Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 159/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Teresa Randak (sprawozdawca), , Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. i A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia S. B. i A. B. wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie [...] zł. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podatnicy nie wykazali we wniosku, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Skarżący zlecili przygotowanie odwołania Biuru Rachunkowemu "A", świadczącemu usługi w zakresie merytorycznego przygotowywania pism stron w ramach postępowania podatkowego. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania właściciel biura rachunkowego zapewnił podatników, iż odwołanie zostanie przygotowane zgodnie z wiedzą fachową oraz będzie doręczone do siedziby wnioskodawców w odpowiednim czasie, tak by możliwe było nadanie go przesyłką pocztową z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie nie zostało przekazane w ustawowym terminie, co spowodowane zostało przeoczeniem pracownika zatrudnionego w biurze "A", co potwierdzone zostało pismem z dnia [...] r. znajdującym się w aktach sprawy.

Organ podatkowy uznał zatem, iż podatnicy, nie wykazali, iż uchybili terminowi do dokonania czynności bez własnej winy i w oparciu o art. 162 i 163 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik skarżących wskazując na naruszenie przez organ podatkowy art. 162, art. 200 i art. 210 Ordynacji podatkowej wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych lub według spisu kosztów

Skarżący podnieśli, iż Dyrektor Izby Skarbowej odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania niewłaściwie zastosował przepis art. 162 Ordynacji podatkowej, albowiem właścicielka Biura Rachunkowego "A" nie była ich pełnomocnikiem, a więc nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z tego przepisu. Pełnomocnik skarżących wskazał ponadto, iż nie można przypisać podatnikom winy w wyborze, albowiem zlecili przygotowanie profesjonalnemu podmiotowi, a zakres działalności Biura obejmował także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających. W ocenie skarżącego zachodziły przesłanki do przywrócenia terminu wynikające z treści art. 162 Ordynacji podatkowej.

W dalszej części skargi skarżący wskazali na rozbieżności pomiędzy petitum postanowienia a treścią uzasadnienia. Wskazali mianowicie, że w sentencji postanowienia rozstrzygnięto o odmowie przywrócenia terminu, a w uzasadnieniu stwierdzono natomiast, iż wniosek jest bezprzedmiotowy. Skarżący zarzucili ponadto rażące naruszenie przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej, albowiem postanowienie nie posiadało uzasadnienia faktycznego i prawnego, które zawierałoby wskazanie przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Jak podkreślił pełnomocnik postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia jest nieprawidłowe, albowiem Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnili, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W ocenie skarżących organ podatkowy naruszył także przepis art. 200 ustawy Ordynacji podatkowej, albowiem nie wyznaczył stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, pomimo iż obowiązek taki ciążył także na organie odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, iż zarzut naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej jest bezpodstawny, albowiem organ badał jedynie zasadność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nie prowadził merytorycznego postępowania w zakresie postępowania podatkowego.

Wojewódzki Sąd rozważył co następuje:

Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym - jest nieuzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca

2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawuje kontrolę wydanych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć pod względem ich zgodności z prawem, a więc ocenia w postępowaniu sądowym legalność działania tej administracji. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 162, 200 i art. 210 Ordynacji podatkowej, a więc przepisów prawa proceduralnego, które stanowi podstawę uchylenia decyzji tylko w przypadku, gdy naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie do takiej sytuacji nie doszło.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej termin do dokonania określonej czynności podlega przywróceniu na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Przesłanką zatem konieczną do przywrócenia terminu jest brak winy osoby, która uchybiła terminowi. Jeżeli uchybienie nastąpiło z winy osoby wnioskującej o jego przywrócenie, termin nie może być przywrócony. Przy tym możliwość przywrócenia terminu niweczy choćby lekkie niedbalstwo zainteresowanego. Organ podatkowy powinien więc odmówić przywrócenia terminu, jeśli stwierdzi, że strona dopuściła się niedbalstwa ( wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/906, niepublikowany ). O braku winy decydują zatem okoliczności, które były nie do przezwyciężenia i z tego tytułu nastąpiło uchybienie terminowi.

Nie tylko wina samego zainteresowanego, lecz wina innych osób, którymi ta osoba posłużyła się, wyłącza możliwość przywrócenia terminu.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania winę w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania ponosi skarżący - wbrew temu - co twierdzi pełnomocnik w skardze. Skarżący zlecili przygotowanie odwołania Biuru Rachunkowemu "A", które zobowiązało się do merytorycznego przygotowania odwołania i wniesienia go w ustawowym terminie. Jak wynika z pisma biura " A" z dnia [...] r. odwołanie zostało wysłane jeden dzień po terminie, z uwagi na przeoczenie pracownika zatrudnionego w tym biurze. W ocenie Sądu " przeoczenie" nie może być uznane za brak winy w działaniu strony, skoro została przez organ podatkowy właściwie pouczona o sposobie, miejscu i terminie złożenia odwołania. Fakt, że strona nie dokonała wysyłki osobiście i zleciła wykonanie tej czynności innemu podmiotowi obciąża ją negatywnymi skutkami procesowymi wynikłymi z braku minimalnej staranności w zachowaniu terminu do złożenia odwołania. Zarzut sformułowany przez pełnomocnika, że strona nie może ponosić skutków niezachowania terminu do wniesienia odwołania, bowiem zleciła jego przygotowanie profesjonalnemu podmiotowi, a więc nie można jej przypisać winy w wyborze, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zaznaczył pełnomocnik, biuro "A" nie działało w sprawie jako pełnomocnik skarżącego, zatem to na skarżącym ciążył obowiązek dotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Fakt, że skarżący nie wysłał odwołania z zachowaniem terminu do jego wniesienia, a czynność tę powierzył innemu podmiotowi, ma ten skutek, że może dochodzić swoich roszczeń z tytułu niewykonania umowy w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w postępowaniu o przywrócenie terminu nie może stanowić dowodu, który przesądzałby o istnieniu przesłanki, że czynność została dokonana z uchybieniem terminu bez winy strony. Skutki bowiem nienależytego wykonania umowy rodzą po stronie skarżącej cywilnoprawne roszczenie z tytułu szkody jaką poniósł w wyniku nienależytego wykonania tej umowy.

Nie zasługuje też - w ocenie Sądu - zarzut pełnomocnika naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej, bowiem postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, określone w niniejszym przepisie. Organ podatkowy właściwie określił stan faktyczny sprawy i właściwie powołał przepisy będące podstawą prawną rozstrzygnięcia. Treść art. 210 Ordynacji podatkowej, w rozpoznawanej sprawie, należy rozpatrywać z treścią art. 162 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni bowiem przepis wskazuje, że to na osobie, która uchybiła terminowi ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, iż uchybiła obowiązkowi bez własnej winy. Organ wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego oceny w ramach art. 191 Ordynacji podatkowej i - w ocenie Sądu - nie można skutecznie zarzucić organowi dowolności dokonanej oceny. Organ wyjaśnił też z jakich powodów uznał, że strona nie wykazała, iż uchybiła terminowi bez własnej winy i w oparciu o tak dokonane ustalenie wydała przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 200 Ordynacji podatkowej nie jest zasadny, albowiem - jak słusznie zauważył organ, w odpowiedzi na skargę - rozstrzygnięcie w sprawie dotyczyło wniosku o przywrócenie terminu i toczyło się w oparciu o przedłożone przez skarżącego dowody, nie dotyczyło zaś postępowania podatkowego w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia, do którego ma zastosowanie przedmiotowy przepis. Należy zauważyć, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że organ wyznaczy stronie termin do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji.

W rozpatrywanej sprawie ciężar dowodu spoczywał na podatnikach, bowiem to oni winni wykazać istnienie przesłanki do przywrócenia terminu. Ordynacja podatkowa nie zawiera regulacji związanej z ciężarem dowodu, jednak zgodnie z przyjętą zasadą, w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio zasady i reguły dowodzenia obowiązujące w prawie cywilnym. Zgodnie z treścią art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Z treści art. 162 wynika jednoznacznie, że uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia terminowi bez winy strony spoczywa na podatniku tj. osobie zainteresowanej przywróceniem terminu. Organ nie prowadził w przedmiocie uprawdopodobnienia wniosku strony postępowania dowodowego, a rozstrzygnięcie nastąpiło w formie postanowienia i dotyczyło procedury postępowania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) Sąd uchyla postanowienie, w przypadku gdy organ naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie do istotnego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, zatem poczynione uwagi w pełni uzasadniają sformułowaną wyżej ocenę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).