Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2670/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 254 §1, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych;


UZASADNIENIE

Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dwójką dzieci. Skarżący posiada dom o pow. [...] m² oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha ([...]ha przeliczeniowych), [...]. Skarżący wskazał, iż jego dochód z gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł, [...].

W dodatkowym oświadczeniu Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, Jego majątek ruchomy to [...]. Samochód, który posiada jest wart około [...] zł. Wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wynoszą [...] zł. Małżonka skarżącego nie pracuje nigdzie poza gospodarstwem rolnym, utrzymuje się [...]. Do oświadczenia skarżący załączył zaświadczenie banku o posiadanych kredytach, decyzje w sprawie dopłat z ARiMR, wyciągi z rachunków bankowych oraz zaświadczenie z gminy o posiadanym gospodarstwie.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy albowiem Skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu by wszystkie wskazane środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny.

Pismem z dnia 3 marca 2014 r. (data nadania pocztowego) Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wskazał, ze jego dzieci są alergikami lecz nigdy nie brał faktur na kupowane im leki. Stwierdził, że jego wydatki są większe niż [...] zł albowiem tylko na węgiel potrzebny do ogrzania domu wydał [...] zł a na ubezpieczenie [...] zł. Do sprzeciwu skarżący załączył dowody zakupu węgla, pokwitowanie wpłaty składki ubezpieczenia oraz informację z 3 marca 2014 r. z biura rachunkowego, z której wynika, że Skarżący w 2013 r. uzyskał dochód [...] zł.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu.

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.

Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.

Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu. Dodać wypada, iż wielokrotnie już podniesiono w orzecznictwie, że strona, dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegająca się o taką pomoc osoba winna więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.

Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż Skarżący w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu oraz sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania.

Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania, gdzie Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Z załączonej do sprzeciwu informacji biura rachunkowego wynika, że w 2013 r. Skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Ponadto Skarżący uzyskuje dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł rocznie. Wskazać również należy, iż Skarżący był zobowiązany do nadesłania zaświadczenia o zasiłku, czego nie uczynił. Odnosząc się do zobowiązań kredytowych wskazać należy, iż mogłyby one zostać uwzględnione i wpłynąć na wysokość dochodów rodziny, ale z nadesłanego zaświadczenia nie wynika wysokość miesięcznej raty ponoszonej przez Skarżącego z tytułu zaciągniętych kredytów na zakup maszyn.

Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosi w niniejszej sprawie skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte.

Wskazać również należy, iż Skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu by wszystkie wskazane środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny. Do niezbędnych kosztów nie można zaliczyć wydatków związanych z zakupem i eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza.

Wskazać należy, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.