Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2233/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Gospodarka komunalna
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
article: art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 40 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Przepis prawa materialnego stanowiący podstawę wydania zaskarżonej uchwały tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej /Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43 ze zm./ stwierdza między innymi, iż rada gminy postanawia o sposobie ustalania opłaty za wodę. Tak więc powyższy przepis ustawy przewiduje sytuację, w jakiej rada ma wskazać sposób określenia wysokości opłat, a jednym ze sposobów jest możliwość różnicowania wysokości tychże opłat w zależności od ilości pobieranej wody.

TEZY

Przepis prawa materialnego stanowiący podstawę wydania zaskarżonej uchwały tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej /Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43 ze zm./ stwierdza między innymi, iż rada gminy postanawia o sposobie ustalania opłaty za wodę. Tak więc powyższy przepis ustawy przewiduje sytuację, w jakiej rada ma wskazać sposób określenia wysokości opłat, a jednym ze sposobów jest możliwość różnicowania wysokości tychże opłat w zależności od ilości pobieranej wody.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jolanty T.

na decyzję Rada Miasta M. z dnia 20 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie skargi na uchwałę rady gminy w sprawie opłaty za wodę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 20.06.2000 r. (...) Rada Miasta M. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ustaliła opłatę za 1 m3 wody pobieranej z urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę stanowiących własność Gminy M. do celów socjalno-bytowych dla odbiorców zużywających:

a/ do 4 m3 wody na osobę na miesiąc - 1,55 zł/m3 + 0,11 zł /7 procent VAT/,

b/ powyżej 4 m3 wody na osobę na miesiąc - 7,75 zł/m3 + 0,54 zł /7 procent VAT/ za każdy m3 powyżej wielkości określonych w pkt a/.

Wezwaniem skierowanym do Rady Miasta M. z dnia 10.07.2000 r. Jolanta T. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwała Radę do usunięcia naruszenia uprawnień polegających na korzystaniu z wody pobieranej z urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę do celów socjalno - bytowych, bez ograniczeń do 4 m3 na osobę.

Uchwałą (...) Rady Miasta M. z dnia 29.08.2000 r. odrzucono wnioski o uchylenie Uchwały (...) z dnia 20.06.2000 r., o czym zawiadomiono Jolantę T. pismem z dnia 8.09.2000 r. /odbiór pisma pokwitowano w dniu 15.09.2000 r./.

W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze /nadanej w UPT w dniu 27.09.2000 r./ Jolanta T. domagała się uchylenia jako sprzecznej z prawem Uchwały (...) Rady Miasta M.

Skarżąca stwierdziła, iż wobec braku uzasadnienia zaskarżonej uchwały, a także braku uchwał poprzednich, których pomimo złożonego wniosku nie otrzymała, nie jest w stanie zająć stanowiska, czy uzasadniona jest tak znaczna podwyżka opłat.

We wniesionej skardze zarzucono w szczególności to, iż wprowadzenie zróżnicowanych stawek w zależności od ilości zużytej wody jest istotnym naruszeniem uprawnień osób korzystających z wodociągów, tym bardziej, iż w momencie budowy wodociągu i zawierania umów nie byli informowani o tym, że korzystanie z wodociągu będzie ograniczane limitami ilościowymi.

W odpowiedzi na skargi Rada Miasta M. wniosła o oddalenie skargi stwierdzając, iż ustalenie ceny za wodę mieści się w kompetencjach Rady Miasta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej może wnieść - po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu do usunięcia zarzucanego naruszenia - każdy czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone zakwestionowaną uchwałą.

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej /Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43 ze zm./, ze względu na uregulowania zawarte w jej art. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2, wskazuje na to, iż ustalanie przez organy gmin cen i opłat za świadczenie usług komunalnych o charakterze użyteczności publicznej ma charakter spraw z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Przyjmując w związku z powyższym, iż zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, należy uznać, że skarżąca jako podmiot korzystający z urządzeń zaopatrzenia w wodę oraz wytwórca ścieków, ponoszący z tego tytułu opłaty ustalone zakwestionowaną uchwałą, ma interes prawny wymagany do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga jest więc dopuszczalna.

Przechodząc do rozpoznania sprawy w wyniku wniesienia skargi przez uprawniony podmiot, konieczne jest rozważenie, czy zaskarżona uchwała została wydana przez uprawniony do tego organ, a następnie czy znajduje ona umocowanie w odpowiednich przepisach prawa materialnego.

Uchwała (...) z dnia 20.06.2000 r. została wydana przez Radę Miasta M. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej i dotyczyła opłat za wodę pobieraną z urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę stanowiących własność Gminy.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż wbrew zarzutowi zawartemu we wniesionej skardze zaskarżona uchwała nie limituje ilości pobieranej wody, natomiast jej przedmiotem jest zróżnicowanie wysokości opłat w zależności od ilości wody pobranej.

Uchwała Rady Miasta M. podjęta została w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.

Według art. 4 ustawy o gospodarce komunalnej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego.

W literaturze podkreśla się, że przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy wyznacza "generalną właściwość rady gminy do określenia wysokości cen i opłat, sposobu ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej" /tak - C. Banasiński, M. Kulesza, D. Szafrański: Ustawa o gospodarce komunalnej. Komentarz i przepisy towarzyszące, Warszawa 1997, str. 32/. Konsekwencją tej tezy jest konstatacja, iż unormowanie wprowadzone przez art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej uzupełnia przepis art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, "umożliwiając gminie stanowienie w tym zakresie prawa statutowego" /tamże str. 35/.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela tę ocenę, prezentując tym samym stanowisko, iż akty wydane na podstawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej nie stanowią aktów wykonawczych służących wypełnieniu szczegółowej delegacji ustawowej. Skoro tak, to w odniesieniu do uchwał rady gminy zawierających postanowienia w przedmiocie określonym w art. 4 ust. 1 pkt 2 wzmiankowanej ustawy, mieszczą się one w zakresie udzielonego upoważnienia. Są one bowiem szczególnym rodzajem aktów zawierających przepisy gminne, nie powiązanych z regulacją ustawową szczegółową, lecz tylko ogólną delegacją /upoważnieniem/.

Przepis prawa materialnego stanowiący podstawę wydania zaskarżonej uchwały tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej stwierdza między innymi, iż rada gminy postanawia o sposobie ustalania przedmiotowych opłat. Tak więc powyższy przepis ustawy przewiduję sytuację, w jakiej rada ma wskazać sposób określania wysokości opłat, a jednym ze sposobów jest możliwość różnicowania wysokości tychże opłat w zależności od ilości pobieranej wody. Będąca przedmiotem skargi w sprawie niniejszej uchwała takie zróżnicowanie wysokości opłat właśnie przewiduje. Nie można w tej sytuacji zarzucić Radzie Miasta M., iż podjęta przez nią uchwała narusza prawo, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić o zasadności przedmiotowej skargi.

Zważywszy na powyższe okoliczności, podnoszone przez skarżącą zarzuty nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi, bowiem kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do uchwał organów samorządowych ogranicza się do badania ich zgodności z prawem. Sąd nie kontroluje natomiast podjętych uchwał pod względem ich gospodarności czy też celowości.

Wobec tego, iż zaskarżona uchwała Rady Miasta M. z dnia 20.06.2000 r. nie narusza prawa, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.