Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 334/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 2019 r., numer [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], odmówił M. S. (dalej również jako "skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką - H. S.. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2a i art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.).

U podstaw negatywnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji legło ustalenie, iż w sprawie ziściły się dwie przesłanki uniemożliwiające przyznanie wnioskowanego świadczenia. Po pierwsze, niepełnosprawność osoby wymagającej opieki istnieje od 52 roku życia. Po drugie, wnioskodawczyni jest beneficjentką specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w związku z opieką nad matką - H. S., na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2019 r. nr [...]

Po rozpatrzeniu odwołania M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 17 i art. 24 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), orzekło w ten sposób, że:

1. odmówiło przyznania M. S. świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką - H. S. na okres od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r.,

2. przyznało M. S. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką - H. S. w wysokości 1.830,00 zł miesięcznie, począwszy od dnia 1 marca 2020 r. na czas nieoznaczony.

Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym w stanie faktycznym sprawy jest, że skarżąca należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem matki, która zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] października 2019 r. została uznana za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że ww. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, w rozumieniu ustawy

o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 21 ustawy) i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku trwałą niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Taką opiekę zapewnia jej córka - M. S.. Z dokumentacji przekazanej przez organ pierwszej instancji, w szczególności z ustaleń dokonanych przez pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy wynika, że wnioskodawczyni zrezygnowała z zatrudnienia by opiekować się matką, która nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w środowisku oraz w domu; wymaga stałej - całodobowej opieki i pomocy osób drugich w wykonywaniu czynności dnia codziennego. Jest osobą leżącą "pampersowaną". Nie jest w stanie samodzielnie zmienić pozycji ani usiąść, jak również załatwić potrzeb fizjologicznych czy też ubrać się. Skarżąca sprawuje nad matką stałą opiekę, pomaga we wszystkich czynnościach higieniczno-sanitarnych, ubieraniu, jedzeniu, zmianie pozycji, zmianie pościeli, czy też załatwia sprawy urzędowe i lekarskie. Ponadto robi zakupy, sprząta, gotuje, opłaca rachunki mieszkaniowe. W stanie faktycznym sprawy, nie budzi wątpliwości organu okoliczność sprawowania przez wnioskodawczynię faktycznej opieki, której zakres został ustalony przez pracownika socjalnego.

W zakresie art. 17 ust. 1b ustawy, który stanowił podstawę orzekania przez organ pierwszej instancji, Kolegium powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym stwierdzono, że przepis ten w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż jak wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium, bowiem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki, wystąpienie której, w ocenie organu pierwszej instancji, uniemożliwia przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast stosownie do art. 27 ust. 5 ustawy, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. W takiej sytuacji warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, jest rezygnacja z przysługującego specjalnego zasiłku opiekuńczego, to jest - jak wskazano w wyroku WSA w Lublinie

z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Lu 659/19 (LEX nr 2768495) - wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania dwóch lub większej liczby świadczeń. Nie jest możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego. W takiej sytuacji warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, pozostaje także rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia.

Organ odwoławczy wskazał, że w dacie złożenia przez wnioskodawczynię oświadczenia z dnia [...] listopada 2019 r., które w realiach niniejszej sprawy powinno być potraktowane jako dokonanie wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w trybie art. 27 ust 5 ustawy, skarżąca miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy, co było okolicznością wykluczającą jednoczesne przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, pozostaje także rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia, skutkiem czego będzie eliminacja z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni takiego warunku nie dopełniła. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego pozwoliłoby wnioskodawczyni na "urzeczywistnienie się" dokonanego przez nią wyboru i przyznania jej wybranego świadczenia. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji umożliwił stronie podjęcie czynności mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2019 r., przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy. Po pierwsze, pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. wezwał skarżącą do dokonania wyboru świadczenia, do którego chce posiadać uprawnienia

i poinformował, że w przypadku nie zastosowania się do wezwania Ośrodek uzna, że nadal obowiązuje decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy. W odpowiedzi na to wezwanie M. S. w dniu [...] grudnia 2019 r. oświadczyła - pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że nie dokonuje wyboru świadczenia. Po drugie, Ośrodek pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i zgodnie z art. 79a k.p.a., wskazał wnioskodawczyni przesłanki, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione i wyznaczył termin, w którym strona mogła podjąć działania celem ich spełnienia, czego nie dokonała.

Kolegium wyraziło pogląd, że uzyskiwanie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. W niniejszym stanie faktycznym, decyzja przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, natomiast – co podkreśliło Kolegium – decyzja ta została już zrealizowana, ponieważ specjalny zasiłek opiekuńczy był przyznany do 29 lutego 2020 r. Z uwagi na upływ terminu zastrzeżonego w decyzji, nastąpiło jej wygaśnięcie, a co za tym idzie rzeczona decyzja - na dzień wydania niniejszego aktu prawnego - nie kształtuje już sytuacji prawnej strony. Z dniem wygaśnięcia decyzji z dnia [...] września 2019 r. odpadła negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego, tj. posiadanie przez osobę sprawującą opiekę prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że od dnia 1 marca 2020 r. skarżąca spełnia wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i jednocześnie nie występuje żadna z przesłanek negatywnych. Z tego względu organ ustalił okres oraz wysokość przyznanego świadczenia. Zgodnie

z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w myśl normy prawnej zawartej w art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...] listopada 2019 r., jednakże strona do dnia 29 lutego 2020 r. była beneficjentką specjalnego zasiłku opiekuńczego, w tym przypadku należy odmówić stronie przyznania wniosku na okres od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r.,

i przyznać świadczenie pielęgnacyjne począwszy od momentu, w którym wnioskodawczyni spełnia wszelkie przesłanki do jego przyznania, a więc od dnia

1 marca 2020 r. na czas nieokreślony, gdyż osoba wymagająca opieki uznana została za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik w skardze złożonej do Sądu zaskarżył decyzję Kolegium w części

w jakiej nie przyznano wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2019 r do dnia 29 lutego 2020 r.

W skardze sformułowano zarzuty naruszenia:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

- art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia,

co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Mając powyższe na uwadze autor skargi wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie M. S. świadczenia pielęgnacyjnego

za okres od dnia 1 listopada 2019 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi

I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, która orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS została uznana za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że skarżąca jest osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia

by opiekować się matką, która nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować

w środowisku oraz w domu. Skarżąca spełnia tym samym określone art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki warunkujące prawo do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium trafnie uznało, że wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Spór ogniskuje się natomiast w zakresie oceny zaistnienia przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określonej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji określenia daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna,

o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy błędnie pominął znaczenie istotnej dla rozstrzygnięcia spornego zagadnienia okoliczności, że skarżąca już w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, mając świadomość niedopuszczalnego, a występującego w sprawie zbiegu uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego, złożyła oświadczenie

o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od daty przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Co prawda na wezwanie organu o dokonanie wyboru świadczenia, z którego skarżąca będzie korzystała, M. S. oświadczyła w dniu [...] grudnia 2019 r., że nie dokonuje wyboru, to już w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. ponownie poinformowała, że w momencie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do przyznane je specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Z uwagi zaś na to, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca,

w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, należało – po stwierdzeniu spełnienia przesłanek pozytywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – orzec o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego

od 1 listopada 2019 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukształtowanym na tle przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, przyjmuje się, że w celu zagwarantowania stronie wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez nią, świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać (vide: wyroki NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. I OSK 1676/18, z 12 grudnia 2018 r. sygn. I OSK 1175/18, z 13 lipca 2018r. sygn. I OSK 235/18 a także wyrok WSA w Gliwicach z 19 marca 2019 r. sygn. IV SA/Gl 985/18, czy też wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 10 marca 2020 r. sygn. II SA/Bk 48/20).

Sąd podziela pogląd, że na organie spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który gwarantowałby skarżącej realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ale także do przyznania tego prawa na taki okres, jaki wynika z art. 24 ust. 2 ustawy

o świadczeniach rodzinnych tj. począwszy od miesiąca złożenia wniosku

o przyznanie prawa z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej art. 7 k.p.a. zawiera się bowiem obowiązek organu administracji publicznej załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli. Godzi interes społeczny i słuszny interes obywatela jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego

i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy rozstrzygniecie

o tych uprawnieniach w ramach jednej, dwuaspektowej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został także pogląd, również podzielony przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że jest możliwe rozliczenie obu świadczeń przyznanych na ten sam okres, z których jedno zostało wcześniej wypłacone poprzez skompensowanie świadczeń i wypłatę nowego świadczenia za okres pokrywających się uprawnień w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego

a kwotą wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego (vide: wyrok WSA w Opolu

z 20 września 2018 r. sygn. II SA/Op 302/18, WSA w Poznaniu z 11 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Po 158/19 i WSA we Wrocławiu z 7 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Wr 360/19).

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie

z którym w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń rodzinnych, przysługuje jedno, wybrane przez osobę uprawnioną oraz od treści art. 24 ust. 2 ustawy wprowadzającej zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Konflikt między wymienionymi wyżej zasadami wynikającymi z kilku przepisów ustawy

o świadczeniach rodzinnych należy rozstrzygnąć zgodnie z regułą proporcjonalności, wypełnioną na etapie wykonania decyzji o przyznaniu uprawnienia do korzystniejszego świadczenia.

Podkreślić należy, że wyboru korzystniejszego świadczenia skarżąca dokonała już w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wyrażając zamiar zachowania ciągłości pobieranego świadczenia

z tytułu sprawowania koniecznej opieki nad niepełnosprawną matką,

a w konsekwencji nie powinna była zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca złożenia wniosku. Jak trafnie zauważono

w wyroku WSA w Opolu z 20 września 2018 r. sygn. II SA/Op 302/18, nie jest do przyjęcia w państwie prawa sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne w okolicznościach gdy zgodnie z przepisami mogła dokonać wyboru świadczenia i to uczyniła.

Fakt zatem pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego

w świetle jej oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mógł stanowić w niespornych okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od daty złożenia wniosku. Skarżąca miała prawo oczekiwać od organu podjęcia działań zamierzających do przyznania wybranego przez niego świadczenia bez oczekiwania na odrębny wniosek o uchylenie prawa do świadczenia mniej korzystnego ponieważ z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że organ prowadzący postępowanie jest uprawniony od podejmowania również urzędu działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sytuacji, gdy uległa zmianie sytuacja strony mający wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

Choć w realiach niniejszego przypadku decyzja przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w dniu orzekania przez Kolegium już wygasła, to organ odwoławczy przyjął rozwiązanie procesowe, które nie zagwarantowało skarżącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przyznanie tego prawa na okres wynikający z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzje wydane w tej sprawie naruszają przepisy postępowania (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz przepisy prawa materialnego (art. 27 ust. 5 i 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Orzeczono zatem jak

w sentencji na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). O kosztach orzeczono po myśli art. 200 w zw.

z art. 205 § 2 tej ustawy procesowej oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni zaprezentowane w wyroku poglądy i wyda decyzję w zgodzie z art. 24 ust. 2 i art. 27 ust. 5 ustawy

o świadczeniach rodzinnych.