Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 321/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 196 ust.2, 3, 4
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów doktoranckich I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] r., nr [...] II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Rektor [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. działając na podstawie art. 196 ust. 4 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572), uchwały Senatu [...] w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie rekrutacji na studia doktoranckie (zmienionej uchwałą Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] maja 2012 r.) oraz uchwały Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przyjęć na studia doktoranckie w roku akademickim [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Prawa i Administracji [...] w L., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie nieprzyjęcia M. W. na I rok niestacjonarnych studiów doktoranckich w zakresie prawa w roku akademickim [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że komisja rekrutacyjna poprawnie zastosowała przepisy ww. ustawy oraz uchwał rekrutacyjnych. Wyjaśnił, że w toku postępowania kwalifikacyjnego M. W. otrzymał:

1. za średnią ze studiów (wynosiła ona 3.95) - 1 pkt na 5 pkt możliwych do zdobycia;

2. za wynik rozmowy kwalifikacyjnej - 2 pkt na 5 pkt możliwych do zdobycia;

3. za ocenę przedstawionej dokumentacji - 1 pkt na 3 pkt możliwe do zdobycia;

Organ II instancji wskazał, że M. W. otrzymał łącznie 4 punkty (na 13 pkt możliwych do zdobycia), co dało ocenę końcową postępowania 2,0. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z § 20 ust. 6 uchwały Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przyjęć na studia doktoranckie w roku akademickim [...] zostaną zakwalifikowani kandydaci, którzy zajmą czołowe miejsca na liście rankingowej w liczbie odpowiadającej limitowi miejsc i uzyskają łącznie:

1. minimum 3 punkty z rozmowy kwalifikacyjnej;

2. minimum 8 punktów z całości postępowania.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że podstawą odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, jednakże takiego naruszenia odwołujący nie wskazał. W ocenie Rektora [...] w L. zawarte w odwołaniu argumenty są subiektywną oceną prac komisji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, M. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa i wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że odpowiednie stosowanie przepisów kpa, o którym mowa w art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, nawet przy autonomii uczelni, polega na zachowaniu przez organy uczelni minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy. Skarżący podkreślił, że skoro podstawę odwołania mogą stanowić tylko zarzuty dotyczące naruszenia warunków i trybu rekrutacji, to zasady te powinny być w uzasadnieniu decyzji odzwierciedlone. Zaniechanie uzasadnienia decyzji, czy też parozdaniowe ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu, które nie odnoszą się do postawionych w odwołaniu zarzutów, stanowi naruszenie przepisów procesowych uniemożliwiające ocenę zgodności z prawem kontrolowanych w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] w L. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych przyczyn niż te, które wskazał skarżący.

W sprawie doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572) oraz uchwały Senatu [...] w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie rekrutacji na studia doktoranckie (zmienionej uchwałą Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] maja 2012 r.), jak i mogących mieć wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów kpa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Stosownie do art. 196 w ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki. Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna.

Natomiast w myśl art. 207 ust. 1 powyższej ustawy, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy kpa oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 107 § 1 kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

W świetle powyższych ustawowych regulacji nie ulega wątpliwości, że decyzje wydawane przez komisje rekrutacyjne w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie są decyzjami organu kolegialnego, której zdolność do orzekania ustawodawca przyznał jedynie w składzie złożonym z członków powołanych przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej w pełnym składzie. Komisje rekrutacyjne nie tylko kolegialnie prowadzą postępowanie rekrutacyjne, ale także w sposób kolegialny wypracowują i wydają stosowne decyzje w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie, podpisując je w pełnym składzie. W konsekwencji skoro komisja rekrutacyjna jest organem kolegialnym, w decyzji przez nią wydawanej powinny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji, którzy podejmowali rozstrzygnięcie.

W rozpoznawanej sprawie, w decyzji Komisji Rekrutacyjnej nie wskazano jednak składu komisji, a pod decyzją podpisała się wyłącznie dr hab. B. J. prof. nadzw. jako Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Prawa i Administracji [...] w L..

Jak już wskazano powyżej, stosownie do art. 196 w ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, w formie uchwały. Uchwałę tą podaje się do publicznej wiadomości nie później niż do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego. W dniu wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywała uchwała Senatu [...] w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie rekrutacji na studia doktoranckie (zmieniona uchwałą Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] maja 2012 r.). Z § 3 ust. 2 powołanej uchwały wynika, że rekrutację na studia doktoranckie przeprowadza komisja rekrutacyjna, której członkowie są powoływani przez dziekana. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia lub nieprzyjęcia na studia doktoranckie (§ 3 ust. 4 pkt 3 powołanej uchwały).

Z powyższego uregulowania jednoznacznie wynika, że ta sama komisja prowadzi rekrutację na studia doktoranckie - w tym przypadku przeprowadza postępowanie rekrutacyjne na studia doktoranckie, oraz ta sama komisja rekrutacyjna wydaje w sprawie decyzje.

Decyzja komisji rekrutacyjnej nie tylko powinna wymieniać imiona i nazwiska wszystkich członków komisji, ale także wszyscy członkowie komisji powinni się pod tą decyzja podpisać. Pominięcie imion i nazwisk członków komisji, którzy wydawali decyzję jako organ I instancji i brak ich podpisów, stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 kpa, który stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję rekrutacyjną do spraw przyjęcia na studia doktoranckie, o której mowa w art. 196 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, co wynika z treści art. 207 ust. 1 powyższej ustawy.

Jakkolwiek w pracy każdego organu kolegialnego istotną rolę pełni jego przewodniczący, jednakże nie może uzurpować sobie kompetencji samego organu, skoro przysługuje ona organowi kolegialnemu działającemu w pełnym składzie. Brak wskazania zatem z imienia i nazwiska oraz stanowiska członków komisji rekrutacyjnej i brak ich podpisów w decyzji organu I instancji stanowi, zdaniem Sądu, kwalifikowane naruszenie regulacji prawnych o charakterze ustrojowym, ustalających strukturę tego organu kolegialnego. Wydanie decyzji przez jednego tylko członka organu kolegialnego, a nie przez ten organ kolegialny, zakwalifikować należy jako działanie z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkujące bezwzględną koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Tak samo należy zakwalifikować utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji dotkniętej tego rodzaju kwalifikowaną wadą prawną. Z tych powodów uznać należy, że zaskarżona decyzja Rektora [...] w L. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - przewodniczącego komisji rekrutacyjnej, są decyzjami wydanymi z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności.

Powyższe rozstrzygnięcie Sądu znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych - wyrok NSA z dnia [...] listopada 2000 r., sygn. akt I SA [...], wyrok NSA z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt I OSK [...], wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] maja 2010 r., sygn. akt [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr [...].

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych sprawy, poza decyzją wydaną przez organ I instancji z dnia [...] sierpnia 2015 r., znajduje się pismo skierowane do Rektora [...] w L. z dnia 19 października zatytułowane "uzasadnienie do decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej na Studia Doktoranckie" podpisane przez Przewodniczącą Komisji Rekrutacyjnej na studia doktoranckie, a dotyczące M. W.. Sąd przyjął, że jest to pismo przewodnie przekazujące odwołanie [...] do organu odwoławczego w trybie art. 133 kpa, choć nie wskazano w nim, że załącznikiem jest złożone odwołanie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, a przepisy kpa nie przewidują sporządzenia uzasadniania decyzji w innej dacie, niż wydanie decyzji lub też sporządzenia dwóch uzasadnień do jednej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. ppsa, orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji obu instancji.