Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 59/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
658
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2013r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" 1) stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 lipca 2013 r., A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, polegającą na nierozpoznaniu jej odwołania, wniesionego od decyzji Wójta Gminy Łambinowice z dnia 20 marca 2013 r., nr OPS.PS.4612.52.2013.MS, w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywania". Pismo zawierające skargę zostało złożone w siedzibie organu w dniu 31 lipca 2013 r., o czym świadczy zamieszczona na nim adnotacja.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Ośrodek Pomocy Społecznej w Łambinowicach przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odwołanie skarżącej od opisanej na wstępie decyzji Wójta Gminy Łambinowice, wraz z aktami sprawy. Przesyłka wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 12 kwietnia 2013 r., co wynika z daty prezentaty.

Pismem z dnia 10 maja 2013 r. Kolegium, powołując się na przepis art. 36 K.p.a., poinformowało, że sprawa nie może zostać rozpatrzona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyjaśniło, że przyczyną zwłoki są trudności organizacyjne wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej Kolegium. Ponadto wskazało, że termin skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego nastąpi do 30 września 2013 r.

Pismem z dnia 28 maja 2013 r., które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 31 maja 2013 r., skarżąca wystąpiła o pilne załatwienie odwołania, argumentując, że wynik tej sprawy ma istotny wpływ na ustalenie prawa do świadczeń alimentacyjnych, będących jedynym dochodem jej rodziny, o które wnioski należy składać do 1 lipca 2013 r. Wskazała, że wyznaczony termin jest zbyt odległy, co może spowodować, że jej rodzina pozostanie bez zabezpieczenia społecznego. Ponadto podniosła, że załatwienie odwołania "nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo utraty zdrowia moich dzieci spowodowanej niedożywieniem".

Następnie, pismem z dnia 23 lipca 2013 r., które wpłynęło do Kolegium w dniu 25 lipca 2013 r., skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarzuciła, że działania Kolegium naruszają prawa zagwarantowane w art. 45 Konstytucji RP oraz w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż podjęcie postępowania odwoławczego nastąpi po czterech miesiącach oczekiwania. Podniosła, że nie posiada żadnego źródła utrzymania i jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, pozostaje bez zabezpieczenia społecznego, co nie jest brane pod uwagę przez organ, natomiast przyczyna zwłoki w rozpatrzeniu odwołania jest niezgodna z zapisem art. 35 § 5, art. 97 i art. 103 K.p.a.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Kolegium pismem z dnia 27 lipca 2013 r. poinformowało skarżącą, że sprawa zostanie skierowana na posiedzenie zespołu orzekającego w sierpniu 2013 r.

We wniesionej skardze A. K. zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz wniosła o zobowiązanie Kolegium do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała kolejne czynności, jakich dokonywała przed wniesieniem skargi oraz czynności organu odwoławczego. Dodała, że w dniu 28 czerwca 2013 r. Wiceprezes Kolegium zapewniła ją, że sprawa zostanie skierowana do rozpatrzenia do dnia 31 lipca 2013 r., tj. w terminie wyznaczonym dla innych, wniesionych przez nią wcześniej odwołań. Tymczasem w dniu 17 lipca 2013 r. otrzymała informację, że termin ten, ustalony wcześniej na koniec lipca 2013 r., został przeniesiony na koniec sierpnia 2013 r., co spowodowało, że utraciła ona zaufanie do władzy publicznej. Ponownie zaakcentowała, że pozostaje bez zabezpieczenia społecznego, gdyż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a przez zaniechania Kolegium pozbawiona jest możliwości korzystania z praw obywatelskich.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie. Relacjonując przebieg czynności w toku postępowania odwoławczego Kolegium wskazało, że zarządzeniem z 30 lipca 2013 r. Prezes Kolegium wyznaczył skład orzekający w sprawie i akta zostały przekazane członkowi sprawozdawcy. Następnie, przywołując brzmienie przepisów art. 35, art. 36 oraz 37 K.p.a., Kolegium stwierdziło, że w dacie złożenia przez skarżącą skargi na bezczynność nie został przekroczony termin rozpatrzenia odwołania, gdyż dopełniono obowiązku poinformowania strony o przedłużeniu terminu jej załatwienia, przyczynach zwłoki i wyznaczono nowy termin jej załatwienia, tj. do dnia 30 września 2013 r. Argumentowało nadto, że w związku z wzywaniem do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca została poinformowana, że sprawa zostanie skierowana na posiedzenie zespołu orzekającego w sierpniu 2013 r. i termin ten, przewidziany w art. 36 K.p.a. jeszcze nie upłynął, stąd zażalenie było nieuzasadnione.

Na wezwanie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pismem z dnia 24 września 2013 r. poinformowało, że odwołanie skarżącej od decyzji Wójta Gminy Łambinowice z dnia 20 marca 2013 r., w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, zostało rozpatrzone i w sprawie wydana została w dniu 30 sierpnia 2013 r. decyzja nr [...]. Organ dołączył kserokopię tej decyzji, którą rozstrzygnięto o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z mocy przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów oraz przewlekłość w prowadzeniu spraw. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na zasadzie art. 149 § 2 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny.

Przypomnienia wymaga, że przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej przez Wójta Gminy Łambinowice.

W pierwszej kolejności należy ocenić dopuszczalność skargi, w związku z czym zaznaczyć przyjdzie, że w świetle art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skarga na bezczynność może być wniesiona po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w art. 37 § 1 K.p.a. W odniesieniu do samorządowego kolegium odwoławczego, w stosunku do którego w myśl art. 17 K.p.a. nie ma organu wyższego stopnia, środkiem zaskarżenia jest wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa. Do skargi na bezczynność nie mają natomiast zastosowania terminy z art. 53 § 1 i § 2 P.p.s.a., stąd skuteczne jej wniesienie może nastąpić do chwili ustania stanu zwłoki organu.

Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, skarżąca pismem z dnia 23 lipca 2013 r. wezwała Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu wniesionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i wniosła skargę do tut. Sądu, zawartą w piśmie z dnia 30 lipca 2013 r., składając ją w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 31 lipca 2013 r. Wyczerpany został zatem warunek formalny określony ww. przepisami, w związku z czym skargę uznać należało za dopuszczalną.

Przystępując do kwestii merytorycznych, wskazać przyjdzie na wstępie, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 35 K.p.a., sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki (§ 1), a niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody, którymi dysponuje organ, bądź takie które są mu znane (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zaś nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Natomiast stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Na tle przytoczonych przepisów zauważyć należy, że jest w nich mowa o "załatwieniu sprawy", co oznacza zastosowanie normy prawa materialnego do danego stanu faktycznego (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2012, s. 79). Pojęcia "załatwienie" i "niezałatwienie sprawy" należy rozpatrywać w związku z art. 104 K.p.a., z którego wynika, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Załatwienie sprawy polega zatem na osiągnięciu końcowego celu postępowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji.

W tych okolicznościach instytucja skargi na bezczynność organu, przewidziana w powołanym na wstępie przepisie art. 149 P.p.s.a., ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Należy mieć na względzie, że w wyniku nowelizacji dokonanej na mocy art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), w przepisie art. 149 P.p.s.a. mowa jest zarówno o bezczynności, jak i o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ. Na tle wykładni tego przepisu w orzecznictwie i doktrynie ukształtowany został pogląd, że stan "bezczynności" organu ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Natomiast "przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ" zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów K.p.a., dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 K.p.a. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., I OSK 1031/12, LEX nr 1228235 oraz J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 70).

W świetle powyższego, skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej działań zmierzających do wydania aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zarzucana bezczynność dotyczyła organu odwoławczego, który co do zasady nie jest zobligowany do przeprowadzania obszernego i czasochłonnego postępowania dowodowego, stąd stosownie do art. 35 § 3 in fine K.p.a. winien załatwić sprawę w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Nie ulega wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie rozpoznało odwołania wniesionego przez skarżącą w ustawowym terminie, określonym w art. 35 § 3 K.p.a., który to termin - wobec otrzymania przez organ odwołania wraz z aktami sprawy w dniu 12 kwietnia 2013 r. - upływał z dniem 11 maja 2013 r. Pierwszym działaniem Kolegium po otrzymaniu odwołania, podjętym zresztą w ostatnim dniu przed upływem ustawowego terminu, było pismo z dnia 10 maja 2013 r., w którym poinformowano skarżącą, że "termin skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego nastąpi do dnia 30 września 2013 r.". Wskazana została zatem data odległa o ponad cztery miesiące w stosunku do ustawowego terminu załatwienia sprawy. Podobną treść miało również pismo z dnia 27 lipca 2013 r., które z kolei określało termin skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego "w sierpniu 2013 r.".

Dostrzec należy, że oba powyższe pisma organu wskazują jedynie na termin wykonania czynności stricte technicznej, polegającej dopiero na skierowaniu sprawy do rozpatrzenia. Nie jest to równoznaczne z wyznaczeniem terminu "załatwienia sprawy", o czym mowa w art. 36 K.p.a. Zapewnienie o skierowaniu sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego sugeruje natomiast, że dopiero po tym czasie organ kolegialny zapozna się ze sprawą, czyli podejmie jakiekolwiek czynności zmierzające do jej merytorycznego załatwienia. Nie wyklucza to jednak, że po analizie sprawy zespół orzekający Kolegium może uznać, iż jej rozstrzygnięcie, czyli załatwienie sprawy, wymagać będzie wezwania strony lub organu pierwszej instancji do uzupełnienia braków lub podjęcia innych działań w trybie art. 136 K.p.a. Sprawa nie zostanie zatem załatwiona na pierwszym posiedzeniu zespołu orzekającego, ale konieczne będzie wyznaczenie kolejnego terminu posiedzenia. Ponadto, jako uzasadnienie tego stanu rzeczy wskazane zostały "trudności organizacyjne wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej Kolegium".

W ocenie Sądu, opisane czynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie wyczerpywały przesłanek z art. 36 K.p.a., gdyż po pierwsze - nie tylko nie określały jednoznacznie terminu załatwienia sprawy, ale po drugie - wskazywały na przyczyny, których nie można ocenić jako niezależne od organu, skoro związane były z organizacją jego pracy. Czynności te nie pozostawały ponadto w związku z merytorycznym rozpatrywaniem sprawy, bowiem w istocie nie były czynnościami procesowymi zmierzającymi do jej załatwienia.

W tych okolicznościach, zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, czynności organu odwoławczego sprowadzające się wyłącznie do zapowiedzi zainteresowania się sprawą w postępowaniu wszczętym wniesionym odwołaniem, która do tego czasu będzie pozostawała bez dalszego biegu, należało rozważać w kategoriach bezczynności, a nie przewlekłości.

Odnotowania w tym miejscu wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, iż samo zawiadomienie strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności, a praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyroki NSA: z 13 stycznia 2013 r., I OSK 2005/12, LEX nr 1341460; z 27 lipca 2012 r., I OSK 775/12 - dostępny na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www.nsa.gov.pl oraz z 4 lipca 2010 r., II OSK 1767/10, LEX nr 746779). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Zgodzić należy się także z poglądem, że organ nie może tłumaczyć swojej bezczynności trudnościami wynikającymi z dużej liczby spraw do niego wniesionych i pozostających do rozpoznania, brakiem etatów czy też środków pieniężnych (por. wyrok NSA: z 13 stycznia 2013 r., I OSK 2005/12, LEX nr 1341460, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., I SAB/Wa 451/12 - dostępne na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www.nsa.gov.pl). Co więcej, nie można zaaprobować sytuacji, w której zasadą działania organu odwoławczego stanie się praktyka polegająca na nierozpatrywaniu spraw w podstawowym terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a., tj. w ciągu miesiąca od dnia wpływu odwołania, przetrzymywania spraw bez nadawania im dalszego biegu, a także informowania strony, po odczekaniu do końca ustawowego terminu, o niemożności rozpoznania sprawy z uwagi na przeszkody zależne od organu, znane już w dacie wpływu odwołania. Rzeczą organu jest taka organizacja pracy, aby sprawy były rozpoznawane w terminach prawem przewidzianych, a o niemożliwości dochowania terminu strony winny być zawiadamiane jak najszybciej, zaś korzystanie z instytucji przedłużenia terminu miało miejsce wyjątkowo, zgodnie z intencją ustawodawcy. Nie można wszak pomijać okoliczności, że przepis art. 35 § 1 zapewnia realizację naczelnej zasady prawa procesowego, tj. zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 K.p.a., co powoduje, że wyjątki od tej zasady, przewidziane w art. 35 § 3 i art. 36 P.p.s.a. mogą być stosowane w ograniczonym zakresie, w sytuacjach ściśle określonych przez ustawodawcę.

Dodać ponadto wypada, że strona ma prawo w drodze zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa kwestionować również wyznaczony termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca uczyniła to w piśmie z dnia 28 maja 2013 r., wnioskując o pilne rozpatrzenie jej odwołania z uwagi na charakter sprawy i brak środków pozwalających na utrzymanie rodziny, jednak organ przemilczał ten wniosek skarżącej, a zareagował dopiero na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie bezczynności, informując skarżącą pismem z dnia 27 lipca 2013 r. o kolejnym terminie skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego.

Bezczynność organu należy każdorazowo oceniać indywidualnie na tle okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem istnienia obiektywnych przyczyn uzasadniających wyznaczenie konkretnego terminu i usprawiedliwiających tę bezczynność. Jak podniesiono już wcześniej, dopiero gdy czynności organu powodują skuteczne przedłużanie terminu, można mówić o przewlekłym działaniu organu. Natomiast czynności podejmowane przez organ w niniejszej sprawie nie były skuteczne, zatem ani nie usuwały, ani nie usprawiedliwiały stanu bezczynności. Implikuje to stwierdzenie, że w dacie wniesienia skargi miała miejsce bezczynność organu, gdyż ustawowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przepisem art. 35 § 3 K.p.a., nie został przez Kolegium dochowany, natomiast odwołanie skarżącej zostało rozpatrzone decyzją z dnia 31 sierpnia 2013 r., czyli po ponad trzech miesiącach od dnia upływu tego terminu.

Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W związku z tym, w realiach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że z uwagi na wydanie przez organ odwoławczy w dniu 30 sierpnia 2013 r. decyzji nr [...], niemożliwym stało się zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. do rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji Wójta Gminy Łambinowice z dnia 20 marca 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywania". Organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do dnia orzekania przez Sąd wydał akt, jakiego domagała się skarżąca, stąd brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi. Tym samym - pomimo pozostawania w zwłoce - organ przestał tkwić w bezczynności, a postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W sprawie zaistniała zatem przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiwsa 2009 nr 4, poz. 63). Ostatnio powołany przepis stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą wyrokowania, prowadzące do umorzenia postępowania, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 P.p.s.a., który w aktualnym brzmieniu, ustalonym od dnia 17 maja 2011 r. przepisem art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), zawiera w § 1 zdanie drugie, w którym mowa o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika z tego, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że użycie w art. 149 § 1 wyrazu "jednocześnie" oznacza, iż brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie wyklucza orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości czy bezczynności organu. Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12, LEX nr 12269646 oraz postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013 nr 1, poz. 7; z 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12, LEX nr 1247155).

Oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustalając w kontekście okoliczności niniejszej sprawy czy naruszono prawo w sposób oczywisty, niemożliwy do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, Sąd zważył, że organ nie ignorował całkowicie obowiązków określonych w przepisach prawa i informował skarżącą o wyznaczanych terminach, pozostając w tym zakresie w przekonaniu o prawidłowości swych działań, co było - jak wywiedziono dotychczas - wynikiem błędnego zastosowania art. 36 K.p.a., a nie jego rażącego naruszenia. Pierwotnie zapowiadany przez organ termin został następnie skrócony i w tymże terminie doszło do załatwienia sprawy, a czas niedziałania organu oraz uchybienia terminu nie kwalifikowały się do tego, aby można było rozpatrywać je w kategoriach rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji nie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 oparto o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.