Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 418/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97, art. 6,  art. 93
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)ic)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi L. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] września 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących J. K. i L. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia L. i J. małż. K. na wydane z urzędu postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] września 2007 r. nr [...], opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m² w ten sposób, że w wyniku podziału nieruchomości powstaną działki gruntu nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że pismem z dnia 5 czerwca 2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy G. zawiadomił współwłaścicieli działki nr [...], że jest ona przeznaczona w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod poszerzenie ulicy [...] – drogi gminnej oznaczonej jako [...]. Negocjacje w sprawie zamiany działek przeznaczonych pod poszerzenie ulic na inną działkę toczą się od 28 kwietnia 2006 r.

Burmistrz Miasta i Gminy G. w dniu [...] września 2007 r. wydał postanowienie opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m² w ten sposób, że w wyniku podziału nieruchomości powstaną działki gruntu nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.

Po rozpatrzeniu zażalenia L. i J. małż. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego; zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta; opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 3 tej ustawy, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, takich jak, m. in., wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, stosownie do art. 6 tej ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło również, że dołączony przez skarżących wypis planu zagospodarowania z 2001 r. oparty jest na nieaktualnym planie, bowiem obecnie obowiązuje plan zatwierdzony uchwałą nr 504/L/2002 z dnia 9 października 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Warszawskiego nr 310 poz. 8165 z 2002 r.).

Zdaniem organu, przeznaczenie działek w obydwu planach jest podobne – budownictwo mieszkaniowe, natomiast w planie z 2002 r., o którego postanowieniach L. i J. małż. K. byli poinformowani, wskazano szerokość ulicy [...] w liniach rozgraniczających [...] m. Z rysunku wstępnego projektu podziału wynika, że szerokość pasa gruntu z działki nr [...] tworzącego przyszłą działkę nr [...] wynosi [...], więc, zdaniem organu, nie chodzi o przesunięcie ulicy, jak sugerują L. i J. małż. K., ale o poszerzenie jej do wymiarów zgodnych z planem.

Organ stwierdził również, że wartość gruntu może być określona w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego (np. w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i ustalenia wysokości odszkodowania).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że organ pierwszej instancji miał prawo wszcząć postępowanie w wymienionym trybie i celu, podział nieruchomości w celu poszerzenia ulicy wskazanej w planie jako "ulica gminna" jest możliwy, uzasadniony i zgodny z przepisami prawa, w tym także z prawem miejscowym, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] w G., a rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i oparte na właściwych przesłankach – ustaleniach planu zagospodarowania terenu, a niewskazanie właściwej podstawy prawnej, jaką powinien być art. 97 pkt 3 ustawy z dni 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i L. małż. K.; skarżący zarzucili, że postanowienie to nie dotyczy ich działki, nigdy bowiem nie byli właścicielami działki nr [...], a są właścicielami działki nr [...], i domagali się wnikliwego rozpatrzenia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie i postanowienie poprzedzające naruszają prawo.

Burmistrz Miasta i Gminy G., postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., z urzędu, zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m² w ten sposób, że w wyniku podziału nieruchomości powstaną działki gruntu nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało w mocy to postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] sprostowano oczywistą omyłkę, jaką było wpisanie w decyzji nr działki "[...]" zamiast "[...]", stanowiącej własność skarżących.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm), podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, natomiast zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, a celem publicznym, w rozumieniu art. 6 pkt 1 tej ustawy, jest, m. in., wydzielenie gruntów pod drogi publiczne.

Należy zatem stwierdzić, że zasadą jest dokonywanie podziału nieruchomości (jeżeli projektowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a bez wniosku właściciela, czyli z urzędu, podziału nieruchomości można dokonać jedynie w przypadkach wskazanych w przepisach ustawy, m. in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych, a więc także wtedy, gdy konieczne jest wydzielenie działek pod budowę drogi publicznej.

W sprawie niniejszej postępowanie podziałowe wszczęte zostało przez Burmistrza Miasta i Gminy G. z urzędu, który postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonej w G., nr [...], na nowe działki o numerach [...] i [...].

Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby grunt wydzielony z przedmiotowej nieruchomości był przeznaczony dla realizacji celu publicznego wskazanego w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ projektowana droga nie została określona w żadnym z dokumentów jako droga gminna, i nie można również przyjąć, że projektowana ulica ma być usytuowana w ciągu drogi gminnej, co mogłoby stanowić podstawę do uznania tej ulicy za drogę tej samej kategorii.

Oznacza to, że projektowanej ulicy nie można zaliczyć do kategorii drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 8 ustawy o drogach publicznych, droga tego rodzaju, nie zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, ma status drogi wewnętrznej (drogi niepublicznej), do której art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania. Nie może zatem dojść do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 20 października 2000 r. sygn. akt III SA 1432/99, LEX nr 47974, każda z kategorii dróg publicznych winna spełniać określone parametry techniczne oraz warunki formalne, prawne, tzn. zaliczenie do danej kategorii dróg winno nastąpić w formie przewidzianej prawem - tj. w formie uchwały. W przypadku dróg gminnych, a więc dróg o znaczeniu lokalnym, zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy z 1985 r., o drogach publicznych). Konstatując należy stwierdzić, iż o tym, czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne. Brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (art. 8 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy). Stanowisko to skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w zupełności.

Należało zatem uznać, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane w toku nieprawidłowo wszczętego postępowania podziałowego, i bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, co musiało skutkować uchyleniem obydwu wydanych przez organy postanowień.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.