Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 236/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2016 r. działając podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § Kpa, po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2016 r. zwalniający J. R. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2016 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał co następuje:

Rozkaz personalny organu pierwszej instancji został wydany w wyniku uwzględnienia całości materiałów zgromadzonych w niniejsze sprawie, wszczętej z urzędu na wniosek Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez służby J. R. z powodu choroby. Rozkaz ten został zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności.

Rozpatrując odwołanie, Komendant Główny Policji wskazał, że przesłanką warunkującą zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest upływ 12 miesięcznego okresu od dnia zaprzestania przez funkcjonariusza pełnienia służby na skutek choroby. Przepis ten ma niewątpliwie charakter gwarancyjny, ale chroni trwałość stosunku służbowego wyłącznie przez ściśle określony czas. Zwolnienie na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na jego podstawie powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes policjanta.

Z dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu wynika, iż absencja chorobowa [...] J. R. w służbie rozpoczęła się w dniu [...] lipca 2015 r. i trwała do dnia 24 października 2016 r., co łącznie stanowi 1 rok, 3 miesiące 9 dni (do dnia wszczęcia niniejszego postępowania - 1 rok, 1 miesiąc i 27 dni). Powyższe oznacza, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.

Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji rozważył wnikliwie, czy pozostawić w służbie policjanta nie wykonującego żadnych czynności służbowych od ponad 12 miesięcy czy też skorzystać z przysługującego mu prawa wynikającego z powyższego przepisu. Komendant [...] Policji na podstawie zaistniałego stanu faktycznego oraz uwzględniając interes służby uznał za zasadne zwolnienie ze służby w Policji J. R., bowiem przebywanie przez policjanta na ponad 12 miesięcznym zwolnieniu lekarskim powoduje, że zadania, które powinny być mu przydzielone, niezależnie od tego, czy obowiązki te miałyby być wykonywane w Wydziale [...] czy też [...] Stanowisku Kierowania Komendy [...] j Policji, z konieczności obciążały innych policjantów. Taka sytuacja może z całą pewnością rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy. Nadmienić przy tym także należy, iż dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wymieniony stawił się do służby.

Powyższe prowadzi natomiast do konstatacji, iż "nagła" poprawa zdrowia J. R. determinowana jest chęcią uniknięcia przez niego zwolnienia ze służby w Policji, co nie daje gwarancji faktycznego wykonywania przez wymienionego zadań i czynności służbowych w przyszłości.

Komendant [...] Policji, jako przełożony policjantów na terenie swojego działania, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach, kierując się wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych zadań Policji i uwzględniając specjalizację zadań oraz ciągłość ich realizacji, decydować o obsadzie stanowisk służbowych w podległych mu jednostkach i komórkach.

W ocenie organu drugiej instancji, funkcjonariusz, który nieprzerwanie przez ponad 12 miesięcy nie realizował absolutnie żadnych zadań i czynności służbowych, nie może nadal pozostawać w służbie. Powyższe uzasadnione jest koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję poprzez taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Sprawne funkcjonowanie Policji opiera się na właściwej realizacji zadań przez jej poszczególne jednostki organizacyjne. Niezaprzeczalnym pozostaje, że sytuacja J. R. wpływa negatywnie na organizację służby w Komendzie [...] Policji. Powyższy stan faktyczny rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów. [...] J. R. jako funkcjonariusz winien bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom. Ponadto funkcjonariusz za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim pobierał uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym w wysokości 80 %. Zatem dalsze jego pozostawanie w służbie, w takich okolicznościach, byłoby kontynuowaniem przez niego służby z uszczerbkiem dla jej ważnych interesów.

Za pozostawieniem [...] J. R. w służbie me przemawiają również posiadane przez wymienionego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. Posiada on jedynie podstawowe kwalifikacje zawodowe i nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych policjantów.

W związku z tym stwierdzić należy, iż skoro w ocenie Komendanta [...] Policji potrzeba realizacji nałożonych na niego zadań przemawiała za tym, aby w inny sposób ukształtować sytuację kadrową tej formacji, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcie zostało podjęte w sposób dowolny z przekroczeniem granic uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt. I OSK 111/12).

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego nieuwzględnienia przez Komendanta [...] Policji orzeczenia komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Komendant Główny Policji wskazał, iż zarówno wskazane orzeczenie (wymieniony został uznany za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem, czasowo niezdolnego do służby na zajmowanym stanowisku) jak również orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2016 r., wobec upływu okresu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1683/14 oraz z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1123/15). Zaznaczyć także trzeba, że powoływane przez stronę orzeczenie nie stanowi przesłanki rozwiązania stosunku służbowego, bowiem taki - w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, ulega rozwiązaniu w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Ustosunkowując się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowości w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji - to jest wskazania przez organ, że "Łącznie [...] J. R. od dnia [...] lipca 2016 roku do dnia [...] października roku nie pełnił służby z powodu choroby przez 1 rok, 3 miesiące i 11 dni" oraz "(...) od dnia [...] lipca 2015 roku przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich" Komendant Główny Policji zauważył, iż organ pierwszej instancji wielokrotnie w treści uzasadnienia rozkazu personalnego z dnia [...] października 2016 r. podaje datę zaprzestania służby z powodu choroby, tj. [...] lipca 2015 r. oraz dzień stawienia się wymienionego do służby, tj. [...] października 2016 r. Mimo zatem oczywistej omyłki pisarskiej, zaistniałej we wskazanym wyżej fragmencie uzasadnienia nie ma żadnych wątpliwości, że także w tym przypadku Komendant [...] Policji miał na uwadze okres od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia [...] października 2016 r. Wskazane natomiast uchybienie nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Co do stwierdzenia "(...) od dnia [...] lipca 2015 roku przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich". Zostało ono użyte w odniesieniu do wniosku Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji - "Naczelnik Wydziału [...] wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie [...] J. R. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Powyższe uzasadnił faktem, iż wymieniony od dnia [...] lipca 2015 roku przebywa nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich". Nie sposób w tak sformułowanym zdaniu doszukać się, jak określa to strona, "manipulowania faktami".

Organ drugiej instancji za prawidłowe uznał nadanie rozkazowi personalnemu z dnia [...] października 2016 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem niezbędne było niezwłoczne wprowadzenie tego rozstrzygnięcia w życie i przemawiał za tym interes społeczny. Powyższe przejawiało się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby faktycznie nie pełnią.

J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, zarzucając mu:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 75 § 1 Kpa, poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób wnikliwy i wszechstronny całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem interesu strony, w tym w szczególności dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego, pominięcie okoliczności faktycznych w postaci powrotu skarżącego do służby przed dniem określonym w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby i tym samym dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło również do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie subsumpcji przepisów prawa materialnego;

- art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 Kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie czasookresu nieprzerwanego niewykonywania przez skarżącego czynności służbowych spowodowanych chorobą z pominięciem istotnej okoliczności tj. zeznawania przez skarżącego w ramach stosunku służbowego w charakterze świadka przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny, sygn. akt: [...] w dniach : [...] grudnia 2015r. i [...] kwietnia 2016 r.:

- art. 7 Kpa, poprzez zaniechanie załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a tym samym danie nieuzasadnionego prymatu interesowi społecznemu;

-art. 108 § 1 Kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie;

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji w Warszawie z dnia [...] października 2016 r., opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności w sytuacji nierozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w tym dokumentacji medycznej potwierdzającej możliwość wykonywania przez skarżącego dotychczasowych czynności służbowych oraz pominięcia istotnych okoliczności faktycznych tj. stawienia się skarżącego do służby przed terminem określonym w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby, co czyni jego zastosowanie co najmniej przedwczesnym;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji poprzez:

przyjęcie, iż zakres dokonanego przez organ uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności, podczas gdy uzasadnienie decyzji Komendanta Głównego Policji oparte jest na stwierdzeniach niepopartych dowodami, zarówno co do kwestii rzekomej konieczności obciążania innych funkcjonariuszy pracą, jak też co do domniemanego dezorganizującego wpływu absencji skarżącego na pracę komórki, w której pozostawał w służbie;

błędną wykładnię tego przepisu i w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie wykonywał czynności służbowych w związku z chorobą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy, chociaż w dniach: [...] grudnia 2015r. i [...] kwietnia 2016 r. zeznawał w ramach stosunku służbowego w charakterze świadka przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny, w sprawnie przeciwko J. O., sygn. akt:[...], co doprowadziło do przerwania terminu nieobecności skarżącego w pracy i rozpoczęcia jego biegu na nowo;

jego zastosowanie w sytuacji, kiedy funkcjonariusz stawił się do służby po zakończeniu leczenia przed upływem daty określonej w rozkazie o zwolnieniu ze służby;

- art. 107 § 3 Kpa, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego organ mając możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy zdecydował się na zwolnienie skarżącego ze służby;

- rażące przekroczenie granicy swobody uznania administracyjnego polegające na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w sytuacji, w której komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. orzeczeniem z dnia [...] października 2016 r. orzekła o zdolności funkcjonariusza do służby.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł:

na podstawie art. 106 § 3 ppsa, o dopuszczenie dowodu z dokumentu - Stanowiska Biura Prawnego Komendy Głównej Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. na okoliczność stanowiska w/w organu w zakresie uznania, że stawienie się policjanta w sądzie w charakterze świadka w związku z pełnieniem służby w Policji jest czasem służby także w dni wolne, w tym również w trakcie choroby;

na podstawie art. 106 §3 ppsa, o zwrócenie się do Sądu [...] Wydział Karny o nadesłanie akt sprawy [...], a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w tych aktach, w tym przede wszystkim protokołu rozprawy z dnia [...] grudnia 2015 r. i protokołu rozprawy z dnia [...] kwietnia 2016 r. na okoliczność zeznawania przez skarżącego w charakterze świadka, w ramach pełnienia przez niego służby w Policji;

na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ppsa, o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Komendanta [...] Policji w W. z dnia [...] października 2016 r.,

na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ppsa, o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2016 r., znak sprawy: [...]

na podstawie art. 135 ppsa, o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2016 r., znak sprawy: [...], w całości, oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Policji w W. z dnia [...] października 2016 r.,

na podstawie art. 200 ppsa, o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi J. R. wskazał, iż organ pominął zasadniczą w kontekście przedmiotowej sprawy okoliczność tj. występowanie przez skarżącego w charakterze świadka w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny, sygn. akt: [...] w dniach: [...] grudnia 2015 r. i [...] kwietnia 2016 r. Jest to istotne naruszenie ze strony organu, albowiem zeznawanie przez policjanta w charakterze świadka bez wątpienia jest wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych. Stanowisko takie zostało potwierdzone przez Biura Prawnego Komendy Głównej Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym wskazano, że należy wyraźnie odróżnić sytuację policjanta, w której składa zeznania przed sądem w związku z pełnieniem służby w Policji, od tej, w której występuje prywatnie, a składane przez niego zeznaniu nie pozostają w związku z wykonywaniem przez niego czynności służbowych. Omawiane zagadnienie regulują: art. 33 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów. Zgodnie z art. 33 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Ustaloną normą czasu pełnienia służby policjanta jest 40-godzinny tydzień pracy W 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (art. 33 ust. 2). W zamian za czas służby przekraczający tę normę policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna (art. 33 ust. 3 ustawy o Policji). W powołanym zaś wyżej rozporządzeniu MSWiA określono m in. przypadki przedłużenia czasu służby ponad ustaloną normę oraz sposób pełnienia przez policjantów dyżurów domowych. Zgodnie § 8 ust, 2 w/w rozporządzenia przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Policjant, który otrzymuje polecenie przełożonego stawienia się w miejscu pełnienia służby w dniu wolnym od służby i wykonuje to polecenie, ma prawo do czasu wolnego w tym samym wymiarze, jeżeli został mu przedłużony czas służby (§ 9 ust, 1 powoływanego rozporządzenia).

Z kolei, za czas dyżuru domowego nie udziela się czasu wolnego, chyba że policjant na polecenie przełożonego wykonywał w tym czasie czynności służbowe. Wtedy za czas wykonywania tych czynności udziela, mu się czasu wolnego (§ 14 ust. 4). W czasie dyżuru domowego policjant przebywa w miejscu zamieszkania tub innym miejscu uzgodnionym z kierownikiem komórki organizacyjnej (§ 14 ust, 2 powyższego rozporządzenia). Podczas dyżuru domowego policjant nie pełni służby, nie jest nawet fizycznie obecny w jednostce organizacyjnej Policji, choć może w każdej chwili - na polecenie przełożonego - zacząć wypełniać swoje zadania i obowiązki służbowe. Samo pełnienie dyżuru domowego przez policjanta nie stanowi czasu służby.

Dlatego stwierdzenie, że udział policjanta w charakterze świadka w związku z pełnieniem służby w Policji na rozprawie w sprawie karnej, ale również cywilnej (gdy sprawa związana jest np. z odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa - organu Policji w związku z art. 417 Kodeksu cywilnego) w dniu wolnym od służby nie może być wliczany do czasu służby, gdyż nie jest wykonywaniem czynności w interesie służby, należy uznać za niezasadne.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w przepisach regulujących należności świadków w postępowaniu sądowym. Zgodnie bowiem z art. 8 nadal obowiązującego dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym, przepisów art. 2-7 (regulujących należności świadków) nie stosuje się do świadków pozostających w czynnej służbie państwowej, cywilnej lub wojskowej, jeżeli powołani zostali do zeznawania w związku z pełnieniem służby.

Ze względu na treść art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przerwanie przewidzianego w tym przepisie okresu zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby i termin ten zaczął biec na nowo. Dlatego też okres nieobecności skarżącego spowodowanej chorobą nie przekroczył 12 miesięcy i w związku z tym nie można go zwolnić ze służby w trybie powyższego przepisu. (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. I OSK 770/14 oraz wyrok WSA z dnia 20 lipca 2016 r. VIII SA/Wa 1123/15).

Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest wystarczająca, i nie spełnia wymagania z art. 107 § 3 Kpa. Organ nie wskazał wyczerpująco przesłanek faktycznych, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jak i przesłanki uzasadniające nadanie rozkazowi personalnemu organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kpa. Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 7 Kpa, który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ nie dokonał ich wyważenia i nienależycie uzasadnił przyjęcie interesu społecznego. Organ badając przesłanki dopuszczalności zwolnienia funkcjonariusza w trybu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji winien wyjaśnić, dlaczego mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie, a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać drugą opcję w kontekście zajmowanego przez niego stanowiska w Wydziale [...].

Skarżący pracował w Wydziale [...] Komendy [...] Policji w W. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2014 r., stosownie do art. 37 ustawy o Policji, powierzono mu pełnienie obowiązków służbowych w Sekcji [...] [...]Stanowiska Kierowania Komend [...] Policji na okres od [...] października 2014 r. do [...] września 2015 r. Jest to stanowisko niewątpliwie mniej atrakcyjne dla policjanta od pracy w Wydziale [...]. Jak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji w W. z dnia [...] grudnia 2015 r., stanowiącego odpowiedź na raport skarżącego, podstawą do przeniesienia go na inne stanowisko służbowe była konieczność wzmocnienia składu osobowego i zapewnienie prawidłowej i terminowej realizacji zadań w komórce - Sekcji [...]. Mając na uwadze zasady logicznego rozumowania, należy przyjąć, że skoro skarżący został przeniesiony z do innej komórki z Wydziału [...], to na tym Wydziale nie było braków kadrowych, a nieobecność skarżącego nie mogła działać dezorganizującą na pracę zespołu. Nie sposób się zatem zgodzić ze stanowiskiem organu, jakoby przebywanie skarżącego w okresie od lipca 2015 r. do dnia [...] października 2016 r. wiązała się z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy Wydziału [...] pracą, jaką miał wykonywać skarżący, albowiem w okresie tym i tak wykonywałby służbę w innej Sekcji. Ewentualna dezorganizacja pracy mogłaby nastąpić w Sekcji [...] [....] Stanowiska Kierowania, do której po przebywaniu na zwolnieniach lekarskich skarżący już nie wrócił, albowiem przystąpił on do pracy w macierzystym Wydziale. Dlatego też nic można zgodzić, się za organem, że skarżący podczas swojej nieobecności blokował miejsce pracy innym funkcjonariuszom.

Jak wynika, z okresowych opinii służbowych, skarżący należycie wykonywał swoje obowiązki służbowe. Przełożeni dobrze go oceniali, nigdy nie mając do niego żadnych uwag. Najsłabszą z ocen jakie otrzymywał skarżący była ocena 4, co jednoznacznie wskazuje o jego wysokiej przydatności i niezbędności w Wydziale [...].

Organ nie przeanalizował dokładnie akt osobowych skarżącego, z których wynika, iż legitymuje się on świadectwem ukończenia studiów podyplomowych Uniwersytetu [...] Wydział [...] na kierunku "[...]". Nic ulega wątpliwości, że jest to kierunek bezpośrednio związany z pracą policjanta, w tym zwłaszcza w Wydziale [...]. Ponadto skarżący pełni swoją służbę od 1996 r., a więc od ponad 20 lat. Dlatego nie sposób zgodzić się z organem, w tym zakresie. Co więcej skarżący wielokrotnie wyrażał chęć podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych, a nawet składał raport z dnia [...] listopada 2015 r. o nieuzasadnionym pomijaniu go w wysyłaniu na szkolenia podnoszące i uzupełniające kwalifikacje zawodowe. W odpowiedzi na to Naczelnik Wydziału [...] i Komendy [...] Policji, oraz Naczelnik Wydziału [...] Komendy Głównej Policji wskazali, iż zgodnie z §11 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego policji, skierowanie policjanta na szkolenia ma charakter fakultatywny i powinien odzwierciedlać rzeczywiste potrzeby danej jednostki/komórki organizacyjnej oraz mieć na względzie zasadność skierowania danej osoby do odbycia przedmiotowego szkolenia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zakwestionował zasadność poglądu skargi, jakoby stawiennictwa skarżącego w sądzie karnym w charakterze świadka, w okresie przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim, mogło skutecznie przerwać ciągłość zwolnienia lekarskiego i stanowić w takiej sytuacji wykonywanie przez skarżącego służby w tych dniach, w których zeznawał w charakterze świadka. Organ wniósł także o oddalenie wniosków dowodowych oraz wniosku o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Po pierwsze organ nie kwestionował faktu stawiennictwa skarżącego w charakterze świadka w sądzie karnym w dniach [...] grudnia 2015 r. oraz [...] kwietnia 2016 r. (co wynika z treści odpowiedzi na skargę). Ocena tych zdarzeń w kontekście ewentualnego przerwania biegu terminu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy Policji należy do kompetencji sądu administracyjnego orzekającego w tej sprawie i ocena ta nie może być uzależniona od jakiejkolwiek opinii prawnej na ten temat. Nadto przebywanie na zwolnieniu lekarskim (nawet w sytuacji gdy chory może chodzić) nie jest czasem wolnym policjanta. Natomiast opinia Biura Prawnego KG z dnia [...] kwietnia 2012 r. dotyczy stawiennictwa policjanta przed sądem w charakterze świadka w czasie wolnym. Zatem już z tego powodu wniosek ten podlegał oddaleniu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W przepisie tym jest mowa o nieprzerwanym okresie zaprzestania służby z powodu choroby, nie zaś o nieprzerwanym okresie korzystania przez policjanta ze zwolnień lekarskich. Przerwanie okresu o jakim mowa w ww. przepisie mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby policjant po zakończeniu leczenia, ale przed upływem okresu 12 miesięcy od zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby, stawił się do służby i został dopuszczony do wykonywania czynności służbowych (porównaj wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16).

Wobec oczywistej okoliczności niniejszej sprawy - upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby - pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, stan zdrowia skarżącego po upływie tego terminu (czyli po dacie [...] lipca 2016 r.) w kontekście możliwości dalszego pełnienia przez niego służby w Policji. Nie ma znaczenia również i to, czy po upływie ostatniego dnia zwolnienia lekarskiego stan zdrowia skarżącego pozwalałby na podjęcie służby, czy też nie (porównaj wyroki WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1123/15 i z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1966/11 oraz WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16). Dlatego ten aspekt argumentacji skargi jest całkowicie chybiony.

Dodać tu należy, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w tej formacji mogą pełnić osoby posiadające fizyczną i psychiczną zdolność do jej pełnienia. Zatem przerwanie biegu okresu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy może nastąpić w przypadku ustalenia zdolności policjanta do pełnienia służby. Przy czym przepis ten odnosi się do stanu zdrowia policjanta, a nie do samego faktu przedłożenia zwolnienia lekarskiego (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1188/09 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2230/13).

W niniejszej sprawie oczywiste jest, iż absencja chorobowa skarżącego w służbie rozpoczęła się w dniu [...] lipca 2015 r. i trwała do dnia [...] października 2016 r., co łącznie stanowi 1 rok, 3 miesiące 9 dni (do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego - 1 rok, 1 miesiąc i 27 dni).

Zatem wystąpiła formalna przesłanka umożliwiająca zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ wskazanego wyżej przepisu.

W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie nie jest zasadne twierdzenie skargi, iż nastąpiło przerwanie biegu terminu 12 miesięcy, wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy poprzez stawiennictwo skarżącego w charakterze świadka w sądzie karnym w dniach [...] grudnia 2016 r. i [...] kwietnia 2016 r.

Okoliczność, że skarżący w dniach [...] grudnia 2015 r. i [...] kwietnia 2016 r. brał udział w rozprawach przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Karny stanowi okoliczność, o której organ w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie miał wiedzy. Zatem, skoro z okoliczności tej dowodzi brak podstaw do zastosowania wobec niego art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy pragmatycznej, to okoliczność tą powinien zgłosić w trakcie postepowania administracyjnego. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w kierunku wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji i został również powiadomiony o możliwości przeglądania akt sprawy raz o prawie do inicjatywy dowodowej. Z tych względów okoliczność ta, gdyby była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, mogłaby stanowić jedynie podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania a nie do wzruszenia przedmiotowych rozkazów personalnych w trybie zwykłym.

Po drugie, co zostało już podkreślone wyżej, przebywanie policjanta na zwolnieniu lekarskim (nawet w sytuacji gdy chory może chodzić) nie jest czasem wolnym policjanta, jakkolwiek w czasie trwania zwolnienia lekarskiego policjant służby nie świadczy. Czasem wolnym policjanta jest niewątpliwie przebywanie na urlopie wypoczynkowym, czasem tym jest także okres między służbami wynikającymi z grafiku służb policjanta. Czas przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim to czas jego choroby, zwalniający go od świadczenia służby.

W sprawie bezsporne jest, iż skarżący w dniach [...] grudnia 2015 r. oraz [...] kwietnia 2016 r. składał przez sądem karnym zeznania w charakterze świadka. Skarżący wykonywał zatem, tak jak każdy obywatel, obywatelski obowiązek stawiennictwa na wezwanie sądu. Zaznaczyć tu należy, iż zwolnienie skarżącego dotyczące między innymi dni [...] grudnia 2015 r. i [...] kwietnia 2016 r. wskazywały, iż "chory może chodzić". Skarżący na dzień [...] grudnia 2015 r. oraz [...] kwietnia 2016 r. nie legitymował się zaświadczeniem lekarza sądowego zwalniającego go z powodu choroby ze stawiennictwa w sądzie. Z uwagi na zwolnienie lekarskie policjant służby nie świadczył. Dlatego stawiennictwo policjanta w sądzie karnym w charakterze świadka w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, nie może przerywać biegu terminu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.

Jak wspomniano wyżej, przerwanie takie mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby policjant po zakończeniu leczenia, ale przed upływem okresu 12 miesięcy od zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby, stawił się do służby i został dopuszczony do wykonywania czynności służbowych (porównaj wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16).

Rozstrzygniecie organu Policji podjęte na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy jest decyzją uznaniową, co oznacza, że przedmiotem oceny sądu administracyjnego jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy, sąd administracyjny bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności.

Możliwość pozostawienia w służbie funkcjonariusza, który od 12 miesięcy zaprzestał służby z powodu choroby powinna być oceniana z punktu widzenia określonych w ustawie zadań oraz organizacji Policji, w tym uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych im jednostek oraz kształtowania składu osobowego podlegającego im zespołu ludzi oraz interesu służby. Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno - prawny. Różni się od stosunku pracy specyficznymi warunkami zatrudnienia, w szczególności charakteryzuje go dyspozycyjność i podległość, z którą związany jest czas służby uregulowany w sposób odmienny od ogólnie obowiązujących zasad. Niezwykle istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci, jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki.

Skarżący z uwagi na stan zdrowia wykazał zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Długotrwała nieobecność policjanta w służbie wiąże się również z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy pracą, którą miałby wykonywać skarżący, przez co dochodzi do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę. Podkreślenia wymaga tu, iż w obecnych czasach wymaga się od policjantów adekwatnego działania wobec stale i dynamicznie zmieniających się wyzwań stawianych Policji (terroryzm, migracja).

Na takie właśnie okoliczności uzasadniające zasadność zwolnienia policjanta powołują się organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych w tej spawie rozkazach personalnych, stwierdzając, iż przebywanie przez skarżącego na ponad 12 miesięcznym zwolnieniu lekarskim powoduje, że zadania, które powinny być mu przydzielone, niezależnie od tego, czy obowiązki te miałyby być wykonywane w Wydziale [...] czy też [...] Stanowisku Kierowania Komendy [...] Policji, z konieczności obciążały innych policjantów. Taka sytuacja może z całą pewnością rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy. Nadmienić przy tym także należy, iż dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wymieniony stawił się do służby.

Skarżący został zwolniony ze służby, ponieważ upłynęło 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby i nie ma znaczenia czy po upływie tego okresu stan zdrowia skarżącego pozwalał na podjęcie służby, czy też nie. W sytuacji zatem gdy nieprzerwany okres absencji chorobowej policjanta przekroczył rok organ miał podstawy do przyjęcia, że w przyszłości taki stan się utrzyma. Zwłaszcza w kontekście orzeczenia RKL MSW w W. z dnia [...] października 2016 r., stwierdzającego, iż stan zdrowia skarżącego nie stanowi przeciwskazań do pełnienia służby i skarżący jest do niej zdolny z ograniczeniem. Mógł więc zastosować normę określoną w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, kierując się dobrem służby i koniecznością zapewnienia prawidłowego i niczym niezakłóconego realizowania zadań stojących przed Policją.

Okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich niewątpliwie wpływał nie tylko na sposób pełnienia służby przez skarżącego, ale również, co wykazał organ, miał dezorganizujący wpływ na pracę Komendy [...] Policji, jako całej jednostki. Jak natomiast stwierdził NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2920/14 – "Prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia." Nadto ponad roczna przerwa w pełnieniu służby powoduje nieprzystawalność policjanta do nowych sytuacji, z którymi w czasie służby będzie musiał się on zmierzyć.

Obecnie znaczna część policjantów legitymuje się wyższym wykształceniem (nierzadko ukończeniem studiów w systemie stacjonarnym) oraz ukończeniem studiów podyplomowych. Przydatność wykształcenia danego policjanta do potrzeb pełnionej przez niego służby stanowi wyłączną domenę organu. Zatem nieuprawnione są twierdzenia skargi, iż skarżący z uwagi na posiadane wykształcenie powinien nadal pełnić służbę w Policji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego jak i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego jest wystarczająca i w pełni odnosi się do zarzutów odwołania, spełnia wymagania art. 107 § 3 Kpa. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby, przepisy prawa, które były podstawą podjętej decyzji, jak i przesłanki uzasadniające nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kpa. Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 7 Kpa., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ dokonał ich wyważenia i uzasadnił przyjęcie interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. Wyjaśnił też w sposób wyczerpujący motywy jakie nim kierowały przy wydawaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, odwołując się m.in. do faktu, że w czasie absencji chorobowej skarżącego jego obowiązki służbowe musieli realizować inni funkcjonariusze, co dezorganizowało pracę jednostki, mogło rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 Kpa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ I instancji zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności i swoje stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Organ uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 Kpa, bowiem wbrew twierdzeniom autora skargi w sposób wyczerpujący organy wskazały na argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji, co podniesiono wyżej, także decyzjom nie można zarzucić naruszenia granic uznania administracyjnego.

W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowaniu powyższych rozkazów personalnych przez organy Policji obu instancji, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności tych rozkazów i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.