Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 335/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: Ksawery Sobczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej M. D. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] ustalające M.D. opłatę za pobyt J.D. w Domu Pomocy Społecznej (DPS) od dnia 1 kwietnia 2021 r. w wysokości 1.216 zł.

Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r., doręczonym w dniu 6 maja 2021 r., organ I instancji wezwał Stronę do kontaktu celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku z pobytem J.D. (Babci) w DPS. W piśmie organ pouczył o treści art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o Pomocy społecznej (Dz.U z 2020 r., poz. 1876 ze zm., dalej u.p.s) oraz konsekwencjach odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wezwanie ponowiono w dniu 13 maja 2021 r. i pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 2 czerwca 2021 r. Kolejnym wezwaniem z dnia 23 lipca 2021 r. Stronę poinformowano o dokonanych czynnościach, brzmieniu art. 60 i 61 u.p.s. oraz kwocie przypadającej do zapłaty tytułem opłaty za pobyt krewnej w DPS. Do pisma załączono projekt umowy w trybie art. 103 u.p.s. z proponowaną kwotą odpłatności na poziomie 608,37 zł, począwszy od 1 kwietnia 2021 r. W oświadczeniu z dnia 20 sierpnia 2021 r. Skarżąca podała, że jest studentką, pozostaje na utrzymaniu rodzica, nie posiada stałych przychodów z pracy zarobkowej. Kolejnym pismem z dnia 2 września 2021 r. organ I instancji wezwał Stronę do kontaktu z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ż. (GOPS), celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wezwanie ponowiono w dniu 14 września 2021 r. W piśmie z dnia 10 października 2021 r. Strona wskazała, że zgodnie z przepisami z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może się uchylić od wykonania obowiązku alimentacyjnego, a żądanie alimentów sprzeczne jest z zasadami współżycia społecznego. Podkreślała, że wezwanie do przeprowadzenia wywiadu nie było zasadne i nie ma obowiązku poddania się tej czynności.

Decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. organ I instancji ustalił Stronie opłatę za pobyt Babci w DPS począwszy od dnia 1 kwietnia 2021 r. w wysokości 1.216,73 zł. W uzasadnieniu wskazał, że przy ustaleniu ww. opłaty nie mają zastosowania przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wyjaśnił, że w postępowaniu ustalono cztery osoby zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt krewnej w DPS, ze względu na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, brak współpracy z organem, opłatę dla Strony ustalono na podstawie art. 61 ust. 2e u.p.s., tj w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w DPS, a opłatą wnoszoną przez mieszkańca i opłatami wnoszonymi przez inne osoby zobowiązane.

W odwołaniu Strona negowała nałożony na nią obowiązek, zaznaczała, że jest gotowa na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisało przebieg postępowania, następnie przywołało art. 61 ust. 1 , ust. 2 pkt 2, ust. 2d, ust. 2e i art. 103 ust. 2 u.p.s. wywodząc, że w sytuacji gdy mieszkaniec DPS nie jest w stanie pokryć pełnej odpłatności za pobyt w DPS organ pomocy społecznej jest uprawniony i zobowiązany do poszukiwania osób ustawowo zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu mieszkańca w DPS. Zasadniczo są to członkowie rodziny mieszkańca. Odpłatność ustalana jest albo w drodze umowy albo w drodze decyzji. Przy czym obowiązek partycypowania w opłatach, zgodnie z uchwałą z dnia 11 czerwca 2018 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 7/17, powstaje dopiero z chwilą wydania decyzji administracyjnej lub zawarcia umowy w tym zakresie. W dalszych wywodach organ opisał reguły obliczania opłaty obciążającej krewnych mieszkańca DPS, stwierdzając, że w sytuacji odmowy podpisania umowy ustalającej odpłatność i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ jest obligowany do przyjęcia opłaty w wysokości stanowiącej różnicę między średnim kosztem utrzymania mieszkańca w DPS, a opłatą wnoszoną przez niego i inne osoby zobowiązane. W takiej sytuacji nie uwzględnia się ograniczeń, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. (kryteriów dochodowych). Jednocześnie wysokość tej opłaty ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia. W przypadku zatem odmowy podpisania umowy i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego osoby obowiązane w tym trybie będą obligowane do ponoszenia opłaty w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania mieszkańca a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca, pozostałych zobowiązanych, z pominięciem zaangażowania gminy.

Odnosząc się do okoliczności sprawy organ wskazał, że Skarżąca odmówiła zawarcia umowy jak i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Stronę czterokrotnie wzywano celem ustalenia terminu wywiadu, pouczając o skutkach odmowy. W odpowiedzi Skarżąca przedstawiła oświadczenie o braku stałych dochodów oraz wywodziła, że nie jest zobowiązana alimentacyjne, co zwalnia ją z obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Takie zachowanie organ odwoławczy odczytał jako odmowę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Odmowa nie musi być wyrażana wprost może wynikać z zachowania strony, poprzez brak reakcji na wezwania, unikanie kontaktu z pracownikami organu. Takie zachowanie było udziałem Skarżącej, czego nie niweluje przedstawienie organowi oświadczenia o braku stałego źródła zarobkowania. Wywiad środowiskowy jest bowiem szczególnie doniosłym i obligatoryjnym rodzajem dowodu, specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia. Tym samym istniała podstawa do ustalenia Stronie opłaty we wskazanym trybie.

Dalej organ wywodził, że istnieje czworo zstępnych mieszkańca DPS. Dwoje z nich mogło zostać obciążonych opłatą za pobyt w DPS. Obok Strony także M.D.1 odmówił zawarcia umowy i przeprowadzenia wywiadu świdowiskowego, zatem zgodnie z art. 61 ust. 2e i 2f u.p.s. Strona ponosi koszt utrzymania Babci w DPS w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania mieszkańca DPS, proporcjonalnie do liczby osób zobowiązanych do jej wnoszenia, tj. ½. Przywołując kwotę średniego kosztu utrzymania, wysokość opłat wnoszona przez mieszkankę DPS (70% jej dochodu) organ wskazał, że różnica między tymi wartościami wynosi 2.433,46 zł, z czego ½ tej kwoty to opłata obciążająca Stronę.

Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej strony organ wskazał, że przy ustaleniu odpłatności na podstawie art. 61 ust. 2e i 2f u.p.s. nie bierze się pod uwagę ograniczeń wynikających z sytuacji dochodowej, rodzinnej, czy osobistej. Istota wskazanej regulacji sprowadza się bowiem do założenia, że skoro osoby te nie chcą ujawniać swojej sytuacji, to organ ma prawo założyć, że są w stanie ponosić opłatę w pełnym wymiarze.

W skardze Strona zarzucała naruszenie art. 61 ust. 2e u.p.s., poprzez zastosowanie tego przepisu pomimo nieziszczenia się przewidzianych w nim przesłanek; art. 61 ust. 2f u.p.s. przez błędną wykładnię, co doprowadziło do obciążenia Strony opłatą przekraczającą przypadający na nią proporcjonalny udział w części opłaty nieuiszczonej przez mieszkańca DPS. Zarzucała również naruszenie przepisów prawa procesowego, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez niewystarczające ustalenie okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i związaną z nim błędną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów Strony i niepodanie przyczyn z powodu, których argumentom Strony odmówiono wiarygodności; niewskazaniu podstawy ustalenia wysokości dochodu mieszkańca DPS i ograniczenie się wyłącznie do wskazania kwoty jaką jest zobowiązana wnosić, co uniemożliwia Stronie zweryfikowanie czy dochód i wysokość opłaty wnoszonej przez mieszkankę DPS zostały ustalone prawidłowo; niewskazaniu przyczyn, dla których w kwocie brakującej do pełnego kosztu utrzymania mieszkanki partycypują tylko dwie osoby, z kręgu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. – co spowodowało, że stanowisko organu II instancji nie zostało uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Zarzucała także naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a., przez brak należytego i wyczerpującego informowania Strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz art. 81a k.p.a, poprzez jego niezastosowanie i brak uwzględnienia na korzyść Strony wątpliwości dotyczących stanu faktycznego.

Wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca wywodziła błędną ocenę jej zachowania w kwestii odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W toku postępowania Strona wskazywał na brak dochodów i obowiązku alimentacyjnego do czego nie odniosły się organy administracji. Takie postępowanie mogło stronę pozostawić w przekonaniu, że organy podzielają jej argumentację. W tym zakresie Strona wskazała na art. 9 k.p.a. i wynikającą z niego zasadę informowania stron, zarzucała, że organ wyznaczał jej krótkie terminy 7 i 3 dniowe, mimo tego zjawiła się wraz z ojcem w siedzibie MOPS uzyskując informację, że osoba prowadząca sprawę jest nieobecna. Za nieprawdziwe uznała fakty, że w dniach 12 maja 2021 r. i 13 września 2021 r. pracownicy organu byli pod adresem jej zamieszkania, gdyż w tych datach i Strona i jej mama były obecne.

Powołując się na art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm., dalej ustawa z dnia 2 marca 2020 r.), Strona wywodziła, że ustalenie sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej może nastąpić na podstawie rozmowy telefonicznej, dokumentów i oświadczeń. Strona mogła zakładać, że złożone przez nią informacje zostaną zestawione z danymi z innych dostępnych źródeł i nie ma konieczności przeprowadzenia wywiadu. W opinii Strony wywiad miał miejsce, choć nie był przeprowadzony w sposób standardowy, tak jak przed wprowadzeniem przepisów antycovidowych, tym bardziej, że w kwietniu Strona chorowała na Covid i borykała się z następstwami choroby. Strona zarzucała organowi II instancji brak odniesienia się do tych okoliczności i naruszenie art. 81a k.p.a. Nadto Skarżąca nie miała możliwości weryfikacji ustaleń organu, co do opłaty podnoszonej przez mieszkańca, bo kwoty tej nie podano, a Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia tej kwoty. Zarzucała również błędne ustalenie wysokości opłaty w świetle art. 61 ust. 2f u.p.s. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 790/21, Skarżąca wywodziła, że brak możliwości zapłaty przez inne osoby zobowiązane nie może skutkować zwiększeniem opłaty pozostałym zobowiązanym, wówczas winien zostać zaktualizowany obowiązek gminy. W opinii Strony należy odróżnić opłatę obciążającą gminę (jako własne zobowiązanie) od należności z art. 61 ust. 3 u.p.s. instytucję zastępczego ponoszenia opłat przez gminę. Wskazując cztery osoby zobowiązane do wnoszenia opłat organy nie wskazały przyczyn dla których dwie z nich nie partycypują w kosztach utrzymania W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że postępowanie winno być toczone wobec wszystkich zobowiązanych i zakończone jedną decyzja, co w sprawie nie wystąpiło, a skoro tak to Strona nie miała możliwości odniesienia się do tych faktów.

Nie odniesiono się do zarzutów odwołają choroby jej następstw oraz deklaracji Strony, że jest gotowa na przeprowadzenie wywiadu. W postępowaniu przed organem odwoławczym obowiązują zaś te same zasady, co przed organem I instancji, a brak odniesienia się do tych argumentów narusza art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu z punktu widzenia opisanych kryteriów zasadne okazały się zarzucane w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności te dotyczące braku zebrania i oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

Najistotniejszy, z punktu widzenia zasad postępowania, okazał się zarzut dotyczący braku odniesienia się przez organ odwoławczy do wniosków procesowych zgłaszanych na etapie postępowania odwoławczego. Uchybie to, z uwagi na znaczenie procesowe zgłoszonych wniosków, prowadzi do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), a w dalszej kolejności zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania, informowania i przekonywania, tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.

Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił wyjątek od ww. reguły, brak regulacji szczególnych wyłączających dwuinstancyjność postępowania, zatem sprawa winna być rozstrzygana z poszanowaniem zasady wynikającej z przywołanej normy. Powyższe zaś oznacza, że organ odwoławczy nie dokonuje kontroli legalności decyzji I instancji, ale jest obowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem nie tylko ustalonych już okoliczności faktycznych i prawnych, ale także tych, które zaistniały na etapie jego procedowania. Organ odwoławczy nie może poprzestać na zdarzeniach, które pojawiły się w toku postępowania przed I instancją, jego obowiązkiem jest ocena także tych zdarzeń, dowodów, faktów i norm prawa, które wystąpiły (pojawiły się) na etapie postępowania odwoławczego i mają wpływ na wynik sprawy.

Zasad ta ma odzwierciedlenie w dalszych normach procedury administracyjnej, mowa tu o przepisach m.in. art. 136 i art. 138 k.p.a. wyznaczających kompetencje organu odwoławczego. Potwierdza ją także istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zapis art. 78 k.p.a. Stanowi on, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (§ 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2).

Norma ta odczytywana w kontekście zasady dwuinstancyjności oznacza, że organ odwoławczy nie może się ograniczać do dowodów zebranych przed zamknięciem postępowania przed organem I instancji. W sytuacji zgłaszania przez stronę wniosków dowodowych na etapie postępowania odwoławczego jest obligowany do ich uwzględnienia i w zależności od charakteru (zakresu) tych dowodów do podjęcia właściwych w sprawie kroków – albo przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, albo uchylenia decyzji I instancji do ponownego rozpoznania albo do oddalenia takiego wniosku dowodowego.

Przedstawiony pogląd na uzasadnienie w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych wskazującym, że każdy z organów (najpierw I, a potem II instancji), przeprowadza postępowanie w celu załatwienia sprawy administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym nie mamy zatem do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu pierwszej instancji, a prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę co do jej istoty. Granice postępowania odwoławczego wyznaczają zasady postępowania administracyjnego, w tym, zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta rozwinięcie swoje znajduje w art. 77 § 1 k.p.a. jak też w art. 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest zatem ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, poddać ocenie materiał dowodowy, ewentualnie materiał ten uzupełnić w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego o ile organ odwoławczy naruszenia takiego się dopatrzy w orzeczeniu organu niższej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym, tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Rola organu odwoławczego nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 239/18, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zasadom tym uchybił, co w istocie stanowi samodzielną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, także opisu faktów zamieszczonych w orzeczeniu organu II instancji, Skarżąca w odwołaniu wyraziła wolę poddania się wywiadowi środowiskowemu, podając przyczyny braku podjęcia tej czynności na wcześniejszym etapie. Niezależnie od zasadności opisanych w odwołaniu przyczyn odmowy poddania się tej procedurze na wcześniejszym etapie istotne jest, że Skarżąca zgłosiła wniosek o dokonanie czynności, która w sposób istotny wpływa na ustalenia dotyczące wyniku postępowania, inaczej mówiąc na istotne znaczenie dla sprawy. Okoliczność ta została zupełnie zignorowana przez organ odwoławczy, który w uzasadnieniu decyzji, poza odnotowaniem faktu sformułowania takiego żądania, nie podjął jakichkolwiek czynności. Braku reakcji organu nie może usprawiedliwiać redakcja odwołania, gdyż w opinii Sądu deklaracja Skarżącej jest czytelna i nie wymaga ustalenia jej celu. Niezależnie jednak od wyrażonej przez Sąd opinii w tym zakresie, organ dysponował możliwością ustalenia rzeczywistej intencji Skarżącej, do czego ma instrumenty prawne i jest zobowiązany.

Tymczasem reakcją organu na zgłoszone żądanie, któremu nadać trzeba walor procesowy, jest całkowita bezczynność. Jak wskazano brak w tym zakresie jakichkolwiek rozważań w treści zaskarżonego aktu. W samych zaś aktach sprawy brak postanowienia dotyczącego zgłoszonego wniosku dowodowego lub czynności wskazujących na to, że organ nadał mu bieg.

Jak wskazano w takiej sytuacji żądanie strony nie może pozostać bez reakcji, jest to wniosek dowodowy, który winien zostać rozpoznany przez organ odwoławczy. W tym względzie dysponuje on możliwością odmowy przeprowadzenia wnioskowanej czynności, co winno zostać stronie wyjaśnione w odrębnym postanowieniu i w treści decyzji. W sytuacji uwzględnienia zaś żądania strony i konieczności przeprowadzenia takiego dowodu (gdy nie wystąpią okoliczności wskazane art. 78 § 2 k.p.a.) organ jest obowiązany do podjęcia działań prawem przepisanych. Granice postępowania organu odwoławczego będą tu wyznaczane normami art. 136 § 1 w związku z art. 138 § 2 k.p.a.

Dla porządku zasadne jest przywołanie brzmienia obu norm. Zgodnie z art. 136 § 1. k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zaś art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zatem zakres postępowania dowodowego, który może przeprowadzić organ odwoławczy wyznaczają obie przywołane normy. Kompetencja organu odwoławczego w tym względzie nie może wykraczać poza uzupełniające postępowanie dowodowe, poza tymi granicami pozostaje prowadzenie postępowania w znacznym lub całkowitym zakresie. Przekroczenie bowiem granic postępowania uzupełniającego naruszy zasadę dwuinstancyjności.

Przy czym odnosząc się do literalnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., w opinii Sądu, jego wykładnia musi być dokonywana z zastosowaniem reguł systemowych i celowościowych. Zatem w sytuacji gdy, tak jak w tej sprawie, decyzja organu I instancji nie narusza prawa procesowego, a pojawią się nowe okoliczności faktyczne (lub prawne) prawidłowym działaniem organu odwoławczego będzie wydanie decyzji kasacyjnej, gdy tego rodzaju braków nie można usunąć w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Teza ta ma potwierdzenie w poglądach judykatury w orzeczeniu stwierdzających, że uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu pierwszej instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego (lub stanu faktycznego) konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2762/12, dostępne w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie – jak już wskazano - organ zupełnie pominął wniosek Strony zawierający deklarację gotowości do przeprowadzenia wywiadu. Zamieszczone w odwołaniu oświadczenie pozostawiono bez jakiegokolwiek komentarza, co jest niedopuszczalne. W opinii Sądu to oświadczenie stanowi wniosek dowodowy, który winien być rozpoznany przez organ odwoławczy i w zależności od dokonania jego oceny należy podjąć właściwe decyzje, kierując się wykładnią przepisów prawa wskazaną przez Sąd w treści poczynionych rozważań.

Zasadny okazał się również zarzut Strony podnoszący brak wskazania istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w tym dowodów źródłowych, pozwalających na ocenę prawidłowości przyjętych przez organy ustaleń faktycznych.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W dalszych zapisach procedury wskazano, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 (art. 81 k.p.a.).

Normy te naruszono, gdyż w aktach sprawy brak podstawowego dowodu, który pozwala na ocenę prawidłowości przyjętego przez organy obu instancji wyliczenia kwoty należności obciążających Skarżącą i drugiego ze zobowiązanych. Analiza akt sprawy ujawnia, że nie zawierają one decyzji ustalającej mieszkańcowi DPS – Babci Skarżącej wysokości opłaty, do której ponoszenia jest ona zobowiązana na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Brak również dokumentu, z którego wynikałby informacje o podstawie naliczania tej opłaty. W orzeczeniach organów obu instancji wskazano wyłącznie na kwotę opłaty ponoszonej przez mieszkańca DPS, nie ma natomiast dowodów źródłowych.

Mając zaś na uwadze podstawę i zasady ustalania opłaty obciążającej Skarżącą, wspartych na opisanych danych okoliczność ta ma istotne znaczenie. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 2e u.p.s. w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

Wysokość opłaty ponoszonej przez mieszkańca DPS ma zatem zasadnicze znaczenie dla ustalenia opłaty Skarżącej. Zatem informacje i dowody na ich poparcie winny być dla Strony dostępne. Ma ona bowiem uprawnienie do zbadania i weryfikacji, czy przyjęto właściwe wartości, czy przy obliczaniu wskazanej opłaty organ nie dopuścił się błędu, pomyłki. W rozpoznawanej sprawie trudno skontrolować prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń, samo wskazanie wysokości opłaty nie wystarcza. W tym kontekście trudno także ustalić na jakich dowodach wsparły się organy administracji, nie wskazano na źródła, brak ich także w aktach sprawy.

Okoliczność ta stanowi naruszenie przywołanych norm procesowych i to w stopniu prowadzącym do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Analizując normy prawa materialnego stanowiące podstawę nałożenia na Stronę obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt Babci w DPS oraz określających zasady ustalania tej opłaty dostrzec trzeba jeszcze jeden istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy element – współudział innych zobowiązanych w obowiązku ponoszenia ww. opłat. Ten bowiem element, podobnie jak wysokość opłaty ponoszonej przez mieszkańca DPS w sposób znaczący waży na zakresie opłat ponoszonych przez Stronę.

Z treści przywołanego zapisu art. 61 ust. 2e u.p.s. wynika, że zakres opłaty ustalanej w tym trybie wyznaczają opłaty ponoszone przez mieszkańca DPS oraz inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2 u.p.s. Zatem prowadząc postępowanie w trybie art. 61 ust. 2e u.p.s. organ jest obowiązany do ustalenia, po pierwsze kręgu osób obowiązanych na podstawie art. 61 u.p.s. - w świetle powołanego zapisu organ nie może bowiem dokonywać wyboru podmiotów, które winny taką opłatę ponosić. Po drugie zadaniem organu jest określenie zasad odpowiedzialności każdej z ww. osób. Po trzecie zaś ustalenia kwot należności obciążających poszczególne osoby. Odnosząc się do twierdzeń Strony, że postępowanie w tym względzie winno być prowadzone łącznie i zakończone jedną decyzją trzeba wskazać, że byłoby to pożądane, z uwagi na wzajemne przenikanie się zasad tej odpowiedzialności, czego dowodem jest rozpoznawana sprawa. Niemniej nie stanowi uchybienia odrębne procedowanie w tym względzie. Istotne jest jedynie aby zakres poczynionych ustaleń, w tym co do osób zobowiązanych i zasad ponoszenia przez nie odpowiedzialności oraz ewentualnych kwot je obciążających został przedstawiony w każdym postępowaniu i miał odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych w tym zakresie rozstrzygnięć, jeśli postępowanie nie kończy się decyzją.

W zaskarżonej decyzji wskazano jedynie (poza ojcem Skarżącej), że są inne osoby zobowiązane do ponoszenia opłat ale ich nie ponoszą, przy czym nie wyjaśniono przyczyn tego stanu rzeczy. Powyższe narusza przepisy odnoszące się do wymogów jakim winno odpowiadać uzasadnienie decyzji, czego nie uchyla fakt, że organ odwoławczy uzupełnił akta sprawy o dokumenty związane z opłatami ponoszonymi przez dalszych zobowiązanych.

Podsumowując stwierdzone naruszenia przepisów procesowych, jakich dopuścił się organ odwoławczy, szczególnego podkreślenia wymaga jeszcze zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., który zbiorczo trzeba odnieść do opisanych już naruszeń prawa. Otóż brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji (w tym także zarzutów i wniosków odwołania) stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest bowiem obowiązkowym elementem decyzji. W myśl przywołanego wyżej art. 107 § 3 k.p.a. powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi wątpliwości, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów a także stanowi wyraz zrealizowania przez organ wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

W tych działaniach organu administracji nie może zastępować Sąd, ani w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego ani jego rozważania. Kompetencja Sądu, wyznaczona powołanymi na wstępie normami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upoważnia Sąd do badania legalności, a zatem zgodności z prawem zaskarżonych aktów.

W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1758/12 (dostępny w CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Podkreślenia wymaga, że rolą sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. Mocą tej zasady to organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (również po to aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia i zarzuty lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Jak również wówczas, gdy nie wskaże wszystkich istotnych dla sprawy dowodów.

Dostrzeżone uchybienia w zakresie norm prawa procesowego legły u podstaw uchylenia zaskarżonego aktu.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie, jego oceny i prawidłowego ustalenia wysokości opłaty obciążającej Stronę. Czynności te winny zostać przeprowadzone przy zapewnieniu Skarżącej udziału w prowadzonym postępowaniu.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi podnoszących błąd w ustaleniu przyjmującym, że Strona odmówiła przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, Sąd podziela pogląd wyrażany przez organy, że odmową będzie nie tylko jednoznaczne stwierdzenie, że strona odmawia przeprowadzenia wywiadu, ale także postępowanie prowadzące do unikania dokonania takiej czynności, jej utrudnianie lub brak reakcji na wezwania organu. W toku postępowania przed organem I instancji Skarżąca bądź ignorowała wezwania organu, bądź też wskazywała, że przeprowadzenie wywiadu w jej ocenienie nie jest zasadne i nie ma takiego obowiązku. Przy czym, co w sprawie ma istotne znaczenie, była informowana o obowiązku przeprowadzenia wywiadu i skutkach niedochowania tej czynności. W opinii Sądu brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego jest przejawem uniemożliwienia ustalenia rzeczywistej sytuacji rodzinno - majątkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2018 r., I OSK 786/18, dostępny w CBOSA).

W kwestii przyjętego przez Skarżącą domniemania, że jej wyjaśnienia z dnia 10 października 2021 r., zostały uznane za wystarczające, stwierdzić trzeba, że nie ma ono uzasadnienia. Jakkolwiek istotnie po otrzymaniu tego pisma organ nie wzywał już Strony do dalszych czynności, nie poinformował wprost, że przyjęte wyjaśnienia nie są uzasadnione, to jednak pismem z dnia 20 października 2021 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt jej Babci w DPS. Zatem Skarżąca miała świadomość, że jej wyjaśnienia nie znalazły uzasadnienia.

Nie ma racji Skarżąca, powołując się na przepis art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., że ustalenie sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej może nastąpić na podstawie rozmowy telefonicznej, dokumentów i oświadczeń. Zgodnie bowiem z brzmieniem tej normy z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, ilekroć zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, w szczególności z osobą lub rodziną, które zostały poddane kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może nastąpić na podstawie: 1) rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym, a w przypadku osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu przy wykorzystaniu środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2017 r. poz. 1824), oraz, 2) dokumentów lub oświadczenia, o których mowa w art. 107 ust. 5b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także ich kopii, w tym elektronicznych, uzyskanych od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc lub 3) informacji udostępnionych przez podmioty, o których mowa w art. 105 tej ustawy.

Z treści przywołanego zapisu wynika, że możliwość odstąpienia od przeprowadzenia wywiadu w sposób określony w ustawie o pomocy społecznej wystąpi w wypadkach wskazanych w powołanym zapisie, czyli w sytuacji uzasadniającej izolację osób zobowiązanych z uwagi na Covid-19. Z uwagi na charakter omawianych czynności i ich znaczenia dla prowadzonych postępowań, co zostanie omówione w dalszych rozważaniach, odstąpienie od wywiadu przeprowadzanego w miejscu zamieszkania podmiotów zobowiązanych i z ich bezpośrednim udziałem musi być traktowane jako wyjątek od reguły. Stąd bez wyraźnego wskazania lub uzasadnionego wniosku podmiotu, którego czynności dotyczą przeprowadzenie ich w sposób opisany w art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. nie jest właściwe. Zatem za bezpodstawne trzeba przyjąć, niczym z resztą nie poparte, oczekiwania Skarżącej, że przedstawione przez nią oświadczenia i dokumenty zostaną zestawione z danymi z innych dostępnych organowi źródeł i nie ma konieczności przeprowadzenia wywiadu. Skarżąca nie składała bowiem wniosku o takie procedowanie, nie wskazywała, że przebywa na kwarantannie lub jest chora na COVID, informacje o tym podała dopiero w odwołaniu.

W konsekwencji Sąd nie podziela także i tych zarzutów skargi, które wskazują na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na podstawie pisemnych i ustnych wyjaśnień Strony. Otóż zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.s. rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Na podstawie delegacji zawartej w art. 107 ust. 6 u.p.s. obejmującej m.in. wskazanie sposobu i terminów przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego - mając na uwadze konieczność zapewnienia rzetelności i kompleksowości przeprowadzanego rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz identyfikacji pracownika socjalnego – Minister Rodziny i Polityki Społecznej wydał w dniu 8 kwietnia 2021 r. rozporządzenie w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 893, dalej rozporządzenie). W § 3 ust. 1 ww. aktu wskazano, że wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.

Nie ma zatem wątpliwości, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby zobowiązanej lub uprawnionej, co wydaje się rzeczą naturalną i niezbędną z uwag na cele jakie ma zrealizować ta czynność dowodowa. Jest to bowiem szczególny charakter dowodu, którego zamierzeniem jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się oświadczenie oraz korzystających ze świadczeń, bądź tak jak w rozważanej sprawie zobowiązanych do świadczeń. Wywiad środowiskowy winien poprzedzać zawarcie umowy ustalającej zakres wsparcia dla osoby bliskiej oraz wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ustalonych w decyzji. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, a to z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej i trudno ją zastąpić innymi środkami dowodowymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2021 r., I OSK 2212/20, dostępne w CBOSA).

Postępowanie organu administracji zmierzające do przeprowadzenia wskazanego dowodu w sposób wynikający z powołanych norm prawnych ocenić trzeba jako prawidłowe i zgodne z prawem. Oceny tej nie może zmieniać podnoszony przez Skarżąca argument odnoszący do odmiennej dotychczasowej praktyki organu, gdyż ta w światle powołanych norm nie miała umocowania prawnego, co eliminuje zarzut naruszenia art. 81a k.p.a.

Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego, co po części już zostało naświetlone. W szczególności Sąd nie podziela argumentacji skargi podnoszącej naruszenie art. 61 ust. 2e u.p.s. Jak to już wywiedziono na wcześniejszym etapie rozważań przeprowadzona przez organ wykładnia ww. normy, w szczególności zaś sformułowania "odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego" nie budzi zastrzeżeń. Skoro Skarżąca w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji, pomimo kierowanej do niej korespondencji, nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego uznając, że nie powinna się poddać tej procedurze wobec braku obowiązku alimentacyjnego względem Babci, nie odpowiadała na wezwania organu, nie odpowiedziała na kierowana do niej propozycję zawarcia umowy w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., to organ I instancji miał wszelkie podstawy do uznania, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 61 ust. 2e u.p.s. Brak zgody przejawia się także w opisanej postawie. Ratio legis ww. przepisu jest możliwość ustalenia, w drodze decyzji, opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej osobom uchylającym się od współpracy z organem w tym zakresie, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane.

Właściwie także organ wykłada znaczenie przepisu art. 61 ust. 2f u.p.s. Zgodnie z jego brzmieniem wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.

Z literalnego brzmienia przywołanego zapisu wynika niespornie, że w sytuacji gdy organ ustali podstawy do zastosowania art. 61 ust. 2e u.p.s. wówczas osoby w tym trybie zobowiązane (i tylko one) poniosą jej wysokość proporcjonalnie. Posługując się przykładem niemniejszej sprawy zasada proporcjonalności będzie dotyczyła Strony i jej ojca. Poniosą oni opłaty w równych częściach, a podstawę ich ustalenia będzie stanowiła kwota stanowiąca różnicę między średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez mieszkańca DPS (Babcię). W sytuacji gdyby istniały jeszcze inne podmioty zobowiązane do wnoszenia opłat na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.s. (czy ten na mocy umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s.), to podstawa wyliczenia proporcjonalnej opłaty uległaby zmniejszeniu o wartość opłat ponoszonych przez ww. osoby. Wyliczoną w ten sposób opłatę należy rozdzielić proporcjonalnie do podmiotów ponoszących opłaty na podstawie art. 61 ust. 2f u.p.s.

Taki właśnie sposób obliczenia spornych w sprawie należności przyjęły w tej sprawie organy, co nie budzi zastrzeżeń Sądu. Powoływany zaś w uzasadnieniu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Po 790/21, dostępny w CBOSA) zapadł na tle zupełnie innych okoliczności faktycznych, zatem tezy w nim powołane nie mogą mieć odniesienia na grunt rozpoznawanej sprawy.

Uznając, że zaskarżona decyzja narusza wskazane w rozważaniach przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił orzeczenie organu odwoławczego. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postepowaniu organ administracji obligowany będzie do przeprowadzenia postępowania stosownie do wskazań opisanych przez Sąd.