Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 705/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 705/17.


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 705/17 referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

W jego uzasadnieniu stwierdził, że dochody skarżącej i jej małżonka oraz stan posiadanych na rachunkach bankowych środków pieniężnych nie wykazują, iż jest ona osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W toku postepowania skarżąca uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Sprawa została zakończona wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r. oddalającym wniesioną skargę.

Następnie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku skarżąca ponownie zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych.

W złożonym na tę okoliczność wniosku wskazała - podobnie jak za pierwszym razem - że gospodarstwo domowe prowadzi razem z mężem oraz trzema synami w wieku 15, 19 i 20 lat. Źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie za prace skarżącej w kwocie 2.800 zł netto, emerytura męża w wysokości 2.200 zł netto oraz dochód z wykonywanej przez niego umowy zlecenia w kwocie 300-500 zł netto. W zakresie majątku skarżąca tożsamo wskazała, iż w jego skład wchodzi dom jednorodzinny o pow. 100 m2 oraz pomieszczenia przynależne o pow. 174 m2, grunty leśne o pow. 0,52 ha, grunty rolne o pow. 2,09 ha fiz., dwustanowiskowa samoobsługowa myjnia samochodowa wraz z przynależnym gruntem oraz działka budowlana przeznaczona na rozbudowę myjni, co nie jest wykonywane z uwagi na brak środków.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwanej dalej p.p.s.a.), zwolnienie od kosztów sądowych, o które kolejny raz ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca może zostać przyznane osobie fizycznej o ile ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem wykazać istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów, oświadczeń oraz twierdzeń musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przez wskazany uszczerbek, należy zaś rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.).

Przystępując jednak do rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać trzeba, że kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych była już przedmiotem rozpoznania referendarza sądowego tutejszego sądu, który wniosek ten oddalił postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. Rozstrzygnięcie to jest prawomocne. Zgodnie zaś z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).

Powyższe nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, z tym jednak wyjątkiem, iż rozpatrzenie takiego wniosku następuje w trybie art. 165 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Innymi słowy odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Uwzględniając powyższą argumentację oraz treść kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stanął na stanowisku, że wniosek ten będący w istocie wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena ta jest skutkiem przyjęcia ustaleń faktycznych zawartych we wskazanym prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego oraz treścią ponownie złożonego wniosku.

Przede wszystkim podnieść należy, że treść złożonego obecnie wniosku jest tożsama z treścią wniosku złożonego pierwotnie. Nie uległy bowiem jakiejkolwiek zmianie zarówno dochody skarżącej, jej małżonka jak i sytuacja bytowa rodziny. Referendarz sądowy w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy zawarł zaś szczegółową ocenę sytuacji dochodowej i majątkowej strony skarżącej i możliwości poniesienia przez nią kosztów niniejszego postępowania sądowego i z uwagi na brak nowych okoliczności ocena ta nie może ulec zmianie. Ponadto wymierne jest, że skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 100 zł.

W tej sytuacji nieprawdopodobnym wydaje się brak możliwości uiszczenia wymaganej obecnie opłaty kancelaryjnej (100 zł), stanowiącej jedyny wymagany obecnie koszt postępowania sądowego. W konsekwencji brak jest zdaniem referendarza sądowego podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie (w związku z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.