Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 222/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej I. uchyla decyzję II instancji i postanowienie Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza na rzecz skarżącego M. P. od strony przeciwnej Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego kwotę 2417 (dwa tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. , Nr [...] wydana z powołaniem się na przepisy art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 3 i art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 95 pkt 2 w związku z art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Oznaczoną wyżej decyzją pierwszo-instancyjną Dowódca JW Nr [...] w N. przyznał M. P. następujące należności pieniężne:

- odprawę w wysokości 600% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w kwocie zł.;

-ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w kwocie zł. ;

-ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w 2007r. w kwocie zł.;

- dodatkowe uposażenie roczne za 2008r. w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono uposażenie według uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w kwocie zł.;

- wyrównanie uposażenia za miesiąc styczeń 2008r. w kwocie zł.;

- zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze

służby przejazd na koszt wojska w kwocie - zł.;

- gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia za służby w kwocie zł. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał przepisy: art. 104 ust. 1, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 , art. 97 w zw. z art. 95 pkt 2, art.83 ust. 1 w zw. z art. 95 pkt 3, art. 68 ust. 1 i 2 w zw. z art. 95 pkt 4, art.87 w zw. z art. 95 ust. 5 i art. 78 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146 z 2004r.), § 9 ust.3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1452 z 2004r. z późn. zm), § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 maja 2004r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004r. Nr 66, poz. 611), § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2007r. Nr 235, poz. 1727). W motywach decyzji wskazano, że M. P. z dniem 31 stycznia 2008 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] 2007 r. Nr [...]. Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 28 lat, co predestynowało go do otrzymania odprawy w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Wobec tego ,że nie posiadał on nieusprawiedliwionych nieobecności w służbie pełnionej w okresie jednego miesiąca w roku, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby , przysługiwało mu dodatkowe uposażenie roczne za rok w którym nastąpiło zwolnienie ze służby w kwocie [...] zł. Ponadto organ wskazał, że strona w dniu zwolnienia ze służby posiadała 26 dni urlopu wypoczynkowego i 15 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego oraz 26 dni urlopu wypoczynkowego i 15 dniu dodatkowego urlopu wypoczynkowego za rok 2007 r. niewykorzystanego z powodu zwolnienia do rezerwy, a po przywróceniu do służby wojskowej z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Z tego powodu naliczono stronie ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop liczony jako 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Organ wyjaśnił , że podstawą do naliczenia odprawy, ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowego uposażenia rocznego było uposażenie zasadnicze U8 w kwocie zł oraz dodatek za wysługę lat w wysokości 25 % uposażenia zasadniczego w kwocie zł. Natomiast podstawą do naliczenia gratyfikacji urlopowej niewykorzystanej w roku zwolnienia dla żołnierza zawodowego i jego małżonki było 30% najniższego zasadniczego uposażenia żołnierza zawodowego wynoszącego na dzień 1 stycznia 2008 r. zł.

W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej M, P, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, poprzez orzeczenie w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006. Ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia powyższego żądania o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyznania ekwiwalentu za urlop i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołujący podniósł, że organ administracyjny nie przyznał wszystkich przysługujących mu należności z tytułu zwolnienia , wynikających z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzowi, zgodnie z którym zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Wywodził, że wprawdzie przepis art. 95 pkt 2 ustawy przewiduje możliwość wypłaty ekwiwalentu za maksymalnie 3 lata wstecz, to jednak z uwagi na zwolnienie go ze służby wskutek błędu organu, a następnie przywrócenie go do służby ze skutkiem ex tunc, po którym nabył on prawo do wszelkich świadczeń za okres wsteczny, uzasadnione jest przyznanie ekwiwalentu również za 2004 r. , bowiem w tym okresie odwołujący był żołnierzem zawodowym ze wszystkimi tego skutkami. Zdaniem odwołującego Dowódca JW [...] kwestionując zasadność wypłacenia ekwiwalentu za lata 2004 – 2006 zobowiązany był wydać w tym przedmiocie decyzję administracyjną.

W konsekwencji wniesionego odwołania organ II instancji w oparciu o art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wydał postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] r., którym zawiadomił M. P. o możliwości wystąpienia w wnioskiem w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 r. – 2006 do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w N. jako organu właściwego. W ocenie organu II instancji odwołanie skarżącego dotyczy dwóch odrębnych spraw, podlegających załatwieniu prze różne organy, a mianowicie: jest odwołaniem od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. oraz wnioskiem przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za lata 2004 -2006. W przypadku wniosku o przyznanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za wymienione lata właściwy - zdaniem Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego - jest Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w N., co wynika z przepisów regulujących właściwość organów wojskowych w zakresie przyznawania świadczeń pieniężnych żołnierzom zawodowym. W jego ocenie podjęcie w tej kwestii rozstrzygnięcia przez organy II instancji byłoby niedopuszczalne i niezgodne z prawem.

Równolegle Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wydał w dniu [...] r. decyzję ostateczną Nr [...], w której motywach wskazał, że ze względu na przepis art. 66 § 1 k.p.a., przedmiotem swojego postępowania uczynił tylko te kwestie, w zakresie których stanowisko zajął organ I instancji, w pozostałym zaś zakresie postanowił zawiadomić stronę o możliwości wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do Dowódcy JW.[...] w N.. Stwierdził dalej , że decyzja Dowódcy JW. [...] jest prawidłowa i odpowiada prawu - także w zakresie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W jego ocenie, mimo że w swym orzeczeniu organ I instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii związanych z ekwiwalentem pieniężnym za. niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w latach 2004-2006, nie wpływa to jednak, na merytoryczną ocenę prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Organ I instancji słusznie przyjął, że skarżącemu przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nie wykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za rok poprzedni. Prawidłowo wyliczył także wysokość przysługującego ekwiwalentu. Także rozstrzygnięcie w zakresie uprawnień do innych świadczeń przysługujących w związku ze zwolnieniem M. P. oraz sposób wyliczenia wysokości tych świadczeń nie budzi w ocenie organu odwoławczego zastrzeżeń, tym bardziej, że odwołujący nie kwestionuje decyzji organu I instancji w tym zakresie.

W skardze na decyzję ostateczną skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji Dowódcy JW. [...] w N. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania należności pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem prawa.

Skarga oparta została na zarzucie naruszenie następujących przepisów, a to :

- art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu świadczenia , o którym mowa w tym przepisie za lata poprzednie przed zwolnieniem,

- art. 81 i 104 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie świadczeń do których prawa nie ustala się w takiej formie prawnej,

- art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten wskazuje na administracyjny tryb postępowania we wszelkich sprawach uregulowanych w ustawie (w tym należności finansowych wypłacanych po zwolnieniu), podczas gdy tryb ten przewidziany jest tylko w przypadkach w których istnieje szczególny przepis ustawy wskazujący na obowiązek wydania decyzji administracyjnej,

- art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych,

- art. 7 i 77 kpa, poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby i zwolnienia z niej.

Dodatkowo skarżący wskazał, że wysokość niewypłaconych skarżącemu świadczeń z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006 wynosi: [...] za każdy rok, wnosząc jednocześnie o nakazanie organom administracji wojskowej wypłaty spornych należności wraz z odsetkami za zwłokę.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie . Dodatkowo podniosła , że nie było możliwie uwzględnienie żądania strony i zmiana decyzji w części nieistniejącej , bowiem merytoryczne orzeczenie o prawie do ekwiwalentu za lata 2004 – 2006 naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem organu odwoławczego niemożliwe było również uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem przepis art. 138 § 2 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia takiej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia wyłącznie w stosunku do całości decyzji, nie zaś tylko w stosunku do jej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji , mającego wpływ na wynik sprawy uzasadnia jej uchylenie. (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi w skardze wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Niezależnie od tego sąd administracyjny uprawniony jest do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, co przewiduje przepis art. 135 p.p.s.a. Przywołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy, albowiem obowiązkiem tego sądu jest stworzenie takiego stanu rzeczy, w konsekwencji którego w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji niezgodny z prawem (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171). Mając na uwadze powyższy zakres kontroli sądowo-administracyjnej i oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, jak również inne orzeczenia wydane w badanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że obarczone są one wadami, wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego . Jednakże wskazanie zakresu i charakteru tego naruszenia musi zostać poprzedzone analizą przepisów prawa materialnego ,które legły u podstaw decyzji, będącej przedmiotem osądu.

Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. są przepisy ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o służbie wojskowej ) normujące kwestie dotyczące należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne:

1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby;

2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata;

3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby;

4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska;

5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby;

6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.

Jednocześnie przepis art. 96 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej przewiduje ,że należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż wymienione w art. 95 pkt 1 i 6 wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104. Natomiast zgodnie z art. 104 ustawy o służbie wojskowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organem właściwym w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3 albo wyższe w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych a pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem dowódcy i jego zastępcy (ust. 1); w stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe lub określone w ust. 1 właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek (ust.2). Cytowany przepis art. 104 ustawy o służbie wojskowej umieszczony został w rozdziale 5 powołanej wyżej ustawy i nosi tytuł: Uposażenia i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych. Z powyższych unormowań wynika zatem , że organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych są dowódcy jednostek wojskowych. Jednocześnie przepis art. 8 powołanej ustawy stanowi, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 2000r., Nr 88, poz. 1071 z późn. zm.) z zastrzeżeniem art. 2 skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten wskazuje organy uprawnione do rozpoznania odwołania stanowiąc, że jest to organ wyższego stopnia nad organem I instancji oraz to, że do odwołań i skarg - i w jakim zakresie - mają zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na fakt, że powołana ustawa nie zawiera uregulowań dotyczących zagadnień proceduralnych stwierdzić należy ,że zakres stosowania przepisów Kodeksu administracyjnego dotyczy w całości zasad i trybu postępowania przed organami administracji wojskowej, które zobligowane są do prawidłowego stosowania przepisów normujących postępowanie w tym również postępowanie odwoławcze. Nie ulega wątpliwości, że przedmiot wydanych w sprawie decyzji dotyczy między innymi określonego w przepisie art. 95 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie [...]. Jak wynika bowiem z sentencji decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] przyznał skarżącemu ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy – w tym dodatkowy urlop wypoczynkowy – niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz w roku 2007. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący – nie kwestionując wysokości przyznanych należności pieniężnych przysługujących z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – zarzucił brak rozstrzygnięcia w przedmiocie ekwiwalentu za urlop za lata 2004 – 2006. W tym zakresie wskazać należy, że odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzja organu I instancji, przy czym zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją ostateczną wyznaczany jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności – ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, czyli rozpatrzyć wszystkie żądania strony, czego odzwierciedleniem ma być uzasadnienie decyzji. Przepisy art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego zawierają katalog rozstrzygnięć, które mogą zapaść w wyniku postępowania odwoławczego i ma on charakter wyczerpujący. Organ odwoławczy nie może zatem zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o której mowa w powołanym przepisie art. 138 kpa.

Z akt analizowanej sprawy wynika ,że odwołanie strony spowodowało wydanie przez organ odwoławczy na podstawie art. 66 § k.p.a. postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] o możliwości wystąpienia z wnioskiem w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004-2006 do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w N. jako organu właściwego, mimo ,że zarówno sentencja decyzji pierwszo-instancyjnej, jak również powołane w jej podstawie przepisy prawne, a w szczególności art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej, wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na to , że organ I instancji orzekał między innymi w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie. Tak określony przedmiot postępowania, zdeterminowany brzmieniem przepisu art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej, z którego w żaden sposób nie można wyinterpretować uprawnienia organu do orzekania w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w odrębnych decyzjach w odniesieniu do poszczególnych lat powoduje, że organ odwoławczy zobligowany był do ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy z uwzględnieniem ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez odwołującego. Organ II instancji uchybił powyższemu obowiązkowi i tym samym wydana w sprawie decyzja ostateczna w tym zakresie wymyka się spod kontroli Sądu . Wydanie zatem przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] nie znajduje oparcia w przepisach prawa, bowiem organ odwoławczy związany jest jednoznacznie wyartykułowanym żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez uruchomienie -według jego oceny- właściwego trybu postępowania, co na podstawie art. 135 p.p.s.a. obligowało Sąd do wyeliminowania tegoż postanowienia z obrotu prawnego. Jednocześnie nierozpatrzenie przez organ II instancji zarzutów odwołania dotyczących braku orzeczenia w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata wcześniejsze czyni pod adresem tego organu skutecznym zarzut naruszenia art. 95 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej poprzez błędną jego wykładnię, a co za tym idzie również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że organ odwoławczy w granicach postępowania dowodowego wyznaczonego zasadą prawdy obiektywnej i zasadą dwuinstancyjności, może – zgodnie z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego – przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Powinien także zbadać zasadność żądań i zarzutów podnoszonych w odwołaniu oraz ocenić pod względem kompletności materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji , a także dokonane przez niego ustalenia , a następnie winien ustalić , czy organ I instancji pominął jakieś okoliczności sprawy. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń organ II instancji będzie mógł dokonać oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszo-instancyjnym i ustalić zakres oraz kierunek dalszego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w postępowaniu odwoławczym. Takich kroków organ odwoławczy nie przedsięwziął, a zatem jeśli nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.), to miał obowiązek zastosować instytucję reformacji określoną w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzec co do istoty sprawy obejmując swoim rozstrzygnięciem żądania strony wyartykułowane w odwołaniu. Jedynie tytułem wyjaśnienia wskazać również należy ,że do uchylenia decyzji pierwszo-instancyjnej w części powinno dojść zawsze , gdy któreś z rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa. Natomiast w przypadku wydania orzeczenia kasacyjnego w części organ winien dokładnie określić , jaka część decyzji organu I instancji podlega uchyleniu ,zaś orzeczenie reformatoryjne w tym zakresie powinno zastąpić uchyloną wadliwą część rozstrzygnięcia pierwszo-instancyjnego

Z kolei w odniesieniu do zawartego w skardze wniosku dotyczącego wskazania organom administracji wojskowej obowiązku wypłaty skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2004 – 2006 wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, wskazać należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego i nie może się ono opierać na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej i bezpośrednio nie kreuje praw i obowiązków stron. Natomiast wskazane wyżej naruszenia prawa procesowego zwalniają sąd administracyjny – na tym etapie sprawy- z obowiązku odniesienia się do zarzutów nakierowanych na materialne elementy rozstrzygnięcia , albowiem tylko przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym można orzekać o prawach i obowiązkach strony .

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) – orzeczono jak w sentencji.