Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 145/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2019 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych - oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

II SA/Łd 145/19

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 693), odmówił K. P. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona ubiegała się o potwierdzenie statusu działania opozycji antykomunistycznej, powołując się na okoliczności związane z działalnością religijną oraz niesieniem pomocy represjonowanym przy parafii A w O. Do wniosku strona załączyła oświadczenia dwóch świadków – A. S. i Z. S., które nie posiadają statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych, a które relacjonują, że K. P. jest im znany jako osoba o poglądach antykomunistycznych, praktykujący katolik, który w latach 60. XX wieku brał udział w licytacji przedmiotów zarekwirowanych księżom przez pracowników Rady Narodowej w O. celem ich wykupienia i zwrócenia właścicielom. Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne, organ stwierdził, że strona nie spełnia warunków przewidzianych ustawą do uznania za działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W dniu 24 lipca 2018 r. do Urzędu wpłynął wniosek K. P. o wznowienie postępowania administracyjnego, do którego strona załączyła kserokopię kart legitymacji Stowarzyszenia A z 1967 r. oraz legitymacji Stowarzyszenia B z 1995 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił wnioskodawcy uchylenia decyzji z dnia [...] r. oraz decyzji ją poprzedzającej o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie własne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, iż w przypadku zaistnienia tej przesłanki Organ ponownie przeprowadza postępowanie wyjaśniające i rozstrzyga, uwzględniając zmieniony stan faktyczny. Zgodnie z dyspozycją art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu wskazanego w art. 149 § 2 k.p.a. postępowania wydaje decyzję, w której 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję, dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzje, rozstrzygającą o istocie sprawy.

Uchylenie decyzji ostatecznej może więc nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody) okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej.

W ocenie Szefa Urzędu nowe dowody będące podstawą wznowienia postępowania nie dają podstaw do uchylenia decyzji o odmowie przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Odnosząc się do przedłożonych przez K. P. kopii kart legitymacji Stowarzyszenia A z 1967 r. oraz legitymacji Stowarzyszenia B z 1995 r. organ wskazał, że stowarzyszenia te były legalnymi organizacjami świeckich katolików, a przynależność do nich nie była zagrożona odpowiedzialnością karną.

Stowarzyszenie A było świecką organizacją katolicką, utworzoną oficjalnie w 1947 r. przez B. P. Początkowo zrzeszała katolików gotowych do współpracy z siłami komunistycznymi, po 1956 przybrała bardziej kompromisowe stanowisko (m.in. współpraca z byłymi żołnierzami AK), od 1980 część działaczy wspierała NSZZ Solidarność. Stowarzyszenie prowadziło działalność wydawniczą publikując książki, które gdzie indziej nie mogły się legalnie ukazać. Stowarzyszenie posiadało prawie monopolistyczne prawo na wydawanie "katolickiej" prasy - tygodniki: A, B, C, a wśród nich najważniejszy był dziennik D. W dobie powstawania Solidarności Stowarzyszenie zdecydowanie je poparło, a dziennik D stał się wówczas jednym z naj wiarygodniej szych dzienników (obok E i F) opisujących wydarzenia w Polsce. Wprowadzenie stanu wojennego spowodowało zawieszenie działalności stowarzyszenia.

Stosownie do art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez, co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Zdaniem Szefa Urzędu strona obecnie, jak i na wcześniejszych etapach postępowania administracyjnego nie udowodniła, że prowadziła wskazaną w ustawie działalność, a obecnie załączone przez stronę dowody potwierdzają jedynie przynależność do stowarzyszenia A, które w sposób legalny pielęgnowało wartości katolickie, prezentowało katolickie stanowisko, a przynależność do niego nie była zagrożona odpowiedzialnością karną.

Organ podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika również, aby wnioskodawca doznał represji określonych w art. 3 ustawy.

Szef Urzędu zauważył, że K. P. wskazuje na zaangażowanie i swój czynny udział w zewnętrznych uroczystościach kościelnych, w tym udział w licytacji rzeczy odebranych księżom, inwigilacji, fotografowaniu domu oraz zwolnienie z pracy, jednakże okoliczności, na które powołuje się strona nie zostały wskazane przez ustawodawcę jako przesłanki uprawniające do nabycia wnioskowanego statusu.

Uzyskanie uprawnień osoby represjonowanej z tytułu zwolnienia z pracy, jak i pozbawienia możliwości wykonywania swojego zawodu jest ściśle związane z wcześniejszym wzięciem udziału w wystąpieniu wolnościowym (strajk, manifestacja) na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i doznaniu represji bezpośrednio wynikających i powiązanych z tym wystąpieniem. Strona w swych pismach kierowanych do Urzędu nigdy nie powoływała się na okoliczność udziału w wystąpieniu wolnościowym, jak i nie przedłożyła na te okoliczności żadnych dowodów.

Strona wskazuje również, iż była przez pewien czas inwigilowana, jednak sam fakt inwigilacji nie jest wystarczający do uzyskania statusu osoby represjonowanej. Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych wiążę bowiem inwigilację z podjęciem wobec takiej osoby bezprawnego działanie polegającego na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia o czym stanowi art. 3 ust. 3 lit b).

Na marginesie organ dodał, że oświadczenia świadków o których wspomina strona w ostatnim piśmie były przedmiotem oceny organu w postępowaniu zwyczajnym. Niezłomna postawa polityczna strony czy też bezpartyjność, nie są wystarczające do nabycia wnioskowanego statusu.

Zatem rozpoznając nowe dowody przedłożone przez stronę, w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzić należy, iż również obecnie strona w sposób dostateczny nie udowodniła, że prowadziła działalność opozycyjną i doznała represji politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o pozytywne rozpatrzenie dowodów, o wydanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych, a także o zasądzenie od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Biura Porad Prawnych A kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest polityczna, bardzo krzywdząca, niesprawiedliwa i niezgodna z dowodami. Zdaniem skarżącego zostały rażąco naruszone zasady k.p.a., gdyż nie został rozpatrzony plik dowodów przekazanych przy wniosku z 16.03.2018 r., pozostałe dowody zostały nieprawidłowo rozpatrzone - w sposób polityczny, w wydawaniu decyzji brała udział st. specjalista E. S., wobec której wniesiony został sprzeciw z dnia 6.11.2018 r. oraz zażalenie z dnia 27.11.2018 r., decyzja została wydana z niedotrzymaniem ustawowego terminu.

Skarżący podniósł, że "decyzja jest niesłuszna i w całości polityczna, bo nie jest oparta na dowodach, gdyż pani E. S.:

1) chciała mnie ukarać, bo nie jestem ani członkiem partii PiS ani jej sprzymierzeńcem i dlatego odrzuciła moją działalność antykomunistyczną i udzielaną pomoc kościołowi oraz zastosowane represje za te działalność, gdyż nie rozpatrzyła w ogóle pliku dokumentów wyszczególnionych w pkt. I ppkt 1 dając mi do zrozumienia, że przywileje z ustawy należą się wyłącznie dla swoich działaczy z układu politycznego PiS. Przekonuje mnie o tym fakt, że długoletni pracownik M. O. i agent Urzędu Bezpieczeństwa W. K. zam w O. pow. O. został odznaczony w 2010 r. przez Prezydenta RP śp. Lecha Kaczyńskiego krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, bo przeszedł na stronę PiS, oraz że członek stowarzyszenia A B. F. - zamieszkały w O. za działalność w A" po przejściu na strony PiS również został odznaczony w 2009 r. krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Działalność w/w osób jest mi znana osobiście i wiem, że nie mają większych zasług od moich, które by ich predystynowały do Orderów, gdyby nie obecna przynależność polityczna do PiS.

2) chciała mnie upokorzyć i naruszyć moją godność poprzez zastosowanie metody "na świadka współczesnego", żądając ode mnie - osoby ciężko chorej i w podeszłym wieku (vide karta informacyjna ze Szpitala) - dostarczenia od młodych działaczy (bo starzy już nie żyją) potwierdzenia mojej działalności antykomunistycznej wśród których znajdują się potomkowie komunistów i Agentów UB, którzy mnie w PRL-u prześladowali i inwigilowali typu W. K., J. i T. Ł. -odznaczani i honorowani przez Prezydenta śp. Lecha Kaczyńskiego krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Warto przy tym podkreślić, że Pani E. S. nie podała mi osób z terenu O. mających status pokrzywdzonego aby mi utrudnić spotkanie z nimi i uzyskać od nich potwierdzenia mojej działalności.

Dowód: pismo Urzędu z dnia 16.03.2018 r. (.18) podpisane przez starszego specjalistę E. S.

3) nie okazała szacunku dla mojej współpracy z duchowieństwem i udzielanej pomocy dla prześladowanego przez władze komunistyczne Kościoła w PRL-u poprzez prześmiewcze przeinaczanie tej współpracy z "braniem udziału we mszy św. za Ojczyznę". Vide wniosek z dnia 19.03.2018 r. (17).

4) złowrogie zamiary Pani E. S. ujawniły się również w decyzji z dnia [...] r. w której stwierdza, że "Urząd rozpoznał całokształt zebranego materiału dowodowego", co nie jest. prawdą, gdyż nie został rozpatrzony cały plik dowodów dostarczonych przy wniosku z dnia 16.03.2018 r. ( 15),

5) przez pominięcie dowodów dostarczonych przy wniosku z 16.03.2018 r. (15) Pani E. S. toleruje kłamstwa historyczne i ukrywanie działaczy niepodległościowych dokonane przez pracowników Muzeum Regionalnego w O.

Obowiązkiem Urzędu orzekającego było zapoznanie się ze wszystkimi dokumentami. Dowodami tymi złożonymi w Urzędzie do Spraw kombatantów są wniosek główny z dnia 22.01.2018 r. oraz wnioski pomocnicze i sprzeciwy w łącznej liczbie 10 sztuk, potwierdzenie mojej działalności politycznej i religijnej związanej z walką o suwerenność i niepodległość RP wydanej przez księdza mgr S.C. z dnia 8.04.1992 r. i udzielanej mu pomocy – zawarte w moim oświadczeniu z dnia 25.03.1992 r., dowód wypowiedzenia mi pracy w Zakładach Płytek Ceramicznych z dnia 29.03.1966 r., którą lubiłem i wykonywałem ją dobrze. Wypowiedzenie to było ściśle polityczne wydane pod naciskiem czynników politycznych podając zmyślony powód "kompresji' etatów" której w rzeczywistości nie było oraz wydając mi "wilczy bilet" uniemożliwiający mi jakiekolwiek zatrudnienie na terenie Opoczna, co potwierdzają dwa zeznania złożone w formie oświadczenia pracowników ZPC Pani A. S. i P. Z. S. z dnia 3.08.1992 r. złożone w Kancelarii Notarialnej A.P.., podziękowanie ks. B. J. za pomoc materialną i fizyczną przy budowie nowego Kościoła w O. przy ul. A, dwie legitymacje o przynależności do Stowarzyszenia Chrześcijańskiego A i aktywnej w nim działalności w powiązaniu z Kościołem A w O., o czym informowałem we wniosku z dnia 23.07.2018 r. (29), podziękowanie ks. B. J. z dnia 20.02.1988 r. za dobre wychowanie syna J. P., plik dokumentów związanych z nieprawidłowościami dokonanymi przez pracowników w Muzeum Regionalnym w O., którzy fałszują stan historyczny z okresu PRL i ukrywają zbrodnie komunistyczne, ich oprawców oraz osoby z podziemia niepodległościowego, do którego ja się również zaliczam. Dokumenty te wysłałem do rozpatrzenia przy wniosku z dnia 16.03.2018 r. (15). Za sprawą tych fałszerstw pracownicy Muzeum w tym także W. K. zapewnili sobie i swoim znajomym ordery i uprawnienia kombatanckie a ludziom z podziemia niepodległościowego utrudnili dostęp do potwierdzenia im nielegalnej działalności antykomunistycznej i stosowanych represjach, zaświadczenie posła R. T. potwierdzającego ją aktywność w Akcji Katolickiej działającej przy Kościele A, które złożyłem przy wniosku z dnia 16.03.2018 r. (15), pozytywna Decyzja Prezesa IPN z dnia [...] r. numer [...] stwierdzająca , że nie byłem pracownikiem organów bezpieczeństwa i nie ma na mnie dokumentów na temat tajnego informatora, oświadczenie dotyczące zapoznania się z przysłaną mi "klauzulą informacyjną" na temat zgody przetwarzania moich danych osobowych, które zamieściłem we wniosku z dnia 23.07.2018 r. (29) na 3 stronie, karta informacyjna ze Szpitala o moim stanie zdrowia z prośbą o przyśpieszenie trybu załatwiania mojego wniosku. Vide wniosek z 22.01.2018 r. (10), dwie fotografie z moją podobizną.

Obowiązkiem Urzędu orzekającego było wnikliwe, wszechstronne i dogłębne rozpatrzenie wszystkich faktów wynikających w wyżej wymienionych dowodów. Tymczasem mimo kilkakrotnych wezwań do rozpatrzenia i oceny moich dowodów Urząd zaniechał tych obowiązków i wydał Decyzję stricte polityczną z rażącym naruszeniem KPA oraz ustawy o działaczach opozycji...

W tym stanie rzeczy moje wnioski wymienione na wstępie nin. skargi są w pełni uzasadnione."

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. skarżący wystąpił o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości 7.232 zł, obejmujące – należność za zwłokę (6.432 zł), opłata sądowa (200 zł), odszkodowanie za 16-mieięczne bezpodstawne nękanie (500 zł) i koszt ewentualnej rewizji (100 zł).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli przez tut. Sąd stała się decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia 18 października 2018 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]r. oraz decyzji ją poprzedzającej o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji.

Punkt wyjścia do rozważań stanowi fakt, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., stosownie do którego organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Jak wynika z akt sprawy K. P. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z powołaniem się na przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Do wniosku skarżący załączył kserokopie kart legitymacji Stowarzyszenia A z 1967 r. oraz legitymacji Stowarzyszenia B z 1995 r., które miały stanowić nieznany organowi dowód świadczący o opozycyjnej działalności antykomunistycznej.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 638; T. Kiełkowski, w: T. Woś, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 527). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145-152 k.p.a.

Przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, takich jak wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Organ administracji bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia. Fakt, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, nadzwyczajnym, nie zwalnia także organu od wstępnej oceny wniosku według zasad ogólnych rządzących każdym postępowaniem administracyjnym (zarówno zwyczajnym jak i nadzwyczajnym). A zatem organ administracji zobligowany jest ocenić, czy postępowanie administracyjne zainicjowane danym wnioskiem jest dopuszczalne, to jest czy można skutecznie (przy spełnieniu pozostałych przesłanek) wszcząć postępowanie, co w przypadku wniosku o wznowienie postępowania winno skutkować wydaniem postanowienia o jego wznowieniu.

W rozpoznawanej sprawie organ uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został oparty na ustawowej przesłance wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. i zbadał sprawę pod kątem ustalenia, czy gdyby dowody te były znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej, niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania. Istotne dla sprawy są bowiem tylko te okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, tj. w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (wyr. NSA z dnia 4 kwietnia 2019 r., II OSK 1270/17, CBOSA). Przez "nową istotną okoliczność" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., II OSK 1631/16, CBOSA).

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych daje podstawę do przyjęcia, że organ prawidłowo uznał, że przedstawiona przez skarżącego okoliczność w postaci przynależności do stowarzyszeń katolickich, na dowód czego przedstawił on kserokopie kart legitymacji nie mogą prowadzić do zadośćuczynienia żądaniu strony i potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej czy osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Fakt wykazywania przynależności do stowarzyszeń katolickich organ miał bowiem obowiązek rozważyć w kontekście art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Z treści art. 2 ustawy wynika, że działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez, co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Osobą represjonowaną z powodów politycznych jest zaś w myśl art. 3 ustawy osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Organ trafnie doszedł do wniosku, że skoro Stowarzyszenie A stanowiło organizację zrzeszającą katolików, ale legalnie utworzoną i działającą, członek stowarzyszenia z samego faktu przynależności do niego nie wypełnia przesłanek, o których mowa w art. 2 lub 3 ustawy. Z kolei Stowarzyszenie B powstało jako kontynuacja Stowarzyszenia A dopiero w 1993 r. i w 1997 r. zostało uznane za organizację katolicką.

Reasumując, organ prawidłowo odmówił wnioskodawcy uchylenia decyzji z dnia [...] r. oraz decyzji ją poprzedzającej o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że wszelkie inne okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze, a które odnoszą się do politycznych motywów wydania skarżonej decyzji muszą pozostać poza przedmiotem rozważań Sądu, gdyż kwestia ta nie podlega weryfikacji, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jako że kontrolą Sądu objęte było postępowanie prowadzone w trybie wznowienia, dokonanego na skutek wniosku z dnia 24 lipca 2018 r. i na podstawie załączonych do niego kserokopii legitymacji, nie może stanowić zarzutu nierozpatrzenie pliku dokumentów z dnia 16 marca 2018 r. Sąd nie dopatrzył się również okoliczności dających podstawę do wyłączenia od udziału w sprawie st. specjalisty E. S.. Natomiast fakt nieterminowego wydania decyzji jako okoliczność niemająca wpływu na merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia również nie może wywołać skutku w postaci uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. Wobec oddalenia skargi i wobec treści art. 200 p.p.s.a. brak było podstaw do zasądzania na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A.B.