Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 631/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer sprawozdawca Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. B. K. sprawy ze skargi J. M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2003r. Nr : [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 stycznia 2003r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiej Komisji Lokalowej przy Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] stycznia 1972r. nr [...] w przedmiocie przydziału części lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. na rzecz J. P.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył J. M. O. , współwłaściciel budynku.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

Lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] /obecnie ul. [...] / w K. składał się z czterech pokoi, kuchni i przynależności. Najemcą pokoju nr I była M. F., a najemcą pokoi nr II i III położonych w amfiladzie M. K., pokój nr IV z wejściem przez kuchnię był wolny. J. P. w 1955r. zamieszkał w przedmiotowym mieszkaniu jako sublokator M. K.

Decyzją z dnia [...] listopada 1971r. wydaną przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. przydzielono J. P. część lokalu mieszkalnego nr [...] w realności przy ul. [...] złożoną z jednego pokoju oznaczonego na planie orientacyjnym nr II o pow.30m2 z używalnością kuchni i przynależności /pokój przechodni/. Nadto w decyzji tej zobowiązano J. P. do udostępnienia przejścia przez zajmowany pokój M. K.

Odwołania od decyzji złożyli J. P. i M. K.

Decyzją z dnia 22 stycznia 1972r nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołań Miejska Komisja Lokalowa, utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, ze zmianą w ten sposób, że: przydziela się J. P. część lokalu mieszkalnego nr [...] w realności przy ul. [...] w K. złożoną z jednego pokoju oznaczonego na planie orientacyjnym nr II o pow. 30 m2 z używalnością kuchni i przynależności.

Decyzją z dnia [...] lutego 1975r. nr [...] , wydaną przez Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] przydzielono J. P. do wyłącznej dyspozycji pomieszczenie pow.3,5 m2 stanowiące dojście do zajmowanego przez niego pokoju.

Decyzją z dnia [...] września 1980r. nr [...] wydaną przez Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...], przydzielono J. P. dodatkowo do zajmowanego pokoju, pokój oznaczony na planie sytuacyjnym nr III o pow.32 m2.

Skarżący J. M. O. złożył wnioski o stwierdzenie nieważności wymienionych wyżej decyzji lokalowych:

Do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1972 nr [...] .

Natomiast do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył w dniu [...] grudnia 1997r.wniosek o stwierdzenie nieważności: decyzji z [...] listopada 1971r. nr [...] , decyzji z dnia [...] lutego 1975r. nr [...] , decyzji z dnia [...] września 1980r. nr [...] , następnie pismem złożonym w dniu [...] kwietnia 1998r. uzupełnił wniosek podając m.in., że decyzja z [...] listopada 1971r. nie jest decyzją ostateczną, albowiem po rozpatrzeniu odwołań wydana została decyzja z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] .

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1998r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...], a decyzją z dnia [...] października 1998r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 1998r. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1998r. skargę złożył J. M. O.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 sierpnia 1999r. sygn.akt I SA 1881/98 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa lokalowego 1959r. są bezzasadne. Mimo wszystko skarga zasługiwała na uwzględnienie, wychodząc bowiem poza jej granice, do czego Sąd był uprawniony z mocy art.51 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm./ Sąd stwierdził, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydając zaskarżona decyzję nie dostrzegł potrzeby wyjaśnienia sprawy w aspekcie art.43 ust.1 prawa lokalowego z 1959r. Stosownie do tego artykułu przydział lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji rad narodowych następował na podstawie listy ustalonej przez prezydium rady narodowej miasta, osiedla lub gromady albo przez komisję powołaną w tym celu przez to prezydium. Lista przydziału mieszkań wskazywała osoby, które w określonym czasie powinny otrzymać przydział mieszkania. Nadmieniona lista była opracowywana z zachowaniem zasady jawności, dlatego też /art.43 ust.1 in fine prawa lokalowego z 1959r./ projekt tego aktu powinien zostać podany przez okres dwóch tygodni do publicznej wiadomości w celu umożliwienia zgłoszenia do niego uwag i zastrzeżeń. Z takiego unormowania trzeba wnosić, iż uzyskanie przydziału lokalu mieszkalnego przebiegało w dwóch etapach. Pierwszy etap to postępowanie, aż do chwili umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do otrzymania przydziału, drugi zaś to realizacja przydziału na podstawie tej listy. Skoro z prawa lokalowego z 1959r. wynikało, że przydział lokali mieszkalnych następował na podstawie listy, to ustalenia listy stanowiły jeden z elementów podstawy prawnej decyzji organów lokalowych. Decyzja wydana w sposób sprzeczny z ustaleniami listy byłaby decyzją pozbawioną odpowiedniej podstawy prawnej i jako taka byłaby nieważna. W samej decyzji o przydziale J. P. części lokalu brak wzmianki co do uprzedniego umieszczenia go na liście przydziału mieszkań. Wszystko to sprawia, że nieodzowne było wyjaśnienie sprawy z powyższego punktu widzenia. Wobec zaniechania przez organy orzekające poczynienia w tej mierze odpowiednich ustaleń faktycznych zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] sierpnia 1998r. podlegały uchyleniu.

Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpoznaniu wniosku J. M. O. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1971r. Nr [...] decyzji z dnia [...] lutego 1975r. Nr [...] , decyzji z dnia [...] września 1980r. Nr [...] , decyzją z dnia [...] lipca 1998r. Nr. [...], Nr [...] i Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku J. M. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. Nr [...] , [...] , [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 1998r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę złożył J. M. O.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w wyroku z dnia 15 października 2001r. sygn.akt IISA/Kr 190/99 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1980r. przydzielającej J. P. dodatkowy pokój do zajmowanych pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w K. , w pozstałej części skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił w całości poglądy Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawione w zaskarżonej decyzji. W szczególności rozważania o konieczności wskazania w przedmiotowych decyzjach pierwszoinstancyjnych rażącego, a nie tylko zwykłego naruszenia prawa. Zarzuty skargi z wyjątkiem dotyczących przydzielenia rodzinie J. P. dodatkowego pokoju Sąd uznał za nieuzasadnione.

W międzyczasie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2000r. nr [...] , po rozpatrzeniu wniosku J. M. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiej Komisji Lokalowej przy Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia [...] stycznia 1972r. [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] listopada 1971r. - utrzymał w mocy własną decyzje z dnia [....] listopada 1999r.

Powyższą decyzję J. M. O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W wyroku z dnia 26 czerwca 2002r. sygn. akt I SA 145/2000 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22 listopada 1999r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd nie odniósł się merytorycznie do zaskarżonej decyzji, albowiem zasadniczy pierwszoplanowy problem wymagający rozważenia to jaki organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. wydanej przez Miejską Komisję Lokalową przy Prezydium Rady Narodowej miasta K. Wątpliwości jakie organy są organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego wyłoniły się zwłaszcza na tle tych decyzji, od wydania których upłynął znaczny okres czasu, a po ich wydaniu nastąpiła zmiana w strukturze i właściwości organów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa - zgodnie z art.17 pkt 1 w brzmieniu ustalonym przez art.1 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa /Dz.U. Nr 162, poz.1126/ - samorządowe kolegia odwoławcze są organem wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego. Uznając właściwość w mniejszej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , Sąd zarazem uznał, że nie zachodzi w sprawie kwalifikowane uchybienie procesowe wobec uprzedniej rozbieżności w orzecznictwie administracyjnym i judykaturze w podobnego rodzaju sprawach i dlatego też ograniczył się do uchylenia decyzji rządowego organu centralnego.

Skarżący J. M. O. powołując się na powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2002r. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismo o rozpoznanie jego wniosku, złożonego w kwietniu 1998r. o stwierdzenie nieważności decyzji Miejskiej Komisji Lokalowej przy Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] .

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, decyzja z dnia 22 stycznia 1972r. wydana została w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 1971r. wydanej przez Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych DRN [...]. Istotną zmianą wprowadzoną przez organ II instancji było uchylenie zobowiązania J. P. do udostępniania przejścia przez zajmowany pokój M. K. Natomiast w kwestii przydziału J. P. części lokalu mieszkalnego nr [...] w realności przy ul [...] w K. złożonej z jednego pokoju oznaczonego na planie nr II o pow.30m2 z używalnością kuchni i przynależności, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium podkreśliło, że decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 1971r. była przedmiotem odrębnego w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją Kolegium z [...] lipca 1998r. /nr [...] / odmówiono stwierdzenia jej nieważności, a rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez Kolegium w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. /[...] , [...] /. W rozstrzygnięciach tych przedmiotem analizy były te same zarzuty jakie wnioskodawca podniósł w stosunku do decyzji z 22 stycznia 1972r. Ponowne badanie tych okoliczności mogłoby prowadzić do obejścia zasady trwałości decyzji administracyjnych /art. 16 § 1 kpa/. Ponadto Kolegium wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2001r./sygn.akt S.A./Kr 190/99/ oddalił skargę J. M. O. na wspomniane decyzje Kolegium w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1971r. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że z uwagi na tożsamość istotnych w sprawie elementów obu decyzji / I i II instancji/, tożsamość zarzutów podniesionych przeciwko tym rozstrzygnięciom w niniejszej sprawie nie ma potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a zastosowanie znajduje art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy złożył J. M. O. podnosząc, że Kolegium w istocie odmówiło rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r.. Zdaniem wnioskodawcy nie jest sprzeczne z kpa złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej oraz żądanie zbadania okoliczności jej wydania. Ponadto wnioskodawca wskazał, że wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2001r. dotyczył decyzji z dnia [...] listopada 1971r.. Natomiast przedmiotowe postępowanie dotyczy innej decyzji i innego postępowania. Wnioskodawca wskazał na wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 1999r., w którym zwrócono uwagę na brzmienie art.43 ust.1 prawa lokalowego z 1959r.. Zatem tylko umieszczenie danej osoby na liście kandydatów oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego było warunkiem i podstawą prawną decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2003r. J. M. O. złożył wniosek o wyjaśnienie czy J. P. był umieszczony na liście kandydatów oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego oraz o przedłożenie dokumentów potwierdzających powyższy fakt przez Urząd Miasta K.

Po rozpatrzeniu wniosku J. M. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 31 stycznia 2003r. /nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2002r.nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Miejskiej Komisji Lokalowej przy Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] w przedmiocie przydziału części lokalu mieszkalnego J. P.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 31 stycznia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2002r..

Nadto Kolegium wyraźnie stwierdziło, iż zarówno postępowanie przed organem I instancji /decyzja z [...] listopada 1971r./ jak i postępowanie przed organem II instancji /decyzja z 22 stycznia 1972r./ były postępowaniami toczącymi się w tej samej sprawie / ten sam przedmiot i podmiot postępowania/. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przydziału części lokalu mieszkalnego J. P.

Kolegium ponownie stwierdziło, że nie może rozpatrzyć zarzutów wnioskodawcy, gdyż brak jest dowodów na ich poparcie. Jak wynika bowiem z pisma z dnia [...] stycznia 1998r. Urzędu Miasta K. - z uwagi na pięcioletni okres archiwizacji - akta z roku 1971 zostały zniszczone.

Ponadto ponowne badanie tych samych okoliczności sprawy prowadziłoby do obejścia zasady trwałości decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie występują bowiem te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Poglądy Kolegium zostały w całości podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2001r. /sygn. akt S.A./Kr 190/99/ w którym Sąd oddalił skargę J. M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1971r.

Zdaniem Kolegium zarzuty wnioskodawcy w tej sytuacji nie znajdują uzasadnienia.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2003r. nr [...] złożył J. M. O.

W skardze podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] , w rzeczywistości odmówiło rozpatrzenia wniosku uznając, że ponowne badanie tych okoliczności mogłoby doprowadzić do obejścia zasady trwałości decyzji administracyjnej, a z uwagi na tożsamość istotnych w sprawie elementów, tożsamość zarzutów podniesionych przeciwko tym rozstrzygnięciom w niniejszej sprawie nie ma potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Skarżący podniósł, że Kolegium powołuje się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 października 2001r./sygn. akt II S.A./Kr 190/99/ będące, zdaniem Kolegium, wiążącą oceną prawną. Jednocześnie Kolegium pomija inne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego /faktycznie wiążące/ zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 1999r./ sygn. akt I S.A. 188/98/ w którym Sąd zwraca uwagę na braki postępowania dowodowego w zakresie ustalenia podstawy prawnej decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. W konsekwencji Kolegium nie wskazało rzeczywistej podstawy prawnej kwestionowanej decyzji o przydziale.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn.zm./ wobec niezakończenia postępowania przed powyższą datą sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami.

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stąd też przedmiotowej sprawie granice te wyznaczałoby postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. nr [...] wydanej przez Miejską Komisję Lokalową przy Prezydium Rady Narodowej miasta K. , jednak zapadłe wcześniej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego modyfikują granice niniejszej sprawy.

Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie nadzwyczajne jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oparte o przesłanki zawarte w przepisie art.156 kodeksu postępowania administracyjnego nie zostało przez ustawodawcę ograniczone wyłącznie do decyzji ostatecznych. O ile w przypadkach określonych w art. 154, art.155 kpa możliwość zmiany, uchylenia decyzji, czy też wznowienia postępowania na podstawie art.145 kpa dotyczy tylko decyzji ostatecznych, to stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.156 kpa nie zawiera takiego ograniczenia.

Powyższa regulacja, a także złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1971r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. /uzupełnionego później informacją o decyzji organu II instancji z dnia 22 stycznia 1972r./ spowodowała, że toczyło się odrębne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i odrębne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, mimo, że decyzja II instancyjna utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w zakresie przydziału części lokalu mieszkalnego na rzecz J. P.

Konsekwencją tej dwutorowości postępowań administracyjnych odrębnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i odrębnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zapadły już w tych postępowaniach.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 1999r. sygn. akt I S.A. 1881/98 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 15 października 2001r. sygn. akt II S.A./Kr 190/99, oba wyroki są prawomocne. Przedmiotem rozstrzygnięcia w obu wyrokach była jedna sprawa administracyjna jaką jest zbadanie czy przydział części lokalu mieszkalnego nr [...] składającej się z jednego pokoju oznaczonego nr II, wraz z używalnością kuchni i przynależności w realności przy ul. [...] w K. na rzecz J. P. nie został dokonany w warunkach prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art.156 Kpa.

Z uwagi, że w sprawie przydziału części lokalu mieszkalnego na rzecz J. P. wydana została decyzja organu I instancji i o analogicznej treści decyzja organu II instancji, które to decyzje uczynione zostały przedmiotem dwóch wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji jedna sprawa administracyjna stała się przedmiotem dwóch spraw sądowoadministracyjnych.

Podstawowy zarzut jaki podniósł skarżący dotyczy stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r./decyzji organu II instancji/ odwołuje się do treści wyroku NSA z dnia 15 października 2001, którym Sąd oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1971r./decyzję organu I instancji/, natomiast nie odwołuje się do wyroku NSA z dnia 12 sierpnia 1999r., faktycznie wiążącego w sprawie.

W wyroku z dnia 12 sierpnia 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi J. M. O. uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1998r., którą utrzymana została w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 1998r.odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wszystkie zarzuty podnoszone w skardze dotyczące naruszenia ustawy prawo lokalowe z 1959r są bezzasadne, natomiast wychodząc poza granice skargi Sąd uznał, że organ nie zbadał decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. z punktu widzenia art.43 ust.1 prawa lokalowego i dlatego skarga została uwzględniona.

Sam fakt braku formalnego odniesienia się przez Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji do problematyki zawartej w art. 43 ust.1 prawa lokalowego, który regulował, że przydzielenie lokalu mieszkalnego winno być poprzedzone umieszczeniem na liście jest niewątpliwie trafny.

Jednak zdaniem Sądu, w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, regulacja zawarta w art.43 § 1 ustawy prawo lokalowe nie miała wpływu na ocenę decyzji z dnia 22 stycznia 1972r. z punktu widzenia przesłanek stwierdzenia nieważności.

Przede wszystkim, wynikająca z art.43 ust.1 ustawy prawo lokalowe zasada, że przydział pozostających w dyspozycji rad narodowych lokali mieszkalnych następuje na podstawie listy, dotyczył decyzji o przydziale wydawanych przez organ I instancji. To przy wydaniu decyzji o przydziale przez organ I instancji można by rozważać, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone umieszczeniem danej osoby na liście.

Jeżeli przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest decyzja organu II instancji, ale w sytuacji gdy decyzja organu I instancji nie była przedmiotem odrębnego postępowania o stwierdzenie nieważności, wówczas Sąd na podstawie art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ może wyjść poza granice skargi i rozpatrzyć czy również w stosunku do decyzji organu I nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności. Przepis art.135 ustawy powołanej wyżej pozwala Sądowi na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego czy procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy.

Jednak w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest wyłącznie decyzja organu II instancji z dnia 22 stycznia 1972r. , albowiem w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 1971r. skarga wyrokiem NSA z dnia 15 października 2001r. została oddalona. Wyrok ten jest wyrokiem prawomocnym, a zatem zachodzi powaga rzeczy osądzonej, a to wyklucza możliwość ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy, organy, stąd też Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 1972r., nie mogło rozważać przesłanek dotyczących decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 1971r.

W świetle powyższych uwag, niejako na marginesie sprawy Sąd pragnie zasygnalizować kwestię ewentualnych skutków prawnych wynikających z naruszenia art.43 ust.1 ustawy prawo lokalowe z 1959r. Mianowicie przepis art.45 ust.2 ustawy prawo lokalowe z 1959r. stanowił "odwołania nie można oprzeć na zarzutach dotyczących ustaleń zawartych w liście wymienionej w art.43 ust.1".

Skoro zarzuty dotyczące listy nie mogły być podstawą odwołania od decyzji to tym bardziej nie mogły być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.