Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 227/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 26 poz 133
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. jest decyzja Wojewody [...] z 29 stycznia 2014 r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylono decyzję organu I instancji udzielającą skarżącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w G. stanowiącej działkę nr [...] i umorzono w całości postępowanie pierwszej instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących, istotnych dla rozpoznania skargi, okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 31 marca 2011 r. Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133 ze zm.) – określanej dalej jako "ustawa o Euro" - ustalił lokalizację przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji Stacja [...] - istniejący słup nr [...] linii 110kV nr [...] relacji [...] – [...] wraz z przewodem OPGW i stacji 110/15 kV GPZ M. wraz z infrastrukturą towarzyszącą". Decyzją tą objęto m. in. działkę nr [...] położoną w G., stanowiącą własność M. T. J. i M. J., dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] prowadzi księgę wieczystą Nr [...].

Wnioskiem z 21 stycznia 2013 r. E. S.A. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 i ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) decyzji ograniczającej sposób korzystania z w/w nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych przewodów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2x110 kV obejmujący odcinek linii o długości ok. 19 m oraz decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z dnia 21 października 2013 r. podjętą na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w żądany przez skarżącą sposób.

Następnie, decyzją z dnia 22 października 2013 r. ten sam organ wskazując na treść art. 124 ust. 1a i ust. 2 w zw. z art. 124 ust. 1 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwolił na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości i rozstrzygnięciu temu nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda [...], w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podjętej w wyniku rozpoznania odwołania właścicieli nieruchomości stwierdził, że decyzja organu I instancji z 21 października 2013 r. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] jest z uwagi na jej przedmiot rozstrzygnięciem wydanym w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012, a skoro tak to decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 34 ust. 1 ustawy o Euro. W sprawie nie zachodziła zatem potrzeba uruchomienia trybu przewidzianego w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydania odrębnej decyzji zezwalającej inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.

We wniesionej skardze E. S.A. w G. zarzuciła naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o Euro poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji jest "decyzją wydaną w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012" w rozumieniu tego przepisu. Wskazała też na naruszenie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu argumentowała, że art. 34 ust. 1 ustawy o Euro znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji stricte określonych i wydawanych na podstawie przepisów tej ustawy, a więc np. wobec decyzji przewidzianej w jej art. 24 o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, a nie w odniesieniu do innych decyzji wydawanych na podstawie innych przepisów niż ustawa o Euro, a odnoszących się do tego przedsięwzięcia. Norma z art. 34 ust. 1 ustawy o Euro nie może być stosowana rozszerzająco. Okoliczność, że decyzje uregulowane w art. 124 ust. 1 i ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą inwestycji dla której uprzednio wydano decyzję o lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 sama w sobie nie uzasadnia stosowania do nich art. 34 ust. 1 ustawy o Euro.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o Euro decyzje administracyjne wydawane w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012, określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 4 ust. 1, podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W przepisie tym mowa o rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U z 2013 r, poz. 1345).

Zaistniały na tle powyższego uregulowania spór skarżącej z organem sprowadza się do właściwej wykładni cytowanego przepisu, czy powinien on być rozumiany wąsko, tak jak wywodzi skarżąca, wyłącznie do decyzji przewidzianych w ustawie o Euro, czy też tak, jak wskazuje organ, szeroko do wszystkich decyzji podejmowanych na podstawie nie tylko przepisów tej ustawy, a wydawanych w związku z realizacją przedsięwzięcia wymienionego w w/w rozporządzeniu, przy czym w tym drugim przypadku w grę mogą wchodzić decyzje podejmowane tak jak w niniejszej sprawie w oparciu o ustawę o gospodarce nieruchomościami (w tym też decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości przewidziana w art. 124 ust. 1 tej ustawy). Podzielenie stanowiska Wojewody w istocie powodowałoby rzeczywiście zbędność rozstrzygnięcia z art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwalającego inwestorowi po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na niezwłoczne jej zajęcie z rygorem natychmiastowej wykonalności. Z kolei przychylenie się do stanowiska skarżącej powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i koniecznością merytorycznego rozpoznania odwołania właścicieli nieruchomości.

Zdaniem Sądu, powyższy spór związany z prawidłowym rozumieniem art. 34 ustawy o Euro jest w rozpatrywanej sprawie bezprzedmiotowy, a to z tego względu, iż przepis ten, jak i cała ustawa w której jest zamieszczony, nie mógł już być stosowany przez organ w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela bowiem wyrażone już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że ustawa o Euro, pomimo nie zawarcia w niej stosownej regulacji intertemporalnej, nie może być stosowana po zakończeniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 tj. turnieju na potrzeby, którego została uchwalona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1266/13 dostępny na https://cbois.nsa.gov.pl). Prawidłowość tego stanowiska potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2013 r. (sygn. akt Kp 1/12, Lex nr 1288388), a zwłaszcza treść jego uzasadnienia w którym Trybunał, badając zgodność z Konstytucją art. 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o Euro przedłużającym z mocą wsteczną stosowanie ustawy o Euro wypowiedział się szeroko na temat czasowych ram jej obowiązywania w odniesieniu do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012, a nierozpoczętych przed dniem rozpoczęcia turnieju tj. przed dniem 8 czerwca 2012 roku. Wobec tego, że przywołany wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest również na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego (https://trybunal.gov.pl) zbędne jest przytaczanie szczegółowej argumentacji w tym przedmiocie. Należy jedynie wskazać, że Trybunał w wyniku analizy specjalnego celu uchwalenia ustawy o Euro związanego z przygotowaniem turnieju, przyjętych w niej rozwiązań służących jego realizacji, a ograniczających stosowanie wielu innych ustaw i wprowadzających odstępstwo od uregulowań zawartych m. in. w kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doszedł do wniosku, że ustawa ta, w odniesieniu do przedsięwzięć nierozpoczętych przed rozpoczęciem turnieju (co wymaga zaznaczenia) nie może być stosowana. Przedsięwzięcia te bowiem z chwilą rozpoczęcia turnieju, choć wymienione w rozporządzeniu z 2009 r. nie odpowiadają kryterium niezbędności do przygotowania i przeprowadzenia turnieju, a zatem wprowadzone ustawą o Euro odstępstwa od ogólnych postanowień materialnego i procesowego prawa administracyjnego ograniczające konstytucyjne prawa podmiotowe m. in. właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości nie powinny być stosowane. Jak słusznie też dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku: "W demokratycznym państwie prawa nie jest dopuszczalne dalsze stosowanie ograniczenia konstytucyjnych praw podmiotowych ponad cel, dla jakiego ograniczenie tych praw wprowadzono. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że nadal należy stosować ograniczenia przewidziane w ustawie o przygotowaniu turnieju Euro 2012 do niezrealizowanych inwestycji, bowiem cel ich realizacji już się skończył. Wprowadzając ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności, prawodawca zobowiązany jest każdorazowo szczegółowo je uzasadnić. Niedopuszczalne jest też, by ograniczenia te stosować w innym celu, niż zostały wprowadzone, (...), skoro zadanie omawianej ustawy zostało zrealizowane, nie ma uzasadnienia do dalszego stosowania jej przepisów. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do podważenia efektywności konstytucyjnej ochrony praw podmiotowych. Podsumowując należy wskazać, że ustawa wydana była w szczególnym kontekście i tylko w tym kontekście powinna być realizowana, gdyż taki miała swój cel – przygotowanie inwestycji turnieju Euro 2012".

Podzielając w całości wywody i argumentację prawną zawartą w przywołanych wyżej orzeczeniach Sąd uznał, że powołany przez Wojewodę art. 34 ust. 1 ustawy o Euro nie mógł powodować bezprzedmiotowości wniosku skarżącej w przedmiocie wydania decyzji przewidzianej w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tego powodu zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem w/w przepisu, a w konsekwencji też z naruszeniem art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami i 105 § 1 kpa. Powodowało to konieczność jej uchylenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

O kosztach postępowania orzeczono odpowiednio do art. 200 wyżej wskazanej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy rozpozna odwołanie właścicieli nieruchomości uwzględniając wyżej przedstawioną ocenę prawną sprowadzającą się do przyjęcia, że art. 34 ust. 1 ustawy o Euro, wbrew stanowisku organu, nie znajdował zastosowania w odniesieniu do decyzji z dnia 21 października 2013 r. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] i nie powodował bezprzedmiotowości prowadzonego w trybie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowania.