Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 831/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: 75 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44  pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 1, par. 47 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 2 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej wprowadzania zmiany do ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 sierpnia 2013 r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 28 lutego 2013 r. (nr [...]) orzekającą w przedmiocie: 1/ anulowania czynności materialno-technicznej wyprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków ujawniającej połączenie działek nr [...]/9 i nr [...]/5 w działkę [...]1 obręb G. gm. K. oraz 2/ anulowania czynności materialno-technicznej wyprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków ujawniającej połączenie działek nr [...]/6 i nr [...]/7 w działkę nr [...]2 obręb G. gm. K.

Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia z dnia 28 lutego 2013 r. (nr [...]) Starosta – działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 9 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 37, poz. 454):

1/ anulował czynność materialno-techniczną wyprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków ujawniającej połączenie działek nr [...]/9 i nr [...]/5 w działkę [...]1 obręb G. gm. K. i przywrócił stan widoczny w ewidencji gruntów i budynków przed połączeniem działek;

2/ anulował czynność materialno-techniczną wyprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków ujawniającej połączenie działek nr [...]/6 i nr [...]/7 w działkę nr [...]2 obręb G. gm. K. i przywrócił stan widoczny w ewidencji gruntów i budynków przed połączeniem działek.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 4 lipca 2011 r. A. M. wystąpiła o połączenie działek o nr [...]/9 i nr [...]/5 położonych w obrębie G., gmina K., a następnie do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. wpłynął sporządzony przez geodetę A. K. operat techniczny (nr [...]) połączenia ww. działek. Operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] i stanowił podstawę wprowadzenia w dniu 13 lipca 2011 r. zmiany do ewidencji gruntów i budynków (zmiana nr [...]).

Z kolei wnioskiem z dnia 15 lipca 2011 r. K. M. wystąpiła o połączenie działek o nr [...]/6 i nr [...]/7 położonych w obrębie G., gmina K. Następnie wpłynął sporządzony przez geodetę A. K. operat techniczny (nr [...]) połączenia ww. działek. Operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] i stanowił podstawę wprowadzenia w dniu 19 lipca 2011 r. zmiany do ewidencji gruntów i budynków (zmiana nr [...]).

W dniu 20 lipca 2011 r. oba wskazane opracowania poddano dodatkowej kontroli, w wyniku której stwierdzono, że przy połączeniu ww. działek w jedną nieruchomość dokonano zmiany granicy zewnętrznej tej nieruchomości na mapach ewidencyjnych oraz zmieniono powierzchnie działek po połączeniu.

W związku z tym w dniu 25 lipca 2011 r. wszczęto z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie.

Decyzją z dnia 9 września 2011 r. (nr [...]) Starosta orzekł o usunięciu zmian danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących połączenia działek nr [...]/9 i nr [...]/5 oraz połączenia działek nr [...]/6 i nr [...]/7 i przywróceniu stanu widocznego w ewidencji gruntów przed zmianami.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzja z dnia 13 grudnia 2011 r. (nr [...]) uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na wynikach kontroli przeprowadzonych już po włączeniu do zasobu operatów technicznych połączenia działek, pomijając zupełnie inne dokumenty będące w posiadaniu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K.

S. i P. W. zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 143/12) oddalił skargę.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji prowadził postępowanie, w którym pozyskano szereg dokumentów, zeznań świadków oraz przeprowadzono rozprawę administracyjną. Ponadto miała miejsce wizja lokalna z udziałem geodetów. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że przedmiotowe operaty techniczne wykonane przez A. K. nie mogą być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Organ wyjaśnił, że przebieg granic nieruchomości jest różnie opisywany w różnych dokumentach geodezyjnych a uregulowanie sporu wynikającego z powyższych okoliczności możliwe będzie po przeprowadzeniu rozgraniczenia działek.

A. M. i K. M. odwołały się od tej decyzji podnosząc, że została wydana bez podstawy prawnej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych twierdziły, że organ nie dysponował stosowną dokumentacją, która pozwalałaby dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto organ nie zrealizował wszystkich zaleceń jakie wskazano w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 grudnia 2011 r. (nr [...]).

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 2 sierpnia 2013 r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wskazał, że organ I instancji w ramach ponownego postępowania wyjaśniającego, opierając się na zaleceniach organu odwoławczego, podjął w dniu 8 listopada 2012 r. czynności oględzin granic przedmiotowych nieruchomości. Zgodnie z informacją zawartą w protokole z wizji w wyznaczonym terminie na spornym gruncie stawili się: R. M. jako pełnomocnik A. M., K. M. oraz S. i P. W., a także pracownicy Starostwa Powiatowego w K. Po dokonaniu pomiaru punktów granicznych oraz płotów pomiędzy działkami nr [...]/5 i nr [...]/4 a działkami nr [...]2 i nr [...]1, sporządzający protokół przyjął oświadczenia stron co do stanu użytkowania przedmiotowych nieruchomości. Całość została uwidoczniona na mapie poglądowej z wizji w terenie w skali 1:250 sporządzonej w dniu 28 listopada 2012 r. Przesłuchano również świadków i przeprowadzono rozprawę administracyjną. Ustalenia organu pierwszej instancji potwierdziły, że dane zawarte w operatach geodety uprawnionego A. K. są zgodne z przebiegiem granicy w terenie, jednakże dane te nie są w pełni zbieżne z dokumentacją zgromadzoną w zasobie. Dokumentacja geodezyjna zaewidencjonowana pod numerem [...] sporządzona przez geodetę S. K. zawiera szereg rozbieżności dotyczących zarówno przebiegu granic, jak i powierzchni działek. Nie ma zatem możliwości - bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego - ustalenia w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny prawidłowości sporządzonych przez geodetę A. K. opracowań dotyczących połączenia działek nr [...]/9 i nr [...]/5 w działkę nr [...]1 oraz działek nr [...]/6 i nr [...]/7 w działkę nr [...]2. Wersja przyjęta przez wykonawcę połączenia działek jest jednym z możliwych wariantów.

Organ odwoławczy zastrzegł, że utrzymując w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie nie przesądza o prawidłowości przebiegu granic przedmiotowych działek wykazanych w ewidencji gruntów i budynków przed wprowadzeniem zmian wynikających z operatów uprawnionego geodety A. K.

W świetle art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz zgromadzonego materiału dowodowego - w szczególności oświadczeń stron co do przebiegu granicy oraz zaistniałego sporu granicznego – organ stwierdził, że nie może stanowić podstawy ustalenie granicy zlecone przez K. M. i A. M. połączenie działek, skutkujące aktualizacją ewidencji gruntów i budynków.

Jako niezasadne organ odwoławczy uznał twierdzenia, że decyzja Starosty nie ma podstawy prawnej. Zaznaczył, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.

Powołując się na treść art. 75 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że opinia biegłego sądowego P. C. słusznie została włączona do akt sprawy. Wprawdzie została sporządzona na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. w sprawie poświadczenia nieprawdy w operacie geodezyjnym, jednakże celem jej było ustalenie: czy operaty techniczne połączenia działek nr [...]/9 i [...]/5 w działkę [...]1 oraz działek nr [...]/6 i [...]/7 w działkę [...]2, wykonane przez A. K., sporządzone zostały w sposób zgodny z zasadami sztuki geodezyjnej i kartograficznej, a także obowiązującymi standardami technicznymi. Przedmiotem badania przez biegłego była zatem treść operatów, ich wartość pod względem technicznym, a także zgodność z procedurami geodezyjnymi, co w prowadzonym postępowaniu miało znaczenie. Opinia ta potwierdza, że istniejące w dokumentacji geodezyjnej rozbieżności nie pozwalają jednoznacznie określić przebiegu granicy, która winna być ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym. Konieczność zastosowania wspomnianego trybu potwierdziła również przeprowadzona przez organ pierwszej instancji rozprawa administracyjna.

W podsumowaniu organ odwoławczy wskazał, że rozbieżności istniejące w dokumentacji zgromadzonej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. uniemożliwiają jednoznaczne i bezsprzeczne określenie przebiegu granicy między działkami stanowiącymi własność K. M. oraz działkami A. M., a działkami stanowiącymi współwłasność S. i P. W. Niemożliwe jest utrzymanie w mocy zmian danych ewidencyjnych wynikających z operatów technicznych połączenia działek [...] i [...] sporządzonych przez geodetę uprawnionego A. K., ponieważ mają one zasadniczy wpływ na przebieg spornej granicy.

A. M. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej, ponieważ organy orzekające nie miały podstaw prawnych do dokonania aktualizacji treści ewidencji gruntów i budynków poprzez anulowanie zmiany dokonanej na podstawie dokumentacji przyjętej skutecznie do zasobu powiatowego w dniu 19 lipca 2011 r., a także do oceny dokumentacji pomiarowej, stanowiącej podstawę dokonanej zmiany w ewidencji;

2/ naruszenie § 47 ust. 3 w zw. z § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że organ ewidencyjny może dokonać z urzędu aktualizacji treści ewidencji gruntów i budynków bez odpowiednich dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia.

Skarżąca podniosła, że operaty połączenia działek zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego, stanowiąc podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skoro operaty techniczne połączenia działek zostały przyjęte do państwowego zasobu, to obrazują aktualny. W tej sytuacji dokonane przez organy "anulowanie czynności wprowadzenia zmiany do ewidencji i przywrócenie stanu przed połączeniem działek" jest kolejną zmianą ewidencji.

Skarżąca wskazała, że na podstawie § 47 ust. 1 ww. rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się wyłącznie w oparciu o odpowiednie dokumenty określające zmiany danych ewidencyjnych. Takimi dokumentami w przypadku działania organu z urzędu są dokumenty enumeratywnie wymienione w § 46 ust. 2 tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie organy nie uzyskały żadnego z tych dokumentów, a zatem nie miały podstawy do aktualizacji (zmiany) ewidencji.

Zdaniem skarżącej organy w ramach procedury wprowadzania zmian do ewidencji gruntów nie są uprawnione do oceny technicznej dokumentacji pomiarowej, stanowiącej podstawę wpisu do ewidencji, a także prowadzenia pomiarów kontrolnych istniejących punktów granicznych w stosunku do osnowy geodezyjnej. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu. Skoro zatem określone dokumenty zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, to świadczy o ich sporządzeniu zgodnie z prawem i określonymi standardami, a organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do podważania ich treści.

W ocenie skarżącej przyjęcie dokumentacji do zasobu nadaje zatem jej walor dokumentu urzędowego, dla którego istnieje domniemanie prawdziwości, legalności i wiarygodności, a zatem wszelkie działania organów ewidencyjnych mające na celu podważenie poprawności operatu technicznego przyjętego do zasobu są całkowicie nieuprawnione (nie mają podstawy prawnej). Skoro operaty zostały przyjęte do zasobu i stanowiły podstawę zmiany w ewidencji, to aktualnie nie ma procedury prawnej, która mogłaby doprowadzić do zniweczenia skutecznej już zmiany.

W ocenie skarżącej zmiana polegająca na połączeniu działek powinna pozostać w ewidencji do czasu uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w ramach postępowania rozgraniczeniowego, gdyż dopiero takie prawomocne orzeczenie będzie dokumentem wymienionym w § 46 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, umożliwiającym dokonanie aktualizacji z urzędu.

Nadto bezpodstawne było powoływanie się przez organy na opinię biegłego w zakresie geodezji i kartografii mgr inż. P. C., sporządzoną na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. Ds. 158/11 w sprawie poświadczenia nieprawdy w operacie geodezyjnym.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Mianowicie, prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 143/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. i P. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 grudnia 2011 r. (nr [...]), którą uchylił decyzję Starosty z dnia 9 września 2011 r. (nr [...]) wydaną w przedmiocie usunięcia zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących połączenia działek nr [...]/9 i nr [...]/5 oraz połączenia działek nr [...]/6 i nr [...]/7 i przywrócenia stanu widocznego w ewidencji gruntów przed zmianami, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał, że w celu wyjaśnienia stanu faktycznego co do przebiegu granic pomiędzy połączonymi działkami a działkami o nr [...]/5 i [...]/4 konieczne będzie przeprowadzenie dowodu ze znajdującej się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. dokumentacji sporządzonej w 1972 r. przez geodetę – S. K., a w sytuacji, gdy analiza dokumentacji nie da jednoznacznej odpowiedzi w kwestii granic przedmiotowych działek, to organ przeprowadzi oględziny w celu ustalenia, czy punkty graniczne zostały przesunięte czy znajdują się w miejscu pierwotnego położenia, a następnie przeprowadzi rozprawę z udziałem wszystkich stron postępowania i wykonawców prac przeprowadzonych na spornym terenie począwszy od 1972 r.

Okoliczność uprzedniego rozpoznawania przez tut. Sąd przedmiotowej sprawy ma istotne znaczenie przy jej rozpoznawaniu w obecnym postępowaniu, zainicjowanym skargą A. M. Stosownie do art. 171 p.p.s.a. należy stwierdzić, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a zgodnie z art. 170 p.p.s.a. wiąże on nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Mając to na uwadze należy przyjąć, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 143/12).

W tym kontekście, w odniesieniu do zarzutu braku podstaw prawnych do dokonania aktualizacji treści ewidencji gruntów i budynków poprzez anulowanie zmiany dokonanej na podstawie dokumentacji przyjętej skutecznie do zasobu powiatowego należy wyjaśnić, że skoro w tej samej sprawie tut. Sąd rozpoznając uprzednio skargę na decyzję kasacyjną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 143/12) oddalił tę skargę, to tym samym przesądził istnienie podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej w sprawie wszczętego w dniu 25 lipca 2011 r. postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących oceny prawidłowości połączenia działek nr [...]/9 i nr [...]/5 w działkę o nr [...]1 oraz połączenia działek nr [...]/6 i nr [...]/7 w działkę o nr [...]2, położonych w obrębie G., gm. K. Brak podstawy prawnej decyzji administracyjnej jest bowiem kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej zwana "k.p.a."). Sprawowana natomiast przez sądy administracyjne kontrola decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem przebiega każdorazowo w określonym porządku i w pierwszej kolejności jest to kontrola z punktu widzenia ewentualnych wad powodujących nieważność decyzji. Skoro Sąd rozpoznając uprzednio w tej sprawie skargę oddalił ją, to oznacza, że nie dopatrzył się takiej wadliwości, potwierdzając tym samym podstawę prawną do prowadzenia przez organy geodezyjne w podjętym trybie postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących połączenia działek nr [...]/9 i nr [...]/5 oraz połączenia działek nr [...]/6 i nr [...]/7 i przywrócenia stanu widocznego w ewidencji gruntów przed wprowadzeniem tych zmian.

Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", do zadań starosty należy prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. granic gruntów (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy). Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w tym zasad wymiany danych ewidencyjnych został określony w wydanym na podstawie art. 26 ustawy rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 9 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 37, poz. 454) – dalej zwanego "rozporządzeniem". Stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje z urzędu lub na wniosek uprawnionych podmiotów (§ 46 ust. 1 rozporządzenia), niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). W myśl § 47 ust. 3 rozporządzenia w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne.

W świetle powołanych przepisów należy przyjąć, że w sytuacji powzięcia wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatów technicznych połączenia działek nr [...]/9 i [...]/5 (operat z dnia 11 lipca 2011 r.) i działek nr [...]/6 i [...]/7 (operat z dnia 19 lipca 2011 r.) starosta – jako organ właściwy do prowadzenia ewidencji i utrzymywania jej w stanie aktualności – był zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w sprawie dokonywanej na podstawie ww. operatów aktualizacji czyli wprowadzenia na ich podstawie udokumentowanych zmian do operatu ewidencyjnego. Innymi słowy, pomimo przyjęcia operatów technicznych do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego ciążył na organie obowiązek zbadania w zaistniałej sytuacji zasadności (prawidłowości) wprowadzanych zmian w świetle ich zgodności z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi. Analizie tej nie może stać na przeszkodzie fakt, że dany materiał stanowiący podstawę aktualizacji został uprzednio włączony do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym aprobuje wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. pogląd, że "fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot" (sygn. akt III SA/Kr 711/09, publ. LEX nr 756987).

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w istniejącym stanie faktycznym starosta prowadzący ewidencję gruntów miał prawo do przeprowadzenia w oparciu o § 47 ust. 3 rozporządzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy sporządzone operaty techniczne połączenia ww. działek są prawidłowe i mogą stanowić wystarczającą podstawę do wprowadzenia na ich podstawie zmian danych ewidencyjnych połączonych nieruchomości. Przyjmuje się, że "wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08, publ. LEX nr 510289). W rozpoznawanej sprawie sentencja rozstrzygnięcia została co prawda sformułowana w ten sposób, że orzeczono o "anulowaniu czynności materialno-technicznej wprowadzenia zmian i przywróceniu stanu widocznego w ewidencji gruntów i budynków przed połączeniem działek", to jednak należy przyjąć, że sens takiego rozstrzygnięcia sprowadza się w istocie do "odmowy wprowadzenia zmian ewidencyjnych", które miałyby zostać dokonane na podstawie przedłożonych operatów technicznych. W ocenie Sądu należy przyjąć, że przedmiotem rozstrzygnięcia była ocena zasadności (prawidłowości) dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w oparciu o przyjętą do zasobu geodezyjno-kartograficznego dokumentację (operaty techniczne).

W rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły postępowanie mające na celu ustalenie, czy dokonana - w przyjętym do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 13 lipca 2011 r. (nr [...]) operacie technicznym połączenia działek o nr [...]/9 i nr [...]/5 w jedną działkę nr [...]1 - zmiana granicy zewnętrznej działek o nr [...]/5, [...]/9 i [...]/6 z działkami o nr [...]/4 i [...]/5 stanowi zmianę znajdującą potwierdzenie w dostępnych dokumentach i materiałach źródłowych oraz w istniejącym na nieruchomościach stanie faktycznym (operat techniczny przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 19 lipca 2011 r. - nr [...], dotyczący połączenia działek o nr [...]/6 i [...]/7 w działkę nr [...]2, odnosił się już do wprowadzonych do zasobu na podstawie poprzedniego operatu zmian granicy pomiędzy działką [...]/6 a [...]/5).

Z uwagi na to, że tut. Sąd oddalił w niniejszej sprawie skargę na wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzję kasacyjną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, to przyjąć należy, że uznał za konieczne i zasadne dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we wskazanym przez ten organ zakresie (tj. uzupełnienia materiału dowodowego o znajdujący się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. operat techniczny z 1972 r. i jego analizę, wizję lokalną oraz rozprawę z udziałem stron i wykonawców prac przeprowadzonych na spornym terenie począwszy od 1972 r.).

Jak wynika z akt sprawy organy w trakcie postępowania przeprowadziły ww. czynności i dowody. Organy przeanalizowały dokumenty zgromadzone w zasobie geodezyjno-kartograficznym, wynik oględzin nieruchomości oraz wyjaśnienia złożone w czasie rozprawy, a nadto – zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. - posiłkowały się opinią biegłego w zakresie geodezji i kartografii mgr inż. P. C., sporządzoną na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. Ds. 158/11 w sprawie poświadczenia nieprawdy w operatach technicznych dotyczących połączenia przedmiotowych działek. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dało jednak jednoznacznego potwierdzenia położenia linii granicznej przebiegającej pomiędzy działkami o nr [...]/4 i [...]/5 (własność – S. i P. W.) a nieruchomościami podlegającymi scaleniu, tj. działkami o nr [...]/5, [...]/9 (własność – A. M.) oraz działką o nr [...]/6 (własność – K. M.). Tym samym nie została potwierdzona poprawność wyznaczonej przez geodetę w ww. operatach technicznych granicy pomiędzy wskazanymi nieruchomościami, czyli tego, co w istocie było powodem zakwestionowania ich prawidłowości i możliwości wprowadzenia na ich podstawie zmian w operacie ewidencyjnym.

W ocenie Sądu stanowisko organów jest słuszne. Niemożność dokonania jednoznacznych ustaleń co do przebiegu granicy w oparciu o analizę terenu oraz dostępną dokumentację nie może bowiem "konwalidować" operatów technicznych dla potrzeb aktualizacyjnych ewidencji gruntów, gdyż operaty techniczne same w sobie nie mogą wprowadzać zmian dotyczących rozgraniczania nieruchomości – "niedopuszczalne jest dokonywanie zmiany przebiegu granicy przy istniejącym sporze granicznym w ramach prowadzonego czy to na wniosek, czy też z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 864/12, publ. LEX nr 1316122). Wyznaczenie przebiegu granicy pomiędzy działkami objęte jest szczególną procedurą związaną z "rozgraniczaniem nieruchomości" uregulowaną w art. 29-39 ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.