Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1469/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 3 ust. 2 pkt 1b, art. 7 ust.1, art. 22 ust. 1 , art. 26 ust. 1, 2, 5
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1469/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. z/s w [...] jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2019 r. nr [...] dotycząca nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, [...] lipca 2017 r. funkcjonariusze Urzędu Celno - Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę pojazdu ciężarowego o nr rej. [...] z naczepą o numerze [...], będącego w dyspozycji skarżącej Spółki, którego kierowcą był obywatel Ukrainy A. C. W toku kontroli – odzwierciedlonej w protokole [...] lipca 2017 r. nr [...] ustalono, że przedmiotem przewozu był towar o nazwie [...] w ilości 22 000 kg, któremu na dokumencie CMR bez numeru z [...] lipca 2017 r. przyporządkowano kod [...] (pozostałe oleje smarowe oraz pozostałe oleje). Nadawcą towaru była francuska firma "B", odbiorcą węgierska firma "C", przewoźnikiem zaś skarżąca Spółka. Przedmiotowy towar został załadowany [...] lipca 2017 r. w miejscowości V. na Litwie, z miejscem przeznaczenia w miejscowości [...], Węgry. Oznaczało to, że towar przewożony był z terytorium jednego państwa członkowskiego UE (Litwy) na terytorium drugiego państwa członkowskiego UE (Węgier) przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie przedstawionych dokumentów kontrolujący stwierdzili, że przewożony towar podlegał zgłoszeniu do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej: "systemu SENT"). Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia, po czym decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] - na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1b, art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej: u.s.m.) - nałożył na przewoźnika (skarżącą Spółkę) karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku dokonania zgłoszenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że jako profesjonalny podmiot nie może zasłaniać się brakiem wiedzy w zakresie spoczywających na nim obowiązków, podczas gdy nie wskazywała ona na nieznajomość przepisów prawa, lecz na brak informacji od podmiotu wysyłającego, że przewożony towar podlega u.s.m. Wskazując na art. 26 ust. 5 u.s.m. podniesiono brak podjęcia przez organ pierwszej instancji działań w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą wszystkie istotne elementy stanu faktycznego sprawy niezbędne dla oceny zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego (w szczególności ustalenia stanu majątkowego przewoźnika, jego dotychczasowej rzetelności w realizowaniu obowiązków publicznoprawnych), co skutkowało nierozważeniem w pełni zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Zakwestionowano także naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na wadliwym przyjęciu, że Spółka była zobowiązana do zgłoszenia przewozu drogowego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy (a więc po drodze publicznej), rozpoczynanego na terytorium kraju w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy, podczas gdy obowiązek taki pozostawał poza zakresem normy art. 7 ust. 1 ustawy. Zdaniem Spółki, ponieważ w sprawie nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, powinien być uwzględniony jej wniosek o umorzenie postępowania.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2019 r. DIAS - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1, 2 i 5 u.s.m. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zapisy u.s.m. stanowiące materialnoprawną podstawę rozpatrywania sprawy po dniu kontroli uległy zmianie. Nowelizacje zostały zawarte m.in. w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) oraz w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1556) i zmieniły m.in. tytuł wspomnianego aktu prawnego, który początkowo od 14 czerwca 2018 r. brzmiał: "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów", a od 1 września 2019 r. "o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi". Dodały też m.in. przepisy art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 pozwalające na obniżenie kary pieniężnej do 2000 zł lub niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonych przypadkach.

Zgodnie z art. 12 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r., do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W przypadku gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się.

Przepis art. 24 ust. 1a stanowi, że w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 4, jeżeli w przypadku o którym mowa w ust. 1, tj. stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno - skarbowej o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Zgodnie z art. 30 ust. 5 u.s.m., przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Ponadto konstrukcja tego przepisu wskazuje, że nie dotyczy on naruszeń ujawnionych w trakcie kontroli drogowej przewozu. Przewóz towarów podlega kontroli o której mowa w art. 13 ustawy, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego.

U.s.m. nałożyła na określone podmioty, tj. podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnika oraz kierującego środkiem transportu obowiązki związane z monitorowaniem drogowego przewozu towarów (art. 1 ustawy). Katalog towarów, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego określa art. 3 ust. 2 ustawy, poprzez wskazanie podkategorii PKWiU (lit. a) i pozycji CN (lit. b), przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

W myśl art. 26 ust. 5 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p. W niniejszej sprawie do ujawnienia naruszenia obowiązku zgłoszenia SENT doszło podczas kontroli drogowej, a nie w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno - skarbowej. W świetle powyższego żądanie umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 30 ust. 4 w zw. z art. 12 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie ze zgromadzonymi dokumentami, przedmiotem przewozu z terytorium Litwy na terytorium Węgier był towar o nazwie [...], któremu na dokumencie CMR z [...] lipca 2017 r. przyporządkowano kod [...] (pozostałe oleje smarowe oraz pozostałe oleje), czyli zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, towar podlegający systemowi monitorowania drogowego. Wykonująca przewóz towarów skarżąca Spółka była w myśl art. 2 pkt 8 ustawy przewoźnikiem, który zgodnie z postanowieniami art. 7 ust. 1 ustawy przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju był zobowiązany do przesłania do rejestru zgłoszeń w systemie SENT zgłoszenia przewozu w/w towaru i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego. W trakcie przeprowadzonej [...] lipca 2017 r. kontroli drogowej zespołu pojazdów którym dokonywany był przedmiotowy przewóz ustalono, że przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, przez co naraził się na konsekwencje finansowe. Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS wyjaśnił, iż okoliczność, że wysyłający podmiot litewski nie poinformował przewoźnika o tym, że przewóz realizowany jest w oparciu o przepisy ustawy i w związku z tym powinien zostać zgłoszony w systemie SENT nie uzasadnia odstąpienia przez organ od nałożenia kary. Wynika to z faktu, że zgodnie z ustawą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży odpowiednio na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie z niej wynikającym. Argumentacja Spółki oparta na twierdzeniu, że przyczyny naruszenia przepisów ustawy były od niej niezależne i niezawinione jest chybiona. Taką ocenę wzmacnia dodatkowo fakt, że dane zawarte w dokumentach przewozowych (pole nr 10 "numer statystyczny" - 27101999) jednoznacznie wskazują, że towar podlega systemowi monitorowania.

W kwestii możliwości uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej w sprawie DIAS wyjaśnił, że ustawodawca w przepisie art. 22 ustawy poza określeniem okoliczności, w przypadku zaistnienia których na zobowiązany podmiot obligatoryjnie nakładana jest kara pieniężna, przewidział równocześnie możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary. Art. 22 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, wedle którego organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, w określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W świetle orzecznictwa o istnieniu "ważnego interesu przewoźnika" uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika nie wyczerpuje się przy tym wyłącznie w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również sytuację ekonomiczną przewoźnika (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych przypadków losowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Nie może stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary niedbalstwo.

Interes publiczny należy natomiast rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie budżetu Państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną. Nakazuje on mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych.

Co istotne, organ I instancji prowadząc postępowanie rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poinformował Spółkę, jakie warunki musi spełnić, aby z tej instytucji skorzystać. Wskazał też, jakie dokumenty /dowody należy przedłożyć, gdy w ocenie Spółki występują okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Żadnych dokumentów Spółka nie nadesłała, nie skorzystała również z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto organ I instancji zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz właściwego dla przewoźnika Urzędu Skarbowego o informację w zakresie aktualnego stanu jego zobowiązań. Zgodnie z informacją ZUS, Spółka nie posiada zadłużenia z powodu prowadzonej działalności gospodarczej, tj. z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i w okresie ostatnich pięciu lat wobec niej nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z kolei Naczelnik US poinformował, że Spółka rozlicza się z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych i składa zeznanie podatkowe CIT-8, z podatku od towarów i usług składa deklaracje VAT-7 oraz deklaruje i wpłaca zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń zatrudnionych w firmie pracowników składając deklaracje 4-R. Od 2014 do 2017 roku podmiot wykazywał przychody ze źródeł położonych wyłącznie na terytorium RP. Ponadto Spółka posiada zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2018 r. w kwocie 55 993 zł oraz zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. w kwocie 3 532 zł. Wobec Spółki były prowadzone postępowania egzekucyjne z tytułu podatku od środków transportowych, z tytułu kar pieniężnych wymierzonych przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego oraz z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2017 r. Aktualnie jednak Naczelnik US nie prowadzi wobec Spółki żadnych postępowań egzekucyjnych. Spółka na koniec 2018 r. posiadała do użytkowania 45 ciągników siodłowych, 19 naczep podkontenerowych oraz 9 kontenerów i 15 cystern ADR do przewozu płynów. Na koniec 2018 r. zatrudniała 42 osoby. Na rok 2019 zaplanowała rozwój działalności poprzez zwiększenie ilości taboru oraz zakresu prowadzonej działalności na trasach międzynarodowych. Ustalenia te prawidłowo doprowadziły organ do konkluzji o braku podstaw do przyjęcia, że nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna w znaczący sposób wpłynie na obniżenie kondycji finansowej przewoźnika, a zatem o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Naruszenie obowiązków ustawowych ciążących na przewoźniku dokonującym transportu towarów objętych monitorowaniem nie przemawia za udzieleniem pomocy publicznej. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby naruszeniem zasady równości i sprawiedliwości społecznej.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję DIAS z [...] października 2019 r. skarżąca Spółka zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 22 ust. 1 pkt 1 u.s.m. poprzez wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że odwołujący był zobowiązany do zgłoszenia przewozu drogowego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy, rozpoczynanego na terytorium kraju, w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy, podczas gdy obowiązek taki pozostawał poza zakresem normy art. 7 ust. 1 ustawy,

- art. 22 ust. 1 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w sytuacji, w której zasadnym było odstąpienie od jej nałożenia,

- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, w której organ mógł i powinien zastosować je także z urzędu i odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, gdyż zaistniały wszystkie przesłanki ich zastosowania,

- art. 22 ust. 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie przez organ stanowiska wykluczającego z zasady możliwość stwierdzenia interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, co ponadto godzi w zasadę legalizmu oraz zasadę budowy zaufania do organu podatkowego wyrażone w art. 120 i 121 § 1 O.p., a także zasadę oficjalności postępowania dowodowego, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

- art. 12 w zw. z art. 30 ust. 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy w oczywisty sposób wynikało, iż nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a co za tym idzie, postępowanie nie powinno być wszczęte, a ewentualnie wszczęte powinno zostać umorzone,

- zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, poprzez nałożenie dotkliwej kary pieniężnej nieproporcjonalnej do rozmiaru przewinienia,

2. naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, iż dane zawarte w fakturze vat nr [...] z [...] lipca 2018 r. świadczą o tym, że przewoźnik jako profesjonalny podmiot nie może zasłaniać się brakiem wiedzy w zakresie spoczywających na nim obowiązków określonych ustawą, podczas gdy skarżący nie wskazuje na nieznajomość przepisów prawa, lecz na brak informacji od podmiotu wysyłającego, że przewożony towar podlega ww. ustawie,

- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności pominięcie potwierdzonych w materiale dowodowym okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,

- art. 191 i art. 121 § 1 O.p. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych,

- art. 210 § 4 O.p. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania wszystkich istotnych przesłanek którymi kierował się organ podatkowy wydając decyzję oraz brak wskazania, czy w niniejszej sprawie istniał interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej,

- pominięcie ratio legis ustawy, którym jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W oparciu o podniesione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała zaistnienia wskazanych wyżej naruszeń, a tym samym – wbrew twierdzeniom skarżących - nie potwierdziła zasadności sformułowanych w ich skargach zarzutów.

W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane, że w wyniku dokonanej [...] lipca 2017 r. przez funkcjonariuszy [...] Urzędu Celno - Skarbowego kontroli należącego do Spółki pojazdu ciężarowego z naczepą stwierdzono przewóz z Litwy – przez terytorium RP - na Węgry środka o nazwie [...] w ilości 22 000 kg.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.m., w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Mimo że przewożony towar podlegał zgłoszeniu, takie zgłoszenie względem niego nie zostało dokonane. Wypełniało to zatem przesłanki o jakich mowa w art. 22 u.s.m., zgodnie z którego ust. 1 pkt 1 w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika, nakłada się niego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu I instancji i utrzymującej ją w mocy decyzji objętej skargą.

W ocenie Sądu, brak jest przesłanek wskazujących na naruszenie tej regulacji przez orzekające w sprawie organy. Skoro to przewoźnik zobowiązany był dokonać stosownego zgłoszenia i uzyskać numer referencyjny, jego odpowiedzialności nie może wyłączać powoływanie się na brak poinformowania przez załadowcę o takim obowiązku, zwłaszcza że Spółka jednocześnie nie podważa, że przekazane jej dokumenty przewozowe zawierały w swej treści numer statystyczny wskazujący, że przewóz podlega zgłoszeniu w systemie SENT. Dotyczy to również oddelegowania przez Spółkę do wykonania przewozu zatrudnionego u niej kierowcy narodowości ukraińskiej, któremu po załadunku towaru zostały przekazane wszystkie dokumenty, wobec czego Spółka nie będąc w ich dyspozycji, nie mogła zweryfikować ciążących na niej obowiązków. Wskazany wyżej art. Art. 22 ust. 1 pkt 1 u.s.m. w sposób wyraźny wiąże obowiązek zgłoszenia z przewoźnikiem i to on bezpośrednio odpowiada za dopełnienie wynikających z tego przepisu formalności. Wewnętrzna sprawą Spółki jest obieg (przekazywanie) dokumentów i odpowiedzialności z tym związanej nie może przerzucać ona na inne osoby (podmioty), którymi się posługuje. Jeżeli Spółka miała świadomość, że kierowca z racji bycia obcokrajowcem może mieć problemy z należytym zrozumieniem i interpretacją dokumentów przewozowych, tym bardziej powinna w tym zakresie zachować szczególną staranność i ostrożność, zwłaszcza że jako profesjonalny podmiot świadczący usługi przewozowe nie może zasłaniać się brakiem znajomości wiążących ją w tym zakresie regulacji (pośrednio świadczy o tym uwaga Spółki zawarta w jej piśmie z [...] października 2017 r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego, że jej pojazdy są regularnie kontrolowane na terenie całego kraju i kontrole te nie wykazują uchybień w odniesieniu do systemu SENT).

Zdaniem Sądu, w sprawie nie zostały spełnione okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia na Spółkę kary bądź umorzenia postępowania, co zostało szczegółowo opisane i wykazane przez orzekające w sprawie organy i które to ustalenia Sąd w całości podziela; dot. to zarówno przypadku o którym mowa w art. 22 ust. 3 u.s.m. (uzasadnionego ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), jak i wynikających z art. 12 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2018 r. (które nie dotyczą naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej przewozu).

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozwalała również uznać zasadności twierdzeń Spółki wskazujących na naruszenie w sposób mających wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania, w szczególności wynikających z odmiennej oceny okoliczności uzasadniających w jej przekonaniu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Z opisanych względów, nie stwierdzając uchybień uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – w tym nie podzielając podniesionych w skardze zarzutów - Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.