Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 673/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt. 5, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 923/12 w sprawie ze skargi M.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lutego 2012 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 923/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lutego 2012 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Główny Policji decyzją nr [..] z dnia 16 lutego 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 30 listopada 2011 nr [..], którym to rozkazem M.W. został zwolniony ze służby w Policji. Jednocześnie decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 K.p.a.). Jako podstawę materialnoprawną zwolnienia ze służby organ wskazał art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.).

W motywach uzasadnienia organ podał, że Prokuratura Rejonowa w [..] przedstawiła M.W. zarzut popełnienia czynu z art. 177 § 2 K.k. w zw. z art. 178 § 1 K.k., iż w dniu 25 grudnia 2009 r. na drodze pomiędzy miejscowościami [..] - [..], województwa zachodniopomorskiego, jako kierujący samochodem osobowym marki [..] o nr rej. [..] nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż nienależycie obserwował przedpole jazdy oraz nie dostosował prędkości kierowanego przez siebie pojazdu, jadąc z prędkością niebezpieczną nieumyślnie [..].

Organ wyjaśnił, że NSZZ Policjantów podjął w dniu 29 marca 2010 r. uchwałę o niewyrażeniu zgody na zwolnienie ze służby M.W. przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego.

Organ wskazał, że policjant został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowi, iż policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Wskazał jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1139/10, przesądził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka "oczywistego popełnienia przestępstwa, określona w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu. Dlatego też policjanta zwolniono na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, który wymaga opinii związku zawodowego (art. 43 ust. 3 ustawy).

Organ stwierdził, że w sprawie zaistniał ważny interes służby, który uzasadnia zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podkreślając, że skarżącemu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 K.k. w zw. z art. 178 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., organ stwierdził, że M.W. utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji. Wyjaśnił, że w interesie służby, a więc w interesie społecznym leży, by ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Podniósł, że służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii, a przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy służy temu, by bez czekania na wynik innych toczących się postępowań można było zwolnić funkcjonariusza, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Zdaniem organu, zwolnienie policjanta w oparciu o ten przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym, co oznacza, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego.

W konkluzji organ stwierdził, że w granicach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu dowodów, które potwierdziły zasadność przedstawienia policjantowi zarzutów popełnienia przestępstwa uznał, że zaistniała podstawa do zwolnienia go ze służby w Policji z uwagi na "ważny interes służby".

Nadając rygor z art. 108 K.p.a. organ stwierdził, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rygoru natychmiastowej wykonalności, skarżący podniósł naruszenie: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nadto art. 108, art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 103 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że w toku postępowania administracyjnego organ rażąco naruszył zasady postępowania administracyjnego, albowiem wybiórczo posiłkował się dowodami zgromadzonymi w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w [..], w sprawie o sygn. akt [..].

Nadto wskazał, że organ pominął zawarte w kompleksowej opinii ekspertów ds. wypadków drogowych, sporządzonej na polecenie Sądu Rejonowego w [..], sygn. akt [..], te okoliczności, które świadczyły na korzyść funkcjonariusza, mianowicie, że [..] a.k. był nietrzeźwy, a auto prowadzone przez skarżącego poruszało się z prędkością mniejszą niż dozwolona. Skarżący zarzucił też, że zaskarżona decyzja zawiera sprzeczności, co do przyczyn zwolnienia ze służby. W ocenie strony skarżącej, organ winien dokonać oceny, czy podejrzenie popełnienia przestępstwa przez skarżącego jest uzasadnione, czy też nie.

Podniósł również zarzut naruszenia art. 108 K.p.a. twierdząc, że nie zaistniała konieczność zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o inną przesłankę "zwolnieniową", a mianowicie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.). Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, iż w rozpoznawanej sprawie przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy zaistniała. Sąd zaznaczył, iż działania organu zmierzające do wykluczenia M.W. z szeregów Policji znajdują uzasadnienie. W szczególności w zachowaniu funkcjonariusza w trakcie popełnienia czynu i bezpośrednio po nim. Sąd wskazał, iż skarżący mł. asp. M.W. – [..] w dniu 28 grudnia 2009 r. złożył raport, iż w dniu 26 grudnia 2009 r. zderzył się ze zwierzyną, najprawdopodobniej sarną. Raport ten sporządził po uzyskaniu wiadomości, iż prowadzone jest postępowanie w sprawie [..]. W tym samym dniu 28 grudnia 2009 r. Prokuratura Rejonowa w [..], po zapoznaniu się z materiałami postępowania, m.in. raportem skarżącego, oględzin samochodu należącego do skarżącego, wydała postanowienie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu M.W. z możliwością zatrzymania do 48 godzin w związku z istniejącą obawą utrudniania postępowania, a zwłaszcza zacieraniem śladów przestępstwa, jak i koniecznością przeprowadzenia czynności procesowych z udziałem mł. asp. M.W.. W dniu 31 grudnia 2009 r. wpłynęło do Komendanta Powiatowego Policji w [..] pismo z Prokuratury Rejonowej w [..], informujące o przedstawieniu policjantowi M.W. w dniu 30 grudnia 2009 r. zarzutu o to, że w dniu 25 grudnia 2009 r. na drodze pomiędzy miejscowościami: [..] i [..], województwa zachodnio-pomorskiego, jako kierujący samochodem osobowym marki [..] o nr rej. [..], nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nienależycie obserwował przedpole jazdy oraz nie dostosował prędkości kierowanego przez siebie pojazdu, jadąc z prędkością niebezpieczną, w wyniku czego nieumyślnie spowodował skutek w postaci [..],[..] ciała, a następnie zbiegł z miejsca zdarzenia, tj. o czyn z art. 177 § 2 K.k. w zw. art. 178 §1 K.k.

Podczas przesłuchania M.W. nie przyznał się on do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień oraz udzielenia odpowiedzi na zadawane mu pytania. W dniu 30 grudnia 2009 r. Prokuratura Rejonowa w [..] skierowała wniosek do Sądu Rejonowego w [..] o zastosowanie wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. W dniu 31 grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy w [..] rozpatrzył wniosek Prokuratury Rejonowej w [..] wydając postanowienie [..], w którym, na podstawie art. 249 § 1 K.p.k., art. 250 § 1, § 2 K.p.k., art. 258 § 2 K.p.k., art. 257 § 2 K.p.k., postanowił zastosować wobec M.W. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 2 (dwóch) miesięcy tj. od [..] grudnia 2009 r. do [..] lutego 2010 r. zastrzegając, iż środek ten ulegnie zmianie z chwilą złożenia - nie później niż w terminie 10 dni - poręczenia majątkowego w kwocie [..] złotych. W dniu 31 grudnia 2009 r. A.P. (konkubina M.W.) wpłaciła w Sądzie Rejonowym w [..] poręczenie majątkowe.

Z zeznań świadków wynika, że z oględzin samochodu skarżącego wynika, iż po zdarzeniu samochód był wycierany, przecierany. Z badań dowodów rzeczowych, (oględzin samochodu) przeprowadzonych w Zakładzie Medycyny Sądowej PAM w Szczecinie, wynika ponadto, że stwierdzono na nim [..]. Z oględzin pojazdu nie wynikało natomiast, że skarżący zderzył się ze zwierzyną leśną, ale że brał udział w zderzeniu drogowym z udziałem A.K..

Zdaniem Sądu I instancji, mając na uwadze treść raportu skarżącego, iż zderzył się ze zwierzyną, czas złożenia tego raportu (3 dni po zdarzeniu), ślady mycia pojazdu po zderzeniu, w kontekście jednoznacznych dowodów, że do zderzenia doszło z człowiekiem, a nie zwierzyną, ogólna postawa i zachowanie skarżącego, jako sprawcy wypadku drogowego [..], stanowią podstawę do uznania, iż zaszły przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy (ważny interes służby). Tego typu zachowanie i waga postawionych skarżącemu zarzutów w pełni uzasadniają ocenę organu, iż istnieje ważny interes służby uzasadniający zwolnienie go z szeregów Policji.

Sąd dodał również, iż z ustaleń organu wynika, że skarżący złożył raport o rzekomym zderzeniu z sarną po tym, jak powziął informację o rozesłaniu telegramów do jednostek Policji o poszukiwaniu uszkodzonego pojazdu [..], zdając sobie sprawę, że ukrycie powstałych uszkodzeń może być utrudnione. Pozostawienie ofiary bez należytej pomocy, oddalenie się z miejsca zdarzenia również wysoce negatywnie świadczy o postawie etyczno-moralnej policjanta, o jego stosunku do obowiązującego prawa.

Sąd I instancji zauważył również, iż Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 1994 r. (III ARW 65/94 OSNP 1995/3/31) stwierdził, że przy zwalnianiu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby. Opisana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przesłanka zwolnienia ze względu na ważny interes służby ma charakter niedookreślony, wymagający konkretyzacji w odniesieniu do indywidualnego przypadku. Przepisy procedury administracyjnej (w tym przede wszystkim art. 7 K.p.a.), chroniąc słuszny interes strony, wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze specyfiki funkcjonowania Policji, jako instytucji powołanej do zapobiegania i zwalczania przestępczości. Sprawne działanie tej formacji opiera się na zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, jakim musi sprostać każdy funkcjonariusz Policji. Są nimi w szczególności: niekaralność, nieposzlakowana opinia, zdyscyplinowanie, praworządność, gotowość do przestrzegania ustanowionych standardów etycznych oraz dbałość o honor, godność i dobre imię Policji.

Następnie Sąd wskazał, iż pozostawienie skarżącego w służbie w kontekście ucieczki z miejsca zdarzenia, nieudzielania ofierze wypadku pomocy, prób zacierania śladów przestępstwa, skutecznie podważają kwalifikacje skarżącego do wykonywania zawodu policjanta. Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w tej formacji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy.

Oddalając skargę, Sąd za uzasadnioną uznał też argumentację organu, iż czyn skarżącego wywołał negatywny oddźwięk społeczny wśród mieszkańców [..] i okolic. Świadczą o tym artykuły prasowe, które ukazały się w gazetach (w wydaniach papierowych i internetowych) bezpośrednio po zdarzeniu ("[..] " z 31 grudnia 2009 r. i z 4 stycznia 2010 r., "[..] " z 30 i 31 grudnia 2009 r.), a także po rozpoczęciu procesu sądowego ("[..] " z 16 sierpnia 2010 r.). W publikacjach tych zrelacjonowano okoliczności towarzyszące przedmiotowemu zdarzeniu, wskazując funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w [..], jako domniemanego sprawcę wypadku. Zainteresowanie wydarzeniami towarzyszącymi znalezieniu A.K. przy drodze [..] - [..] oraz toczącą się sprawą karną wykazała Telewizja Polska [..], umieszczając informacje na ten temat w programie "[..] ", wyemitowanym w dniu [..][..] 2011 r. W dniu [..] 2011 r. na antenie ukazał się program "[..] " zatytułowany "[..]...", w którym opisano wypadek oraz wskazano policjanta z [..], jako jego prawdopodobnego sprawcę. Występująca w programie podkom. A.Ś. z Zespołu Prasowego Komendy Wojewódzkiej Policji [..] przedstawiła zastosowane przez przełożonych wobec mł. asp. M.W. procedury kadrowe, tj. zawieszenie w czynnościach służbowych, wydalenie ze służby w związku z oczywistością popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego pozostawienie go w służbie oraz wskazała na fakt przywrócenia go do służby z uwagi na uchylenie rozkazu o zwolnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. W programie znalazły się też wypowiedzi M.P. z Prokuratury Rejonowej w [..] oraz J.Ś. z Prokuratury Okręgowej w Szczecinie, opisujące zastosowane wobec mł. asp. M.W. procedury karne. Program "[..] " zawierał również wypowiedzi rodziców ofiary wypadku – Z. i R. K., którzy podzielili się z widzami wspomnieniami o tragicznie zmarłym synu oraz odczuciach związanych z otrzymaniem informacji o jego śmierci. Małżonkowie podkreślali, że sprawca wypadku nie udzielił pomocy ofierze i nie skierował do nich żadnych przeprosin. Z ust matki A.K. padło stwierdzenie, że [..], co stanowiło dla niej dodatkowe cierpienie. Z.K. dała do zrozumienia, że policjant powinien stanowić przykład postawy dla innych. Nie można odmówić racjonalności organowi, który twierdzi, że ten medialny przekaz spowodował, że skarżący stał się osobą powszechnie znaną w [..] i kojarzoną ze [..] A,K.. Za uzasadnioną Sąd uznał ocenę organu, że stawiane skarżącemu zarzuty powodują, że lokalna społeczność traci zaufanie do Policji, jako instytucji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Sąd oceniając, czy zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stwierdził, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "ważny interes służby" należy interpretować przez pryzmat art. 25 ust. 1 ustawy i uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru".

Reasumując, Sąd podkreślił, że za rozwiązaniem stosunku służby z M.W. przemawia znaczny ciężar gatunkowy i wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przypisywanych mu czynów, jak również ich negatywny oddźwięk medialny i społeczny. W interesie służby leży bowiem to, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby spełniające rygorystyczne wymogi określone przez przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w tej formacji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii, pozytywnie postrzegana przez społeczność, dla której przyjdzie jej pełnić służbę. Przymiot "nieposzlakowanej opinii" z pewnością traci funkcjonariusz, na którym ciąży zarzut popełnienia opisanych powyżej przestępstw, bulwersujących mieszkańców [..] i okolic.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie nieprawidłowości w nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 K.p.a.) Sąd I instancji stwierdził, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, rygor natychmiastowej wykonalności nadano ze względu na tożsamy z interesem służby ważny interes społeczny, polegający na konieczności niezwłocznego zapewnienia ciągłości wykonywania zadań Policji, a także ochrony honoru, godności i dobrego imienia służby.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.W., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a w związku z:

a) art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. art. 25 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego

błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru" i tym samym zwolnienie skarżącego ze służby w Policji jest uzasadnione z uwagi na ważny interes służby;

b) art. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia w

zaskarżonym orzeczeniu okoliczności dotyczących błędów zaskarżonego rozkazu, dotyczących nie uwzględnienia przez organ słusznego interesu skarżącego;

c) art. 134 P.p.s.a poprzez nie rozważenie wszystkich zarzutów skarżącego i tym samym nie dokonanie oceny ich zasadności na gruncie sprawy;

d) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji do prostej akceptacji stanowiska organu przy jednoczesnym braku dokonania przez ten Sąd dostatecznej weryfikacji zarzutów wskazanych w skardze i uzasadniających je argumentów.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zarówno organy obu instancji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykazały w sposób dostateczny, iż faktycznie ważne interesy służby zostały, bądź mogły zostać zagrożone. Wszelkie rozważania w tym zakresie opierały się jedynie na przypuszczeniach i domniemaniach. Nie wskazano, jakie okoliczności pozamerytoryczne zdecydowały o tym, iż pozostawanie skarżącego w służbie odbędzie się ze szkodą dla interesu społecznego. Sąd I instancji, przyjmując za organami administracyjnymi, uznał iż wystarczającą przesłanką do przyjęcia, iż ważny interes służby jest zagrożony stanowi już samo podejrzenie popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa. Z taką wykładnią nie sposób się zgodzić, gdyż w przeciwnym wypadku dochodziłoby do sytuacji, gdy jakiekolwiek podejrzenie, rzucone nawet przez osobę niewiarygodną stanowiłoby podstawę do zwolnienia funkcjonariusza. Jednocześnie organy administracji niejako przejęły rolę wymiaru sprawiedliwości, analizując głównie dowody świadczące o winie skarżącego, opierając na tej podstawie wniosek o słuszności zwolnienia skarżącego. Dokonując analizy niniejszej sprawy nie można pominąć faktu, iż w dniu 19 kwietnia 2012 r. został wydany wyrok Sądu Rejonowego w [..], w sprawie o sygn. [..], na mocy którego M.W. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu.

Następnie skarżący kasacyjnie podkreślił, że Sąd rozpoznając sprawę wskazał również, iż "ważny interes służby" należy interpretować przez pryzmat art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, twierdząc równocześnie, że skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru". Jest to również pojęcie, które nie zostało zdefiniowane i stanowi kategorię wybitnie ocenną. W związku z powyższym wnioski co do posiadania, bądź utraty nieskazitelności charakteru winny być wysuwane w sposób ostrożny i poprzedzony dokładną analizą zachowania danej osoby, również w kontekście jej dotychczasowego życia i wywiązywania się z obowiązków tak w życiu osobistym jak i zawodowym. Z zeznań świadków wynika natomiast, że pomimo zdarzenia wśród pozostałych współpracowników skarżący w dalszym ciągu cieszy się dobrą opinią, wskazywano na jego zaangażowanie w wykonywaną pracę. Fakt, iż skarżący nigdy dotąd nie był karany, a nadto został uniewinniony od zarzucanego mu w przedmiotowej sprawie czynu, nie pozwala na stwierdzenie, iż utracił on nieposzlakowaną opinię. W niniejszej sprawie w ogóle nie została uwzględniona opinia zakładowej organizacji zawiązku zawodowego. Skoro ustawodawca przewidział obowiązek jej zasięgnięcia to ze względów celowościowych należy uznać, iż ma ona wymierne znaczenie dla oceny całokształtu okoliczności i uznania czy zachodzi przesłanka "ważnego interesu służby" przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Dodano również, że Sąd I instancji w swoich rozważaniach skupił się wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 108 k.p.a., nie odnosząc się tym samym do pozostałych zarzutów zawartych w punktach 3-6 skargi. Tym samym w zaskarżonym orzeczeniu nie zostały uwzględnione okoliczności dotyczące błędów zaskarżonego rozkazu, a dotyczące m.in. nie uwzględnienia przez organ słusznego interesu skarżącego. Zarówno Sąd I instancji, jak i organ administracji pominął rozpatrując sprawę stanowisko dotyczące skarżącego, a wyrażone w opinii związku zawodowego policjantów. Co prawda, zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, jednak w orzecznictwie podkreślano, że "sąd administracyjny ma obowiązek zajęcia się sprawą co najmniej w zakresie, w jakim domaga się strona skarżąca, formułując konkretne zarzuty skargi. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza również art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd I instancji przedstawiając bowiem swoje stanowisko w sprawie ograniczył treść uzasadnienia wyroku do akceptacji stanowiska organów, nie poddając zarzutów i argumentów skarżącego dostatecznej weryfikacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa wad, które skutkowałyby nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie powołując się na art. 174 pkt 1 i pkt 2 Ppsa, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie złamanie prawa materialnego i procesowego. Wobec tego w pierwszej kolejności należy rozważyć zasadność zarzutów o charakterze procesowym. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut dotyczący art. 141 § 4 Ppsa i art. 134 Ppsa. Zgodnie z art. 144 § 4 Ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Sytuacja ta nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest pozbawione elementów przewidzianych w art. 141 § 4 Ppsa. Fakt, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji i motywami tego rozstrzygnięcia nie znaczy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada prawu w rozumieniu wskazanego przepisu.

Dodatkowo należy zauważyć, że stosownie do art. 184 Ppsa, błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego, w tym nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 141 § 4 Ppsa, tylko wtedy stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli fakt ten może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Naruszenie prawa, które nie ma wpływu na trafność i zasadność samego rozstrzygnięcia, powinno skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej. Z tych względów nawet mylne uzasadnienie prawidłowego w ostatecznym rezultacie orzeczenia nie powinno skutkować uwzględnieniem kasacji (por. wyrok SN z dnia 5 czerwca 1998 r., II UKN 77/98 - OSNAPiUS 1999, nr 11, poz. 378 oraz wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1961/13 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego, chociaż ma rację skarżący, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów przedstawionych w pkt. 3 – 6 skargi, to powyższa nieprawidłowość nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto skarga kasacyjna nie wykazuje wpływu sygnalizowanych naruszeń prawa procesowego dla wyniku sprawy.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarga kasacyjna nie stawia zarzutów co do błędów w zakresie ustaleń faktycznych. Wątpliwa zdaniem skargi kasacyjnej jest jedynie ocena stanu faktycznego sprawy w kontekście przesłanek uzasadniających zwolnienie funkcjonariusza ze służby z uwagi na jej ważny interes. Okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej, które mają zmieniać tę ocenę to opinia Związków Zawodowych i niekaralność skarżącego.

Niewątpliwie opinia organizacji związkowej ma znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, szczególnie w sytuacji gdy decyzja w tym przedmiocie pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. Należy jednak zauważyć, że w tym przypadku w opinii, poza stwierdzeniem, że Związek Zawodowy nie wyraża zgody na zwolnienie policjanta, brak jest jakiejkolwiek argumentacji na poparcie takiego stanowiska. Trudno w takiej j sytuacji poznać motywy jakimi kierował się Związek, a tym samym odnieść się do nich. Kwestia natomiast niekaralności skarżącego nie ma najmniejszego znaczenia w sprawie, bowiem pozostaje bez związku z podstawą zwolnienia. Skarżący nie został zwolniony ze służby z uwagi na popełnienie przestępstwa, lecz z uwagi na jej ważny interes uzasadniony innymi względami.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przede wszystkim przypomnieć, że kwestionowany przez skarżącego przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Tego typu działania nie zostały wyłączone spod kontroli sądowej. Jednakże kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona wyłącznie do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę, Sąd zobowiązany jest zatem badać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Prawidłowe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania przez organy administracji publicznej, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego nastąpiło z uwagi na ważny interes służby. Określenia "ważny interes służby" nie zdefiniowano. W powołanym artykule i innych przepisach ustawy nie zawarto też żadnych wskazówek dotyczących interpretacji tego pojęcia. Oznacza to, że istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99, LEX 47389). Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (wyrok NSA z dnia 16 marca 1995 r., sygn. akt II SA 1802/94). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, jednak nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (wyrok NSA z dnia 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z dnia 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99 ). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można rozwiązać stosunek służbowy z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie prawnej określonej w ustawie o Policji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta. Zwolnienie z powołaniem się na tę przesłankę stanowi środek gwarantujący Policji w sposób optymalny wypełnienie statutowych zadań, przy pomocy osób nie tylko odpowiednio przygotowanych zawodowo, ale i świadomych znaczenia treści złożonego ślubowania.

Funkcjonariusz Policji ma służyć społeczeństwu, chronić i bronić je. Specyfika tego rodzaju służby publicznej powoduje, że policjant tak w służbie jak i poza nią powinien być zawsze gotowy do niesienia pomocy w zakresie zapobieżenia, czy zminimalizowania skutków wszelkich zachowań i zdarzeń wymierzonych przeciwko obywatelom. Konieczne jest zatem aby miał świadomość rangi powierzonych obowiązków i związanej z tym odpowiedzialności służbowej, nadto aby nigdy nie pozostawał obojętny wobec krzywdy drugiego człowieka. Niedopuszczalne wydaje się takie postępowanie policjanta, w wyniku którego dochodzi do pokrzywdzenia innych, choćby nastąpiło to w sposób niezamierzony. Jako wysoce naganne należy ocenić też ignorowanie przez policjanta zdarzeń mogących stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia obywateli. Policjant zachowujący obojętność wobec zachowań, czy zdarzeń niosących za sobą niebezpieczeństwo dla ludzi, to policjant pozbawiony cech niezbędnych do zachowania statusu funkcjonariusza. Uzasadnione w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji jest zwolnienie funkcjonariusza, którego pozostawienie w służbie z uwagi na prezentowaną moralną i zawodową postawę jest nie do pogodzenia z zadaniami realizowanymi przez Policję oraz uzasadnionymi oczekiwaniami społeczeństwa, któremu policjant ma służyć.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie upatruje zagrożenia dla interesu służby w podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez skarżącego. Sąd widzi takie zagrożenie, co wyraźnie wyartykułował w uzasadnieniu wyroku, w zachowaniu skarżącego po wypadku – w pozostawieniu poszkodowanego bez próby udzielenia pomocy, w oddaleniu się z miejsca zdarzenia, próbach zacierania śladów. Na naganną ocenę policjanta składa się też niepoinformowanie o zaistniałej sytuacji przełożonego bezpośrednio po wypadku, niepodjęcie próby ustalenia jego skutków i przedsięwzięcia działań w celu ich zminimalizowania.

Sąd I instancji z racji swojej kognicji nie mógł przesądzać o winie skarżącego w popełnieniu zarzucanego mu czynu jako przestępstwa. Mógł natomiast ocenić jego postawę w kontekście ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego oraz w kontekście zasadności pozostawienia go w służbie.

Ocena Sądu I instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, w tym wyroku sądu karnego. Wynika z niego, że skarżący spowodował wypadek drogowy, wskutek którego [..]. Ustalono też, że skarżący zbiegł z miejsca wypadku. Nieprzypisanie przez sąd karny winy skarżącemu w spowodowaniu wypadku, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie oznacza, że skarżący jako policjant odzyskał atrybuty konieczne do dalszego pełnienia służby. Zachowanie skarżącego po wypadku świadczy, że nie posiada on cech gwarantujących pełnienie służby bez uszczerbku dla zadań realizowanych przez Policję. Dał temu wyraz Sąd I instancji, który wykazał w czym upatruje zagrożenie w pozostawieniu skarżącego w służbie. Ocena Sądu jest właściwa i przekonująca, wypełnia treść pojęcia "ważnego interesu służby ". Nie można w żadnym wypadku zgodzić się ze skargą kasacyjną, że ma charakter abstrakcyjny..

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił zachowanie skarżącego i wyważył interes służby z interesem policjanta, dając prymat temu pierwszemu. Postawa skarżącego w niniejszej sprawie jest wysoce naganna i niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia społecznych oczekiwań. Rażąco koliduje z wartościami na straży których stoi Policja. To zaś w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czyni zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji nietrafnym.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.