nowelizującej w dniu 19 września 2020 r. W konsekwencji niebudzącego wątpliwości rozumienia art. 32 ustawy nowelizującej, nie ma prawnej możliwości wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, organy obu instancji słusznie stwierdziły, iż brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania i prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., albowiem zachodzi przesłanka przedmiotowa odmowy jego wszczęcia. W konsekwencji, wniosek skarżącego z dnia 5 listopada 2020 r. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w tym przedmiocie. Sąd nie miał wątpliwości, że organy prawidłowo stwierdziły, że w okolicznościach niniejszej sprawy ani skarżący ani organy nie są uprawnione do prowadzenia tego rodzaju postępowania w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę, a także w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym w celu jej wykonania. Ustalenie to w pełni uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania, o której orzeczono na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Wobec istnienia jednoznacznej przeszkody prawnej we wszczęciu postępowania w sprawie, nie mogły w oczywisty sposób odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej, w tym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mają zastosowanie w toku postępowania.

Sąd nie dopatrzył się również naruszania przez organ II instancji regulacji art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawe stosowanie do wymogów art. 124 § 2 k.p.a., które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia.

Ostatnią kwestią podlegającą ocenie przez sąd administracyjny jest rozstrzygniecie o uchyleniu przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji w całości, pomimo tego, że organ drugiej instancji w zakresie dotyczącym wszczęcia postępowania legalizacyjnego uznał rozstrzygnięcie za trafne, co do zasady.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego z dnia 5 listopada 2020 r. dotyczył dwóch odrębnych kwestii ujętych w jednym piśmie, tj. legalizacji samowoli budowlanej oraz umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Pierwsza kwestia jest rozstrzygana w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, z kolei druga – na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.). Tymczasem z treści rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, że w istocie rozpoznał on i załatwił sprawę z wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego, nie rozstrzygając o wniosku o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 11 grudnia 2020 r. w ogóle nie ustosunkował się do kwestii wniosku o umorzenie grzywny ani, jak zasadnie zauważył Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie zastosował właściwych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że organ I instancji wniosku tego w istocie w ogóle nie rozpoznał, wbrew temu na co wskazuje sentencja postanowienia z dnia 11 grudnia 2020 r. W konsekwencji, organ odwoławczy słusznie uchylił wadliwe postanowienie organu I instancji w całości, jednocześnie orzekając merytorycznie w zakresie wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego, który był już rozpoznawany przez organ I instancji. W następstwie tego, zadaniem Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2020 r. w zakresie umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, do czego był uprawniony stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.