Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 687/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4 i 5, art. 148 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/17 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w Warszawie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W., na postanowienie Wojewody Mazowieckiego, z dnia [...] września 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Prezydent m. st. Warszawy, dalej także: "Prezydent", postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017r., na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą przy ul. Rz. w Warszawie, w sprawie ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o pozwoleniu na zabudowę części tarasu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na terenie działki ew. nr A w obrębie [...] przy ul. Rz. 13 w Warszawie

Organ wskazał, że Wojewoda Mazowiecki przekazał Prezydentowi m.st. Warszawy do rozpoznania, zgodnie z właściwością, pismo Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " z dnia 5 września 2016 r., stanowiące wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia dla J. W., na zabudowę części tarasu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie działki nr ew. B w obrębie [...] przy ul. Rz. 13 na terenie Dzielnicy Wawer w Warszawie. Wniosek złożony został na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 K.p.a.

Pismem z dnia 10 listopada 2016 r. wezwano wnioskodawcę do przedłożenia dowodu potwierdzającego termin dowiedzenia się (w jakiej dacie) o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w związku z art. 148 § 2 K.p.a. Wnioskodawca pismem z dnia 22 listopada 2016 r. w ustawowym terminie uzupełnił braki formalne zgodnie z wezwaniem.

Po analizie dokumentów organ stwierdził, że kwestionowana decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. została wysłana listem poleconym do Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą przy ul. Rz. 13 w Warszawie. Adres taki widnieje min. na dokumencie z dnia 17 listopada 2015 r. - zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej na zabudowę części balkonu. Adres ten występuje również na pieczątkach Wspólnoty. Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " posiada własną skrzynkę pocztową administracyjną (oświadczenie Administratora – M. L.). Skoro Wspólnota posługuje się we wszystkich dokumentach adresem Rz. 13 i dodatkowo posiada własną skrzynkę pocztową, to bezzasadnym jest kierowanie korespondencji do poszczególnych członków Zarządu Wspólnoty. List polecony zawierający kwestionowaną decyzję, ze względu na brak odbioru, był dwukrotnie awizowany tj.: w dn. 22 czerwca 2016 r. i w dn. 7 lipca 2016 r. W związku z powyższym organ uznał, że kwestionowana decyzja została doręczona Wspólnocie Mieszkaniowej "[...] " w dniu 6 lipca 2017 r.

Organ Wskazał, że E. C. reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniowa "[...] ", w dniu 24 sierpnia 2016 r. dokonała oglądu dokumentów dotyczących decyzji nr [...] z [...] czerwca 2016 r. i z tą datą rozpoczął się bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. W tej dacie wyszły bowiem już na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji. Zatem Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 6 września 2016 r., uchybiła terminowi do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 148 § 2 K.p.a.

Powyższe fakty wskazują, że o decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., wnioskodawca dowiedział się w datach wcześniejszych, przekraczających termin 30 dniowy, przed złożeniem wniosku o wznowienie z dnia 6 września 2016r. i odbiegają od dat podanych w piśmie z dn. 29 listopada 2016 r. Pojęcie dowiedzenia się o decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]".

Wojewoda Mazowiecki, dalej także: "Wojewoda", postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 zw. z art. 144 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ocenie Wojewody, Prezydent m. st. Warszawy naruszył art. 7 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez błędne uzasadnienie stanu faktycznego sprawy, tj. obliczenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Prezydent wskazał bowiem, iż "dnia 24.08.2016 r. Pani E. C. reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " dokonała wglądu w dokumenty dot. wydanej decyzji nr [...] z dn. [...].06.2016 r. i nie ulega wątpliwości, że z tą datą rozpoczął się bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a." Następnie organ stwierdził: "zatem Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 06.09.2016 r. uchybiła terminowi do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 148 § 2 K.p.a."

W ocenie Wojewody, skoro Prezydent m. st. Warszawy jednoznacznie wskazał, iż bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął się z dniem 24 sierpnia 2016 r., to miesięczny termin wyznaczony w art. 148 § 2 K.p.a. upływał w dniu 24 września 2016 r. Tym samym bezspornym jest, że składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 6 września 2016 r., Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " nie uchybiła ustawowo określonemu terminowi.

Ponadto rozbieżne z tymi ustaleniami organu są twierdzenia, iż "wnioskodawca dowiedział się w datach wcześniejszych, przekraczających termin 30 dniowy przed złożeniem wniosku o wznowienie z dnia 06.09.2016 r. i odbiegają od dat podanych w piśmie z dn. 29.11.2016 r. będącym odpowiedzią na wezwanie z dnia 10.11.2016 r."

Tymczasem wnioskodawca wskazał w piśmie do organu z dnia 22 listopada 2016 r., data wpływu - 29 listopada 2016 r., iż "miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji nr 505/16 najwcześniej w dniu 23 sierpnia 2016 r., a pełną jej treść, wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę do jej wydania, poznał w dniu 24 sierpnia 2016 r."

Datę 24 sierpnia 2016 r. jako początek biegu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jednoznacznie potwierdził organ I instancji w treści zaskarżonego postanowienia, a potem stwierdził, że wnioskodawca dowiedział się o decyzji w datach wcześniejszych, które różnią się od dat podanych w ww. piśmie.

Zdaniem Wojewody, niezrozumiałe są twierdzenia organu I instancji, że w dniu, w którym E. C. zapoznała się z dokumentacją dotyczącej kwestionowanej decyzji tj. 24 sierpnia 2016 r. "wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji". Prezydent m. st. Warszawy w żaden sposób nie sprecyzował czego dotyczą wspomniane nowe okoliczności lub dowody ani jaki miały wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Nadto, w ocenie Wojewody, organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 40 § 1 K.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia 1 czerwca 2017 r. wynikało, że w imieniu adw. J. K., reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową "[...] ", zaskarżone postanowienie zostało odebrane przez pracownika Kancelarii [...] Adwokaci - B. K. (świadczy o tym pieczęć i podpis). Także na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. postanowienia przez Justynę W. widnieje pieczęć i podpis B. K. Postanowienie z dnia 1 czerwca 2017 r. nie zostało doręczone inwestorce, co więcej zostało odebrane przez pełnomocnika strony skarżącej o przeciwnych interesach.

J. W. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2017 r. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 §1 w zw. z art. 80 K.p.a.;

b) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.;

c) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a.;

Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Według Sądu pierwszej instancji, Wojewoda Mazowiecki zasadnie stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Organ nie przeprowadził postępowania zgodnie z tymi przepisami, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Sąd wskazał, że w przedmiotowym wniosku o wznowienie Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " powoływała dwie przesłanki wznowienia - art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Termin do wniesienia o wznowienie postępowania, liczony jest inaczej dla każdej z tych przesłanek - art. 148 1 i 2 K.p.a. Tych okoliczności organ I instancji nie różnicuje i nie wyjaśnia.

Wprawdzie na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, iż zachowała termin, to jednak organ ma obowiązek weryfikacji twierdzeń strony oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Organ I instancji uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" otrzymała kwestionowaną decyzję w dniu 6 lipca 2017 r., w wyniku upływu określonego ustawowo terminu do odbioru awizowanej przesyłki. To ustalenie, jak się wydaje - organ I instancji poczynił w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Jednocześnie organ wskazał, iż "dnia 24.08.2016 r. Pani E. C. reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową "[...] " dokonała wglądu w dokumenty dot. wydanej decyzji nr [...] z dn. [...].06.2016 r. i nie ulega wątpliwości, że z tą datą rozpoczął się bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

To ustalenie organ I instancji poczynił w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Następnie stwierdził, że "zatem Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 6.09.2016 r. uchybiła terminowi do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 148 § 2 K.p.a." Należy pamiętać, że przepis ten odnosi się do przesłanki braku udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.)

Skoro Prezydent m. st. Warszawy wskazał, iż bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania (jak się wydaje z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) rozpoczął się z dniem 24 sierpnia 2016 r., to miesięczny termin wyznaczony w art. 148 § 1 K.p.a. upływał w dniu 24 września 2016 r.

Zatem Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 6 września 2016 r., nie uchybiłaby ustawowo określonemu terminowi.

Wniosek o wznowienie na podstawie tej przesłanki, powinien zostać złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Znaczenie dla oceny zachowania terminu ma data powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, nie zaś data powzięcia wiadomości o rozstrzygnięciu kończącym postępowanie zwyczajne.

Sąd stwierdził, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że dla zachowania terminu z art. 148 § 1 K.p.a. nie ma znaczenia, kiedy uświadomiono sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, ale kiedy obiektywnie dowiedziano się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 7/17).

Słusznie również organ odwoławczy podnosił, że nie zostały oparte na materiale dowodowym twierdzenia organu I instancji, że "wnioskodawca dowiedział się w datach wcześniejszych, przekraczających termin 30 dniowy przed złożeniem wniosku o wznowienie z dnia 6.09.2016 r. i odbiegają od dat podanych w piśmie z dn. 29.11.2016 r. będącym odpowiedzią na wezwanie z dnia 10.11.2016 r."

Wspólnota Mieszkaniowa "[...] " wskazała w piśmie z dnia 22 listopada 2016 r., iż miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji nr [...] najwcześniej w dniu 23 sierpnia 2016 r., a pełną jej treść, wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę do jej wydania, poznała w dniu 24 sierpnia 2016 r.

Sąd zauważył, że twierdzenia organu I instancji, w zakresie tego, że E. C. zapoznała się z dokumentacją dotyczącą kwestionowanej decyzji tj. 24 sierpnia 2016 r., powiązane z przesłanką "wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji", nie wskazują na uchybienie terminu z art. 148 § 1 K.p.a.

Jednocześnie rację miał organ odwoławczy, że Prezydent m. st. Warszawy w żaden sposób nie sprecyzował czego dotyczą wspomniane nowe okoliczności lub dowody, ani jaki miały wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Odnosząc się do wiadomości e-mail z dnia 18 czerwca 2016 r. wysłanej przez J. W. do E. C., w której informuje ona że dostała pozytywną decyzję z urzędu "tak jak rozmawiałyśmy" i niedługo rozpocznie stawianie oranżerii na części tarasu, to w ocenie Sądu z jej treści nie można wnioskować o wiedzy Wspólnoty o nowych okolicznościach istotnych dla sprawy lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Wprawdzie podniesiona w skardze, kwestia doręczenia J. W. postanowienia organu I instancji nie została dostatecznie wyjaśniona przez organ II instancji (skarżąca twierdzi, iż odebrała je osobiście, natomiast Wojewoda Mazowiecki uznał doręczenie za wadliwe i wskazał na naruszenia proceduralne organu I instancji), to jednak okoliczność ta nie miała znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia. W szczególności nie zostały naruszone prawa skarżącej, zwłaszcza związane z możliwością wniesienia zażalenia.

Kontrolowane przez Sąd postanowienie zasadnie stwierdzało naruszenie przez Prezydenta m. st. Warszawy art. 7 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., poprzez wadliwą i niepełną ocenę stanu faktycznego sprawy, w zakresie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Zdaniem Sądu, konieczność powtórnej analizy stanu faktycznego w kontekście przesłanek do wznowienia oraz zachowania terminów z art. 148 § 1 i § 2 K.p.a., skutkowała słusznym zastosowaniem przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. Ewentualne ustalenie, że wnioskodawca zachował termin do wznowienia byłoby przesłanką do merytorycznego rozpoznania jego wniosku o wznowienie postępowania, do czego uprawniony jest tylko organ I instancji. Dlatego wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. W. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. - poprzez nieuchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy postanowienie te zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, albowiem organ odwoławczy mógł rozstrzygnąć sprawę merytorycznie i nie było podstaw do uchylania postanowienia i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji - ponieważ z zebranego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienia zarówno na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jak i na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a zatem bezzasadne byłoby ponowne badanie przez organ terminu dowiedzenia się o nowych okolicznościach lub dowodach, które miałyby stanowić podstawę wznowienia postępowania;

- art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art 33 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 30 § 3 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali - poprzez przyznanie Wspólnocie Mieszkaniowej "[...] " statusu strony zarówno w postępowaniu sądowym, jak i administracyjnym, w sytuacji gdy zarząd tej wspólnoty nie uzyskał zgody w formie uchwały właścicieli lokali na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a więc nie był legitymowany prawnie do złożenia tego wniosku, a tym samym wniosek ten nie mógł zostać uznany za złożony skutecznie przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...] ".

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zawiadomieniem z dnia 10 września 2021 r. poinformowano strony o ograniczeniach w orzekaniu wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). Poinformowano także o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).

Pismem z dnia 18 listopada 2021 r. pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" oświadczył, że strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Wskazał adres elektroniczny na platformie ePUAP. Wyraził zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej na ww. adres elektroniczny.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z dnia 30 grudnia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.

W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. - poprzez nieuchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego.

Odniesienie się do analizowanej podstawy kasacji rozpocząć należy od spostrzeżenia, że opiera się ona na tezie kasatora, według której "z zebranego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienia zarówno na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jak i na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a."

Od razu zatem należy stwierdzić, że prawidłowa jest ocena dokonana przez Wojewodę oraz Sąd pierwszej instancji, według której, postanowienie Prezydenta zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Uchybienie to polegało na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 148 § 1 i 2 K.p.a.

Organ rozstrzygający wniosek o wznowienie postępowania, oparty na podstawach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz pkt 5-8 K.p.a., ma obowiązek wyczerpująco zebrać materiał dowodowy w zakresie dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 K.p.a.). Podobnie, organ rozpoznający podanie o wznowienie postępowania, oparte na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ma obowiązek wyczerpująco zebrać materiał dowodowy w zakresie dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).

Zebrany materiał dowodowy powinien być oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), a następnie, w razie wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, organ powinien wyartykułować swoje stanowisko w tej mierze w uzasadnieniu postanowienia (art. 149 § 3 w związku z art. 124 § 2 K.p.a.). Uzasadnienie faktyczne, o którym mowa w art. 124 § 2 K.p.a. powinno być rozumiane z uwzględnieniem rozwinięcia tego pojęcia wskazanego w art. 107 § 3 K.p.a.

Przede wszystkim zatem, uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przyjął, że podanie Wspólnoty Mieszkaniowej stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2016 r. o pozwoleniu na budowę, oparty na przyczynach wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Należało zatem ustalić dwie okoliczności faktyczno-prawne. Konieczne było ustalenie dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) oraz dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 148 § 2 K.p.a.).

Uzasadnienie postanowienia Prezydenta zawiera ustalenie daty doręczenia decyzji w dniu 6 lipca 2016 r.

Zawiera także ustalenie daty zapoznania się reprezentanta Wspólnoty z dokumentami dotyczącymi decyzji, w dniu 24 sierpnia 2016 r., przy czym w tym samym akapicie organ stwierdził, że z tą datą rozpoczął się bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. Jak dalej wywodził, w tej dacie wyszły bowiem na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji.

Następnie organ pierwszej instancji ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa wnosząc podanie w dniu 6 września 2016 r. uchybiła terminowi do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 148 § 2 K.p.a.

Jest oczywiste, że stwierdzenie o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia podania odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. jest nieprecyzyjne. Nie rozróżnia przecież dwóch przyczyn, na których oparto wniosek.

Wadliwość ta może być usunięta w drodze odczytania całej wypowiedzi Prezydenta w zakresie istotnych dat, odnoszących się do poszczególnych przesłanek. Możliwe jest, w świetle przytoczonych wyżej stwierdzeń, przyjęcie, że według Prezydenta, data doręczenia decyzji odnosi się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a data zapoznania się z dokumentami w dniu 24 sierpnia 2016 r., do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ustalenie to nie jest jednak oczywiste – nie wynika wprost ze stwierdzenia organu pierwszej instancji zawartego w uzasadnieniu wydanego przezeń postanowienia.

Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem odwoławczym, trafnie uznał, że w świetle treści uzasadnienia postanowienia Prezydenta, termin do wniesienia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., do dnia 6 września 2016 r. (data złożenia wniosku) jeszcze nie upłynął. Wątpliwości w tym zakresie nie rozwiewa przecież dalsze stwierdzenie, że o decyzji nr [...] r. z dnia [...] czerwca 2016 r. wnioskodawca dowiedział się w datach wcześniejszych przekraczających termin 30 dniowy, przed złożeniem wniosku o wznowienie z dnia 6 września 2016 r.

Jak wynika z podkreślenia, organ pierwszej instancji w dalszym ciągu nawiązuje tym stwierdzeniem do okoliczności, o której mowa w art. 148 § 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie do okoliczności, o której mowa w art. 148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Ponadto, wbrew tezie kasacji, okoliczności dotyczące daty dowiedzenia się o decyzji także nie wynikają jednoznacznie z akt sprawy, a organ pierwszej instancji ich nie wyjaśnił wyczerpująco.

Trafna jest także ta część argumentacji organu odwoławczego oraz Sądu pierwszej instancji, według której, weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy co do przyczyny wznowienia opartej na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest możliwa, gdy okoliczności te zostały przez wnioskodawcę skonkretyzowane. Takiej konkretyzacji zabrakło we wniosku, a w konsekwencji jest jej pozbawione także uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji. Należy także zgodzić się z oceną, że z treści wiadomości e-mail z dnia 18 czerwca 2016 r. nie można wnioskować jednoznacznie o wiedzy Wspólnoty o nowych okolicznościach lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Nie było zatem podstaw do wydania przez Wojewodę postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta.

W świetle powyższego, a także zgodnie z regułą, według której o ewentualnym wznowieniu postępowania rozstrzyga organ pierwszej instancji, nie było możliwe wydanie przez Wojewodę orzeczenia reformatoryjnego.

Nie może być uwzględniony zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art 33 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 30 § 3 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali - poprzez przyznanie Wspólnocie Mieszkaniowej "[...] " statusu strony zarówno w postępowaniu sądowym, jak i administracyjnym, w sytuacji gdy zarząd tej wspólnoty nie uzyskał zgody w formie uchwały właścicieli lokali na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a więc nie był legitymowany prawnie do złożenia tego wniosku, a tym samym wniosek ten nie mógł zostać uznany za złożony skutecznie przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...] ".

Przed odniesieniem się tak sformułowanego zarzutu konieczne jest przypomnienie, że jeśli chodzi przyczynę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to poza sytuacjami oczywistymi, a taka w niniejszej sprawie nie zachodzi, legitymację strony bada się w po wszczęciu postępowania (o ile został zachowany termin do wniesienia podania).

Natomiast w odniesieniu do podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., brak legitymacji procesowej badany jest na etapie wstępnym. W niniejszej sprawie przymiot strony nie był przedmiotem kontrowersji. Co do zasady, wspólnota mieszkaniowa będąca reprezentantem współwłaścicieli lokali tworzących wspólnotę jest legitymowana do udziału w postępowaniu dotyczącym robot budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę, które mają być wykonywane na nieruchomości wspólnej.

Jednak zarzut kasacji opiera się nie tyle na rzeczywistym zakwestionowaniu legitymacji Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", ile na braku uprawnienia Zarządu Wspólnoty do reprezentowania wspólnoty, w sytuacji braku uchwały właścicieli lokali w tym zakresie. Jest to inne zagadnienie. Z opisu naruszenia nie wynika skuteczne podważenie legitymacji procesowej Wspólnoty jako strony, jakkolwiek w sytuacji procesowej, w której sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania, kwestia ta może być przedmiotem dalszych ustaleń i rozstrzygnięć.

Co do uprawnień zarządu można zaś jedynie wskazać, że nie ma podstaw do kwestionowania uprawnienia zarządu wspólnoty do podejmowania imieniu wspólnoty czynności zachowawczych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Należało oddalić złożony w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z przepisów art. 203-204 P.p.s.a. nie wynika możliwość zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego który nie wniósł skargi do wojewódzkiego sadu administracyjnego.