Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 604/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Budżetowe prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2022 r. nr SKO.41/3695/PO/2022 w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia 4 października 2021 r. nr SKO.41/3871/PO/2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: SKO) po rozpoznaniu odwołania "A" [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. (dalej: "Spółka"), prowadzącej "A" Policealną Szkołę Zawodową w [...], "A" Policealną Szkołę Medyczną w [...] oraz "A" Liceum Ogólnokształcące w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 października 2020 r. znak OW-DJ-1.4431.2.4.2020 w przedmiocie określenia należności przypadającej do zwrotu do budżetu miasta [...] z tytułu dotacji pobranych nienależnie i w nadmiernej wysokości od stycznia 2014 r. do sierpnia 2016 r. w kwocie 10.265,68 zł oraz wykorzystanych niezgodnie

z przeznaczeniem od stycznia 2014 r. do sierpnia 2016 r. w kwocie 503.105,73 zł,

a także nakazania zwrotu do budżetu miasta [...] tych kwot dotacji wraz

z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz:

- umorzyło postępowanie w części dotyczącej określenia należności przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta z tytułu dotacji pobranych nienależnie oraz

w nadmiernej wysokości od stycznia 2014 r. do grudnia 2015 r.;

- umorzyło postępowanie w części dotyczącej określenia przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta z tytułu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem od stycznia 2014 r. do grudnia 2015 r.;

- określiło wysokość dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta w kwocie 227.207,63 zł wraz z odsetkami, naliczonymi jak dla zaległości podatkowych.

W skardze do Sądu Spółka wniosła o uchylenie tej decyzji w zaskarżonej części i umorzenie w tym zakresie wszczętego postępowania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

- prawa procesowego: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie; art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej; art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia obowiązku zwrotu udzielonej dotacji;

- prawa materialnego: art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej: "u.s.o") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydatki poniesione na wynagrodzenie pracowników nie są wydatkami związanymi z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a w konsekwencji nie mogą być pokrywane z dotacji; art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 9 w zw. z art. 90 ust. 2a, 3c i 3e u.s.o. w zw. z naruszeniem art. 126, 131 i 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: "u.f.p.") poprzez błędną wykładnię tych przepisów

i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że z dotacji nie można pokrywać wydatków związanych z obsługą administracyjną, finansową i organizacyjną szkół; art. 5 ust. 7 w zw. z art. 2 u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sfera zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę niepubliczną oraz zadań tej szkoły lub placówki, która jako "prowadzona" przez osobę fizyczną lub prawną nie jest podmiotem prawa stanowią całkowicie rozłączne kategorie prawne,

a w konsekwencji zadania we wskazanym przepisie nie dotyczą w ogóle szkoły publicznej, lecz wyłącznie jej osoby prowadzącej, skutkiem czego nie podlegają finansowaniu z dotacji podmiotowej przysługującej owej szkole; art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczenie i zaistniały przesłanki do ich zwrotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r. (I SA/Lu 650/21) uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I) oraz zasądził na rzecz Spółki kwotę 13.073 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II).

W pierwszej kolejności Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez SKO dotyczące przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oświatowych pobranych niezależnie lub w nadmiernej wysokości, a także wykorzystanych niezgodnie

z przeznaczeniem w odniesieniu do dotacji za okresy od stycznia 2014 r. do grudnia 2015 r. Uznał tym samym, że prawną konsekwencją stwierdzenia przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji było umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.

Zdaniem Sądu – biorąc pod uwagę treść art. 90 ust. 3d u.s.o., który wymieniając zadania, mogące być finansowane z dotacji oświatowej, w pkt 1 lit. b) odsyła expressis verbis do art. 5 ust. 7 tej ustawy – należało przyjąć, że wszystkie wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego zawarte w art. 5 ust. 7 u.s.o., z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego, mogą być finansowane z otrzymanej dotacji oświatowej. Jak wynika z powyższego przepisu, do zadań tych należy zaś m.in. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki,

w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej i obsługi finansowej, nadto wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Sąd nie przyznał racji SKO, że w odniesieniu do stanu prawnego mającego zastosowanie do okresu rozpoczynającego się po 1 stycznia 2016 r. obligatoryjne zadania wymienione w art. 5 ust. 7 u.s.o. nałożone na organ prowadzący względem szkoły nie mogą być utożsamiane z zadaniami, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., wypełnianymi przez szkołę względem jej uczniów. W kontekście, w jakim pogląd ten został przez organ odwoławczy sformułowany, tj. w odniesieniu do dopuszczalności finansowania określonych wydatków z dotacji oświatowej, był on błędny. Jak bowiem wprost wynika z prawidłowo odczytanego art. 90 ust. 3d u.s.o., finansowanie określonych zadań organu prowadzącego szkołę, ze względu na to, że odpowiada on za jej działalność, może zostać sfinansowana z dotacji.

Dalej Sąd – powołując się na przepisy u.f.p., a mianowicie: art. 67 ust. 1, art. 126, art. 252 ust. 1 – stwierdził, że nie można uznać w wystarczającym stopniu za uzasadnione zakwestionowanie sfinansowania z dotacji wydatków z tytułu umów

o pracę zatrudnionych w oddziale pracowników, wypłaconych za obsługę administracyjną biura oddziału oraz wsparcie zadań podmiotu gospodarczego

w kwocie 166.025.21 zł. Sąd podkreślił, że art. 90 ust. 3d u.s.o. był kilkakrotnie zmieniany. Spowodowało to, iż zadania organu prowadzącego szkołę pod pewnymi warunkami mogą być (wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy) finansowane

z dotacji. Do zadań tych należy zaś zapewnienie obsługi administracyjnej szkoły lub placówki. W ocenie Sądu SKO nie wyjaśniło dostatecznie okoliczności faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie, wskazując w jednym miejscu na nieprawidłowość sfinansowania z dotacji wynagrodzeń dla pięciu pracowników, w innym zaś miejscu wymieniło z imienia i nazwiska sześciu.

W załączniku do decyzji, przedstawiającym, czyje wynagrodzenia i za realizację jakich zadań nie mogą być finansowane z dotacji, SKO nie omówiło zaś w zupełności tych ustaleń, a jedynie podało przykłady.

W ocenie Sądu SKO nie uzasadniło także należycie zakwestionowania dopuszczalności sfinansowania z dotacji wydatków kwocie 106.80 zł z tytułu prowizji

i opłat bankowych, dotyczących rachunków Policealnej Szkoły Zawodowej

i Policealnej Szkoły Medycznej. Sąd zwrócił uwagę, że w stanie prawnym 2016 r. obsługa finansowa, stanowiąca zadanie organu prowadzącego mogła już być finansowana z dotacji. Zatem to, że wydatki finansowane z dotacji realizowane były również z innego rachunku, samo w sobie nie wyklucza sfinansowania z dotacji kosztów obsługi finansowej rachunków konkretnych Szkół.

Sąd nie podzielił też stanowiska SKO w zakresie, w jakim zakwestionowało dopuszczalność sfinansowania z dotacji wydatków, związanych z przeprowadzeniem egzaminów zawodowych. Dotyczy to wydatków poniesionych na najem pomieszczeń na egzaminy zawodowe w marcu 2016 r. w wysokości 1700 zł, wydatków w kwocie 290,45 zł z tytułu wynagrodzenia dla osób, które brały udział w egzaminie potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie, wydatków w kwocie 146 zł za przygotowanie stanowisk do egzaminu zawodowego oraz wydatków w kwocie 2024 zł z tytułu przygotowania stanowisk komputerowych na egzaminy zawodowe, wgrywania odpowiednich programów zgodnie z wytycznymi OKE, podłączenia komputerów do jednej drukarki i przygotowania pracowni do zajęć po egzaminie. Sąd uznał, że stanowisko SKO było nietrafne, gdyż pomijało treść przepisu art. 5 ust. 7 u.s.o., który do zadań organu prowadzącego szkołę mogących być, jak wynika

z treści art. 90 ust. 3d u.s.o., finansowanymi z dotacji, zalicza w pkt 4 wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i – co należy podkreślić – egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Z przytoczonych przepisów – zdaniem Sądu - wprost wynika, że

z dotacji mogą być finansowane określone zarówno wydatki rzeczowe związane

z przeprowadzaniem egzaminów (art. 5 ust. 7 pkt 4 u.s.o.), jak i wydatki rzeczowe oraz osobowe związane z ich organizacją (art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o.).

Odnosząc się do zakwestionowania prawidłowości sfinansowania wydatku

w kwocie 92,25 zł za fakturę z dnia 16 grudnia 2015 r., opłaconą w dniu 19 stycznia

z dotacji przekazanej na 2016 r. Sąd stwierdził, że z dotacji przekazywanej na dany rok można finansować wyłącznie wydatki związane z tym właśnie okresem rozliczeniowym, a nie następnym czy poprzednim. Sama jednak data wystawienia faktury nie jest wystarczającym powodem dla zakwestionowania dopuszczalności sfinansowania wydatku z dotacji przekazanej na dany okres rozliczeniowy. Konieczne jest ponadto ustalenie, jakiego okresu rozliczeniowego dany wydatek dotyczył.

Sąd podzielił natomiast stanowisko SKO co do następujących pozycji:

- kwoty 1.308,51 zł tytułem wydatków na telefony stacjonarne oraz Internet, do których nie zastosowano podziału między Szkoły w zależności od ich udziału

w kosztach, a w całości sfinansowano je z dotacji dla Policealnej Szkoły Medycznej; z dokonanych ustaleń wynikało zaś, że przyłącze telefonów stacjonarnych i Internetu znajdowało się w siedzibie sekretariatu oddziału, a telefony komórkowe były użytkowane przez pracowników sekretariatu – służyły więc obsłudze oddziału, w tym m.in. wszystkich prowadzonych Szkół,

- kwoty 36.002,01 zł tytułem wynagrodzenia za usługi edukacyjne, które miał wykonać "B" – w sytuacji, gdy z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym z wyjaśnień pełnomocnika Spółki, nie wynikało nawet, czy szkolenia przeprowadził ten podmiot; nie miało więc już znaczenia z punktu widzenia zakwestionowania sfinansowania tego wydatku z dotacji to, czego te szkolenia miałyby dotyczyć,

- kwoty 1.220 zł tytułem wynagrodzenia rozliczonego z dotacji dla Policealnej Szkoły Zawodowej za usługę edukacyjną, gdyż Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów, potwierdzających wykonanie usługi na rzecz tej szkoły, ani tego na czym ona polegała,

- kwoty 181,19 zł wydatkowanej na korzystanie z telefonów komórkowych, która nie miała pokrycia w przedstawionych fakturach,

- kwoty 13.020,81 zł na zakup materiałów biurowych i dydaktycznych, ponieważ Spółka nie wykazała, by zostały one dostarczone do Szkół, a z dokonanych ustaleń wynikało, że 5 sztuk notebooków za 4.920 zł znajdowało się w siedzibie spółki

w [...], a więc nie służyły one uczniom Szkół,

- kwoty 4.428 zł na zakup materiałów dydaktycznych, dla których nie było potwierdzenia co do wykorzystania na zajęciach dla słuchaczy Policealnej Szkoły Zawodowej; wystawca faktur opiewających na te wydatki, zgodnie z danymi CEIDG, prowadził działalnością gospodarczą (wg kodów PKD) w zakresie: "73.12.B Pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach drukowanych"; wydatki związane z reklamą, jak prawidłowo przyjęło SKO, służyły przede wszystkim zwiększeniu rozpoznawalności placówek wśród przyszłych potencjalnych klientów

(w tym przypadku przyszłych uczniów), a nie działalności edukacyjnej, z jakiej korzystaliby aktualnie uczniowie, i która w związku z tym mogłaby być finansowana przyznaną dotacją,

- kwoty 662.40 zł tytułem wynagrodzenia dla nauczyciela, zgodnie bowiem z umową wynagrodzenie nie należało się za godziny, za które stwierdzono brak kompletnej dokumentacji sporządzanej przez nauczyciela (wpisów w dziennikach lekcyjnych dotyczących dat, tematów zajęć i podpisów nauczyciela).

W konkluzji, Sąd wskazał, że obowiązkiem SKO będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej.

Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 1 września 2022 r., SKO w rozpoznaniu odwołania Spółki od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 października 2020 r. znak OW-DJ-1.4431.2.4.2020:

1. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w całości;

2. umorzyło postępowanie w części dotyczącej określenia należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji pobranych nienależnie oraz w nadmiernej wysokości od stycznia 2014 r. do grudnia 2015 r.;

3. umorzyło postępowanie w części dotyczącej określenia przypadającej do zwrotu

z tytułu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem od stycznia 2014 r. do grudnia 2015 r.;

4. określiło wysokość dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta [...] w kwocie 56.822,92 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych.

SKO w rozpoznaniu zarzutów odwołania w pierwszej kolejności podkreśliło, że z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej: "p.p.s.a."), związane było wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2022 r.

SKO wskazało, że Spółka w okresie objętym postępowaniem administracyjnym organu I instancji, to jest od 1 stycznia 2014 r. do 31 sierpnia 2016 r., prowadziła szkoły w [...], które w tym przedziale czasowym otrzymały dotacje z budżetu miasta [...] w łącznej kwocie 1.038.520,46 zł na zadania w zakresie kształcenia, wychowania, opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz wykorzystania wyłącznie na pokrycie ich wydatków.

Organ I instancji uznał, że Szkoły pobrały nienależnie oraz w nadmiernej wysokości od stycznia 2014 r. do sierpnia 2016 r. dotacje w kwocie 10.265,68 zł,

a także wykorzystały niezgodnie z przeznaczeniem dotacje w kwocie 503.105,73 zł.

Stwierdzenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem nastąpiło w wystąpieniu pokontrolnym Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 października 2017 r., doręczonym Spółce w dniu 3 listopada 2017 r.

Zdaniem SKO nie było podstaw do żądania od Spółki zwrotu dotacji pobranych nienależnie, w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanych niezgodnie

z przeznaczeniem za rok 2014 oraz rok 2015 ze względu na przedawnienie. Nie doszło natomiast do przedawnienia w zakresie dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., a w tej kwestii decydujące znaczenie miała ocena prawna przedstawiona w wyroku

z dnia 27 kwietnia 2022 r.

Po przytoczeniu przepisów u.f.p.(art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. i ust. 5, art. 67 ust. 1 oraz przepisów u.s.o.: art. 90 ust. 3, ust. 3c, ust. 3d) oraz orzecznictwa sądowego, SKO odnosząc się do konkretnych wydatków, które Spółka jako organ prowadzący Szkoły w [...] wydatkowała niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. w zakresie poszczególnych kwot wyjaśniło, że:

- 36.002,01 zł tytułem wynagrodzenia za usługi edukacyjne świadczone przez "B" polegające na monitorowaniu i usprawnianiu procesu nauczania, wykonywaniu bieżących szkoleń dla pracowników dydaktycznych i biurowych

z tematów takich jak np. organizacja roku szkolnego, zmiany w prawie oświatowym. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym z wyjaśnień pełnomocnika Spółki nie wynikało nawet, czy szkolenia przeprowadził ten podmiot. Odnosząc się do twierdzeń Spółki, jakoby szkolenia miały na celu podniesienie standardów realizacji zadań statutowych kontrolowanych Szkół poprzez podwyższenie umiejętności

i wiedzy jej pracowników SKO oceniło, iż nie był to cel pozostający w zakresie procesu kształcenia realizowanego wobec uczniów jako końcowych beneficjentów dotacji. Celem tych szkoleń było uzupełnienie wiadomości pracowników z konkretnej dziedziny i w istocie służyło podniesieniu efektywności ich pracy. W konsekwencji przysporzyło korzyści Spółce, a nie bezpośrednio uczniom. Wydatki na ten cel –

w świetle art. 90 ust 3d u.s.o. – należało uznać za poniesione niezgodnie

z przeznaczeniem;

- 13.020,81 zł na zakup materiałów biurowych i dydaktycznych, które nie zostały dostarczone do Szkół [...] (do czasu zakończenia kontroli brak było dokumentu potwierdzającego ten fakt). SKO odwołało się do ustaleń, z których wynikało, iż 5 sztuk notebooków za 4.920 zł znajdowało się w siedzibie Spółki [...]. Nie służyły one zatem uczniom w [...]. Przedłożone w toku kontroli specyfikacje do faktur

z wykazem zakupionych przedmiotów i wskazaniem dostawy do [...] nie mogły zostać uznane za wiarygodne dla celów wykorzystania dotacji, bowiem zostały podpisane przez Spółkę jako nabywcę oraz A. . jako sprzedawcę, które to spółki powiązane były osobowo i poprzez aktualną siedzibę. Dokumentów, które świadczyłyby o znajdowaniu się wskazanych materiałów dydaktycznych

i biurowych w jednej ze Szkół prowadzonych przez Spółkę w [...] nie było

w czasie kontroli i zostały sporządzone dopiero na prośbę organu kontrolującego prawidłowość wydatkowania dotacji.

Odnosząc się do złożonych zastrzeżeń do ustaleń kontroli, w których Spółka wskazała, że powiązania pomiędzy spółkami powinny pozostać bez znaczenia dla ustaleń kontroli, ponieważ transakcje handlowe zostały udokumentowane i odbyły się w warunkach rynkowych, SKO wyjaśniło, iż kwestionowane jest nie finansowanie

z dotacji wydatków z powodu dokonania zakupu u tego kontrahenta, ale nienależyte udokumentowanie operacji gospodarczych dla celów dowodowych, co przesądza

o niezachowaniu zasady przejrzystości w dysponowaniu środkami publicznymi. Istotne przy tym jest, że dotacje przekazane przez Gminę [...] mogły być wykorzystywane wyłącznie w związku z prowadzeniem Szkół na jej terenie. Z tych też względów niewykazanie przez Spółkę zakupu materiałów dydaktycznych

i biurowych na powyższą kwotę do Szkół w [...] świadczy o nieprawidłowości wydatkowania dotacji. Jak podkreśliło SKO, to Spółka jako organ prowadzący szkołę powinna w sposób nie budzący wątpliwości, jasny i przejrzysty wykazać, że zakupione z dotacji oświatowej materiału biurowe i dydaktyczne służyły uczniom

w procesie ich nauki, wychowania i opieki. Niejasności i braki w dokumentacji obciążają zatem ją jako beneficjenta dotacji;

- 4.428 zł rozliczona została w 2016 r. z dotacji Policealnej Szkoły Zawodowej jako zakup "materiałów dydaktycznych", dla których nie było potwierdzenia wykorzystania na zajęciach dla jej słuchaczy (brak było wyjaśnień jakiego rodzaju były to materiały

i na jakie zajęcia zostały przeznaczone). Kwota ta wynika z dwóch faktur na jednakowe kwoty (po 2.214 zł), wystawionych na organ prowadzący przez tego samego kontrahenta z O. [...], którego podstawową działalnością gospodarczą (wg kodów PKD) jest "73.12.B Pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach drukowanych". SKO podkreśliło, że wydatki związane

z reklamą służą przede wszystkim zwiększeniu rozpoznawalności placówek wśród przyszłych potencjalnych klientów (w tym przypadku przyszłych uczniów), a nie stanowią działalności edukacyjnej z jakiej korzystaliby aktualnie uczniowie. Tym samym nie mogą być uznane za bieżące wydatki określone w art. 90 ust. 3d u.s.o.;

- 662,40 zł tytułem wynagrodzenia do umowy zlecenia nauczyciela, który niekompletnie prowadził dzienniki – zgodnie z umową braki w dziennikach (dotyczące dat, tematów zajęć, a przede wszystkim podpisów nauczyciela) oznaczają, że zajęcia nie były zrealizowane i nauczyciel traci prawo do wynagrodzenia za brakujące godziny;

- 1.220 zł tytułem wynagrodzenia rozliczonego w 2016 r. z dotacji Policealnej Szkoły Zawodowej za usługę edukacyjną. Wykonawca usługi miał zarejestrowaną działalność gospodarczą w O. , a w toku kontroli nie przedstawiono żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy na rzecz Szkół

w [...]. Brak było również jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, na czym polegała owa usługa edukacyjna i czy można ją było zakwalifikować jako celową

w świetle art. 90 ust. 3d u.s.o.;

- 1.308,51 zł tytułem opłat za telefony stacjonarne oraz Internet, do których nie zastosowano podziału między Szkoły w zależności od ich udziału w kosztach. Według przedłożonych faktur i złożonych w toku kontroli wyjaśnień, przyłącze telefonów stacjonarnych i Internetu znajdowało się w siedzibie sekretariatu oddziału, a telefony komórkowe były użytkowane przez pracowników sekretariatu, z czego wynika, że służyły obsłudze oddziału w [...] w tym m.in. prowadzonych Szkół. Wszystkie jednak wydatki ponoszone w 2016 r. organ prowadzący rozliczył tylko

z dotacji dla Policealnej Szkoły Medycznej. Nie przedstawił klucza, jakim kierował się przy podziale kosztów rozliczanych z dotacji poszczególnych Szkół, stąd brak uzasadnienia do sfinansowania dotacją powyższych kwot;

- 181,19 zł wynikająca z rozliczenia w 2016 r. z dotacji Policealnej Szkoły Medycznej kwot wyższych niż wynikające z faktur za telefony komórkowe. Z dotacji udzielanej Szkołom w [...] rozliczano dwa telefony komórkowe użytkowane przez pracowników sekretariatu. Naliczone przez operatora opłaty wykazane

w załącznikach do faktur za oba telefony wynosiły 432,38 zł, zaś z dotacji rozliczono 613,57 zł;

W odniesieniu do powyższych stwierdzeń SKO podkreślało, że zostały one zaakceptowane w wyroku z 27 kwietnia 2022 r.

Końcowo SKO wskazało, że integralną częścią jego decyzji są dwa załączniki sporządzone w formie tabelarycznej, zawierające wyliczenie poszczególnych kwot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, ze wskazaniem poszczególnych kwot cząstkowych w zestawieniu miesięcznym.

Decyzję SKO w pkt 4 Spółka zaskarżyła do Sądu. Domagając się jej uchylenia w zaskarżonej części i umorzenia w tym zakresie postępowania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzuciła naruszenie przepisów:

I. prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

2. art 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej;

3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia obowiązku zwrotu udzielonej dotacji.

II. prawa materialnego, tj.

1. art. 90 ust, 3d u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydatki poniesione na wynagrodzenie pracowników nie są wydatkami związanymi

z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a w konsekwencji nie mogą być pokrywane z dotacji;

2. art. 90 ust. 3 d w zw. z art. 5 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 9 w zw. z art. 90 ust. 2a, 3c i 3e u.s.o. w zw. z naruszeniem art. 126, 131 i 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że z dotacji nie można pokrywać wydatków związanych z obsługa administracyjną, finansową

i organizacyjną szkół, a zatem całokształtem czynności składających się na prawidłowe funkcjonowanie placówki;

3. art. 5 ust. 7 w zw, z art. 2 u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sfera zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę niepubliczną oraz zadań tej szkoły lub placówki, która jako "prowadzona" przez osobę fizyczną lub prawną nie jest podmiotem prawa, stanowią całkowicie rozłączne kategorie prawne, a w konsekwencji zadania we wskazanym przepisie nie dotyczą w ogóle szkoły publicznej, lecz wyłącznie osoby ją prowadzącej, skutkiem czego nie podlegają finansowaniu z dotacji podmiotowej przysługującej owej szkole;

4. art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczenie i zaistniały przesłanki do ich zwrotu.

W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji, która zawiera w sobie elementy niezbędne do stwierdzenia jej nieważności. Z przytoczonych przepisów prawa – w jej ocenie – jasno wynika, że wykorzystała dotację zgodnie z jej celem,

w oparciu i na podstawie powszechnie obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę SKO – wnosząc o jej oddalenie – podtrzymało swoją dotychczasową argumentację. Zwróciło się również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Podkreślenia na wstępie wymaga, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może zostać rozpoznana w tym trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W niniejszej sprawie taki wniosek złożyło SKO w odpowiedzi na skargę, której odpis został doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu 5 stycznia 2023 r. Wobec braku złożenia sprzeciwu w 14-dniowym terminie, zaszły przesłanki przewidziane

w cytowanym przepisie do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Przede wszystkim z całą mocą zaakcentować należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi nawet główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10). Istota związania wynikająca z art. 153 p.p.s.a. polega nie tylko na obowiązku jego realizacji przez organ, ale również na zakazie formułowania przez sąd ponownie rozpatrujący tę samą sprawę ocen sprzecznych z treścią poprzedniego wyroku oraz na stanowczym nakazie reagowania w treści nowego rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia braku zastosowania wskazań w zakresie dalszego postępowania administracyjnego.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., II OSK 2780/19, CBOSA).

O ile ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, to "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

W tak zakreślonych ramach prawnych sprawy, Sąd w składzie aktualnie rozpoznającym skargę Spółki uznał, że SKO wykonało w sposób prawidłowy zalecenia co do dalszego postępowania, zawarte w wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 650/21.

Formułując zarzuty skargi Spółka zdaje się nie zauważać konsekwencji płynących z art. 153 p.p.s.a. oraz wydanego ponownie rozstrzygnięcia. Wskazuje na to treść jej skargi, gdzie całkowicie bezkrytycznie skopiowała zarzuty postawione SKO w poprzednio wydanej decyzji. Ponownie podniosła zatem argumenty, co do których sąd administracyjny już uprzednio wypowiedział się w prawomocnym wyroku.

Jakkolwiek w niezwykle "skromnym" uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że "w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, poprzez wydanie decyzji, która zawiera w sobie elementy niezbędne do stwierdzenia jej nieważności", to wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia tego zarzutu Sąd nie będzie dokonywał pogłębionej analizy tej kwestii. W istocie bowiem wymagałoby to poczynienie domniemań, na czym to "rażące naruszenia prawa" miałoby zdaniem Spółki polegać.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza, że zaskarżona

w części decyzja SKO nie narusza ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego i została wydana z pełnym poszanowaniem zasady wynikającej

z przepisu art. 153 p.p.s.a.

Wbrew twierdzeniom skargi, prowadząc postępowanie w przedmiocie określenia Spółce przypadającej do zwrotu kwoty dotacji SKO nie dopuściło się naruszenia wskazanych przez nią przepisów postępowania i prawa materialnego. Podnosząc tego rodzaju zarzuty, jak to wynika z ich treści, Spółka w rzeczywistości dąży do wykazania wadliwości stanowiska SKO wyłącznie z jej punktu widzenia.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że Sąd w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. zaaprobował stanowisko SKO w kwestii przedawnienia i następujących wydatków wykorzystanych z dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem:

- 1308,51 zł na telefony stacjonarne oraz Internet,

- 36.002,01 zł na sfinansowanie wynagrodzenia za usługi edukacyjne, które miał wykonać "B",

- 1.220 zł tytułem wynagrodzenia rozliczonego z dotacji dla Policealnej Szkoły Zawodowej za usługę edukacyjną,

- 181,19 zł jako kwoty wydatkowanej na korzystanie z telefonów komórkowych, która nie miała pokrycia w przedstawionych fakturach,

- 13.020,81 zł na zakup materiałów biurowych i dydaktycznych,

- 4.428 zł na zakup materiałów dydaktycznych,

- 662,40 zł tytułem wynagrodzenia dla nauczyciela.

Lektura zaskarżonej decyzji wskazuje, że SKO w całości uwzględniło powyższe stanowisko Sądu w zakresie wskazanych wydatków. Ich suma odpowiada kwocie 56.822,92 zł wymienionej w jej pkt 4, czyli w rozstrzygnięciu, które aktualnie zaskarżyła Spółka. Jednocześnie wskazać w tym miejscu należy, że SKO z korzyścią dla Spółki nie wzięło pod uwagę kwoty 92,25 zł za fakturę z dnia 16 grudnia 2015 r. opłaconą w dniu 19 stycznia z dotacji przekazanej na 2016 r.

Respektując nadto pogląd Sądu w kwestii wydatków w kwocie:

- 166.025,21 zł wypłaconych za obsługę administracyjną biura oddziału oraz wsparcie zadań podmiotu gospodarczego,

- 106,80 zł z tytułu prowizji i opłat bankowych dotycząca rachunków Policealnej Szkoły Zawodowej i Policealnej Szkoły Medycznej w [...],

- 1.700 zł poniesionych na najem pomieszczeń na egzaminy zawodowe w marcu 2016 r.,

- 290,45 zł z tytułu wynagrodzenia dla osób, które brały udział w egzaminie potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie,

- 146 zł za przygotowanie stanowisk do egzaminu zawodowego,

- 2.024 zł z tytułu przygotowania stanowisk komputerowych na egzaminy zawodowe, wgrywania odpowiednich programów zgodnie z wytycznymi OKE, podłączenia komputerów do jednej drukarki i przygotowania pracowni do zajęć po egzaminie, SKO odstąpiło od swojego poprzedniego stanowiska, nie uznając aktualnie tych wydatków jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem dotacji.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że wytyczne zawarte

w prawomocnym wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. zostały wykonane, zaś skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.