Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 259/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 oraz art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego motywach powołała się na wartość przedmiotu sporu, która według jej obliczeń wyniesie 9.253.399,00 zł, jako że równolegle zaskarżyła 11 decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Celnej w K. . Następnie wskazała na wysokość zobowiązań wynikających z zawartych umów o pracę, należnych podatków i innych danin publicznych, które sprawiają, że nie będzie w stanie partycypować w kosztach postępowania. Jej kapitał zakładowy wynosi wprawdzie 50.000,00 zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy Spółka poniosła stratę rzędu 372.385,56 zł, a stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 83,28 zł.

Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła bilans Spółki sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej, tj. Spółki "A" w T. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, nie została spełniona. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest nie jak wskazano w rubryce nr 3.6 formularza określona kwota pieniężna, ale prawidłowość wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej. A ponieważ w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 331/13 oraz z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I GZ 191/12, a także WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1482/14 - publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) dominuje pogląd, iż od powyższych spraw należy pobierać wpis stały w wysokości 500,00 zł, złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Na dzień 31 grudnia 2015 r. Spółka dysponowała bowiem środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach bankowych rzędu 14.922,00 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek kwota ta mogła zostać przeznaczona nie tylko na uiszczenie należnego wpisu sądowego w niniejszej sprawie, ale również w 10 innych równolegle prowadzonych sprawach. Wprawdzie w 2015 r. Spółka poniosła stratę rzędu 372.385,56 zł, jednakże strata, jak wielokrotnie podkreślał NSA m.in. w postanowieniach z dnia 5 września 2013 r. o sygn. II OZ 707/13, LEX nr 1405523 oraz z dnia 25 września 2012 r. o sygn. akt I GZ 228/12, LEX nr 1328331, jest wyłącznie wynikiem bilansowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Dlatego też przyjąć należało, że kwota wpisu sądowego może się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości (vide: rachunek zysków i strat). Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Natomiast planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 199 ustawy p.p.s.a., jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych oraz preferowanie jednych zobowiązań mających zresztą charakter publicznoprawny względem drugich, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty należnych w sprawie kosztów sądowych nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, że odmowa zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem.

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.