Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 643/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej wydanej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2012 r. lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. określił R. J. (dalej: "skarżący" bądź "strona") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 38.000 zł z tytułu odpłatnego zbycia w dniu [...] lutego 2012 r. lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...] przy ul. [...] w B. wraz z prawami z nim związanymi.

W wyniku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

R. J. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją, wskazując na nowy dowód, istniejący w dniu wydania decyzji, tj. na opłatę skarbową za wydanie przez urząd skarbowy zaświadczenia o rozliczeniu podatku od spadków/darowizn, która była warunkiem koniecznym, umożliwiającym sprzedaż przedmiotowego mieszkania. Wniósł o dołączenie do materiału dowodowego zaświadczenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znajdującego się w archiwum Drugiego Urzędu Skarbowego w B.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia ww. decyzji z uwagi na to, że podnoszone przez stronę okoliczności i dowody nie są nowe oraz nie mają istotnego znaczenia dla sprawy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona (za pośrednictwem pełnomocnika) złożyła odwołanie, w którym zarzuciła dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem. Zdaniem strony, decyzja narusza art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej: "o.p."). Wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. w całości i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem podatnika.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. odmówił uchylenia ww. decyzji.

Skarżący wniósł skargę do tutejszego sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, wznowienie postępowania i uchylenie decyzji wymiarowej i w konsekwencji - rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, zgodnie z treścią art. 245 o.p. Decyzji zarzucił oczywistą niezgodność z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że powoływany przez stronę dowód "wyszedł na jaw", "ujawnił się" dopiero po skontaktowaniu się podatnika z Fundacją P., u której szukał pomocy w sprawie podatku, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Miało to miejsce bezpośrednio przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku. Dopiero Fundacja poinformowała skarżącego, że zaplata opłaty skarbowej za wydane zaświadczenie stanowi koszt podatkowy przy sprzedaży mieszkania. Dlatego, w ocenie pełnomocnika strony, nie można prezentować stanowiska, że podatnik miał wiedzę o tym koszcie i ukrywał ten fakt zarówno przed sobą jak i organem podatkowym w czasie trwania postępowania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 o.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych.

Powołana wyżej zasada pełni bardzo ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków.

Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania.

Instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania jest zatem instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wskazuje się przy tym, iż instytucja ta nie może być wykorzystywana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 o.p.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1716/09, a sąd w tym składzie ocenę tę podziela, istota tego postępowania sprowadza się w pierwszym etapie do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 cyt. ustawy. W drugim etapie organ podatkowy przede wszystkim ustala, czy rzeczywiście w sprawie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 ww. ustawy, podstaw wznowienia postępowania, a w razie pozytywnego wyniku tych czynności, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r., który został oparty na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przepis ten przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto okoliczności te i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 września 2020 r., sygn. I SA/Sz 478/20, LEX nr 3070912).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaprezentowane przez stronę jako nowe dowody, nieznane organowi w dniu wydania decyzji, tj.: zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia w zakresie podatku od spadków i darowizn wraz z opłatą skarbową za wydanie tego zaświadczenia - wbrew twierdzeniu strony - były znane w toku postępowania prowadzonego zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2012 r. (Rep. A nr [...]) wynika, ze przy sporządzaniu tego aktu sprzedający, tj. R. J., przedłożył zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., z którego wynika, że nie ma przeszkód do zbycia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. wraz z prawami z nim związanymi. Z powyższego płynie wniosek, że dowody, wskazywane przez stronę jako nowe, w dniu wydania decyzji były znane organowi, który wydał decyzję. Co prawda, akta sprawy nie zawierają tych dokumentów, gdyż uległy brakowaniu z uwagi na upływ 5-letniego okresu przechowywania, jednakże ich istnienie wynika z treści ww. aktu. Analiza akt przedmiotowej sprawy doprowadziła organy podatkowe do wniosku, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Jak słusznie wskazywał organ odwoławczy, okoliczności, wskazywane przez skarżącego, były już przedmiotem postępowania prowadzonego przed tym organem i strona została zapoznana z podjętym w wyniku ich analizy rozstrzygnięciem. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. stwierdził, że skarżący nie posiadał dokumentów potwierdzających poniesione nakłady, które zwiększałyby wartość lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. w czasie jego posiadania. Z treści aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2008 r., dotyczącego nabycia przez skarżącego przedmiotowego mieszkania wynikało, że notariusz, jako płatnik, nie pobrał podatku od darowizny. W związku z tym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, w dniu [...] lutego 2012 r., lokalu mieszkalnego, w rozumieniu przepisów art. 22 ust. 6d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., poz. 51.307). W sytuacji, gdy koszty uzyskania przychodu wyniosły 0 zł, uzyskany przez skarżącego dochód określono na kwotę 200.000 zł, zaś zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym - na kwotę 38.000 zł (200.000 zł x 19% = 38.000 zł).

W świetle powyższego tutejszy sąd uznał, że przywoływane przez skarżącego okoliczności nie mają żadnego znaczenia prawnego dla przedmiotowej sprawy, a także były znane organowi, na co jednoznacznie wskazują akta sprawy. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie pojawiły się nowe, nieznane organowi w dacie wydawania decyzji, okoliczności faktyczne lub dowody.

Stanowiska sądu nie mogła zmienić okoliczność, że to dopiero Fundacja poinformowała skarżącego, że zaplata opłaty skarbowej za wydane zaświadczenie, stanowi koszt podatkowy przy sprzedaży mieszkania. Z punktu widzenia art. 240 § 1 pkt 5 o.p. istotny jest bowiem moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie poinformowania o danej okoliczności skarżącego.

Reasumując, należy stwierdzić, że – zdaniem sądu – zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia wskazywanych przez stronę przepisów ordynacji podatkowej, tj. art. 245 oraz art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Dodać także należy, że zaakceptowanie poglądów forsowanych w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą mogłoby – zdaniem sądu – skłaniać podatników do zapewniania sobie pretekstów do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w celu doprowadzania do wielokrotnego dokonywania ustaleń i ocen dotyczących - niezależnych od podstawy wznowienia - wszystkich aspektów (elementów) sprawy podatkowej istotnych, zdaniem strony, dla jej rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).