Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 886/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4,
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6m ust. 1,
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018r. sprawy ze skargi HKN na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od lipca 2013 r. do grudnia 2016 r. oraz za poszczególne miesiące od stycznia 2017 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu z dnia [...]., nr [...].


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Po [...]

U Z AS A D N I E N I E

Zarząd Komunalny Związku Gmin Regionu L. decyzją z [...] maja 2017 r. Nr [...] na podstawie art. 207 oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") w związku z art. 6m, art. 6o, art. 6q ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm., dalej: "u.c.p.g."), uchwały nr [...] z [...] października 2016 r. Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Komunalny Związek Gmin Regionu L. " w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty ([...], dalej: "uchwała z [...] października 2016 r."), określił H. K. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości w L. ul. [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, w okresie od lipca 2013 r. do grudnia 2016 r. oraz w wysokości [...] zł za każdy miesiąc od stycznia 2017 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że według ewidencji ludności pod powyższym adresem zameldowanych jest [...] osób, natomiast w deklaracji zostały uwzględnione [...] osoby. Wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących różnicy między ilością osób zameldowanych, a wskazanych w deklaracji dotyczącej nieruchomości J. K. wyjaśnił, że na nieruchomości prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe: [...] J. K. i [...] H. K.. Do 2014 r. córka J. K. przebywała w P. gdzie studiowała, a po jej powrocie naukę rozpoczął jego syn, który ukończy naukę w 2017 r. Z uwagi na powyższe deklaracja dotycząca nieruchomości obejmuje tylko jedno z prowadzonych gospodarstw. Związek [...] listopada 2017 r. na podstawie art. 274a § 1 O.p. wezwał H. K. do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej zamieszkałej nieruchomości za okres od lipca 2013 r. Jednakże [...] grudnia 2016 r. przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona z adnotacją, że adresatka odmówiła przyjęcia przesyłki. Koperta była otwarta, w niej znajdowało się wezwanie, na którym H. K. zamieściła odpowiedź, że nie złożyła deklaracji i sama dba o czystość i porządek "na własności domu aktem notarialnym", że wszystko opłaca terminowo, zamiecione listki magazynuje, układa jako nawóz na następny rok, jako nawóz do "potrzeby" wzrostu warzyw, niniejsze działania to szantaż i żadnych danych obcym nie udziela i wskazała: "Dz.U. Kodeks Karny".

Związek postanowieniem z [...] lutego 2017 r. na podstawie art. 165 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 6m, art. 6o, art. 6q u.c.p.g. wszczął wobec H. K. postępowanie w sprawie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości za okres od lipca 2013 r. Urząd M. L. poinformował, że H. K. zamieszkuje w tej nieruchomości na pobyt stały od marca 1976 r. Związek naliczył więc H. K. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwzględnieniem jednej osoby za okres od lipca 2013 r., czyli od momentu wejścia w życie tzw. "nowych" zasad gospodarowania odpadami komunalnymi. Ponieważ H. K. nie zdeklarowała w jaki sposób będą gromadzone odpady na nieruchomości, nie było podstaw do zastosowania stawki preferencyjnej.

W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2017 r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., oraz art. 60, art. 6q u.c.p.g. i uchwał Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Komunalny Związek Gmin Regionu L., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że pod adresem "ul. [...] w L." zamieszkuje oprócz H. K. jeszcze inna rodzina. Skoro jednak prowadzi ona [...] gospodarstwo domowe, to jest zobowiązana do ponoszenia opłaty.

W skardze H. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o umorzenie należności w przypadku utrzymania decyzji w mocy. W uzasadnieniu podała, że J. K. dokonywał opłat za [...] osób, chociaż było ich [...], a obecnie jest [...] Do dnia obecnego to J. K. uiszczał opłatę za odpady.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie [...] stycznia 2018 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej zarzucił, że decyzja została wydana bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ bezzasadnie uznał pismo J. K. za wystarczającą podstawę do przyjęcia ustalenia, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Natomiast z okoliczności zawartych w zebranych dokumentach wynika, że J. K. płacił kiedyś za [...] osób, które są zameldowane w nieruchomości. Ponadto z pisma tego nie wynika, za jaki okres jest złożona jego deklaracja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Spór dotyczy zasadności ustalenia skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organy, zdaniem sądu, naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 122 O.p. w postępowaniu organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Natomiast zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy administracyjne w niniejszej sprawie nie działały zgodnie z przedstawionym wyżej zasadami proceduralnymi.

Brak dowodów na okoliczność kto jest właścicielem nieruchomości czy też jej części. Skarżąca twierdzi, że jest właścicielką domu. Tymczasem z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. wynika, że to właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przez właściciela nieruchomości - rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.).

Organy orzekające nie ustaliły jak przebiegała zmienność liczby osób zamieszkujących nieruchomość, czy i jaki jest jej wpływ na wynik sprawy. Do materiału dowodowego sprawy powinna przynależeć deklaracja złożona przez J. K.. Brak jest niewątpliwego ustalenia kiedy i z jakich powodów następowały te zmiany, jakiego okresu dotyczą dane zawarte w deklaracji złożonej przez J. K.. Nie jest jasne czy skarżąca nie była uprzednio zaliczana do wspólnoty domowej J. K.. Kwestii tej nie wyjaśnił on sam występując zdecydowanie o indywidualne obciążenie skarżącej opłatą śmieciową.

W opinii sądu sprawa ma dodatkowy aspekt. Zauważalna jest zbieżność nazwisk skarżącej (lat [...]) i inicjatora postępowania. Należało więc ustalić czy J. K. jest ze skarżącą spokrewniony, czy należy do kręgu osób na których może ciążyć obowiązek alimentacyjny wobec skarżącej, ewentualnie czy i z jakich powodów pozostaje w konflikcie ze skarżącą, dlaczego, skoro dotychczas miał dokonywać opłat za [...] osób, jak wywodzi skarżąca, obecnie tego zaprzestał. Należy mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne w zakresie danin publicznych nie powinno być okolicznościach konkretnej sprawy czynnikiem wywołującym czy pogłębiającym niekiedy już istniejące konflikty międzyludzkie. Dlatego organy podatkowe powinny w sprawie działać w sposób wzbudzający do nich zaufanie.

W ocenie sądu nieprawidłowo organ pierwszej instancji w decyzji określił skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jednocześnie za okres poprzedzający wydanie decyzji, jak również na okres już po dacie wydania decyzji. Prawidłowo wydana decyzja określająca wysokość opłaty powinna odnosić się do tych miesięcy, za które powstał obowiązek jej uiszczenia. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być określona po zakończeniu danego miesiąca.

Związek ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze powyższe rozważania, przeprowadzi wszechstronne postępowanie dowodowe z dokumentów, zeznań świadków, zeznań strony. Jeżeli okaże się to niezbędne może przeprowadzić także inne dowody (art. 187 O.p.). Zebrany materiał dowodowy starannie rozpatrzy i następnie dokona jego oceny ( art. 191 O.p.). Czynności te powinny doprowadzić do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Dopiero w tak ustalonym stanie faktycznym możliwe będzie właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne decyzji musi zawierać także wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, w tym co do konstrukcji sentencji decyzji ( art. 210 § 4 O.p.).

Wobec powyższego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.