Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2467/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant : st.sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła o d d a l a s k a r g ę /-/ Sz. Widłak /-/ T.M.Geremek /-/ M. Lorych-Olszanowska T.M..


UZASADNIENIE

3/I SA/Po 2467/03

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] numer [...] Dyrektor Izby Celnej opierając się na treści przepisów: art. 233§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. nr 137 z 1997r poz. 926 ze zm.) w związku z art. 9§1, art. 13§1 i 3 pkt2, art. 15§1 pkt 1 art. 19§1, art. 23§1, art. 36, art.38, art. 39, art. 84, art. 210§1 pkt 1, §3 pkt 3, art. 222§1 i §3 oraz art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny ( t. jedn. Dz.U. nr 75 poz 802 z 2001r. ze zm.) § 11 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dni a 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnergo pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. 130 z 1997r. poz. 851 ze zm.), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. 107 poz. 1217 ze zm.) oraz ust. 7 Części I Postanowienia wstępne A Stawki celne Taryfy Celnej (Dz. U. j.w.) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w sprawie oznaczonej sygn. [...] określającą kwotę długu celnego w kwocie [...] w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny towaru w postaci katalogów zawierających próbki materiałów.

W uzasadnieniu podał, iż po przeprowadzonej w okresie od września do października [...] w siedzibie spółki "A" kontroli obrotu towarowego z zagranicą w latach 2000 i 2001 ujawniono fakturę nr [...] z dnia [...] na kwotę [...]. Zobowiązanie wynikające z faktury, tj. kwota [...] zostało zaksięgowane dnia [...] na koncie firmy [...].

W związku z tym ,iż - jak ustalono - towar którego dotyczyła faktura (katalogi handlowe) nie został przedstawiony organom celnym, postanowieniem w sprawie nr [...] z dnia [...] wszczęto postępowanie w celu nadania towarowi przeznaczenia celnego, określenia elementów kalkulacyjnych oraz kwoty długu celnego. Tego samego dnia organ celny postanowieniem poinformował stronę o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz wyznaczył 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego.

Pismem dostarczonym osobiście w dniu [...] firma "A" jako dowód w sprawie załączyła do akt katalogi z próbkami tkanin oraz kopie deklaracji celnych (dokumenty C2/CP3), na których widniała nazwa producenta i kraj pochodzenia.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w oparciu o stawkę celna autonomiczna podwyższoną o 100% określił dług celny na kwotę [...] w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny towaru w postaci katalogów zawierających próbki materiałów. Orzekł jednocześnie o objęciu towarów procedurą dopuszczenia do obrotu.

Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie pismem z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I - szej instancji.

Zdaniem rozpoznającego odwołanie organu przedłożone przez skarżącego dokumenty w postaci faktury VAT nr [...] z dnia [...] listów przewozowych oraz świadectwa pochodzenia towaru nr [...] z dnia [...] nie mogą stanowić dowodu w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 09.01.1997r. - Kodeks celny, w związku z czym, wobec niemożności ustalenia kraju pochodzenia towaru, organ celny zastosował podwyższoną stawkę celną - stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %. Odmawiając mocy dowodowej przedstawionym przez stronę dokumentom organ celny II instancji stwierdził, iż spółka "A", zarówno w postępowaniu przed Naczelnikiem Urzędu Celnego, jak i w postępowaniu odwoławczym nie przedstawiła żadnego z przewidzianych prawem dokumentów, wskazanych w par. 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zmianą w Dz.U. z 1998r., Nr 138, poz. 890), który stanowiłby dowód dokumentujący w sposób dostateczny niepreferencyjne pochodzenie towarów.

W ocenie organu II instancji przedłożone przez skarżącego świadectwo pochodzenia towaru nie może zostać uznane za dowód potwierdzający pochodzenie przedmiotowych katalogów ze wzglądu na sposób jego sporządzenia naruszający - zdaniem organu - postanowienia par. 13 ust. 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r., gdyż dokument ten nie pozwala na dokonanie identyfikacji towaru w nim wymienionego z towarem będącym przedmiotem postępowania. Nadto, organ celny II instancji stanął na stanowisku, że podnoszony przez skarżącego w odwołaniu od decyzji zarzut naruszenia art. 200 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa w związku nieprawidłowym, tj. niezgodnym z dyspozycją art. 165 par. 4 w zw. z art. 216 Ordynacji Podatkowej wszczęciem postępowania z urzędu jest bezpodstawny.

W skardze na powyższą decyzje pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie przepisu art. 19 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802) w zw. z par. 30 - 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że faktura handlowa Nr [...] z dnia [...] oraz świadectwo pochodzenia towarów Nr [...] z dnia [...] nie stanowią dowodu pochodzenia towarów, jak też naruszenie przepisu art. 200 w zw. z art. 216 w zw. z art. 165 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802) poprzez wydanie postanowienia o wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie i w związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ustalania pochodzenia towarów poprzez przyjęcie, że przedłożona faktura nr [...] z dnia [...] oraz świadectwo pochodzenia towarów [...] z dnia [...] nie stanowią dowodów pochodzenia towarów, weryfikacja dokonana przez organy celne przedłożonego świadectwa pochodzenia pod względem wartości dowodowej bez jego przetłumaczenia na język polski, naruszenie przepisu art. 200 Ordynacji Podatkowej poprzez wydanie postanowienia o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu strona wyraziła pogląd, iż wskazana przez organ II instancji podstawa prawna, tj. przepis § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w ust. 1 określa warunki, jakim powinno odpowiadać świadectwo pochodzenia towaru, aby mogło zostać uznane przez organ celny za dowód pochodzenia. Zdaniem skarżącego przedłożony dokument odpowiada tym wymogom. Ponieważ zostało sporządzone na wniosek skarżącego retrospektywnie, jedynie celem potwierdzenia organowi celnemu II instancji pochodzenia przedmiotowych katalogów, stanowi uzupełnienie faktury handlowej Nr [...] wystawionej dnia [...] przez firmę "B"- eksportera i wydawcę przedmiotowych katalogów. Wskazana faktura uprawdopodabnia dane widniejące na świadectwie pochodzenia. Skoro świadectwo wystawione zostało przez organ upoważniony, polskie służby celne, stosownie do przepisu par. 13 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r., powinny przyjąć, iż przedstawione świadectwo pochodzenia zostało prawidłowo wystawione w kraju, z którego dokonano wywozu towaru, a dokonane na nim oznaczenie towaru jest wystarczające w ocenie wystawcy świadectwa i uznać je za dowód pochodzenia z Włoch towaru w nim wyszczególnionego. Widniejące na dokumencie pieczęć właściwego organu oraz podpis uprawnionego pracownika potwierdzają zgodność danych ze stanem faktycznym i wskazują na pochodzenie wskazanego w nim towaru z Włoch.

Ponieważ przedmiotowe świadectwo wystawione zostało retrospektywnie, już po dacie wywozu towaru z Włoch, dotyczy towarów objętych także innymi, niż będące przedmiotem postępowania, zgłoszeniami celnymi.

Strona skarżąca stwierdziła zatem, iż oba łącznie przedłożone przez nią dokumenty w postaci faktury handlowej Nr [...] z dnia [...] oraz świadectwa pochodzenia towaru Nr [...] z dnia [...] pozwalają na dostateczne oznaczenie kraju pochodzenia towarów będących przedmiotem toczącego się postępowania, a organ celny, stosownie do treści par. 11 ust. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r, miał obowiązek uznać te dokumenty za dowód pochodzenia towaru i zastosować wobec skarżącego podstawową, nie podwyższoną o 100 %, stawkę celną.

Strona skarżąca podniosła także w skardze, iż niedopuszczalnym była dokonana przez organ odwoławczy weryfikacja przedłożonego świadectwa pochodzenia pod względem jego wartości dowodowej, skoro dokument ten sporządzony został w języku obcym. Obowiązkiem organu celnego było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego tłumacza.

Nadto pełnomocnik firmy "A" powtórzył zgłoszony w odwołaniu od decyzji zarzut, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a w szczególności art. 216 w zw. z art 165 par. 4 o.p. skutkujące pozbawieniem strony prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, gwarantowanego przepisem art. 200 Ordynacji Podatkowej, albowiem organ I instancji w dacie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu wydał również postanowienie o przyznaniu stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wydając w/w postanowienie nie uwzględnił dyspozycji art. 216 o.p. przewidującego, iż postanowienia wydawane są w toku postępowania. Zważywszy, iż datą wszczęcia postępowania z urzędu, zgodnie z normą wyrażoną w art. 165 par. 4 o.p., jest dopiero dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania organ wydał postanowienie przewidziane w art. 200 o.p. poza prawidłowo wszczętym i prowadzonym postępowaniem a zatem, postanowienie to, przyznające stronie prawo do wypowiedzenia się powinno być traktowane jako niebyłe.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 210 §1 ustawy z 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny dług celny w przywozie powstaje w przypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, przy czym zgodnie z art. 9 Kodeksu celnego nielegalnym jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem obowiązków określonych w art. 35§2, 36, 37 i art.180§2 kodeksu. Bezsporne jest, iż spółka "A" na polski obszar celny wprowadziła towar w postaci katalogów handlowych, wartości [...] co wg tabeli kursów z dnia [...] stanowiło równowartość[...]. Nie ulega także wątpliwości, iż odbyło się to bez przedstawienia towaru organom celnym. Wobec powyższego po ujawnieniu przez organy celne podczas kontroli takiego stanu rzeczy zgodnie z art. 38 kodeksu celnego podjęły one działania w celu uregulowania sytuacji prawnej tego towaru, objęły go procedurą dopuszczenia do obrotu i określiły kwotę długu celnego.

Jak wynika z treści art. 13§1 Kodeksu celnego cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W taryfie celnej przewidziano natomiast stawki celne: preferencyjne, obniżone, autonomiczne, konwencyjne oraz autonomiczne podwyższone o 100%. Ich zastosowanie uzależnione jest od kilku czynników, w tym także od kraju jego pochodzenia, z czym związany jest jednak obowiązek właściwego udokumentowania. Cel ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towaru określa art. 15§1 Kodeksu celnego, a reguły zawarte są w art. 16 - 19 kodeksu. Zgodnie z art. 19 §1 Kodeksu celnego ustalenie pochodzenie towaru dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów. Szczegółowe natomiast zasady określające ustalanie pochodzenia towarów opisane zostały w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 19§3 Kodeksu celnego Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r "W sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być dokumentowane świadectwem pochodzenia" (Dz.U.130 poz.851 ze zm.). W §11 ust. 2 postanowiono, iż dowodem pochodzenia towaru może być: świadectwo pochodzenia, faktura, specyfikacja towarów, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest zamieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru, jak tez trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.

Jak wynika z treści ust. 7 Części I Postanowienia wstępne A Stawki celne Taryfy Celnej (Dz. U z 1999 nr 107 poz. 1217.) do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% lub stawkę celną konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Przy interpretacji i stosowaniu przepisów określających przywileje celne niezbędny jest odpowiedni rygoryzm, gdyż chodzi o granice zasady powszechności podlegania ocleniu przywozu towarów z zagranicy, od którego odstępstwa są wyjątkami określonymi w przepisach prawa. Nie ulega zatem wątpliwości, iż to importer, który chce skorzystać z przywilejów celnych musi wykazać, iż towar przez niego wprowadzony na polski obszar celny objęty jest korzystniejszą stawką celną.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż to na firmie "A" ciążył dowód, że towar objęty fakturą nr [...] z dnia [...] spełnia warunki dla zastosowania przywilejów celnych. Spółka winna zatem przedłożyć poświadczający ten fakt dokument o którym mowa w § 11 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 15.10.1997r. Skarżący akcentuje w skardze, iż dowodami takimi są zarówno faktura jak też uzyskane retrospektywnie świadectwo pochodzenia. W opinii sądu słusznie jednak organy celne zwróciły uwagę na brak możliwości przyporządkowania przedkładanym przez stronę dokumentom poszczególnych katalogów handlowych.

Zasadny jest pogląd organów celnych, iż z dokumentów tych wynikać musi w sposób oczywisty jakiego towaru dotyczą. Tymczasem opis towaru zawarty w fakturze nr [...] nie pokrywa się z opisem w świadectwie pochodzenia nr [...]. Z § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów "W sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów...", wynika wprost jakie warunki musi spełniać świadectwo pochodzenia. Tymczasem w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, aby przedłożony dokument zawierał dane niezbędne do identyfikacji towaru. Także zapisy na kopii dokumentacji C2/CP3 czy też fakturze [...] traktowanej jako samoistny dowód pochodzenia towaru wymieniony w § 11 Rozporządzenia z dnia 15.10.1997r., które powołuje skarżący jako dowód w sprawie nie pozwalają na jednoznaczne określenie towaru, a także jego pochodzenia. Tym samym organy celne słusznie uznały za nieudowodniony fakt pochodzenia przedmiotowego towaru i zastosowały stawkę celną autonomiczną podwyższona o 100%.

Nie można podzielić także poglądu wyrażonego w skardze o naruszeniu praw strony do wypowiedzenia się w sprawie poprzez doręczenie postanowienia wyznaczającego termin przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, iż ustawa z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 137 poz. 926 ze zm.) nie przewiduje czasu jaki musi upłynąć pomiędzy doręczeniem tych postanowień. Tymczasem jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru obu pism, zostały one doręczone w tym samym dniu, tj. w dniu 07 marca 2003r. Tym samym skarżący został właściwie poinformowany zarówno o wszczęciu postępowania jak i o wyznaczeniu mu terminu w którym może zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzieć w tej sprawie, przy czym w żadnym stopniu nie wykazał w skardze, iż doręczenie obu pism jednocześnie naruszyło jego prawo i miało wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, iż z prawa swego skorzystał w dniu [...] przedkładając pismo oraz dokumenty stanowiące dowody w tej sprawie.

Za nieuzasadnione uznać należy także poglądy strony skarżącej o naruszeniu prawa przez uwzględnienie przez organy celne jako dowód dokumentów obcojęzycznych. Przede wszystkim należy zauważyć, iż § 13 cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. nie uzależnia uznania przez polskie organy celne świadectwa pochodzenia wystawionego przez uprawniony do tego organ danego kraju od przetłumaczenia tego dokumentu. Warunkiem uznania jest natomiast możliwość identyfikacji towaru. Niezależnie od tego dokumenty te przedłożyła strona osobiście powołując się na ich treść, która nie została zakwestionowana przez organy celne. Przy tym spór nie dotyczy tejże treści, a sprowadza się do pytania, czy tak sporządzone stanowią potwierdzenie pochodzenia towaru. Negatywna ocena organów celnych wynikła nie z braku zrozumienia treści, a z faktu, iż nie jest możliwa identyfikacja – i to jednoznaczna – towaru opisanego fakturze nr [...] z towarem dla którego wystawione zostało świadectwo pochodzenia nr [...] , albowiem nazwy własne oraz ilość towaru nie są tożsame.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, iż zarzuty przedstawione przez stronę okazały się bezzasadne i z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

/-/Sz.Widłak /-/T. M. Geremek /-/M. Lorych-Olszanowska

T.M..d