Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1091/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Adam Lipiński (spraw.) Protokolant Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej: 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r.; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania E. J. świadczenia specjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 776/10 uchylił obie wyżej wskazane decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał przekroczenie przez organ zasad uznania administracyjnego, naruszenie art. 80 i art. 103 § 3 Kpa, poprzez pobieżną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak odniesienia się do całokształtu sprawy i brak wyczerpującego ustosunkowania się organu do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchybienia te miały wpływ na treść rozstrzygnięcia podjętego w ramach art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. ponownie odmówił przyznania E. J. świadczenia specjalnego i po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Rady Ministrów wskazał, co następuje.

E. J. (urodzona w 1948 r.) dochodzi przyznania jej emerytury specjalnej w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Podała, iż jako adwokat w stanie wojennym bezpłatnie świadczyła pomoc prawną na rzecz wszystkich prześladowanych. Broniła ich w procesach politycznych, a także udzielała pomocy prawnej. Na podstawie sfałszowanych przez SB dowodów postawiono jej zarzut płatnej protekcji i została skazana przez Sąd na karę 5 lat pozbawienia wolności i grzywnę. W więzieniu przebywała 2 lata. Po zwolnieniu z więzienia była członkiem Duszpasterstwa Ludzi Pracy działającego przy Klasztorze o.o. Jezuitów w P., ale w wyniku represji nie zezwolono jej na założenie biura pisania podań. Jej mąż stracił pracę. Pomagał jej Ośrodek Solidarności w W. oraz w L. Opiekunem jej oraz jej rodziny był Ojciec S. M. Stwierdziła, iż w środowisku opozycyjnym nie było wątpliwości, że proces ten był sfingowany, w związku z czym została wpisana na listę więźniów politycznych. Jej sprawa była też w kręgu zainteresowania Komitetu Helsińskiego. Dodatkowo w 1986 r. Prokuratura Wojewódzka w L. wniosła przeciwko niej powództwo cywilne do Sądu Rejonowego w P. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 104.000 zł wraz z odsetkami, co dało łączną kwotę ok. 150.000 zł.

Po powrocie na wolność w dalszym ciągu angażowała się w pomoc osobom prześladowanym. Podała, iż żyła w biedzie i nigdzie nie mogła znaleźć pracy. Pobyt w więzieniu negatywnie wpłynął też na stan jej zdrowia.

Jej sytuacja zaczęła się poprawiać od 1989 r., kiedy to została zatrudniona w Kancelarii Senatu i pełniła funkcję Dyrektora Biura Poselsko – Senatorskiego OKP w P.. W 1990 r. została ułaskawiona przez Prezydenta RP, a od 1993 r. została ponownie wpisana na listę adwokatów i rozpoczęła praktykę adwokacką we własnej Kancelarii. Z uwagi jednak na stan zdrowia była zmuszona zawiesić tę działalność w latach 2000-2003 i wznowiła ją dopiero w 2004 r.

Przyznano jej od 1986 r. rentę inwalidzką, natomiast obecnie jest na emeryturze.

W dniu 1 września 2009 r. skarżąca została odznaczona przez Prezydenta RP Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz przez Związek Solidarności Polskich Kombatantów Krzyżem "Semper Fidelis". Natomiast z okazji obchodów 90 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Prezes NBP wyróżnił zestawem pamiątkowych monet okolicznościowych wybitnych przedstawicieli środowisk kombatanckich i opozycyjnych ostatnich dekad PRL, a wśród wyróżnionych znalazła się również E. J..

W maju 1985 r. obrońcy skarżącej wnieśli rewizję od wyroku Sądu Rejonowego w L., ale skarżąca podała, iż w chwili obecnej jest ona dla niej niedostępna ponieważ akta sprawy znajdują się w Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich i Przeciwko Narodowi Polskiemu IPN.

W 1991 r. Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej M. B. sporządził wniosek o wniesienie rewizji nadzwyczajnej na korzyść skarżącej, natomiast adwokaci Izby L. skierowali do Ministra Sprawiedliwości list otwarty, w którym wyrazili swoje przekonanie, iż proces karny wytoczony E. J. miał wyłącznie charakter polityczny celem wyeliminowania oskarżonej z adwokatury. W dniu [...] lipca 1992 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości J. S., z uwagi na brak warunków prawnych, odmówiła skorzystania z przysługującego Ministrowi Sprawiedliwości prawa do wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Wskazała, że ponowne badanie sprawy nie ujawniło żadnych takich uchybień zarówno w postępowaniu, jak i w ocenie materiału sprawy, które wypełniałyby warunki do zaskarżenia wydanych w tej sprawie wyroków w trybie rewizji nadzwyczajnej.

W dniu 17 października 2008 r. skarżąca złożyła w Sądzie Okręgowym w L. wniosek o unieważnienie wyroku w jej sprawie karnej, który do chwili obecnej nie został rozpoznany. Natomiast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. umorzono postępowanie w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu represjonowania za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, z uwagi na brak prawomocnego zakończenia toczącego się postępowania, w wyniku którego sąd stwierdzi nieważność orzeczenia, którym skarżąca została skazana.

Zgodnie z informacjami nadesłanymi z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. skarżąca jest wdową, posiada dwoje dorosłych dzieci, które mieszkają oddzielnie. Skarżąca mieszka sama w dwupokojowym mieszkaniu. Miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania to ok. 450 zł. skarżąca z uwagi na wiele różnych schorzeń, leczy się w poradniach specjalistycznych. Miesięczne wydatki na zakup leków to ok. 350 zł. MOPR podał, że na miesięczny dochód skarżąca składa się jej emerytura w kwocie ok. 1.600 zł netto oraz dochód z prowadzenia kancelarii adwokackiej w wysokości ok. 700 zł netto.

Z nadesłanych zaświadczeń lekarskich wynika, iż skarżąca cierpi na zaburzenia [...]. Ma chorobę zwyrodnieniową [...]. Natomiast w 1993 r. rozpoznano u niej następujące choroby współistniejące: [...].

Skarżąca swoje stałe miesięczne wydatki oszacowała na kwotę 1.390 zł w okresie letnim, zaś w okresie zimowym na kwotę 1.530 zł. Różnica ta wynika ze zwiększonych opłat za gaz i elektryczność używanych do ogrzewania mieszkania.

Po uchyleniu decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie materiał dowodowy został uzupełniony przez skarżącą o zaświadczenie lekarskie z [...] września 2010 r., wystawione przez specjalistę [...], potwierdzające, iż u skarżącej rozpoznano zaburzenia [...], będące reakcją na ciężki stres w wyniku represji przez służby bezpieczeństwa PRL. Jednocześnie wskazano, iż skarżąca choruje i leczy się [...] od [...] września 1986 r. oraz wymaga dalszej opieki [...]. Dodatkowo skarżąca od [...] sierpnia 2010 r. podjęła leczenie w Prywatnym Ośrodku [...]. Zaznaczyła, że pobyt w Ośrodku był odpłatny i na podreperowanie zdrowia musiała wziąć pożyczkę w kwocie 4400,- zł. Skarżąca nadesłała również zaświadczenie, iż stwierdzono u niej złamanie [...] i została skierowana na leczenie szpitalne. Zdaniem skarżącej, jest rzeczą oczywistą, iż wykazany zły stan zdrowia, który ściśle związany jest z działalnością polityczną, pociągnie za sobą dodatkowe koszty i długoterminową niemożność pracy.

W zakresie sytuacji socjalno-bytowej i zdrowotnej skarżąca uzupełniła, że od czasu złożenia wniosku jej sytuacja uległa drastycznej zmianie. Ma rozpoznane patologiczne złamanie [...] i [...]. Przestała pracować i została unieruchomiona w gorsecie. Ponieważ wzięła pożyczkę na "podreperowanie" zdrowia popadła w długi. Skarżąca podała, że obecnie dług ten wynosi ok. 2000 zł, ale będzie się powiększał, gdyż nie ma środków na jego spłatę. Skarżąca zalega również z opłatą za czynsz i wodę oraz za gaz. Jednocześnie podała, że nie jest wykluczone, iż złamanie [...] i [...] są ściśle związane z jej pobytem w więzieniu (złe odżywianie oraz fatalne warunki wypoczynku nocnego). W ostatnim okresie skarżąca nadesłała zaświadczenie o wysokości kosztów poniesionych na masaże [...] (przed jego złamaniem) na kwotę 6950 zł oraz kopię zaproszenia Zarządu Regionu Ziemi L. NSZZ "Solidarność" do udziału w obchodach XXIX rocznicy wprowadzenia stanu wojennego i kopię zaproszenia Kapituły Medalu o Niepodległość Polski i Prawa Człowieka 13. XII. 1981 - 4.VI.1989 na uroczystość wręczenia jej Medalu w dniu [...] grudnia 2010 r. w L.

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. przekazał, że skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1700 zł netto, a w związku z pogarszającym się stanem zdrowia od stycznia 2010 r. nie prowadzi działalności gospodarczej - kancelarii adwokackiej. Jej miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania (ok. 70 m2), w którym mieszka samotnie, to ok. 565 zł. Skarżąca nie korzysta z pomocy finansowej Ośrodka.

ZUS poinformował, że skarżąca w okresie od [...] sierpnia 1986 r. do [...] kwietnia 2008 r. była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy, zaś od [...] kwietnia 2008 r. jest uprawniona do emerytury. Obecnie przysługuje jej emerytura w kwocie 2068,59 zł brutto miesięcznie, tj. 1716,42 zł netto. W oparciu o decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2006 r. ZUS zaliczył skarżącej, jako okres składkowy, okres świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych, tj. od [...] grudnia 1981 r. do [...] kwietnia 1989 r. Okres ten częściowo pokrywa się z innymi okresami składkowymi. Nie pokrywają się okresy przypadające od [...] lipca 1984 r. do [...] kwietnia 1985 r. oraz od [...] maja 1985 r. do [...] kwietnia 1989 r. Po odliczeniu tych okresów z wymiaru świadczenia emerytura wynosiłaby 1795,12 zł brutto, tj. 1495,56 zł netto.

Prezes Rady Ministrów argumentując odmowę przyznania świadczenia wskazał, że zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe okoliczności przedstawione przez skarżącą nie świadczą o szczególnym przypadku dającym podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Utożsamianie przez skarżacą przesłanek przyznawania przez Prezesa Rady Ministrów świadczeń specjalnych z przesłankami nadawania Orderu Odrodzenia Polski jest błędne i dalece uproszczone. Uznanie tożsamości wskazanych przez skarżącą przesłanek sprawiałoby bowiem, iż każda odznaczona osoba miałaby bezsporne prawo do otrzymania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów. Dostrzegając wkład skarżącej w walkę o niepodległość i wynikające z niej konsekwencje oraz nie podważając wiarygodności nadesłanych oświadczeń i pozostałych zgromadzonych dokumentów, nie można zgodzić się z subiektywną oceną skarżącej, iż charakter jej osiągnięć jest wybitny i niepowtarzalny w skali kraju. W latach osiemdziesiątych XX wieku miał miejsce masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych. Z tego względu, zdaniem organu, nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej, nawet w sytuacji, gdy działalność ta została wyróżniona nadaniem np. Orderu Odrodzenia Polski.

Również podnoszona przez skarżącą aktualna sytuacja socjalno-bytowa spowodowana stanem zdrowia nie daje podstaw do domagania się przyznania przedmiotowego świadczenia. Obowiązek spłaty zaciągniętych pożyczek nie może stanowić kryterium przyznawania świadczeń specjalnych, gdyż jest konsekwencją świadomego działania pożyczkobiorcy. Każdy kto zaciąga kredyt, bądź bierze pożyczkę musi się liczyć z koniecznością spłaty tego zobowiązania, a tym samym z obniżeniem dotychczas uzyskiwanych dochodów. Skarżąca jest uprawniona do korzystania z publicznych zakładów opieki zdrowotnej i nie musiała ponosić wykazanych kwot na leczenie prywatne oraz decydować się na zaciąganie kolejnych pożyczek. Był to jej świadomy wybór i niewątpliwie pozytywna ocena zdolności kredytowej. Jednocześnie należy zauważyć, iż potwierdzona w toku niniejszego postępowania kwota emerytury skarżącej (2068,59 zł brutto miesięcznie, tj. 1716,42 zł netto) nie pozwala uznać, iż skarżąca pozbawiona jest niezbędnych środków utrzymania. Również warunki bytowe skarżącej (samotnie zamieszkuje w ok. 70-metrowym mieszkaniu w kamienicy) są zadowalające i nie wskazują na pozbawienie jej możliwości godnego życia. Należy podkreślić, że świadczenie przyznawane w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest świadczeniem socjalnym. Jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, bądź zdrowotnej mają możliwość ubiegania się o inne rodzaje świadczeń, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, zaś dorosłe i samodzielne dzieci mają obowiązek opiekowania się swoimi rodzicami, podobnie jak wspomagania ich finansowo, gdy zachodzi taka potrzeba.

Reasumując, organ stwierdził, iż ze zgromadzonych akt nie wynika, by skarżąca posiadała wybitne, niepowtarzalne zasługi w działalności, na którą się powołuje oraz by jej aktualna sytuacja była wynikiem nadzwyczajnych okoliczności, zaś ocena ta nie mogła być dokonana wyłącznie na bazie subiektywnego odczucia skarżącej. Zatem brak jest podstaw do przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

E. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji. Podnosiła przekroczenie przez organ granic uznania administracyjnego, co spowodowało rażące naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, naruszenie przepisów art. 103 § 1 i 3 Kpa, poprzez brak odniesienia się organu do całego materiału dowodowego. Wskazywała także na brak analizy przepisu art. 12 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach, pod kątem przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem nieostrym, zawierającym jak każde takie pojęcie elementy ocenne, które jednak nie są tożsame z uznaniem administracyjnym. Przy stosowaniu pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz w oparciu o ustalone fakty wypełnia je treścią, wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Uznanie administracyjne jest prawnie dopuszczalną przez przepis prawa materialnego możliwością alternatywnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy. Nie jest to jednak to samo, co nadanie treści pojęciom niedookreślonym przez ustalenie stanu faktycznego i konkluzje wynikające z tych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 622/08, publ. LEX nr 526575).

Nadto, zgodnie z art. 153. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego w niniejszej sprawie Prezes Rady Ministrów został związany wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 776/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał tu na pominięcie przez organ oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącą, a podpisanych przez wiele osób (w tym osób istotnych dla oceny wagi tych dokumentów). Autorzy tych pism podkreślali, iż skarżąca działała ofiarnie i bezinteresownie, w związku z tym niezrozumiałym jest dlaczego organ nie wziął pod uwagę tych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwrócił organowi uwagę, iż rozpoznając sprawę i badając istnienie przesłanki z art. 82 ust. 1 cytowanej ustawy zobowiązany jest on do oceny całokształtu sprawy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi tak, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Dlatego też dopiero pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, iż wynikająca z art. 80 Kpa zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził aktualność wyżej przytoczonych wytycznych zawartych w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. W niniejszej sprawie istota sprowadza się do dokonania w sposób zgodny z zasadami uznania administracyjnego oceny, czy E. J. posiada wybitne i niepowtarzalne zasługi w działalności, na którą się powołuje, a także uznania czy obecny stan bytowo-socjalny skarżącej pozostaje w dysproporcji do jej, zasług oraz czy stan ten nie jest następstwem represji, których doznała w związku ze swoją działalnością.

Organ powinien zatem, chcąc prawidłowo realizować wytyczne zawarte w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r., dokonać dokładnej i wyczerpującej analizy dokonań skarżącej. Analizy tej nie można zawrzeć lakonicznym stwierdzeniem, iż szczególna waga tych dokonań to tylko wynik subiektywnych ocen skarżącej, albowiem taka ocena nie jest tu przekonywująca. Z uwagi na wielość i złożoność materiału dowodowego, musi ona odnosić się do wszystkich wskazanych przez skarżącą dowodów, musi być wypracowana w oparciu o rzetelną analizę każdego dowodu. Należy zatem odnieść się do oświadczeń działaczy "Solidarności" A. S., Z. A., Z. B. oraz do oświadczeń osób duchownych - księdza R. W. - byłego superiora Zakonu o.o. Jezuitów w P., ojca S. M. Zważyć należy, iż nie wszystkie osoby przeciwstawiające się systemowi komunistycznemu były w sferze zainteresowań Komitetu Helsińskiego (należałoby zwrócić się do tej organizacji o szersze informacje). Nie wobec wszystkich osób represjonowanych były o takim rozmiarze i o takiej wadze indywidualne wystąpienia władz adwokatury polskiej (list otwarty adwokatów L. Izby Adwokackiej, czy też działania ówczesnego Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej – M. B.), czy wystąpienia poselskie (poseł W. R.). Zatem organ powinien zważyć co legło u podstaw tak pozytywnych opinii o zainteresowanej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niezrozumiałym jest pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, twierdzący, iż nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej, nawet w sytuacji, gdy działalność ta została wyróżniona nadaniem np. Orderu Odrodzenia Polski. Wskazać tu należy, iż zarówno Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski jak i odznaczenie "Semper Fidelis" (nadawane przez Związek Solidarności Polskich Kombatantów) nie są nadawane z błahego powodu. Świadczy o tym treść art. 12 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. Nr 90, poz. 450 ze zm.), co trafnie wskazuje E. J. w skardze. Jeżeli natomiast organ w tej jednostkowej sprawie uważa, iż było inaczej, powinien swoje twierdzenie prawidłowo i wszechstronnie udowodnić, wskazując w sposób wyczerpujący dlaczego tak uważa.

Prezes Rady Ministrów w swojej argumentacji odnośnie zasług E. J. odnosi się jedynie do oświadczenia działacza "Solidarności" Z. B., uznając je za mało istotne i twierdząc, że gdyby przyjąć za prawidłowy punkt widzenia skarżąca oraz Przewodniczącego Zarządu Regionu P. NSZZ "Solidarność" Z. B., który poparł starania skarżącej w zakresie otrzymania emerytury specjalnej, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wszystkim członkom organizacji niepodległościowych, wszystkim adwokatom, którzy w swojej karierze adwokackiej bronili działaczy związkowych oraz wszystkim, którzy choćby w najmniejszym stopniu doświadczyli niegodziwości reżimu i okresu stanu wojennego, a wtedy świadczenia specjalne Prezesa Rady Ministrów utraciłyby swój wyjątkowy charakter, stając się świadczeniami typowo rekompensacyjnymi dla wszystkich szykanowanych i represjonowanych działaczy opozycyjnych. Jednocześnie organ stwierdza, iż daje wiarę zgromadzonym w sprawie dokumentom.

Zestawiając materiał dowodowy sprawy nie można podzielić takiej argumentacji. Ma ona charakter subiektywny i nieprzekonywujący.

Organ stawia a priori tezę o małej randze zasług skarżącej i nie stara się nawet swojego twierdzenia udowodnić zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Jeżeli organ dokonania skarżącej ocenia jako niewystarczające, należy zatem wskazać jakie przykładowo dokonania w tej materii zasługiwałyby na miano szczególnych dokonań i dlaczego jej dokonania tego waloru nie mają, w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Bez takich wskazań, sposób wypracowania decyzji uznaniowej jest błędny.

Argumentacja organu jest tym bardziej niezrozumiała, jeżeli zważy się na treść oświadczenia Przewodniczącego Zarządu Regionu P. NSZZ "Solidarność" Z. B., który podkreślił, że pani E. J. była jedynym adwokatem w województwie p., który mimo świadomości, że może stracić wszystko, nie zaprzestała udzielania pomocy prawnej. Potwierdził działalność skarżącej na rzecz Związku i jego członków oraz działalność w Duszpasterstwie Ludzi Pracy. Potwierdził również, iż w latach 1987-1989 skarżąca była negocjatorem z ramienia NSZZ "Solidarność" w czasie strajków w zakładach pracy na terenie P., R., O. i T., a jej wiedza i doświadczenie prawnicze doprowadziły do korzystnego dla pracowników zakończenia tych strajków. W 1989 r. była inicjatorką powstania Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" i brała czynny udział w przygotowaniu do wyborów parlamentarnych, jako doradca prawny prowadziła rozmowy w KK w Gdańsku o utrzymanie Regionu w P..

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż niniejsza sprawa została przez organ załatwiona w sposób nieprawidłowy. Prezes Rady Ministrów nie zrealizował zaleceń wskazanych w prawomocnym wyroku z dnia 15 lipca 2010 r., naruszając przez to art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchybienia organu sprowadzają się do wadliwej i nieprzekonywującej argumentacji, abstrahującej często od niekwestionowanego przez organ materiału dowodowego. Należy zatem raz jeszcze podkreślić, na co wskazał już Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r., iż podejmowana w sprawach z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych decyzja, jest decyzją uznaniową i dlatego musi w sobie zawierać wszelkie elementy uznania administracyjnego.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ zobowiązany jest do realizacji wytycznych zawartych w prawomocnych uzasadnieniach wyroków sądów administracyjnych. Nadto z uwagi na wiek i stan zdrowia skarżącej wskazane jest sprawne i szybkie działanie organu.

Wskazując na wyżej opisane uchybienie organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.