Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 87/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 16
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 3 pkt, pkt 1, pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obecnie w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oddala skargę


UZASADNIENIE

L. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z dnia [...] maja 2011 r., na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) – dalej jako ustawa o jakości, wymierzył H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie w K.), za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych napojów: P. Kompot Domowy Truskawkowy 1,5l, S. cherry cola z sokiem owocowym 500 ml, J. team cherry cola 330 ml, J. multiwitamina 330 ml, J. truskawka 330 ml i J. jabłko 330 ml, karę pieniężną w kwocie 11 000 zł.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

Na podstawie upoważnienia z dnia [...] lutego 2011 r. w spółce [...] przeprowadzono w dniach [...],[...] i [...] lutego oraz [...] marca 2011 r. kontrolę jakości handlowej napojów bezalkoholowych produkowanych przez spółkę. W upoważnieniu podano termin rozpoczęcia kontroli na dzień [...] lutego 2011 r., a w pouczeniu upoważnienia do kontroli zobowiązano spółkę m.in. do wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania kontrolowanego w czasie kontroli.

Spółka pismem z dnia [...] lutego 2011 r. upoważniła wskazanego w upoważnieniu pracownika do jej reprezentacji w czasie kontroli.

W dniu [...] lutego 2011 r. (rozpoczęcia kontroli) pracownik upoważniony do reprezentacji spółki w czasie kontroli nie był obecny (był na delegacji). W związku z tym czynności kontrolne nie zostały podjęte w tym dniu lecz [...] lutego 2011 r.

W toku kontroli dokonano oględzin i zabezpieczenia próbek kontrolowanych napojów oraz ich oznakowania, z których to czynności sporządzono oddzielne protokoły, sporządzając również protokół z kontroli.

W oznakowaniu poszczególnych napojów stwierdzono następujące nieprawidłowości;

P. Kompot Domowy Truskawkowy 1,5l zdaniem kontrolujących nie był sporządzony metodą domową, lecz stanowił mieszaninę wody, syropów i puree truskawkowego z sokiem jabłkowym (nie podanym w składzie) oraz różnych regulatorów, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości.

S. cherry cola z sokiem owocowym 500 ml oraz w J. cherry cola - w składzie podano sok wiśniowy, a wg receptury napój zawierał sok czereśniowy. Naruszono więc art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 ze zm.).

Na napojach J. stwierdzono nieprecyzyjne informacje o minimalnej trwałości (na opakowaniu jednostkowym i kartonie) naruszające § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.).

W oznakowaniu J. multiwitamina nie umieszczono, w sąsiedztwie oznakowania warunków przechowywania, daty minimalnej trwałości, z naruszeniem § 15 rozporządzenia.

Spółka w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. poinformowała, że zaprzestała wprowadzać do obrotu zakwestionowane napoje oraz w napojach S. cherry cola i J. cherry zastosowała w recepturze skoncentrowany sok wiśniowy. Poinformowała także, iż zutylizowała 711 litrów napoju P. Kompot Domowy Truskawkowy.

Pismami z dnia [...] lutego i z [...] marca 2011 r. zawiadomiono spółkę H. o zebraniu dowodów w sprawie i możliwości wypowiedzenia się przez stronę oraz o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzania do obrotu napojów niewłaściwie oznakowanych. Nadto w dniu [...] marca 2011 r. wydano zalecenia pokontrolne.

W tych warunkach, Wojewódzki Inspektor JHARS stwierdzając, że przeprowadzenie rozprawy (na wniosek strony) nie było celowe, wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną. Organ administracji zapoznał się z argumentacją spółki zawartą w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego umożliwiając stronie zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie stosownych wyjaśnień. W związku z powyższym nie zachodziła potrzeba ani przeprowadzenia rozprawy, ani potrzeba przeprowadzenia dowodu z wnioskowanej opinii biegłego, gdyż ustalenia organu były wystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia.

Zgodnie z ustaleniami organu: P. Kompot Domowy Truskakwowy 1,5l został wyprodukowany w ilości 48447 litrów, S. cherry cola z sokiem owocowym 500 ml w ilości 115660 litrów, a napój J. łącznie w ilości 15966,72 litrów.

P. Kompot Domowy Truskawkowy zdaniem organu nie był kompotem wyprodukowanym tradycyjnym domowym sposobem lecz mieszaniną płynów i substancji ustalonych w toku kontroli. W związku z tymi ustaleniami, ponieważ napoje te zostały sfałszowane, naruszono przepisy wskazane w protokóle kontroli i w decyzji. Nazwa "Kompot domowy" może być uznana za nazwę zwyczajową w rozumieniu art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przytoczone przez stronę definicje kompotów nie odpowiadają wytwarzanemu produktowi, jako zawierającemu soki i dodatkowe substancje konserwujące.

Także informacja o tym, że jest to produkt wytwarzany sposobem "domowym" nie odpowiadała prawdzie i wprowadza konsumentów w błąd. Kompot "domowy" jest wytwarzany z soków owocowych, z puree truskawkowego z dodatkiem konserwantów i przeciwutleniaczy.

Napoje S. cherry cola podobnie jak J. cherry zostały również sfałszowane wprowadzając konsumenta w błąd przez podanie w ich zawartości jedynie soku wiśniowego, podczas gdy zawierały sok czereśniowy. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości w oznakowaniu tych napoi ukryto jego rzeczywisty skład podając skład niezgodny z prawdą, wprowadzając konsumentów w błąd co do ich nazwy, składu, rodzaju i właściwości, przez co spełniono przesłanki z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności.

Określając wysokość kary pieniężnej organ administracji wziął pod uwagę wielkość partii zafałszowanego towaru i jego wartość, szkodliwość czynu i stopień zawinienia strony oraz jej dotychczasową działalność, mając na względzie również wielkość obrotów spółki.

Od decyzji H. Polska sp. z o.o. złożyła odwołanie domagając się uchylenia decyzji ewentualnie jej uchylenie i zmianę kwalifikacji czynu. Decyzji zarzucono naruszenie wskazanych przepisów ustawy o jakości przez przyjęcie celowego (umyślnego) działania spółki z pominięciem argumentacji przedstawionej w składanych pismach oraz zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez przedwczesne wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącej dodawanie do P. Kompot Domowy Truskawkowy substancji konserwujących jest dozwolone i nie uzasadnia zarzutu sfałszowania produktu. W ocenie skarżącej w oznakowaniu kompotu ujawniono wszystkie prawem wymagane informacje na temat jego składu.

Odnosząc się do ustaleń organu dotyczących napoi S. cherry i J. cherry spółka podkreślała, że jej działanie nie miało charakteru umyślnego. Zatem niezrozumiałym było oparcie decyzji na podstawie prawnej z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, gdyż nie zachodziła przesłanka zawinienia z art. 3 pkt 10 tej ustawy. Można więc było co najwyżej wymierzyć karę na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości. Tej samej argumentacji poddano rozstrzygnięcie w stosunku do napoju P. Kompot Domowy Truskawkowy podkreślając brak uzasadnienia dla twierdzenia, że konsument nabywając ów kompot oznaczony jako produkowany przez przedsiębiorcę, a nie przez gospodarstwo domowe, będzie uważał, iż jest to produkt "domowy". Za bezzasadny uznano zarzut zamieszczenia na oznakowaniu kompotu zwrotu "powrót do tradycji", jako mającego wpływ na stopień szkodliwości czynu. Zwrot ten odnosił się bowiem do tradycji picia kompotu przez osoby w każdym wieku.

Zdaniem skarżącej należało z uzasadnienia decyzji wywieźć wniosek o znikomej szkodliwości społecznej czynu co do oznakowań napoi. Oznakowania te, jak i zasięg sprzedaży produktów spółki, nie miały wpływu na wybór tych napoi przez konsumenta, zatem nie było podstaw do wymierzenia kary za ich oznakowanie, a w szczególności do wymierzenia kary w wysokości podanej w decyzji.

Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji bez oczekiwania przez organ na złożenie dodatkowych wyjaśnień przez stronę, co w jej ocenie naruszyło art. 57 § 5 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Pismo organu o możliwości wypowiedzenia się przez spółkę zostało skarżącej doręczone [...] maja 2011 r. Odpowiedź z wyjaśnieniami spółka nadała [...] maja 2011 r. i organ otrzymał ją [...] maja 2011 r. wydając jednak decyzję [...] maja 2011 r. Z zestawienia tych dat skarżąca wnioskuje o braku zainteresowania organu wyjaśnieniami strony, co prowadziło ją do stwierdzenia o naruszeniu również przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Spółka H. pismem z dnia [...] września 2011 r. podtrzymała zarzuty podnoszone w odwołaniu, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazując na oznakowanie napoju i zawartą na nim dodatkową informację: "P. Kompot Domowy Truskawkowy – to powrót do najlepszej tradycji. Z polskich ogrodowych owoców – właśnie taki jak przyrządza go babcia. P. Kompot Domowy – słodki smak tradycji" podkreślał, że zarówno oznakowanie, nazwa produktu, jak i dodatkowa informacja sugerują, że jest to artykuł produkowany domową metodą w tradycyjny sposób, co nie odpowiada prawdzie, bowiem napój nie jest kompotem, w szczególności produkowanym domowym sposobem. Wskazuje na to jego skład: woda, syrop glukozowo – fruktozowy, puree truskawkowe i zagęszczony sok jabłkowy, regulator kwasowości (kwasek cytrynowy), barwnik (roślinny ekstrakt), przeciwutleniacz (kwas skrobiowy), aromat, substancje konserwujące (sorbinian potasu i benzoesan sodu). Aczkolwiek nazwa kompotu nie jest legalnie zdefiniowana, to jednak organ odwołał się do zwyczajowo przyjętych cech i składu tego napoju, m.in. wskazanych w pismach skarżącej, stwierdzając, że jest on produkowany ze świeżych, mrożonych lub suszonych owoców, dosładzany, dokwaszany z dodatkami przypraw, a także z dodatkiem soków, lecz nie ze składników wg receptury określonej przez skarżącą. W szczególności do kompotu domowego nie dodaje się substancji przeciwutleniaczowych, konserwujących czy barwników chemicznie pozyskiwanych. Etykieta produktu również informuje, że jest to "Kompot domowy" "napój owocowy niegazowany Truskawka", a zgodnie z załącznikiem 4 tab. 4 poz. 2 i 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, do kompotów nie dodaje się wymienionych substancji, które mogą znaleźć się jedynie w aromatyzowanych napojach bezalkoholowych, które nie mogą jednocześnie być kompotami domowymi. Proces produkcji napoju P. Kompot Domowy Truskawkowy wyklucza jego otrzymywanie metodą nawet zbliżoną do domowej. Określenie Kompot Truskawkowy również wprowadza konsumentów w błąd, ponieważ smaku kompotu nie uzyskano z zastosowanych owoców truskawki lecz z dodanych aromatów. Zatem nazwa produktu "Truskawka" łącznie z grafiką na etykiecie wprowadza konsumentów w błąd co do składu napoju i te działania producenta należy odczytać jako zafałszowanie produktu. Także określenie "słodki smak tradycji" jest nieuprawnione w świetle przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i wskazanych rozporządzeń wspólnotowych, gdyż sugeruje wytwarzanie tego napoju w sposób tradycyjny, co nie odpowiada prawdzie.

W oznakowaniu napoi S. cherry i J. cherry spółka jako ich składnik podaje sok wiśniowy, podczas gdy do ich produkcji użyto soku czereśniowego. Zdaniem organu administracji nie można podzielić argumentacji spółki, iż faktyczne użycie soku czereśniowego nie wprowadza konsumentów w błąd co do składu napoju. Organ przeprowadzając w tym zakresie wywód (odnoszący się również do załączonej opinii) stwierdził, że nie są to owoce tożsame, tak pod względem nazwy, jak i właściwości. Zgodnie zatem z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości omawiane produkty należało uznać za zafałszowane.

Zdaniem Głównego Inspektora fakt zafałszowania produktów jest bezsporny, natomiast okoliczność według jakich kryteriów do zafałszowania doszło, miała wpływ na wymierzoną karę pieniężną. Nie były to drobne niedociągnięcia w oznakowaniu produktów, które nie wprowadzałyby konsumentów w błąd.

Organ odwoławczy uznał za nietrafne zarzuty skarżącej o nierozpatrzeniu stanowiska spółki w zawartych pismach składanych w toku postępowania, w szczególności co do niezastosowania art. 40a ust. 5 ustawy o jakości. Podkreślano, że organ I instancji szczegółowo uzasadnił wysokość nałożonej kary pieniężnej mając na uwadze dotychczasową działalność spółki, wielkość jej obrotów, zakres stwierdzonych naruszeń, ich stopień szkodliwości i stopień zawinienia. Według tych samych kryteriów organ odwoławczy, utrzymując w mocy nałożoną karę pieniężną, uznał jej wysokość za zasadną, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Natomiast pismo strony z [...] maja 2011 r. nie wnosiło nowych dowodów w sprawie, nie mogło mieć zatem wpływu na zmianę stanowiska organu administracji.

Od decyzji H. Polska sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy o jakości handlowej - art. 3 pkt 10, art. 7 ust. 2 w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności, poz. 2 tab. 4, poz. 14 tab. 4 załącznika 4 do rozporządzenia z 22 listopada 2011 r., art. 3 ust. 3 pkt 60 ustawy o bezpieczeństwie żywności w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w zw. z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 509/2006 w zw. z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 510/2006 w zw. z art. 38 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw (...), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 80 i art. 139 k.p.a.

W ocenie skarżącej organy Inspekcji postawiły zarzut zafałszowania produktów w sposób oderwany (abstrakcyjny) od przepisu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości. Zdaniem skarżącej zafałszowanie produktu nie może być definiowane w oderwaniu od celowości działania producenta, w sytuacji w której taki produkt jak kompot nie posiada w odrębnych przepisach szczegółowych unormowań co do jakości. Przepis art. 3 pkt 10 ustawy o jakości nie może podlegać interpretacji rozszerzającej w kierunku kwalifikacji produktu jako zafałszowanego bez wykazania intencji (celu) działania producenta.

Co do produktów S. cherry i J. cherry zdaniem skarżącej organ nie dowiódł by spółka ukryła ich skład. Nie mogła bowiem na zatajeniu faktu użycia soku czereśniowego zamiast wiśniowego odnieść żadnej korzyści. Logika zatem wyklucza w tym przypadku intencję zafałszowania produktu, tym bardziej, co przyznaje organ, że sok czereśniowy jest droższy od wiśniowego, a więc konsument dostał produkt wyższej jakości. Jednocześnie podkreślano, że użycie soku wiśniowego słodzonego jest nieodróżnialne w stosunku do skoku czereśniowego.

Omawiając napój P. Kompot Domowy Truskawkowy wskazywano, że oznaczenie graficzne odnosiło się do smaku napoju, którym wyraźnie odczuwalnym jest smak tryskawki. Użyty sok jabłkowy, podany w składzie, nie jest w ogóle w tym produkcie wyczuwalny. Użycie nazwy "kompot" nie jest sprzeczne z powołanymi przepisami, a żadna z definicji kompotu nie zabrania dodawania do niego substancji dodatkowych. Na to natomiast, że jest to produkt wytwarzany metodą przemysłową wyraźnie wskazują informacje na napoju i przeciętny konsument nie będzie miał wątpliwości, iż nie jest to produkt "domowy".

Organ odwoławczy z naruszeniem art. 139 k.p.a. rozszerzył zarzuty o użycie na tym napoju określeń "soki owocowe" "słodki smak tradycji". Nadto zarzuty te są niezasadnie w świetle informacji o substancjach użytych do produkcji zamieszczonej na etykiecie, co wyklucza zatajenie składu i zafałszowanie produktu. Naruszenie przepisu art. 139 k.p.a. skarżąca upatrywała również w powołaniu się przez organ odwoławczy na przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowa z 22 listopada 2011 r. wywodząc jednocześnie, że w poz. 2 tab. 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia wskazano "aromatyzowane napoje bezalkoholowe" a nie "napoje bezalkoholowe niegazowane" – oznaczenie skarżącej. W związku z tym spółka oznaczając kompot, jako napój bezalkoholowy niegazowany, nie naruszyła przepisów tego rozporządzenia, podobnie, jak w świetle poz. 14 tab. 4 załącznika nr 4 nazywając napój "kompotem", gdyż przepis ten nie stosuje się do kompotów w opakowaniach plastikowych, a w takich opakowaniach kompot spółka produkuje.

Za dowolne należało uznać stwierdzenie o nieuprawnionym umieszczeniu sformułowania "słodki smak tradycji", gdyż formuła ta odnosi się do tradycji picia kompotów, a nie do jego składu.

W świetle tych wywodów spółka uznała za bezzasadne nałożenie kary na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, gdyż nie było jej celem zafałszowanie produktów, a jej działanie nie naruszyło w sposób istotny interesu konsumentów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Zgodnie z ustaleniami organu administracji, w których m.in. powołano się na definicje "kompotów" wskazane przez skarżącą, "kompot to napój przygotowany z owoców świeżych, mrożonych lub suszonych do bezpośredniego użycia oraz jest to napój pakowany w hermetyczne opakowania szklane, przygotowany w słojach poprzez zasypanie świeżych owoców cukrem, zalaniem wodą i poddanie pasteryzacji poprzez gotowanie 20 – 30 minut". Skarżąca, powołując się na przepisy poz. 2 i poz. 14 tab. 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowa z 22 listopada 2011 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych podkreślała, że ograniczenia wskazane w tych przepisach nie mają do jej "kompotu" zastosowania, gdyż stosują się do produktów w puszkach lub opakowaniach szklanych, a "kompot" skarżącej jest produkowany w opakowaniach plastikowych. Zwrócić należy więc ponownie uwagę, iż "kompot" sporządza się z owoców świeżych, mrożonych lub suszonych do bezpośredniego użycia, albo ze świeżych owoców zalanych wodą z dodatkiem cukru i poddaniem tak przygotowanego "kompotu" pasteryzacji. Tymczasem żadna z tych metod produkcji napoju nazwanego przez spółkę "kompotem" nie ma zastosowania. "Kompot" skarżącej to nic innego jak mieszanina wody, syropu glukozowo – fruktozowego, puree truskawkowego i zagęszczonego soku jabłkowego, z dodatkiem regulatora kwasowości (kwasku cytrynowego), barwnika (roślinnego ekstraktu), przeciwutleniacza (kwasu skrobiowego), aromatów i substancji konserwujących (sorbinianu potasu i benzoesanu sodu). W tych okolicznościach produkt skarżącej nie powinien nosić nazwy "kompot", jako że nie odpowiada żadnej z metod wytwarzania "kompotu". Wspomniane przepisy poz. 2 i poz. 14 tab. 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowa z 22 listopada 2011 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych odnoszą się do "kompotów", a nie do napojów, których nie sposób utożsamiać z "kompotami". Zatem rozumowanie skarżącej nie jest ukierunkowane na sam produkt, którym powinien być "kompot", lecz wyłącznie na walory smakowe tego produktu, które w ocenie spółki, jeżeli upodabniają go do "kompotu", czynią z takiego napoju właściwy produkt będący "kompotem". Innymi słowy, w ocenie skarżącej, każda mieszanina płynów, upodabniająca smakowo taki napój do "kompotu" sprawia, że można go nazwać "kompotem", co prowadzi do wniosku, że podobnymi zabiegami technologicznymi można wyprodukować i różnie nazwać każdą mieszaninę płynów, nie mającą nic wspólnego z jego naturalnym pochodzeniem.

Nadto napój produkowany przez spółkę zwany "kompotem" dodatkowo jest dookreślany, jako "kompot domowy" "słodki smak tradycji". Skarżąca nie zaprzecza, a wręcz przeciwnie twierdzi, że jej "kompot" nie jest produkcji "domowej" wskazując na oczywistość tego faktu wynikającą z podania na tych napojach producenta przemysłowego. Retorycznym w tych okolicznościach staje się pytanie, co ma znaczyć informacja – "kompot domowy" i w jaki sposób konsument ma tę informację odebrać. Jeżeli przyjmie ją za prawdziwą, to wprost zostanie wprowadzony w błąd. Jeżeli uzna ją za nieprawdziwą, to jednocześnie musi stwierdzić jej fałszywość. Zatem tą informacją, jak ustalił organ administracji, spółka w istocie zafałszowała produkt podając informację niezgodną z prawdą (art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości).

Określenie "słodki smak tradycji", jak zasadnie stwierdził organ administracji, można odnieść jedynie do smaku wynikającego z tradycyjnego sposobu sporządzania napoju nazwanego "kompotem". Smak ten ma być tradycyjny, wynikający ze smaku owoców, a nie z soków imitujących te owoce i z dodatków nie mających nic wspólnego z owocami. Tymczasem skład napoju P. Kompot Domowy Truskawkowy zawiera sok jabłkowy. Nie ma znaczenia, że sok jabłkowy nie jest wyczuwalny skutkiem dodania innych składników, istotnym jest bowiem to, że napój ten został nazwany "truskawkowym", a nie "truskawkowo-jabłkowym", oraz to, że nazwano go "kompotem". W tych okolicznościach organ administracji prawidłowo uznał, iż co do tego produktu w pełni miał zastosowanie przepis art. 3 pkt 10 lit. b) i lit. c) ustawy o jakości. Produkt ten był oznaczony niezgodnie z prawdą i w jego nazwie także niezgodnie z prawdą podano jego skład. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do (...) jego nazwy, (...) metody wytwarzania. Tymczasem, jak wskazano wcześniej, co ustalił organ administracji, P. Kompot Domowy Truskawkowy nie tylko nie spełniał warunku do nazwania tego napoju "kompotem" lecz również nie spełniał warunku do nazwania go "domowym" i "tradycyjnym" ze względu na sposób jego przemysłowego wytwarzania.

Organ administracji szczegółowo odniósł się do wymienionych cech napoju określanego przez spółkę "kompotem", podobnie jak do napojów "S. cherry" i "J. cherry". Te ostatnie, zgodnie z ustaleniami organu administracji (co nie jest sporne w sprawie), w podanym składzie miały zawierać sok wiśniowy – stąd użyte w nazwach tych napojów wyrażenie "cherry". Organ administracji, przeprowadzając analizę tego pojęcia rozumianego w języku polskim jako "wiśnia" stwierdził, na podstawie przeprowadzonej kontroli, że napoje te zawierają sok z czereśni nie posiadając w swym składzie soku wiśniowego, co spółka przyznała. Zatem również napoje "S.cherry" i "J. cherry" w swym oznakowaniu, jako "wiśniowe" nie podawały prawdy, spełniając przesłanki z art. 3 pkt 10 lit. b) i lit. c) ustawy o jakości. Wszelkie dywagacje na temat tego, że owoce czereśni są droższe od owoców wiśni nie zmieniają faktu nieprawdziwego określenia wymienionych napojów. Konsument nabywając napój "wiśniowy" chce właśnie taki produkt zakupić. Nie chodzi mu zatem o napój z owoców relatywnie do wiśni droższych (czereśni) lecz o napój na bazie wiśni. Trudno w tej sytuacji, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie przyjąć za właściwe, iż konsument poza swoim zamiarem i świadomością powinien nie czuć się niejako oszukany tym, że zamiast napoju wiśniowego otrzymał napój czereśniowy.

Ponadto zgodnie z art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, (...), etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, (...) oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09).

Z powyższego należy wyprowadzić jednoznaczny wniosek, iż przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej oznakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

Skarżąca niejako opowiada się za tezą, sprowadzającą się do stwierdzenia, że nie jest sprzecznym z prawem regulującym produkcję artykuły rolno – spożywcze, takie zachowanie, w wyniku którego konsument otrzymuje produkt jedynie o smaku na nim wskazanym. Natomiast to na bazie jakich składników produkt ten został wytworzony i w jaki sposób, jakie składniki dodatkowe zawiera, nie powinno być istotne. Ważne jest by "kompot Truskawkowy" czy "S. cherry" lub "J. cherry" smakowały tak jak je opisano. Innymi słowy "kompot truskawkowy" może zostać wytworzony m.in. na bazie soku jabłkowego, a "S. cherry" lub "J. cherry" wyłącznie na bazie soku czereśniowego bez dodatku wiśni (przetworzonej lub nie). Z taką tezą nie sposób się zgodzić, jako że prowadzić może ona do przyjęcia za właściwą taką produkcję produktów nazywanych artykułami rolno – spożywczymi, które swą nazwą w ogóle nie będą odnosiły się do składników zawartych w tych wyrobach.

Skarżąca szczególny nacisk kładła, w aspekcie kary nałożonej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, na brak ustalenia celowości lub niecelowości jej działania. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów (...). Zatem organ administracji powinien, w ocenie skarżącej, wykazać cel działania spółki polegający na zamiarze zafałszowania produktów, by móc zastosować przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości. W rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o jakości, artykuły rolno-spożywcze to, produkty rolne, runo leśne, dziczyzna, organizmy morskie i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze określane jako żywność przez przepis pkt 2 odwołujący się do rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. Zgodnie z art. 2 tiret drugie tego rozporządzenia "Środek spożywczy" obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki.(...). Organ administracji, wskazując na nazwę soku nabytego przez spółkę (sok czereśniowy) służącego do wytworzenia "S. cherry" i "J. cherry", wykazał świadomość producenta jego użycia w tych napojach z jednoczesnym odmiennym określeniem tych napojów.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. nie był zasadny. Organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a nie orzekł odmiennie (niekorzystnie) w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Podobnie zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym zarzut nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, należało uznać za nietrafny, w świetle wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.