Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 128/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 50 § 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi A. B. i H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. B. i H. B. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg AB i HB (skarżących) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), Prezydent Miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku [...], zatwierdził podział nieruchomości położonych w [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr 213 na nowe działki nr: 213/1 i 213/2; nr 214 na nowe działki nr: 214/1 i 214/2; nr 215/1 na nowe działki nr: 215/3 i 215/4; nr 215/2 na nowe działki nr 215/5 i 215/6; nr 216 na nowe działki nr 216/1 i 216/; nr 217 na nowe działki nr 217/1 i 217/2; nr 219 na nowe działki nr: 219/1 i 219/2; nr 220/3 na nowe działki nr: 220/5 i 220/6; nr 220/4 na nowe działki nr: 220/7 i 220/8; nr 220/2 na nowe działki nr: 220/9 i 220/10; nr 221/1 na nowe działki nr: 221/9 i 221/10; nr 221/5 na nowe działki nr: 221/11 i 221/12; nr 221/6 na nowe działki nr: 221/13 i 221/14; nr 221/7 na nowe działki nr: 221/15 i 221/16; nr 221/8 na nowe działki nr: 221/17 i 221/18; nr 221/4 na nowe działki nr: 221/19 i 221/20; nr 222/1 na nowe działki nr: 222/3 i 222/4; nr 222/2 na nowe działki nr: 222/5 i 222/6, zgodnie z mapą projektu podziału, włączoną do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 19 listopada 2010 r. pod nr [...] (operat nr [...]), stanowiącą załącznik do decyzji.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta [...] podał, że przedłożony projekt podziału służył będzie wydzieleniu działek pod drogę - boczna ulicy [...] w [...]. Podał również, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, szerokość wydzielanego pasma gruntu dla potrzeb dojścia i dojazdu powinna wynosić minimum 4,5 m - co wynika z postanowienia z dnia 15 października 2010 r. opiniującego pozytywnie wstępny projekt podziału działek nr: 213, 214, 215/1,215/2, 216,217, 219, 220/2, 220/3, 220/4, 221/1, 221/4, 221/5, 221/6, 221/7, 221/8, 222/1, 222/2 w obr.[...] (znak: [...]).

Zgodnie z adnotacją dokonaną na ww. decyzji, decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2010 r.

W piśmie z dnia 21 września 2015 r. AB i HB, zawarli skierowany do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r. Jako podstawę do wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Uzasadniając zgłoszone żądanie podali, że są właścicielami działki nr 218, graniczącej z działkami, które uległy podziałowi, a zatem winni być stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Jednocześnie wnioskodawcy wskazali, że objęta decyzją podziałową "działka nr 213 i nast. ma istotne znaczenie" dla ich nieruchomości. Podali również, że dostęp do akt sprawy uzyskali w dniu 27 sierpnia 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., Prezydent Miasta [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], zatwierdzającą podział nieruchomości położonych w [...], oznaczonych jako działki nr: 213, 214, 215/1, 215/2, 216, 217, 219, 220/3, 220/4, 220/2, 221/1, 221/5, 221/6, 221/7, 221/8, 221/4, 222/1, 222/2 obr. [...].

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z wynikającą z art. 16 K.p.a. zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, każda decyzja ostateczna podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego powodu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa, bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a., złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania tj. ustalenia czy:

1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna;

2. wniosek o wznowienia postępowania pochodzi od strony;

3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.;

4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest na podstawie wznowienia wymienionej w przepisach k.p.a. lub przepisach szczególnych.

Dopiero wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast ich brak obliguje organ zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Organ pierwszej instancji podał, że analizując poszczególne przesłanki, których istnienie jest konieczne do wznowienia postępowania, stwierdził, iż wniosek o wznowienia postępowania nie pochodzi od stron postępowania. Wskazał, że organ właściwy w sprawie wznowieniowej w pierwszej kolejności ma obowiązek ustalić czy podanie o wznowienie pochodzi od osoby mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Stosownie do tego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa.

Organ I instancji wskazał, że w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów u.g.n., o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a zatem mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również, jako strony postępowania podziałowego, mogą żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia decyzji podziałowej i uczestniczyć w tym postępowaniu. Organ wskazał, że taki pogląd od dawna prezentowany jest w orzecznictwie sądowym, na potwierdzenie czego przywołał m.in. powołał wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r. (I SA 2515/01), wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r. (I SA 1710/00) oraz wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2001 r. (I SA 1289/00).

Zdaniem organu, w opisywanej sprawie skarżący w dacie podziału nieruchomości nie legitymowali się żadnym prawem rzeczowym do dzielonych nieruchomości i sytuacja ta nie zmieniła się do chwili obecnej. Wobec powyższego brak jest normy prawnej, z której skarżący mogliby wywodzić swoje prawa do dzielonych nieruchomości, co z kolei obligowało do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Sam fakt podziału nieruchomości położonej w sąsiedztwie, graniczącej z działką wnioskodawcy nie ma żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponuje wnioskodawca.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. Ponownie podkreślili, że nie byli uczestnikami postępowania, mimo że jako właścicielom działki sąsiedniej przysługiwały im prawa strony. Przekazanie na rzecz Gminy Miasta [...] prywatnej drogi – bocznej ul. [...] miało wszak istotny wpływ na stanowiącą ich własność i położoną w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomość.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 oraz art. 149 § 3 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ zażaleniowy podał, że postanowienie o odmowie wznowienia wydaje się, gdy wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyjmuje się, że odmowa wznowienia postępowania ze względów podmiotowych zachodzi w sytuacji, gdy z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Kolegium podało, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, według którego: "W przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia (...) Natomiast gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu" (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., II OSK 1158/10).

W ocenie Kolegium za właściwy należy uznać pogląd, zgodnie z którym oczywisty i niebudzący wątpliwości brak interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. daje podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Kolegium uznało, że w realiach opisywanej sprawy wnioskodawcy nie posiadali interesu prawnego uzasadniającego kwestionowanie decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r., zatwierdzającej podział nieruchomości położonych w [...]. W przypadku postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości przymiot strony przysługuje bowiem wyłącznie osobie, która posiada tytuł prawny do nieruchomości, co wynika z art. 97 u.g.n. i jest potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Tym samym stroną postępowania podziałowego byli wyłącznie właściciele dzielonych nieruchomości, a odwołujący nie mogli być uznani za stronę w rozumieniu art. 28 K.p.a., gdyż ich działka nr 218 obr.223 nie była przedmiotem podziału. Brak jest przy tym przepisu powszechnie obowiązującego, który dawałby podstawę do przyjęcia, aby decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości wywołała zmiany w sferze prawnej właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wyjątek stanowi sytuacja, w jakiej organ dokonujący podziału ingeruje swoim działaniem w wykonywanie przez nich prawa własności (przykładowo gdyby w wyniku podziału utraciliby oni dostęp do drogi publicznej). Jak jednak wynika z załączonych do akt projektów podziałów, taka sytuacja w sprawie nie występuje, zaś skarżący we wniosku o wznowienie oraz samym zażaleniu nie przedstawili okoliczności statuujących ich interes prawny, ograniczając się do stwierdzenia, że wynika on z sąsiedniego położenia względem działek dzielonych.

Zdaniem Kolegium wszystkie podane wyżej okoliczności przesądzają o tym, że skarżący nie dysponują w sprawie interesem prawnym, a z uwagi na oczywistość tej kwestii w niniejszej sprawie dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. z uwagi na to, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną nie jest stroną tegoż postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i "orzeczenie co do istoty sprawy" oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1. naruszenie art. 97 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przymiot strony postępowania przysługuje wyłącznie osobie, która posiada tytuł prawny do nieruchomości podlegającej podziałowi;

2. naruszenie art. 28 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący nie są stroną w postępowaniu podziałowym, gdyż nie mają w nim interesu prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponieśli, że naruszenie ich interesu prawnego polegało na nieustaleniu przez organ kręgu stron postępowania "poprzez niewydanie postanowienia o wszczęciu postępowania" zgodnie z art. 61 K.p.a. Uniemożliwienie wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego jest naruszeniem prawa, będącym wadą postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., skutkującym jego wznowieniem. Zdaniem skarżących przyjęcie przez organ zażaleniowy, że stroną postępowania podziałowego byli wyłącznie właściciele dzielonych nieruchomości jest bezpodstawne. Skarżący podnieśli, że na skutek decyzji zatwierdzającej podział w obrębie działki nr 217 zostały utworzone działki nr 217/1 i 217/2. Wskazali również, że na rzecz działki nr 217/2 ustanowiona została służebność przechodu, przejazdu i przepędu bydła przez działkę stanowiącą ich własność. W ich ocenie w postępowaniu o podział nieruchomości gruntowej, w wyniku której powstanie działka gruntu bez dostępu do drogi publicznej, muszą uczestniczyć właściciele nieruchomości, przez które taki dostęp może zostać uzyskany. W tym stanie rzeczy zachodzi sytuacja, w której w wyniku podziału powstanie działka bez dostępu do drogi publicznej, wobec czego skarżący winni zostać przez organ uznani za strony postępowania podziałowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem Sąd w toku legalnościowej kontroli zaskarżonego postanowienia oraz – rozszerzając granice rozpoznania i orzekania w sprawie (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.) – postanowienia organu pierwszej instancji stwierdził naruszenie prawa procesowego, które co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rozumiany jako treść rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.

Powyższy zwrot stosunkowy będący podstawą uwzględnienia skargi jest konsekwencją przyjęcia następującej argumentacji:

1. Zasadą jest, że w sprawach wznowienia postepowania zakończonego ostateczną decyzją, wszczętych na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (niezawiniony brak udziału w postępowaniu podmiotu będącego stroną) legitymacja wnioskodawcy jest badana dopiero po wznowieniu postępowania w toku właściwego postępowania co do przyczyn wznowienia (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OSK 191/12). Jedynie wyjątkowo organ właściwy w sprawie wznowienia może dokonać wstępnej i negatywnej oceny istnienia legitymacji w sytuacji, gdy jest oczywiste, że podmiot żądający wznowienia z powodu jego pominięcia jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nie był stroną w tym ostatnim postępowaniu. W takim wypadku organ jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bez dalszego badania istnienia legitymacji wnioskodawcy. Przypadki oczywistego braku legitymacji należą jednak do rzadkości (np. wniosek zostaje złożony przez osobę, która z racji braku jakiekolwiek związku ze sprawą, nie może posiadać statusu strony, co jest oczywiste bez merytorycznej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy) i muszą być rozważane w sposób ostrożny i restryktywny. Chodzi zatem o sytuacje, gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego można stwierdzić po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 933/14).

2. W sprawach o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości – wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie – przymiot strony postępowania nie przysługuje wyłącznie właścicielom lub użytkownikom wieczystym dzielonych nieruchomości. Takiego wniosku nie sposób wyprowadzić z treści art. 97 ust. 1 u.g.n., który to przepis określa jedynie, że zasadniczo podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a zatem legitymację wnioskową posiada każdy podmiot, który jest w stanie wykazać swój interes prawny w dokonaniu podziału. Przepis ten nawiązuje zatem bezpośrednio do art. 28 k.p.a., nie wykluczając przyznania statusu strony podmiotom, którym nie przysługują prawa do nieruchomości dzielonej (np. właścicielom nieruchomości sąsiednich), jeśli tylko projektowany podział może oddziaływać na sferę ich praw i obowiązków chronionych prawem przedmiotowym (np. na prawa i obowiązki właścicielskie do nieruchomości sąsiedniej). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu podziałowym właścicielom działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi przysługują prawa strony w zakresie, w jakim organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie przez nich prawa własności, w szczególności w sytuacji możliwego pozbawienia lub ograniczenia dostępu do drogi publicznej (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r., I OSK 91/09; wyrok WSA w Opolu z dnia 3 grudnia 2013 r., II SA/Op 450/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2014 r., II SA/Rz 376/14). Właściciel nieruchomości sąsiedniej może przykładowo posiadać status strony w razie ustalenia, że nieruchomość ta jest obciążona służebnością gruntową lub innym ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz nieruchomości będącej przedmiotem podziału. W takim wypadku źródłem interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej są przepisy prawa cywilnego, np. art. 140 i 285 k.c. (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 października 2013 r., II SA/Kr 832/13).

3. W sprawie będącej przedmiotem skargi organy przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia podstawy faktycznej oraz prawnej twierdzenia skarżących o istnieniu po ich stronie interesu prawnego w sprawie podziałowej przesądziły, że interes ten nie istnieje, a zatem skarżący są oczywiście pozbawieni legitymacji strony oraz prawa do żądania wznowienia postępowania. Skarżone organy nie były jednak uprawnione do zakończenia weryfikacji istnienia podstaw żądania wznowienia postępowania – opartych na przesłance pozbawienia prawa udziału w nim podmiotu twierdzącego, że był jego stroną – na etapie samej analizy treści wniosku oraz zażalenia. Konieczne i niezbędne było wezwanie stron skarżących do wskazania wyraźnej podstawy prawnej i faktycznej zgłoszonego żądania. Było to tym bardziej nieodzowne, że we wniosku z dnia 21 września 2015 r. skarżący powołali się jedynie na sąsiedztwo własnej działki (nr 218) z nieruchomościami objętymi podziałem, nie wskazując z jakiej podstawy prawnej wywodzą swój interes prawny. Podobnie niewystarczające do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania były twierdzenia skarżących zawarte w zażaleniu z dnia 9 października 2015 r. (decyzja zatwierdzająca podział "ma istotne znaczenie" dla nieruchomości skarżących). Dopiero w skardze skarżący bliżej wyjaśnili podstawę żądania, wskazując że ich interes prawny ma związek ze służebnością, która – według ich relacji – została ustanowiona na rzecz działki nr 217/2. Nie jest jednak rzeczą sądu administracyjnego uzupełnianie ustaleń faktycznych organów i bezpośrednie wypowiadanie się co do wiarygodności twierdzeń stron, jak również dokonywanie wyprzedzającej oceny prawnej okoliczności faktycznych, których istnienie nie wynika z akt sprawy. Ustalenia w tym zakresie powinny były zostać poczynione przez organy w toku postępowania administracyjnego, a zupełny i wyczerpujący materiał dowodowy powinien był zostać poddany wnikliwej ocenie prawnej. Obowiązkiem organów było zatem skierowanie do skarżących w trybie art. 50 § 1 k.p.a. wezwania do złożenia wyjaśnienia w sprawie podstawy prawnej i faktycznej interesu prawnego, pod rygorem odmowy wznowienia postępowania.

4. Powyższy pogląd znajduje swoje pełne odzwierciedlenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., I OSK 1139/16). Jak trafnie zauważa się w judykaturze, jeśli podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialnoprawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie powinno nastąpić po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., I OSK 2185/11). Oznacza to, że jeśli istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania lub jeśli zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to zakończenie postępowania w sprawie wznowienia powinno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 821/11).

Wobec stwierdzenia, że ocena organów co do oczywistego braku interesu prawnego skarżących w sprawie podziałowej została dokonana bez wyczerpującego wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych mogących stanowić źródła statusu skarżących jako stron postępowania, a zatem – na obecnym etapie ustaleń - przedwczesny był wniosek, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych (wniosek pochodzi od podmiotu oczywiście pozbawionego legitymacji), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu postanowień o odmowie wznowienia postępowania, uznając że naruszenie przepisów art. 7, 50 § 1, 77 § 1, 145 § 1 pkt 4 i 149 § 3 k.p.a. co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie orzekając w przedmiocie wniosku organy uwzględnią sformułowaną wyżej ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.).