Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 116/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 76 ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 listopada 2007 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 pkt 1 ust. 14 lit. c) i art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o zwrocie przez B.W. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 3752,20 zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że w/w pobierała w okresie 23.02.2006 – 22.08.2006 zasiłek dla bezrobotnych posiadając wpis w ewidencji działalności gospodarczej.

Tym samym strona nie była osobą bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Nienależne świadczenie podlegało zaś obowiązkowi zwrotu, stosownie do postanowień art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Wnioskiem z dnia 3 września 2009 r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w G. B, W. zwróciła się o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia.

W uzasadnieniu wniosku w/w wskazała, że z racji samotnego wychowywania dwójki dzieci zwrot żądanej przez organ kwoty zrujnowałby skromny budżet domowy.

Prezydent Miasta decyzją z dnia 14 stycznia 2010 r., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d), art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazując na podstawy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podniósł, że Powiatowa Rada Zatrudnienia wydała uchwałę nr [...] negatywnie opiniując wniosek strony. Szczególne okoliczności, na które strona wskazała w złożonym wniosku mogą być z kolei wzięte przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie nienależnego świadczenia na raty. Niemniej jednak w takim wypadku strona musi wystąpić do organu ze stosownym wnioskiem.

W następstwie odwołania wniesionego przez B. W. Wojewoda decyzją z dnia 2 lutego 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odnosząc się do regulacji zawartej w art. 76 ust. 7 w/w ustawy wskazał, że instytucja umorzenia należności jest nadzwyczajną formą spłaty zobowiązania i w związku z tym winna być stosowana tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Okoliczności sprawy pozwalają z kolei na stwierdzenie, że nie zaistniały podstawy do umorzenia dochodzonej należności. Strona ma bowiem stałe źródło dochodu a kryterium dochodowe rodziny nie uprawnia do pomocy socjalnej. Nadto strona dysponuje majątkiem (tj. dużym lokalem własnościowym), z którego można dochodzić spłaty zobowiązania. Z kolei możliwość osiągania dochodów posiada pełnoletnia córka strony, która nie uczy się i nie pracuje.

W sytuacji gdy potrzeby małoletniego syna strony nie są zaspokajane strona może również wystąpić o podwyższenie alimentów, gdyż obowiązek utrzymania małoletnich dzieci ciąży na obojgu rodziców.

W ocenie organu w sytuacji niemożliwości jednorazowej spłaty w/w świadczenia strona może ubiegać się o jego rozłożenie na raty.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. W. podniosła, że nie zgadza się z decyzją wydaną przez Wojewodę i wnosi o rzetelną weryfikację wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie.

W ocenie skarżącej w sprawie wystąpiły bowiem przesłanki warunkujące umorzenie nienależnego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U z 2008r. nr 69 poz. 415) starosta /prezydent/ może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W świetle powyższego przepisu nie ulega wątpliwości, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłków dla bezrobotnych, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 jest podejmowana przez prezydenta w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może orzec o umorzeniu ale nie ma takiego obowiązku.

Powyższa okoliczność nie oznacza jednak całkowitej i niekontrolowanej swobody organu w tej kwestii. Granice przynależnego organowi uznania wyznaczają w tym przypadku ustawowe przesłanki wskazane w omawianym przepisie oraz reguły procedury określone w Kodeksie postępowania administracyjnego w szczególności dotyczące gromadzenia dowodów, ich oceny oraz ustalenia stanu faktycznego.

Organ powinien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 kpa.), a zatem podejmować wszelkie niezbędne kroki, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co wiąże się z powinnością wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i ocenienia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa.) oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Sam natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądową. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 1868/00(OSP nr 7-8 z 2001r. poz.110), w wyroku z 14 listopada 2000r. w sprawie I SA 1257/99(nie publikowany), w wyroku z 11 września 1996r. w sprawie I SA/Ka 1543/95(nie publikowany) i w wyroku z 23 października 1998r. w sprawie I SA/Ka 225/97(nie publikowany).

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona zgodna z prawem. W rozpoznawanej sprawie organy administracji słusznie uznały, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art.76 ust.7 ustawy z 20 kwietnia 2004r., uzasadniająca umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżąca ma stałe źródło dochodu z tytułu zatrudnienia i jak wskazuje wywiad środowiskowy dochód jej trzyosobowej rodziny wynosi 2025,12 złotych, co daje wysokość dochodu na osobę w rodzinie powyżej kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy socjalnej. Przy czym jak słusznie zauważa organ, niewykorzystane możliwości zarobkowe ma również pełnoletnia córka skarżącej, która w dacie wydania kontrolowanej decyzji nie uczyła się i nie pracowała. Nadto skarżąca dysponuje majątkiem nieruchomym w postaci własnościowego lokalu mieszkalnego.

Zatem słuszna jest konstatacja organu, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Nie zaistniała bowiem przesłanka określona w punkcie 1 artykułu 76 ust.7 ustawy z 20 kwietnia 2004r. gdyż B. W. otrzymuje wynagrodzenie za pracę z którego można dochodzić zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w punkcie 2 artykułu 76 ust.7. Należy zaznaczyć, iż kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl zaś art.9 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.198 z późn. zm.) wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Przepisy tego kodeksu (art.87 – 88) określają natomiast jaka część wynagrodzenia pracownika może być potrącona tak aby nie pozbawiać go niezbędnych środków utrzymania.

Bezsporne jest, że nie wystąpiła także przesłanka umorzenia wymieniona w punkcie 3 artykułu 76 ust.7 ustawy z 20 kwietnia 2004r.

Nie zaistniała również przesłanka umorzenia określona w punkcie 4 artykułu 76 ust.7, gdyż skarżąca pracuje i otrzymuje wynagrodzenie za pracę, z którego może być prowadzona egzekucja. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Sytuacja materialna i rodzinna skarżącej umożliwia jej spłatę zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Organy administracji trafnie uznały, iż nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia, określonych w art.76 ust.7 ustawy z 20 kwietnia 2004r. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z wymogiem wskazanym w/w przepisie decyzja w przedmiocie wniosku o umorzenie została podjęta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia.

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.