Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1985/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 1 i par. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 133 poz 1123
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Janina Antosiewicz NSA Joanna Banasiewicz Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 września 2006r. sygn. akt II SA/Bk 168/06 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 168/06, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...], nr [...] o odmowie rejestracji pojazdu - ciągnika samochodowego marki [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji odmówił rejestracji pojazdu, ponieważ pojazd ten był poprzednio zarejestrowany na terenie RP pod nr [...] w Urzędzie Miejskim we W. ([...] Sp. z o.o.), a następnie sprzedany niemieckiej firmie [...], która z kolei dokonała zbycia pojazdu innej firmie z terytorium Niemiec - [...] z Berlina, a ta sprzedała go holenderskiej firmie [...], od której pojazd nabyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. Jednakże żaden z zagranicznych podmiotów nie dokonał rejestracji pojazdu na terenie Niemiec i Holandii. Przedłożony siedmiodniowy dowód rejestracyjny "ważny wyłącznie w celu wwozu (wywozu na) z terytorium Holandii" zawierał zastrzeżenie, że "nie jest przeznaczony do zarejestrowania pojazdu za granicą". W dniu złożenia wniosku dokument ten był nieważny, gdyż termin ważności upłynął 17 listopada 2005 r. Dokumentem zaś potwierdzającym ostatnią rejestrację przedmiotowego pojazdu było zaświadczenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wystawione przez Urząd Miejski we W. Dokument ten potwierdzał rejestrację ww. pojazdu na [...] Sp. z o.o. we W. Z zaświadczenia zaś Urzędu Miejskiego we W. wynikało, że [...] Sp. z o.o., na którą pojazd był zarejestrowany zgłosiła sprzedaż pojazdu niemieckiej firmie [...]. Nie został jednak dołączony dowód nabycia prawa własności do pojazdu przez tę firmę. Do wniosku o rejestrację strona załączyła także oświadczenia złożone przez kolejnych nabywców pojazdu z których wynika, że ww. pojazd był przedmiotem dalszych transakcji, jednak nie udokumentowano faktycznego przeniesienia prawa własności w/w pojazdu. Kolegium opierając się na treści § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123, ze zm.) stwierdziło, że dowodem własności pojazdu są wszystkie "pośrednie" tytuły własności.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji słusznie ocenił dołączone do wniosku dokumenty w postaci oświadczeń kontrahentów zagranicznych - jako dokumenty jedynie "uprawdopodabniające" poszczególne transakcje (czynności prawne, zdarzenia prawne), nie zaś jako dokumenty stanowiące tytuły własności, (tj. zawierające treść poszczególnych czynności prawnych lub treść sądowych orzeczeń kształtujących bądź deklarujących prawo własności). Kolegium podniosło, że wykładnia językowa zwrotu "potwierdzające fakt przeniesienia" oznacza bezsprzeczną prawdziwość, wiarygodność i pewność dokonania przeniesienia prawa własności. Podobne wnioski wynikają z wykładni systemowej (wewnętrznej) - według której, zbiór norm obowiązujących w danym państwie winien być spójny i uporządkowany. Na tej podstawie organ podniósł, że w szczególności porównanie z treścią przepisu § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, pozwala na stwierdzenie, iż co prawda (jak twierdzi również skarżący) jest tam określony katalog otwarty, jednakże charakter tychże przykładowo wymienionych dokumentów jest jednoznaczny. Wszystkie one mają charakter dokumentów będących tytułami nabycia prawa, a nie dokumentów wskazujących na prawdopodobieństwo jego nabycia. Rozszerzająca wykładnia tego przepisu, wykraczająca poza jego normatywną treść i pozwalająca na stosowanie w pełni otwartego katalogu środków dowodowych (art. 75 k.p.a. - np. dowód z zeznań świadków) mogłaby prowadzić w takiej sytuacji do bezpodstawnego przyznania organom administracji kompetencji na ustalanie istnienia stosunku prawnego lub prawa. Zadanie to jest jednak przypisane sądom powszechnym i wyłącznie one mogą ustalać ich istnienie. W ocenie organu odwoławczego z uwagi zatem na brak bezspornych dowodów własności pojazdu organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę rozpoznania sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 ww. ustawy dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny. Rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu, karty pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był już zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 1, 2 i 5). Zatem rejestracja pojazdu jest jednym z warunków dopuszczenia go do ruchu. Dopuszczenie pojazdu do ruchu daje w istocie możliwość wykorzystywania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem. Osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Z uwagi na to, że rejestracja pojazdu odbywa się wyłącznie na podstawie dokumentów, organ administracyjny nie ma możliwości zarejestrowania pojazdu, jeżeli brak jest podstaw do przyjęcia, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę są bezsprzecznie prawdziwe, wiarygodne i dają pewność dokonania przeniesienia prawa własności między poszczególnym zbywcami i nabywcami. W przedmiotowej sprawie z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że pojazd został zakupiony przez skarżącą spółkę [...] za granicą - w Holandii od zbywcy [...]. Dokumentem zaś potwierdzającym ostatnią rejestrację pojazdu było zaświadczenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. wystawione przez Urząd Miejski we W. Dokument ten potwierdzał rejestrację przedmiotowego pojazdu na [...] Sp. z o.o. we W., co wynikało też z karty pojazdu. Do wniosku nie dołączono przy tym ani tablic rejestracyjnych pojazdu, ani też dowodu rejestracyjnego pojazdu, który zgodnie z zawartą informacją został utracony.

W świetle powyższego dane właściciela pojazdu zawarte w przedłożonych dokumentach były niezgodnie z danym zawartymi w fakturze wystawionej na terytorium Holandii, na podstawie których skarżąca spółka nabyła własność pojazdu. Na tej podstawie organ obowiązany był zastosować § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów zgodnie z którym, w przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestracje są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu.

Sąd wskazał, że mimo wezwania skarżącej spółki do przedłożenia wszystkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia własności pojazdu, w toku postępowania nie uzyskano takich dokumentów. Trafnie bowiem organy obu instancji uznały, że złożone przez skarżącą oświadczenia dotyczące przeprowadzonych transakcji nie są dokumentami potwierdzającymi fakt przeniesienia prawa własności pojazdu pomiędzy poszczególnymi zbywcami, tym bardziej, iż niektórzy ze zbywców w ogóle nie dokonywali rejestracji tego pojazdu, w efekcie czego pojazd ten w Niemczech w ogóle nie był rejestrowany. Zdaniem Sądu w tych budzących wątpliwości okolicznościach, czy przenoszenie własności pojazdu w ogóle następowało organ nie mógł oprzeć się na dokumentach jedynie uprawdopodabniających poszczególne transakcje. Wszelkie bowiem dokumenty dołączone do rejestracji musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że osoba na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Zarejestrowany może być bowiem jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności (wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000 r., II 2371/99).

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przepis § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie może wyczerpywać wszystkich przypadków, w których dochodzi do przeniesienia prawa własności. Już gramatyczna wykładnia tego przepisu wskazuje, że zawarty w nim katalog dokumentów, służących wykazaniu prawa własności, jest otwarty. Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" nie może być interpretowany inaczej, jak wyraźne zaznaczenie przykładowego jedynie wyliczenia dokumentów będących dowodem własności pojazdu. Wszystkie one jednak mają charakter dokumentów będących tytułami nabycia prawa, a nie dokumentów wskazujących na prawdopodobieństwo jego nabycia. Przyjęcie zaś, że wszelkie inne dokumenty - bez względu na ich wiarygodność i pewność, stanowią dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu, prowadziłoby do abstrakcyjnej sytuacji, iż bez względu na wartość dowodową i prawdziwość danego dokumentu, organ zobligowany byłby dokonać rejestracji pojazdu. Zdaniem Sądu taka rozszerzająca interpretacja tych przepisów jest niewątpliwe sprzeczna z celowością i zasadnością prowadzonego przez organy postępowania w tym zakresie. Ustawodawca natomiast nie przypadkowo w § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wprowadził zapis "wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności" tak aby w sposób jednoznaczny, można było ustalić prawo własności danego pojazdu od pierwszego nabywcy, po ostatniego nabywcę. Ma to istotne znaczenie, gdyż nie kwestionowaną zasadą jest, że nikt nie może przenieść na inną osobę więcej praw aniżeli jemu przysługuje. Niezbędnego dowodu własności nie może natomiast zastąpić samo oświadczenie skarżącego czy innego nabywcy, nawet złożone po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (podobnie NSA w wyroku z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98, Lex nr 41322). Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą zatem ich kreować czy korygować (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt II SA 3046/03, Lex nr 173977). W sytuacji zatem kiedy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdów bądź wszystkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu, organ administracji obowiązany jest odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.

Sąd stwierdził ponadto, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 75 k.p.a., który wskazuje, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienie sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji wziął bowiem pod uwagę oświadczenia złożone przez zbywców, niemniej jednak nie stanowiły one wystarczającej podstawy do potwierdzenia faktu przeniesienia prawa własności pojazdu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. Skarżąca spółka zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, poprzez błędne przyjęcie definicji dowodu własności oraz przyjęcie, iż skarżąca nie dostarczyła dowodów własności umożliwiających rejestrację pojazdu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka podniosła, że Sąd całkowicie pominął fakt, iż spółka nie ma możliwości dostarczenia dokumentów potwierdzających przejście prawa własności w postaci oryginalnych faktur bądź umów, dotyczących przedmiotowego pojazdu. Transakcja zakupu pojazdu odbyła się za granicą. Spółka nie była stroną żadnej z powyższych umów, natomiast zagraniczne podmioty (z Niemiec), będące kolejno właścicielami przedmiotowego pojazdu odmówiły przekazania tych dokumentów z uwagi na tajemnicę handlową. W odpowiedzi na prośbę spółki przekazały jedynie oświadczenia o przejściu prawa własności, które zostały dołączone do wniosku. Jednocześnie, zdaniem spółki dokumentacja załączona do wniosku o rejestrację pojazdu odpowiada przepisom prawa dotyczącym rejestracji pojazdów. W ocenie skarżącej dowód rejestracyjny nie jest zatem dokumentem potwierdzającym własność pojazdu, a jedynie pozwala korzystać z takiego pojazdu na drogach publicznych.

Wymogu takiego ustawodawca nie stawia natomiast w wypadku rejestracji pojazdu, którego właściciel jest ujawniony w dowodzie rejestracyjnym. Własność ustalana jest jedynie na podstawie dowodu rejestracyjnego, tj. dokumentu dopuszczającego pojazd do ruchu na drogach publicznych. Jednocześnie katalog dowodów własności, pojazdu przewidziany w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie jest katalogiem zamkniętym. Zdaniem skarżącej spółki ustawodawca określeniem "wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu" dopuścił możliwość potwierdzenia faktu przeniesienia własności w inny sposób niż tylko poprzez złożenia oryginału umowy przenoszącej własność. Zawarte w tym przepisie sformułowanie nie oznacza, że dokumenty, o których w nim mowa, muszą odpowiadać dokumentom określonym w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Chodzi raczej o to by strona potwierdziła przeniesienie prawa własności przez osobę, która figuruje w dowodzie rejestracyjnym. Skoro więc intencją ustawodawcy nie było stworzenie katalogu zamkniętego dowodów potwierdzających przejście własności, dowody te należy rozumieć szeroko, byleby nie były sprzeczne z prawem. Nie oznacza to jednak, że dokumenty te muszą być jedynie dokumentami określonymi w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Oświadczenia dołączone do wniosku są spójne, nie wykluczaj się wzajemnie, żaden z podmiotów nie zgłasza roszczeń co własności pojazdu. Mają ponadto swoje odzwierciedlenie autentyczności w zaświadczeniach wystawionych przez organy administracyjne w Polsce i w Niemczech. Wbrew twierdzeniom Sądu nie wszystkie przykładowo wymienione dokumenty w katalogu zawartym w § 4 ust. 1 rozporządzenia są tytułami nabycia prawa własności. Z pewnością cechy takiej nie ma faktura, która zgodnie z orzecznictwem, ma charakter dokumentu rozliczeniowego, zwłaszcza, że nie musi ona być podpisana przez żadną ze stron. Dokument ten uprawdopodabnia przejście prawa własności. Dokumenty przedstawione przez skarżącą mają dokładne taką samą cechę uprawdopodabniającą przejście prawa własności.

W ocenie skarżącej spółki wykładnia systemowa, według której zbiór norm ma charakter zamknięty, spójny oraz uporządkowany oraz wykładnia funkcjonalna prowadzi zatem do wniosku, że dokumenty dołączone do wniosku o rejestrację pojazdu są wystarczające do jego zarejestrowania. W przeciwnym wypadku pozostaje poza regulacją prawną sytuacja, kiedy podmiot przedstawia do rejestracji pojazd, który jest co prawda zarejestrowany w Polsce, ale został zakupiony i sprowadzony z zagranicy, a podmiot taki nie posiada żadnych środków technicznych, ani prawnych, by otrzymać dowody własności, których żądają organy administracji. Jednocześnie w sytuacji, gdy podmiot przedstawia do rejestracji pojazd sprowadzony z zagranicy, który był tam zarejestrowany, zwolniony jest z obowiązku dokumentowania przejścia prawa własności pomiędzy właścicielami, którzy nie są wymienieni w dowodzie rejestracyjnym. Takie różnicowanie podmiotów jest całkowicie nieuzasadnione i prowadzi do ograniczenia prawa własności jednego z nich.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż kierunek weryfikacji zaskarżonego orzeczenia determinowany jest przez podstawy wskazane w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie powołuje w swej podstawie zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.).

Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13 oraz § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwanej dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza dowód własności pojazdu.

Z kolei w myśl § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:

1) umowa sprzedaży,

2) umowa zamiany,

3) umowa darowizny,

4) umowa o dożywocie,

5) faktura VAT,

6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

W przypadku, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela, zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu.

W ocenie skarżącej błędna wykładnia powołanych przepisów polega na uznaniu, że złożone w aktach sprawy oświadczenie o nabyciu samochodu [...] przez firmy [...] i [...] oraz zaświadczenie [...] i karta pojazdu nie stanowią własności w rozumieniu § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dokonał poprawnej wykładni ww. przepisów, chociaż należy zgodzić się z poglądem autora skargi kasacyjnej, iż zawarte w 4 ust. 1 rozporządzenia wyliczenie dowodów własności ma charakter przykładowy, na co wskazuje użyty w przepisie zwrot "w szczególności".

Oznacza to, iż dowodem własności pojazdu może być również inny dokument niż wymieniony w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Dokument ten aby jednak został uznany za dowód własności w rozumieniu § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, musi potwierdzać fakt przeniesienia prawa własności.

Warunku tego nie spełniają oświadczenia i zaświadczenia, na które powołuje się skarga kasacyjna. Pierwsze (oświadczenia) potwierdzają fakt nabycia spornego pojazdu przez firmę [...] i sprzedaży firmie [...], która z kolei sprzedała samochód [...]. Oświadczenia te potwierdzają więc określone zdarzenia, w wyniku których mogło dojść do przeniesienia prawa własności, nie stanowią jednak dowodu potwierdzającego fakt przeniesienia prawa własności, nie pozwalają bowiem na ustalenie, czy sprzedający był właścicielem pojazdu.

Drugie (zaświadczenia) stanowią dowód tego, że pierwszym właścicielem pojazdu była Sp. z o.o. [...] we W. Biorąc pod uwagę, że od tego czasu pojazd był przedmiotem kilku transakcji. Przy braku dowodu, że firma [...] była właścicielem pojazdu, nie można stwierdzić, że skarżąca udowodniła, iż w wyniku kupna samochodu nabyła prawo własności.

W wyroku z dnia 28 lipca 2000 r. II SA 2371/99 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Zarejestrowany może być bowiem jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności.

Jedną z istotnych okoliczności wymagających wyjaśnienia w postępowaniu w sprawie rejestracji pojazdu (por. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) jest ustalenie, czy osoba, na rzecz której ma być dokonana rejestracja, jest właścicielem pojazdu.

Z kolei ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.). Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować ani korygować tych stosunków. W tej sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r. II SA 1093/98,LEX 41322).

W sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu, zarówno organy administracji publicznej jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność, gdyż te sprawy należą do właściwości sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r. I OSK 234/05, LEX 188983).

Uwzględniając powyższe, słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, iż dokumenty złożone przez skarżącą nie stanowią dowodu własności w rozumieniu § 4 ust. 2 rozporządzenia, a jedynie uprawdopodobniają nabycie prawa własności.

Takie zaś uniemożliwiają rejestracje pojazdu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.