Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 637/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółka "A" S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej "Spółką") złożyła wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z dniem [...] r. z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S., oznaczonej geodezyjnie nr dz. 1 obr. K., która następnie uległa podziałowi geodezyjnemu na działki o numerach 2, 3 i 4 obr. K..

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż dokumentem potwierdzającym prawo zarządu "A" jest, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 120 z późn. zm.), decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nr [...] z dnia [...] r. Wskazano również, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A", Spółka "A" S.A. z siedzibą w W. jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego "A".

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy S., położonej w S., oznaczonej geodezyjnie nr dz. 2, 3, 4.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawca nie legitymuje się żadnym innym, oprócz decyzji w przedmiocie opłat, dokumentem potwierdzającym posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe "A" prawa zarządu nieruchomości na dzień [...] r. Istnienia takiego dokumentu nie stwierdzono również w aktach archiwalnych Urzędu Miejskiego w S.. Należy również wskazać, że przedmiotowa kwestia została także zbadana w postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym w stosunku do ww. nieruchomości przez Wojewodę [...] , a zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] r. potwierdzającą nabycie przez Gminę prawa własności z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż: "Brak jest dowodów, że nieruchomość obciążona była prawem zarządu ustanowionym na rzecz przedsiębiorstwa państwowego "A"". W toku obecnie prowadzonego postępowania nie stwierdzono również, aby po dniu [...] r. nieruchomości zostały oddane w zarząd na rzecz "A". Takiej okoliczności nie podnosi również wnioskodawca, powołując się jedynie na decyzję o naliczeniu opłat z tyt. zarządu wydaną przed dniem [...] r. W dniu [...] r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem przedstawiciela Spółki S. K., który oświadczył, że nie posiada wiedzy, aby grunt ozn. geod. jako 1 (obecnie dz. nr 2, 3 i 4), obr. K. był kiedykolwiek oddany w zarząd na rzecz "A" w prawem przewidzianej formie, a prawo zarządu może wywodzić jedynie z decyzji o naliczeniu opłat z tyt. zarządu nr [...] z dnia [...] r.

Kolejno organ I instancji omówił stan prawny dotyczący zasad stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntów. Zasady te odnoszą się do nieruchomości pozostających w dniu [...] r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych. Zarząd nie mógł jednak powstać w sposób dorozumiany, jak również istnienia tego prawa nie można domniemywać (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1907/10). Nadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11 stwierdził, iż nie można podzielić poglądu, że decyzja o ustaleniu opłat za użytkowanie gruntu jest dowodem przesądzającym o istnieniu prawa zarządu do nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Decyzja o ustanowieniu opłat nie była bowiem wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który to zarząd mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja o naliczeniu opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Powołana przez wnioskodawcę decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nie zawiera żadnego odniesienia do dokumentu stanowiącego podstawę przekazania w zarząd w prawem przewidzianej formie. Natomiast w prowadzonym postępowaniu nie stwierdzono, aby taki dokument kiedykolwiek istniał.

Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 1774 z późn. zm. zwanej dalej: u.g.n.).

W odwołaniu od tej decyzji Spółka zaskarżyła ją w całości, zarzucając: naruszenie art. 7, art. 8, art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie oraz zastosowanie normy prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a także

naruszenie art. 200 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało zaskarżone doń rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonowało przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, a następnie wskazało, że art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z późn. zm.) przewidywał w zdaniu pierwszym, iż grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu [...] r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Regulacja ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 241 pkt 2 u.g.n. W myśl art. 200 ust. 1 u.g.n., cyt.: W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: 1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; 2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; 3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2; 4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.

Zatem przesłanką stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n., przewidzianą wprost w tym przepisie jest to, by grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy były, w dniu 5 grudnia 1990 r., w zarządzie państwowych czy też komunalnych osób prawnych. Ustawodawca w art. 206 u.g.n. zawarł delegację dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. Na tej podstawie zostało wydane przywołane wyżej rozporządzenie z 1998 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r., właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno - zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

W rozpatrywanym przypadku podstawą mającego przysługiwać zarządu, o którym mowa w art. 200 ust. 1 u.g.n., do nieruchomości obejmującej działki nr 2, 3 i 4, obręb K., ma być wskazywana przez Spółkę decyzja nr [...] wydana przez Geodetę Miejskiego w S. dnia [...] r. o naliczeniu opłat z tytułu zarządu - użytkowania terenu Skarbu Państwa przez [...] w K., w której wymieniona została m. in. działka nr 5, z której - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych sporządzonego w [...] r. (KERG [...]) - powstały działki o nr. 6, 7 i 1. Ostatnio wymieniona działka nr 1 (w odniesieniu do której Spółka wystąpiła w piśmie z dnia [...] r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 200 u.g.n.) została podzielona na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. (nr [...]) na działki nr 2, 3 i 4, będące przedmiotem rozpatrywanej sprawy.

Nie sposób uznać, zdaniem Kolegium, że decyzja nr [...] wydana przez Geodetę Miejskiego o naliczeniu opłat z tytułu zarządu stanowi podstawę do wykazania zarządu, o którym mowa w art. 200 u.g.n., do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 5 przed podziałem. Decyzja nr [...]nie odwołuje się bowiem do jakiejkolwiek wcześniejszej decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd organ przytoczył w tym miejscu odnośne orzecznictwo). Nie zostały nadto ujawnione jakiekolwiek inne dokumenty w rozumieniu § 4 rozporządzenia z 1998 r. (o charakterze wyżej określonym) pozwalające stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu poprzednika prawnego Spółki.

Pismem z dnia 21 marca 2016 r. "A" S.A. z siedzibą w W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono (zarzuty te rozwijając w uzasadnieniu):

naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. pomimo tego, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona;

naruszenie art. 7, 8 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy;

naruszenie art. 200 u.g.n. oraz art. 206 tej ustawy z związku z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - poprzez uznanie, że prawo zarządu nieruchomością można wykazać wyłącznie decyzją o ustanowieniu takiego prawa, zaś inne dokumenty, zgromadzone w sprawie, nie mogą stanowić dowodu powstania takiego prawa, nawet jeśli z ich treści wynika, że władającym nieruchomością była "A" S.A. (w uzasadnieniu na poparcie swego twierdzenia Spółka przywołała wyrok NSA z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I OSU 1401/2009, w myśl którego przedsiębiorstwo może udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie "A");

naruszenie art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez nieuwzględnienie, iż grunty, które w dniu wejścia w życie tejże ustawy znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego "A" przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa;

naruszenie art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym ""A"" (Dz. U. Nr 26, poz. 138, z późn. zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz, że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe "A" gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie "A" stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji "A" w dniu wejścia w życie Ustawy o PP "A" oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe "A" w toku jego dalszej działalności;

naruszenie art. 200 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, iż na dzień [...]r. nie zaistniały przesłanki uwłaszczenia "A" S.A. przedmiotową nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów Kolegium zaakcentowało, że w zaskarżonej decyzji nie mogło naruszyć przepisów ustawy o "A", bo ich nie stosowało i stosować nie mogło. Kolegium działało w trybie art. 200 u.g.n., rozporządzenia z 1998 r. i odpowiednich przepisów k.p.a. Kolegium podkreśliło, że w istocie skarga sprowadza się do zarzutu niewłaściwej oceny przez Kolegium materiału dowodowego poprzez nieuznanie decyzji wydanej przez Geodetę Miejskiego w S. o naliczeniu opłat z tytułu zarządu, jako potwierdzającej istnienie prawa zarządu na dzień [...] r. Stanowisko zaś Spółki wynika m. in. z wyroku NSA z dnia 6 września 2010 r. (sygn. akt I OSK 1401/09), który jest uznawany za odosobniony pogląd w sprawie - tak w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez "A" S.A. z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy S., położonej w S., oznaczonej geodezyjnie nr dz. 2, 3, 4. W sposób przekonujący, poparty dowodami, orzekające w sprawie organy wykazały powody, dla których nie można uwzględnić wniosku skarżącej Spółki, a wydane decyzje, wbrew twierdzeniom skargi szczegółowo uzasadnione, nie budzą wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych.

Jak bowiem trafnie wskazało Kolegium przesłanką stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n., przewidzianą wprost w tym przepisie jest to, by grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy były, w dniu 5 grudnia 1990 r., w zarządzie państwowych czy też komunalnych osób prawnych.

Stosownie do delegacji zawartej w art. 206 u.g.n. w dniu 10 lutego 1998 r. Rada Ministrów wydała przywoływane już wyżej rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z wyliczonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia dokumentów:

Strona skarżąca podnosi, że wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia prawa zarządu jest decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością i na tę okoliczność przedkładała w toku postępowania decyzję Geodety Miejskiego w S. z dnia [...] r. dotyczącą ustalenia wysokości opłaty z tytułu zarządu gruntu ww. nieruchomości Jednakowoż obydwa orzekające w sprawie organy stanęły na stanowisku, że nawet legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu.

Sąd w całej rozciągłości przychyla się do argumentacji orzekających w sprawie organów, a wyrażony przez nie pogląd należy do utrwalonych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55) wyraził pogląd, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 sformułował stanowisko, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych.

Pogląd, iż w sytuacji, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu, wielokrotnie wyrażony został w orzecznictwie – por. np. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2469/13, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 801/15, wyrok WSA w W. z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1288/10, wyrok WSA w W. z dnia 1 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2098/05 (słusznie wskazuje w tej mierze Kolegium w odpowiedzi na skargę, że przywołany przez skarżącą wyrok NSA z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09, jest uznawany za odosobniony, nie wsparty ani innymi wyrokami - tak w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11 i w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt 25864).

Tym samym skoro decyzja Geodety Miejskiego z dnia [...]r. o wymierzeniu opłaty za zarząd nieruchomością w żaden sposób nie powołuje się ani nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może decyzja ta stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Przedstawiony przez skarżącą Spółkę dokument nie wskazuje, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, na istnienie prawa zarządu lub użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Sama li tylko decyzja ustalająca opłatę roczną, nie przywołująca żadnego aktu ustanawiającego prawo zarządu, nie przesądza bowiem istnienia takiego prawa. Notabene z przedłożonej dokumentacji nie wynika nawet, czy opłaty ponoszone były w dniu [...] r.

Jednocześnie należy zaakcentować, że nie zostały ujawnione jakiekolwiek inne dokumenty w rozumieniu § 4 rozporządzenia z 1998 r. (o charakterze wyżej określonym) pozwalające stwierdzić dotychczasowe prawo zarządu poprzednika prawnego Spółki, o którym mowa w art. 200 u.g.n., do nieruchomości obejmującej działki nr 6, 7 i 1 (poprzednio działki nr 5).

Zasadnie organy administracji uwzględniły rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Żaden przepis nie pozwalał na stosowanie innego aktu prawnego, a w szczególności aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 2d ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.) – tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1993 r. Nr 23, poz. 97 z późn. zm.). Trafnie nadto Kolegium wskazuje w odpowiedzi na skargę, że orzekające w sprawie organy nie mogły naruszyć przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości czy też przepisów ustawy o PP "A", albowiem ich nie stosowały i stosować nie mogły. Działały bowiem w trybie art. 200 u.g.n., rozporządzenia z 1998 r. i odpowiednich przepisów k.p.a. W trybie art. 200 u.g.n. dokonuje się bowiem oceny czy istnieją dokumenty pozwalające uznać, że istniał zarząd określonej nieruchomości, który z mocy prawa przekształcił się w użytkowanie wieczyste owej nieruchomości. Nie bada się natomiast tego czy dany podmiot powinien mieć prawo zarządu do określonej nieruchomości czy też prawo użytkowania wieczystego. Nie jest w szczególności dopuszczalne domniemywanie prawa zarządu (na podstawie przepisów ustrojowych czy też innych np. regulujących utworzenie i funkcjonowanie określonego podmiotu), gdyż istnienie zarządu na użytek art. 200 u.g.n. winno wynikać z dokumentów stanowiących niezbędne dowody. W konsekwencji także ustawy dotyczące kolei, na które w końcowym passusie powołuje się strona skarżąca, nie mogą w okolicznościach tej sprawy uzasadnić ustanowienia na rzecz "A" prawa zarządu (notabene przywoływany w skardze przepis ustawy o "A" w żadnej mierze nie odnosi się konkretnie do nieruchomości objętej wnioskiem).

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu i zwracały się o to do strony skarżącej, jak również przeprowadzono w sprawie rozprawę administracyjną. Organy ustaliły także w pozostałym zakresie stan faktyczny sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości takiego ustalenia.

W pełni podzielić należy, zdaniem Sądu, stanowisko obydwu organów, iż prawnie niedopuszczalnym byłoby tylko na podstawie decyzji w przedmiocie opłaty, nie odwołującej się w jakikolwiek sposób do decyzji w przedmiocie zarządu, stwierdzić nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało klarownie i wyczerpująco uzasadnione, a w konsekwencji Kolegium poprawnie utrzymało zaskarżone doń rozstrzygnięcie w mocy, wnikliwie rozważając faktyczny i prawny stan sprawy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.