Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 55/99
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1999-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 7, art. 30 ust. 1, art. 48, art. 51 ust. 1 pkt 1-2, art. 51 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Wzniesienie ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 metra, nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia /art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/, a tym samym wyłączone jest spod regulacji art. 48 prawa budowlanego z 1994 r., tym niemniej podlega nadzorowi budowlanemu w pozostałym zakresie tj. w części obejmującej kontrolę jego stanu technicznego z punktu widzenia zgodności z przepisami i właściwego użytkowania. W przypadku gdy okaże się, że roboty budowlane przy takim ogrodzeniu zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. tj. między innymi w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania wobec inwestora nakazów wymienionych w ust. 1-3 art. 51 ustawy Prawo budowlane /art. 51 ust. 4 cytowanego prawa budowlanego/. Takimi nakazami jest bądź zastosowany od razu nakaz rozbiórki /ust. 1 pkt 1 art. 51/ bądź nakaz wykonania we wskazanym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem /ust. 1 pkt 2 art. 51/, z sankcją rozbiórki obiektu w całości bądź w części w przypadku niewykonania czynności /ust. 2 art. 51/.

TEZY

Wzniesienie ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 metra, nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia /art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/, a tym samym wyłączone jest spod regulacji art. 48 prawa budowlanego z 1994 r., tym niemniej podlega nadzorowi budowlanemu w pozostałym zakresie tj. w części obejmującej kontrolę jego stanu technicznego z punktu widzenia zgodności z przepisami i właściwego użytkowania. W przypadku gdy okaże się, że roboty budowlane przy takim ogrodzeniu zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. tj. między innymi w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania wobec inwestora nakazów wymienionych w ust. 1-3 art. 51 ustawy Prawo budowlane /art. 51 ust. 4 cytowanego prawa budowlanego/. Takimi nakazami jest bądź zastosowany od razu nakaz rozbiórki /ust. 1 pkt 1 art. 51/ bądź nakaz wykonania we wskazanym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem /ust. 1 pkt 2 art. 51/, z sankcją rozbiórki obiektu w całości bądź w części w przypadku niewykonania czynności /ust. 2 art. 51/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 1999 r. sprawy ze skargi Mikołaja T. na decyzję Wojewody B. z dnia 11 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazu wykonania w ogrodzeniu prześwitów - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 października 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w H., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nałożył na Mikołaja T. obowiązek wykonania do dnia 31 grudnia 1998 r. prześwitów w ogrodzeniu usytuowanym na działce 97/2, położonej w H. przy ulicy B. 2, przy granicy z działką nr 98/2 należącą do Michała J., w ten sposób by prześwity zajmowały co najmniej 25 procent powierzchni ogrodzenia między słupami, oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie powyższego ogrodzenia po zgłoszeniu wykonania obowiązku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że opisane wyżej a wykonane w 1997 r. ogrodzenie nie odpowiada warunkom technicznym określonym w par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż jest pełne i nie zawiera prześwitów, co uniemożliwia naturalny przepływ powietrza. Stąd zaszła konieczność nałożenia obowiązków doprowadzających ogrodzenie do stanu zgodnego z warunkami technicznymi.

Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł inwestor Mikołaj T. Przyznając, że wzniósł w latach 1995-1997 na granicy działek na odcinku 20 metrów szczelny płot drewniany, wskazał, iż zmusiło go do tego zachowanie sąsiada, który działając w warunkach samowoli budowlanej postawił tuż przy granicy wysoki na 4 metry budynek gospodarczy, nie zlikwidował dołu po ustępie, składając przy ścianie budynku gruz i żelastwo i prowokuje awantury. Nadto podkreślił, że szczelny płot zabezpiecza sąsiednią działkę przed pszczołami, hodowanymi na jego nieruchomości.

Odwołanie nie zostało uwzględnione. Wojewoda B. decyzją z dnia 11 grudnia 1998 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Wojewoda przytoczył stan faktyczny oraz treść par. 42 ust. 1 warunków technicznych, jakim odpowiadać winny budynki i ich usytuowanie i stwierdził, że obowiązek wykonania prześwitów w ogrodzeniu jest - w świetle obowiązujących norm technicznych - konieczny.

W wywiedzionej do NSA na powyższą decyzję skardze Mikołaj T. podtrzymał zarzuty z odwołania a nadto podniósł, że doszło do naruszenia par. 42 ust. 1 cytowanych w decyzjach przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane przez pominięcie części tego przepisu, odnoszącej się do wymagań ochrony akustycznej lub warunków użytkowania działki, a także art. 144 kodeksu cywilnego przez brak rozważenia czy pełny płot zakłócał korzystanie z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości: W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa wskazując na samowolę budowlaną sąsiada, oraz zarzucił organom administracji rozpatrującym sprawę nie przeprowadzenie wizji lokalnej i błędne ustalenie, że płot stoi przy granicy z działką nr 98/1. Na potwierdzenie potrzeby ścisłego odgrodzenia się od sąsiada skarżący dołączył do akt sprawy fotografie obrazujące jego posesję od strony spornego płotu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Aczkolwiek wzniesienie ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 metra, nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia /art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw - Dz.U. nr 111 poz. 726/, a tym samym wyłączone jest spod regulacji art. 48 prawa budowlanego z 1994 r., tym niemniej podlega nadzorowi budowlanemu w pozostałym zakresie tj. w części obejmującej kontrolę jego stanu technicznego z punktu widzenia zgodności z przepisami i właściwego użytkowania. W przypadku gdy okaże się, że roboty budowlane przy takim ogrodzeniu zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. tj. między innymi w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania wobec inwestora nakazów wymienionych w ust. 1-3 art. 51 ustawy Prawo budowlane /art. 51 ust. 4 cytowanego prawa budowlanego/. Takimi nakazami jest bądź zastosowany od razu nakaz rozbiórki /ust. 1 pkt 1 art. 51/ bądź nakaz wykonania we wskazanym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem /ust. 1 pkt 2 art. 51/, z sankcją rozbiórki obiektu w całości bądź w części w przypadku niewykonania czynności /ust. 2 art. 51/.

Nie ulega wątpliwości, w stanie faktycznym sprawy, że wzniesione przez skarżącego ogrodzenie oddzielające częściowo jego działkę od działki Michała J. a wybudowane pod rządami nowego prawa budowlanego, nie spełnia wymogów technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Przepis par. 42 ust. 1 cytowanego rozporządzenia stanowi, że ogrodzenie powinno być ażurowe co najmniej powyżej 0,6 metra od poziomu terenu, chyba że konieczność budowy ogrodzenia innego wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo wymagań ochrony akustycznej lub warunków użytkowania działki, przy czym łączna powierzchnia prześwitów /otworów/ umożliwiająca naturalny przepływ powietrza, powinna wynosić co najmniej 25 procent powierzchni ażurowej części ogrodzenia między słupami. Sporne ogrodzenie jest ogrodzeniem szczelnym, nie wyposażonym w otwory pozwalające na naturalny przepływ powietrza. Dostrzeżenie powyższego faktu musiało zakończyć się nałożeniem na skarżącego obowiązku przystosowania płotu do opisanego wyżej wymogu. Okoliczności, na które skarżący się powołuje, a które - jego zdaniem usprawiedliwiają szczelne odgrodzenie się od sąsiada, nie mieszczą się w zakresie okoliczności wyłączających obowiązek wzniesienia ogrodzenia ażurowego. Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu w postaci wyciągu z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta H. /zatwierdzonego przez Radę Miejską w H. uchwałą z dnia 8 listopada 1994 r. (...) wynika, że prawo miejscowe nie dopuszcza na terenie budownictwa jednorodzinnego możliwości budowy ogrodzeń odbiegających od wymogów technicznych z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., wskazują, że obowiązuje zachowanie normatywów i warunków technicznych w budownictwie ustalonych aktualnymi przepisami prawa. Również warunki użytkowania obu sąsiadujących działek /nr 97/2 i 98/2/ są - w świetle założeń planu - tożsame, gdyż obie są położone w strefie oznaczonej symbolem "M.1a.1" tj. na obszarze budownictwa jednorodzinnego z możliwością realizacji drobnych usług podstawowych o uciążliwości nie wykraczającej poza granice własnych działek inwestorów. Nadto skarżący nie powołuje się na przekroczenie przez sąsiada norm hałasu, co ewentualnie uzasadniałoby potrzebę akustycznej ochrony poprzez szczelne ogrodzenie, a zatem nie ma też miejsca trzecia ze wskazanych w par. 42 ust. 2 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. okoliczności wyłączających obowiązek dostosowania ogrodzenia do wymogów technicznych, określonych w rozporządzeniu. Nie usprawiedliwia skarżącego również popełniona w przeszłości przez sąsiada samowola budowlana, albowiem - jak wynika z odpowiedzi na skargę - była ona przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Wyrażany przez skarżącego zamiar hodowli pszczół na swojej działce koliduje z charakterem zabudowy i przeznaczeniem działek przewidzianym planem zagospodarowania przestrzennego i jako taki nie może także stanowić argumentu za pozostawieniem szczelnego płotu między działkami. Ewentualne zakłócenie przez sąsiada korzystania z nieruchomości skarżącego ponad przeciętną miarę może stanowić podstawę wytoczenia przed sądem powszechnym powództwa o ochronę własności z art. 144 Kc, było zaś obojętne przy rozstrzyganiu przez organ nadzoru budowlanego sprawy zgodności ogrodzenia z wymogami technicznymi. Niezbyt estetyczny wygląd działki nr 98/2 od strony działki skarżącego nie usprawiedliwiał odstąpienia od wymogu wzniesienia ogrodzenia ażurowego a efekt przysłonięcia widoku na działkę sąsiada można było uzyskać chociażby przez odpowiednie zakrzewienie czy zadrzewienie własnej nieruchomości.

Bez znaczenia dla nakazu wykonania przez skarżącego prześwitów w ogrodzeniu jest też podniesiona na rozprawie przed NSA okoliczność, że nieruchomość nr 97/2 stanowi odrębny majątek jego żony, albowiem stosowne nakazy wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego może kierować tak do właściciela terenu inwestycji, jak też zarządcy tego terenu czy inwestora, a skarżący, co przyznał, był inwestorem spornego ogrodzenia. Zarzutowi braku przeprowadzenia oględzin przeczy protokół znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej, którego podpisania skarżący odmówił. Podkreślić przy tym należy, że ustalone przez organ fakty co do okresu wzniesienia ogrodzenia i jego wyglądu nie są w ogóle przez skarżącego kwestionowane, albowiem podważa on jedynie wskazanie numeru działki Michała J., do którego to błędu organ się przyznał, wyjaśniając iż omyłkowo wskazał, że działka ww. nosi numer 98/2, a nie 98/1.

Z powyższych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i skargę jako bezzasadną oddalił /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.