Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2327/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 46 § 1, art. 47 § 1 w zwiążku z art. 12, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 740/11 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach albo o szczególnym charakterze postanawia: oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 740/11 odrzucił skargę J. J. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach albo o szczególnym charakterze.

W uzasadnieniu Sąd I instancji twierdził, że skarga wniesiona przez J. J. nie czyniła zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, gdyż nie zawierała podpisu strony bądź jej pełnomocnika. Wymogi formalne każdego pisma strony zostały szczegółowo określone w art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a). Zgodnie z tym przepisem każde pismo strony powinno między innymi zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z powyższym zarządzeniem przewodniczącego z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący został wezwany do podpisania skargi oraz do nadesłania jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, pod rygorem odrzucenia skargi wynikającym z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przesyłkę zawierającą odpis wskazanego pisma doręczono dorosłemu domownikowi w dniu [...] sierpnia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-12). W zakreślonym siedmiodniowym terminie skarżący nadesłał jedynie podpisany egzemplarz skargi, natomiast nie załączył odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Zdaniem Sądu I instancji uniemożliwia to nadanie sprawie dalszego biegu i dlatego na mocy art. 58 § 1 pkt 3 niniejszą skargę należy odrzucić.

Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiódł J. J., reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 47 § 1 i § 2 P.p.s.a., co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia oraz naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, które skutkowało odrzuceniem skargi na decyzję organu.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podał, że skarżący, odpowiadając na wezwanie sądu, złożył podpisaną skargę i w jego ocenie było to wystarczające, aby umożliwić nadanie skardze dalszego biegu. Skarżący wnosząc skargę za pośrednictwem organu administracyjnego, złożył ją w dwóch egzemplarzach. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie ustalony jest pogląd, że nie należy wzywać strony do złożenia odpisu skargi dla organu, jeżeli ten nadesłał do sądu wraz ze skargą i aktami administracyjnymi także swoją odpowiedź na skargę, a ponadto nie kwestionuje, że otrzymał odpis skargi. Pogląd taki wyrażono między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2583/2004 (LexPolonica nr 390077), w którym stwierdzono, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż brak odpisu skargi uniemożliwia nadanie sprawie biegu w sytuacji, gdy sąd dysponuje aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę organu, a w sprawie poza skarżącym i organem nie występują inne strony ani uczestnicy. Nie zachodzą wówczas przesłanki do wystosowania wezwania, o którym mowa w art. 49 P.p.s.a., a w konsekwencji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nadto skarżący kasacyjnie podkreślił, że z wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nie wynika dla kogo ma być złożony dodatkowy jej odpis.

W niniejszej sprawie istotne jest także to, że skarżący składając skargę za pośrednictwem organu administracyjnego złożył niepodpisaną skargę wraz z niepodpisanym odpisem tej skargi. Odpis skargi, który zatrzymał dla siebie organ administracyjny, również nie był ani podpisany, ani tym bardziej uwierzytelniony jednak nie budził żadnych wątpliwości sądu, a ponadto okazał się wystarczający dla organu, który mógł na jego podstawie sporządzić odpowiedź na skargę. W tej sytuacji zupełnie nieuzasadnione jest wzywanie o przedłożenie uwierzytelnionego lub własnoręcznie podpisanego odpisu skargi dla uczestnika postępowania. Trudno jest bowiem zgodzić się z twierdzeniem, że dla uczestnika postępowania konieczne jest przedłożenie uwierzytelnionego lub podpisanego odpisu skargi, a dla strony (organu) wystarczający jest zwykły, niepodpisany odpis tego pisma procesowego.

Ponadto należy przyjąć, że nawet jeżeli strona lub jej pełnomocnik- na wezwanie sądu- nadeśle kserokopie, choć niepoświadczone za ich zgodność, ale odpowiadające treści pisma strony, to odrzucenie tego pisma lub pozostawienie go bez rozpoznania nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo strony-mimo wspomnianych niedociągnięć- mogło otrzymać prawidłowy bieg (tak w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/2005).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art.46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) każde pismo wnoszone do sądu powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. Stosownie do art.47 § 1 w zw. z art. 12 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania. W myśl zaś art.49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka odmienna regulacja ma zastosowanie do skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem- jak stanowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.- skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, nie pozostawia się bez rozpoznania, lecz podlega ona odrzuceniu.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że niezbędnym elementem każdej skargi jest umieszczenie na niej podpisu osoby, która takie pismo składa do sądu. Podpis musi być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art.46 § 4 P.p.s.a. Skarżącego obciąża ponadto obowiązek dołączenia odpisów skargi. Do odpisów takich nie mogą mieć przy tym zastosowania przywołane w skardze kasacyjnej orzeczenia Sądu Najwyższego ze względu na odmienne uregulowanie przedmiotowej kwestii w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa ta w art.47 wyraźnie wskazuje, co należy rozumieć przez odpisy pisma procesowego. Zawarte tam unormowanie jednoznacznie dowodzi, że odpisy pisma, a zatem i odpisy skargi, nie muszą być podpisane przez stronę. Odpis

wymaga jednak bezwzględnego poświadczenia jego zgodności z oryginałem. Przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Zatem uwierzytelnienia takiego dokonuje strona, która jest autorem danego pisma procesowego lub jej pełnomocnik.

Omawiane braki skargi mogą być uzupełniane- w następstwie wezwania przez sąd- w terminie i ze skutkiem określonymi w art.58 § 1 pkt.3 w zw. z art.49 § 1 P.p.s.a. Oczywistym jest, że strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest bowiem nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, czy niepełne wykonanie. Stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art.58 § 1 pkt.3 w zw. z art.47 § 1 i art.49 § 1 P.p.s.a. Z powołanych przepisów wynika, że każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. O takim braku formalnym skargi można przy tym mówić miedzy innymi wówczas, gdy strona składając skargę, nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów skargi, co niewątpliwie uniemożliwia nadanie takiemu pismu procesowemu dalszego, prawidłowego biegu. Nie chodzi tu przy tym tylko o doręczenie odpisu skargi organowi, którego działanie jest przedmiotem wniesionej do sądu skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że skoro skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę, to brak odpisu skargi tylko dla doręczenia go organowi nie jest brakiem, który uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu. Inna natomiast sytuacja zachodzi wówczas, gdy w sprawie oprócz organu występują także inne strony i uczestnicy postępowania. Wtedy bowiem brak odpisów skargi celem ich doręczenia tym osobom stanowi taki brak skargi, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i w konsekwencji musi on prowadzić- w razie niewykonania przez skarżącego wystosowanego do niego wezwania- do odrzucenia skargi na podstawie art.58 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie do WSA w Bydgoszczy zaskarżono decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika

w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach albo o szczególnym charakterze. Oznacza to, że stronami postępowania w tej sprawie są: skarżący J. J. i Okręgowy Inspektor Pracy w B., a przymiot uczestnika przysługuje pracodawcy, czyli [...] Sp. z o.o. w B. Sąd miał więc uzasadnione podstawy, aby pod rygorem odrzucenia skargi wezwać skarżącego także do przesłania jednego odpisu tej skargi, to celem jego przesłania wymienionemu uczestnikowi postępowania. Odpis skargi dla organu z omówionych względów nie był konieczny, trafnie zatem Sąd I instancji ograniczył żądanie do nadesłania tylko jednego a nie dwóch odpisów wniesionej doń skargi.

W świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wypełnił obowiązku wynikającego z art.47 § 1 P.p.s.a, bowiem w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przesłał jedynie podpisaną przez siebie skargę, nie nadesłał natomiast żądanego odpisu tego pisma procesowego. Oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, której wszystkich braków formalnych strona w terminie nie uzupełniła. Skoro w sprawie występuje również uczestnik postępowania, to brak nadesłania żądanego odpisu skargi spowodował, że nie można było przesłać mu tego odpisu w celu zapoznania się z treścią skargi, co sprawiło, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych- braku załączenia odpisu skargi. Nie można zatem zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że brak nadesłania żadnego odpisu skargi nie ma charakteru istotnego, tj. takiego, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, zwłaszcza, że Sąd I instancji dysponował złożonym wcześniej, niepodpisanym egzemplarzem skargi, tożsamym co do treści ze skargą podpisaną przez skarżącego. Przeczy temu wyraźne brzmienie art.47 P.p.s.a., który podmiot wnoszący do sądu pismo wyraźnie obarcza obowiązkiem załączenia uwierzytelnionego odpisu takiego pisma. Pisma niepodpisane przez skarżącego ani niepoświadczone przez wnoszącego za zgodność z oryginałem powyższego wymogu nie spełniają, a tym samym nie podlegają doręczeniu innym stronom lub uczestnikom postępowania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.