Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 705/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3 i 6, art. 28, art. 48 ust. 2 i 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi E. C. i K. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Z. S. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] o nielegalnie wykonanych robotach budowlanych, polegających na budowie zjazdu z drogi publicznej na działkę nr [...] w P.. W dniu [...] r. organ przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, że budowę zjazdu wraz z przedłużeniem rury żelbetowej odprowadzającej wody opadowe wykonano w [...] roku, a następnie w roku [...] nawierzchnia zjazdu została utwardzona kostką brukową. Pismem z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy zjazdu z ulicy [...] na działkę nr [...] w P..

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ pierwszej instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. – zwanej dalej prawo budowlane) nałożył na właścicieli działki [...] w P. E. C. i K. C. obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dokumentacji, o której mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, uzgodnienia zjazdu z właścicielem drogi - Gminą P. oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do dnia [...] r.

W piśmie z dnia [...] r. inwestorzy wskazali, że w [...] roku dokonali jedynie poszerzenia istniejącego zjazdu, a nie jego budowy, natomiast w [...] roku utwardzili zjazd kostką brukową na podstawie projektu wykonawczego złożonego w Urzędzie Gminy P., co do którego nie wniesiono uwag ani zastrzeżeń. Jednocześnie wniesiono o zawieszenie postępowania administracyjnego. Pismem z tego samego dnia E. C. i K. C. złożyli dodatkowo w organie nadzoru budowlanego wniosek o przywrócenie terminu zgłoszenia robót budowlanych dotyczących budowy zjazdu oraz przedłożyli zgłoszenie robót budowlanych datowane na [...] r. w zakresie poszerzenia istniejącego zjazdu z drogi gminnej na działkę nr [...], wskazując termin rozpoczęcia robót budowlanych na dzień [...] r. Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przekazał wniosek o przywrócenie terminu Staroście [...] celem rozpoznania zgodnie z właściwością.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] odmówił zawieszenia postępowania, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. W dniu [...] r. strony złożyły wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania z uwagi na fakt, że nie wniesiono sprzeciwu od dokonanego w dniu [...] r. zgłoszenia poszerzenia istniejącego zjazdu. Natomiast w odpowiedzi na pismo między innymi organu pierwszej instancji Starosta [...] w piśmie z dnia [...] r. kierowanym również do stron postępowania wskazał, że nie można rozpatrywać wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia robót budowlanych w stosunku do robót już wykonanych z uwagi na brzmienie art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013, poz. 267 - zwanej dalej KPA). Jednocześnie zdaniem Starosty [...] nie ma możliwości przywrócenia terminu zgłoszenia robót budowlanych, bowiem nie można zgłaszać w [...] r. zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych w dniu [...] r., a więc dziewięć lat przed złożeniem zgłoszenia. Stanowisko to zostało powtórzone przez ten organ w piśmie z dnia [...] r., gdzie dodatkowo wskazano, że ocena samowolnie wykonanych robót budowlanych leży obecnie w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także o prawie do wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów zebranych w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego nakazał E. C. i K. C. wykonanie rozbiórki zjazdu z drogi (ul. [...]) na nieruchomość o numerze [...] zlokalizowanej w P. przy ulicy [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła pełnomocnik stron postępowania podnosząc, że błędne prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowań, a także nieudzielanie prawidłowych informacji stronom nie może prowadzić do wydania niekorzystnych dla tych stron rozstrzygnięć, w związku z powyższym brak jest podstaw do uznania wykonanych przez skarżących robót budowlanych za samowolę budowlaną. Opisując postępowanie organów administracji wskazano, że w roku [...] E. C. i K. C. przesunęli ogrodzenie celem ustanowienia przejazdu i przechodu pasem szerokości [...] m przez działkę nr [...] na rzecz właścicieli sąsiednich nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. uzyskali oni decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której wynika, że konieczne jest "włączenie istniejącej inwestycji bezpośrednio do istniejącego układu drogowego utwardzonej drogi gminnej - ul. [...] poprzez istniejący zjazd", a jedynym – zdaniem pełnomocnika – istniejącym zjazdem był pas gruntu prostopadły do ulicy [...]. Natomiast w dniu [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o część mieszkalną i garaż na działce nr [...] w P.. Pełnomocnik podała również, że w [...] roku na żądanie Wójta Gminy P. skarżący złożyli projekt wykonawczy zjazdu, a [...] r. Wójt Gminy P. wydał decyzję nr [...] wyrażającą zgodę na lokalizację zjazdu z drogi gminnej ul. [...] z zarurowaniem rowu przydrożnego do działki nr [...] przy zachowaniu dodatkowych warunków. Dalej zarzucono, że decyzja ta została wydana przez niewłaściwy organ, a jej wydanie po rozbudowie zjazdu należy traktować jako rażące naruszenie prawa.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem niniejszego postępowania jest samowolna budowa zjazdu z drogi publicznej, co odwołujący się potwierdzili w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] r. Wynika to również ze znajdującej się w aktach sprawy mapy do celów projektowych. Powołując się na definicję zjazdu zawartą w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm. – zwana dalej ustawą o drogach publicznych), a także na przepisy ustawy Prawo budowlane organ stwierdził, że budowa każdego zjazdu, niezależnie od sposobu wykonania, wymaga pozwolenia na budowę, zaś przebudowa zjazdu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 29 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego). W związku z powyższym zdaniem organu skoro skarżący połączyli nieruchomość położoną przy drodze publicznej z tą drogą, to niezależnie od prac, które w związku z tym wykonali, winni byli uzyskać pozwolenie na budowę, a ponadto zezwolenie zarządcy drogi na lokalizację zjazdu (art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że inwestorzy nie uzyskali stosownego pozwolenia na budowę, co oznacza, że zastosowanie w sprawie znajduje w art. 48 prawa budowlanego. Została tam bowiem określona procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego można odstąpić, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych. Organ wówczas, w przypadku wykonania robót budowlanych, nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 prawa budowlanego, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu. Dalej organ podał, że art. 48 ust. 4 prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia rozbiórki obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia w przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie 30 dni obowiązków, o których mowa wyżej. W niniejszym postępowaniu zatem przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki było nieprzedstawienie przez inwestorów w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie wskazanych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego dokumentów niezbędnych dla legalizacji samowoli budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego zastosowana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] procedura odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że inwestorzy nie zostali prawidłowo powiadomieni przez organ architektoniczno - budowlany o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dotyczącego zjazdu organ wskazał, że z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r., nr [...] wynika, że skarżący pouczeni zostali o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę zjazdu. Zdaniem organu również zarzut dotyczący złego zakwalifikowania wykonanych w [...] roku robót budowlanych jako budowa zjazdu, a nie poszerzenie istniejącego zjazdu na drogę Sadową jest niezasadny, bowiem pełnomocnik stron sama w odwołaniu wskazała, że w dniu [...] r. inwestorzy uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której wynika, że konieczne jest "włączenie istniejącej inwestycji bezpośrednio do istniejącego układu drogowego utwardzonej drogi gminnej - ul. [...] poprzez istniejący zjazd". Skoro zdaniem skarżących jedynym istniejącym wówczas zjazdem był pas gruntu prostopadły do ul. [...], to słusznie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest samowolna budowa zjazdu, a nie jego rozbudowa.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżących wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem:

- art. 4 pkt 8, art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego bezzasadne zastosowanie,

- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy prawo budowlane poprzez bezzasadne nakazanie rozbiórki zjazdu,

- art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że położenie kostki brukowej stanowi utwardzenie gruntu,

- art. 8,9,11 i 12 KPA poprzez brak należytego informowania stron, opieszałość i przewlekłość działania, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu zarzucono, że organy nie ustaliły daty wykonania spornego zjazdu, w roku [...] doszło tylko do jego utwardzenia, co nie wymagało pozwolenia na budowę, zaś już w roku [...] dokonano rozbudowy zjazdu. Dalej stwierdzono, że przepis art. 48 ustawy z 27 marca 2003 r. ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy lub w stosunku do których zostało wszczęte postępowanie przed wejściem w życie. Do obiektów powstałych samowolnie przed dniem wejścia w życie ustawy znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 1994 r. umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust. 1 i 2 (sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia). Inwestycja jest zgodna z planem, a decyzja z art. 48 nie ma charakteru represyjnego ale restytucyjny, istotą jest przywrócenie stanu poprzedniego, działania organów muszą być adekwatne do stwierdzonego naruszenia. W skardze potwierdzono, że skarżący jesienią roku [...] wykonali zjazd oraz przedłużyli rurę żelbetową, a powierzchnię utwardzili kamieniem. Wykonanie i poszerzenie zjazdu miało miejsce w roku [...]. W roku [...] położono jedynie kostkę brukową. Ponieważ wszelkie prace zostały wykonane w roku [...] to nie można się powoływać na decyzję Wójta Gminy P. z [...] r. w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu, zawierającą pouczenie o potrzebie uzyskania pozwolenia na budowę zjazdu. Ponieważ zjazd nie jest drogą, to w sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące przebudowy drogi. Podniesiono, że skarżący działali w zaufaniu do władz gminy, z którymi wielokrotnie konsultowali swoje zamierzenia i winni byli uzyskać stosowne pouczenia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Bezsporne jest i przyznane przez strony zarówno w toku postępowania, jak i w skardze, że w roku [...] Skarżący wykonali zjazd na swoją działkę z drogi publicznej – ulicy [...]. Udzielone Skarżącym decyzją Starosty [...] z [...] r. nr [...] pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego o część mieszkalną i garaż w P. przy ul. [...]i zatwierdzony nim projekt budowlany znajdujący się w aktach dokumentują, że w dacie udzielenia tego pozwolenia, zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu, wjazd na ich posesję nie był projektowany bezpośrednio z drogi publicznej ulicy [...], ale od strony działki dojazdowej wjazdem na wysokości projektowanej rozbudowy. Decyzja ta zatem ani nie obejmowała udzielenia pozwolenia na wykonanie zjazdu w aktualnie istniejącym miejscu, ani nie potwierdza, że w dacie udzielenia pozwolenia zjazd w tym miejscu już istniał. Opisane dokumenty oraz przyznana przez Skarżących data wykonania zjazdu uzasadniają przyjęcie przez organy, że zjazd został wykonany w roku [...], jesienią. W tej sytuacji rozważenia wymagało, czy wykonanie zjazdu z drogi na posesję w dacie jego wykonania podlegało reżimowi prawa budowlanego i czy wymagania tej ustawy zostały spełnione.

W tym miejscu należy zauważyć, że argumentacja zawarta w skardze i dotycząca przesłanek usuwania samowoli budowlanej w oparciu o art. 37 prawa budowlanego bazuje na wadliwym rozeznaniu stanu prawnego i jest zupełnie chybiona. Po pierwsze aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązuje od 1 stycznia 1995 r. Z 27 marca 2003 r. pochodzi ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 718), którą wprowadzono m. in. możliwość legalizacji samowoli budowlanych, rezygnując z dotychczasowej zasady orzekania nakazu rozbiórki. Natomiast przepis art. 37 w zacytowanym w skardze brzmieniu jest przepisem poprzednio obowiązującej ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), który na mocy art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. miał zastosowanie w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, co skutkowało wyłączeniem stosowania art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. Ze względu na datę wykonania zjazdu i wszczęcia postępowania jest oczywiste, że przepis art. 37 prawa budowlanego z roku 1974 w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania i nie jest zrozumiałe, dlaczego w ogóle został w skardze przez profesjonalnego pełnomocnika powołany. Obiekt wykonany w roku 2002 nie powstał przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy, natomiast powstał przed zmianami prawa budowlanego wprowadzanymi po roku 2003. Jednocześnie nie może do niego znaleźć zastosowania art. 49 ust. 1 praw budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003 r. który przewidywał, że nie można nakazać rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W dacie orzekania przez organy przepis ten w tym brzmieniu już bowiem nie obowiązywał. Ze względu na datę dokonania budowy nie znajduje także w sprawie zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r., sygn. P 27/2006 (Dz. U. z 2006 r., nr 193, poz. 49) dotyczący zgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, w którym Trybunał przyjął, że wskazany przepis w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji nie może znaleźć w stanie faktycznym sprawy zastosowania przepis art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 99, poz. 665), będący następstwem powołanego wyroku Trybunału.

Dla oceny czy obiekt powstał legalnie zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w dacie jego budowy, zatem ustawa prawo budowlane w wersji opublikowanej w Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126, ze zmianami, obowiązującej od 29 czerwca 2002 r. do 10 lipca 2003 r. Na gruncie tej wersji ustawy zjazd z drogi publicznej na posesję należy zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy. Zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wymienione w tym przepisie rodzaje budowli mają charakter przykładowy i nie stanowią zamkniętego katalogu budowli. Niewątpliwie również wykonane roboty nie miały związku z jakąkolwiek przebudową czy budową drogi, nie mają wobec tego podstaw rozważania, czy wykonanie zjazdu stanowiło przebudowę drogi. Natomiast można zgodzić się ze Skarżącymi, iż powoływane w decyzjach, zwłaszcza organu II instancji, przepisy ustawy o drogach publicznych nie mogą mieć zastosowania, jednak z tego powodu, że w dacie wykonania zjazdu nie obowiązywały. Natomiast co do zasady ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ma znaczenie w sprawie o tyle, o ile wprowadza i posługuje się pojęciem zjazdu z drogi publicznej. Do zjazdu wykonanego jesienią 2002 r. zastosowanie znajdują przepis tej ustawy w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zmianą z 1 lipca 2002 r., Dz. U. z 2002 r., nr 89, poz. 804. W dacie wykonania robót ustawa nie zawierała definicji legalnej zjazdu, natomiast w art. 29 stanowiła, że wykonanie lub przebudowa zjazdu z drogi do pól uprawnych i zabudowań należy, w wypadku budowy lub modernizacji drogi - do zarządu drogi, a w pozostałych wypadkach - do właściciela lub użytkownika gruntów przyległych do drogi, po uzyskaniu zgody zarządu drogi. Uzyskanie zgody na lokalizację zjazdu nie zwalnia takiego obiektu z reżimu prawa budowlanego i na gruncie jego przepisów należy rozważać skutki przeprowadzonych robót.

Jak wyżej wskazano, zjazd prawidłowo w ocenie Sądu został zakwalifikowany do kategorii obiektów budowlanych, choć źródła obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie można upatrywać w przepisach ustawy o drogach publicznych powołanych w wadliwym brzmieniu. Prawidłowo także i w oparciu o zebrany materiał organy ustaliły, że zjazd istniejący znajduje się w innym miejscu niż zjazd dotychczasowy i ujawniony na projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym udzielonym pozwoleniem na przebudowę z [...] r. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu jest budową, zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w okresie przeprowadzenia robót.

Co do zasady roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 prawa budowlanego). Przypadki zwolnień z tego obowiązku zawiera art. 29 ustawy, nie wymienia jednak budowy zjazdu. Prawidłowo wobec powyższego ustalono, że wykonana w roku [...] budowa zjazdu z drogi publicznej na posesję wymagała pozwolenia na budowę (niezależnie od pozwolenia zarządcy drogi na samą lokalizację zjazdu). Bezsporne jest, że takiego pozwolenia na udzielono, zatem zjazd jest przypadkiem samowoli budowlanej.

Usuwanie skutków stwierdzonej samowoli budowlanej następuje z zastosowaniem przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Jeżeli samowola, jak w niniejszej sprawie, polega na budowie bez pozwolenia, zastosowanie winny znaleźć art. 48 i 49 prawa budowlanego. Umożliwiają one legalizację obiektu, wobec czego pierwszym zadaniem organu jest weryfikowanie możliwości przeprowadzenia takiej legalizacji. W tym celu na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy organ nadzoru wydaje postanowienie, którym wstrzymuje roboty (jeżeli są jeszcze w toku) i nakłada obowiązek przedłożenia w ustalonym terminie dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy. Takie postanowienie zostało w sprawie wydane. W pouczeniu zawierającym informację o wysokości ewentualnej opłaty legalizacyjnej organ zakwalifikował obiekt do kategorii IV wymienionej w załączniku do ustawy. Kategoria IV obejmuje elementy dróg publicznych. W sprawie nie miała miejsca przebudowa drogi, wobec czego można mieć zastrzeżenia co do prawidłowości takiej kwalifikacji obiektu. W ocenie Sądu bardziej zasadne w okolicznościach faktycznych sprawy byłoby zakwalifikowanie powstałego zjazdu do kategorii VIII – inne budowle. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia dla sprawy, obiekty kategorii IV i VIII mają w załączniku ten sam współczynnik kategorii i wielkości obiektu. Postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego nie podlega odrębnemu zażaleniu, zasadność i prawidłowość jego wydania są badane na etapie odwołania, a także skargi do sądu, ze względu na konieczność przeprowadzenia oceny legalności zastosowanego trybu postępowania. Tryb ten, z powyżej przedstawionych powodów, Sąd uznaje za prawidłowy, zaś stwierdzone naruszenia prawa materialnego nie miały wpływu na wynik postępowania.

Nie budzi także wątpliwości, że obowiązek nałożony postanowieniem nie został wykonany. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 prawa budowlanego, okoliczność taka uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki. Rozstrzygnięcie zastosowane przez organy obu instancji jest wobec tego zgodne z przepisami, co uzasadnia oddalenie złożonej skargi. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem dokonanie kontroli legalności wydanej decyzji, czyli jej zgodności z prawem.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.