Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 246/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 ust. 4 art. 25 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 50 ust. 3 ust. 5 art. 51 ust. 1 art. 68 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] przyznającą W. U. jednolitą płatność obszarową, w wysokości 3.650,26,-zł. zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 2.595,10,- zł. Obie płatności zostały przyznane w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 16.kwietnia 2009r. W. U. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował działki rolne oznaczone literami od A do E. Następnie, odpowiadając na pismo organu z dnia 27.sierpnia 2009r. W. U. złożył korektę wniosku, w której wyjaśnił, iż nie użytkuje rolniczo działki rolnej D położonej na działce ewidencyjnej [...], oświadczając, że działka ewidencyjna [...] została dopisana do wniosku przez pomyłkę. W uzasadnieniu decyzji wydanej w dniu [...], nr [...] organ pierwszej instancji wykazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 9,27 ha natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony - 8,58 ha. Ponieważ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana a powierzchnią zgłoszoną we wniosku wynosiła 8,04 %, to organ, zgodnie z art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.kwietnia 2004r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1372/2003 i 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141, str. 18 ze zm.) odpowiednio pomniejszył przyznaną płatność.

W przypadku działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej organ nie stwierdził żadnych nieprawidłowości i przyznał płatność w pełnej wysokości do powierzchni zadeklarowanej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W. U., w którym wyjaśnił iż od 2008r. nie użytkuje działki rolnej, znajdującej o numerze ewidencyjnym [...]. Odwołujący się zaznaczył, iż owej działki nie wskazywał już we wniosku złożonym w 2008r., zatem zdaniem producenta odpowiedzialność za zaistniałą pomyłkę ponosi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W. U. podkreślił, że nie jest w stanie samodzielnie wypełnić wniosku o dopłaty i zawsze zleca jego wypełnienie odpowiednim podmiotom. Dalej wskazał, iż w 2009r. pracownicy organu poinformowali go, że wniosku o dopłaty wypełniać nie trzeba, tylko go podpisać jeżeli powierzchnia gruntów, podlegających dopłatom jest taka sama jak w 2008r. Z tego względu tegoż wniosku nie wypełnił samodzielnie tylko podpisał wniosek już wypełniony przez pracownika organu, na załączniku graficznym określając powierzchnię 8,58 ha, Na owym załączniku, zdaniem producenta, działka [...] nie została zakreślona.

W uzasadnieniu wskazanej decyzji z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wyjaśnił, że w analizowanej sprawie nie można uznać, że wniosek W. U. był zgodny ze stanem faktycznym, bowiem producent nie użytkował działki D, co potwierdza zarówno treść złożonej korekty, jak i treść złożonego przez niego oświadczenia. Zdaniem organu drugiej instancji korekta wniosku, obejmująca wycofanie z płatności powierzchni działki rolnej D miała na celu doprowadzenie do sytuacji, w której wniosek będzie zgodny ze stanem rzeczywistym, tj. do wskazania powierzchni rzeczywiście użytkowanej przez producenta rolnego. Oprócz stwierdzenia, iż strona nie prowadziła działalności rolniczej na działce rolnej D organ ustalił w toku postępowania, że powierzchnia działki A oraz DD kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. W przypadku działki rolnej A o powierzchni 1,18 ha znajdującej się na dwóch działkach o numerach ewidencyjnych [...] ( 0,59 ha ) oraz [...] ( 0,59 ha), w toku kontroli administracyjnej organ pierwszej instancji ustalił, iż powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza na działce nr [...] faktycznie wynosi 0,57 ha. W związku z tym powierzchnia całkowita działki A kwalifikująca się do płatności wynosiła 1,16 ha (czyli była mniejsza 0,02 ha w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wniosku). W odniesieniu do działki DD nr [...] organ stwierdził, iż jej powierzchnia ewidencyjno gospodarcza to 0,65 ha ( 0,66 ha we wniosku), podkreślając, iż powyższe ustalania nie były kwestionowane przez stronę w odwołaniu. Podsumowując, organ odwoławczy podniósł, że przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zgłoszona we wniosku o płatności wynosiła 9,27 ha, zaś powierzchnia ustalona w toku postępowania to 8,58 ha (powierzchnia zadeklarowana 9,27 ha pomniejszona o powierzchnie działki rolnej D - 0,66 ha oraz o różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną działki rolnej A - 0,02 ha oraz działki DD – 0,01 ha). Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,69 ha, co stanowiło 8,04 % powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym powierzchnia stwierdzona tj.8,58ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 1,38ha co dało powierzchnię 7,20 ha, w stosunku do której została naliczona płatność JPO. Wysokość stawki w 2009 została określona w wysokości 506,98 zł. W związku z tym, kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3.650,26,-zł.

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw roślin podstawowych (UPO) nie zostały stwierdzone żadne nieprawidłowości, w związku z tym powierzchnia w oparciu o którą ustalono przyznaną płatność odpowiadała powierzchni zadeklarowanej we wniosku tj.7,28 ha. Wysokość stawki UPO do 1 ha powierzchni uprawy wynosiła 356,47 zł. Co dało kwotę 2.595,10 zł. przyznanej płatności.

Odnosząc się do zarzutów beneficjenta, podniesionych w złożonym odwołaniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26.stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., nr 170, poz. 1051 ze zm.) to rolnik składa wniosek o przyznanie płatności obszarowych na formularzu przesłanym przez Agencję i dołącza do niego przesłany przez Agencję materiał graficzny. Ponieważ W. U. ubiegał się o przyznanie płatności także w 2008 roku, to otrzymał z ARiMR wniosek, dotyczący płatności na rok 2009, spersonalizowany tj. wypełniony w części zawierającej dane personalne wnioskodawcy i dane dotyczące działek ewidencyjnych oraz rolnych deklarowanych w poprzednim roku. Wraz z wnioskiem producent rolny otrzymał również instrukcję jego wypełniania, w której zawarto m.in. informację na temat konieczności sprawdzenia zawartych w przesłanym formularzu wniosku danych. W przedmiotowej instrukcji na 1 stronie, napisano w punkcie A "Informacje ogólne", iż " Przed złożeniem wniosku w ARiMR należy obowiązkowo zweryfikować poprawność danych zawartych w wydrukowanym wniosku. Brak zgodności danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym może skutkować zmniejszeniem kwoty płatności lub odmową ich przyznania". Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który sam decyduje, które działki rolne tym wnioskiem obejmie. Podpisując wniosek, odwołujący złożył oświadczenie, zawarte w części X wniosku stanowiące, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W związku z powyższym, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności podczas wypełniania wniosku, zadbania aby dane zawarte we wniosku odpowiadały stanowi faktycznemu. Informacje podane przez stronę są bowiem dla organu wiążące i stanowią postawę do jego oceny, szczególności w zakresie różnic pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw. Strona składając korektę wniosku, w której zmniejszyła powierzchnię kwalifikującą się jednolitej płatności obszarowej przyznała, iż wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym. Organ odwoławczy stwierdził, że strona znała zasady przyznawania płatności bezpośrednich oraz dysponowała czasem na powiadomienie ARiMR o nieprawidłowościach we wniosku. Pomimo tego nie zawiadomiła ARiMR o niezgodności złożonej deklaracji ze stanem faktycznym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W. U., podtrzymując zarzuty zwarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziały Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie wskazać należy w szczególności, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Ustawa z dnia 26.stycznia 2007r. r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz.U. nr 170 z 2008r., poz. 1051 ze zm.) jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19.stycznia 2009r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, nr 247/2006, nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE z 2009r. Nr L 03). Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej do powierzchni uprawy, określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, przyjmuje w art. 7 ust. 1 ustawy, że płatności te przysługują rolnikowi, na będące w jego posiadaniu w dniu 31.maja roku, w którym złożył wniosek o przyznanie tych płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie a art.143b ust.5 rozporządzenia nr 1782/2003 (zgodnie z tabelą korelacji – art. 124 rozporządzenia nr 73/2009), jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha,

2) wszystkie grunty są utrzymane, zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 7 ust. 4 powołanej ustawy wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń, wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności obszarowych na 1 ha powierzchni.

Przyznanie producentowi rolnemu płatności na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 26.stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzależnione jest zatem od zadeklarowanej przez niego powierzchni uprawowej. Zawyżenie tej powierzchni zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym i tak zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek z systemów pomocy obszarowej (...) przekracza obszar stwierdzony na podstawie art. 50 ust.3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 30% obszaru stwierdzonego. Co do zasady obniżek i wyłączeń nie powinno się stosować w przypadku gdy rolnik poinformował właściwy organ na piśmie, iż wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. (art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W rozpoznawanej sprawie, spór dotyczył zgłoszenia do jednolitej płatności obszarowej działki D o geodezyjnym numerze [...], której skarżący nie był posiadaczem w dacie składania wniosku. Zweryfikowanej powierzchni upraw na działkach, oznaczonych literami A/A1 (działka o geodezyjnych numerach [...] i [...] i powierzchni upraw zadeklarowanych na 1,18 ha) oraz DD (działka o geodezyjnym numerze [...] i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,66 ha) skarżący bowiem nie kwestionował.

Z oświadczenia beneficjenta z dnia 7.września 2009r., złożonego po wezwaniu przez organ wynika zaś, iż "działka ewidencyjna [...] została dopisana do wniosku przez pomyłkę (...)" oraz, że nie użytkuje jej od dwóch lat. Odnosząc się zatem do kwestii "omyłkowego" zgłoszenia do dopłat tejże działki podzielić należy stanowisko organów, iż uchybienie skarżącego nie ma charakteru zwalniającego go z konsekwencji prawnych w rozumieniu art. 68 ust. 1 Rozporządzenia nr 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Jak słusznie wywodzi bowiem organ odwoławczy, składając korektę wniosku skarżący przyznał, iż nie było on poprawny pod względem faktycznym. Okoliczność natomiast, że skarżący podpisał jedynie projekt wniosku, dostarczony mu przez Biuro Agencji w trybie art. 25 ust. 3 ustawy, nie może skutecznie zwalniać go z odpowiedzialności za popełniony błąd, tym bardziej, że o obowiązku dokonania stosownych korekt pouczony był jednocześnie z doręczonym mu formularzem. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi, związanej z poprawnym wypełnieniem załącznika graficznego wskazać należy, iż został on w całości wypełniony dopiero na wezwanie organu, zatem brak jest możliwości odwoływania się do powyższej okoliczności dla wykazania prawidłowości podjętych działań. Gdyby zaś przyjąć, iż wniosek złożony został dopiero w dacie dokonania jego korekty (7.września 2009r.), w całości uznany musiałby być za spóźniony.

Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś dokonane przez organy wyliczenia należnych dopłat bezpośrednich z pominięciem zakwestionowanych powierzchni upraw, są prawidłowe, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

m.o.