Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 457/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 1-2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. G., A. G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez J. G. i A. G., jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim z dnia 31 maja 2017 r, nr [...], nakładające na członków wspólnoty mieszkaniowej, zamieszkałych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego przewodów kominowych w grupie kominowej III oraz przedstawienie rozwiązań projektowych, wskazujących sposób wykonania dobudowy dwóch brakujących przewodów kominowych.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Na skutek interwencji B. G., działającej jako pełnomocnik J. i A. G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim (zwany dalej PINB), w dniu 7 kwietnia 2017 r., przeprowadził kontrolę mającą na celu ustalenie, czy w lokalach mieszkalnych nr a i b, ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, występują nieprawidłowości związane z brakiem przewodów wentylacyjnych. Podczas kontroli organ ustalił, że w lokalu mieszkalnym nr b - w pomieszczeniu gospodarczym, kuchni i łazience występuje wentylacyjna grawitacyjna wywiewna, która zakończona jest w pomieszczeniu gospodarczym - kratką wentylacyjną o wymiarach 20 x 20 cm, w kuchni - kratką wentylacyjną o wymiarach 26 x 19 cm, z kolei w łazience - kratką wentylacyjną o Ø 190 mm. Ponadto, w pomieszczeniu gospodarczym zlokalizowany jest kocioł gazowy dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania, podłączony do przewodu spalinowego rurą spiro o Ø 120 mm. Także w dniu kontroli T. M. okazał projekt dobudowy przewodu wentylacyjnego w lokalu mieszkalnym nr b oraz komina spalinowego w lokalu mieszkalnym nr c, stanowiący załącznik do decyzji nr [...], z dnia 12 sierpnia 2014 r. oraz książkę obiektu budowlanego założoną 26 stycznia 1999 r. Z przedłożonej książki obiektu wynikało, że zostały przeprowadzone przeglądy kominiarskie 28 września 2016 r. - protokół z kontroli okresowej rocznej stanu technicznego z dnia 20 października 2016 r., protokoły przeglądu technicznego instalacji gazowej z dnia 29 września 2016 r. W trakcie kontroli, kontrolujący zobowiązali zarządcę nieruchomości - A w [...] - do niezwłocznego dostarczenia aktualnej inwentaryzacji przewodów kominowych w pionie mieszkań nr c - A. i J. G., nr a – I. S. i nr b – M. T. oraz dostarczenia protokołów kominiarskich (w pionie ww. mieszkań), obejmujących sprawdzenie szczelności przewodów wentylacyjnych, spalinowych, dymowych, ze wskazaniem, czy przewody te są niezależne i spełniają warunki techniczne oraz potwierdzenie skuteczności działania wentylacji.

W dniu 20 kwietnia 2017 r. wpłynęła do PINB w powiecie brzeskim "Inwentaryzacja kominów" z dnia 18 kwietnia 2017 r., wykonana przez mistrza kominiarskiego – T. P., zawierająca opis podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacyjnych w przedmiotowym budynku, dotyczących pionu mieszkań nr c, a i b.

W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., PINB w powiecie brzeskim poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nieprawidłowości związanych z przewodami kominowymi w grupie kominowej III - wspólne trzy przewody wentylacyjne (przewód nr 2 obsługujący lokal mieszkalny nr a i b), w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]

Natomiast w piśmie z dnia 27 kwietnia 2017 r., B. G. podniosła, że do ich lokalu przenika gaz z mieszkania nr a i b, między innymi przez wspólny przewód wentylacyjny w łazience. Wniosła o sprawdzenie legalności działających w lokalach nr a i nr b dwufunkcyjnych pieców gazowych, wskazując, że inwentaryzacja kominiarska przewodów kominowych przeprowadzona w ich lokalu 16 stycznia 2017 r., nie pokrywa się z Kartą Inwentaryzacyjną Budynku nr [...], przy ul. [...], z dnia 18 listopada 2008 r. Do pisma dołączyła, Kartę Inwentaryzacji lokalu nr c z dnia 18 listopada 2008 r. oraz opinię kominiarską nr [...] z dnia 16 stycznia 2017 r., wykonaną przez mistrza kominiarskiego – T. P.

Z kolei, M. T. w piśmie z dnia 23 maja 2017 r., wskazał, że przewody kominowe w pionie mieszkań nr a i nr b, jak również po przeciwnej stronie klatki, biegnące przez pomieszczenia łazienek i kuchni, od początku wybudowania budynku były przewodami wspólnymi i z uwagi na zagrożenie związane z nieszczelnościami przewodu obsługującego gazowe piece przepływowe, we wszystkich mieszkaniach doszło do likwidacji tych pieców (junkersów) i zastąpiono je dwufunkcyjnymi kotłami ogrzewania c.o. i ciepłej wody użytkowej. Stwierdził, że przewody spełniają dostatecznie działanie wentylacyjne łazienek i kuchni, a przepływy (ciąg), sprawdzane podczas przeglądów kominiarskich, nie budziły zastrzeżeń. Wskazał, że lokal nr c jest dostatecznie wyposażony w odrębne przewody kominowe: spalinowe i wentylacyjne, więc można swobodnie instalować stosowne urządzenia do ogrzewania, zastępując dotychczasowy piec węglowy. Dodał ponadto, iż wszyscy właściciele podpisali uchwałę wspólnoty, umożliwiającą właścicielowi lokalu nr c samodzielne rozwiązanie problemu modernizacji instalacji grzewczych.

W dniu 23 maja 2017 r., po uprzednim zawiadomieniu stron, PINB w powiecie brzeskim przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]. W wyniku oględzin pracownicy organu ustalili, iż w lokalu mieszkalnym nr b w pomieszczeniach: gospodarczym, kuchni, łazienki występuje wentylacja grawitacyjna wywiewna. Ponadto w pomieszczeniu gospodarczym zamontowany został kocioł gazowy dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania podłączony do przewodu spalinowego. Podczas oględzin, pracownicy organu ustalili również z I. S., datę oględzin lokalu mieszkalny nr a, na dzień 26 maja 2017 r.

W trakcie ponownych oględzin, przeprowadzonych 26 maja 2017 r., organ ustalił, że w kuchni lokalu nr a występuje wentylacja grawitacyjna, wywiewna zakończona kratką wentylacyjną o wymiarach 25 x 17 cm, z kolei w pomieszczeniu łazienki znajduje się wentylacja wywiewna grawitacyjna zakończona kratką wentylacyjną o wymiarach 24 x 17 cm. W przedpokoju zamontowany jest kocioł gazowy dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania, podłączony do przewodu spalinowego rurą stalową o Ø 120 mm. Kontrolujący stwierdzili ponadto, iż w przedpokoju występuje wentylacja grawitacyjna wywiewna zakończona kratką wentylacyjną o Ø 180mm. I. S. okazała decyzję nr [...] z dnia 30 sierpnia 2004 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem kotła c.o. na paliwo gazowe.

W tak ustalonym stanie faktycznym, PINB w powiecie brzeskim, postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.- [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dopisek Sądu], zwanej dalej K.p.a.), nałożył na członków wspólnoty mieszkaniowej, zamieszkałych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 45 dni, od dnia doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej stanu technicznego przewodów kominowych w grupie kominowej III w związku z występującą nieprawidłowością - wspólne trzy przewody wentylacyjne (przewód nr 2 obsługujący lokale mieszkalne: nr a – I. S., tj. pomieszczenie kuchni i łazienki oraz lokal mieszkalny nr b – M. T., tj. pomieszczenie kuchni) oraz przedstawienie rozwiązań projektowych, wskazujących sposób wykonania dobudowy dwóch brakujących przewodów kominowych wentylacyjnych, zapewniających samodzielne funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej dla lokali mieszkalnych nr a i nr b. Jednocześnie organ wskazał, że rozwiązanie projektowe powinno zapewniać bezpieczeństwo użytkowania przewodów kominowych oraz prawidłową wymianę powietrza. Ekspertyza powinna określać rozwiązania techniczne, wskazujące sposób wyeliminowania nieprawidłowości w grupie kominowej III, doprowadzające budynek do właściwego stanu technicznego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. i A. G., nadal reprezentowani przez pełnomocnika, podnosząc, iż wykonanie ekspertyzy technicznej na koszt wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych budynku wielorodzinnego przy ul. [...] (w sytuacji, gdy nieprawidłowości wynikają z nielegalnego wybudowania dwufunkcyjnych pieców gazowych oraz braku odrębnej wentylacji w mieszkaniach nr a i nr b) jest niezasadne. W ocenie skarżących, skoro M. T. nielegalnie wykonał instalację grzewczą, a z kolei I. S. wykonała nieprawidłową wentylację, to osoby te powinny ponieść koszty związane z wykonaniem nałożonego obowiązku.

W wyniku rozpoznania zażalenia, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (zwany dalej OWINB), przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia, w pierwszej kolejności organ zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie, po czym odniósł się do przepisów stanowiących podstawę nałożenia na wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Organ wskazał, że podstawą nałożenia ww. obowiązku przez PINB był przepis art. 62 ust. 3 ustawy p.b., który nie może stanowić podstawy do samoistnego (bez uprzedniego nakazania przeprowadzenia kontroli), nakładania obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu lub jego części. Podstawę nałożenia takiego obowiązku, stanowi przepis art. 81c ust. 2 ustawy p.b. Organ wyjaśnił, że w przypadku nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej z powołaniem się tylko na art. 62 ust. 3 ustawy p.b., należy przyjąć, że zachodzi błąd co do przywołania przepisu w podstawie prawnej postanowienia, gdyż w istocie należy wskazać na przepis art. 81c ust. 2 ustawy p.b., a to z kolei powoduje, iż na takie postanowienie, przysługuje zażalenie, na podstawie art. 81c ust. 3 tej ustawy. W konsekwencji powyższego, organ uznał, że stwierdzenie braku potrzeby uprzedniego nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy p.b. i powołanie się przez PINB na przepis art. 62 ust 3 ustawy p.b. przy nałożeniu wyłącznie obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, wskazuje na wadliwość działania tego organu, która nie stanowi jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Z okoliczności sprawy wynika, że PINB mógł wydać zaskarżone postanowienie, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy. W ocenie organu odwoławczego, PINB wykazał w sposób jednoznaczny, że istnieją uzasadnione wątpliwości w kwestii wykonanych robót budowlanych i stanu technicznego przewodów wentylacyjnych wspólnych dla lokalów mieszkalnych nr a i nr b, mogących powodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia. Zgodnie bowiem z wymogami PN-83/B-03430, dotyczącymi wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, odpływ powietrza z kuchni, łazienek, ustępów oraz pomocniczych pomieszczeń bezokiennych powinien być zapewniony przez otwory wywiewne, usytuowane w górnej części ściany i przyłączone do pionowych przewodów wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej (według 2.1.4.). Do poszczególnych pionów wentylacyjnych powinny być przyłączone tylko pomieszczenia o tym samym charakterze (kuchenne, sanitarno-higieniczne itd.). Organ podkreślił, iż stosownie do § 141 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), zwanego dalej rozporządzeniem z 2002 r., zabrania się stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej. Tymczasem, z inwentaryzacji kominów z dnia 18 kwietnia 2017 r. wynika, że w grupie kominowej III do przewodu nr 2 podłączona jest kratka wentylacyjna w kuchniach w mieszkaniach nr a i nr b oraz w łazience mieszkania nr a, a zatem przewód wentylacyjny jest wspólny dla trzech pomieszczeń. Ponadto, z opinii kominiarskiej nr [...], z dnia 16 stycznia 2017 r., wynika, że w grupie kominowej III do przewodu nr 2, podłączona jest też kuchnia w mieszkaniu nr c. Ponieważ grupa kominowa III - przewód nr 2 w opinii kominiarskiej nr [...], jest tożsamy z grupą kominową IV - przewodem nr 2 z inwentaryzacji kominów z 18 kwietnia 2017 r., stąd dla kuchni lokalu nr c zapewniony jest samodzielny przewód wentylacyjny. W związku z tym, że brakuje dwóch przewodów wentylacyjnych, a sposób ich prawidłowego wykonania wymaga wiedzy specjalistycznej, niezbędne stało się wydanie postanowienia nakazującego przedłożenie ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Jednocześnie organ też wyjaśnił, że z przepisu art. 81 ust. 1 ustawy p.b. wynika, na kogo może być nałożony powyższy obowiązek, a są to: uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Według regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892, z późn. zm), właścicielom wyodrębnionych w budynku lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością ich lokali. Właścicielami budynku, w tym jego części wspólnych, są właściciele poszczególnych lokali (członkowie wspólnoty). Dlatego zarządcą przedmiotowego obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 81c ustawy p.b. jest wspólnota mieszkaniowa. Skoro z treści art. 81c ust 1 i 2 ustawy p.b. wynika, że zobowiązanym do dostarczenia ekspertyzy może być właściciel obiektu budowlanego, a współwłaścicielami budynku są członkowie wspólnoty mieszkaniowej, to nałożenie takiego obowiązku kierowane jest imiennie do członków wspólnoty. W rozpatrywanej sprawie nieprawidłowości wymagające wyeliminowania, poprzez doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa, dotyczą przewodów wentylacji grawitacyjnej. Przewody te stanowią część wspólną nieruchomości, zatem organ uznał za prawidłowo nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy na Wspólnotę Mieszkaniową w osobach właścicieli poszczególnych lokalów.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J. i A. G., reprezentowani przez pełnomocnika – B. G., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie :

- art. 81c ust. 2 ustawy p.b. poprzez przyjęcie, iż przepis ten może stanowić podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy;

- art. 62 ust. 3 ustawy p.b. poprzez przyjęcie, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, i że nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy nie wymaga jednoczesnego wydania postanowienia w przedmiocie nakazania przeprowadzenia kontroli;

- art. 7, 8, 77, 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w sprawie oraz przyjęcie, iż w sprawie "wykazano zaistnienie zagrożenia" dla życia i zdrowi ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska;

- § 141 pkt. 2 w zw. z § 2 ust. 1, 2, 3a rozporządzenia z 2002 r., poprzez przyjęcie, że budynek powstały w roku 1930 r. musi spełniać wymagania tego rozporządzenia, w tym - w zakresie wentylacji.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz rozpatrzenie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zawarto również wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zdaniem skarżących, przepis art. 81c ust. 2 ustawy p.b. nie stanowi samodzielnej podstawy nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy lub ocen technicznych i jako przepis o charakterze ogólnym winien być stosowany wraz z innymi przepisami szczególnymi tej ustawy. Natomiast postanowienie w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawiania ekspertyzy jest elementem postanowienia w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli. Skarżący uznali, że organy orzekające nie wykazały, aby w sprawie zaistniała przesłanka zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W szczególności, organy nie wykazały, aby wentylacja w przedmiotowy budynku działała nieprawidłowo. Reasumując stwierdzili, że w sytuacji, gdy w sprawie nie wydano postanowienia w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli, o czym stanowi art. 62 ust. 3 ustawy p.b., jak również nie wykazano nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu kominowego, a w szczególności, że system ten swoim działaniem stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, to wydane w sprawie rozstrzygnięcia zasługują na uchylenie.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 457/17, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zwolnił skarżących - w ramach prawa pomocy - od kosztów sądowych w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie OWINB w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB w powiecie brzeskim z dnia 31 maja 2017 r, nr [...], nakładające na wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, zamieszkałych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego przewodów kominowych w grupie kominowej III oraz przedstawienie rozwiązań projektowych wskazujących sposób wykonania dobudowy dwóch brakujących przewodów kominowych.

Materialnoprawną podstawę wydanego przez organ pierwszej instancji nakazu stanowił przepis art. 62 ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.- zwanej nadal ustawą p.b.), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z akt sprawy wynika, iż organ odwoławczy dokonując ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie poprzestał tylko na wskazanym przez organ pierwszej instancji przepisie art. 62 ust. 3 ustawy p.b., lecz rozważył również, czy w okolicznościach sprawy nie był w istocie stosowany art. 62 ust. 3 w zawiązku z art. 81c ust. 2 ustawy p.b. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 62 ust. 3 ustawy p.b., nie może stanowić podstawy do samoistnego, bez uprzedniego nakazania przeprowadzenia kontroli, nakładania obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. Podstawą nałożenia takiego obowiązku, w tym przypadku jest jedynie art. 81c ust. 2 ustawy p.b. Zatem w okolicznościach nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej z powołaniem się wyłącznie na art. 62 ust. 3 ustawy p.b., należy przyjąć, że zachodzi błąd, co do podstawy prawnej postanowienia, gdyż w istocie podstawą tą jest przepis art. 81c ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji powyższego, organ uznał, że stwierdzenie braku potrzeby uprzedniego nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy p.b. i powołanie się przez organ powiatowy na przepis art. 62 ust 3 ustawy p.b., przy nałożeniu wyłącznie obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu budowlanego, wskazuje na wadliwość działania tego organu, która nie stanowi jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe stanowisko organu odwoławczego w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.

Dlatego też, wyjaśnić należy, iż przepis art. 81c ust. 2 ustawy p.b. zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy zatytułowanym "Organy administracji architektoniczni-budowlanej i nadzoru budowlanego", w którym zawarte są przede wszystkim przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie tego przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy p.b. powinien być zatem stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Takim przepisem szczegółowym jest m.in. przytoczony art. 62 ust. 3 tej ustawy.

Za taką wykładnią powołanych wyżej przepisów przemawia sama hipoteza art. 81c ust. 2 ustawy p.b., która została ujęta w następujący sposób: "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości (...) mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz". Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy p.b. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis art. 81c ustawy p.b. nie zawiera przy tym żadnych ograniczeń, co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok NSA z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11 oraz z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 549/14 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobnie, Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela również pogląd prezentowany w wyroku NSA z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 711/09, że "zakres stosowania art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest znacznie szerszy niż art. 62 ust. 3 tej ustawy. Pierwszy można zastosować m.in. w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, drugi w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Hipoteza wynikająca z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zawiera się zatem w hipotezie wynikającej z art. 81c ust. 2 tej ustawy". To z kolei doprowadziło Sąd do wniosku, że skoro nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego może powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, to zawsze będzie to sytuacja, w której istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego obiektu budowlanego. Wobec tego we wszystkich tych sytuacjach, które uzasadniają stosownie art. 62 ust. 3 ustawy p.b., są podstawy do stosowania art. 81 c ust. 2 tej ustawy.

Za konstatacją, o potrzebie rozważenia możliwości oparcia postanowienia organu pierwszej instancji, wydanego w niniejszej sprawie także na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, przemawia i to, że w art. 62 ust. 3 tej ustawy, nie wskazano formy prawnej nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy. Taka forma została zaś określona w art. 81c ust. 2. ustawy p.b. Możliwa jest zatem taka wykładnia tych przepisów, której rezultatem będzie wniosek, że w art. 62 ust. 3 ustawy p.b. zawarto jedynie przesłanki materialnoprawne nałożenia omawianego obowiązku, zaś normy procesowe regulujące formę załatwienia tej kwestii, a także środki odwoławcze, zawarte są w art. 81c ust. 2 i 3 ustawy p.b.

Uwzględniając przedstawione wyżej rozważania, stwierdzić należy, iż nałożenie przez organ pierwszej instancji obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, z powołaniem się jedynie na art. 62 ust. 3 ustawy p.b., stanowiło niewątpliwie błąd co do podstawy prawnej postanowienia, który jednak, jak słusznie akcentował organ odwoławczy, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Dokonując dalszej oceny zaskarżonych postanowień, stwierdzić należy, iż z niewadliwych ustaleń organu odwoławczego wynika, że w sprawie zaistniały przesłanki nałożenia obowiązku na wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, zamieszkałych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...], sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego przewodów kominowych w grupie kominowej III oraz przedstawienia rozwiązań projektowych wskazujących sposób wykonania dobudowy dwóch brakujących przewodów kominowych.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte 24 kwietnia 2017 r. w przedmiocie nieprawidłowości związanych z przewodami kominowymi w grupie kominowej III - wspólne trzy przewody wentylacyjne (przewód nr 2 obsługujący lokale mieszkalne: nr a I. S. tj. pomieszczenie kuchni i pomieszczenie łazienki oraz lokal mieszkalny nr b M. T. tj. pomieszczenie kuchni) w ww. budynku mieszkalnym. W wyniku przeprowadzonej kontroli i oględzin lokali mieszkalnych nr a i nr b, organ stwierdził, że w pomieszczeniach: gospodarczym, kuchni, łazienki - lokalu mieszkalnego nr b - występuje wentylacja grawitacyjna wywiewna. Ponadto w pomieszczeniu gospodarczym zamontowany został kocioł gazowy dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania podłączony do przewodu spalinowego. Powtórne oględziny przeprowadzone w dniu 26 maja 2017 r., którymi objęto lokal mieszkalny nr a, wykazały, że w pomieszczeniach: przedpokój, kuchnia, łazienka występuje wentylacja grawitacyjna wywiewna. Ponadto w przedpokoju zamontowany został kocioł gazowy dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania podłączony do przewodu spalinowego (protokół kontroli z dnia 7 kwietnia 2017 r. oraz protokoły oględzin z dnia 23 i 26 maja 2017 r.). W dniu oględzin I. S. okazała kontrolującym decyzję nr [...], z dnia 30 sierpnia 2004 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem kotła c.o. na paliwo gazowe w lokalu mieszkalnym nr a.

Powtórzyć należy za organem odwoławczym, iż stosownie do wymogów PN-83/B-03430, dotyczących wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, odpływ powietrza z kuchni, łazienek, ustępów oraz pomocniczych pomieszczeń bezokiennych powinien być zapewniony przez otwory wywiewne, usytuowane w górnej części ściany i przyłączone do pionowych przewodów wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej, zgodnie z 2.1.4. Do poszczególnych pionów wentylacyjnych powinny być przyłączone tylko pomieszczenia, o tym samym charakterze (kuchenne, sanitarno-higieniczne itd.). Natomiast według § 141 pkt 2 cyt. rozporządzenia z 2002 r., zabrania się stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej. Jednakże, jak wynika z inwentaryzacji kominów z dnia 18 kwietnia 2017 r. – wykonanej przez mistrza kominiarskiego T. P. - w grupie kominowej III do przewodu nr 2 podłączona jest kratka wentylacyjna w kuchniach w mieszkaniach nr a i b oraz w łazience mieszkania nr a, a zatem przewód wentylacyjny jest wspólny dla trzech pomieszczeń. Z kolei, z opinii kominiarskiej z dnia 16 stycznia 2017 r., nr [...], wynika, że w grupie kominowej III do przewodu nr 2 podłączona jest również kuchnia w mieszkaniu nr c. Przy czym, dla kuchni lokalu nr c zapewniony jest samodzielny przewód wentylacyjny, albowiem grupa kominowa III - przewód nr 2 w opinii kominiarskiej nr [...], jest tożsamy z grupą kominową IV - przewodem nr 2 z inwentaryzacji kominów z dnia 18 kwietnia 2017 r. W związku z powyższym, zgodzić należało się z organem odwoławczy, że w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, co do wykonanych robót budowlanych i stanu technicznego przewodów wentylacyjnych wspólnych dla lokali mieszkalnych nr a i nr b, mogących powodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia, co uzasadniało nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej oraz przedstawienia rozwiązań projektowych, zmierzających do wyeliminowania nieprawidłowości w grupie kominowej III.

Dodać również należy, iż przepis art. 81c ustawy p.b. wprost wskazuje, kto jest stroną w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie nałożenia obowiązków. Z treści tego przepisu wynika, iż są to wyłącznie uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, na których nałożono obowiązek wykonania określonych obowiązków. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1407/05 oraz wyrok NSA z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II OSK 717/15 – dostępne na ww. stronie internetowej). Podkreślenia tutaj wymaga to, że kontrola i ekspertyza stanu technicznego budynku jest jednym z dowodów w postępowaniu wyjaśniającym, który ma pomóc w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięciu w drodze decyzji nakładającej określone obowiązki. Przedstawienie określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego, jest więc rozstrzygnięciem o charakterze dowodowym. Dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał organ powiatowy będzie mógł podjąć rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Należy mieć na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie nieprawidłowości wymagające wyeliminowania, dotyczą przewodów wentylacji grawitacyjnej, które stanowią część wspólną omawianego obiektu. W realiach tej sprawy zachodziła konieczność nałożenia obowiązków wskazanych w postanowieniu, w oparciu o przepis art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 ustawy p.b.

Dodać też trzeba, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali, właścicielom wyodrębnionych w budynku lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością ich lokali. Przy czym nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Mając na uwadze powyższą definicję nieruchomości wspólnej, zgodzić należało się z organem odwoławczym, że kominy, w tym przewody kominowe, stanowią część wspólną nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że poszczególne przewody kominowe prowadzą do osobnych lokali. Komin jest częścią budynku, mający początek u trzonu, a dalej biegnący przez stropy budynku ponad poszycie dachowe po czapy komina. Jest to konstrukcja, która mieści w sobie kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne, obsługujące wszystkie lokale znajdujące się w budynku. W związku z powyższym, uznać należy, że komin nie służy wyłącznie do użytku właściciela pojedynczego lokalu, a zatem komin i przewody kominowe, w tym kanały wentylacyjne, spalinowe i dymowe są częścią wspólną nieruchomości a ich utrzymanie, remont, budowa nowych przewodów, bieżąca konserwacja, to koszt wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina, czy też kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina, czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu, nie przesądza przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 151/11 - dostępny na ww. stronie internetowej).

Zatem niewątpliwym jest, że właścicielami budynku, w tym jego części wspólnych są właściciele poszczególnych lokali (członkowie wspólnoty). Tym samym, adresatem postanowienia PINB w powiecie brzeskim, zobowiązującego do przedłożenia wskazanej wyżej opinii, prawidłowo zostali uznani wszyscy członkowie wspólnoty mieszkalnej.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jak i prawnym, właściwie zastosowano art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 ustawy p.b., nie dopuszczając się przy tym do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. Również Sąd działając z urzędu, poza granicami skargi, nie dostrzegł takich uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.