Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1917/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku stałego.

Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. P. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej [...][...] o przyznanie pomocy finansowej m.in.w formie zasiłku stałego. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację życiową, w tym finansową, oraz na problemy zdrowotne. Podniósł, że z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] maja do dnia [...] czerwca 2015 r., w miesiącu czerwcu otrzymał wynagrodzenie tylko w wysokości [...] zł, z którego nie będzie w stanie utrzymać się w najbliższym miesiącu. Jednocześnie wniósł do organu o wyłączenie od udziału w jego sprawie czterech wskazanych przez niego pracowników tego organu.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego.

Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie wniósł P. S. kwestionując rozstrzygnięcie oraz zarzucając, że decyzja nie zawiera elementów, o których mowa w art. 107 k.p.a. Ponadto strona wskazała na naruszenie zasad postępowania, wyrażonych w art. 8, 9 i 11 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., a także naruszenie art. 24 k.p.a. wyjaśniając, iż nie został rozpatrzony jej wniosek o wyłączenie pracowników.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163, zwana dalej jako: u.p.s.) wskazuje w art. 8 ust. 1, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej); 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł (tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie). Z kolei, w art. 37 ust. 1 u.p.s. ustawodawca określił przesłanki materialno-prawne otrzymania zasiłku stałego, zaś ich spełnienie daje podstawę do otrzymania świadczenia mającego charakter świadczenia obowiązkowego. Zasiłek stały przysługuje więc osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej i osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie oraz niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy. W art. 6 pkt 1 u.p.s. wskazano natomiast, że całkowita niezdolność do pracy to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zatem, jak wskazało Kolegium, przesłanką uprawniającą do uzyskania zasiłku stałego jest niezdolność po pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie oraz dochodowość niższa niż ustawowo określone kryterium.

Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2015 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji majątkowej P. S. Materiał dokumentacyjny wskazuje, że wynagrodzenie z tytułu pracy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przez wnioskodawcę, zgodnie z jego oświadczeniem złożonym w dniu [...] lipca 2015 r., wynosiło w czerwcu 2015 r. - [...] zł netto i nie było obciążone egzekucją. Ponadto P. S. odbył wizytę u lekarza medycyny pracy, który wystawił zaświadczenie o jego zdolności do pracy.

Tym samym, organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych przez stronę odwołującą się co do naruszenia wskazanych wyżej przepisów. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne kwestionowanej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], wniósł P. S. domagając się jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności.

Skarżący nie podzielił stanowiska organów administracji, zarzucając im naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 24 k.p.a. podnosząc, że przed rozstrzygnięciem sprawy złożył wniosek o wyłączenie pracowników organu Kolegium od udziału w sprawie, którego organ nie rozpoznał.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. stanowi m. in. art. 8 i art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej: u.p.s.).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Według zaś ust. 3 tego przepisu: za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (...).

O tym, że jedną z przesłanek przyznania pomocy w formie zasiłku stałego stanowi kryterium dochodowe świadczy też treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, z którego wynika, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Z akt sprawy bezspornie wynika (i tego nie kwestionuje skarżący), że jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przekraczał kwotę wskazaną w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. P. S. otrzymał bowiem w miesiącu czerwcu kwotę [...] zł, wynagrodzenie nie było obciążone egzekucją komorniczą. Z oświadczenia skarżącego wynika, że od dnia [...] lipca 2015 r. podjął zatrudnienie w firmie [...] zaś pierwsze wynagrodzenie otrzyma w dniu [...] sierpnia 2015 r. Jednocześnie z dołączonej dokumentacji medycznej nie wynika aby skarżący był osobą całkowicie niezdolną do pracy - zaświadczenie z dnia [...] marca 2015 r. - badanie w celach medycyny pracy, gdzie nie stwierdzono przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku młodszego konsultanta ds. obsługi klienta. Także czasowe problemy zdrowotne w okresie kwietnia do czerwca 2015 r. nie wskazują na to, iż skarżący jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. W dniu [...] czerwca 2015 r. podczas wizyty lekarskiej lekarz psychiatra wyraźnie stwierdził, że nie ma "aktualnie wskazań medycznych do przedłużania zasiłku chorobowego". Podsumowując, skarżący jest osobą młodą (urodzoną w marcu 1987 r.), w wieku aktywności zawodowej i nie posiadającą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Tym samym nie można przyjąć, że organy administracji naruszyły przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, poprzez odmowę przyznania świadczenia przy niespełnieniu ustawowej przesłanki.

Jednocześnie podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący pomija jednak to, że system pomocy społecznej jest tak skonstruowany, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Rozwinięciem tej zasady jest przywoływany wyżej przepis art. 8 ust. 1 ustawy wyznaczający przesłankę tzw. kryterium dochodowego, która musi się ziścić, aby wnioskodawca mógł ubiegać się o zasiłek stały. Faktem jest (i tego Sąd nie kwestionuje), że próg dochodowy uprawniający do tego świadczenia z pomocy społecznej jest określony w niskiej kwocie. Takie uregulowanie ma swe uzasadnienie w ograniczonych możliwościach budżetowych gmin (jest to zadanie własne gmin o charakterze obowiązkowym) ale i tym, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie wnioskodawcy stałego, pełnego utrzymania w żądanej przez niego wysokości, a jedynie wsparcie, z założenia czasowe, udzielone w trudnej dla niego sytuacji, aby przezwyciężył on swe trudności z wykorzystaniem własnych uprawnień, zasobów i osiągnął stan życiowego usamodzielnienia się (art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 u.p.s.).

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 24 k.p.a. Zgodnie z § 3 tego przepisu "Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1 tego przepisu, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika". W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez P. S. do Ośrodka Pomocy Społecznej [...][...] w dniu [...] lipca 2015 r. przy wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Skarżący wnioskował o wyłączenie od udziału w jego sprawie: M. M., K. K., M. L., E., M.. Wprawdzie z akt sprawy jak i decyzji organu pierwszej instancji nie wynika w jaki sposób Prezydent [...] ustosunkował się do tego wniosku, jednakże co istotne w sprawie (a wynika to z akt) żadna z tych osób nie brała udziału w rozpoznawaniu wniosku P. S. z dnia [...] lipca 2015 r. Osoby te nie były także członkami składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydającego zaskarżoną decyzję.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.