Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 190/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia odpadów z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na mocy decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Burmistrz W. nakazał Z. G., na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013, poz. 21 ze zm.) usunięcie z nieruchomości o nr geodezyjnym [...] położonej przy ul. [...] w W. odpadów takich jak: odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, odpady z rozbiórek i remontów, tworzywa sztuczne, metale i szkło, w tym opakowania a także tekstylia. W decyzji wskazano, że usunięcia ww. odpadów należy dokonać poprzez załadunek odpadów do pojemnika lub kontenera i wywóz poprzez przedsiębiorcę posiadającego wymagane zezwolenia do miejsca odzysku lub unieszkodliwiania oraz, że odpady należy przekazać do instalacji unieszkodliwiania odpadów zgodnie z wojewódzkim planem gospodarki odpadami. Termin usunięcia odpadów wyznaczono na 21 dni od dnia uprawomocnienia się ww. decyzji. Jednocześnie na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2013 r., poz. 856 ze zm.) organ wskazał, że należy zmniejszyć ilość hodowanych na nieruchomości psów do maksymalnie trzech osobników.

Po przeprowadzeniu kontroli na ww. posesji w dniu [...] kwietnia 2016 r., w trakcie której stwierdzono, że Z. G. nie zastosował się do warunków ww. decyzji, upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Burmistrz W. wezwał go, na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), do wykonania obowiązku określonego w ww. decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego upomnienia, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości do 10.000 zł, która może być nakładana wielokrotnie do kwoty 50.000 zł. Ponadto obciążono Z. G. kosztami upomnienia w wysokości 11,60 zł. Upomnienie to doręczono Z. G. w dniu [...] maja 2016 r.

Po przeprowadzeniu kolejnej kontroli na przedmiotowej posesji w dniu [...] lipca 2016 r., w wyniku której stwierdzono, że ww. decyzja nie została wykonana, Burmistrz W. w dniu [...] lipca 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym o nr [...], nakazujący Z. G. usunięcie z nieruchomości nr [...] położone, przy ul. [...] w W. odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, odpadów z rozbiórek i remontów, tworzyw sztucznych, metali i szkła, w tym opakowań a także tekstyliów.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Burmistrz W., działając na podstawie art. 119 §1, art. 122 §1 w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. nałożył na Z. G. grzywnę w kwocie 500 zł oraz wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia, informując jednocześnie, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie, zostanie przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (punkt 1 postanowienia), a także wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie do dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz poinformował, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie (do wysokości 10.000 zł), które mogą być nakładane wielokrotnie do kwoty 50.000 zł, a następnie będzie orzeczone wykonanie zastępcze na podstawie art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ powołał brzmienie art. 6 § 1 u.p.e.a. wedle którego w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wskazał także, że w przypadku egzekucji dotyczącej obowiązków o charakterze niepieniężnym organ może zastosować grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.), przy czym zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Kierując się ww. zasadą organ I instancji nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, biorąc pod uwagę fakt, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się znaczna ilość odpadów, a różnica kosztów poniesionych przez zobowiązanego w przypadku samodzielnego wykonania wskazanej decyzji z dnia [...] października 2015 r., a wykonaniem zastępczym, będzie znacznie wyższa niż kwota nałożonej grzywny. Organ uznał nałożoną grzywnę w celu przymuszenia za najmniej uciążliwą.

W związku z tym, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2016 r. kolejnej kontroli na ww. posesji, stwierdzono dalszy brak wykonania obowiązku usunięcia odpadów, organ postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...], z tym samym uzasadnieniem, nałożył na Z. G. kolejną grzywnę w kwocie 500 zł, wzywając jednocześnie do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz informując, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie, zostanie przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (punkt 1 postanowienia), a także wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie do dnia [...] listopada 2016 r. oraz poinformował, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie (do wysokości 10.000 zł), które mogą być nakładane wielokrotnie do kwoty 50.000 zł, a następnie będzie orzeczone wykonanie zastępcze na podstawie art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Zażalenie na ww. postanowienie złożył Z. G. wskazując, że dolegliwości związane z chorobą (przebywał sześć tygodni na obserwacji sądowo-psychiatrycznej), uniemożliwiały mu wykonanie nałożonego obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, że według art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jak w kontrolowanej sprawie), przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt l u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje zaś środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji tychże obowiązków, wynikających z decyzji administracyjnej. Grzywna nie ma zatem charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji. W ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie uznał, że w niniejszej sprawie najmniej uciążliwym środkiem jest egzekucja z pieniędzy, a najbardziej uciążliwa jest egzekucja z nieruchomości, tym samym zasadnie zastosowano wobec Z. G. najłagodniejszy środek egzekucyjny, jednocześnie stwierdzając brak wykonania przez odwołującego się, nałożonego nań obowiązku usunięcia odpadów, czego on sam nie zakwestionował.

Skargę na ww. postanowienie wniósł do tut. sądu administracyjnego Z. G., zarzucając w jej treści naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 9 k.p.a. oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że cierpi na schizofrenię, co potwierdzają orzeczenia lekarskie oraz kilkukrotne orzeczenia biegłych sporządzane na potrzeby toczących się wobec niego postępowań. Stan zdrowia skarżącego nakazuje przyjąć, że nie jest on w stanie zrozumieć znaczenia zastosowanego wobec niego środka egzekucyjnego jak również w sposób racjonalny kierować swoim postępowaniem i wykonać nałożony na niego obowiązek. Wobec powyższego, zastosowanie wobec niego środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia, trudno uznać za zgodne z zasadą stosowania takiego środka egzekucyjnego, który jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. odnosi zawartą w nim zasadę wyłącznie do środków, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, natomiast grzywna w celu przymuszenia, wobec choroby skarżącego, niewątpliwie do takich środków nie należy. Istotna jest również skala uciążliwości takiej grzywny, która jak należy przyjąć nic doprowadzi w sposób skuteczny do wykonania zobowiązania, a zatem nie jest celowa i nie zmierza najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku. W związku z powyższym jest ona niedopuszczalna. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należało zaś do organu, który powinien uwzględnić warunki konkretnej sprawy, a zwłaszcza okoliczności dotyczące stanu zdrowia podnoszone przez zobowiązanego (art. 9 k.p.a.). Wbrew temu obowiązkowi organy pominęły powołane istotne okoliczności sprawy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazał, że obowiązek nałożony na skarżącego mógł zostać przez niego spełniony przy pomocy innych podmiotów. Organ wskazał ponadto, że skarżący nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego, że cierpi na chorobę psychiczną oraz, że nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, a zatem jest w stanie kierować swoim postępowaniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza W. o nałożeniu na skarżącego – Z. G. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku polegającego na usunięciu z nieruchomości o nr geodezyjnym [...] położonej przy ul. [...] w W., odpadów takich jak: odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, odpady z rozbiórek i remontów, tworzywa sztuczne, metale i szkło, w tym opakowania a także tekstylia. Ww. obowiązek został zaś nałożony na skarżącego na mocy ostatecznej decyzji Burmistrza W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W decyzji wskazano, że usunięcia ww. odpadów należy dokonać poprzez załadunek odpadów do pojemnika lub kontenera i wywóz poprzez przedsiębiorcę posiadającego wymagane zezwolenia do miejsca odzysku lub unieszkodliwiania oraz, że odpady należy przekazać do instalacji unieszkodliwiania odpadów zgodnie z wojewódzkim planem gospodarki odpadami.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany fakt nałożenia na skarżącego przez Burmistrza W. obowiązku usunięcia z nieruchomości o nr [...] położonej przy ul. [...] w W., wyszczególnionych w decyzji z dnia [...] października 2015 r. rodzajów odpadów. Nie jest sporna także okoliczność, że skarżący do dnia wydania decyzji przez organ II instancji, rzeczonego obowiązku nie wykonał - ani w terminie wyznaczonym na mocy decyzji z dnia [...] października 2016 r., ani w tym określonym w upomnieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r., ani też w kolejnych zakreślonych postanowieniami z dnia [...] lipca 2016 r. i z dnia [...] października 2016 r. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny zasadności nałożenia na skarżącego drugiej grzywny w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku.

W tym względzie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zastosowana względem skarżącego instytucja grzywny jest środkiem egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. W rozpatrywanej sprawie źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja Burmistrza W. z dnia [...] października 2015 r., na mocy której Z. G. nakazano usunięcie z nieruchomości o nr geodezyjnym [...] położonej przy ul. [...] w W., wyszczególnionych w jej treści rodzajów odpadów. Nie ulega zatem wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja będąca dla skarżącego źródłem obowiązków, muszą one zostać wykonane, zaś w razie bezczynności zobowiązanego (tj. jego uchylania się od wykonania obowiązku), wierzyciel obowiązany jest - na mocy art. 6 § 1 u.p.e.a., uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji ww. obowiązków, a więc podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W niniejszej sprawie, jak to już zostało wskazane wcześniej, fakt uchylania się przez skarżącego od wykonania nałożonego na niego obowiązku, nie stanowi przedmiotu sporu. Dodać przy tym należy, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie ma zamiaru przystąpić do jego wykonania, o czym świadczy choćby fakt bezsprzecznej wykonalności decyzji z dnia [...] października 2015 r. oraz niewykonanie nałożonego obowiązku do dnia orzekania przez organ II instancji (tj. do dnia [...] grudnia 2016 r.), pomimo uprzedniego przychylenia się przez organ I instancji do wniosku skarżącego o przesunięcie wyznaczonego na [...] czerwca 2016 r. terminu kontroli, na dzień [...] lipca 2016 r., do którego to czasu skarżący pisemnie bezskutecznie zobowiązał się uprzątnąć posesję (wniosek - k. 14 akt administracyjnych). Skoro zatem ani umożliwienie skarżącemu, przez organ I instancji, wywiązania się w dogodnym dla niego terminie z nałożonego nań obowiązku, ani też upomnienie poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie zmobilizowało go do podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do usunięcia odpadów z przedmiotowej posesji, Burmistrz W. - jako organ uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ww. obowiązków (a więc wierzyciel - vide: art. 5 § 1 pkt 1 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a.), zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego nadrzędnym celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r., VII SA/Wa 368/17, Lex nr 2409472). Podkreślić przy tym należy, że na wierzycielu ciąży nie powinność, lecz obowiązek doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do treści art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. środkami egzekucyjnymi zobowiązań niepieniężnych są: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, a także przymus bezpośredni. W związku zaś z tym, że przepisy prawa nie określają, które z ww. środków jest mniej lub bardziej uciążliwy dla zobowiązanego, wierzyciel powinien w każdym konkretnym przypadku ocenić, który z nich zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem najmniej dla niego dolegliwym (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2017 r. I SA/Po 88/17, Lex nr 2339954). Wyrażona w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasada stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego powinna być przy tym powiązana z celem postępowania egzekucyjnego, którym jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków.

Biorąc pod uwagę specyfikę nałożonego na skarżącego obowiązku, wierzyciel poddał w niniejszej sprawie pod rozwagę, dwa spośród ww. środków egzekucyjnych tj. grzywnę w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze. Przeprowadzona przez organ zwięzła analiza, wykazała zasadność nałożenia na skarżącego grzywny, jako mniej uciążliwej dla skarżącego, zważywszy na porównanie kosztów go obciążających w przypadku samodzielnego wykonania przez niego obowiązku, z kosztami wykonania zastępczego. Zasadnie przy tym organ pouczył skarżącego o możliwości umorzenia grzywny na wniosek zobowiązanego, w razie wykonania obowiązku.

Przeprowadzona przez tut. Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że w realiach niniejszej sprawy, nałożona na skarżącego kolejna grzywna w wysokości 500 zł jest odpowiednim i adekwatnym środkiem egzekucyjnym do przymuszenia go do wykonania obowiązku usunięcia odpadów z zajmowanej przez niego posesji. Stanowi bowiem wystarczającą dolegliwość, aby skutecznie zmobilizować zobowiązanego do podjęcia czynności prowadzących do wykonania nałożonego na niego obowiązku, a jej wysokość nie narusza przepisów prawa i stanowi współmierną uciążliwość dla skarżącego. Zauważyć przy tym należy, że jeżeli wysokość grzywny w celu przymuszenia nie wynika bezpośrednio z ustawy, wówczas o jej wysokości rozstrzyga organ egzekucyjny. Organ ten związany jest przy tym: po pierwsze - potrzebą zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji z uwzględnieniem ogólnej zasady celowości wyrażonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2007 r., II SA/Bk 311/06, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"), a po drugie górną dopuszczalną granicą wysokości grzywny opisaną w art. 121 § 1-3 u.p.e.a., zgodnie z którą grzywna może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, zaś ta nakładana każdorazowo na osobę fizyczną, nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, przy czym grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł. Organ nie powinien się natomiast kierować takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna oraz życiowa zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/04, LEX nr 164945; czy wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r., I OSK 1466/14, LEX nr 1551163). Skoro bowiem grzywna w celu przymuszenia jest formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się, nie ma tutaj możliwości jej miarkowania, tj. dostosowania jej wysokości do możliwości finansowych zobowiązanego. Jego sytuacja majątkowa i osobista, mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność danego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie wykonania egzekwowanego obowiązku (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2017 r., II SA/Sz 375/17, CBOSA).

W ocenie tut. Sądu, organy egzekucyjne, w uzasadnieniach wydanych postanowień, poczyniły stosowne rozważania i wykazały zasadność nałożenia na skarżącego kolejnej grzywny w kwocie 500 zł. Dochowały przy tym zasady opisanej w art. 7 § 2 u.p.e.a. słusznie uznając, że grzywna jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanego aniżeli wykonanie zastępcze. Zauważyć przy tym należy, że ze względu na treść art. 125 § 1 i 2 zd. 1 u.p.e.a oraz art. 126 u.p.e.a., w przypadku wykonania obowiązku, nałożone grzywny nie spowodują powstania po stronie skarżącego żadnych dodatkowych kosztów, ponad te poniesione w związku z wykonaniem nakazu usunięcia odpadów. W takim przypadku bowiem nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają na wniosek zobowiązanego umorzeniu, zaś te uiszczone lub ściągnięte mogą zostać na jego wniosek zwrócone w wysokości 75% lub w całości. To od zobowiązanego zależy zatem czy nałożony na niego obowiązek zostanie wykonany, a w konsekwencji - czy rzeczywiście poniesie on koszty nałożonej grzywny. Opisane wyżej możliwości uchylenia się od zapłaty grzywny albo zwrotu całości lub znacznej części zapłaconej lub ściągniętej kwoty, powodują, że omawiany środek egzekucyjny jest zdecydowanie mniej uciążliwy aniżeli wykonanie zastępcze, które ma charakter bezwzględnie obciążający zobowiązanego, nie posiadającego w tym przypadku ani wpływu na koszty wykonania tego obowiązku, ani możliwości wyboru jego wykonawcy. Podkreślić przy tym należy, że wykonanie zastępcze polega na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę, na zlecenie organu egzekucyjnego i na koszt zobowiązanego. W konsekwencji skarżący zostałby obciążony kosztami wynagrodzenia wykonawcy wyłonionego w drodze przetargu, który organy obu instancji oszacowały w niniejszej sprawie na wyższy niż dobrowolne wykonanie tego obowiązku przez skarżącego.

Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym wypracowany został pogląd (podzielany przez tut. Sąd) stanowiący, że zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. Co do zasady bowiem, grzywna jest środkiem mniej uciążliwym aniżeli wykonanie zastępcze, choćby z tego powodu, że nie funkcjonują względem tego drugiego środka przepisy umożliwiające zwolnienie zobowiązanego z należności finansowej powstałej wskutek wykonania zastępczego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1029/15, Lex nr 2249354). Odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z pewnych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2315/10, LEX nr 1138139; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 518/11, LEX nr 1252096). Nie ulega przy tym także wątpliwości, że specyfika postępowania egzekucyjnego przemawia za stwierdzeniem, że zastosowanie któregokolwiek ze środków egzekucyjnych jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe.

Reasumując, w ocenie Sądu, wysokość nałożonej na skarżącego grzywny została ustalona i uzasadniona prawidłowo, zaś postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy wymagane na gruncie art. 122 § 2 u.p.e.a. Jak wskazano powyżej, nie ma przy tym podstaw, by uzależniać wysokość nakładanej grzywny od możliwości zarobkowych, czy też sytuacji materialnej lub zdrowotnej zobowiązanego, który posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Jak wskazał przy tym NSA w wyżej powołanym wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. (II OSK 1029/15) sytuacja finansowa dłużnika, ani jego sytuacja rodzinna i życiowa nie mają wpływu na wysokość nakładanej grzywny. Grzywna musi stanowić bowiem pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania.

W konsekwencji Sąd podzielił ocenę organów obu instancji co do konieczności zastosowania wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonego na niego obowiązku, uznając podniesione zarzuty za bezpodstawne. Sąd nie doszukał się ponadto innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym skarga zasługiwała na oddalenie, o czym orzeczono na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718).