Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3241/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Izabela Ostrowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. J. H., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć 20/100).


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] o umieszczeniu J. C. w domu pomocy społecznej dla osób [...] "[...]" przy ul. [...] w W.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. (sygn. akt: [...]) Sąd Rejonowy dla [...] uznał zaistnienie przesłanek do umieszczenia w domu pomocy społecznej J. C. bez jego zgody. Postanowienie Sądu Rejonowego z dniem [...] czerwca 2013 r. stało się prawomocne. W celu jego wykonania decyzją nr [...] podjętą [...] października 2013 r. orzeczono o skierowaniu J. C. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Kolejną decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Prezydent [...] orzekł o umieszczeniu J. C. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tej decyzji powołano się na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. i wskazano, że po zapoznaniu się z przesłaną dokumentacją uznano, że spełnione zostały przesłanki do umieszczeniu J. C. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" przy ul. [...] w W. W dniu [...] października 2013 r. Prezydent [...] wydał ponadto decyzję nr [..] orzekającą o ustaleniu miesięcznej odpłatności za pobyt J. C. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" przy ul. [...] w W.

Pismem z 25 października 2013 r. J. C. wniósł odwołanie. W odwołaniu tym wskazał, iż działania OPS Centrum Pomocy Rodzinie są represyjne, wobec czego prosi o obronę przed przemocą. Odwołujący czuje się pod każdym względem dobrze i nic chce opuszczać swego mieszkania. Odwołujący się stwierdził też, że potrzebuje służącej a nie opieki.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu prawomocnego postanowienia sądu powszechnego którym ustalono, że zaistniała konieczność umieszczenia J. C. w domu pomocy społecznej bez jego zgody. Decyzja jest skutkiem orzeczenia sądowego, zatem organ administracji publicznej nie ma możliwości ingerowania w jego treść. Prośba odwołującego o pozostawienie w dotychczasowym mieszkaniu nie podlega zatem uwzględnieniu. Kolegium wskazało, iż decyzją nr [...] orzeczono u umieszczeniu J. C. w DPS "[...]" nie konkretyzując żadnych warunków ani terminu jego przyjęcia. O tym, że J. C. nie może mieszkać sam orzekł sąd uwzględniając wniosek Centrum Pomocy Społecznej [...]. Postanowienie sądu nie zostało zaskarżone, zatem podlega wykonaniu.

Skargę na orzeczenie Kolegium wniósł J. C. W skardze zarzucił przemoc ze strony pracowników socjalnych i groźbę umieszczenia w Domu Opieki –[...] przy ul. [...] bez jego zgody.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, iż argumenty skargi nie zawierają zarzutów wskazujących na naruszenie prawa materialnego czy procesowego zaskarżoną decyzją.

W dniu 7 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo pełnomocnika z urzędu - uzupełnienie zarzutów skargi. W piśmie tym wskazano na naruszenie zaskarżonym orzeczeniem Kolegium przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie;

- naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77§1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego i przyjęcie przez Organ jako ustalonej choroby psychicznej Skarżącego, bez uprzedniego przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego w tym zakresie, w szczególności opinii biegłego psychiatry;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1) kpa poprzez utrzymanie przez Kolegium w mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] 10.2013 r.

Wskazując na powyższe naruszenia pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie decyzji w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Mając na względzie powyższe kryteria stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podane. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W dniu 3 października 2013 r. zostały wobec skarżącego wydane trzy decyzje administracyjne: decyzja nr [...] orzekająca o skierowaniu J. C. do domu pomocy społecznej dla osób [...], decyzja nr [...] orzekająca o umieszczeniu J. C. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" przy ul. [...] w W. oraz decyzja nr [...] orzekająca o ustaleniu miesięcznej odpłatności za pobyt J. C. w Domu Pomocy Społecznej "[...]". Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] października 2013 r. Kolegium otrzymało przesłane pocztą pismo J. C. o rezygnacji z dniem 1 października 2013 r. z usług opiekuńczych. Pismem z dnia 18 października 2013 r. Kolegium zwróciło się do skarżącego z prośbą o sprecyzowanie ww. pisma poprzez wskazanie czy stanowi ono odwołanie od konkretnej decyzji, a w przypadku wydania orzeczenia o przesłanie jego kopii.

Pismem z dnia 25 października 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od represyjnych działań OPS Centrum Pomocy Rodzinie. W treści ww. odwołania skarżący wskazał, iż w dniu 22 października 2013 r. otrzymał orzeczenie Prezydenta [...] o umieszczeniu go w Domu Opieki bez jego zgody oraz decyzję Dyrektora Domu Opieki dla [..] , o umieszczenie go w tym Domu Opieki –[...] pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Do ww. odwołania skarżący załączył artykuły prasowe dotyczące jego osoby oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...].

Organ odwoławczy zakwalifikował przedmiotowe odwołanie z [...] października 2013 r. jako odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r., nr 4744/13, o umieszczeniu J. C. w domu pomocy społecznej dla osób [...] "[...]" przy ul. [...] w W. i w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję o utrzymaniu w mocy ww. decyzji

Wskazać trzeba, iż stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uwzględnienie dyspozycji wynikającej z powyższego przepisu ma wpływ na realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o której mowa w art. 8 kpa. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Art. 77 § 1 kpa stanowi zaś, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie zostały wydane wobec skarżącego w tym samym dniu (tj. w dniu 3 października 2013 r.) trzy decyzje administracyjne przez ten sam organ administracji publicznej (Prezydenta [...]). Od wszystkich wskazanych powyżej orzeczeń skarżącemu przysługiwało prawo złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści odwołania z dnia 25 października 2013 r. skarżący wskazuje na dwie decyzje: decyzję o umieszczeniu go w Domu Opieki bez jego zgody oraz decyzję Dyrektora Domu Opieki dla [...] o umieszczeniu go w tym Domu Opieki –[...] pod rygorem natychmiastowej wykonalności.

W ocenie Sądu, z powyższych okoliczności nie wynika jednoznacznie, której konkretnie decyzji dotyczy odwołanie skarżącego. Wprawdzie skarżący dołączył do odwołania z dnia [...] października 2013 r. oryginał decyzji nr [...], to jednak w świetle całokształtu powołanych wyżej okoliczności, a w szczególności treści samego odwołania nie usuwa to wskazanej powyżej istotnej wątpliwości co do intencji skarżącego. Wskazać zwłaszcza trzeba, iż w treści ww. odwołania skarżący powołuje się na decyzję o umieszczeniu w [...] pod rygorem natychmiastowej wykonalności - decyzja nr [...] takiego rygoru zaś nie zawiera.

W ocenie składu orzekającego, w sytuacji zatem gdy w sprawie zostały wydane w tym samym dniu trzy decyzje administracyjne a treść odwołania wniesionego przez stronę może budzić wątpliwości co do tego, od której decyzji zostało wniesione (a z taką sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie), obowiązkiem organu było podjęcie z urzędu czynności zmierzających do jednoznacznego wyjaśnienia intencji odwołującego się. W szczególności, Kolegium po otrzymaniu odwołania z dnia 25 października 2013 r. powinno było wezwać skarżącego do doprecyzowania, której konkretnie decyzji dotyczy jego odwołanie.

Podsumowując, organ odwoławczy orzekł w sprawie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności z naruszeniem art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 64 § 2 kpa oraz art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik niniejszego postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, korzystając z trybu przewidzianego w art. 64 § 2 kpa, zwróci się do skarżącego o jednoznaczne sprecyzowanie, której decyzji dotyczy jego odwołanie z dnia [...] października 2013 r., a po ustaleniu rzeczywistych intencji skarżącego podejmie dalsze stosowne działania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.