Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2335/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Krzysztofa Kozdronkiewicza sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 sierpnia 2002 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2002r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie wymeldowania R. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] ul. [...] w [...]. Podstawą prawną wydania decyzji był art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jednolity Dz.U. Nr 87, poz.960 z 2001 r./.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 1988r. najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest J. P., a osobami uprawnionymi do zamieszkania żona –B. P., oraz pasierb –R. M.. Z wnioskiem o wymeldowanie R. M. wystąpił J. P. podając, że R. M. wraz z matką B. P. opuścił przedmiotowy lokal w 1997r. B. P. nie przychyliła się do wniosku o wymeldowanie z pobytu stałego R. M. i wyraziła zgodę na jego zameldowanie w tym lokalu, tym samym podtrzymując uprawnienie do przebywania w lokalu. Organ I instancji stwierdził zatem, że R. M. posiada uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu określone w art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że R. M. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Natomiast z oświadczenia R. M. wynika, iż nie opuścił dobrowolnie i trwale przedmiotowego lokalu, ale wskutek sporów pomiędzy J. P. a B. P..

Tym samym, zdaniem organu I instancji nie zostały spełnione przesłanki określone w art.15 ust.2 ustawy tj. utrata uprawnień do przebywania w lokalu i fakt trwałego opuszczenia lokalu, a tylko w przypadku ich kumulatywnego spełnienia możliwe jest wydanie decyzji o wymeldowaniu.

Odwołanie od decyzji złożył J. P., podtrzymując swój wniosek o wymeldowanie R. M.. Podniósł, iż R. M. wraz z matką B. P. dobrowolnie opuścili przedmiotowy lokal. Dla potwierdzenia faktu, iż wymienione wyżej osoby opuściły dotychczas zajmowany lokal przedłożył : Postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 1999r. sygn. akt [...] wydane w trakcie postępowania o rozwód w którym Sąd ustalił sposób kontaktów pozwanej B. S.– P. z małoletnią córką P. P., oraz zobowiązał pozwaną do łożenia na rzecz małoletniej córki kwoty [...] zł miesięcznie do rąk ojca dziecka J. P.. A także postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] 2000r. sygn. akt [...] w którym Sąd postanowił nie zarządzić wobec skazanego J. P. wykonania kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] 1997r. utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 1998r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd m.in. podniósł "...że skazany i pokrzywdzona po wydaniu wyroku tylko przez krótki czas mieszkali wspólnie".

Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia 6 sierpnia 2002r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu R. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. Nr 78, poz.716/, który wszedł w życie 19 czerwca 2002r., w którym orzeczono iż potwierdzanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie względnie wymeldowanie jest niezgodne z Konstytucją. W wyniku zmiany stanu prawnego zameldowanie, wymeldowanie ma znaczenie czysto rejestracyjne i związane jest tylko z faktycznym zamieszkiwaniem. Organ odwoławczy podniósł, że bezspornym jest fakt nie zamieszkiwania R. M. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], co potwierdzają obie strony, co prawda R. M. twierdzi, że nie dysponuje kluczami do tego lokalu, ma utrudniony dostęp, ale chciałby tam ponownie zamieszkać. Jednak zadaniem organu odwoławczego nie podejmowanie żadnych kroków prawnych wskazuje, że R. M. opuścił przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały.

Skargę na decyzję organu II instancji złożył R. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. nie wprowadził zmian w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uznał, że chybiony jest pogląd, iż w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego dopuszczalne jest obecnie wymeldowanie osoby pomimo, że posiada ona uprawnienie do przebywania w lokalu. Zakwestionował również ustalenie, iż została spełniona przesłanka opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu stałego, albowiem opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, ale zostało spowodowane działaniem J. P.. Nadto zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.107 parag.3 kpa. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, a zatem organ II instancji powinien w uzasadnieniu decyzji odnieść się do konkretnego przepisu i wykazać, że zostały spełnione wszystkie wymienione w nim przesłanki. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja takiego uzasadnienia nie zawiera, zostało ono zastąpione ogólnymi rozważaniami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.

Podstawę prawną wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego lub odmowie wymeldowania stanowi art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Artykuł 15 ust.2 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która 1) utraciła uprawnienia wymienione w art.9 ust.2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo 2) bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organ I instancji orzekając w sprawie wymeldowania R. M. rozważał pierwszą z wymienionych wyżej sytuacji w art. 15 ust.2, a podstawą odmowy było niespełnienie jednej z przesłanek tj nie nastąpiła utrata uprawnień do lokalu. Powyższy stan prawny zmieniony został z dniem 19 czerwca 2002r. w wyniku wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r /Dz.U. Nr 78, poz.716/. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w którym orzeczono, że art. 9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który przy zameldowaniu wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu jest niezgodny z Konstytucją zmienił równocześnie stan prawny dotyczący możliwości wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Wbrew temu co twierdzi skarżący wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował, że zmieniła się treść art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mianowicie w pierwszej z podanych wcześniej sytuacji w której organ mógł wydać decyzję o wymeldowaniu odpadła jedna z dwóch przesłanek tj. przesłanka utraty uprawnień do lokalu, pozostała tylko przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zmienił drugiej sytuacji określonej w art. 15 ust.2 ustawy w której można było wydać decyzje o wymeldowaniu /tj gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić/ jednak ta podstawa prawna nie miała zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana w dniu 6 sierpnia 2002r., a więc po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 15 ust.2 w brzmieniu jakie obowiązywało po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Prawidłowo zatem przyjął organ II instancji, iż dla wydania decyzji o wymeldowaniu na podstawie pierwszej z opisanych sytuacji w art. 15 ust.2 konieczne jest spełnienie tylko jednej przesłanki tj opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Dotychczasowa druga przesłanka w postaci utraty uprawnień do lokalu utraciła moc prawną.

Stąd też podnoszony przez skarżącego zarzut, że powołany wcześniej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zmienił stanu prawnego w zakresie wymeldowania i tym samym nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie nie może być uwzględniony.

Skarżący podniósł również, że nie została spełniona przesłanka opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego przez skarżącego, albowiem zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnienie przesłanki ma miejsce wówczas gdy opuszczenie lokalu ma charakter dobrowolny, a nie wynika z bezprawnych działań innej osoby. W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, ale zostało spowodowane przestępczym działaniem J. P. w stosunku do matki skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił powyższego zarzutu skarżącego. Ustalenia organu II instancji, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego pobytu są prawidłowe. Jak podnosi organ II instancji w uzasadnieniu decyzji skarżący twierdzi, że ma utrudniony dostęp do lokalu, ale równocześnie przyznaje, że nie podejmował żadnych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu. Okoliczność ta wskazuje, że opuścił lokal w sposób dobrowolny i trwały. Taki pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 kwietnia 2000r. sygn. akt VSA 1424/99 /LEX nr 79243/ "O opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu". Również w wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. sygn. akt VSA 3078/00 /LEX nr 78937/ Sąd sformułował następujący pogląd "Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu".

Fakt nie zamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym lokalu jest niekwestionowany. Zarówno w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji jak i decyzji przez organ II instancji od kilku lat nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Bez względu na okoliczności w których doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu, w świetle przytoczonych wyżej orzeczeń opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały, tym samym spełniona została przesłanka do wydania decyzji o wymeldowaniu.

Zaskarżona decyzja wbrew twierdzeniom skarżącego spełnia wymogi określone w art.107 parag.3 kpa. W osnowie decyzji wskazano merytoryczną podstawę prawną jej wydania tj. art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Natomiast w uzasadnieniu decyzji przytoczono treść tego przepisu w brzmieniu w jakim obowiązywał w chwili wydania decyzji przez organ I instancji oraz wyjaśniono jak zmieniła się jego treść po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.