Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1068/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] skarżąca Spółka, powołując się na bezprawne pozbawienie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania dochodów, zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Podtrzymała go w złożonym następnie urzędowym formularzu PPPr, obowiązującym osoby prawne ubiegające się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazała, że nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie tych kosztów, gdyż decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego majątku (zostały zamknięte należące do niej salony gier, a znajdujące się

w nich automaty wraz z gotówką zostały zabezpieczone). Wg zawartego we wniosku oświadczenia, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 4 mln zł. Wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wysokość środków trwałych Spółki wynosiła 5 841 741 zł., zaś wysokość strat 4 341 561 zł. Stan dwóch rachunków bankowych Spółki wynosił 0 zł.

Ponieważ informacje te okazały się niewystarczające do dokonania kompleksowej oceny sytuacji finansowej Spółki, w związku z analogicznymi wnioskami o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach II SA/Rz 1062/14 –

II SA/Rz 1067/14, II SA/Rz 1069/14 i II SA/Rz 1078/14 - II SA/Rz 1084/14, wezwaną ją zbiorczo do wyjaśnienia, czy prowadzi obecnie jakąkolwiek działalność gospodarczą – w tym inną niż gry hazardowe (na taką możliwość wskazywał dotyczący Spółki odpis z Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców), czy zatrudnia pracowników oraz czy w stosunku do niej został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie naprawcze. Tym samym wezwaniem zobowiązano Spółkę do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 2 miesięcy (niezależnie od ich aktualnego salda, przeprowadzanych na nich operacji finansowych, ich zajęcia lub prowadzonej z nich egzekucji), kopii deklaracji na poczet podatku od towarów i usług za 2 ostatnie okresy rozliczeniowe, kopii ewidencji środków trwałych, kopii zeznania podatkowego oraz sprawozdania finansowego /rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy.

W odpowiedzi Spółka poinformowała, że umowa na wskazane rachunki bankowe została wypowiedziana przez Bank, w związku z czym nie dysponuje wyciągami. Nie zawiesiła działalności gospodarczej, jednak z jej majątku prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych. Posiada wymagalne zobowiązania wobec ZUS, kontrahentów, urzędów skarbowych i innych podmiotów na kwotę kilku milionów złotych. Mimo wskazania w treści oświadczenia na załączniki w postaci deklaracji podatku VAT za 3 ostatnie okresy rozliczeniowe, bilans oraz potwierdzenia prowadzonych względem Spółki postępowań egzekucyjnych, nie zostały one przedstawione.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:

Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis

i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a.

Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie składającej wniosek, niemniej jak wynika z treści w/w przepisu, ich spełnienie nie wiąże się z obligatoryjnym przyznaniem tego prawa.

Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do stwierdzenia, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim, oświadczenie o braku jakichkolwiek środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych nie jawi się jako wiarygodne, skoro sama deklarowana wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi prawie 6 mln zł. Nawet jeżeli Spółka obecnie nie prowadzi działalności w zakresie gier hazardowych na automatach z uwagi na ich zabezpieczenie w związku z prowadzonymi postępowaniami, trudno przyjąć, że wyczerpują one cały jej majątek, skoro jak wynika z udzielonych informacji, nadal prowadzi – bliżej nieokreśloną - działalność gospodarczą, co z natury rzeczy wymaga odpowiedniego zaangażowania materialnego i finansowego. W tym zakresie, mimo nie budzącego wątpliwości treści wezwania, nie została przedstawiona ewidencja środków trwałych Spółki,

a udzielone wyjaśnienia nie zawierają żadnego odniesienia do innych potencjalnych obszarów działalności Spółki, wskazanych w odpisie z KRS jako możliwy przedmiot jej działalności (m.in. działalności wydawniczej, produkcyjnej, transportowej, telekomunikacyjnej, finansowej, handlowej, usługowej, obejmującej rynek nieruchomości i in.) czy liczby zatrudnianych pracowników. Miarodajnym wskaźnikiem w tym zakresie nie jest także wykazywana za ostatni rok obrotowy strata, gdyż niezależnie od braku możliwości weryfikacji jej wysokości (wobec nieprzedstawienia sprawozdania finansowego /rachunku zysków i strat), nie może być utożsamiana z wynikiem finansowym Spółki; stanowi ona jedynie wyliczoną dla potrzeb podatkowych różnicę przychodów oraz kosztów ich uzyskania i sama

w sobie nie przesądza o rzeczywistych wynikach prowadzonej działalności.

Z tych samych względów na korzyść Spółki nie przemawia argument

o prowadzonych wobec niej postępowaniach egzekucyjnych. Mimo że pośrednio może to świadczyć o problemach z bieżącym regulowaniem zobowiązań czy wywiązywaniem się z zawartych umów, na przeszkodzie do przyznania im pierwszeństwa względem kosztów sądowych stoi faktyczne kontynuowanie działalności gospodarczej (brak jej zawieszenia, bądź ogłoszenia upadłości). Działalność ta z definicji nastawiona jest na osiąganie korzyści /zysków/ -

w przypadku spółki z o.o. na rzecz jej udziałowców i trudno uznać, że nie obejmuje ich jakiekolwiek związane z tym ryzyko. Dlatego też w przypadku wystąpienia problemów finansowych i uznaniu o dalszym prowadzeniu działalności, to właśnie na wspólnikach Spółki ciąży powinność zapewnienia jej na to niezbędnych środków

(np. poprzez dopłaty, podwyższenie kapitału zakładowego). Rozciąga się to na całokształt działań danego podmiotu, nie wyłączając z tego prowadzonych de facto także we własnym interesie postępowań sądowych, co podmioty gospodarcze powinny przewidywać i zabezpieczyć na to środki.

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie; wynikający z tego przepisu obowiązek dotyczy każdego podmiotu posiadającego jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (a więc także skarżącej Spółki). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe. Warunku tego Spółka, chociażby przez nieudzielenie wszystkich żądanych informacji

i nieprzedstawienie istotnych dla oceny jej sytuacji finansowej dokumentów, nie wykazała. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje jednoczesne wystąpienie przez nią z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach wszczętych w tym samym przedmiocie przed WSA w Rzeszowie.

W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 245 § 3,

art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.