Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 364/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 3 ust. 1 pkt 52a, art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi "H. " sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., Wójt Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie z dobudową istniejącej hali magazynowej na terenie zakładu produkcji [...] zlokalizowanego w miejscowości W.", uznając jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2016 r. "H. " Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej "Spółka") wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. Wraz z wnioskiem złożono załączniki wynikające z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 353, dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku"), tj. kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren realizowania przedsięwzięcia oraz obejmującej obszar, na który będzie ono oddziaływać, a także wypis z rejestru gruntów obejmujący taki sam obszar.

Wójt Gminy W. pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy organ wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: "RDOŚ" oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. (dalej: ‘PPIS"), z prośbą o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. RDOŚ w P. pismem znak: [...] z 8 września 2016 r. oraz PPIS w L. pismem znak: [...] (1) - [...] z 19 września 2016 r., zwrócili się do Wójta o ponowne przeanalizowanie kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 71, dalej: "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r." ).

Po przeprowadzeniu ponownej analizy karty informacyjnej przedsięwzięcia organ prowadzący postępowanie stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie osiągnie progów, które zostały wskazane w grupie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ww. rozporządzenia. Biorąc to pod uwagę organ wycofał swoje wystąpienie do obu organów w sprawie wyrażenia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Dalej wyjaśniono, iż z treści karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że planowana dobudowa hali magazynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą stanowić będzie łącznie powierzchnię 600 m2, a więc powierzchnię mniejszą niż 0,5 ha, stanowiącą próg kwalifikujący projektowaną inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 lit a cyt. wyżej rozporządzenia. Ponadto, biorąc pod uwagę zapis § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, planowane przedsięwzięcie nie osiągnie progów, które zostały wskazane w grupie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższego, uwzględniając charakter produkcji odbywający się w zakładzie Spółki (realizacja inwestycji nie spowoduje wzrostu produkcji w zakładzie) uznano, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r., dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co skutkuje koniecznością uznania, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. skutkuje umorzeniem postępowania.

Kończąc organ wyjaśnił, że postępowanie zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku toczyło się z możliwością udziału społeczeństwa (informacja o złożonym wniosku i możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu wywieszona została na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy W. oraz zamieszczona została w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy W.). W określonym terminie 21 dni żadna ze stron i nikt ze społeczeństwa nie złożył uwag i wniosków do prowadzonego postępowania.

Odwołania od powyższej decyzji w ustawowym terminie wnieśli mieszkańcy W. : R. W., W. W., K. W., M. W., K. W., I. H., P. H., R. H., M. Z., A. Z.. Nie zgadzając się z rozbudową uciążliwego dla mieszkańców W. zakładu odwołujący podnieśli, że niejasna jest sprawa pobudowania już istniejących obiektów zakładu, jego funkcjonowanie doprowadziło do zdewastowania dróg, zakład nie dba o czystość, a zagospodarowanie nieczystości i wód opadowych budzi zastrzeżenia.

Odwołujący M. Z. i A. Z. dodatkowo podnieśli, że już istniejący zakład niekorzystnie wpływa na ich nieruchomość, która jest zacieniana wielogabarytową zabudową zakładu. Zagrożone jest ich zdrowie i bezpieczeństwo poprzez hałas, spaliny i brak jakiejkolwiek prywatności. Taka działalność jest nadto niespójna z programem ochrony terenu "Natura 2000". Zdaniem odwołujących takiego rodzaju firmy powinny rozwijać się w znacznej odległości od domów mieszkalnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO w L. lub Kolegium") decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 71 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowi że:

§ 3.1 Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:

(pkt 52) zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:

a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,

b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit.a

- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia;

§ 3.2 Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia:

2) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone;

3) nieosiągąjące progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1 a tej ustawy.

Kolegium wyjaśniło, iż podziela stanowisko, że powyższy przepis statuuje zasadę kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej planowanej oraz zrealizowanej w przypadku jej rozbudowy. Zasada ta, biorąc pod uwagę istotę decyzji środowiskowych, odpowiada potrzebie traktowania powiązanych technologicznie przedsięwzięć jako całość. Kolegium odwołało się wyroków WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 980/15, WSA w Poznaniu z 4 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 946/15. Rozbudowywana powierzchnia magazynowa stanowi zwartą całość wraz z wybudowaną powierzchnią produkcyjno-magazynową i jest zlokalizowana na terenie jednego zakładu. Powierzchnia zabudowana w wyniku planowanego przedsięwzięcia wraz z dotychczasową zabudową przekracza powierzchnię 21.510,00 m2, co kwalifikuje przedsięwzięcie do mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż decyzja środowiskowa jest wymagana między innymi dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko enumeratywnie wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Wskazane w odwołaniu zarzuty nie wpływają na zakwalifikowanie obiektu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Spółka H. zaskarżyła decyzję SKO w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego:

- § 3 ust. 2 pkt 3, w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że regulacja zawarta w tym przepisie odnosi się również do rozbudowy zrealizowanego już przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nawet w sytuacji, gdy powstała w wyniku rozbudowy część nie przekracza ustawowych progów, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż dotyczy on jedynie sytuacji, gdy istniejące już na terenie zakładu przedsięwzięcie z uwagi na nieprzekroczenie progów nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i na terenie tego samego zakładu realizowane jest kolejne przedsięwzięcie tego samego rodzaju;

- § 3 ust. 2 pkt 2, w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 lit. a) ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie pomimo, że przedsięwzięcie polega na rozbudowie istniejącego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i powstająca w wyniku rozbudowy część nie osiąga ustawowych progów co oznacza, że w rozumieniu ww. przepisu nie stanowi to przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

- art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji o środowisku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2, w zw. z art. 7, w zw. z art. 77 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w konsekwencji błędnego przyjęcia, że wskazane w decyzji wyroki mają zastosowanie do niniejszej sprawy, podczas gdy obejmują odmienny stan faktyczny.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć wymienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Treść § 3 ust. 1 pkt 52 lit. a) rozporządzenia stanowi, że zabudowa przemysłowa lub magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 - 3 tej ustawy, stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia.

Dodatkowe przypadki przedsięwzięć zaliczanych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko regulują § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia. I tak przepis § 3 ust 2 pkt 2 rozporządzenia dotyczy przedsięwzięć polegających na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub już zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 rozporządzenia (a więc stanowiącego przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w § 3 ust.1 rozporządzenia, o ile progi te zostały określone.

Jak wynika z powyższego przepisu - w przypadku zabudowy przemysłowej, dla których progiem kwalifikacyjnym jest 0.50 ha, jeżeli aktualnie przedsięwzięcie ma ponad 0.50 m (a taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) i rozbudowa zwiększy powierzchnię o kolejne 0.50 ha, to mamy przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast jeżeli rozbudowa nie zwiększy powierzchni o kolejne 0.50 ha, to nie mamy przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (0.50 ha to próg kwalifikacyjny).

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko mamy do czynienia również w sytuacji, gdy na terenie zakładu, na którym istnieje przedsięwzięcie niezaliczone do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale wymienione z nazwy w rozporządzeniu, powstaje przedsięwzięcie tego samego rodzaju, które samo nie spełnia przesłanki przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale sumując parametry istniejącej części i nowej kwalifikuje się jak przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Spółka wskazała, że pkt 2 i 3 § 3 ust. 2 rozporządzenia regulują dwie odmienne sytuacje. Pkt 2 odnosi się do przedsięwzięć polegających na rozbudowie, przebudowie lub montażu zrealizowanego już przedsięwzięcia zaliczanego do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (z którą to sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie). Pkt 3 natomiast dotyczy sytuacji, gdy istniejące już przedsięwzięcie - z uwagi na nieprzekroczenie ustawowych progów, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale łącznie z nowym przedsięwzięciem tego samego rodzaju (rozbudową, przebudową lub montażem) przekroczy ww. progi. O ile w przypadku rozbudowy (przebudowy) zrealizowanego już przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko znaczenie ma to, czy ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy część osiąga progi wymienione w ust. 1 tego przepisu, o tyle w przypadku innych przedsięwzięć - konieczne jest sumowanie parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju znajdujących się na terenie jednego zakładu lub obiektu.

Przyjęcie - w ślad za Kolegium - iż w przypadku rozbudowy czy przebudowy istniejącego przedsięwzięcia ma zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3, a nie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, prowadziłoby do podważenia zasady racjonalności ustawodawcy. Skoro bowiem ustawodawca w dwóch kolejnych punktach tego samego przepisu odmiennie uregulował te dwie sytuacje - należy uznać, że zrobił to celowo i należy je traktować inaczej. W przeciwnym wypadku pkt 2 ww. przepisu byłby zbyteczny i nie znalazłby zastosowania w praktyce.

W świetle powyższych regulacji uznać należy, że inwestycję, której dotyczy przedmiotowe postępowanie można traktować jedynie jako rozbudowę przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2, w związku z § 3 ust. 1 pkt 52 lit. a). W niniejszej sprawie nie może mieć natomiast zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia. Tym samym - z uwagi na fakt, że dobudowana część przedsięwzięcia nie przekracza progów określonych w ust. 1 powyższego przepisu - przedsięwzięcie nie może zostać zaliczone do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie ma konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zasadnym było więc umorzenie przez Wójta Gminy W. postępowania w tej sprawie.

W odniesieniu do naruszenia przez SKO w L. przepisów postępowania Spółka podniosła, że Kolegium odwołało się do dwóch orzeczeń sądów administracyjnych, choć wydane zostały w innych stanach faktycznych – gdy zasadne było zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. W pierwszym z powołanych wyroków wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczył budowy kolejnej (nowej) hali magazynowej na terenie zakładu, na którym znajdowało się już kilka hal. I to właśnie ta okoliczność przesądziła o rozstrzygnięciu sądu. Jak bowiem podkreślił WSA w Warszawie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia: "Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej nie dotyczył bowiem rozbudowy hali jedynego magazynu istniejącego na terenie zakładu inwestora ale powierzchni magazynowej ogólnej, wykorzystywanej do działalności przemysłowej opisanej w karcie informacyjnej. Powtórzyć należy, że z karty informacyjnej wynikało, że budowa budynku magazynowego będzie uzupełnieniem obecnie prowadzonej działalności polegającej na przetwórstwie owoców i warzyw". Z kolei w sprawie będącej przedmiotem oceny WSA w Poznaniu w przywołanym orzeczeniu inwestycja polegała na budowie nowego budynku inwentarskiego, nie przekraczającego progu kwalifikującego go do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenie zakładu , na którym istniał już budynek tego samego rodzaju, również nie stanowiący takiego przedsięwzięcia.

SKO w L. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Kolegium podniosło, że zasada kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia ma na celu usunięcie luki, w której suma realizowanych, planowanych i zrealizowanych na terenie zakładu lub obiektu przedsięwzięć przekracza progi określone w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, mimo że samo realizowane przedsięwzięcie tych progów nie przekracza (tzw. taktyka salami, zob. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2015 r. II OSK 909/15).

Przy wykładni § 3 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia w ocenie Kolegium należy uwzględnić wyrażoną w § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia zasadę kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej. Zasada kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej wprowadzona rozporządzeniem stanowi implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego I Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko zmienionej Dyrektywą Parlamentu Europejskiego I Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r.

Zgodnie z art. 4 Dyrektywy Państwa członkowskie mogą ustalić progi określające, które przedsięwzięcia w każdym przypadku będą poddawane ocenie oddziaływania na środowisko. Cechy przedsięwzięć, brane pod uwagę przy ustalaniu progów, zostały określone w Załączniku III Dyrektywy, w tym w piet 1 b Załącznika III "kumulacja z innymi już realizowanymi lub zatwierdzonymi przedsięwzięciami".

W ocenie Kolegium sprzeczna jest z zasadą kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej wykładnia § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia skutkująca przyjęciem, iż przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest realizowane przedsięwzięcie, które osiąga progi wymienione w ust. 1 tego paragrafu.

W przypadku rozbudowy zrealizowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływana środowisko inwestor mógłby przeprowadzić szereg przedsięwzięć, z których każde byłoby poniżej progu o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, a tym samym nie byłoby przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie Kolegium WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt SA/Wa 980/15) dokonał prawidłowej wykładni przepisów § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, z której wynika, iż w przypadku zrealizowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, każde realizowane przedsięwzięcie skutkujące zmianą parametrów zrealizowanego przedsięwzięcia uzasadnia zaliczenie takiego przedsięwzięcia/do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W niniejszej sprawie, z wskazanych powyższej powodów miał zastosowanie art. 71 ust. 2 pkt 2, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Uczestniczący w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 27 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał skargę i jej zarzuty. Uczestnicy postępowania M. Z. i A. Z. podtrzymali swoje stanowiska z odwołania i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzja z dnia [...] 2017 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] 2016 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej kpa). Wójt Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie z dobudową istniejącej hali magazynowej na terenie zakładu produkcji wód niegazowanych i gazowanych oraz napojów smakowych H. Sp. z o.o. zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W.. Rozbudowywana hala magazynowa stanowić będzie składową ciągu produkcyjno-logistycznego zakładu produkcyjnego znajdującego się na działkach nr [...] i [...] w części logistycznej.

Istotą zawisłego sporu jest kwestia ustalenia, czy planowana inwestycja stanowi inwestycję, o jakiej mowa w art. 72 ust. 2 ustawy, a więc przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którego realizacja musi zostać poprzedzona uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie organu I instancji z uwagi na charakter planowanej inwestycji nie wymaga ona przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji tego przedsięwzięcia. Skutkowało to umorzeniem postępowania, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego.

Z kolei SKO w L. stanęło na stanowisku, iż prawidłowa wykładnia przepisów § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 prowadzi do wniosku, że każda rozbudowa czy przebudowa inwestycji, która należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a odmienna interpretacja umożliwiłaby inwestorowi przeprowadzić szereg przedsięwzięć, z których każde byłoby poniżej progu o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, a tym samym nie byłoby przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium podniosło, że zasada kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, ma na celu usunięcie luki, w której suma realizowanych, planowanych i zrealizowanych na terenie zakładu lub obiektu przedsięwzięć przekracza progi określone w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, mimo że samo realizowane przedsięwzięcie tych progów nie przekracza. W tym zakresie Kolegium odwołało się do wyroku NSA z dnia 16 listopada 2015 r. II OSK 909/15.

Wykładni Kolegium na gruncie przedmiotowej sprawy Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W myśl art. 60 ww. ustawy, Rada Ministrów uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 (związane z dokonywaniem ewentualnej oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko), określi, w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; 3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.

W wykonaniu powyższej delegacji, Rada Ministrów w dniu 9 listopada 2010 r. wydała rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71). W § 2 rozporządzenia określono przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w § 3 natomiast przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć potencjalnie mogących oddziaływać na środowisko, jak również odpowiednio przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 52a rozporządzenia zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy należy zakwalifikować jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z pkt 52 lit. b) rozporządzenia na innych obszarach niż wymienione w lit. a) takim progiem granicznym jest powierzchnia 1 ha.

Jednocześnie jednak do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (§ 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).

W tym miejscu wskazać należy, iż z dniem 1 sierpnia 2013 r., w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r. o zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 817), nie obowiązuje już § 4 poprzedniego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), formułujący zasadę, iż sumuje się parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju i położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych.

Powyższe nie oznacza jednak, że obecnie parametry charakteryzujące przedsięwzięcie nie podlegają sumowaniu przy jego kwalifikacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przytoczony powyżej przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. wprost przewiduje bowiem taki obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14 publ. CBOSA). Jednocześnie jednak, zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia:

1) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 2 ust. 1 i niespełniające kryteriów, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1;

2) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust, 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko strony skarżącej, iż § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia dotyczy takich inwestycji, które polegają na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięcia, które nie spełnia kryteriów o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, a w wyniku planowanej rozbudowy, przebudowy lub montażu kryteria te spełni. Planowana dobudowa hali magazynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą stanowić będzie łącznie powierzchnię 600 m2, a więc powierzchnię mniejszą niż 0,5 ha, stanowiącą próg kwalifikujący projektowaną inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 lit a cyt. wyżej rozporządzenia. Ponadto, biorąc pod uwagę zapis § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, planowana rozbudowa nie osiągnie progów, które zostały wskazane w grupie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższego, uwzględniając że realizacja inwestycji nie spowoduje wzrostu produkcji w zakładzie, prawidłowo organ I instancji uznał, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r., dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sumowanie parametrów jest wymagane wyłącznie w przypadku takich inwestycji, których realizacja spowoduje osiągnięcie przez rozbudowywaną inwestycję kryteriów nakazujących zaliczenie jej do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Wymogu takiego nie ma natomiast w sytuacji, gdy inwestycja przed planowaną rozbudową ma już parametry zaliczające ją do potencjalnie oddziałujących na środowisko - dla obszaru terenu inwestycji wymóg ten stanowi 0,5 ha, czyli 5.000,00 m2. W rozpatrywanym przypadku z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że istniejące zabudowania zakładu zajmują aktualnie powierzchnię 13.080,00 m2, z czego 3.600,00 m2 zajmują hale produkcyjne, 7.300,00 m2 hale magazynowe, 1.300, m2 hala konfekcjonowania wyrobu gotowego, 880,00 m2. Planowana dobudowa hali magazynowej obejmie powierzchnię 600,00 m2. Należy zatem podzielić stanowisko strony skarżącej, iż planowana inwestycja objęta jest wyłączeniem z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, bowiem dotyczy przypadku, w których powstająca w wyniku rozbudowy część zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w § 3 ust.1 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko skarżącej Spółki, że wykładnia przyjęta przez Kolegium prowadzi do podważenia zasady racjonalności ustawodawcy. Skoro bowiem ustawodawca w dwóch kolejnych punktach tego samego przepisu odmiennie uregulował te dwie sytuacje - należy uznać, że zrobił to celowo i należy je traktować inaczej. W przeciwnym wypadku pkt 2 ww. przepisu byłby zbyteczny i nie znalazłby zastosowania w praktyce. Podzielić również należy stanowisko Spółki, iż wskazane przez Kolegium wyroki sądów administracyjnych zapadły w sprawach o innych stanach faktycznych, dla których wymagane było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Innego stanu faktycznego i prawnego (rozporządzenie sprzed nowelizacji z 2013 roku) dotyczył również wskazany w odpowiedzi na skargę wyrok NSA z dnia z dnia 16 listopada 2015 r. II OSK 909/15.

Przy ocenie oddziaływania zamierzonej inwestycji w ramach postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ opierać powinien się o dane i założenia przyjęte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dane te w istocie konkretyzują przedsięwzięcie, którego dotyczy wniosek o wydanie decyzji i wyznaczają przedmiot postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Organ prowadząc postępowanie nie może więc z góry zakładać, że inwestor zamierza zrealizować przedsięwzięcie o innych parametrach niż opisane w karcie informacyjnej i z tego względu doszukiwać się potencjalnego oddziaływania tego przedsięwzięcia w zakresie wykraczającym poza oddziaływania wskazane w karcie informacyjnej. Takiego podejścia nie mogą również uzasadniać obawy właścicieli działek sąsiednich.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Zasądzone na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania obejmują kwotę uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w L. będzie miało na uwadze przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co winno skutkować wydaniem prawidłowego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Obowiązkiem organu jest również ocena, czy i które z osób wnoszących odwołanie mają przymiot strony postępowania, co będzie maiło wpływ na sposób rozpatrzenia ich odwołań.