Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1793/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. J., B. J. i J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1186/14 w sprawie ze skargi J. J., B. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2014 r. znak [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. J., B. J. i J.J. solidarnie kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J., B. J. i J.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku J. J., B. J. i J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku rozbiórki, zaś w pozostałej części odmawiającej stwierdzenia nieważności – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w N., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414) nakazał B. J. rozbiórkę zrealizowanej nadbudowy nad istniejącym wiatrołapem przy budynku mieszkalnym o konstrukcji murowanej przy ul. [...] w .N. Budowa odbyła się w 1996 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewoda T. decyzją z dnia [...] października 1997 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 1997 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył treść art. 48 ustawy Prawo budowlane w ówczesnym brzmieniu i stwierdził, że z konstrukcji normy prawnej art. 48 ustawy Prawo budowlane, wynika że organ stwierdzając samowolę budowlaną jest nie tylko uprawniony, lecz obligowany do wydania nakazu rozbiórki. Wskazał, że decyzja Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. określają termin wykonania rozbiórki przedmiotowej rozbudowy – w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Stwierdził, że określenie w decyzji o rozbiórce wydanej na podstawie art. 48 cyt. ustawy, terminu rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstawy prawnej w przepisach tej ustawy.

W związku z powyższym uznał, że decyzja Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku rozbiórki zostały wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), w pozostałym zakresie decyzje nie są obarczone żadną z wad nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie wskazania w sentencji i uzasadnieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r., o jaką nieruchomość chodzi, której działki decyzja dotyczy i do którego budynku się odnosi, zauważył, że obie decyzje wskazują na nieruchomość przy ul. [...] w N.. Ponadto przez cały czas trwania postępowania administracyjnego w trybie zwykłym wszelka korespondencja kierowana była na adres wskazany przez B. J., również sama B. J. w swoich pismach posługiwała się adresem: [...],[...], a treść tych pism odnosiła do budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Zarzut dotyczący przyjęcia budynku do użytkowania bez zastrzeżeń (bez jakiejkolwiek samowoli budowlanej) organ również uznał za bezzasadny, powołał się w tym zakresie na adnotację o treści: "uznaje się za warunkowe z uwagi na obowiązek wynikający z decyzji NB-I7353/20/1994 z dn. 05.09.1994 r.", znajdującą się na zawiadomieniu o oddaniu obiektu do użytkowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. złożyli J. J., B. J. i J. J. zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego wskazując: art. 7, 157, 158 w zw. z art. 156 art. 75, 77 § 1, 80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, brak dokładnego zbadania sprawy; art. 138 w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez pominięcie tego, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. jest rażąco wadliwa bowiem nie wskazano w jej sentencji ani uzasadnieniu o jaką nieruchomość chodzi, na czym konkretnie polegała samowola budowlana, nie wskazano inwestora, wskazuje adres nieruchomości innej osoby; art. 138 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku; art. 138 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłową decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r., która nie wskazuje jakiej działki dotyczy decyzja ani jakie przepisy prawa miałyby znajdować zastosowanie; art. 138 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że adresatem decyzji jest B. J., która w chwili wydania decyzji nie miała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości; art. 136 i 138 w zw. z art. 7, 8, 10, 11, 12, 15 w zw. z art. 77 § 1, 78, 80, i 81 oraz 119-121 w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez pominięcie, że elementy zabudowy, o których mowa w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. zostały usankcjonowane ugodą administracyjną zawartą między B. J. a M.K., którą organ respektował przez okres 16 lat; art. 136 i 138 w zw. z art. 119 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu – ugody i niezweryfikowanie jej w toku postępowanie; art. 136 i 138 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku dowodowego skarżących dotyczących wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia; art. 138 w zw. z art. 10 w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym uniemożliwiono precyzyjne ustalenie parametrów przebudowy mylnie uznanej za nowy obiekt oraz wykazania, że istnieją prawne możliwości legalizacji przebudowy bez orzekania rozbiórki. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego wskazując: art. 138 k.p.a. w zw. z art. 48-60 Prawa budowlanego poprzez pominięcie, że nakaz rozbiórki może być orzeczony, gdy nie ma prawnych możliwości jego legalizacji oraz że środki stosowane przez organy administracji budowlanej powinny być proporcjonalne do stopnia naruszenia; art. 138 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 1-7 w zw. z art. 28-30 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że wykonanie obudowy tarasu jest obiektem budowlanym lub jego częścią; art. 32 Konstytucji RP i art. 48 Prawa budowlanego w zw. z art. 6-13 i art. 156 k.p.a. poprzez niepodjęcie żadnych kroków co do samowoli budowlanych wykonanej na sąsiednich działkach; art. 138 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez pominięcie, że w odniesieniu do B. J. nie można in concreto mówić o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Stawiając powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca.

Podkreślono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, organ nie prowadzi postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym, a przede wszystkim nie orzeka ponownie co do istoty sprawy. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dokonał oceny decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. uznając, że tylko w części dotyczącej wskazania terminu wykonania obowiązku rozbiórki jest ona dotknięta wadą nieważności.

Określenie terminu dokonania rozbiórki zawarte w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. nie znajdowało umocowania w przepisach Prawa budowlanego. Brak w przepisach prawa podstawy do określenia w decyzji terminu wykonania nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego oznacza, że decyzja w części określającej termin rozbiórki, wydana została bez podstawy prawnej, a to stanowi, zgodnie z dyspozycją wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że decyzja taka w tej części jest nieważna.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że kwestionowana decyzja (oprócz wskazania terminu wykonania rozbiórki) nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd I instancji zgodził się z organem administracji, że żadna z przesłanek nieważnościowych, określonych w powołanym przepisie nie wystąpiła.

W stanie prawnym na dzień wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. obowiązywał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że możliwość legalizacji obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, została wprowadzona dopiero poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Umożliwiła ona legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy Prawo budowlane w nowym brzmieniu). Pierwotny tekst obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawy Prawo budowlane przewidywał w art. 49, że do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku.

Zdaniem Sądu I instancji przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, nie wydawano właścicielowi pozwolenia na użytkowanie budynku. Za pozwolenie nie można uznać przyjęcia zawiadomienia o oddaniu obiektu budowlanego do użytku, na którym zresztą zamieszczono adnotację o warunkowym przyjęciu tego zgłoszenia, ponadto zostało dokonane później niż wydany nakaz rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że część zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji było podnoszone przez stronę w postępowaniu zwykłym, w odwołaniu od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r., w tym zarzuty odnośnie wadliwości uznania wykonanych robót budowlanych zabudowy ganku-wiatrołapu za rozbudowę, samowoli budowlanych dokonywanych na sąsiednich działkach, czy też powoływana przez stronę skarżącą ugoda zawarta z sąsiadem – H. K.. Wojewoda T. jako organ odwoławczy odniósł się w swojej decyzji z dnia [...] października 1997 r. do tych zarzutów. Wskazał, że zakres robót budowlanych polegających na budowie drugiej kondygnacji i dachu na ganku-wiatrołapie jednoznacznie świadczy o wykonaniu rozbudowy budynku mieszkalnego i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd I instancji argumentował, że ugoda zawarta z sąsiadem dotycząca zgody na wykonanie wbrew przepisom budowlanym otworów okiennych w jego budynku nie ma znaczenia w sprawie wobec samowoli budowlanej. Sprawa ewentualnego dokonania samowoli budowlanych na sąsiednich działkach podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu I instancji powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy własna decyzja z dnia [...] marca 2014 r. stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku rozbiórki, zaś w pozostałej części odmawiającej stwierdzenia nieważności odpowiadają prawu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. J., B. J. i J. J. zarzucając:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest:

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2,4 i 5 w zw. z art. 7, 157 i 158 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w sytuacji, gdy dokonał ustaleń, że zaskarżone postanowienie organu obarczone było wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 k.p.a.,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 w zw. z art. 138 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie tego, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z [...] lipca 1997 r. jest rażąco wadliwa, albowiem dotyczy ona nieruchomości należącej do innej osoby nie będącej stroną postępowania. Przy ul. [...] w N. jest budynek, który nie należy do skarżących, lecz jest własnością H. i M. K.. Brak jest wskazania w decyzji numeru ewidencyjnego działki, której sprawa dotyczy. Nie określono parametrów domniemanej samowoli budowalnej. Decyzja nie wskazuje inwestora, a więc nie wizualizuje adresata. Wadliwie zakłada, że realizacja przedłużenia istniejącego dachu nad wiatrołapem stanowi budowę obiektu według art. 48 Prawa budowalnego.

- art. 141 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem uwadze Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego uszło, że ogólnikowe odniesienie się do podniesionych przez stronę kwestii zasadnie dowodzi, że legalna kontrola działań organów podatkowych – dokonana przez Sąd I instancji – nie była przeprowadzona w sposób prawidłowy i naruszała wskazane przepisy p.p.s.a. w sposób uzasadniający eliminację zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 w zw. z art. 138 i art. 107 § 2 k.p.a.;, albowiem GINB uznał za prawidłowe uzasadnienie decyzji KUR w N., a Sąd I instancji nie zajmował się tym zagadnieniem,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie uwzględniając, że adresatem decyzji była B. J., która w chwili jej wydawania nie miała tytułu prawnego do nieruchomości, gdyż nie zostało przeprowadzone stwierdzenie nabycia spadku po inwestorze,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 136 i art. 138 w zw. z art. 7, 8, 10, 11, 12, 15 w zw. z art. 77 § 1, 78, 80 i 81 oraz art. 119 – 121 w zw. z art. 156 k.p.a. przez pominięcie, że element zabudowy, o którym mowa w decyzji został usankcjonowany przez Urząd Rejonowy w N. ugodą administracyjną zawarta pomiędzy B. J. a M. i H. K.,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 136 i art. 138 w zw. z art. 7,8, 10, 11, 12, 15 w zw. z art. 77 § 1, 78, 80 i 81 oraz art. 119 – 121 w zw. z art. 156 k.p.a, albowiem GINB nie rozstrzygnął wniosków dowodowych skarżących dotyczących zagadnienia wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia,

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 w zw. z art. 10 w zw. z art. 156 k.p.a. przez pominięcie, że wydanie decyzji KUR nastąpiło bez możliwości zapewnienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

2. rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżanego wyroku, to jest:

- art. 138 k.p.a. w zw. z art. 48 – 60 Prawa budowlanego przez pominięcie tego, że:

• nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji,

• środki stosowane przez organy administracji powinny być proporcjonalne do stopnia naruszenia, a ich podjęcie może nastąpić jedynie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla usunięcia naruszenia prawa,

- art. 3 pkt 1 -7 w zw. z art. 28 – 30 Prawa budowlanego ponieważ odbudowa tarasu nie jest obiektem budowlanym,

- art. 32 Konstytucji RP i art. 48 Prawa budowlanego w zw. z art. 6-13 i art. 156 k.p.a. albowiem:

• GINB a za nim WSA, pominął, że PINB w N. nie podejmuje żadnych kroków co do samowoli budowlanej zlokalizowanej na sąsiedniej działce przy ul. [...] należącej do K. C., który samowolnie wybudował balkon,

• GINB pominął, że na kolejnej nieruchomości, to jest na działce przy ul. [...] należącej do H. i M. K. wzniesiono budynek mieszkalny wbrew warunkom zabudowy.

W uzasadnieniu skargi wywodzono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego. Podkreślono, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji mają jedynie pozorny charakter. Decyzje te z uwagi na brak w nich precyzji urągają podstawowym standardom. Wywodzono, że zaskarżone decyzje są nie tylko wadliwe, ale wysoce krzywdzące dla zainteresowanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami wniesionej skargi kasacyjnej.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w sprawie jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 266/15).

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, mimo że nie wszystkie jej zarzuty zostały skonstruowane tak jak tego wymagają przepisy art. 174 p.p.s.a. Zarzuty sprowadzające się do wskazania naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w związku z art. 7, 8, 10 § 1, 11, 12, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. są zasadne.

Przedmiotem sprawy była ocena dokonywana w trybie postępowania nieważnościowego decyzji Kierowania Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] lipca 1997 r. utrzymana w mocy decyzją Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki nadbudowy wiatrołapu przy budynku mieszkalnym wykonanej bez pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazywano na fakt braku określenia nieruchomości (wskazania numeru ewidencyjnego działki) oraz budynku, do którego decyzja ma się odnosić.

Pomimo podnoszenia powyższych kwestii przez stronę organy administracji nie dokonały żadnych ustaleń w tym zakresie, koncentrując się jedynie na stwierdzeniu nieważności kontrolowanej decyzji w zakresie, w jakim określono termin wykonania rozbiórki.

Organy administracji obu instancji nie przeprowadziły postępowania administracyjnego zgodnie z wymogiem nakazującym zgromadzenie całości materiału dowodowego i dokonanie jego oceny, a okoliczność ta została zaaprobowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Słusznie więc wywiedziono w skardze kasacyjnej, że w zaskarżonych decyzjach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do kwestii dotyczącej ewentualnej niewykonalności kontrolowanych w trybie nieważnościowym decyzji, a nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego i nie dokonał oceny całości zgromadzonego sprawie materiału.

Zwrócić należy uwagę, że kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] sierpnia 1997 r. w swej osnowie zawiera następującą treść "nakazuje – P. B. J. zam. N. [...] wykonać rozbiórkę zrealizowanej nadbudowy nad istniejącym wiatrołapem przy budynku mieszkalnym o konstrukcji murowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę w terminie 3-ch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji". Decyzja Wojewody T. z dnia [...] października 1997 r. utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Organy administracji nie wypowiedziały się, czy tak sformułowana treść powyższych decyzji pozwala na dokonanie identyfikacji obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce. Zwrócić należy uwagę, że z kontrolowanej w trybie nieważnościom decyzji nie wynika w sposób dokładny i precyzyjny jaki jest przedmiot postępowania, którego dotyczy nakaz rozbiórki. W szczególności nie wskazano parametrów (wymiarów) obiektu, do którego nakaz rozbiórki się odnosi oraz nie opisano przedmiotu rozbiórki. Organy administracji nie wypowiedziały się czy tak sformułowana treść kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji pozwala na identyfikację obiektu podlegającego rozbiórce, a co za tym idzie, czy stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, iż decyzja ta jest z tych przyczyn niewykonalna zasługuje na uwzględnienie, czy też jest bezzasadne.

Zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca kasacyjnie wskazywała także na brak określenia w decyzji numeru ewidencyjnego działki, a także na okoliczność nieprawidłowości w adresie. Wywodzono bowiem, że B. J. nie zamieszkuje pod adresem N. ul. [...] jak wskazano w decyzji, a co za tym idzie obiekt podlegający ewentualnej rozbiórce nie jest tam położony.

Okoliczności te nie zostały rozważone przez organy administracji, a postępowanie takie znalazło akceptację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Powyższe okoliczności przesądziły o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, jak i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] marca 2014 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji dokona szczegółowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustali czy treść decyzji Kierowania Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] lipca 1997 r. w powiązaniu z brakiem oznaczenia działki ewidencyjnej i zarzutami strony dotyczącymi nieprawidłowości w oznaczeniu adresu nieruchomości mogą wskazywać na zaistnienie przesłanek niewykonalności decyzji, a więc spełnianie warunków z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też sytuacja taka w sprawie nie zachodzi.

W tych warunkach odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do pozostałych zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego byłoby przedwczesne, wobec zaistnienia w sprawie, a wskazanych przez skarżącego kasacyjnie naruszenia przepisów postępowania.

Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 203 ust. 1 p.p.s.a.