Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1018/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 15.ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.
article: art.61 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.11 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 47 poz 211
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
article: art.141par.4, art.153, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt: II SA/Wa 1623/19 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [..] maja 2019 r., nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt: II SA/Wa 1623/19 oddalił skargę M.M. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [..] maja 2019 r., nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

M.M. skierował w dniu 16 listopada 2016 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o udostępnienie informacji na temat XI edycji konkursu o "stypendium dla wybitnych młodych naukowców" w następującym zakresie:

1) listy członków zespołu powołanego do oceny wniosków i wyłonienia kandydatów do stypendium (o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców),

2) protokołów z posiedzeń, na których przeprowadzono ocenę wniosków i wyłoniono kandydatów rekomendowanych do stypendiów, o których mowa w § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia,

3) listy wniosków rekomendowanych do przyznania stypendiów wraz z wysokością punktów przyznanych kandydatom na podstawie powyżej określonego przepisu,

4) zawartości wniosków złożonych przez kandydatów i rekomendowanych do przyznania stypendiów, o których mowa w § 4 ust. 4 przedmiotowego rozporządzenia wraz z załącznikami.

Wnioskodawca wyraził chęć zapoznania się z żądanymi informacjami w siedzibie organu i zwrócił się o umożliwienie mu sporządzenia lub otrzymania fotokopii wybranych dokumentów. W przypadku braku takiej możliwości poprosił o przesłanie fotokopii dokumentów na wskazany przez niego adres.

Minister w piśmie z 28 listopada 2016 r. poinformował wnioskodawcę, że lista określona w punkcie 1 jego wniosku jest podana do publicznej wiadomości na stronie internetowej organu. Jednocześnie wnioskodawca został poinformowany o przedłużeniu terminu odpowiedzi na jego wniosek w zakresie pozostałych punktów.

Następnie Minister, po rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 2, 3 i 4, w dniu [..] stycznia 2017 r. wydał decyzję nr [..], którą odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2015 r. o zasadach finansowania nauki, a w tym art. 15 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, zgodnie z którym wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co w dalszej konsekwencji skutkuje ograniczeniem dostępu do tych dokumentów na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto organ w uzasadnieniu decyzji zawarł informację, że wnioskodawcy zostaną przekazane zanonimizowane skany protokołów z posiedzeń Zespołu, jednakże bez list rankingowych, będących załącznikami do protokołów.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z dnia [..] marca 2017 r., nr [..] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu decyzji powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionej przez M.M. skargi na ww. decyzję wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt: II SA/Wa 720/17 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra. Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji nie zawiera wystarczającego uzasadnienia, aby można było odmówić udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest pełne, sprawa wymagała bowiem wykazania przy odmowie udostępnienia informacji publicznej charakteru żądanych informacji, czego w zajętym przez Ministra stanowisku zabrakło. Organ nie wyjaśnił, czy żądane informacje można było zaliczyć do informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, do których odwołuje się ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 11 ust. 4) w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Minister zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt: I OSK 1439/18, oddalił skargę kasacyjną Ministra. W ocenie NSA bezkrytyczne przyjęcie przez Ministra, że żądane informacje zawierają się katalogu informacji wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, spowodowało, iż nie budzi wątpliwości Sądu kasacyjnego, że Sąd I instancji trafnie zarzucił Ministrowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 i 11 k.p.a. a w konsekwencji wadliwe zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [..] maja 2019 r., nr [..], wykonując prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku M.M. o udostępnienie informacji publicznej, odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznych w zakresie:

1) udostępnienia listy wniosków rekomendowanych do przyznania stypendium wraz z wysokością punktów przyznanych kandydatom (o której mowa w § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców),

2) udostępnienia zawartości wniosków złożonych przez kandydatów i rekomendowanych do przyznania stypendium (o których mowa w § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców) wraz z załącznikami.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że Zespół rekomendował do finansowania wnioski, które uzyskały co najmniej 90 punktów na 100 punktów możliwych do uzyskania. Minister zdecydował o finansowaniu wniosków, które uzyskały ocenę co najmniej 95 punktów, kierując się charakterem stypendiów, ich przeznaczeniem wyłącznie dla wybitnych młodych naukowców oraz dostępnymi środkami budżetowymi.

Zdaniem Ministra, podanie punktacji poszczególnych wniosków nie jest możliwe ze względu na ochronę danych osobowych kandydatów do stypendium. Prawo do informacji publicznej nie jest bezwzględne, a przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw. Potwierdza to przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowiący, że prawo do informacji podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ze względu na charakter żądanych informacji, nie mogą być udostępnione wnioskodawcy informacje zawarte w dokumentach innych wybitnych młodych naukowców ubiegających się o stypendium Ministra, gdyż organ naruszyłby obowiązek ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa określony w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.). Następnie organ dodał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n. - wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dokumentom tym u.o.z.f.n. nadaje status tajemnicy przedsiębiorstwa bez żadnych uwarunkowań i ograniczeń czasowych.

Minister podkreślił, że przepis u.o.z.f.n. "z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę" dotyczy umów i raportów, nie zaś wniosków i recenzji, które również stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z tego względu nie mogą być udostępniane w drodze informacji publicznej. Natomiast listy rankingowe, o których udostępnienie wnioskuje skarżący, nie są zamkniętą całością, stanowią element dokumentacji przekazywanej Ministrowi przed rozstrzygnięciem konkursu. Listy rankingowe mają charakter wynikowy, składają się z wydzielonych elementów wniosków (np. nazwy wnioskodawców, imion i nazwisk kandydatów do stypendium, okresu finansowania stypendiów), a także ocen zespołu wraz z rekomendacjami zespołu dotyczącymi wniosków, które, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n., jako tajemnica przedsiębiorstwa, nie podlegają udostępnieniu. Ponadto, jak podał Minister, wnioskodawcami w sprawie stypendiów są jednostki naukowe, nie kandydaci do stypendium, w związku z czym nazwiska kandydatów, które są zawarte we wnioskach, nie mogą być udostępniane w drodze informacji publicznej. Lista rankingowa wniosków rekomendowanych mogłaby być udostępniona bez wymieniania nazwisk kandydatów oraz bez wymieniania uzyskanej punktacji, która zawarta jest w recenzjach. Natomiast każdy redaktor wniosku w systemie OSF ma dostęp do danych dotyczących wyłącznie jego własnego wniosku. Ma zatem możliwość zapoznania się z jego oceną w ramach poszczególnych kryteriów. Wnioskodawca ma również możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku naruszenia procedur konkursowych lub innych naruszeń formalnych przy przyznawaniu środków finansowych. Mając na uwadze powyższe, Minister podtrzymał stanowisko, że w przypadku wniosku o udostępnianie informacji publicznej dotyczącej stypendiów zastosowanie ma art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n, w tym również w przypadku, gdy realizacja nie została jeszcze rozpoczęta (wnioski rekomendowane do finansowania przez zespół). Minister wskazał, że skarżący posiada dostęp do pełnych akt administracyjnych danej sprawy i może sporządzać z nich notatki i odpisy, a w określonych przypadkach może żądać uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Dostęp strony postępowania administracyjnego regulowany w k.p.p. wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

M.M. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 16 września 2019 r. Sąd dopuścił Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., jak i przepisu prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie są zasadne. Sąd stwierdził, że Minister nie naruszył również art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom tego przepisu i nie pozostawia wątpliwości co do przyczyn odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Minister wyczerpująco przedstawił w niniejszej sprawie okoliczności, które w jego ocenie przemawiały za przyjęciem, że zarówno ochrona danych osobowych kandydatów do stypendium, jak i objęcie składanych w ramach procedury przyznawania tych stypendiów wniosków i recenzji tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu u.z.n.k., stanowią przeszkodę w udostępnieniu wnioskodawcy żądanej informacji publicznej.

Sąd wyjaśnił, że konstytucyjne prawo do informacji, w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazując na treść art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych Sąd stwierdził, że ustawodawca nie wyłączył informacji niezbędnych do identyfikacji danej osoby z zakresu informacji publicznej, lecz poddał je ochronie. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestionowane, że przy analizie zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy posiłkować się odwołaniem do art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1010), w myśl którego przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ustanowione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenia mają charakter wyjątkowy i nie mogą być wykładane rozszerzająco. Zdaniem Sądu jeszcze węższą definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera art. 15 u.o.z.f.n. Przepis ten, nawiązując w ust. 1 do definicji zawartej w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ustala, że tajemnicą przedsiębiorstw są: wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę. W ust. 3 zaś przepis ten stanowi, że nie podlegają udostępnieniu dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających w danym postępowaniu wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5.

Sąd stwierdził, że skoro we wnioskach osób ubiegających się o stypendium Ministra dla wybitnych młodych naukowców znajdują się liczne informacje o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych, bądź stosowanych metodach rozwiązywania problemów natury technicznej (np. informacje o parametrach technicznych urządzeń, stosowanych narzędziach i metodach badawczych, procesach technologicznych uzyskiwania określonej jakości produktów, itp.), to udostępniając informacje zawarte w dokumentach innych wybitnych młodych naukowców ubiegających się o stypendium, Minister naruszyłby obowiązek ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa określony w przepisach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Kategorycznemu sformułowaniu art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n., nie towarzyszą żadne regulacje mogące dawać podstawę do zmiany statusu wskazanych w nim dokumentów, dlatego też nie mogą być one udostępniane w drodze informacji publicznej.

Natomiast listy rankingowe, o których udostępnienie wnioskował skarżący, nie są zamkniętą całością, stanowią element dokumentacji przekazywanej Ministrowi przed rozstrzygnięciem konkursu. Mają one charakter wynikowy, składają się z wydzielonych elementów wniosków (np. nazwy wnioskodawców, imion i nazwisk kandydatów do stypendium, okresu finansowania stypendiów), a także ocen zespołu wraz z rekomendacjami zespołu dotyczącymi wniosków, które, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n., jako tajemnica przedsiębiorstwa, nie podlegają udostępnieniu.

Ponadto Sąd I instancji zgodził się z Ministrem, że wnioskodawcami w sprawie stypendiów są jednostki naukowe, nie kandydaci do stypendium, w związku z czym nazwiska kandydatów, które są zawarte we wnioskach, nie mogą być udostępniane w drodze informacji publicznej. Lista rankingowa wniosków rekomendowanych mogłaby być udostępniona bez wymieniania nazwisk kandydatów oraz bez wymieniania uzyskanej punktacji, która zawarta jest w recenzjach.

W sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Ustawa o ochronie danych osobowych stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, przesądzając, że imię i nazwisko osoby fizycznej, jako sfera prywatności człowieka, podlega ochronie danych osobowych. Przekazanie wnioskodawcy informacji zawartych we wnioskach o przyznanie stypendium oraz dokumentach uzupełniających prowadziłoby wprost do ujawnienia danych osobowych kandydatów uczestniczących w roku 2016, w ramach XI edycji konkursu o "stypendium dla wybitnych młodych naukowców", w postępowaniu administracyjnym o przyznanie tego stypendium. Tym samym Minister jako organ administracji publicznej, działający na podstawie i w granicach przepisów prawa, zobowiązany był odmówić udostępnienia danych, które umożliwiałyby zidentyfikowanie osoby fizycznej, gdyż ujawniając takie dane, naruszyłby normę prawa wyrażoną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu z uwagi na spełnienie obu przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. dających podstawę do ograniczenia informacji publicznej, zasadnie odmówiono udostępnienia listy rekomendowanych z wysokością punktów przyznanych kandydatom oraz udostępnienia zawartości wniosków złożonych przez kandydatów i rekomendowanych do przyznania stypendium wraz z załącznikami.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości, zrzekając się rozpoznania sprawy na rozprawie, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, poprzez błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu zastosowania wiążącej w sprawie oceny prawnej co do zastosowania w sprawie art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r. (II SA/Wa 720/17) oraz w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. (I OSK1439/18), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wpłynęło na pojmowanie przez WSA w Warszawie przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, ze względu na którą dokonano ograniczenia prawa do informacji publicznej w niniejszej sprawie;

- art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, poprzez błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu co do punktów 4 i 5 petitum złożonej w sprawie skargi (dotyczących nieprawidłowego zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie zawartej w tym przepisie przesłanki prywatności osoby fizycznej), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż w wyniku przeprowadzenia analizy zasadności tych zarzutów WSA w Warszawie mógł podjąć inne rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności skargi;

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczania prawa do informacji ze względu na m.in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych, przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności, w tym ze względu na ustawową przesłankę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy oraz prywatność osób fizycznych, poprzez błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez WSA w Warszawie oceny, czy odmowa udostępnienia informacji w pełni spełnia konstytucyjne przesłanki proporcjonalności i konieczności ograniczenia prawa do informacji publicznej, podczas gdy z pewnością nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy bądź chronione prywatnością osób fizycznych wszystkie informacje zawarte w liście wniosków rekomendowanych do przyznania stypendium wraz z wysokością punktów, jak również w treści wniosków złożonych przez kandydatów, którym rekomendowano przyznanie stypendium,

- art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. art. 11 pkt 4 ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji, w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu przez WSA w Warszawie, że żądane informacje obejmują działalność instytucji naukowych jako przedsiębiorców, a ponadto błędne uznanie, że żądane informacje mają wartość gospodarczą, w konsekwencji zaś błędne uznanie spełnienia tzw. przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, podczas gdy wnioskowanie o przyznanie stypendium wybitnemu młodemu naukowcowi nie dotyczy prowadzonej przez instytucje naukowe działalności gospodarczej, natomiast ujawnienie informacji, których udostępnienia odmówiono, nie doprowadziłoby do naruszenia interesów przedsiębiorcy (wnioskodawcy w procesie przyznawania stypendium dla wybitnych młodych naukowców),

- art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych, poprzez błędne zastosowanie, polegające na niezasadnym przyjęciu, że wszystkie informacje objęte zakresem wniosku zawierają informacje, których udostępnienie prowadziłoby do naruszenia prywatności osób fizycznych,

- art. 5 ust. 2 zdanie drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że ograniczenie prawa do informacji ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych nie dotyczy sytuacji, gdy informacja dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne oraz gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa, poprzez błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu ustalenia, czy osoby, których dotyczy żądana w sprawie informacja, pełnią funkcje publiczne, oraz zaniechanie ustalenia, czy osoby niepełniące funkcji publicznych rezygnują z przysługującego im prawa do ochrony prywatności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że naruszenie art. 153 p.p.s.a. polega na tym, że w wydanych w sprawie: wyroku WSA w Warszawie z 23 listopada 2017 r. (II SA/Wa 720/17) oraz w wyroku NSA z 18 grudnia 2018 r. (I OSK 1439/18) zawarto ocenę prawną, w której wykluczono, co do zasady, możliwość stosowania art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. Wobec powyższego, wydane w sprawie rozstrzygnięcia wykluczyły możliwość zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, o ile organ nie wykaże, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, pod względem treści, mieszczą się w tym przepisie. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, WSA w Warszawie podzielił stwierdzenie Ministra co do rozumienia art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. Wobec powyższego WSA w Warszawie, tak jak wcześniej i organ, nie wzięły pod uwagę wiążącej oceny prawnej. Ani Sąd, ani Organ nie wykazały, dlaczego doszły do przekonania, że w sprawie relewantne znaczenie ma art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, podczas gdy wydane w sprawie wyroki WSA w Warszawie i NSA co do zasady wyłączyły możliwość posłużenia się tym przepisem.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazano, że uzasadnienie wydanego wyroku nie spełnia wymogu przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie odniósł się do trafności uznania przez organ, że żądane informacje mogłyby w ogóle naruszyć prywatność osoby fizycznej. Zaniechano też ustalenia, czy zachodzą przesłanki wyłączające ochronę prywatności, wyrażone w art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., tj. czy informacje te mają związki z pełnioną funkcją publiczną przez osobę fizyczną, lub też czy osoba ta nie rezygnuje z przysługującego im prawa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie, gdyż analiza tych zarzutów mogłaby doprowadzić Sąd do innej oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Poza tym, wskazany brak w uzasadnieniu wyroku utrudnia merytoryczną kontrolę stanowiska WSA w Warszawie w zakresie oceny trafności zarzutów wyrażonych w pkt 4 i 5 petitum złożonej w sprawie skargi.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej podniesiono, że pomimo wskazania w pkt 1 petitum skargi na naruszenie zasady konieczności i proporcjonalności dokonanego ograniczenia, WSA w Warszawie zaniechał ustaleń prawnych w tej mierze. Z pewnością nie jest zaś tak, że wszystkie informacje, zawarte w treści dokumentów, których udostępnienia odmówiono, objęte są ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa lub chronione są prywatnością osoby fizycznej.

Wyjaśniając zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. art. 11 pkt 4 ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji wskazano, że Sąd błędnie uznał, że organ wykazał potrzebę i zasadność ograniczenia prawa do informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Pomimo że uzasadnienie decyzji z dnia [..] maja 2019 r., wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wciąż zawiera wcześniej wskazywane uchybienia, WSA w Warszawie obecnie uznał, że w sprawie organ wykazał zasadność zastosowania przesłanki chroniącej tajemnicę przedsiębiorstwa. Ani w wyroku Sądu, ani w decyzji organu, nie przedstawiono jednak argumentacji za tym, że wnioskodawca (czyli jednostka naukowa) w zakresie wnioskowania o stypendium dla wybitnych młodych naukowców działa jako przedsiębiorca. Nie wykazano też, jak ujawnienie żądanych informacji wpłynąć by mogło na sytuację gospodarczą wnioskodawcy (czyli jednostki naukowej) w procesie stypendialnym, czyli nie wykazano spełnienia materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy. Nadto, informacje objęte zakresem wniosku o udostępnienie informacji w niniejszej sprawie, dotyczą w głównej mierze danych publicznie dostępnych, co jest związane z publicznym charakterem pracy naukowej oraz przekazywania jej efektów.

Końcowo, uzasadniając zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. stwierdzono, że Sąd zaniechał ustalenia, czy - oraz jakie konkretne - dane, zawarte w informacjach objętych zakresem żądania skarżącego M.M., dotyczą prywatności osób fizycznych, choć skarżący zarzucił to w punkcie 4 petitum złożonej w sprawie skargi. Ponadto, choć skarżący zarzucał to w punkcie 5 petitum skargi, to WSA w Warszawie ponadto zaniechał ustalenia (tak jak wcześniej Organ) w jakim zakresie przesłanka ochrony prywatności osób fizycznych nie znajdzie zastosowania z uwagi na to, że informacje te będą dotyczyły osoby pełniącej funkcje publicznej (a takimi są, co nie budzi wątpliwości, nauczyciele akademiccy) i danych związanych z pełnieniem tej funkcji. Ponadto, zaniechano ustalenia, czy osoby, których dotyczą informacje objęte żądaniem, nie rezygnują z przysługującego im prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, zgadzając się w całości z rozstrzygnięciem Sądu I instancji, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zrzekając się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Rozpatrując skargę kasacyjną w tak wyznaczonych granicach stwierdzić należy, że nie zachodziły podstawy do jej uwzględnienia.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Dla uznania za usprawiedliwioną tej podstawy kasacyjnej nie wystarczy samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.

W pierwszej kolejności w skardze kasacyjnej wskazano na zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zaniechaniu zastosowania wiążącej w sprawie oceny prawnej co do zastosowania w sprawie art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wpłynęło na pojmowanie przez WSA w Warszawie przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, ze względu na którą dokonano ograniczenia prawa do informacji publicznej w niniejszej sprawie. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, z oceny prawnej wyrażonej w wyrokach sądowych zapadłych w granicach tej sprawy wynika, że wykluczona została, co do zasady, możliwość stosowania art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 87) – dalej: u.z.f.n.

Zarzutu tego nie można podzielić przede wszystkim z tego względu, że ani WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt: II SA/Wa 720/17, ani NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt: I OSK1439/18, nie wyraziły stanowiska przypisywanego im przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt: II SA/Wa 720/17 stwierdził, że: "Tajemnica przedsiębiorcy została więc wprost wskazana jako dobro chronione, stanowiące przeszkodę w udostępnieniu informacji publicznej. Przepis zaś art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620, z późn. zm.) przesądza, że wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. (...) Rację ma organ twierdząc, że z woli ustawodawcy, w odniesieniu do wniosków, recenzji, umów i raportów z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę, został zwolniony z obowiązku samodzielnego ustalenia, czy przesłanki cytowanego przepisu art. 11 ust. 4 zostały spełnione. Dokumentom tym ustawa nadaje status tajemnicy przedsiębiorstwa bez żadnych uwarunkowań i, co istotne, bez ograniczeń czasowych". Następnie Sąd wyraźnie wskazał, że spór w sprawie wynikał z faktu, że w art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki nie zostały wymienione jako tajemnica przedsiębiorstwa dokumenty, których udostępnienia domagał się skarżący. Oceniając zatem żądanie skarżącego Sąd stwierdził, że "Skarżący domagał się udostępnienia określonych precyzyjnie we wniosku informacji w taki sposób i w takiej formie w nim określonych, który obejmuje nie tylko postać, ale i formę dokumentu. Właśnie zaś o treść dokumentów chodzi w art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. Ze względu na treść, a nie formę "recenzje, umowy czy raporty" objęte zostały ochroną specjalną. Sąd wyraźnie podkreślił, że "Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a w szczególności, o ile podtrzyma swoje stanowisko, w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić, że żądane przez skarżącego informacje korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej", co oznacza, że nie wykluczył trafności dotychczasowego stanowiska organu, a jedynie wskazał, że wymaga ono uargumentowania w realiach rozpoznawanej sprawy.

Powyższe twierdzenia Sądu I instancji zostały następnie wsparte stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt: I OSK 1439/18 wyjaśnił, że "Sąd wykluczył możliwość zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, o ile organ nie wykaże, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, pod względem treści, mieszczą się w tym przepisie".

Stanowiska powyższe nie uzasadniają tezy, że w rozpoznawanej sprawie wykluczona została, co do zasady, możliwość stosowania art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w obecnie kontrolowanym wyroku nie pominął oceny prawnej zawartej w ww. wyrokach, a dotyczącej podstaw zastosowania w sprawie art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. Stanowisko zajęte przez Sąd w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r. w stosunku do możliwości udostępnienia list rankingowych, zgodnie z którym "listy rankingowe, o których udostępnienie wnioskował skarżący, nie są zamkniętą całością, stanowią element dokumentacji przekazywanej Ministrowi przed rozstrzygnięciem konkursu. Mają one charakter wynikowy, składają się z wydzielonych elementów wniosków (np. nazwy wnioskodawców, imion i nazwisk kandydatów do stypendium, okresu finansowania stypendiów), a także ocen zespołu wraz z rekomendacjami zespołu dotyczącymi wniosków, które, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.z.f.n., jako tajemnica przedsiębiorstwa, nie podlegają udostępnieniu." nie stoi w sprzeczności z wyżej określonymi ocenami, niezależnie od tego, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, wydane w sprawie wyroki WSA w Warszawie i NSA nie wyłączyły możliwości zastosowania w sprawie art. 15 ust. 1 u.z.f.n.

Dodatkowo podkreślić należy, że podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. stanowiło równocześnie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ Sąd stwierdził szereg uchybień w zakresie konstrukcji uzasadnienia zaskarżonej wówczas decyzji.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu co do punktów 4 i 5 petitum złożonej w sprawie skargi (...), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż w wyniku przeprowadzenia analizy zasadności tych zarzutów WSA w Warszawie mógł podjąć inne rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności skargi".

W odniesieniu do tak skonstruowanego zarzutu przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Nie mógł być więc skuteczny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego konkluzją jest twierdzenie, że "Sąd mógł podjąć inne rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności skargi". Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje zatem wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Ustalenia w zakresie prawidłowości przyjętego stanu faktycznego sprawy, a więc podstaw uznania, czy informacje dotyczą prywatności osób fizycznych, a jeśli tak, to czy osoby te nie zrezygnowały z ochrony prywatności, nie mogły być skutecznie kwestionowane zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Konieczne było podniesienie w tym zakresie zarzutu art. 151 p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie organu w sprawie, w której wydano zaskarżoną decyzję. Zarzutu takiego nie podniesiono w skardze kasacyjnej.

Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Pierwszy zarzut postawiony Sądowi I instancji dotyczył naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1423) – dalej: u.d.i.p., poprzez błędne zastosowanie, którego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w zaniechaniu dokonania oceny, czy odmowa udostępnienia informacji w pełni spełnia konstytucyjne przesłanki proporcjonalności i konieczności ograniczenia prawa do informacji publicznej, podczas gdy z pewnością nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy bądź chronione prywatnością osób fizycznych wszystkie informacje zawarte w liście wniosków rekomendowanych do przyznania stypendium wraz z wysokością punktów, jak również w treści wniosków złożonych przez kandydatów, którym rekomendowano przyznanie stypendium.

Sposób sformułowania zarzutu prowadzi do uznania, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje przyjęty w sprawie stan faktyczny, uznając, że "z pewnością nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy bądź chronione prywatnością osób fizycznych wszystkie informacje zawarte w liście wniosków (..), jak również w treści wniosków". Tym samym formułując zarzut naruszenia prawa materialnego w wyniku jego niewłaściwego zastosowania usiłowano zakwestionować stan faktyczny sprawy i wykazać, że nie został on w istocie ustalony prawidłowo. Przypomnieć zatem należy, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, a czyni to podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy), to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Z tego względu stanowisko skarżącego kasacyjnie koncentrujące się na ocenie treści dokumentów i będące konsekwencją tej oceny wskazanie, że nie wszystkie informacje zawarte w liście wniosków, czy treści samych wniosków podlegają wyłączeniu z udostępnienia, nie mogło być uwzględnione w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro nie podniesiono skutecznie zarzutów w ramach drugiej podstawy kasacyjnej.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1010) poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez WSA w Warszawie, że żądane informacje obejmują działalność instytucji naukowych jako przedsiębiorców, a ponadto błędne uznanie, że żądane informacje mają wartość gospodarczą, w konsekwencji zaś błędne uznanie spełnienia tzw. przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy. Podobnie, jak w przypadku zarzutu wyżej opisanego, zarzut naruszenia wskazanych przepisów, ewentualne błędne przekonanie Sądu dotyczące uznania instytucji naukowych jako przedsiębiorców oraz uznanie informacji za posiadającą wartość gospodarczą nie mogły być w realiach tej sprawy zwalczane zarzutem błędnego zastosowania prawa materialnego, skoro nie zakwestionowano przyjętego przez Sąd rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa/tajemnicy przedsiębiorcy mogącej stanowić podstawę wyłączenia informacji z jej udostępnienia. W sprawie nie podważono ani prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, ani ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego (w tym oceny wniosku jako jednego z istotnych elementów stanu faktycznego w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej), co oznacza, że w procesie kontroli sądowoadministracyjnej stanowisko Sądu I instancje w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego jest wiążące dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonana na tym tle kontrola procesu subsumcji – a tego właśnie procesu dotyczy zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego – nie wykazuje nieprawidłowości w stanowisku zaprezentowanym przez Sąd I instancji.

Także w odniesieniu do trzeciego zarzutu naruszenia prawa materialnego, a więc art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy odnieść uwagi zawarte w odniesieniu do zarzutu pierwszego. Również i w tym przypadku strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego uzasadniając go twierdzeniem, że nie wszystkie informacje objęte zakresem wniosku zawierają informacje, których udostępnienie prowadziłoby do naruszenia prywatności osób fizycznych, ponownie usiłując za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego zakwestionować elementy stanu faktycznego sprawy. Z tego powodu nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. polegający na niezasadnym przyjęciu, że wszystkie informacje objęte zakresem wniosku zawierają informacje, których udostępnienie prowadziłoby do naruszenia prywatności osób fizycznych.

Wreszcie i ostatni zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc zarzut kwestionujący prawidłowe zastosowanie art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. polegające na zaniechaniu ustalenia, czy osoby, których dotyczy żądana w sprawie informacja, pełnią funkcje publiczne, oraz zaniechanie ustalenia, czy osoby niepełniące funkcji publicznych rezygnują z przysługującego im prawa do ochrony prywatności nie mógł być uwzględniony, z tych samych przyczyn, które dotyczyły pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego. Także w tym przypadku strona skarżąca kasacyjnie skoncentrowała się na wskazaniu, że Sąd zaniechał ustalenia, czy - oraz jakie konkretne - dane, zawarte w informacjach objętych zakresem żądania skarżącego, dotyczą prywatności osób fizycznych oraz czy osoby, których dotyczą informacje objęte żądaniem, nie rezygnują z przysługującego im prawa nie kwestionując wcześniej ani wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, ani ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Również i w tym przypadku kontrola procesu subsumcji nie wykazuje nieprawidłowości w stanowisko zaprezentowanym przez Sąd I instancji.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, która nie miała usprawiedliwionych podstaw, oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.