Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 342/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 285 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 21 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /zdanie odrębne/


UZASADNIENIE

J. K. (dalej skarżący) zaskarżył decyzję Rektora Uniwersytetu z 21 stycznia 2019 r. utrzymującą decyzję tego samego organu z 19 listopada 2018 r. w sprawie przyznawania stypendium na Wydziale [...] Uniwersytetu w roku akademickim 2018/219 w kwocie 1 470 zł miesięcznie.

Zdaniem skarżącego stypendium powinno wynosić 1 923 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (podjętej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) Rektor przyznał, że Kierownik studiów doktoranckich w wydanej opinii wskazał, że wniosek o zmianę decyzji był zasadny.

Jednakże, zdaniem Rektora zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.) uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogli otrzymać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 w wysokości nie mniejszej niż 60 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy.

Istotnym dla rozpoznawanej sprawy było więc ustalenie na podstawie jakiego przepisu wykonawczego ustalana miała być wysokość stypendium: czy na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1838, zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym z 2018 r.), co dawałoby 1 923 zł miesięcznie, czy na mocy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. poz. 2063 – zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym z 2016 r.) co skutkować miało wyliczeniem stypendium w wysokości 1 410 zł miesięcznie.

Według Rektora, skoro ustawodawca przewidział w przepisach przejściowych możliwość wypłacania stypendium doktoranckiego na podstawie przepisu już nieobowiązującego, to mógł również przewidzieć możliwość wypłacania stypendium doktoranckiego w wysokości ustalanej na podstawie uprzednio obowiązującego rozporządzenia wykonawczego, na co wprost wskazywał przepis przejściowy. Ustalenie wysokości na podstawie rozporządzenia wykonawczego z 2018 r. w zakresie wysokości stawki stypendium doktoranckiego stanowiłoby więc wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ odesłanie dotyczące wysokości ustalania stypendium doktoranckiego odnosiło się do art. 151 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.), a nie art. 137 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przyjmując stanowisko skarżącego, należałoby przyjąć, że skoro art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie obowiązywał, to nie było możliwości wypłacania tego stypendium, gdyż przepisy dotyczące przyznawania stypendium doktoranckiego w szkołach doktorskich miały wejść w życie dopiero od dnia 1 października 2019 r.

Zdaniem Rektora, przepis przejściowy miał więc taki skutek, że należało zastosować rozporządzenie wykonawcze z 2016 r., pomimo że formalnie zostało ono uchylone.

Dalej Rektor wskazał, że jeśliby przychylić się do argumentacji skarżącego i stwierdzić, że rozporządzenie wykonawcze z 2016 r. nie obowiązywało w dacie przyznawania stypendium, to prowadziłoby to do wniosku, że przepisy nie określały minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego asystenta. Przepisy rozporządzenia wykonawczego z 2018 r. nie przewidywały bowiem takiej kategorii jak "wynagrodzenie zasadnicze asystenta". Nie sposób więc było stosować w tej kwestii normy, do której przepis nie odsyłał. W przepisach przejściowych tj. art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce znalazło się bezpośrednie odniesienie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, czyli rozporządzenia wykonawczego z 2016 r. Rektor wskazał, że wyraźną intencją prawodawcy było więc w tym zakresie obliczanie minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego asystenta określonego w tabeli A w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia wykonawczego, czyli na zasadach obowiązujących przed 1 października 2018 r. Odnosząc się do treści załącznika do wynagrodzenia rozporządzenia z 2016 r. organ wskazał, że 60% z 2 450 zł, czyli minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, wynosiło 1 470 zł.

Na koniec Rektor powołał się na stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawarte w projekcie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym: "W przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich, zwiększeń stypendium doktoranckiego i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach. Wyjątkiem będzie wyłączenie możliwości ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych doktorantów i zastąpienie jej przez prawo do ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący określił, że zaskarża ww. decyzję w części dotyczącej wysokości stypendium, gdyż w jego ocenie winno wynosić kwotę 1 923 zł miesięcznie, a nie kwotę 1 470 zł. Wskazał jednak, że gdyby Sąd uznał zaskarżenie decyzji w tej części za niedopuszczalne, to zaskarżył decyzję w całości.

Skarżący zarzucił:

a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegające na uznaniu, że powołany przepis nakazywał zastosowanie art. 151 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanych na jego podstawie rozporządzenia wykonawczego z 2016 r., co dawało kwotę stypendium doktoranckiego w wysokości 1 470 zł miesięcznie, podczas gdy art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce powinien być rozumiany jedynie jako odsyłający do art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i ww. rozporządzenia wykonawczego w zakresie zdefiniowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta", a nie co do określenia samej wysokości wynagrodzenia asystenta (na podstawie której następnie określona została minimalna wysokość stypendium doktoranckiego),

b) niewłaściwe zastosowanie art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanego na jego podstawie rozporządzenia wykonawczego, polegające na zastosowaniu tych przepisów w celu określenia wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, decydującej o wysokości stypendium doktoranckiego, mimo że nie mogły one znaleźć zastosowania w takim zakresie, w zw. z art. 70 ust. 4 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

c) błędną wykładnię i odmowę zastosowania art. 137 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także przepisów rozporządzenia wykonawczego z 2018 r. polegające na tym, że normy ww. przepisów nie mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy ww. normy należało zastosować, Niezastosowanie ww. norm było także naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP) w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie.

Skarżący w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r. przedstawił replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymując twierdzenia skargi. Podkreślił, że

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga była zasadna.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, że przy jej wydawaniu Rektor Uniwersytetu naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podkreślić należy, że podobne sprawy były już rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko zaprezentowane w wyroku z 26 marca 2019 r., III SA/Kr 58/19 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z tego samego dnia III SA/Kr 57/19 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z 10 maja 2019 r., III SA/Kr 222/19, z 28 maja 2019 r., III SA/Kr 315/19 i III SA/Kr 358/19 (wszystkie wyroki dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wszystkie powołane wyroki dotyczyły również identycznego zagadnienia prawnego oraz sporu wszczętego pomiędzy doktorantami, a organem tej samej uczelni. Z tych to powodów przedstawione poniżej uzasadnienie zawierać będzie powtórzenie motywów uzasadnień zawartych w ww. wyrokach.

Jak już Sąd wskazał, kwestią sporną między stronami był sposób ustalenia wysokości stypendium doktoranckiego przyznanego skarżącemu na rok akademicki 2018/2019. Zdaniem skarżącego wysokość stypendium powinna zostać ustalona w kwocie 1.923 zł, co stanowiło 60 % wynagrodzenia asystenta obliczonego według zasad przewidzianych przepisem art. 137 ust. 1 nowej ustawy, w zw. z wydanym na podstawie ust. 2 tego przepisu rozporządzeniem wykonawczym z 2018 r., określającym tę kwotę w wysokości 6.410 zł.

Podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 285 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej, stanowiący że uczestnicy studiów stacjonarnych doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor.

Ustawą uchylaną w art. 169 pkt 3, jest ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r., której art. 200 ust. 1 przewidywał, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Natomiast przepisy wydane na podstawi art. 151 ust. 1 tej ustawy, to rozporządzenie wykonawcze z 2016 r.

Zdaniem Sądu wykładnia językowa art. 285 ustawy wprowadzającej, z uwzględnieniem całości tekstu tej ustawy, a także przy przyjęciu założenia racjonalności ustawodawcy, musi prowadzić do wniosku, że odesłanie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przepisów dotychczasowych. W wielu innych przepisach ustawy wprowadzającej (np. art. 176. art. 178-179, art. 184) postanowiono, że stosuje się przepisy dotychczasowe, a w przepisie stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji przyjęto inne rozwiązanie, toteż nie można przyjmować, jak chce tego organ, że również w tym wypadku ustawodawca nakazał wprost stosowanie przepisów dotychczasowych.

Przy dokonywaniu wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej należy mieć zatem na uwadze, że ustawodawca nie nakazał, jak w przypadku wielu innych przepisów tej samej ustawy, stosowania przepisów dotychczasowych, tj. art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej oraz przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej odwołano się do wprawdzie m.in. do dotychczasowego art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej stanowiącego, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, ale jednocześnie nie nakazano go stosować, lecz postanowiono w tym przepisie (a nie przez odesłanie), że doktoranci (uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020) mogą otrzymywać stypendium doktoranckie (o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3). Co do wysokości stypendium natomiast, w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej nie nakazano, ani nawet nie odwołano się do art. 200 ust. 2 ustawy uchylanej, stanowiącego, że minimalne stypendium nie może być niższe niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich.

W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej postanowiono, że doktoranci mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Jak wynika z powyższego, art. 285 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych, ale sam jest podstawą prawną do przyznawania ww. stypendium. Treści tego przepisu nie wolno zatem odczytywać, w sposób jaki uczynił to organ. Nie jest on bowiem prostym odesłaniem do przepisów dotychczasowych. To, że przepis ten odwołuje się do stypendium, o "którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czy do wynagrodzenia zasadniczego asystenta, "o którym mowa" w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, nie jest równoznaczne z tym, że przepisy te nadal pozostają w mocy i należy je stosować. Przeczy bowiem temu art. 169 pkt 3 i art. 349 ustawy wprowadzającej oraz przepisy nowego rozporządzenia, tj. rozporządzenia wykonawczego z 2018 r.

W ocenie Sądu, podstawę prawną do przyznania w roku akademickim 2018/2019 stypendium doktoranckiego "na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym" (ale nie dotychczasowej wysokości) stanowi art. 273 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa wart. 173 i art. 199 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym.

Aby dokonać wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej należało zatem porównać treść dotychczasowych i nowych przepisów regulujących ww. kwestie, a następnie zastanowić się, jaki jest cel dokonanej reorganizacji szkolnictwa wyższego, co pozwoliłoby odczytać ten przepis także w perspektywie systemowej. Z kolei wszystkie te metody wykładni winny być zgodne z normami najwyższego aktu prawnego - Konstytucji RP. Wymogom tym organ nie sprostał.

Zdaniem Sądu, zarzuty skargi co do nieprawidłowej wykładni ww. przepisu są więc zasadne i winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej.

Dokonując wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej, wskazać należy, że niewątpliwie dotychczasowi doktoranci mogą otrzymać stypendium doktoranckie, którego wysokość co do zasady nie może być niższa niż 60 % wynagrodzenia asystenta i to wynagrodzenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Jednoznacznie zatem ustawodawca nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych (uchylonych tą samą ustawą) przez zwrot użyty w innych przepisach tej samej ustawy "stosuje się przepisy dotychczasowe". Również z art. 273 ust. 1 ustawy wprowadzającej w którym postanowiono, że w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 i art. 199 ustawy uchylanej (w tym stypendium doktoranckie) przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym, nie oznacza, że ww. doktoranci aż do czasu ukończenia studiów mogą otrzymywać stypendium jedynie w dotychczasowej wysokości, czy też wysokości, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, tj. w wysokości 1.470 zł.

W ocenie Sądu, ustawodawca ustanowił natomiast regułę wiążącą wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem 2019/2020 z wynagrodzeniem zasadniczym asystenta, o "którym" mowa (nie – "o której", gdyby chodziło o wysokość) w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Tylko tak należałoby rozumieć treść stanowiska projektodawców ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W uzasadnieniu projektu wyraźnie zaznaczono, że: "Przepisy przejściowe wprowadzają także materialną podstawę do otrzymywania środków", co oznacza, że zachowano ciągłość jedynie podstawy prawa materialnego, ale nie już zasad obliczania wysokości stypendium. Zachowanie ciągłości istnienia materialnej podstawy przyznawania stypendiów doktoranckich dla tych, którzy rozpoczęli studia przed 2019/2020 było niezbędne z powodu całkowitej zmiany systemu – niemniej jednak, ustawodawca nie zdecydował się na wyraźne zastrzeżenie, że wysokość stypendiów ustalana będzie również na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych.

Zaznaczyć należy, że ustawodawca musiał w ustawie wprowadzającej zdefiniować pojęcie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, gdyż w nowej ustawie pojęcie to nie jest wykorzystywane, natomiast ustawa ta punktem odniesienia dla wyznaczania kwot wynagrodzenia uczyniła "wynagrodzenie profesora", które zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy nowej należy rozumieć jako "wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej" określone w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 tej ustawy, którym jest rozporządzenie wykonawcze z 2018 r. Skoro więc w nowej ustawie zmieniono podstawę obliczania różnych wynagrodzeń, z wynagrodzenia asystenta na wynagrodzenie profesora, to konsekwentnie konieczne było wyjaśnienie, co ustawodawca rozumiał przez użyte w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej sformułowanie "sumie równej 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta" i jedynie w tym zakresie ustawodawca odesłał do przepisów uchylonego rozporządzenia wykonawczego z 2016 r. Słusznie więc skarżący podnosił, że chodziło tu tylko o minimalną stawkę miesięczną bez dodatków funkcyjnych, wynagrodzenia za pracę ponadwymiarową ani czynności dodatkowe, jaką uzyskuje osoba zatrudniona na stanowisku asystenta. To w obowiązujących przepisach "nowej" regulacji - ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz w obwiązujących w chwili wydawania decyzji przepisach rozporządzenia wykonawczego - należało "poszukać" ile wynosiła ta stawka.

Konsekwentnie, zdaniem Sądu; nie można było przyjąć, że aż do ukończenia studiów, minimalna wysokość stypendium doktorantów, który rozpoczęli studia przed rokiem 2019/2020 będzie wynosić 1.470 zł, tj. wysokość ustaloną na podstawie derogowanego już przepisu rozporządzenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwanego aktualnie przez asystenta. Takie rozumienie tego przepisu, szczególnie w przypadku wzrostu wynagrodzenia asystenta, jest nie tylko niezgodne z jego wykładnią językową (przecież wysokość przedmiotowego stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60 % wynagrodzenia zasadniczego asystenta), ale także z pozostałymi metodami wykładni.

Przechodząc na grunt wykładni systemowej, wskazać należy, że nie pozwala ona na stwierdzenie, iż również w zakresie wysokości stypendium stosować należy dawne przepisy wykonawcze, wydane na podstawie upoważnienia ustawowego ustawy uchylanej - art. 151 ust. 1 starej ustawy.

Po pierwsze, według Zasad techniki prawodawczej ustawodawca powinien określić, czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających (§ 30).

W art. 349 ustawy wprowadzającej, ustawodawca wskazał, które spośród wymienionych w jednostce redakcyjnej tekstu prawnego przepisy wykonawcze, wydane na podstawie wskazanych przepisów zachowują swoją moc obowiązującą i do kiedy. Nie wymieniono w nim art. 151 ust. 1 starej ustawy, na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie z 2016 r.

Z § 2 rozporządzenia wykonawczego z 2018 r. wynika, że po pierwsze, rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., po drugie z przypisów zamieszczonych z kolei pod tekstem tego rozporządzenia wynika, że było ono poprzedzone rozporządzeniem z 2016 r., które utraciło moc z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej.

Już z powyższego wynika, że przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy z dniem 1 października 2018 r. utraciły swoją moc obowiązującą, która nie została "przedłużona" postanowieniami art. 349 ustawy wprowadzającej. Żadnych innych postanowień (zachowania do określonego czasu mocy obowiązującej przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie uchylanej) nie zawiera także nowa ustawa. Jedynie art. 470 stanowił, że: "Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.poz.1669)".

Na przyjęcie wykładni proponowanej przez organ, nie pozwala również wynik wykładni celowościowej. Jaki bowiem byłby cel ustawodawcy, aby jak wskazuje skarżący "zamrozić" stypendia dotychczasowych doktorantów na kilka lat. Dlaczego w całej społeczności akademickiej, łącznie ze studentami, wynagrodzenia i stypendia miałyby podlegać zmianom z jednym wyjątkiem - właśnie dotyczącym stypendiów ww. doktorantów.

Podkreślić należy, że na gruncie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, wszystkie kwoty stypendiów i wynagrodzeń, są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co skutkuje równomiernymi zmianami tych świadczeń, w zależności od aktualnych nakładów na szkolnictwo wyższe i w efekcie, równym traktowaniem wszystkich zainteresowanych grup, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący. Również więc w tej perspektywie, pozostawienie aktualnych doktorantów poza wyżej opisanym systemem, będące konsekwencją wykładni przyjętej przez organ, byłoby niedopuszczalne.

Wreszcie w świetle art. 70 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP takie nierówne traktowanie uczestników studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem 2019/2020 w zakresie zasad obliczania przysługującego im stypendium doktoranckiego (w porównaniu np. ze stypendiami studentów, którzy rozpoczęli studia także przed rokiem 2019/2020 przysługującymi im od 1.10.2019 r. - art. 92 ust. 3 nowej ustawy) nie da się pogodzić z poczuciem sprawiedliwości społecznej, czy zasadą równości wobec prawa.

Z tych to powodów prawidłową wykładnią art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jest ta, zgodnie z którą w przypadku podwyższenia minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta (wg zawartych w rozporządzeniu z 2016 r. elementów składających się na to wynagrodzenie, do którego odsyła przepis) podwyższeniu ulegnie również minimalna wysokość stypendium tej grupy doktorantów. Przepis ten, przez odesłanie do przepisów wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy uchylanej, nie określa zatem sztywnej (stałej) wysokości wynagrodzenia asystenta, na podstawie której następnie określona ma zostać minimalna wysokość stypendium doktoranckiego, do czasu ukończenia studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020. Nie oznacza, że "minimalne wynagrodzenie zasadnicze asystenta" jest równe kwocie ujętej w przepisach wykonawczych do art. 151 ust. 1 starej ustawy o szkolnictwie wyższym z 2005 r. czyli nieobowiązującym rozporządzeniu z 2016 r., gdzie to minimalne wynagrodzenie asystenta zostało określone w wysokości 2.450 zł, a 60% tej kwoty to 1.470 zł.

Biorąc pod uwagę, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. oraz rozporządzenie wykonawcze do niej, a zaskarżona decyzja została wydana 21 stycznia 2019 r., to organ wydający decyzję powinien zastosować, dokonując wykładni art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jako podstawę obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego wynagrodzenie zasadnicze asystenta obowiązujące w dniu wydania decyzji, tj. 19 listopada 2018 r. i 21 stycznia 2019 r.

Sąd uznał, że nie było możliwe zaskarżenie ww. decyzji "w części" faktycznie nieprzyznanego stypendium, ponieważ Rektor orzekł wyłącznie o przyznaniu stypendium, a nie odmówił przyznania spornej kwoty. Formalnie więc nie można było zaskarżyć decyzji w części, co do której Rektor nie orzekał, chociaż oczywiście, można było zaskarżyć interpretację przepisów zastosowaną przez organ, a skutkującą błędnymi wyliczeniami.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krajkowie orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie 200 powołanej ustawy – zasądzając od organu na rzecz skarżącego koszty poniesionego wpisu od skargi.