Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1667/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 50 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: § 4 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 2 pkt 1, § 13 ust. 4, załącznik nr 4
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Referent Bartłomiej Maciak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie powstało w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2013 r. M. G. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 (wniosek kontynuacyjny w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego).

Decyzją z dnia [...] września 2014 r, Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013 w pomniejszonej wysokości – 4 626,60 zł, w tym z tytułu:

I. pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.3 - Trwałe użytki rolne (z certyfikatem zgodności) w wysokości 512 zł;

- wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 616,00 zł;

II. pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 2 328,00 zł;

III. pakietu 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.4 - Sady tradycyjne w wysokości 840,00 zł;

IV. pakietu 9 - Strefy buforowe wariant 9.3 - Utrzymanie 2-metrowych miedz śródpolnych w wysokości 330,40 zł.

Odmówiono natomiast przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne wariant 2.11 - Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz pakietu 9 - Strefy buforowe wariant 9.2 - Utrzymanie 5-metrowych sfer buforowych.

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], Dyrektor [...] ARiMR uchylił powyższą decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Kierownik BP ARiMR w [...] przyznał M. G. płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej wysokości – 4 626,60 zł w tym z tytułu:

I. pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.3 - Trwałe użytki rolne (z certyfikatem zgodności) w wysokości 512 zł;

- wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 616,00 zł;

II. pakietu 9 - Strefy buforowe wariant 9.3 - Utrzymanie 2-metrowych miedz śródpolnych w wysokości 330,40 zł;

III. pakietu 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.4 - Sady tradycyjne w wysokości 840,00 zł;

IV. pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 2 328,00 zł.

Odmówiono natomiast przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne wariant 2.11 - Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz pakietu 9 - Strefy buforowe wariant 9.2 - Utrzymanie 5-metrowych sfer buforowych.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Dyrektor [...] ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego został poddany kontroli w zakresie kryteriów kwalifikowalności. Przeprowadzone kontrole administracyjne wykazały nieprawidłowości polegające na niezgodności pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek, a powierzchnią stwierdzoną w oparciu system informacji geograficznej (w przypadku działki E powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,24 ha wobec zadeklarowanej 1,29 ha, zaś działki E1 powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,24 ha wobec zadeklarowanej 1,26 ha). Powierzchnię tę ustalono na podstawie informacji z systemu LPIS. Organ następnie wyjaśnił, że jeśli różnica powierzchni stwierdzonej do deklarowanej wynosi do 0,1 ha to płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej w związku z czym dopłata została przyznana do powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku.

Odnośnie wariantu 2.11 Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009 r., borówka wysoka, o której płatność skarżący ubiegał się, nie występuje w wariancie 11 pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne. Stwierdził, że skarżący zgłosił do płatności w ramach tego wariantu powierzchnię 0,18 ha, w plonie głównym wskazując uprawę borówki wysokiej. Natomiast w toku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,00 ha. Wobec tego nie można było przyznać płatności.

W stosunku do wariantu 9.3 utrzymanie 5-metrowych stref buforowych Dyrektor [...] ARiMR wskazał, że skarżący zgłosił do płatności długość strefę wynoszącą 203,00 mb, podczas gdy w trakcie kontroli stwierdzono 0,00 mb. Organ wyjaśnił również, że nie jest możliwe dodanie pakietu 9 w trakcie trwania realizacji programu.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. reguluje kwestię zastosowania stawki płatności w przypadku równoczesnej uprawy na tych samych działkach rolnych drzew i krzewów wskazanych w załączniku nr 4 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. m.in. w ramach wariantów 2.9 i 2.11. Nie stanowi natomiast podstawy do ubiegania się o płatności i przyznania tych płatności w ramach wariantu 2.11.1 do roślin określonych w załączniku nr 4 właściwych dla wariantu 2.9.

M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że na działce rolnej A1 o powierzchni 0,18 ha, prowadzona jest w ramach wariantu 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe równoczesna uprawa borówki wysokiej, porzeczki czarnej, czerwonej, białej i innych roślin. Borówka w tej grupie stanowi uprawę dominującą. Wszystkie uprawiane rośliny figurują w załączniku zmienionego rozporządzenia pod pozycją wariantu 2.9. Skarżący przypisał jednak te uprawy do wariantu 2.11., wskazując borówkę wysoką jako roślinę dominującą, domagając się płatności według stawki dla wariantu 2.11.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi odmowa przyznania skarżącemu płatności w ramach wariantu 2.11 – Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe do deklarowanej powierzchni 0,18 ha działki rolnej A1.

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 Nr 64 poz. 427 z późn. zm.), dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie - Program rolnośrodowiskowy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" na lata 2007-2013 określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), dalej: rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r. Powyższe rozporządzenie weszło w życie w dniu 15 marca 2013 r., zastępując rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Stosownie jednak do § 50 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Ponadto w myśl ust. 3 tego przepisu, do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., z tym że: 1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r., jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009 r.; 2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane m.in. w ramach pakietu 2. - Rolnictwo ekologiczne.

Przechodząc do analizy spornej kwestii należy zauważyć, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

Powyższe oznacza, że płatności rolnośrodowiskowe w ramach wariantów pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego pakietu 2 przyznawane są tylko do działek, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Płatność w ramach wariantu 2.11, o którą wnioskował skarżący, może być zatem przyznana tylko do upraw wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia dla tego wariantu, tj. aronii czarnoowocowej, bzu czarnego, borówki brusznicy, borówki niskiej, derenia jadalnego, jagody kamczackiej, pigwy pospolitej, róży dzikiej, róży pomarszczonej, śliwy japońskiej, świdośliwy i żurawiny.

W rozpoznawanej sprawie, do płatności w wariancie 2.11 skarżący zadeklarował uprawę w plonie głównym borówki wysokiej. W załączniku nr 4, w ramach wariantu 2.11, borówka wysoka nie została jednak wskazana. W wykazie gatunków roślin, gatunków ptaków, jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych oraz ras zwierząt, objętych płatnością rolnośrodowiskową borówka wysoka została wymieniona jedynie w ramach wariantu 2.9 i 2.10.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ słusznie odmówił skarżącemu przyznania płatności do uprawy w postaci borówki wysokiej. Załącznik nr 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. nie przewiduje bowiem uprawy borówki wysokiej w ramach pakietu 2.11.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., zgodnie z którym, w przypadku równoczesnej uprawy na tych samych użytkach rolnych drzew lub krzewów różnych gatunków, które mogą być uprawiane w ramach wariantów dziewiątego i jedenastego albo dziesiątego i dwunastego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, do ustalenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej stosuje się stawkę płatności przysługującą za realizację odpowiednio wariantu jedenastego albo dwunastego tego pakietu. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przepis ten ma zastosowanie w przypadku równoczesnej uprawy na tej samej działce rolnej gatunków wskazanych w wariancie 2.9 i 2.11 lub 2.10 i 2.12. Nie uprawnia natomiast do ubiegania się o przyznanie płatności w ramach wariantu 2.11 do roślin określonych w załączniku nr 4 właściwych dla wariantu 2.9. Z akt sprawy nie wynika, aby na tej samej działce, oprócz roślin wskazanych w załączniku nr 4 właściwych dla wariantu 2.9, skarżący uprawiał również rośliny wskazane w tym załączniku dla wariantu 2.11. Tym samym, w przypadku skarżącego sytuacja wskazana § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. nie zachodziła.

Należy również zauważyć, że w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ nie neguje tego, że na działce A1 skarżący uprawia różne gatunki roślin, w tym w plonie głównym borówkę wysoką. Podstawą odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 wariantu 2.11, nie był brak uprawy borówki wysokiej, ale okoliczność, że w ramach tego wariantu płatności do borówki wysokiej nie są przyznawane. Organ podniósł jedynie, że w toku kontroli nie stwierdzono powierzchni uprawniającej do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 wariantu 2.11. Jak już wyżej wskazano, rodzaje roślin, do których przyznawane są płatności w ramach pakietu 2 wariantu 2.11 zostały wymienione w załączniku nr 4. Ten zaś, w ramach wariantu 2.11 nie przewiduje borówki wysokiej.

W ocenie Sądu, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył także przepisów postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić, że część powołanych przez skarżącego przepisów nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wprowadziła własne, odrębne od Kodeksu postępowania administracyjnego, zasady postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zdaniem Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, ustosunkowały się do przedstawionych przez stronę zarzutów oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy wyjaśniły wysokość przyznanych płatności i powody ich pomniejszenia. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu przeciwnego, który podważałby ustalenia organu. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z porządku prawnego.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).