Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 4064/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1822
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. A. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby uchyla zaskarżone orzeczenie


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska (dalej "CKL") orzeczeniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej (dalej "RKL") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.

Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] skierował A. A., kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej, do RKL celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.

RKL orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] ustaliła, że kandydat jest niezdolny do służby w Służbie Celno-Skarbowej.

W części A pkt 10 orzeczenia "Wyniki badań lekarzy specjalistów (dodatkowych)" RKL wskazała: Opinia psychologa - wolne tempo pracy, niska zdolność działania pod presją czasu. Wysoka skłonność do reakcji somatycznych w stresie. Niskie umiejętności radzenia sobie ze stresem. W kontakcie bezpośrednim widoczne objawy napięcia sytuacyjnego. - Sytuacyjna reakcja adaptacyjna. Psychiatra - Sytuacyjna reakcja adaptacyjna.

Z kolei w pkt 11 "Rozpoznanie" wskazała: sytuacyjna reakcja adaptacyjna § 58 pkt. 1 kat. N.

W uzasadnieniu RKL wyjaśniła, że choroba wymieniona w pkt. 1 rozpoznania figuruje w § 58 pkt. 1 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby, będącym załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z dn. 25.04.2017 r. poz. 831) i wiąże się z możliwością kwalifikacji zdolności kandydata do służby "Z"/"N" (zdolny/niezdolny). RKL wyjaśniła, że po wnikliwej analizie dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgormadzonej w sprawie, wyników przeprowadzonych konsultacji stwierdziła, iż schorzenie to ze względu na obraz kliniczny i zaawansowanie (wolne tempo pracy badanego, jego niską zdolność działania pod presją czasu, wysoką skłonność do reakcji somatycznych w stresie, niskie umiejętności radzenia sobie ze stresem) uniemożliwia pełnienie służby. Zdaniem RKL należy zatem w rozpatrywanej sprawie dokonać kwalifikacji "N" (niezdolny) i uznać badanego kandydata za niezdolnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej.

Od orzeczenia tego A. A. wniósł odwołanie.

CKL wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu CKL wskazała, że po wnikliwej analizie całości dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w sprawie, po uwzględnieniu wyników dotychczas przeprowadzonych badań, zadecydowała o konieczności przeprowadzenia ponownej specjalistycznej oceny psychologiczno- psychiatrycznej.

CKL podała, że w opinii psychologa, powołanego przez CKL w dniu [...] października 2021 r., opartej na rozmowie z odwołującym oraz ocenie przeprowadzonych w dniu badania testów, nie stwierdzono zaburzeń funkcjonowania psychologicznego. Konsultująca w dniu [...] października 2021 r. specjalistka psychiatrii stwierdziła, że odwołujący w trakcie badania ujawnia napięcie emocjonalne (zaczerwienienie twarzy, drżenie rąk), prezentuje infantylną motywację do służby w służbie mundurowej ("działanie w obrębie prawa", "funkcjonariusz ma wiele przywilejów", "wcześniejsza emerytura", "większe poszanowanie przez społeczeństwo") oraz brak wiedzy na temat służby w IAS jak i służby mundurowej. W opinii podkreśliła, że badanie psychologiczne z [...] października 2021 r. nie znajduje potwierdzenia w badaniu przeprowadzonym [...] października 2021 r. i postawiła rozpoznanie krótkiej reakcji adaptacyjnej (F43.1, §58 p. 1 "N") przez co potwierdziła rozpoznanie psychiatryczne postawione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Dalej organ wyjaśnił, że postawione na potrzeby orzecznictwa ustalenia dotyczące zaburzeń adaptacyjnych są wynikiem analizy stanu zdrowia w aspekcie przyszłej służby w SCS i przeczą stwierdzeniu pełnego zdrowia, przez co nie można uznać, że stan zdrowia odwołującego spełnia kryteria niezbędne do podjęcia służby. Rozpoznanie sytuacyjnych reakcji dezadaptacyjnych nieznacznie upośledzających zdolności przystosowawcze figuruje w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. 2017 r., poz. 831) w § 58 p. 1 i kwalifikuje odwołującego (kolumna 4) do kat. Z/N. CKL wyjaśniła, że mając na uwadze wyniki dwóch niezależnych konsultacji specjalistycznych psychiatrycznych wskazujących na kwalifikację kandydata jako niezdolnego do służby oraz wnikliwą analizę dokumentacji orzeczniczej i medycznej zgromadzonej w sprawie, przedstawiony stan faktyczny i poczynione wyjaśnienia stwierdziła, że orzeczenie RKL z dnia [...] sierpnia 2021 r. jest merytorycznie słuszne.

Na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] października 2021 r. A. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił że:

- zawiera ono, jak również opinia psychologiczna, fałszywe i tendencyjne treści,

- psycholog, orzekając o osobowości nieprawidłowej, oparł się wyłącznie na krótkiej rozmowie,

- podejście do badań jak i badanego było nieobiektywne,

- badania zostały przeprowadzone pobieżnie,

- w orzeczeniu komisja nie wzięła pod uwagę wszystkich czynników, które powinny mieć wpływ na obiektywne orzeczenie, tym samym naruszając art. 77 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenie i wydanie nowego orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto m. in. stwierdzenie o jego "infantylnej motywacji" do pełnienia służby. Wyjaśnił, że podczas badania zostały wykorzystane tylko wybrane informacje. Zadawano mu uporczywie pytanie: "Dlaczego kandyduję akurat do tej służby, a nie do innej?". Tworząc notatkę z przeprowadzanych badań nie zapisano pozytywnych informacji z jego wypowiedzi chociażby to, że pracuje w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...] od ponad roku (wcześniej niespełna 2 lata w IAS w [...]) w korpusie Służby cywilnej. Wyjaśnił, że swoją gotowość do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej potwierdził już aplikując do pracy w Izbie Administracji Skarbowej w [...], z której został na własną prośbę przeniesiony (jako cywil) do [...] Urzędu Celno-Skarbowego. W tym czasie miał możliwość zapoznania się ze strukturą oddziału celnego jak również ze specyfiką służby. Skarżący podkreślił, że od wielu lat jest członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej gdzie odbył odpowiednie szkolenia, jak również brał udział niejednokrotnie w akcjach ratowniczych.

Skarżący wskazał również, że w trakcie rozmowy o powód, dla którego chce aplikować do służby - chcąc być szczery - podał m. in. to, że służba wiąże się z przywilejami. Zdaniem skarżącego odpowiedź ta nie jest infantylna. Wskazał, że ma również świadomość obowiązków, jakie niesie ze sobą bycie funkcjonariuszem.

Ponadto skarżący wskazał, że w opinii lekarza psychiatry, odnotowano, iż czerwieni się na twarzy, co zapewne jest objawem stresu. Skarżący wyjaśnił, że zaczerwienienie twarzy, jakie czasami u niego występuje, jest wynikiem problemów dermatologicznych i nie powinno to mieć żadnego wpływu w ocenie kandydata jako "niezdolny do pełnienia służby w Służbie Celno- Skarbowej".

Do skargi skarżący dołączył zaświadczenie od lekarza dermatologa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ma swój autonomiczny byt prawny i znajduje swoje umocowanie w ustawie o komisjach lekarskich, jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Przepisy powyższej ustawy i wspomnianego rozporządzenia zawierają kompleksową regulację, co oznacza, że od orzeczeń komisji, choć mają charakter decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instancyjnej, nie stosuje się w tym zakresie w pełni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Akty wykonawcze określające własne zasady i tryb orzekania, stanowią wobec trybu ustanowionego w k.p.a. lex specialis i w tym zakresie (w którym regulują dane zagadnienie procesowe) uchylają przepisy k.p.a., zgodnie z zasadą przepis szczegółowy uchyla normę generalną.

Organ wskazał również, że komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Analogiczne wnioski złożyli skarżący - w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz uczestnik postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] – w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r.

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie CKL naruszyła przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 poz. 422, z poźn. zm.) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398).

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ww. ustawy jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednak w sprawach nieuregulowanych w ustawie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 495/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby m. in. Służbie Celno-Skarbowej, odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz o zakwalifikowaniu do określonej kategorii tej służby.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 K.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (por. np. wyroki NSA z: 27 maja 1999 r., II SA/Łd 744/98 i 4 października

2005 r., I OSK 159/05). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie może przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego. Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21, LEX nr 3308008).

Organy uznały skarżącego za niezdolnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej rozpoznając u niego sytuacyjną reakcję adaptacyjną. Schorzenie to wskazane jest w załączniku do rozporządzeniu Ministra Rozwoju I Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 831), dalej "rozporządzenie", w § 57 pkt 1. Określone ono zostało jako "Sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze". Stwierdzenie tego schorzenia może dawać podstawę do uznania kandydata zarówno jako zdolnego jak i niezdolnego do służby. Okoliczność ta powoduje, że w przypadku rozpoznania tego schorzenia organ winien w sposób wyczerpujący uzasadnić dlaczego uznał, że należy uznać kandydata za niezdolnego do służby.

Należy również odnotować, że w objaśnieniach do § 58 wskazano, że "Orzekanie wyłącznie w oparciu o konsultację specjalisty psychiatry, z uwzględnieniem wyniku badania psychologicznego, gdy jest ono konieczne".

W postępowaniu przed RKL zarówno badanie psychologa jak i psychiatry dały spójne wyniki. Psycholog u kandydata stwierdził: "Wolne tempo pracy, niska zdolność działania pod presją czasu. Wysoka skłonność do reakcji somatycznych w stresie, niskie umiejętności radzenia sobie ze stresem. W kontakcie bezpośrednim widoczne objawy napięcia sytuacyjnego." We wniosku psycholog wskazał: "Sytuacyjna reakcja adaptacyjna". Diagnozę tą potwierdził również lekarz psychiatra.

W postępowaniu przed CKL ponownie przeprowadzono badanie psychologiczne oraz psychiatryczne skarżącego. Psycholog po przeprowadzeniu badania w dniu [...] października 2021 r. stwierdził: "W kontakcie – rzeczowy, dostosowany, bez napięć. Komunikatywny, wypowiedzi konkretne, wyczerpujące. Motywacja do służby rzeczowa, adekwatna. W testach – intelekt w normie. Osobowość bez istotnych zaburzeń. Wysoka ekstrawersja widoczna w serdeczności i towarzyskości. Kompetencje, sumienność, obowiązkowość i rozwaga na wysokim poziomie. Nieco podwyższona impulsywność. Nie ujawnia się lęk, nadwrażliwość czy nadmierny samokrytycyzm. Zadaniowość w sytuacjach trudnych świadcząca o prawidłowym funkcjonowaniu w normie. W aktualnym badaniu - nie stwierdza się zaburzeń funkcjonowania psychologicznego."

Lekarz psychiatra po przeprowadzeniu badania w dniu [...] października 2021 r. potwierdził jednak wcześniejszą diagnozę i uznał skarżącego za niezdolnego do służby. Dokonał tego, mimo tego, że wynik badania psychologicznego przeprowadzonego w dniu [...] października 2021 r. w istocie przeczy badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu przez RKL.

Podnieść przy tym należy, że lekarz psychiatra w oparciu o swoje badania ustalił u skarżącego objawy znacząco odmienne od ustalonych w badaniu przeprowadzonym przez RKL. Wskazał on bowiem, że skarżący prezentuje infantylną motywację do służby w służbie mundurowej ("działanie w obrębie prawa", "funkcjonariusz ma wiele przywilejów", "wcześniejsza emerytura", "większe poszanowanie przez społeczeństwo") oraz że nie posiada wiedzy na temat służby w IAS jak i służby mundurowej. Psychiatra stwierdził również, że badanie psychologiczne z [...] października 2021 r. nie znajduje potwierdzenia w badaniu przeprowadzonym [...] października 2021 r. i rozpoznał u skarżącego "krótką reakcję adaptacyjną".

Dwukrotne badania psychologiczne skarżącego dały zatem dwa odmienne wyniki. Diagnoza lekarzy psychiatrów pozostała zaś niezmieniona.

Zdaniem Sądu w zaskarżonym orzeczeniu nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący, dlaczego w tej sytuacji należało uznać skarżącego za niezdolnego do służby. Organ swoje uzasadnienie sprowadził w istocie do stwierdzenia, że w dwóch niezależnych konsultacjach psychiatrycznych uznano skarżącego za niezdolnego do służby. Tak jak zaś już podkreślono wyżej w objaśnieniach do § 58 załącznika do rozporządzenia wskazano, że "Orzekanie wyłącznie w oparciu o konsultację specjalisty psychiatry, z uwzględnieniem wyniku badania psychologicznego, gdy jest ono konieczne". Organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący dlaczego nie uwzględnił pozytywnych dla skarżącego wyników badań psychologicznych. Przypomnieć też należy, że mimo rozpoznania u skarżącego wskazanej w § 58 pkt 1 załącznika do rozporządzenia "Sytuacyjnej reakcji dezadaptacyjnej nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze", można go było również zakwalifikować jako zdolnego do służby. Rozbieżne wyniki badań psychologicznych winny zatem skutkować szczegółowym wskazaniem przez CKL dlaczego mimo tego należało skarżącego uznać za niezdolnego do służby.

Organ nie wyjaśnił też czy ustalone przez lekarza psychiatrę w badaniu z dnia [...] października 2021 r. objawy w postaci "infantylnej motywacji do służby" oraz "braku wiedzy na temat służby" są typowymi objawami schorzenia wskazanego w § 58 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Wyniki badania lekarza psychiatry są spisane odręcznie i nie są on całkowicie czytelne. Niemniej jednak, jak się wydaje, kwestie te oprócz stwierdzonego również przez psychiatrę "napięcia emocjonalnego", o którym miałoby świadczyć zaczerwienienie twarzy i drżenie rąk, były jedynymi wnioskami wyciągniętymi przez tego lekarza specjalistę z przeprowadzonego badania.

Sąd nie dysponując wiadomościami specjalnymi ani też nie mając możliwości przeprowadzenia dowodów w tym zakresie (art. 106 § 3 p.p.s.a.), przy lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie jest w stanie ocenić, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący dotknięty jest schorzeniem określonym w § 58 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Sąd nie może bowiem ocenić, czy stwierdzona u skarżącego przez lekarza psychiatrę "infantylna motywacja do służby" oraz "brak wiedzy na temat służby" uprawniały do przypisania skarżącemu schorzenia w postaci "Sytuacyjnej reakcji dezadaptacyjnej nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze". Kwestia ta winna być szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Zgodnie z art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo.

Stosownie zaś do art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stanowi również jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd.

Z opisanych wyżej względów uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wymogów tych nie spełnia.

Powyższe okoliczności wskazują również, że w sprawie doszło także do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W tej sytuacji zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia albowiem stwierdzone przez Sąd uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponowne rozpatrzenie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Zdaniem Sądu konieczne jest przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego i psychiatrycznego skarżącego, w oparciu o które organ ustali, czy skarżący jest zdolny do służby. Ponownie wydane orzeczenie organ szczegółowo uzasadni, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu konieczne jest również wyjaśnienie, czy występujące u skarżącego zaczerwienienie twarzy jest wyłącznie jego reakcją na stres, czy też może być wynikiem schorzeń o charakterze dermatologicznym. Do skargi skarżący bowiem dołączył wynik badania lekarza dermatologa stwierdzający wystąpienie u niego "nieokreślonego trądziku różowatego".

Sąd jest oczywiście świadomy, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że orzeczenia dotyczą osób, nieposiadających najczęściej tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego prawidłowości osobę, której dotyczy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych i nie wykazał ich poniesienia.