Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2443/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 243/13 w sprawie ze skargi U.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 243/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę U.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją [...] z dnia [...] października 2012 r. Wójt Gminy Z. odmówił U.W. przyznania świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego i składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad mężem, wnioskowanej na Z.W. od 1 września 2012 r. do 30 września 2016 r.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), zgodnie z którym świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Na skutek wniesionego przez U.W. odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej "SKO w K."), utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji, chociaż nie podzieliło stanowiska tego organu co do powodów odmowy przyznania żądanego świadczenia.

Zdaniem SKO w K. świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło być przyznane na rzecz współmałżonka, jeśli zostaną spełnione pozostałe przesłanki, od których uzależnione jest przyznanie przedmiotowego świadczenia. W ocenie tego organu U.W. nie spełnia warunków do przyznania przedmiotowego świadczenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,95 ha i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Mając na uwadze powyższe organ, przytaczając uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, wskazał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika wyłącza przyznanie tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W rezultacie stwierdzono, że U.W. nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w ww. przepisach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.

Skargę na powyższą decyzję SKO w K. wniosła U.W., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do nieprawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego polegającego na uznaniu, iż skarżąca jest osobą (rolnikiem) prowadzącą gospodarstwo rolne. Strona jest bowiem jedynie właścicielem podarowanej jej nieruchomości rolnej – nieużytku o powierzchni 1,07 ha przeliczeniowego, nie zaś gospodarstwa rolnego. W tym zakresie podkreślono, że skarżąca nie posiada wykształcenia rolniczego ani niezbędnego doświadczenia, nie prowadzi jakiejkolwiek stałej i osobistej działalności zarobkowej o charakterze rolniczym i nie uzyskuje z tego tytułu unijnych dopłat do gruntu. Ponadto skarżąca nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, gdyż nie pobiera, ani nie posiada uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z tego systemu, jak również nie jest zobowiązana do uiszczania składek z tego tytułu.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd zacytował przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz definicję "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zawartej w art. 3 pkt 22 tej ustawy, a następnie wskazał, że SKO w K. słusznie zanegowało stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy). Zdaniem Sądu nie oznacza to jednak, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki ustawowe do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika bowiem, że skarżąca jest posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,95 ha – 1,07 ha przeliczeniowego (okoliczność bezsporna). W rezultacie skarżąca – jak słusznie zauważyło SKO w K. – nie spełnia zasadniczej przesłanki, niezbędnej do przyznania tego świadczenia, określonej w art. 17 ust. 1 ustawy, to jest rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opowiadając się za powyższym stanowiskiem Sąd wskazał na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, w której stwierdzono, że "prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych" oraz wyjaśnił, że uchwała ta, na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a., posiada tzw. ogólną moc wiążącą, co oznacza, że uchwała taka dotyczy nie tylko danej sprawy, ale wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.

Odnosząc się zaś do przedstawionych w skardze zarzutów, dotyczących nieprowadzenia działalności rolniczej przez skarżącą, Sąd podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w motywach powołanej uchwały m. in., iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik". Taką definicję zawiera natomiast ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) w jej art. 6 pkt 1. Natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 6 stanowi, że ilekroć jest w niej mowa o gospodarstwie rolnym, to oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym - art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że przesłanki negatywne stojące na przeszkodzie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zostały spełnione w niniejszej sprawie. W tym miejscu, odnosząc się do stanowiska skarżącej o tym, że nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy m. in. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że skarżąca z uwagi na powierzchnię swojego gospodarstwa rolnego oraz niepodleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu, jak również brak ustalonego prawa do emerytury lub renty, lub prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.) ex lege podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie, strona płaci podatek gruntowy (pojęcie używane zamiennie z podatkiem rolnym), co przesądza o spełnieniu w niniejszej sprawie drugiej z opisanych powyżej przesłanek. Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony o braku osobistej pracy na roli oraz nieuzyskiwaniu jakichkolwiek dochodów z przedmiotowego gospodarstwa Sąd podniósł, że "w sensie ekonomicznym, prowadzenie gospodarstwa rolnego tym różni się od wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych form aktywności zawodowej, że rolnik działa na własny rachunek ponosząc ryzyko gospodarcze oraz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W efekcie to rachunek ekonomiczny determinuje reżim pracy rolnika, a podejmowanie przez niego, w ramach zarządzania gospodarstwem, nawet nieracjonalnych z punktu widzenia gospodarczego działań, nie skutkuje pozbawieniem go zatrudnienia, ale wpływa jedynie na ekonomiczne wyniki działalności rolniczej". Z cyt. stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zdaniem Sądu, można wysnuć wniosek, że nawet brak uzyskiwania dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego nie uprawnia do twierdzeń o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa. W konkretnych, obiektywnie występujących okolicznościach, takich jak np. niska cena skupu, nieurodzaj, czy też niewielki areał pól, przeprowadzenie siewu, zbiorów, magazynowania i transportu płodów rolnych rzeczywiście może być nieopłacalne. Taka jest jednakże specyfika prowadzenia działalności rolniczej, opartej – podobnie jak działalność gospodarcza – na ryzyku. Powyższe nie może jednakże przesądzać o wyłączaniu – cyklicznie bądź na stałe – rolników z obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwłaszcza gdy nie posiadają – tak jak w niniejszej sprawie – odrębnego tytułu ubezpieczenia z ZUS.

Konkludując Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przytoczonych powyżej przepisów, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Należy zatem uznać, że wydana w tym zakresie zaskarżona decyzja znajduje oparcie w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy. Dlatego wniesiona skarga została przez Sąd oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 187 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że sąd administracyjny nie może rozstrzygnąć przedmiotowej sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, gdyż jest związany stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w uchwale z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, podjętej w składzie siedmiu sędziów. Tymczasem uchwała ta, mająca ogólną moc wiążącą w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym zawiera stanowisko dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego jako negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy posiadanie na własność nieruchomości rolnej jest negatywną przesłanką do przyznania ww. świadczenia. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powołanie się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego legło u podstaw wyroku w przedmiotowej sprawie, podczas gdy sprawa ta dotyczyła innego stanu faktycznego i odmiennego zagadnienia prawnego, więc sąd administracyjny nie był związany sentencją ww. uchwały,

2/ art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji w całości, mimo naruszenia w niej przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1/ art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że poprzez posiadanie nieruchomości rolnej skarżąca nie spełnia zasadniczej przesłanki, niezbędnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, to jest niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy z przywołanych przepisów wcale nie wynika, żeby sam fakt posiadania stanowił negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia;

2/ art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że skarżąca jest "rolnikiem", podczas gdy z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że skarżąca nie prowadzi osobiście i na własny rachunek działalności rolniczej na pozostającej w jej posiadaniu nieruchomości rolnej, więc nie spełnia przesłanek zawartych w definicji słowa "rolnik".

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, ewentualnie, w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że podniesione w niniejszej skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, na podstawie art. 176 w zw. z art. 188 P.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu złożonego środka odwoławczego zawarto argumenty na poparcie przywołanych wyżej podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 tego artykułu, które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy poprzez uznanie, iż skarżąca będąc posiadaczem nieruchomości rolnej nie spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

W niniejszej sprawie odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem organ odwoławczy uznał, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego, co wyklucza przyznanie jej tego świadczenia. Ocenę tę podzielił Sąd pierwszej instancji wyjaśniając, że prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego powoduje, iż nie spełnia ona podstawowej przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powyższa ocena Sądu pierwszej instancji zasługuje na aprobatę z poniższych względów:

W sprawie bezoporne jest, że mąż skarżącej posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do 30 września 2016 r. oraz iż m. in. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niekwestionowane jest także, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,9513 ha fizycznych – 1,0700 ha przeliczeniowego oraz iż jest podatnikiem podatku rolnego, nie posiada ustalonego prawa do emerytury, renty stałej rolniczej oraz renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i ich rodzin, oraz iż nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K. (zaświadczenie z dnia 18 lutego 2013 r.).

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m. in. innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w tym przepisie. Wykładnia tej normy skłania do przyjęcia, że rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki musi być stanem trwałym, niebudzącym wątpliwości, czyli taka osoba musi zrezygnować z aktualnego zatrudnienia, jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości. W przypadku rolnika oznacza to konieczność rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przy czym prowadzenie gospodarstwa rolnego tym różni się od wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych form aktywności, że rolnik działa na własny rachunek ponosząc ryzyko gospodarcze oraz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Tak więc na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Oznacza to, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. Rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, co osoby wykonujące, określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, formy aktywności zawodowej. Są bowiem w innej sytuacji ekonomicznej i socjalnej, aniżeli osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, zwłaszcza gdy bierze się pod uwagę sposób i warunki uzyskiwania środków utrzymania. W wypadku rolników ich odmienne szanse i możliwości zarobkowe oraz różny tytuł ubezpieczenia wynikają zarówno z faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak i z odmiennego reżimu zabezpieczenia społecznego określonego w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Takie stanowisko zostało zawarte w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, które Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w całości podziela.

Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż skarżąca jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pod pojęciem "rolnika" należy rozumieć pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium RP osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Niewątpliwie za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy i stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zaś w sytuacji, gdy skarżąca posiada gospodarstwo rolne obejmujące obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, a jednocześnie nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, lub nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, to podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Zatem z powyższego wynika, że skarżąca jako posiadająca gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego jest rolnikiem. Zaś kwestia niepozyskiwania dochodów z posiadanego gospodarstwa nie uprawnia, w świetle przytoczonych wyżej wywodów, do twierdzenia o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa i to w sposób trwały.

W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 3 pkt 22 tej ustawy oraz zarzut naruszenia art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez uznanie, że skarżąca jest rolnikiem w rozumieniu tego przepisu, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 187 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji uchwały NSA o sygn. I OPS 5/12 do przedmiotowej sprawy, wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd prawidłowo zastosował tę uchwałę do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Zgodnie z brzmieniem tej uchwały "prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.)". Jak już wyżej wskazano skarżąca jest rolnikiem, zaś kwestia podejmowania działań, nawet nieracjonalnych, z gospodarczego punktu widzenia, nie skutkuje pozbawieniem jej zatrudnienia. W tym sensie nie można mówić, że skarżąca zaprzestała prowadzenia posiadanego gospodarstwa rolnego. Zaś, jak wynika z motywów podjętej uchwały, w odniesieniu do rolnika nie można mówić o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 powyższej ustawy. Zatem zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał skarżącą za prowadzącą gospodarstwo rolne i zastosował powyższą uchwałę w tej sprawie.

Powyższe rozważania dowodzą, że przepis art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie został kontrolowaną decyzją naruszony, a zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł z tego powodu uchylić zaskarżonej decyzji. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem Sąd pierwszej instancji przeprowadził właściwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i w konsekwencji zasadnie zastosował konstrukcję prawną z art. 151 P.p.s.a.

Na stanowisko wyżej wyrażone nie wpływa powołany w motywach skargi kasacyjnej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r. I UK 16/05, który nie mógł zostać podzielony przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z koniecznością prawidłowej oceny zastosowania w tej sprawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił.