Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 720/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 145 § 1  pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 75, art. 77, art. 75, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M.P. kwotę 234 (dwieście trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M.P. karę pieniężną w łącznej wysokości 5850 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na:

- nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności i przebytej drogi (kara w wysokości 5000 zł),

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (kara w wysokości 350 zł),

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (kara w wysokości 500 zł).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2017r. w miejscowości [...] Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli kierowcę M.S., który kierował pojazdem członowym składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] nr rej. [...], wykonując transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy M.P.. Transport drogowy wykonywany był na podstawie wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W trakcie kontroli, na podstawie analizy danych zarejestrowanych w pamięci tachografu oraz danych zarejestrowanych na cyfrowej karcie kierowcy ustalono, że w dniu [...] listopada 2017 r. kierowca od godz. 01:28 do godz. 01:34, od godz. 02:22 do godz. 02:24 oraz od godz. 09:14 do godz. 09:29 wykonywał pracę na stanowisku kierowcy i kierował kontrolowanym pojazdem członowym nie rejestrując swoich aktywności na karcie kierowcy. W trakcie przesłuchania kierowca zeznał, że swoją kartę kierowcy wylogował z tachografu zainstalowanego w kontrolowanym ciągniku samochodowym o godz. 00:09, po dojechaniu z miejsca poprzedniego rozładunku towaru w [...] do miejsca kolejnego załadunku towaru w [...] w siedzibie przedsiębiorstwa F S.A. ul. [...]. Następnie na terenie ww. przedsiębiorstwa od godz. 01:28 do godz. 01:34 oraz od godz. 02:22 do godz. 02:24 na polecenie pracownika załadowcy wykonywał podjazd pod magazyn załadowcy w celu umożliwienia mu załadunku towaru. Następnie odbierał odpoczynek dzienny i od godz. 09:14 rozpoczął pracę na stanowisku kierowcy wyruszając kontrolowanym pojazdem w trasę do [...] i nie rejestrując swoich aktywności na karcie kierowcy umieszczonej w tachografie. Chciał zalogować ją do tachografu dopiero po pewnym czasie, mając pewność, iż upłynął już czas, w jakim musiał odebrać odpoczynek dzienny. Ponadto kierowca podał, że w całym okresie objętym kontrolą drogową popełnił jeszcze co najmniej kilkukrotnie podobne naruszenie nierejestrowania aktywności na karcie umieszczonej w tachografie, za zgodą i wiedzą spedytora współpracującego z kontrolowanym przedsiębiorcą, zarówno na terenie przedsiębiorstw gdzie dokonywał załadunków lub rozładunków towaru, jak i na i drogach publicznych. Naruszenia te popełniał z powodu nieprawidłowej organizacji zleceń transportowych przez spedytora na trasach [...] oraz [...]. Podał też, że nie pamięta, czy został przeszkolony przez przedsiębiorcę z zakresu obowiązujących go przepisów dotyczących czasu pracy.

Organ uznał, że powyższe okoliczności uzasadniają wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 5000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz na podstawie lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto w uzasadnieniu organ I instancji podał, że przeprowadzona w trakcie kontroli drogowej analiza danych cyfrowych zarejestrowanych w pamięci tachografu zainstalowanego w kontrolowanym ciągniku samochodowym oraz analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca w dniu [...] listopada 2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 34 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 4 minuty w okresie od godziny 14:17 do godziny 20:05. Przekroczenie przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy uzasadniało, zdaniem organu I instancji, nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 350 zł na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz na podstawie lp. 5.2.1 i 5.2.2 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Następnie organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2017 r. o godzinie 11:30 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 02:24 dnia [...] listopada 2017 r. do godziny 09:14 dnia [...] listopada 2017 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 10 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Wobec skrócenia przez kierowcę dziennego czasu odpoczynku, organ wymierzył przedsiębiorcy karę w wysokości 300 zł na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz na podstawie lp. 5.3.1 i 5.3.2 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ wyjaśnił też, że w przedmiotowym przypadku nie znajduje zastosowania treść art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Zdaniem organu okoliczności objęte hipotezą w/w przepisu powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z jego zastosowania, które zwalniają go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Strona powinna więc przedłożyć dowody na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń

i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jednakże strona nie złożyła żadnych wyjaśnień oraz nie przedstawiła żadnych dokumentów i innych materialnych dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej nieprawidłowości. Poza tym to przedsiębiorca jest zobowiązany do przeprowadzenia bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób zorganizować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnienie ciążących na nim obowiązków. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. W interesie przedsiębiorcy jest zatem dobór odpowiednich pracowników oraz sprawowania odpowiedniego nadzoru nad ich pracą.

M.P. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 k.p.a. oraz art. 92 c ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia przez organ przepisu w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ze zgromadzonego materiału nie wynika bowiem, czy działanie kierowcy było związane z wykonaniem zadania przewozowego, czy działanie kierowcy wynikało z prywatnych potrzeb, czy przewoźnik wydawał kierowcy jakiekolwiek polecenia zachęcające do naruszenia przepisu, czy przedsiębiorca zezwalał na podobne praktyki w przedsiębiorstwie, czy trasa została zaplanowana z uwzględnieniem norm socjalnych.

W ocenie strony do naruszenia doszło wyłącznie w wyniku działań kierowcy, które wynikały z osobistych przesłanek i nie były możliwe do przewidzenia przez przedsiębiorcę. Strona prawidłowo realizuje i nadzoruje pracę zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców, o czym może świadczyć dokumentacja zebrana przez organ w czasie kontroli oraz podczas postępowania administracyjnego. Treść zeznań kierowcy jest – w ocenie skarżącego – całkowicie nieprawdziwa. Nie są znane powody, dla których kierowca przedstawił przedsiębiorcę w tak negatywnym świetle. Być może fakt, że kierowca już wcześniej dopuszczał się nienależytego wykonywania powierzonych obowiązków, nie dbał o powierzone mienie przedsiębiorcy, przyczynił się do takich zeznań. Poważne wątpliwości strony budzi również fakt, że kierowca przyznał się do nierejestrowania aktywności, nie potrafiąc wskazać, kiedy taka jazda mogła mieć miejsce. Po kontroli kierowcę wezwano do złożenia pisemnych wyjaśnień, dotyczących okoliczności kontroli i nierejestrowaniu aktywności. Niestety kierowca nie udzielił odpowiedzi i zakończył współpracę z przedsiębiorcą. Od kiedy kierowca został zwolniony nie ma możliwości nawiązania z nim kontaktu. W związku z powyższym strona nie weszła w posiadanie informacji, które mogłyby wyjaśnić postępowanie pracownika. W takim przypadku koniecznym było prawidłowe zebranie przez organ materiału dowodowego, również w formie przesłuchania strony. Na obecnym etapie organ dysponuje jedynie zeznaniami kierowcy, które są nieprawdziwe i mocno zniekształcają stan faktyczny. W ocenie skarżącego orzekanie na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego jest niewłaściwe i podważa zaufanie do instytucji, jaką jest Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Strona wskazała, że w toku postępowania zwracała się do organu o doręczenie odpisu protokołu zeznań kierowcy złożonych podczas kontroli. Z powodu nieuiszczenia stosownej opłaty skarbowej odpis tego dokumentu nie został odwołującemu doręczony, podczas gdy opłata skarbowa została przez stronę uregulowana w dniu [...] grudnia 2017r. Strona dopełniła obowiązku, jednak nie otrzymała wnioskowanego protokołu przesłuchania. Odwołujący się wskazał, że prawidłowo realizuje i nadzoruje pracę zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców, o czym może świadczyć dokumentacja zebrana przez organ w toku kontroli oraz postępowania administracyjnego.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący wskazał, że w postępowaniu odwoławczym organ II inst. doręczył skarżącemu protokół przesłuchania kierowcy – M.S.. Zdaniem skarżącego treść zeznań budzi poważne wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym. Mając na uwadze nieprawdziwy obraz sytuacji nakreślony w protokole przesłuchania kierowcy, w ocenie skarżącego konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego z przesłuchania strony i spedytora. Waga zarzutu wymaga dokładnego ustalenia zakresu odpowiedzialności, w tym również roli spedytora, który jest odpowiedzialny za prawidłowe i zgodne z przepisami planowanie pracy kierowcy oraz przekazywanie informacji o problemach z realizacją zadań przewozowych do przewożnika.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W pierwszej kolejności organ przytoczył treść przepisów art. 4 pkt 22 lit. h,

art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 92 ust. 1, ust. 2 oraz art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przepisy Działu IVa k.p.a. (wskazując, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie), a następnie odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęta 30 minut, przytaczając treść art. 4 lit. d oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wskazał, że analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu wszystkich zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, iż kierowca M.S. prowadził pojazd w okresie od godz. 14:17 do godz. 20:05 dnia [...] listopada 2017 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 4 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 34 minuty.

Zdaniem organu powyższe uzasadniało wymierzenie przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 350 zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, organ odwoławczy wskazał na art. 4 lit.f oraz art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a następnie podał, że analiza zapisów protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu wszystkich zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca o godz. 11:30 dnia [...] listopada 2017 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 6 godzin i 50 minut tj. od godz. 02:24 do godz. 09:14 dnia [...] listopada 2017 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 10 minut, co uzasadniało nałożenie kary w wysokości 500 zł.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy

i przebytej drogi, organ II instancji przytoczył treść art. 34 rozporządzenia 165/2014,

a następnie uznał za udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego oraz protokołu przesłuchania świadka, że kontrolowany kierowca M.S. w dniu [...] listopada 2017 r. między godziną 01:28 a 01:34, 02:22 a 02:24 oraz 09:14 a 09:29 (moment zatrzymania do kontroli) nie rejestrował przebytej drogi, prędkości i aktywności kierowcy.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz spedytora organ odwoławczy zważył, iż strona nie wskazała konkretnych faktów, które chciałaby udowodnić zeznaniami powyższych osób. Organ odwoławczy wskazał także, że zeznania kierowcy w charakterze świadka dokładnie opisują sposób powstania naruszenia wyłączając możliwość zastosowania art. 92c utd, a przeprowadzenie kolejnych dowodów na bliżej niesprecyzowaną okoliczność faktyczną zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy

o transporcie drogowym, strona bowiem nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywały się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Ponadto do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto, przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję GITD złożył M.P.. Zarzucił w niej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77, art. 78 § 1, art. 107, art. 123 § 1 k.p.a. oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, zwanej dalej: u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), przy czym zgodnie z ust. 3 pkt 2 ww. przepisu, suma kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W załączniku nr 3 do u.t.d. wśród wyszczególnionych naruszeń wskazano lp. 5.3 skrócenie dziennego czasu odpoczynku - 5.3.1 o czas powyżej 15 minut do 1 godziny oraz 5.3.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę; lp. 5.2 przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – 5.2.1 - o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz 5.2.2.- za każde następne rozpoczęte 30 minut; lp. 6.2.1 nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Wymaga podkreślenia, że przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność, na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń.

Ustawa o transporcie drogowym przewiduje sytuacje w których przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92b ust. 1 utd nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl art. 92c ust. 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W dyspozycji przepisów art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d. mieszczą się sytuacje, które dotyczą wyłącznie zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych, nie związanych z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa transportowego. Wykazanie okoliczności o których mowa w w.w. przepisach należy do strony postępowania, która od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary ma pełną inicjatywę dowodową. Przy czym należy zwrócić uwagę, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.

W badanej sprawie kontrola przeprowadzona w dniu [...] listopada 2017 r. na drodze krajowej nr 5 wykazała, że kierowca wykonujący transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy: M.P. U dopuścił się naruszenia przepisów o czasie pracy i czasie odpoczynku kierowcy ( lp. 5.2.1., 5.2.2. oraz 5.3.1., 5.3.2. – załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)

oraz przepisu o obowiązku rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazać przyjdzie, że istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy mają zeznania kierowcy – M.S.. Zeznania te złożone zostały bezpośrednio po stwierdzeniu deliktu, świadek wypowiedział się o okolicznościach mających znaczenie dla oceny odpowiedzialności przedsiębiorcy. W toku postepowania, przed wydaniem decyzji I inst., skarżący wnosił o doręczenie odpisu protokołu zeznań świadka M.S., jednak protokół ten został stronie doręczony dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Na tym też etapie w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka spedytora oraz przesłuchanie strony postępowania na okoliczność prawidłowej organizacji pracy kierowców w przedsiębiorstwie skarżącego oraz wykonywania przewozów na stałych trasach. Wnioskowanymi dowodami skarżący zamierzał wykazać, ze stwierdzone naruszenia są wynikiem indywidualnej decyzji kierowcy.

Odnosząc się do stanowiska organu względem wniosku dowodowego skarżącego wskazać należy, że postępowanie o nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym toczy się na sadach uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, w którym zastosowanie znajduje zasada otwartego systemu dowodzenia wyrażona w art. 75 kpa. W myśl wymienionego przepisu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

Przyjdzie zatem wskazać, że w sytuacji gdy zamiarem strony było wykazanie istnienia okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenia, o których mowa w art. 92b i 92 c u.t.d., wniosek o przeprowadzenie dowodów należało uwzględnić. Wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczył istotnych dla sprawy okoliczności, a jak wyżej wykazano strona postępowania dysponuje określoną swobodą w zakresie wyboru środków dowodowych. Uchybieniem procesowym jest przy tym założenie z góry, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie będzie miało wpływu na ocenę stanu faktycznego sprawy. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego może nastąpić jedynie w sytuacji określonej w art. 78 § 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Ponownie w tym miejscu należy zwrócić uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 92b i 92 c utd. Wykazanie braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie stwierdzonych deliktów należy do strony postępowania. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazane wyżej przepisy odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

W ocenie Sądu stronie postępowania należy umożliwić wykazanie istnienia okoliczności o których mowa w w.w. przepisach u,t.d, przy czym, jak wyżej wykazano, może to nastąpić nie tylko poprzez dowody z dokumentów, ale również za pomocą osobowych żródeł dowodowych.

W tych okolicznościach sprawy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem procedury administracyjnej tj. art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 kpa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. decyzja organu II inst. została uchylona. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, które obejmują wpis od skargi.