Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3091/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia odmówić przyznania skarżącemu W. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżący – W. K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie korzysta z zasiłku rehabilitacyjnego w wysokości około 950 złotych oraz, że nie posiada innych dochodów. Nadmienił również, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisów od wszystkich swoich skarg - jak ustalono do tutejszego Sądu wpłynęły dotychczas trzydzieści dwie skargi W. K. na decyzje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W każdej z tych spraw do skargi został załączony (złożony na urzędowym formularzu PPF i tożsamy w treści) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Jak ustalono, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz 30-letnią córką. Cały majątek rodziny wyczerpuje dom o powierzchni 140 m2 posadowiony na działce o powierzchni 1 ha. Powyższa nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym w wysokości około 62 000 franków szwajcarskich, którego miesięczna rata spłaty wynosi około 2 200 złotych.

Jako miesięczne dochody rodziny skarżący wskazał wynagrodzenia małżonki z tytułu umowy o pracy w wysokości 3 968,80 złotych oraz z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 500 złotych. Dodał, że córka z tytułu jednorazowej umowy zlecenia otrzymała w miesiącu lipcu 2013 r. wynagrodzenie w wysokości 1 227 złotych. Skarżący od trzech lat choruje, pozostaje pod stałą opieką lekarską i nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Miesięczne dochody rodziny są w całości wydatkowane na ratę kredytu hipotecznego oraz bieżące utrzymanie (w tym zakup leków).

Zarządzeniem referendarza sądowego z 12 grudnia 2013 r. (k. 19) wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

1. zeznań podatkowych skarżącego, jego żony oraz córki za rok 2012, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie;

2. dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego oraz jego żonę w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów);

3. dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę);

4. wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę i córkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia);

5. dokumentów potwierdzających spłatę zobowiązań finansowych z tytułu kredytów bankowych (o których mowa w rubryce 7 i 11 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy);

6. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń.

Przy piśmie z 8 grudnia 2013 r. skarżący przedstawił m.in.:

1. zeznanie podatkowe skarżącego za 2012 r., wskazujące, że w 2012 r. prowadził działalność gospodarczą, która przyniosła mu stratę w kwocie 376,52 złotych (przy przychodzie w wysokości 16 349,58 złotych i kosztach uzyskania przychodów wynoszących 16 726,10 złotych, a z tytułu innych źródeł uzyskał dochód w kwocie 12 661,07 złotych;

2. zeznanie podatkowe córki za 2012 r., z którego wynika, iż córka skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której osiągnęła w 2012 r. dochód w wysokości 16 527,72 złotych (przy przychodzie w wysokości 94 004,98 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 77 477,26 złotych); ponadto z tytułu działalności wykonywanej osobiście jej dochód zamknął się w kwocie 568,80 złotych (przy przychodzie w wysokości 711 złotych i kosztach uzyskania przychodu wynoszących 142,20 złotych), a z tytułu innych źródeł uzyskała dochód w kwocie 66,99 złotych;

3. zeznanie podatkowe małżonki za 2012 r., z którego wynika, że żona skarżącego w 2012 r. osiągnęła łączny dochód w kwocie 119 876,27 złotych, z czego:

• 46 907,67 złotych z tytułu stosunku pracy (przy przychodzie w wysokości 48 909,67 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 2 002 złotych),

• 15 368,60 złotych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przy przychodzie w wysokości 115 533,80 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 100 165,20 złotych) oraz

• 57 600 złotych z tytułu działalności wykonywanej osobiście (przy przychodzie w wysokości 72 000 złotych i kosztach uzyskania przychodu w kwocie 14.400 złotych);

4. wniosek skarżącego z 4 października 2013 r. o rentę z tytułu niezdolności do pracy;

5. decyzję ZUS Oddział w S. z [...] kwietnia 2013 r. o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 17 marca 2013 r. do 12 października 2013 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru oraz odcinki przekazów pocztowych tego świadczenia w wysokości 937,60 złotych netto za okres od 1 do 30 września 2013 r. oraz 375,44 złotych za okres od 1 do 12 października 2013 r.;

6. zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego stwierdzające, iż jej przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w okresie od lipca 2013 r. do września 2013 r. wyniosło 4 110,54 złotych;

7. wyciągi z trzech rachunków bankowych należących do skarżącego;

8. wyciągi z dwóch rachunków bankowych należących do małżonki skarżącego;

9. wyciągi z trzech rachunków bankowych należących do córki skarżącego;

10. wyciąg ze wspólnego rachunku bankowego żony i córki skarżącego, zarejestrowanego na prowadzoną przez nie spółkę cywilną – E. Spółka Cywilna;

11. rozliczenia podatkowe córki i małżonki skarżącego z tytułu prowadzonej przez nie działalności gospodarczej, obejmujące miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r.;

12. umowę kredytu hipotecznego w kwocie 93 670,00 franków szwajcarskich na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, którego ostatnia rata spłaty przypada na dzień 10 kwietnia 2022 r. oraz zawiadomienie o wysokości miesięcznej raty spłaty tego kredytu (613,91 franków szwajcarskich);

13. dokumenty potwierdzające wydatki związane z utrzymaniem domu: dowód zakupu węgla na kwotę 787 złotych, faktura VAT za wodę (obejmująca okres 2 miesięcy) wystawiona na kwotę 142,77 złotych, faktura VAT za energię elektryczną (obejmująca okres 2 miesięcy) wystawiona na kwotę 377,76 złotych, potwierdzenie uiszczenia opłaty za wywóz śmieci w wysokości 80,80 złotych, a także dwie faktury za leki obejmujące odpowiednio kwoty 53,45 zł i 51,37 złotych.

Postanowieniem referendarza sądowego z 30 stycznia 2014 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że analiza transakcji na przedłożonych przez skarżącego rachunkach bankowych wskazuje, że skarżący na bieżąco pokrywa koszty związane z utrzymaniem domu, a pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym - żona i córka - regularnie uiszczają koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Podniesiono ponadto, iż kwestia dysponowania posiadanym majątkiem, w tym także jego obciążanie w drodze zaciągania zobowiązań jest indywidualną sprawą strony i nie może skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego przez nią postępowania sądowego. Spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi.

Pismem z 26 marca 2014 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik, wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Nadmienił w nim, że nie pracuje i faktycznie pozostaje na utrzymaniu swojej żony i córki, a dochody które obie łącznie osiągają po odliczeniu miesięcznej raty kredytu hipotecznego, wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz leków, nie są na tyle wysokie, by mógł poczynić dodatkowe oszczędności. Skarżący podał, że pokrywanie na bieżąco kosztów związanych z utrzymaniem domu, a także niesygnalizowanie trudności w spłacie kredytu, nie świadczy o tym, że jest on w stanie dodatkowo uiścić pełne koszty postępowania w każdej z 32 spraw, czyli łącznie w kwocie 6 400 złotych. Skarżący zaznaczył, że dokumenty, na podstawie których referendarz sądowy wydał postanowienie są za rok 2012, natomiast w 2013 r. sytuacja skarżącego i jego rodziny uległa znacznemu pogorszeniu. Jednocześnie, skarżący nie dołączył do sprzeciwu żadnych dokumentów obrazujących jego obecną sytuację finansową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został złożony w przewidzianym terminie.

Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocyi stwierdził, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Dla dokonania przez Sąd oceny z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., istotne są zatem złożone przez skarżącego dokumenty obrazujące jego sytuację rodzinną i majątkową. Z powołanego przepisu wynika, iż to wnioskodawca winien wykazać, iż jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w tym zakresie.

Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji oraz z jego uzasadnienia wynika, iż skarżący obecnie otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w kwocie ok. 950 złotych i nie posiada środków na uiszczenie wpisów od wszystkich swoich 32 skarg.

Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz 30-letnią córką. Cały majątek rodziny wyczerpuje dom o powierzchni 140 m2 posadowiony na działce o powierzchni 1 ha. Powyższa nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym w wysokości ok. 62 000 franków szwajcarskich, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 2 200 złotych.

Jako miesięczne dochody rodziny skarżący wskazał wynagrodzenia małżonki z tytułu umowy o pracy w wysokości 3 968,80 złotych oraz z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 500 złotych. Dodał, że córka z tytułu jednorazowej umowy zlecenia otrzymała w miesiącu lipcu 2013 r. wynagrodzenie w wysokości 1 227 złotych. Natomiast skarżący od trzech lat choruje, pozostaje pod stałą opieką lekarską i nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Miesięczne dochody rodziny są w całości wydatkowane na ratę kredytu hipotecznego oraz bieżące utrzymanie (w tym zakup leków).

Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

1. zeznań podatkowych skarżącego, jego żony oraz córki za rok 2012, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie;

2. dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego oraz jego żonę w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania, np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów);

3. dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę);

4. wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę i córkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia);

5. dokumentów potwierdzających spłatę zobowiązań finansowych z tytułu kredytów bankowych (o których mowa w rubryce 7 i 11 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy);

6. dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń.

W wykonaniu powyższego wezwania skarżący przedłożył szereg dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wśród których należy wymienić:

1. zeznanie podatkowe skarżącego za 2012 r., wskazujące, że w 2012 r. prowadził działalność gospodarczą, która przyniosła mu stratę w kwocie 376,52 złotych (przy przychodzie w wysokości 16 349,58 złotych i kosztach uzyskania przychodów wynoszących 16 726,10 złotych, a z tytułu innych źródeł uzyskał dochód w kwocie 12 661,07 złotych;

2. zeznanie podatkowe córki za 2012 r., z którego wynika, iż córka skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której osiągnęła w 2012 r. dochód w wysokości 16 527,72 złotych (przy przychodzie w wysokości 94 004,98 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 77 477,26 złotych); ponadto z tytułu działalności wykonywanej osobiście jej dochód zamknął się w kwocie 568,80 złotych (przy przychodzie w wysokości 711 złotych i kosztach uzyskania przychodu wynoszących 142,20 złotych), a z tytułu innych źródeł uzyskała dochód w kwocie 66,99 złotych;

3. zeznanie podatkowe małżonki za 2012 r., z którego wynika, że żona skarżącego w 2012 r. osiągnęła łączny dochód w kwocie 119 876,27 złotych, z czego:

• 46 907,67 złotych z tytułu stosunku pracy (przy przychodzie w wysokości 48 909,67 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 2 002 złotych),

• 15 368,60 złotych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (przy przychodzie w wysokości 115 533,80 złotych i kosztach uzyskania przychodów w kwocie 100 165,20 złotych oraz

• 57 600 złotych z tytułu działalności wykonywanej osobiście (przy przychodzie w wysokości 72 000 złotych i kosztach uzyskania przychodu w kwocie 14.400 złotych;

4. wniosek skarżącego z 4 października 2013 r. o rentę z tytułu niezdolności do pracy;

5. decyzję ZUS Oddział w S. z [...] kwietnia 2013 r. o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 17 marca 2013 r. do 12 października 2013 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru oraz odcinki przekazów pocztowych tego świadczenia w wysokości 937,60 złotych netto za okres od 1 do 30 września 2013 r. oraz 375,44 złotych za okres od 1 do 12 października 2013 r.;

6. zaświadczenie pracodawcy żony skarżącego stwierdzające, iż jej przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w okresie od lipca 2013 r. do września 2013 r. wyniosło 4 110,54 złotych;

7. wyciągi z trzech rachunków bankowych należących do skarżącego;

8. wyciągi z dwóch rachunków bankowych należących do małżonki skarżącego;

9. wyciągi z trzech rachunków bankowych należących do córki skarżącego;

10. wyciąg ze wspólnego rachunku bankowego żony i córki skarżącego, zarejestrowanego na prowadzoną przez nie spółkę cywilną – E. Spółka Cywilna;

11. rozliczenia podatkowe córki i małżonki skarżącego z tytułu prowadzonej przez nie działalności gospodarczej, obejmujące miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r.;

12. umowę kredytu hipotecznego w kwocie 93 670,00 franków szwajcarskich na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, którego ostatnia rata spłaty przypada na dzień 10 kwietnia 2022 r. oraz zawiadomienie o wysokości miesięcznej raty spłaty tego kredytu (613,91 franków szwajcarskich);

13. dokumenty potwierdzające wydatki związane z utrzymaniem domu: dowód zakupu węgla na kwotę 787 złotych, faktura VAT za wodę (obejmująca okres 2 miesięcy) wystawiona na kwotę 142,77 złotych, faktura VAT za energię elektryczną (obejmująca okres 2 miesięcy) wystawiona na kwotę 377,76 złotych, potwierdzenie uiszczenia opłaty za wywóz śmieci w wysokości 80,80 złotych, a także dwie faktury za leki obejmujące odpowiednio kwoty 53,45 zł i 51,37 złotych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 p.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej NSA z dnia 25 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FZ 345/08). Dokonując zaś oceny zasadności wniosku Sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi.

Stosownie do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).

Jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05 (niepubl.), prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.

Z dokumentów, jakie skarżący przedstawił, wynika że jego córka prowadzi własną działalność gospodarczą pod nazwą "E.", a nadto wspólnie ze swoją matką, tj. żoną skarżącego prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "E. s.c.". Tymczasem w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w rubryce nr 10 zatytułowanej "Dochody", skarżący ograniczył się do wskazania, iż córka w miesiącu lipcu 2013 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości ok. 1 227 złotych z tytułu jednorazowej umowy zlecenia. Również żona skarżącego - oprócz działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej wspólnie z córką - prowadzi własną działalność gospodarczą pod nazwą "S.". Przedmiotem wszystkich ww. form działalności gospodarczej jest prowadzenie szkoleń w ramach pozaszkolnej edukacji. Nadesłane do akt sprawy rozliczenia podatkowe za 2013 r. wskazują, iż z tytułu własnej działalności gospodarczej córka skarżącego do końca września 2013 r. uzyskała narastająco przychody w wysokości 38 881,30 złotych, natomiast żona skarżącego z tytułu własnej działalności gospodarczej do końca września 2013 r. osiągnęła narastająco przychody w kwocie 66 167,40 złotych.

Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2012 r. małżonka skarżącego oraz jego córka uzyskały stosunkowo wysokie przychody - odpowiednio 115 533,80 złotych i 94 004,98 złotych. W tym miejscu podkreślić należy, iż w przypadku przedsiębiorców (a do takich należą żona i córka skarżącego) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10).

Ponadto małżonka skarżącego w 2012 r. osiągnęła znaczny przychód z tytułu działalności wykonywanej osobiście (72 000 złotych). Jest także zatrudniona w ramach stosunku pracy za miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 4 110,54 złotych.

W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść bowiem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, do osób ubogich, które mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (takich jak np. wyżywienie czy zakup leków niezbędnych w procesie leczenia) i nie są w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania. Tymczasem analiza transakcji na przedłożonych przez skarżącego wyciągach z rachunków bankowych wskazuje, że skarżący na bieżąco pokrywa koszty związane z utrzymaniem domu, a jego żona i córka regularnie uiszczają koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Sam fakt udzielenia stronie kredytu świadczy o możliwościach płatniczych strony i nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.

Dokonana przez Sąd ocena sytuacji finansowej skarżącego w świetle przedstawionych przez niego dokumentów, pozwala na przyjęcie, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe, które w niniejszej sprawie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 złotych. Należy podkreślić, że uiszczenie wpisu spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy, a w przypadku uwzględnienia skargi wpis ten - na wniosek skarżącego - zostanie zasądzony przez Sąd od organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.