Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 69/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 69/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r., sprawy ze skargi M. R., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 30 października 2008 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

M. R. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług turystycznych od stycznia 1993 r. do 31 grudnia 2005 r. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Wykonując tę działalność płatnik nie dopełnił jednak obowiązku opłacenia przewidzianych prawem składek na ubezpieczenia społeczne doprowadzając tym samym do powstania zaległości na jego koncie rozliczeniowym w ZUS.

M. R. aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej - wykreślenie wpisu w ewidencji nastąpiło z dniem [...] lipca 2006 r. Poza tym nie jest on zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę lub w ramach umów cywilnoprawnych.

W dniu [...] maja 2008 r. na mocy decyzji o numerze [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych objął płatnika M. R. ubezpieczeniami emerytalnymi rentowymi i wypadkowym w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2005 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym zaległych składek za wcześniejsze okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu oraz w związku z wydaniem opisanej wyżej decyzji, M. R. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie wszystkich zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres prowadzonej działalności gospodarczej. Wniosek swój umotywował trudną sytuacją materialno-życiową, w jakiej się obecnie wraz z rodziną znajduje. Wnioskodawca podkreślił, że od stycznia 2006 r. nie uzyskiwał z tytułu zgłoszonej działalności gospodarczej żadnych przychodów. Przychody uzyskiwane przed 2006 r. były też niewielkie i nie wystarczały na podstawowe potrzeby pięcioosobowej rodziny płatnika. W dalszej części uzasadnienia wniosku nadmienił, że jego żona B. R. jest chora, a począwszy od dnia [...] lipca 2001 r. pozostaje zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie pracy. Przytaczając informacje dotyczące pozostałej części rodziny wskazał, że córka D. studiuje na Politechnice Krakowskiej, córka K. uczęszcza do II klasy liceum ogólnokształcącego, a syn P. rozpoczął naukę w gimnazjum. Wnioskodawca podkreślił, że w chwili obecnej rodzina żyje poniżej progu ubóstwa, co i tak możliwe jest tylko dzięki doraźnej pomocy rodziny. Sam wnioskodawca ma już 55 lat i nieukończone studia, co praktycznie oznacza brak możliwości znalezienia jakiejkolwiek pracy. Głównym jego celem jest wykształcenie dzieci, który to cel chcą zrealizować wraz z rodziną wszelkimi możliwymi środkami.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 107 975,94 złotych. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ powołał się na treść art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r.,, nr 11, poz. 74 ze zm.) i stwierdził, że instytucja umarzania zaległości podatkowych jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, że rozstrzygniecie w przedmiocie umorzenia należności należy każdorazowo do organu rentowego, który może, ale nie musi umorzyć zaległości składkowe, o czym przesądził ustawodawca używając zwrotu "mogą być umorzone". Składki na ubezpieczenia społeczne maja przy tym charakter należności publicznoprawnych, co obliguje Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zachowania szczególnej ostrożności w dysponowaniu nimi. Organ mając na uwadze fakt, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie posiada dochodu z innych źródeł, to jednak włada majątkiem nieruchomym w postaci działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Na nieruchomości tej ZUS dokonał wpisu hipoteki przymusowej jako zabezpieczenia wierzytelności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od maja 1996 r. do grudnia 1998 r. Zakład przystąpił do egzekucji z przedmiotowej nieruchomości prowadzonej przez Komornika Sądowego stąd organ nie wyklucza, że w ramach podejmowanych czynności egzekucyjnych składki zostaną opłacone przynajmniej częściowo.

Podejmując decyzję o odmowie umorzenia zaległych składek organ miał na względzie fakt, że płatnik i jego rodzina nie są pozbawienia całkowicie środków finansowych. Źródło ich utrzymania stanowią zasiłki rodzinne przyznane na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 128 zł oraz stypendium socjalne i naukowe studiującej córki (łącznie około 770 zł). Po zsumowaniu wszystkich dochodów daje to kwotę około 898 złotych. Opierając się na dowodach zgromadzonych w sprawie organ doszedł do przekonania, że brak jest okoliczności stojących na przeszkodzie podjęciu przez zobowiązanego działań w kierunku znalezienia pracy, która dostosowana może być do osobistych potrzeb płatnika związanych z koniecznością sprawowania częściowej opieki nad niezdolną do pracy małżonką. W związku z zarzutami podnoszonymi przez wnioskodawcę organ zaznaczył ponadto, że brak dochodu z działalności gospodarczej, czy też niska jej opłacalność nie wpływa na fakt podlegania obowiązkowi ubezpieczeniowemu przez płatnika składek prowadzącego działalność gospodarczą. Nie kwestionując twierdzenia, że jednorazowa wpłata należności w wysokości wskazanej w osnowie decyzji jest dla płatnika praktycznie niemożliwa wskazał jednocześnie na możliwość ratalnej spłaty zadłużenia. Zdaniem organu w najbliższej przyszłości córka płatnika D. R. osiągnie samodzielność finansową i będzie mogła wspomóc utrzymywanie gospodarstwa domowego.

Niezgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu wnioskodawca skierował do ZUS wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Powtarzając przytoczone już wcześniej argumenty przypomniał on, że znaczna część powstałego zadłużenia wynika z "papierowego" naliczania należności za okres, w którym nie prowadził on działalności gospodarczej. Podkreślił przy tym, że mimo obiektywnych możliwości przez wiele lat nie korzystał z udzielanej przez organy władzy publicznej pomocy społecznej. Odnosząc się do stanowiska ZUS w sprawie osiągnięcia przez jego córkę zdolności do pracy zarobkowej wnioskodawca sformułował pytanie retoryczne, czy jego córka w istocie musi po wielu latach zmagania się z rodzinnymi kłopotami rozpoczynać samodzielne życie ze świadomością istnienia ciężaru zaległych składek na ubezpieczenia społeczne jej ojca. M. R. zauważył również, że podejmowane przez organy skarbowe - jak dotąd bezskuteczne próby - zlicytowania skromnego majątku nieruchomego płatnika w postaci starego domu jednorodzinnego stanowiącego centrum życiowe jego rodziny, są bezcelowe z uwagi na jego nikłą wartość rynkową, a powodują jedynie dla rodziny płatnika znaczny stres i uszczerbki na zdrowiu.

Decyzją z dnia 30 października 2008 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. Podzielając przedstawioną w niej argumentację podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania M. R. nie wykazał w sposób dostateczny, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Nadto mimo, że wnioskodawca powołuje się na fakt wielokrotnego leczenia szpitalnego jego żony, to jednocześnie nie przedstawia żadnej związanej z tym dokumentacji, np. w postaci kart szpitalnych czy historii choroby. Dokumentacja tak stanowiłaby przecież istotny dowód nie tylko w toku tego postępowania, ale także przy okazji starania się przez nią o przyznanie świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. W ocenie organu niezrozumiałe jest też tłumaczenie o braku możliwości podjęcia przez wnioskodawcę pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opieki nad żoną. W gospodarstwie domowym pozostają przecież jeszcze prawie dorosłe już dzieci, których powinnością w świetle przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest opieka nad chorą matką. W nieodległej przyszłości mogą one również podjąć pracę zarobkową i przyczyniać się znacznie do utrzymania rodziny.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze M. R. zażądał uchylenia wskazanej wyżej decyzji Prezesa ZUS i umorzenia należności wobec ZUS w kwocie 107 975,94. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Prezes ZUS praktycznie powtórzył wszystkie argumenty prezentowane we wcześniejszej decyzji i nie uwzględnił jego wyjaśnień z dnia [...] września 2008 r. Nielogicznym jest jego jest zdaniem przywoływanie przez ZUS możliwości rozłożenia należności na raty i jednoczesne powoływanie się na nieskuteczność egzekucji prowadzonej z należącej do płatnika nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał w całości swe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotowa sprawa, na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego ds. finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Na wstępie przypomnieć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Jak wynika akt sprawy, skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres prowadzonej przezeń działalności gospodarczej. W związku z treścią jego wniosku zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych / tekst jednol. Dz. U. 2007 r. nr 11 poz. 74 ze zm./

Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, w myśl którego, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Przywołane przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. zarówno przepis ust. 2 jak i ust. 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). W wyroku z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98, LEX nr 47243, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Podkreślono bowiem, że obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a.

W przypadku norm uznaniowych kształtujących podstawę prawną zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, sąd administracyjny zobowiązany jest do skontrolowania podstaw prawnych i faktycznych takiej decyzji, a w szczególności do oceny, czy organ administracyjny uwzględnił przy jej podjęciu przesłanki prawne i faktyczne sprawy podlegającej rozpatrzeniu. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga zatem od organu poczynienia ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2495/07, LEX nr 451167). W toku postępowania sądowo-administracyjnego to właśnie uzasadnienie zapadłego w sprawie administracyjnej rozstrzygnięcia umożliwia sądowi dokonanie oceny, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem utożsamiane z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie.

Oceniając zaskarżoną decyzję przy uwzględnieniu przywołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa.

W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową, rodzinną i zdrowotną skarżącego, a więc związanych z przesłankami umorzenia zawartymi w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W części wstępnej uzasadnienia przywołano bowiem wszelkie istotne z punktu widzenia sprawy okoliczności faktyczne, które następnie w sposób logiczny i przekonywujący odniesiono do ustawowych zapisów. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ponownym rozpoznaniu sprawy ograniczył się do powielenia ustaleń decyzji ZUS. W szczególności w zaskarżonej decyzji szczegółowo odniesiono się do argumentów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes ZUS odwołał się do tych samych okoliczności faktycznych potwierdzając jednocześnie prawidłowość dokonanych w tym względzie już uprzednio ustaleń. Stwierdzone na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie fakty były jednak przedmiotem dwukrotnej oceny co znalazło wyraz w argumentacji części merytorycznej obu decyzji. Organ odwoławczy nie pozostawiając poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę i nie pomijając istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych dokonał oceny tych materiałów zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.

Organ nie stwierdził całkowitej nieściągalności, której przypadki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 ustawy uwzględniając przy tym okoliczność, iż wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada dochodu z innych źródeł. W kontekście tym słusznie przywołano okoliczności prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego w związku z przysługującym mu majątkiem nieruchomym.

Organ ustalił, że skarżący wraz z rodziną tj. żoną i trójką uczących się dzieci utrzymuje się z zasiłków rodzinnych przyznanych na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 128 zł oraz stypendium socjalnego i naukowego studiującej córki (łącznie około 770 zł). Ustalenia w tym zakresie zestawione zostały z bieżącymi kosztami utrzymania gospodarstwa domowego i innymi wydatkami związanymi z realizacją pozostałych zobowiązań.

Organ przyjął, iż rodzina skarżącego w istocie utrzymuje się ze wskazanych środków i ocenił jej sytuację jako trudną a równocześnie podniósł też argumenty odwołujące się do zdolności skarżącego do pracy i jego możliwości zarobkowych, przyjmując jako zasadę, iż osoba w wieku produkcyjnym może i powinna czynić wszelkie starania w celu podjęcia działalności zawodowej lub gospodarczej. Nieusprawiedliwione niczym zaniechania w tym względzie nie mogą być natomiast podstawą przyznawania szeroko pojętej pomocy Państwa, jaką byłoby umorzenie obciążających skarżącego należności. Spostrzeżono nadto, iż w sytuacji rodzinnej skarżącego nie jest wykluczone przejęcie większej odpowiedzialności za opiekę nad jego chorą żoną przez innych członków rodziny, co w konsekwencji umożliwiłoby mu uzyskiwanie dochodu dzięki pracy zarobkowej. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostała również wzmiankowana przez organ okoliczność, iż pomimo powołania się na fakt wieloletniego leczenia żony - skarżący nie pokusił się o przedłożenie zaświadczeń dokumentujących jej chorobę oraz przebieg leczenia, posiłkując się jedynie enigmatycznymi zaświadczeniami wystawionymi przez lekarza z prywatnego gabinetu psychiatrycznego. Dla wystąpienia przesłanki przewidzianej w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. niezbędne jest nie tylko istnienie konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, ale także skutek w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskiwania dochodu. Sytuacja życiowa skarżącego jest wprawdzie niewątpliwie według organu trudna to jednak nie jest on całkowicie pozbawiony środków finansowych i możliwości zarobkowania.

W świetle przesłanek umorzenia określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. nie może oczywiście ulegać wątpliwości, iż ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek przy przyjęciu obiektywnie trudnej sytuacji życiowej i finansowej skarżącego. Jednocześnie jednak mając na uwadze wysokość należności organ wskazał na możliwość ratalnej spłaty zadłużenia, co przy uwzględnieniu możliwości zarobkowych skarżącego pozwoliłoby, na takie określenie miesięcznej płatności by zabezpieczyć możliwość zaspokajania przez niego podstawowych potrzeb życiowych.

W ocenie Sądu, organ badający wniosek w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych miał także podstawy by nie dać w ogóle wiary wyjaśnieniom skarżącego i uznać za niewiarygodny przedstawiany przez niego stan faktyczny obrazujący sytuację materialną rodziny. Nieprawdopodobnym bowiem jest by zdrowy mężczyzna w wieku 55 lat nie pracował i nie osiągał od przeszło dwóch lat żadnych dochodów a utrzymywał się wraz z pięcioosobową rodziną z zasiłków rodzinnych na dwójkę dzieci oraz stypendium socjalnego studiującej córki, posługując się przy tym argumentem o czynieniu tego dla zapewnienia trójce dzieci wykształcenia. Sprzeczne z powszechnie przyjętymi zasadami doświadczenia życiowego i powszechną w tym zakresie wiedzą jest możliwość utrzymania 5 osób ze wskazanej przez skarżącego kwoty czyli kwoty świadczeń przysługujących samym dzieciom, zwłaszcza przy założeniu zamieszkiwania rodziny w K. a pobierania nauki przez dwie dorosłe w chwili obecnej córki, w K. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że studiującej córce wystarcza na utrzymanie pobierane przez nią stypendium socjalne, to wówczas konsekwentnie należałoby wnioskować, że skarżący, jego chora żona i dwójka pozostałych dzieci utrzymują się jedynie z dwóch zasiłków rodzinnych, czyli kwoty 128 złote miesięcznie. Wątpliwości budzą też twierdzenia o wieloletniej, poważnej chorobie żony skarżącego, uzasadniającej sprawowanie nad nią opieki osobistej przez męża, uniemożliwiającej mu dodatkowo podjęcie zatrudnienia. Osoba chora od tak wielu lat, bo od 1995 roku posiadać winna przecież stosowną do okoliczności dokumentację lekarską, uzasadniającą przyznanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego bądź z opieki społecznej. Tymczasem - jak twierdził w swych pismach skarżący - nie starał się o rentę dla żony "ze względów ambicjonalnych" lub z uwagi na " prawdopodobną konieczność długotrwałej hospitalizacji żony".

Konkludując, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O żądanym przez skarżącego zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono w wydanym wyroku, gdyż - zgodnie z treścią art. 199 i 200 cytowanej wyżej ustawy - strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, a zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, jedynie w razie uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.