Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2732/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jakub Pinkowski, asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2005 r, znak: [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwotę 392 zł (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Znak [...], Minister Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa) oraz art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm. – powoływanej dalej jako u.r.z.s.z.o.n.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – Prezes Zarządu PFRON) z dnia [...] listopada 2005 r. Znak [...]odmawiającą Z. Sp. z o.o. z/s w N. ( powoływany jako Skarżący), umorzenia należnych wpłat na PFRON w kwocie 17.430,82 zł oraz odsetek w kwocie 17.449,44 zł za okres od stycznia do grudnia 1999 r. oraz rozłożenia na raty należnych wpłat w kwocie 1.748,07 zł i odsetek w kwocie 1.558,18 zł za okres od września do października 2000 r.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2004 r. Skarżący złożył do Prezesa Zarządu PFRON wniosek opatrzony datą [...] kwietnia 2004 r., o umorzenie należnych wpłat wraz z odsetkami za okres od stycznia do grudnia 1999 r. oraz rozłożenie na raty należności wraz z odsetkami za wrzesień i październik 2000 r., uzasadniając go trudną sytuacją finansową.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Znak [...] Prezes Zarządu PFRON odmówił umorzenia należnych wpłat na PFRON w kwocie 17.430,82 zł i odsetek w kwocie 17.449,44 zł za okres od stycznia do grudnia 1999 r. oraz rozłożenia na raty należnych wpłat w kwocie 1.748,07 zł i odsetek w kwocie 1.558,18 zł za okres od września do października 2000 r.

Od ww. decyzji, pismem z dnia [...] lipca 2004 r., Skarżący złożył do Ministra Pracy i Polityki Społecznej odwołanie, uzupełnione pismem z dnia [...] lipca 2005 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Znak [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powołał się na art. 70 Ordynacji podatkowej wskazując na możliwość wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia. Ponadto w ocenie organu drugiej instancji zaskarżona decyzja uchybia przepisom art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Znak [...] Prezes Zarządu PFRON ponownie odmówił umorzenia należnych wpłat na PFRON oraz odsetek za okres od stycznia do grudnia 1999 r. oraz rozłożenia na raty należnych wpłat i odsetek za okres od września do października 2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził brak przesłanek do udzielenia ulgi z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 i art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej do rozłożenia na raty bądź umorzenia należnych wpłat wraz z odsetkami. Ponadto wskazał, iż Skarżący nie przekazał informacji, do których złożenia został wezwany. Podniósł, iż Skarżący został wezwany do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. Skarżący ponownie złożył odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W piśmie tym powołał się na uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji z dnia [...] sierpnia 2005 r., podnoszące zarzut przedawnienia oraz wskazał, iż przesłał wszystkie dokumenty, do których złożenia został wezwany. Podniósł, iż pomimo bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej firmy, starał się o utrzymanie miejsc pracy, w tym dla osób niepełnosprawnych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2005 r. Znak [...] odmawiającą Skarżącemu umorzenia należnych wpłat na PFRON oraz odsetek za okres od stycznia do grudnia 1999 r. oraz rozłożenia na raty należnych wpłat i odsetek za okres od września do października 2000 r. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Za bezzasadny uznał zarzut dotyczący przedawnienia się należności, z uwagi na wystawienie przez Prezesa Zarządu PFRON w dniu [...] czerwca 2004 r. tytułu wykonawczego. Powołał się na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...] marca 2005 r. z którego wynika, iż dokonano czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Zdaniem organu odwoławczego argumenty Skarżącego dotyczące trudności finansowych, nie stanowią dostatecznej podstawy do umorzenia należnych wpłat.

Na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o ponowne rozważenie podniesionych argumentów i pozytywną decyzję. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazując, iż argumenty te nie zostały właściwie zrozumiane. Zdaniem Skarżącego zachodzi ważny interes podatnika, a także interes publiczny, ponieważ zagrożony jest byt firmy, która zatrudnia pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, którzy mogą stracić pracę.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej. Nie naruszono też prawa ani interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

II. Kontroli Sądu poddana została decyzja w sprawie odmowy umorzenia wpłat oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres od stycznia do grudnia 1999r. oraz odmowy rozłożenia na raty spłaty zaległości z należnymi odsetkami za zwłokę za okres od września do października 2000 r. Zastosowanie w sprawie mają zatem przepisy art. 48 § 1 pkt 2 i § 3, a także art. 67 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r. Z przepisów tych wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (art. 67 § 1). Może także rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (art. 48 § 1 pkt 2). Udzielanie tego rodzaju ulgi następuje na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (art. 67 § 1a oraz art. 48 § 3). Wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON został złożony przez Skarżącego w kwietniu 2004 r. Zgodnie z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed 1 września 2005 r., podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu dotychczasowym.

Prawodawca – ustalając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej albo rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej – użył zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Przesłanek tych nie należy sobie przeciwstawiać. Spełnienie jednej z tych przesłanek umożliwia udzielenie pomocy. Zatem ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 67 § 1 lub 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, została pozostawiona organowi administracji publicznej. Zauważyć nadto należy, że udzielanie tego rodzaju ulg stanowi odstępstwo od zasady równości opodatkowania. Nawet w wypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ podatkowy może, lecz nie musi, udzielać podatnikowi ulgi w spłacie zaległości podatkowych.

W przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego, do organu podatkowego należy konkretne rozstrzygnięcie, w ramach uznania administracyjnego. Tego rodzaju kompetencji nie posiadają sądy administracyjne, które sprawują jedynie kontrolę legalności decyzji i w zasadzie nie są uprawnione do badania słuszności rozstrzygnięcia dokonanego przez organy podatkowe, jeżeli nie naruszyły one przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W utrwalonym od lat orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku, gdy norma prawa materialnego uzależnia rozstrzygnięcie organu od uznania administracyjnego, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, ponieważ z treści normy prawa materialnego wynika, że organ może udzielić uprawnienia lub też odmówić jego przyznania – organ obowiązany jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z 18 listopada 1993 r., III RN 49/93, OSNC 1994/9/181).

III. Zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 125 w związku z art. 187 § 1, art. 191, a także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że analiza treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji i II instancji prowadzi do wniosku, że organy ograniczyły się w zasadzie do cytowania przepisów mających zastosowanie w sprawie. Nawet w tym zakresie decyzje nie odpowiadają prawu, gdyż w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – zgodnie z art. 67 § 1a oraz art. 48 § 3 Ordynacji podatkowej, a decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę do odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.

Sąd wskazuje, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa PFRON, nie zawierają ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania zmierzającego do ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego i jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Tego rodzaju ustalenia są natomiast niezbędne przy rozpoznawaniu wniosków o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych.

W decyzji organu I instancji brak jest jakiejkolwiek wzmianki o sytuacji finansowej Skarżącego i jego zdolnościach płatniczych. Organy obu instancji powołują się na fakt, iż Skarżący nie dosłał dokumentów żądanych przez organ I instancji w piśmie z dnia [...] września 2005 r. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się jednak takie dokumenty jak rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...] grudnia 2005 r., bilans na dzień [...] grudnia 2005 r., informacja o zakresie pomocy uzyskanej ze środków pomocy publicznej z dnia [...] maja 2004 r. Brakuje natomiast postanowienia o wypisie z Krajowego Rejestru Sądowego, zaświadczenia o numerze regon, potwierdzenia o zarejestrowaniu podmiotu jako podatnika VAT, decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, bilansu za rok 2002 i za rok 2003 oraz sprawozdań finansowych za III i IV kwartał 2003 r. i I kwartał 2004 r., na które to dokumenty, powołuje się Skarżący, w piśmie z dnia [...] maja 2004 r., twierdząc, iż zostały złożone w oryginałach i kserokopiach.

W ocenie Sądu, uznać w tej sytuacji należy, że organy bezpodstawnie zapewniały o dokładnym i wnikliwym przeprowadzeniu postępowania w sprawie. Odstąpiły bowiem od obowiązku zebrania materiału dowodowego w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z akt sprawy wynika, iż tak naprawdę organy nie przeprowadziły w niniejszej sprawie żadnego postępowania dowodowego. Dokonanej przez organy oceny o braku przesłanek nie można zatem uznać za swobodną, realizującą dyspozycje art. 191 Ordynacji podatkowej. W swojej decyzji Minister Polityki Społecznej skoncentrował się wyłącznie na przesłance " interesu publicznego". Powyższe nie zwalniało go od obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący miał prawo oczekiwać, że wszelkie podnoszone przez niego zarzuty zostaną rozpatrzone i ocenione, a ocena ta zostanie wyrażona w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z argumentacją organu odwoławczego.

Sąd stwierdza również, że dawanie pierwszeństwa interesowi publicznemu przed interesem strony, bez wcześniejszego ich wyważenia, jest sprzeczne zarówno z art. 67 Ordynacji podatkowej, jak też z zasadą państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Uznać należało, iż w żadnym stopniu organy nie sprostały obowiązkowi dokładnego określenia ważnego interesu podatnika i rozważenia na tym tle jego konkretnej sytuacji finansowej, istniejącej w czasie podejmowania rozstrzygnięcia. Bezspornie, ocena ważnego interesu podatnika wiąże się z koniecznością ustalenia jego sytuacji finansowej oraz okoliczności, które na tę sytuację wpływają w stopniu nie budzącym wątpliwości. Ponadto, ocena ta , nakłada na organy obowiązek odniesienia się do wszystkich argumentów podnoszonych przez podatnika. Ogólnikowość i lakoniczność sformułowań zawartych w uzasadnieniach decyzji organu I i II instancji uniemożliwia Sądowi ustalenie, czy nie zostały przekroczone granice przyznanego tym organom uznania administracyjnego.

IV. Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, którą należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec tych organów, ale także jako przesłankę oceny ich działania. Naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/2000; publ. Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33).

Postępowanie podatkowe wszczynane jest i prowadzone w celu rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Organy podatkowe obowiązane są zatem do podjęcia co najmniej inicjatywy w celu odpowiedniego (podkreślenie Sądu) zgromadzenia materiału dowodowego, którego ocena pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy. W sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wykazania konkretnych faktów, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie zainteresowanego do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń (zob. wyrok NSA z 2 lipca 1997 r., SA/Sz 942/96, Temida (CD), Sopot 2002). Kierując się zasadą prawdy obiektywnej, która została wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe mają zatem obowiązek podejmować w toku postępowania wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej stanowi zaś przepis art. 187 Ordynacji podatkowej, który formułuje regułę przeprowadzenia postępowania dowodowego, nazwaną zasadą zupełności (kompletności). Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnego dowodu (zob. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla: Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Warszawa 2003, s. 497).

Rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej opierać się musi na prawidłowo odczytanym stanie faktycznym. Dzięki temu bowiem do faktów ustalonych przez organ podatkowy mogą być zastosowane właściwe normy materialnego prawa podatkowego. Jednym z istotnych warunków odtworzenia stanu faktycznego jest zgromadzenie obrazujących go materiałów zawierających informacje istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej. Stan faktyczny, w świetle którego organ podatkowy bada i ocenia charakter zgromadzonych informacji, musi być ustalony w sposób obiektywny (zob. A. Hanusz: Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2004, s. 17).

Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Wrocław 2003, s. 445).

W ocenie Sądu, organy podatkowe naruszyły także zasadę przekonywania strony wyrażoną w art. 124 Ordynacji podatkowej. Nie podjęły bowiem trudu wyjaśnienia, z jakich przyczyn uznały, że Skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu, zgodnie z wnioskiem, ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości, tj. umorzenia należności i odsetek za zwłokę oraz rozłożenia na raty spłaty zaległości za wskazany okres z tytułu wpłat na PFRON. Uzasadniając swoje decyzje ograniczyły się w zasadzie do powtarzania ogólnych sformułowań dotyczących zasad towarzyszących rozstrzygnięciom w ramach uznania administracyjnego. Uzasadnienia decyzji nie zawierają natomiast odniesienia się do argumentacji Skarżącego i jego zdolności płatniczych. Jest to o tyle istotne, że pomimo braku tych ustaleń, odmówiły Skarżącemu umorzenia należnych wpłat oraz odsetek za okres od stycznia 1999 do grudnia 1999 oraz odmówiły rozłożenia na raty należnych wpłat oraz odsetek za wrzesień i październik 2000 r.

V. Z uwagi na brak szczegółowego ustalenia stanu faktycznego, sytuacji majątkowej Skarżącego oraz analizy skutków ekonomicznych jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania, Sąd postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2005 r., gdyż naruszają one przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nie oznacza, że organy obowiązane są udzielić skarżącemu ulgi w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON, uwzględniając w całości jego wniosek. Obowiązane będą jednak przeprowadzić zgodnie z prawem postępowanie w sprawie oraz przedstawić swoje stanowisko w sposób zgodny z przepisami postępowania.

VI. W ocenie sądu organy dopuściły się naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej tj. obowiązku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenie przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, jakiego w rozpoznanej sprawie dopuścił się organ, miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu, należy podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi w postępowaniu administracyjnym, realizację zasady przekonywania, określonej w art. 124 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ winien jest wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (por. Cz. Martysz w G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie Administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s.663 i nast., a także wyrok NSA z 30 czerwca 1983 r. I S.A. 178/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 51). W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie rozłożenia na raty należności publicznoprawnych na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o rozłożenia płatności należności na raty będą to rozłożenie na raty tych należności bądź odmowa ich rozłożenia na raty, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 28 grudnia 1984 r., sygn. akt S.A./Wr 728/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 126, z dnia 10 czerwca 1994 r., sygn. akt. II S.A. 237/94, ONSA 1995, Nr 3 poz. 111, z dnia 8 września 1998 r., sygn. akt IV S.A. 893/97, LEX 45905) Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody, stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nie opartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów.

VII. W ocenie Sądu warto podnieść jeszcze jedną kwestię, dotyczącą akt administracyjnych przekazywanych Sądowi przez organ administracji publicznej wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Akta te powinny być kompletne. Odzwierciedlają bowiem przebieg postępowania administracyjnego. Po zakończeniu postępowania sądowo administracyjnego akta sprawy zwracane są organowi, który je Sądowi przekazał. Wskazane zatem jest, aby akta te składały się z oryginalnych dokumentów, a nie ich kopii, które bywają nieczytelne i utrudniają rozpoznanie sprawy. Mogą niekiedy świadczyć o tym, że w trakcie postępowania administracyjnego nie dokonano szeregu istotnych dla sprawy czynności. Skoro Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem aktów administracyjnych i ocena ta dokonywana jest na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, to zdaniem Sądu, co do zasady ocena ta dokonywana być powinna na podstawie oryginalnych dokumentów, a nie ich kserokopii.

Ponadto w aktach administracyjnych brakuje wniosku Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2004 r. o umorzenie oraz rozłożenie na raty należności wobec PFRON, brakuje dokumentów potwierdzających o poinformowaniu Skarżącego o wszczęciu egzekucji i zajęciu rachunku bankowego, potwierdzeń odbioru przy pismach wysyłanych przez organ. Z tych względów Sąd nie może dokonać oceny czy w sprawie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania wskutek przedawnienia. Akta są nie kompletne, chaotycznie poukładane i nie ponumerowane.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.