Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 881/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1-2, art. 107 par. 1-2, art. 118 par. 1, art. 210 par. 1 pkt 2, art. 212, art. 21 par. 1 pkt 2, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 190
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 585-586,
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 269 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2002 r. za kwiecień, maj, czerwiec 2003 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT za lipiec 2003 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności B. P. (dalej: Skarżący) jako członka zarządu "A" SA z siedzibą w L. (dalej: Spółka) za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r., kwiecień - lipiec 2003r. Powodem wszczęcia był fakt, że Spółka nie wpłaciła należnego podatku wykazanego w deklaracjach VAT-7 za powyższe miesiące 2002 r. i 2003 r. a postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce nie przyczyniło się do zaspokojenia powyższej wierzytelności Skarbu Państwa.

W rezultacie powyższego Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego decyzją z dnia (...) grudnia 2008 r. nr (...) wydaną na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości w podatku od towarowi usług w kwocie (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł oraz umorzył postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległość za lipiec 2003 r.

W odwołaniu B. P. domagał się uchylenia powyższej decyzji w całości i umorzenia postępowania lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi podatkowemu do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucił naruszenie art. 116, art. 118, art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 190 i art. 191 O.p. Ponadto zaskarżył postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji oddalające zgłoszone wnioski dowodowe stwierdzając, że tezy dowodowe wskazane we wnioskach obejmowały okoliczności mające podstawowe znaczenie dla sprawy - jako przesłanki egzoneracyjne, a które nie zostały stwierdzone żadnym innym dowodem. Wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów finansowych i wyciągów bankowych spółki, z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i gospodarki finansowej przedsiębiorstw, z ksiąg handlowych, z odpisów bilansów oraz rachunków zysków i strat oraz z jego przesłuchania.

Uzasadniając odwołanie stwierdził , co następuje:

- termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za przedmiotowe zaległości upłynął z końcem roku 2008. Przy czym poprzez wydanie decyzji należy rozumieć również doręczenie decyzji w terminie, o którym mowa w art.118 § 1 O.p. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona dopiero w dniu (...) stycznia 2009 r. a więc po upływie terminu przedawnienia. Wydanie w miesiącu styczniu 2009 r. decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zaległości powstałe w 2003 r., było niedopuszczalne i nieskuteczne,

- w sprawie nie wystąpiła również bezskuteczność egzekucji. Z majątku spółki - masy upadłości syndyk wyłączył dwie ruchomości tj. automat tokarski i urządzenie nadawczo - odbiorcze, których wartość w 2000 r. na podstawie faktur VAT wynosiła (...) zł, co pozwala na stwierdzenie, iż należycie przeprowadzone postępowanie egzekucyjne pozwoliłoby na zaspokojenie należności Skarbu Państwa w znacznej części. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. zaniechał prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzestając na uznaniu, iż postanowienie Sądu z dnia (...) sierpnia 2006 r. o wyłączeniu ww. ruchomości z masy upadłości oraz postanowienie Sądu z dnia (...) stycznia 2007r., stwierdzające ukończenie postępowania upadłościowego, stanowią wystarczający dowód bezskuteczności egzekucji. Organ podatkowy winien legitymować się postanowieniem komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne stwierdzającym bezskuteczność egzekucji,

- organ podatkowy nie udowodnił, że w okresie poprzedzającym odwołanie z pełnionej funkcji zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości i gospodarki finansowej przedsiębiorstw, dowodu z dokumentów finansowych i ksiąg handlowych Spółki odrzucając bez uzasadnienia wnioski dowodowe.

- wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zgłoszony w przewidzianym prawie terminie, mimo że został wniesiony ponad (...) miesiące po odwołaniu z funkcji członka zarządu. Świadczy o tym m.in. fakt, że sąd gospodarczy w toku prowadzonego postępowania nie zastosował wobec członków zarządu żadnych sankcji (art. 586 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych - Dz.U. Nr 94 poz.1037 ze zm. - dalej: ksh). Gdyby nawet uznać wniosek o ogłoszenie upadłości za spóźniony, to winy za powyższe nie może ponosić osoba, która nie pełniła w tejże Spółce żadnej funkcji, z którą obowiązujące prawo wiąże obowiązek złożenia takiego wniosku.

- organ nie ustalił, czy w sprawie występowały podstawy do złożenia wniosku o upadłość, a żądanie, aby wykazania przesłanek egzoneracyjnych należy uznać za przedwczesne,

- dowód w postaci zdjęć akt rejestrowych Spółki należało uznać za nieważny i niebyły, gdyż nie spełniał wymogów dokumentu urzędowego. Dokumenty te można potraktować jedynie jako utrwalony dowód z oględzin. Jednakże naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa, a konkretnie treści art. 190 O.p. skutkuje nieważnością takiego dowodu. W myśl powyższych przepisów organ podatkowy zobowiązany jest zawiadomić stronę o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu na 7 dni przed terminem. Z powinności tej organ się nie wywiązał.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r. nr (...) utrzymał w mocy orzeczenie organu podatkowego pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi B. a P. a wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Po 917/09 uchylił powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ale nie z powodu zarzutów podniesionych w skardze a z uwagi na fakt, iż zakres odpowiedzialności skarżącego wynikający z decyzji o jego solidarnej odpowiedzialności przekracza zakres odpowiedzialności samego podatnika, czyli Spółki. Organy podatkowe nie uwzględniły bowiem okoliczności ogłoszenia w dniu (...) stycznia 2004 r. upadłości Spółki z opcją likwidacji. Skoro w świetle art. 33 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 118 poz. 512 ze zm., dalej: Prawo upadłościowe) jak i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: puin) z masy upadłości mogą być zaspokajane odsetki od wierzytelności należnej od upadłego za okres do dnia ogłoszenia upadłości, a Spółka przestała istnieć, to odpowiedzialność osoby trzeciej nie może obejmować odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, za które nie odpowiadałby podatnik. Sąd Administracyjny w wyroku wskazał, iż stan faktyczny sprawy, ustalony w toku postępowania administracyjnego i opisany w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, jak również podzielił stanowisko organów podatkowych, że istniały przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na Skarżącego, ponieważ egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a Skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 116 § 1 O.p.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę prawną sądu I instancji i wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt. I FSK 898/10 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w P. na powyższy wyrok.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia (...) października 2011 r. nr (...) wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 107, art. 116 i art. 208 O.p., po ponownym rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji:

- w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległość Spółki z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za grudzień 2002 r., w kwocie (...) zł, odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za kwiecień 2003 r., w kwocie (...) zł, odsetek za zwłokę od ww. zaległości podatkowej za maj 2003 r., w kwocie (...) zł i odsetek za zwłokę za czerwiec 2003 r., w kwocie (...) zł - uchylił i w tym zakresie umorzył postępowanie,

- w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki za grudzień 2002 r. w kwocie (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł, za kwiecień 2003 r. w kwocie (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł, za maj 2003 r. w kwocie (...) zł wraz odsetkami za zwlokę w kwocie (...) zł oraz czerwiec 2003 r. w kwocie (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł oraz umarzającej postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za lipiec 2003 r. - utrzymał w mocy.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że umorzył w części postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazał, że odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, o której mowa w Rozdziale 15 Działu III O.p. ma charakter odpowiedzialności posiłkowej. Przesłanką wystąpienia tej odpowiedzialności jest istnienie zobowiązania podatnika. Skoro podatnik (Spółka) nie jest obciążony odsetkami za zwłokę od dnia ogłoszenia upadłości to również Skarżący jako osoba trzecia nie może ponosić odpowiedzialności za te odsetki za zwłokę. Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej nie może być większy od zakresu odpowiedzialności podatnika. Bezpodstawne było orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za odsetki za zwłokę od wskazanych wyżej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, naliczonych za okres od dnia (...) stycznia 2004 r. tj. dnia ogłoszenia upadłości do dnia (...) grudnia 2008 r. tj. do dnia wydania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności. Dlatego też decyzję w tym zakresie należało uchylić i umorzyć postępowanie.

Natomiast co do pozostałej części decyzji brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w piśmie je uzupełniającym z dnia (...) września 2011 r. Zdaniem organu bezzasadny jest zarzut naruszenia treści art. 118 §1 O.p., z uwagi na fakt doręczenia Skarżącego decyzji po upływie wymienionego w nim terminu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. nie uchybił 5 letniemu terminowi do orzeczenia odpowiedzialności za zaległości Spółki. Zakres terminu "wydanie decyzji" nie obejmuje czynności jej doręczenia. Poprzez wydanie decyzji należy rozumieć jej sporządzenie, przy czym wyrazem jej sporządzenia jest m.in. podpisanie jej przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania (czynności wynikające z przepisów procesowych, w tym w szczególności art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 O.p.). W sprawie termin przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu za wskazane zaległości spółki w podatku od towarów i usług przypadał na dzień (...) stycznia 2009r. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu (...) grudnia 2008r.

W sprawie bezsporny jest fakt, iż zaległości podatkowe za okres 12/2002 r. oraz za 4-6/2003 r. powstały w okresie od (...) sierpnia 2001 r. do (...) września 2003 r., gdy Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu. Organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił fakt złożenia rezygnacji z pełnienia powyższej funkcji z dniem (...) sierpnia 2003 r. i w rezultacie odstąpił od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległość w VAT za lipiec 2003 r. umarzając postępowanie w sprawie w tej części.

Brak podstaw by podzielić stanowisko Skarżącego, że nie zostały spełnione przesłanki art. 116 § 1 O.p., w kwestii przyjęcia stanu bezskuteczności egzekucji. Zaległości objęte zostały tytułami wykonawczymi: (...) w dniu (...) grudnia 2003 r.; (...) w dniu (...) sierpnia 2003 r.; (...) w dniu (...) września 2003 r. i (...) w dniu (...) września 2003 r. W myśl art. 146 puin postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. W sprawie nastąpiło na mocy prawomocnego postanowienia z dnia (...) stycznia 2004r. Sądu Gospodarczego w P. sygn. akt. (...) ogłoszenie upadłości Spółki z opcją likwidacji. Ukończenie postępowania upadłościowego nastąpiło postanowieniem Sądu z dnia (...) stycznia 2007 r. sygn. Akt. (...). Wskutek ukończenia powyższego postępowania nastąpiło wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Handlowego i ustanie bytu prawnego. Likwidacji wszystkich składników masy upadłości, nie przyczyniła się do zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem Skarżącego, że wyłączony z masy upadłości automat tokarski i urządzenie nadawczo - odbiorcze pozwalały na skuteczną egzekucję z powyższego mienia spółki. Wyłączenie powyższego majątku ruchomego z masy upadłości spowodowane było brakiem jakiegokolwiek zainteresowania ze strony nabywców tymi urządzeniami i w związku z tym brakiem możliwości ich sprzedaży. W przypadku urządzenia nadawczo odbiorczego syndyk dokonał ustaleń, iż jest ono w stanie technicznym nie nadającym się do wykorzystania - przestarzałe parametry i możliwa jest jedynie sprzedaż na złom. Biegły dokonał wyceny automatu tokarskiego na dzień (...) sierpnia 2004 r. na kwotę (...) zł. (wartość z faktury zakupu wynosiła (...) zł). Obecnie (ze względu na upływ lat) jego wartość jest niższa od wartości oszacowanej przez biegłego, a z uwagi na realia rynku szansa na sprzedaż jest znikoma. W świetle powyższego, należy stwierdzić, iż brak jest mienia Spółki, które by zaspokoiło przedmiotowe zadłużenie wobec Skarbu Państwa w znacznej części.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska Skarżącego, że celem wykazania przesłanki bezskuteczności egzekucji winien legitymować się postanowieniem organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Takiego wymogu nie zawierają żadne przepisy regulujące kwestię orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu. Nie ma wymogu formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stwierdzeniem Skarżącego, że złożenie wniosku o upadłość nastąpiło we właściwym czasie w rozumieniu przepisów art. 116 O.p. Zasadnicze znaczenie dla obowiązku złożenia wniosku o upadłość ma zaistnienie jednej z dwóch przesłanek ogłoszenia upadłości tj. trwałego zaprzestania płacenia długów lub brak majątku wystarczającego na zaspokojenie długów (art. 1 § 1, 2), obowiązującego w dacie powstania zaległości Spółki Prawa upadłościowego. Analiza sytuacji ekonomiczno - finansowej przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdania finansowego za lata 2001-2002 wskazuje na poważne problemy finansowe Spółki, przy czym wynik finansowy za 2002 r. stanowił podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość. Spółka 2002r. zakończyła stratą netto w kwocie (-) (...) zł, Firma w stosunku do roku poprzedniego pomniejszyła zasoby swojego majątku o (...) %, jego wartość na dzień (...) grudnia 2002 r. wynosiła (...) zł. Bilansowa wartość kapitału własnego uległa dalszemu zmniejszeniu, na koniec roku 2002 wynosiła (-)(...) zł. Wskaźniki płynności finansowej: bieżącej I, szybkiej II i pieniężnej płynności finansowej wynoszące odpowiednio (...) (wartości pożądane 1,2-2,0), (...) (wartości pożądane 0,8-1,20) i (...) odbiegają od wartości wzorcowych i świadczą o trudnościach terminowego regulowania zobowiązań. Płynność bieżąca oznacza, że zobowiązania krótkoterminowe powinny być w krótkim czasie spłacone bez konieczności upłynniania aktywów trwałych. Wskaźnik poniżej wartości "1" świadczy o braku płynności finansowej i wskazuje na zagrożenie bezpieczeństwa finansowego. Również wskaźniki finansowania działalności służące do oceny poziomu zadłużenia Spółki i możliwości jego obsługi wskazują na wysokie ryzyko związane ze strukturą źródeł finansowania oraz na zagrożenie brakiem zdolności do obsługi zadłużenia. Wartość zobowiązań Spółki w kwocie (...) zł przewyższa wartość majątku Spółki stanowiącą kwotę (...) zł.

Sprawozdanie finansowe za 2002r. zostało zatwierdzone i podpisane z dniem (...) marca 2003 r. przez każdego członka zarządu, w tym również przez Skarżącego (co oznacza, że był świadomy kondycji finansowej firmy), a z dniem (...) lipca 2003 r. zostało zakończone badanie sprawozdania finansowego przez biegłego to należy przyjąć, że członkowie zarządu winni wystąpić ze stosownym wnioskiem o ogłoszenie upadłości najpóźniej do końca lipca 2003 r. Spółka do końca tego okresu posiadała nieuregulowane zaległości podatkowe w VAT: za luty, marzec, grudzień 2002 i kwiecień, maj, czerwiec 2003 r. w łącznej kwocie (...) zł plus należne odsetki za zwłokę, co wskazuje na trwałe zaprzestanie spłacania należnych zobowiązań podatkowych.

Organ uznał za bezpodstawne twierdzenie Skarżącego, że przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o głoszenie upadłości wystąpiły po dniu złożenia rezygnacji przez niego z pełnienia funkcji członka zarządu tj. po dniu (...) sierpnia 2003 r. Właściwy czas wystąpił w okresie, gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu przy braku przesłanek uwalniających od odpowiedzialności za długi podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b, O.p.

Nie można również uznać za zasadne twierdzenie Skarżącego, że brak nałożonych na członków zarządu sankcji, w tym sankcji wynikających z treści art. 586 ksh dowodzi, iż wniosek został złożony we właściwym czasie. Czyn określony tym przepisem nie jest tożsamy z przesłankami dotyczącymi odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki, określonymi przepisami art. 116 O.p. W świetle wcześniejszych rozważań wniosek o ogłoszenie upadłości, złożony w dniu (...) października 2003 r. jest wnioskiem spóźnionym.

Zdaniem organu odwoławczego wnioski dowodowe Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów finansowych i wyciągów bankowych Spółki, z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i gospodarki finansowej przedsiębiorstw oraz z ksiąg handlowych Spółki, zostały zasadnie oddalone. Okoliczność wystąpienia właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o upadłość została ustalona w oparciu o wyniki finansowe firmy za lata 2001 - 2002, które były poddane badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta. Sprawozdania finansowe za powyższy okres wraz z opiniami i raportami biegłego stanowią wystarczający materiał dowodowy potwierdzający powyższą okoliczność. Odmowa przeprowadzenia powyższych wniosków dowodowych nie narusza treści art. 188 i art. 197 O.p. i nie pozbawiła Skarżącego możliwości wykazania przesłanek egzoneracyjnych.

Wywód, że dokumenty w postaci zdjęć dokonanych metodą cyfrową z akt rejestrowych spółki należy uznać za nieważne i niebyłe są bezzasadne, bowiem sprawozdania finansowe wraz z opiniami i raportami biegłego zostały złożone przez Spółkę również w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w P. , wchodzą więc w skład materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w oparciu o te dokumenty organ dokonał oceny stanu finansów spółki.

W skardze B. P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji - w części utrzymującej w mocy poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) grudnia 2008r. nr (...) oraz uchylenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) grudnia 2008r. nr (...) w utrzymanej w mocy części,

- zasądzenia od organu podatkowego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym wpisu od skargi oraz wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 116, art. 118, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190, art. 191 O.p.

W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że decyzja jest dla niego korzystna w części, w jakiej uchyla decyzję organu I instancji. Nie mniej decyzja Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) grudnia 2008r. wydana została z naruszeniem art. 118 § 1 O.p. W rozpatrywanym stanie faktycznym zaległości podatkowe dotyczą zobowiązań podatkowych Spółki za miesiąc grudzień 2002r. kwiecień 2003r., maj 2003r, i czerwiec 2003r. W związku z tym, termin do wydania decyzji w kwestii odpowiedzialności osób trzecich za wymienione zaległości upłynął z końcem roku 2008. Termin "wydanie decyzji" użyty w art. 118 § 1 O.p - obejmuje również doręczenie decyzji osobie trzeciej przed upływem 5-letniego terminu. Decyzja o odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki kapitałowej ma charakter konstytutywny, to niezależnie od sformułowania w art. 118 § 1 O.p. "nie można wydać decyzji", skutki materialnoprawne tej decyzji należy wiązać z jej doręczeniem. Decyzja ustalająca, wydana po upływie terminu przedawnienia, kwalifikuje się do stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 247 O.p.). Decyzja została doręczona ze skutkiem wobec Skarżącego dopiero w dniu (...) stycznia 2009r. kiedy to nie posiadający już wówczas pełnomocnika Skarżący odebrał osobiście przesyłkę zawierającą decyzję.

Skarżący podniósł, że organ odwoławczy przyznał fakt wyłączenia z majątku spółki (masy upadłości) jeszcze w trakcie postępowania upadłościowego pewnych składników majątkowych o znacznej wartości (tj. automat tokarski typ (...) i urządzenie nadawczo - odbiorcze). Z faktur VAT wynika, że w 2000 r. wartość ich wynosiła kwotę (...) zł, co wyklucza uznanie ich za mienie nieznacznej wartości. Brak zainteresowania ze strony nabywców w toku postępowania upadłościowego, nie przesądzał o całkowitym braku możliwości sprzedaży tychże ruchomości, a tym samym o ich zerowej wartości rynkowej. Organ pierwszej instancji faktycznie wszczął postępowanie egzekucyjne skierowanego do wskazanych wyżej ruchomości, już po zakończeniu postępowania upadłościowego.

Organ pierwszej instancji błędnie uznał, że wystarczającym dla stwierdzenia przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec Spółki jest powołanie się na wydane w toku postępowania upadłościowego postanowienie sądowe z dnia (...) sierpnia 2006r. dotyczące wyłączenia tych ruchomości z masy upadłości oraz postanowienie z dnia (...) stycznia 2007r. stwierdzające ukończenie postępowania upadłościowego. Organ zaniechał prowadzenia formalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i miast oprzeć swą decyzję na prawomocnym postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydanego na skutek bezskuteczność egzekucji. We wszczętym przez organ postępowaniu egzekucyjnym nie dokonano żadnych czynności egzekucyjnych co przesądza o tym, że postępowanie egzekucyjne zostało w rzeczywistości przeprowadzone. Wobec nie przeprowadzania przez organ żadnych czynności egzekucyjnych wykazanie bezskuteczności egzekucji, poprzez powołanie się na postanowienia wydane w toku innego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Nie sposób zgodzić się z poglądem, że bezskuteczność egzekucji można wykazać każdym środkiem dowodowym także bez obowiązku wszczynania postępowania egzekucyjnego. Na gruncie prawa publicznego, wobec faktu, że art. 116 O.p. zawiera czasownik "okazać się" w formie dokonanej, o bezskuteczności można mówić tylko jako o zdarzeniu, które faktycznie nastąpiło.

Stosownie do art. 116 O.p. zgłoszenie upadłości lub wszczęcie we właściwym czasie postępowania układowego jest jedną z przesłanek, których wykazanie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej. Jednakże w gestii organów podatkowych leży wykazanie, czy w okresie poprzedzającym odwołanie osób z pełnionych funkcji członków zarządu zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. W tym zakresie żaden z organów nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości i gospodarki finansowej przedsiębiorstw, dowodu z dokumentów finansowych i ksiąg handlowych itd.) odrzucając bez uzasadnienia wnioski dowodowe. Odmowa uniemożliwiła wykazanie okoliczności egzoneracyjnych. Nie sposób uznać, że w okresie poprzedzającym odwołanie Skarżącego z funkcji członka zarządu istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Nie mniej wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został skutecznie zgłoszony, ale ponad (...) miesiące po odwołaniu Skarżącego z funkcji członka zarządu, a okoliczność ta wyłącza zastosowanie art. 116 O.p. Okoliczności przywołane w pismach Skarżącego z dnia (...) października 2008r. oraz z dnia (...) grudnia 2008r., dowodzą, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony w terminie. Brak zawiadomienia przez sąd upadłościowy organów ścigania o popełnieniu przez Skarżącego przestępstwa z art. 586 ksh stanowi dowód tego, że sąd ten nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w związku ze zgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Bezzasadny zdaniem Skarżącego jest argument organu drugiej instancji, że dokonane przez sąd upadłościowy badanie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie właściwym, odbywało się w oparciu o przesłanki odmienne, niż to ma miejsce na gruncie art. 116 O.p. Organy podatkowe obu instancji, fakt wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych oceniały na gruncie art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 2 Prawa upadłościowego (puin )wskazujących przesłanki zgłoszenia upadłości osoby prawnej. Z kolei zgodnie z zawartymi w puin przepisami ustawa ta wchodząc w życie z dniem (...) października 2003r. zastępuje obowiązujące do tej pory przepisy rozporządzenia Prawa upadłościowe. W związku z tym, iż ustawa wyjątkowo tylko przewiduje stosowanie przepisów rozporządzenia w sprawach w których upadłość została ogłoszona przed dniem wejścia w życie ustawy. Przypadek ten nie zachodzi w odniesieniu do Spółki. Wobec złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w dniu (...) października 2003r., ocena tego czy wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został w terminie, winna nastąpić na podstawie przepisów puin. Na podstawie tej ustawy można powiedzieć, iż właściwy czas do zgłoszenia upadłości, to czas, w jakim zarząd spółki niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie i tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższały wartość jego majątku.

Przeprowadzona przez organy podatkowe analiza sytuacji ekonomiczno - finansowej obarczona jest pewnymi niekonsekwencjami. Organ drugiej instancji, oparł się tylko i wyłącznie na wskaźnikach kondycji ekonomicznej Spółki, zawartych w sprawozdaniu finansowym za rok 2002r. Wystąpienie tych, a nie innych wartości wskaźników ekonomicznych spółki stanowi jedynie sygnał, iż Spółka może w przyszłości utracić całkowicie zdolność do regulowania swoich zobowiązań. Opinia biegłego rewidenta w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za rok 2002r. (badanie finansów zakończone z dniem (...) lipca 2003r.) nie dawała podstaw wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości. Opinia ta nie zawierała zastrzeżeń co do dalszego funkcjonowania Spółki. Uznać należy iż biegły ten nie stwierdził zagrożeń dla działalności Spółki.

Stwierdzenie organu odwoławczego, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać przez Spółkę złożony w terminie do końca lipca 2003r. zostały oparte na sprawozdani finansowym Spółki za rok 2002r. sporządzonego i podpisanego przez członków zarządu już w marcu 2003r. Okoliczność ta dowodzi, iż wyznaczając tę datę organ podatkowe obu instancji poszukiwały uzasadnienia dla z góry przyjętej tezy, iż wniosek nie ostał złożony w terminie.

Ponadto z uwagi na to, iż Skarżący został formalnie odwołany z funkcji członka zarządu Spółki (upadłość jej ogłoszono w dniu (...) stycznia 2004r.) nie spełnia on kryteriów podmiotowych umożliwiających przypisanie mu odpowiedzialności na gruncie art. 116 § 1 i 2 O.p. W okresie od sierpnia 2003r. do stycznia 2004r. nawet gdyby były po temu powody, nie miał kompetencji do zgłoszenia wniosku w imieniu Spółki. Nie sposób uznać, iż winę za zbyt późne złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości ponosi osoba, która nie pełniła żadnej funkcji, z którą prawo wiąże obowiązek złożenia takiego wniosku.

Odnosząc się w sposób szczegółowy do postępowania dowodowego Skarżący podniósł fakt naruszenia reguł tego prowadzenia. Wskazał , że organ odwoławczy w sposób należyty nie ustalił, że w sprawie wystąpiły przesłanki zgłoszenia upadłości, wskutek czego żądanie aby Skarżący wykazał zaistnienie w stosunku do niego okoliczności egzoneracyjnych było przedwczesne. Przeprowadzona przez organ drugiej instancji, we własnym zakresie analiza sytuacji ekonomiczno - finansowej Spółki, dowodzi, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczna była pomoc podmiotu posiadającego wiadomości specjalne tj. biegłego z zakresu gospodarki finansowej i rachunkowości przedsiębiorstw tym bardziej, że biegły rewident badający sprawozdanie finansowe Spółki za rok 2002 nie stwierdził zagrożeń dla jej dalszej działalności. Skutkuje to nieprawidłowością poczynionych przez ten organ ustaleń faktycznych i w konsekwencji wadliwością decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Nie podzielił podniesionych zarzutów i podtrzymał swe stanowisko szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd w pierwszej kolejności zważył, iż organ wykonał prawidłowo i uwzględnił wskazania i okoliczności wynikające z poprzedniego wyroku z dnia 16 marca 2010 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie I SA/Po 917/09. Organ w niniejszym postępowaniu uwzględnił fakt, iż wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika oznacza także wygaśniecie zobowiązania osoby odpowiadającej obok takiego podmiotu, a w sytuacji gdy nie istnieje dług, to nie może istnieć odpowiedzialność osoby trzeciej. Organ uwzględnił, że skoro z masy upadłości mogą być zaspokajane odsetki od wierzytelności należnej od upadłego za okres do dnia ogłoszenia upadłości, a Spółka przestała istnieć, to odpowiedzialność osoby trzeciej nie może obejmować odsetek od zaległości podatkowych, za które nie odpowiadałaby Spółka.

W pozostałym zakresie organ podatkowy przeprowadził wystarczające czynności dowodowe i zgromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania niewadliwego rozstrzygnięcia, następnie ocenił go wszechstronnie, wyczerpująco, swobodnie - lecz nie dowolnie i ustalił prawidłowo stan faktyczny. Omawiana kwestia została rozstrzygnięta w poprzednim wyroku dnia 16 marca 2010 r. WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 917/09, od którego Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej. Sąd nie dopatrzył się dokonania przez organ wybiórczej czy niepełnej oceny dowodów. Nastąpiła z poszanowaniem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego a przeprowadzone czynności i dokonane ustalenia zostały przedstawione przez organ w treści uzasadnienia decyzji w sposób logiczny i poparty przekonującą argumentacją. W konsekwencji Sąd uznał za miarodajny dla osądzanej sprawy stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy. Organ dokonał także niewadliwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane w decyzji przepisy prawa materialnego.

Instytucję prawną odpowiedzialności podatkowej osób trzecich regulują przepisy art. 116 § 1 i 2 O.p. Przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej, wskazanymi w art. 116 § 1 O.p. są:

1) pełnienie przez osobę trzecią funkcji członka zarządu dłużnika w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową,

2) bezskuteczność egzekucji przeciwko dłużnikowi,

3) niewskazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie takiego wniosku lub wszczęcie postępowania nastąpiło bez jego winy albo niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej spółki.

W świetle cytowanego przepisu organ podatkowy był zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywał na członku zarządu.

Wykładnia powołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność solidarną z podatnikiem za jego, określone przepisem art. 107 § 1 i 2 O.p., ciężary publicznoprawne. Powołane regulacje wskazują, że mamy przy ich stosowaniu do czynienia z podwójną solidarnością, która ma miejsce po pierwsze między zobowiązanymi a podatnikiem a po wtóre między samymi członkami zarządu. Wskazane stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009r. I FPS 4/08). Bezspornym w niniejszej sprawie było pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki. W opinii Sądu, organ podatkowy wykazał okoliczności warunkujące uznanie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, on zaś sam nie wykazał okoliczności mogących go z takiej odpowiedzialności zwolnić.

Sąd uznaje za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 118 § 1 O.p. Organ nie uchybił 5 letniemu terminowi, o którym mowa w powołanym przepisie. Skarżący bezzasadnie przyjął w skardze, iż termin "wydanie decyzji" obejmuje też czynność jej doręczenia. Jest to niezgodne z literalnym brzmieniem znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. W art. 118 § 1 O.p. jest mowa o "wydaniu decyzji." Wobec braku przepisów szczególnych zastosowanie znajdują ogólne przepisy o wydaniu decyzji tj. art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 O.p., które poprzez wydanie decyzji każą rozumieć jej sporządzenie, nie doręczenie. Przy czym poprzez sporządzenie decyzji należy rozumieć podpisanie jej przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania. W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana w dniu (...) grudnia 2008 r. i nadana w placówce pocztowej w dniu (...) grudnia 2008 r., natomiast termin przedawnienia przypadał na dzień (...) stycznia 2009 r. a zatem termin został zachowany. Jeżeli ustawodawca nakazuje wiązać określony skutek prawny z doręczeniem decyzji wskazuje na to wprost - jak ma to miejsce np. w przypadku powstania zobowiązania podatkowego przy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania - art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Omawiana kwestia stała się też przedmiotem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt. I FPS 5/07, w której wskazano, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. wydanie decyzji określonej w art. 118 § 1 O.p. nie oznaczało jej doręczenia. Przepisy artykułu po nowelizacji O.p. nie uległy zmianie, nie budzi więc wątpliwości, iż powinny być rozumiane tożsamo. Sąd jest związany powołaną uchwałą na podstawie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 dalej: ppsa).

W opinii Sądu organy zgodnie z prawem odmówiły przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie księgowości, na okoliczność kondycji finansowej Spółki w czasie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Odmowa przeprowadzenia przez organ dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już wykazanej w toku postępowania nie stanowi naruszenia przepisów postępowania. Dlatego też zarzut naruszenia art. 122, 180 § 1, 187 § 1, 188 i 190 Sąd uznaje za bezzasadny. Organy stwierdzając, że w czasie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, oparł się na dokumentach księgowych firmy, w szczególności wskazał na sprawozdania finansowe Spółki i opinię biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe. Omawiana kwestia została także rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 917/09, od którego Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej.

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych oraz WSA wyrażone w wyroku dnia 16 marca 2010 r. I SA/Po 917/09, że istniały przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na Skarżącego , ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. Organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały bezskuteczność egzekucji w stosunku do majątku spółki. Jak wynika z akt sprawy postępowanie egzekucyjne było prowadzone przeciwko Spółce. Z uwagi na brak środków na rachunku bankowym wierzyciel – Skarb Państwa nie został zaspokojony. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2003 r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy Wydział (...) Gospodarczy Spraw Upadłościowych i Naprawczych ogłosił upadłość Spółki z opcją likwidacji, wobec czego nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uprawomocnienie się postanowienia Sądu Rejonowego o ogłoszeniu upadłości spółki. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) Sąd Rejonowy w P. , Wydział (...) Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych postanowił stwierdzić ukończenie postępowania upadłościowego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wszystkie składniki masy upadłości zostały zlikwidowane i tym samym w masie brak jest jakichkolwiek składników poza środkami pieniężnymi zabezpieczonymi na koszty związane z ukończeniem postępowania upadłościowego.

Powoływane przez Skarżącego wyłączenie z masy automatu tokarskiego i urządzenie nadawczo-odbiorczego nie zmienia sytuacji albowiem z akt sprawy wynika, że zarówno Spółka jak i syndyk nie znaleźli nabywcy na wskazane ruchomości. Wskazane składniki to urządzenia przestarzałe i z tych też powodów Sąd wyłączył z je z masy upadłości.

Sąd zgadza się w zupełności z chwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. II FPS 6/08, zgodnie z którą stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W innym judykacie, którego wnioski niniejszy skład sądzący w całości podziela, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż analogiczną funkcję do postępowania egzekucyjnego, polegającą na likwidacji majątku dłużnika celem zaspokojenia wierzycieli pełni również postępowanie upadłościowe. Przy czym podkreślił, iż upadłość ma charakter egzekucji uniwersalnej w odróżnieniu od egzekucji syngularnej prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli w ramach administracyjnego bądź sądowego postępowania egzekucyjnego. Upadłość prowadzi się bowiem do całego majątku dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i równego (poprzez proporcjonalny podział środków uzyskanych z masy upadłości) zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy w sposób prawidłowy zgłosili swój udział w postępowaniu (sygn. akt I FSK678/09). Wobec powyższego należy przyjąć, iż bezskuteczność egzekucji wobec Spółki została przez organ wykazana.

Wskazywane przez Skarżącego twierdzenia mające wykazać istnienie przesłanek egzoneracyjnych nie zasługują na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że wniosek o ogłoszenie upadłości był spóźniony. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że spółka zaprzestała płacenia długów w okresie, kiedy Skarżący był członkiem zarządu. Już od lutego 2002 r. Spółka miała zaległości podatkowe. Organ podatkowy trafnie wskazał na sprawozdania finansowe spółki za lata 2001 - 2002, z których wynika, że Spółka miała poważne kłopoty finansowe. Już w opinii biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe za 2001 r. stwierdzono, że wskaźniki płynności finansowej odbiegają od wzorcowych i dowodzą o trudnościach finansowych spółki. Sąd podziela jednocześnie stanowisko organów podatkowych , że wynik finansowy za 2002 r. stanowił podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Rok 2002 spółka zakończyła stratą netto w wysokości (...) zł. Wskaźniki wskazywały na brak płynności finansowej spółki. Wartość zobowiązań spółki w kwocie (...) zł przewyższała wartość majątku o wartości (...) zł. Dlatego też nie można doszukać się naruszenia prawa w przyjęciu przez organy, że członkowie zarządu winni złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej do końca lipca 2003 r., ponieważ (...) lipca 2003 r. zostało zakończone sprawozdanie finansowe przez biegłego za 2002 r. Zatem wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki zgłoszony w dniu (...) października 2003 r. nie został złożony we właściwym czasie. W okresie, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu były podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki. Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną (obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców) przesłanką ogłoszenia upadłości. Podstawą natomiast ogłoszenia upadłości jest również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów. Ogłoszenie upadłości ma chronić interesy wierzycieli. Dlatego też członek zarządu, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, musi wykazać się należytą starannością w działaniu. Omawiana kwestia została również rozstrzygnięta w poprzednim wyroku WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 917/09, od którego Strona nie wniosła skargi kasacyjnej.

Sąd nie podziela zapatrywania Skarżącego o braku podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o czym świadczyć ma opinia biegłego wydana w związku z badaniem sprawozdań finansowych. Także biegły w swej opinii jak i w podsumowaniu oceny wyraźnie zwrócił uwagę na ujemny kapitał własny i stwierdził, że akcjonariusze Spółki wraz z zarządem zobowiązani są do podjęcia decyzji co do dalszego sposobu prowadzenia działalności. Powyższe zastrzeżenie jednoznacznie wskazuje na bardzo trudną sytuację finansowo - ekonomiczną Spółki, która wymaga podjęcia przez zarząd spółki stosownych działań. Biegły w swych opiniach nie wskazuje, jakie to mają być konkretnie działania albowiem decyzja w tej kwestii winna należeć wyłącznie do zarządu - zobowiązanego do profesjonalnego działania, na którym to ciąży odpowiedzialność za złożenie wniosku we właściwym czasie.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia kolejnego z zarzutów skargi - iż brak orzeczenia w stosunku do Skarżącego sankcji, w tym sankcji wynikających z treści art. 586 ksh dowodzi, że wniosek został złożony we właściwym czasie. Sąd podkreśla, że orzekanie w sprawie przestępstwa z art. 585 i nast. ksh jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego ogłoszenia upadłości. Brak odpowiedzialności na drodze karnej nie przesądza o tym, iż wniosek o złożenie upadłości został złożony we właściwym czasie i nie jest spóźniony. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie przestępstwo z art. 586 ksh, podobnie jak wszystkie opisane w tytule V ksh, ścigane jest z oskarżenia publicznego z urzędu. W piśmiennictwie akcentuje się, że m.in. sąd upadłościowy powinien zawiadomić organy ścigania o fakcie zaniechania złożenia przez zobowiązany do tego podmiot w wymaganym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości (tak: Janusz Raglewski. "Komentarz do art.586 Kodeksu spółek handlowych", Lex/el.). W opinii Sądu nie złożenie takiego wniosku (braki wiedzy po stronie organów ścigania) nie uwalnia Skarżącego od odpowiedzialności. Co więcej, postępowanie karne jest nadal możliwe - jeżeli nie zaszły okoliczności powodujące np. przedawnieni karalności.

Sąd nie podzielił skargi także w pozostałym zakresie, dlatego orzekł, na podstawie art. 151 ppsa, jak w sentencji wyroku.

.