Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1042/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę S. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę S. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

Wnioskiem z dnia 27 marca 2007 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S. wystąpiła o wznowienie postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. wskazując, że jako użytkownik wieczysty gruntu miała w tym postępowaniu przymiot strony, lecz bez swojej winy nie brała w nim udziału.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] przekazał wniosek Spółdzielni według właściwości Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówiła wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] motywując to brakiem po stronie wnioskodawcy przymiotu strony w rozumieniu art. 28 KPA, ze względu na to, że umowa użytkowania wieczystego obejmująca przedmiotowy grunt została zawarta po dniu 27 maja 1990 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1502/07 odrzucił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. wskazując, że wniesienie skargi, mimo błędnego pouczenia przez organ, jest niedopuszczalne, skoro od zaskarżonej decyzji przysługuje Spółdzielni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Od powyższej decyzji Spółdzielnia złożyła odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W piśmie z dnia 25 stycznia 2008 r. Spółdzielnia wniosła o potraktowanie odwołania jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] przywróciła termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że - jak wynika z treści art. 148 § 1 i § 2 KPA - skuteczny pod względem prawnym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego komunalizacyjnego, może pochodzić tylko od strony tego postępowania. Organ zauważył, że ostateczna decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2001 r. została podjęta na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W postępowaniu komunalizacyjnym toczącym się w trybie art. 5 ust. 1 tej ustawy, stronami natomiast są: Skarb Państwa i właściwa gmina. Inny podmiot może się zaś domagać w nim udziału, jeśli wykaże, że w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwał mu prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanej nieruchomości. Zdaniem Komisji, z oczywistych względów dla Spółdzielni taki tytuł skuteczny na dzień 27 maja 1990 r., nie może wynikać z przedłożonej kopii aktu notarialnego z 9 listopada 1999 r., dlatego że został on sporządzony i skutkuje po dniu 27 maja 1990 r. Z akt sprawy nie wynika także by wnioskodawczyni uzyskała wymagany tytuł przed dniem 27 maja 1990 r. na mocy innych dokumentów lub aktów normatywnych.

Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2008 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłową wykładnię treści art. 28 KPA w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i tym samym błędne przyjęcie, że skarżąca Spółdzielnia nie posiada interesu prawnego uprawniającego ją do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym w charakterze strony. W uzasadnieniu Spółdzielnia podniosła, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji Spółdzielnia w dniu 27 maja 1990 r. posiadała prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanej nieruchomości. Tym tytułem jest użytkowanie tej nieruchomości na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] czerwca 1986 r., nr [...] w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste spornego terenu Skarbu Państwa na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S., mocą której Gmina S. odstąpiła na prawach wieczystego użytkowania na okres 99 lat Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. teren o pow. [...] m2 położony w S. w rejonie ul. [...], w skład którego wchodziła m. in. działka oznaczona numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] m2. Obecnie działka ta oznaczona jest numerem geodezyjnym [...] i zapisana jest w księdze wieczystej Kw nr [...]. Zdaniem Spółdzielni właśnie powołana wyżej decyzja administracyjna jednoznacznie dowodzi istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA, który uprawniał skarżącą do brania udziału w postępowaniu komunalizacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z przepisu art. 147 KPA wynika, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się z urzędu lub na wniosek strony. Stroną zaś – co wynika z art. 28 KPA - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w tym przepisie musi być więc wywiedziony przez osobę składającą żądanie wznowienia postępowania z konkretnego przepisu prawa materialnego.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z przepisu tego wynika, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z przepisu tego wynika, że przedmiot postępowania komunalizacyjnego prowadzonego w tym trybie dotyczy wyłącznie przekształceń własnościowych zachodzących w dniu 27 maja 1990 r. pomiędzy Skarbem Państwa, a właściwą gminą.

W tego rodzaju sprawach interes prawny mają zatem: 1) Skarb Państwa; 2) gmina nabywająca mienie; 3) osoby, które wykażą, że w dniu 27 maja 1990 r., to im przysługiwało prawo własności do mienia objętego postępowaniem komunalizacyjnym (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA 873/98, LEX nr 45036).

Tymczasem Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S., składając wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2001 r., nie wykazała, iż w dacie 27 maja 1990 r. była właścicielem działki ewidencyjnej nr [...].

To zaś, że skarżąca legitymuje się umową z dnia 9 listopada 1999 r. o oddaniu działki nr [...] (odpowiednik działki nr [...]) w użytkowanie wieczyste nie uprawnia Spółdzielni do żądania wznowienia postępowania komunalizacyjnego. Nabycie mienia przez Gminę S. z mocy prawa, w trybie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie narusza bowiem praw i obowiązków Spółdzielni jako obecnego użytkownika wieczystego przedmiotowego gruntu (odpis z Księgi wieczystej nr [...] z dnia 26 kwietnia 2001 r.).

Takie stanowisko w sprawach komunalizacyjnych prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 770/06, LEX nr 345868). Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu pominięcia przez Komisję dowodu w postaci decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r., nr [...] o oddaniu działki gruntu nr [...] Spółdzielni w użytkowanie wieczyste Sąd stwierdza, że dokument ten nie miał znaczenia dla sprawy, ponieważ na podstawie tej decyzji Spółdzielnia nie nabyła prawa użytkowania wieczystego. Decyzja wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) nie była aktem organu administracji rodzącym skutki prawnorzeczowe, a jedynie poprzedzającym zawarcie umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, które to prawo strona umowy nabywała z chwilą jego wpisu do księgi wieczystej (art. 20 ust. 1 tej ustawy).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.