Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 193/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d ust. 10 pkt 1 i 2, art. 78e ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 107 par. 3, art. 7, art. 77, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] marca 2017 r. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] listopada 2017 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 marca 2017 r. utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2017 r. z siedzibą w Warszawie stwierdzającą, że J. K. (dalej: "skarżąca") uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Z uzasadnienia powyższej uchwały wynika, że skarżąca z zadania z zakresu prawa karnego i prawa gospodarczego otrzymała oceny niedostateczne, zaś z zadania z zakresu prawa cywilnego, prawa administracyjnego oraz zasad wykonywania zawodu i zasad etyki - oceny dostateczne. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, Komisja stwierdziła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. uchwały w zakresie ustalenia negatywnej oceny cząstkowej z pierwszej i trzeciej części egzaminu adwokackiego i w konsekwencji stwierdzenie negatywnego wyniku z przeprowadzonego egzaminu adwokackiego.

Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:

1) art. 78 ust. 10 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 5 i 7 PrAdw w zw. z art. 32 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu dopuszczalności dokonywania diametralnie odmiennej oceny przez ten sam organ tj. Komisję Egzaminacyjną Nr [...] prac z prawa karnego i prawa gospodarczego, wobec czego wniosła o porównanie sposobu oceniania jej pracy ze sposobem oceniania prac zdających, którzy uzyskali wynik pozytywny z tych przedmiotów, w szczególności poprzez porównanie znaczenia i wagi uchybień zawartych w pracy skarżącej, a uchybień innych osób ocenianych przez Egzaminatorów, które uzyskały wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego;

2) art. 78e ust. 2 PrAdw przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – polegające na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego w sytuacji, gdy zaproponowany przez skarżącą sposób rozwiązania zadania z części pierwszej i trzeciej zawierał właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazywał na umiejętność ich interpretacji, zaś zaproponowany przez skarżącą sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i uwzględniał interes reprezentowanej strony;

3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na:

- dokonaniu oceny pracy egzaminacyjnej z pierwszej i trzeciej części egzaminu adwokackiego bez wszechstronnej analizy treści prac i w konsekwencji zarzucenie skarżącej nieprawidłowego rozstrzygnięcia zagadnień merytorycznych będących przedmiotem zadań, mimo że w pracach egzaminacyjnych podniesione zostały wszystkie wymagane kwestie;

- brak wyczerpującego i przekonywującego umotywowania zarzutów kierowanych pod adresem prac skarżącej, często formułowanych w sposób gołosłowny, bez odniesienia do konkretnego fragmentu pracy, co w szczególności dotyczy ocen cząstkowych odnośnie takich kwestii jak np.: " prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji", języka, stylu, staranności pracy", poprawności zaproponowanego przez Zdającą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje;

- nieuwzględnienie przez Komisję Egzaminacyjną pozytywnych aspektów pracy takich jak wyczerpanie materii zadania w zakresie sporządzania umowy dzierżawy i tym samych wypełnienie przez Zdającą wszystkich poleceń przewidzianych w zadaniach. Pomimo, że umowa jest skuteczna, w pełni zabezpieczająca interesy mocodawcy, Komisja Egzaminacyjna wystawiła oceną negatywną z egzaminu adwokackiego;

4) ponadto skarżąca zarzuciła przekroczenie przez Komisję Egzaminacyjną granic uznania administracyjnego i dokonanie oceny prac egzaminacyjnych z pierwszej i trzeciej części egzaminu adwokackiego bez należytego odniesienia do celu przeprowadzenia tego egzaminu, który został wskazany w treści art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust. 2 PrAdw i polegającego na sprawdzeniu umiejętności należytego reprezentowania interesów klienta. W konsekwencji doprowadziło to do wystawienia przez Komisję Egzaminacyjną oceny niedostatecznej na podstawie podnoszonych uchybień, dla których w dużym stopniu brakuje odniesienia w treści pracy skarżącej, lub ich waga nie znajduje uzasadnienia w warunkach pięciostopniowej skali ocen.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz orzeczenie co do istoty sprawy, po uprzedniej zmianie ocen cząstkowych na pozytywne i podjęcie uchwały stwierdzającej, że uzyskała pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości (dalej: Komisja II stopnia) w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, po pierwsze – stwierdziła, że trafne okazały się zarzuty skarżącej stawiane w zakresie oceny jej pracy z prawa karnego. W odniesieniu do tej części egzaminu podwyższyła wystawioną oceną na dostateczną (str. 19 uchwały). Po drugie – stwierdziła, że – wbrew zarzutom skarżącej – wystawiona ocena niedostateczna za pracę z zadania z prawa gospodarczego jest oceną słuszną (str. 22 uchwały).

Komisja II stopnia wskazała, że skarżąca zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego sporządziła umowę dzierżawy. Samo spełnienie wymogów formalnych przez umowę, nie jest jednak jej zdaniem wystarczające dla uzyskania oceny pozytywnej. Uchybienia popełnione w pracy zdającej świadczą o braku jej doświadczenia w zakresie sporządzania umów gospodarczych. Organ podkreślił, że w umowie zabrakło wskazania regulacji prawnych wymaganych przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa tj. Kodeks cywilny oraz Kodeks spółek handlowych.

Pierwszym, istotnym uchybieniem w pracy była nieprawidłowo wywiedziona reprezentacja. Zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego z omawianego zakresu, prezes zarządu E. spółki z.o.o był jednocześnie wspólnikiem spółki H., dlatego też w odniesieniu do treści art. 210 § 1 k.s.h. oraz braku rady nadzorczej w strukturze organów spółki z.o.o przy zawarciu umowy spółka ta powinna być reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą zgromadzenia wspólników. Zgodnie z treścią art. 210 § 1 k.s.h. bowiem w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Powyższa regulacja ma o tyle istotne znaczenie, że skutkiem niezastosowania się do zasad określonych w art, 210 § 1 k.s.h. jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności, na podstawie art. 58 k.c. (vide - Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] maja 2015 r., [...]). Tymczasem określony przez skarżącą sposób reprezentacji wykraczał poza treść zadania egzaminacyjnego. Ponadto w projekcie umowy nie został precyzyjnie określony sposób umocowania do reprezentacji, a z treści umowy nie wynika, że została podjęta uchwała w trybie art. 210 k.s.h.

Organ przychylając się do stanowiska wyrażonego przez Egzaminatorów stwierdził, że ze sporządzonego projektu umowy nie wynika, aby zdająca znała obowiązujące regulacje prawne i potrafiła je stosować w praktyce.

Wprawdzie skarżąca określiła poprawnie essentialia negotii umowy dzierżawy, jednak jej poszczególne postanowienia sformułowane są w sposób nieprecyzyjny, co może powodować liczne wątpliwości, a nawet stać się przyczyną sporów między stronami.

Przede wszystkim błędnie sformułowano postanowienie o możliwości wypowiedzenia umowy na czas oznaczony. Zdająca nie wzięła pod uwagę obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Ponadto w pracy brakuje wyraźnego sformułowania odnoszącego się do automatycznego wzrostu/spadku wartości czynszu w oparciu o konkretny i precyzyjnie określony miernik, w określonym precyzyjnie dniu. Komisja II stopnia podkreśliła, że strony, które zastrzegają w umowie klauzule waloryzacyjne, zapobiegają potrzebie prowadzenia ewentualnego procesu o waloryzację świadczenia (art. 358¹ § 3 k.c.), zaś profesjonalnym uczestnikom obrotu skorzystanie z art. 358¹ § 2 k.c. pozwala ominąć zakaz przewidziany w art. 358¹ § 4 k.c. (vide-Wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] października 2015 r., [...]). Nie ulega więc wątpliwości, że powyższa regulacja miała znaczenie również dla ochrony interesu reprezentowanej przez Odwołującą strony umowy.

Komisja II stopnia podzieliła stanowisko Egzaminatora adw. W. W., że zdająca błędnie rozwiązała zadanie egzaminacyjne, ponieważ aby przewidzieć rozwiązanie umowy na wypadek uzyskania pozwolenia na budowę apartamentowca - zamiast wypowiedzenia wprowadzono rozwiązanie umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia.

Ponadto zdająca ewentualne spory miedzy stronami poddała rozstrzygnięciu sądu rzeczowo właściwego, a nie miejscowo właściwego. Wśród wymienionych załączników brakuje odpisu księgi wieczystej oraz umowy spółki cywilnej. Z wyszczególnionych załączników nie wynika nadto, aby dołączono numer regon.

Zdaniem Komisji II stopnia egzaminator SSO M. N. słusznie wskazała, że umowa nie zawiera postanowienia nakładającego na dzierżawcę obowiązek zawarcia umów z dostawcami mediów i usług komunalnych. Zamiast tego, zawiera zobowiązanie do uiszczania przez dzierżawcę tych opłat, nie wskazując sposobu rozliczania ich z wydzierżawiającym.

Komisja II stopnia nie podzieliła stanowiska skarżącej, aby sporządzona przez nią praca uwzględniała wszystkie założenia urnowy, a ewentualne uchybienia w sformułowaniu poszczególnych postanowień umownych nie uprawniały do wystawienia oceny niedostatecznej. Popełnione uchybienia sprawiają, że umowa zasługuje na ocenę niedostateczną.. Umowa sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika powinna uwzględniać wszystkie niezbędne regulacje prawne oraz w należyty sposób zabezpieczać interes stron.

Reasumując, zdaniem Komisji II stopnia, egzaminatorzy w sposób prawidłowy ocenili pracę skarżącej, nie przekraczając granic luzu administracyjnego, zaś jej postulat o dokonanie porównania wykonanego przez nią zadania z pracami innych zdających, którzy otrzymali noty pozytywne, musiał zostać odrzucony, albowiem każde rozwiązanie zadania oceniane jest indywidualnie.

W ocenie Komisji II stopnia stawiane przez skarżącą w odwołaniu zarzuty są niezasadne.

J. K. wniosła od powyższej uchwały skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

• przekroczenie granic uznania administracyjnego poprzez: (i) niewłaściwe określenie ocen cząstkowych zadania z zakresu prawa gospodarczego tj. III części egzaminu adwokackiego na poziomie niedostatecznym, a w konsekwencji nietrafne stwierdzenie o negatywnym wyniku całego egzaminu adwokackiego, oraz (ii) dokonywanie oceny ważności załączników do umowy, wbrew treści zadania, bez zapoznania się z ich treścią, przyjmując w tym zakresie negatywne założenia na niekorzyść zdającej tj. założenie braku nr regon w wyciągu z CEIDG, założenie braku odpisu KW w załączonej do umowy dokumentacji prawnej, założenie, że uchwała wspólników nie jest uchwałą zgromadzenia wspólników (pomimo domniemania z art. 227 § 1 Kodeksu spółek handlowych), które przesądziły o negatywnej ocenie z egzaminu.

• naruszenie art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej z trzeciej części egzaminu adwokackiego bez należytego odniesienia do celu przeprowadzenia tego egzaminu, polegającego na sprawdzeniu umiejętności należytego reprezentowania interesów klienta. W konsekwencji doprowadziło to do wystawienia przez Komisję Egzaminacyjną oceny niedostatecznej na podstawie podnoszonych uchybień, dla których w dużym stopniu brakuje odniesienia w treści pracy skarżącej, lub ich waga nie znajduje uzasadnienia w warunkach pięciostopniowej skali ocen.

• naruszenie art. 78d ust. 10 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 5 i 7 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez dokonanie błędnej wykładni wskazanego przepisu ustawy - Prawo o adwokaturze i brak określenia w ocenie pisemnej pracy czy zawarta w pracy klauzula waloryzacyjna pozwala stronom w przyszłości na ingerowanie w treść ukształtowanego stosunku zobowiązaniowego i może skutecznie zagwarantować ochronę interesu reprezentowanej strony przed zakazem przewidzianym w art. 358¹§4 Kodeksu cywilnego, co ma istotne znaczenie dla oceny rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa gospodarczego.

• naruszenie art. 78d ust. 10 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 5 i 7 ustawy - Prawo o adwokaturze w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu dopuszczalności dokonywania diametralnie odmiennej oceny przez ten sam organ, tj. Komisję Egzaminacyjną nr [...] - prac z prawa gospodarczego, wobec czego wnoszę o porównanie sposobu oceniania mojej pracy ze sposobem oceniania prac zdających, którzy uzyskali wynik pozytywny, w szczególności poprzez porównanie znaczenia i wagi uchybień zawartych w pracy skarżącej, a uchybień innych osób ocenianych przez egzaminatorów, które uzyskały wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego (rażące naruszenie prawa równego traktowania obywateli).

• naruszenie art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - polegające na stwierdzeniu negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego w sytuacji, gdy zaproponowany przez skarżącą sposób rozwiązania zadania z części trzeciej (prawo gospodarcze) zawierał właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazywał na umiejętność ich interpretacji, zaś zaproponowany przez skarżącą sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i uwzględniał interes reprezentowanej strony.

• naruszenie art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez przyjęcie przez egzaminatorów niewłaściwych i dowolnych kryteriów oceny oraz nadanie tym kryteriom przeważającego znaczenia dla oceny pracy skarżącej, bez racjonalnej oceny całości pracy pod kątem zawartych w niej pozytywnych elementów, oraz bez uwzględnienia ustawowych reguł interpretacyjnych tj.

bezzasadne podważanie domniemania prawnego i przyjmowanie niekorzystnych dla zdającej założeń, jak np. nie pochodzenia uchwały wspólników od zgromadzenia wspólników (art. 227§1 Kodeksu spółek handlowych), co miało istotne znaczenie dla skuteczności całej umowy przygotowanej przez zdającą.

• naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a,, polegające na:

- dokonaniu oceny pracy egzaminacyjnej z trzeciej części egzaminu adwokackiego bez wszechstronnej analizy treści pracy i w konsekwencji zarzucenie skarżącej nieprawidłowego rozstrzygnięcia zagadnień merytorycznych będących przedmiotem zadania, mimo że w pracy egzaminacyjnej zawarte zostały wszystkie wymagane w poleceniu egzaminacyjnym kwestie.

- braku wyczerpującego i przekonującego umotywowania zarzutów kierowanych pod adresem pracy skarżącej, często formułowanych w sposób gołosłowny, bez odniesienia do konkretnego fragmentu pracy, co w szczególności dotyczy takich kwestii jak np. twierdzenie cyt:.. "postanowienia umowy sformułowane w sposób nieprecyzyjny".

• nieuwzględnienie przez Komisję pozytywnych aspektów pracy, takich jak wyczerpanie materii zadania w zakresie sporządzenia umowy dzierżawy (część III egzaminu) i tym samym wypełnienie przez zdającą wszystkich poleceń przewidzianych w zadaniu. Pomimo, że skuteczna umowa (część III egzaminu) w pełni zabezpiecza interesy mocodawcy, Komisja Egzaminacyjna wystawiła ocenę negatywną z egzaminu adwokackiego.

• naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego wyjaśnienia w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego praca skarżącej nie zasługiwała na podwyższenie stopnia do oceny dostatecznej, na podstawie podniesionych w odwołaniu zarzutów, w konsekwencji czego ponowna analiza pracy skarżącej odbyła się z pominięciem podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów do poszczególnych kwestionowanych uchybień.

• naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne odzwierciedlenie motywów-, jakimi kierował się organ w treści uzasadnienia uchwały nie korelują one bowiem z treścią zadania egzaminacyjnego np. uznanie za błędne postanowienia w umowie skarżącej dot. rozwiązaniu umowy na czas określony, podczas gdy konieczność zawarcia takiego polecenia, wynikała z treści polecenia egzaminacyjnego.

• naruszenie art. 358¹ § 2 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przesłanka istnienia istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza nie stanowi wskaźnika waloryzacyjnego i nie spełnia kryteriów' klauzuli waloryzacyjnej.

• naruszenie art. 358¹ § 4 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zdająca nie uwzględniła i nie wyeliminowała ujemnych skutków zmiany siły nabywczej pieniądza, co w ocenie Komisji prowadzi do braku ochrony interesu reprezentowanej przez zdającą strony przed zakazem przewidzianym w art. 358¹ § 4 Kodeksu cywilnego, a w konsekwencji doprowadziło Komisję do wniosku, że skarżąca nie jest przygotowana do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] listopada 2017 r. i poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie, że otrzymała ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego złożonego w 2017 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Skarżąca w piśmie z dnia 23 marca 2018 r. zatytułowanym: "Replika skarżącej na odpowiedź organu na skargę" podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze, podkreślając, iż brak jest w umowie z zakresu prawa gospodarczego istotnych błędów uzasadniających ocenę negatywną z egzaminu adwokackiego. Przedstawia poglądy orzecznictwa oraz doktryny prawa na poparcie swoich twierdzeń o prawidłowości poszczególnych zapisów umownych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała pozostaje bowiem w zgodzie z obowiązującym prawem.

Na wstępie wskazać należy, że każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego - ustawy - Prawo o adwokaturze - wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie. Organy administracyjne badając całokształt zgromadzonego w indywidualnej sprawie materiału dowodowego, nie wykraczają poza granice tej sprawy. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów ustawy zasadniczej w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 78d ust. 10 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 5 i 7 ustawy – Prawo o adwokaturze. W następnej kolejności należy stwierdzić, że bezzasadne są twierdzenia o przekroczeniu granic uznania administracyjnego przez organy samorządu adwokackiego. Jak jest już utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczący zawodowych egzaminów zawodowych prawniczych – rozstrzygnięcia komisji egzaminacyjnych nie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego, lecz rozstrzygnięciami związanymi.

Nie mogą być uznane za zasadne zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych Komisji II stopnia przy rozpatrywaniu odwołania skarżącej od uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Wskazać należy, iż Komisja II stopnia w sposób należyty zgromadziła istotne w sprawie materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wszystkie wymagane przez przepisy prawa elementy pozwalające na zapoznanie się z motywami podjętego rozstrzygnięcia. Komisja II stopnia w sposób wszechstronny i dokładny zbadała sprawę, w tym również zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, czemu w sposób jasny, precyzyjny i wyczerpujący dała wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu uchwały Komisja II stopnia podała przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Komisja II stopnia zastosowała się w pełni przy rozpoznawaniu przedmiotowego odwołania do reguł wynikających zarówno z art. 7, art. 77 k.p.a, z których wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jak również jego wszechstronnego ocenienia. Organ odwoławczy oparł się zatem na materiale dowodowym, jaki stanowił materiał zgromadzony przed Komisją Egzaminacyjną. Został on poddany wszechstronnej analizie i ocenie, czego dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, sporządzonym z zastosowaniem się do wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, uzasadnienie uchwały zawiera pełny wywód prawny dotyczący prawidłowości wystawionej skarżącej negatywnej oceny pracy z trzeciej części egzaminu adwokackiego. Komisja II stopnia wyjaśniła powody, dla których uznała, że projekt umowy sporządzony przez skarżącą został ocenione negatywnie, wskazując jednocześnie na brak podstaw do podwyższenia oceny za ten projekt. Zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie prawne oraz faktyczne. Wskazano w niej fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny z powodu których odmówił racji twierdzeniom skarżącej.

Odnosząc się do wskazanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego art.78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 78d ust. 1 tej ustawy egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Każda z części egzaminu adwokackiego sprawdzana i oceniania jest niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów (art 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze). Ocena rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu dokonywana jest w myśl art. 78e ust. 2 w/w ustawy w szczególności pod kątem zachowania wymogów formalnych, właściwości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 695/11 "określone w przytoczonym przepisie (tj. w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, któremu odpowiada art. 78e ust 2 ustawy - Prawo o adwokaturze) kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że egzamin radcowski służy sprawdzeniu przygotowania do samodzielnego i należytego świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej interesów podmiotów, na rzecz, których jest wykonywana. Nie wymaga zatem głębszego wywodu teza, że poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym. które jednak nie uwzględnia interesu strony, którą zgodnie z zadaniem zdający reprezentuje, świadczy o braku przygotowania do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Taka sama sytuacja zachodzi wówczas, gdy zaproponowane rozwiązanie nie spełnia kryterium poprawności formalnej czy materialnoprawnej. Wprowadzając omówione kryteria oceny prac pisemnych z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego ustawodawca nakazał stosować skalę ocen określoną w art. 364 ust. 10 ustawy o radcach prawnych. W świetle dotychczasowych rozważań nie powinno budzić wątpliwości, że ocenę pozytywną może uzyskać tylko takie rozwiązanie zadania, które jest poprawne pod względem formalnym, materialnoprawnym i uwzględnia interes reprezentowanej przez zdającego strony. Zróżnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, że błędy popełnione w rozwiązaniu zadania, świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej. (...) Tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych ". Z uwagi na identyczność zapisów w ustawie - Prawo o adwokaturze, wywód ten pozostaje aktualny w świetle kolejnych wyroków NSA w sprawach dotyczących wyników egzaminu zawodowego adwokackiego.

Z tych względów dokonując oceny prac z poszczególnych części egzaminu należy kierować się kryteriami zawartymi w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy, co zostało zastosowane w niniejszej sprawie.

Podkreślenia wymaga, iż postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego ma szczególny, swoisty charakter, i nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Celem tego postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 225/11). Innymi słowy - praca egzaminacyjna, aby mogła zostać oceniona pozytywnie, musi spełniać przynajmniej w dostatecznym stopniu wszystkie kryteria wymienione w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Tak surowa regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie II GSK 2333/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie II GSK 195/12).

Tak więc, podkreślenia wymaga, iż ocena pracy skarżącej z części obejmującej prawo gospodarcze - została dokonana w oparciu o wymogi ustawowe i z powodu wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały mankamentów, praca z zaskarżonej części nie mogła zostać oceniona pozytywnie.

Na aprobatę zasługuje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały o istotnych mankamentach pracy uzasadniających utrzymanie oceny negatywnej za część egzaminu adwokackiego obejmującej prawo gospodarcze, co zdeterminowało negatywny wynik całego egzaminu zawodowego. Ponadto stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie ocena pracy skarżącej z prawa gospodarczego, została dokonana przez pryzmat wymagań określonych w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, została uzasadniona w sposób jasny i wystarczający i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny.

Wobec prezentowanych poglądów skarżącej o prawidłowym, zasługującym na pozytywną ocenę, skonstruowaniu umowy z zakresu prawa gospodarczego, należy podzielić stanowisko Komisji II stopnia co do tego, że skarżąca popełniła istotne błędy, szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Do błędów tych należało przede wszystkim uchybienie w zakresie nieprawidłowej reprezentacji, co spowodowało bezwzględną nieważność dokonanej czynności na podstawie art. 58 k.c., poszczególne postanowienia umowy dzierżawy zostały sformułowane w sposób nieprecyzyjny, błędnie sformułowano postanowienie o możliwości wypowiedzenia umowy na czas oznaczony. Ponadto w pracy brakuje wyraźnego sformułowania odnoszącego się do automatycznego wzrostu/spadku wartości czynszu w oparciu o konkretny i precyzyjnie określony miernik, w określonym precyzyjnie dniu, zamiast wypowiedzenia wprowadzono - rozwiązanie umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia. Ponadto skarżąca ewentualne spory miedzy stronami poddała rozstrzygnięciu sądu rzeczowo właściwego, a nie miejscowo właściwego, a także nie wskazała - wśród wymienionych załączników - odpisu księgi wieczystej oraz umowy spółki cywilnej. Umowa nie zawierała także postanowienia nakładającego na dzierżawcę obowiązek zawarcia umów z dostawcami mediów i usług komunalnych, a zamiast tego zawierała zobowiązanie do uiszczania przez dzierżawcę tych opłat bez wskazania, w jaki sposób będą rozliczane z wydzierżawiającym.

Mając na względzie wskazane powyżej, uznane w postępowaniu administracyjnym za najistotniejsze uchybienia, jakich dopuściła się skarżąca przy sporządzaniu omawianego projektu umowy stanowiącego wykonanie zadania z prawa gospodarczego, Sąd podziela stanowisko Komisji II stopnia, która określiła te uchybienia jako przejaw nieznajomości i nieumiejętności stosowania prawa przez skarżącą. Organ zasadnie wskazał, że to właśnie posiadanie specjalistycznej wiedzy oraz ponadprzeciętnych umiejętności wykazane poprzez poprawne zredagowane projektu umowy stanowi podstawę pozytywnej oceny przygotowania kandydata do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Reasumując, w ocenie Sądu za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi, że przy rozpoznawaniu odwołania przez organ nastąpiło naruszenie prawa materialnego oraz zasad wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a. – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.