Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 625/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 38 ust.6, par.39  ust.2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art.29 ust.1,2,3
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art.5, art.18
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art.156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi N. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...].04.2014 r., nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz strony skarżącej N. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. kwotę 1.565 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], w której ustalono N. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w B. (dalej również jako Spółka), kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 8.685,74 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że powodem wszczęcia postępowania

w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2012, jest stwierdzenie w roku 2013 naruszenia § 4

ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w myśl § 12 ust. 2 pkt 2

i ust. 4 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. b, w związku z § 4 ust. 1 pkt 2, 5 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w przypadku pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych

na obszarach Natura 2000 do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych

w ust. 2 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, w przypadku wariantu pierwszego tego pakietu, położonych na obszarze Natura 2000.

W sprawie ustalono, że składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 Spółka zobowiązała się do realizacji podjętych zobowiązań we wniosku z dnia 15 maja 2012 r. przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia 15 marca 2012 r. do 15 marca 2017 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i wynika z § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Ponadto, podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2012 w ramach pakietu 5, wariant 5.1 na powierzchni 31,77 ha, Spółka zobowiązała się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 wyżej cytowanego rozporządzenia, między innymi do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych.

Organ podniósł, że w 2013 r. Spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody, bowiem wycofała obszar 0,26 ha z powierzchni podjętej zobowiązaniem, za którą otrzymała płatność w 2012 r. w ramach wariantu 5.1, co potwierdza złożone w dniu 9 sierpnia 2013 r. wycofanie części wniosku

z programu rolnośrodowiskowego z deklaracji wariantu 5.1 - działki rolnej oznaczonej identyfikatorem ZG leżącej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,26 ha.

W związku z naruszeniem § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, dotyczącym zachowania występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych, zastosowano § 38 ust. 6 tego aktu, zgodnie

z którym jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi

w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Dlatego też w oparciu o art. 18 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Komisji (UE)

Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. w związku z § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych Spółce, a następnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydał decyzję, na mocy której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności

w wysokości 8.685,74 zł, przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.

Przedstawiając sposób wyliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności

w pakiecie 5, wariant 5.1, organ odwoławczy uwzględnił wysokość kwoty przyznanej w 2012 r., kwoty dobrowolnego zwrotu z dnia 7 października 2013 r. oraz procent pomniejszenia płatności wynikający z niezachowania powierzchni trwałych użytków zielonych.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.), gdyż przepis ten ma zastosowanie w sprawach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, a przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie organu w sprawie nie ma również zastosowania art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał ponadto, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE)

Nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez Spółkę nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2012 rok. Wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa za 2012 rok przekazana została w dniu [...] kwietnia 2013 r.

na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów i nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność została przyznana na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Dodał, że Spółka zmniejszyła powierzchnię trwałych użytków zielonych, (wycofała działkę o powierzchni 0,26 ha w dniu 9 sierpnia 2013 r., za którą otrzymała płatność rolnośrodowiskową w 2012 r., a na której powinna realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto pozostałych zarzutów odwołania, tj. m.in. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7, 8, 9, 11, 80 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 3 kpa, jak też § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie:

a) art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR, poprzez jego zastosowanie mimo,

że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z tego przepisu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi

do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana

z obrotu prawnego, bądź stwierdzone zostanie, że została wydana z naruszeniem prawa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;

b) art. 156 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 16 § 1 kpa w związku z art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. mimo, że przedmiotowa sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, a decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego oraz nie stwierdzono że została wydana z naruszeniem prawa;

c) art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie płatność została dokonana

w wyniku bezspornego zaniedbania ARiMR, błąd ten nie mógł być wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach, i dodatkowo, o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności;

d) art. 7 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) - poprzez niezałatwienie wniosku

po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości

na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady, mimo że do czasu składania wniosków o płatność rolnośrodowiskowa na rok 2012 tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca, iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji;

e) art. 9 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 w/w ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), poprzez brak poinformowania,

iż interpretacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...] w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.,

a obecnie § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

13 marca 2013 r., nie wiąże ARiMR mimo, że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

f) art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy

i stosowanie odmiennej wykładni odnośnie § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego niż to wynika z ww. interpretacji Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi, mimo że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

g) art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), poprzez naruszanie zasady równości i wydanie rozstrzygnięcia odmiennego od treści decyzji podjętej wcześniej, a dotyczącej analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej (wykaz decyzji administracyjnych,

w których zastosowano jednakową wykładnię przepisu prawa § 27 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. polegającą na niestosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20%);

h) art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), poprzez naruszanie zasady równości i wydanie decyzji

o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bez uprzedniej próby wyeliminowania "rzekomo" wadliwej decyzji pierwotnej, mimo że w analogicznych sytuacjach faktycznych i prawnych ARiMR przed wydaniem decyzji o nienależnie pobranych środkach podejmowała działania zmierzające do ostatecznego wyeliminowana z obrotu prawnego, decyzji "rzekomo" wadliwej;

i) art. 80 kpa poprzez niezastosowanie się przez organy obu instancji

do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. a obecnie § 38 ust. 6 rozporządzenia z dnia

13 marca 2013 r.;

j) art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie

i tym samym niesłuszne zastosowanie względem skarżącego obniżki płatności,

w sytuacji gdy Spółka nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ przy sporządzaniu stosownego wniosku opierała się na interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...] oraz wskazała na zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady;

k) § 38 ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., poprzez jego niewłaściwą interpretację oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania mimo że wyroki WSA w Łodzi

z dnia 5 września 2013 r. III SA/Łd 651/13, WSA w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2013 r. I SA/Bk 472/13 i I SA/Bk 521/13 wskazują jednoznacznie na stosowanie błędnej wykładni przez ARiMR odnośnie tego przepisu.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł dodatkowe zarzuty naruszenia art.107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez pominięcie w rozstrzygnięciach czy dochodzone środki są dochodzone w całości lub w części oraz informacji, za który rok lub inny okres dochodzona jest należność.

Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. oddziału ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga została uwzględniona, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Za niezasadny uznano podniesiony w skardze zarzuty naruszenia

art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Otóż przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowi, że ustalenie kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pieniężnych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na a) wspieranie wydatków z funduszy Unii Europejskich, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. organem właściwym do jej wydania jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych (art. 29 ust. 2 ww. ustawy). Z powyższego wynika, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie ww. przepisu, jest ustalenie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych tam funduszy,

a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się

na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z ostatecznych decyzji wydanych

w postępowaniach w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy (wyrok NSA

w sprawie o sygn. II GSK 822/11, pub. LEX nr1217427). Pogląd ten Sąd orzekający w sprawie podziela.

Kompetencja określona w art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR stanowi, więc samoistną, odrębną podstawę orzekania o zwrocie płatności rolnych, która niekoniecznie musi w każdym przypadku wiązać się ze zniesieniem z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność (podobnie WSA we Wrocławiu

w sprawie o sygn. III SA/Wr 264/14, pub. LEX nr 1495496).

W konsekwencji także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa, art. 16 § 1 kpa w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, okazał się niezasadny. Wbrew zarzutom skargi przedmiotowa sprawa nie została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Decyzja, na którą powołuje się autor skargi nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. jest decyzją, w której przyznano skarżącej Spółce kwotę należności, a nie ustalano, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych tam funduszy. Obie decyzje wydane, więc zostały w innym trybie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1122/2009 należy stwierdzić, że przepis ten dotyczy wyjątków od zmniejszeń

i wykluczeń, związanych z niezgłoszeniem wszystkich obszarów do płatności oraz zawyżeniem deklaracji danej grupy upraw do płatności - i nie ma zastosowania

w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Także za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, poprzez jego niezastosowanie. Otóż

w myśl art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 obowiązek zwrotu,

o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak

w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Ponieważ w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z błędem przy wydawaniu decyzji, który dotyczył elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem przedmiotowej płatności wspomniany przepis nie miał zastosowania

w sprawie. Zmniejszenia powierzchni gruntów wnioskowanych do płatności, nawet niezawinionego przez Spółkę, nie można traktować jako błędu dotyczącego elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności. Taki stan rzeczy wyklucza przyjęcie, że płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz,

że błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Niedotrzymanie 5-letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego może zatem stanowić podstawę do stwierdzenie, że środki publiczne wypłacone zostały nienależnie.

Spór w sprawie dotyczy m.in. prawidłowości zastosowania § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, do określonych w zaskarżonej decyzji płatności rolnośrodowiskowych za 2012 r. przyznanych w związku z zobowiązaniem, o którym mowa w naruszenia § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego

z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r.

poz. 361 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe".

Przyczyną zastosowania 20% sankcji o której mowa § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, były ustalenia organów dotyczące nie zachowania w gospodarstwie rolnym skarżącej Spółki powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody,

z uwagi na wycofanie przez skarżącą Spółkę w 2013 r. obszaru 0,26 ha

z powierzchni podjętej zobowiązaniem, za którą otrzymała w 2012 r. płatność.

W tym miejscu Sąd chciałby podkreślić, że ustawodawca uregulował konsekwencje zmniejszenia przez rolnika powierzchni obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z tym przepisem, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem. Jeżeli zatem rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, ma obowiązek zwrócić przyznaną mu z tego tytułu płatność rolnośrodowiskową.

Natomiast w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewidziano możliwość nałożenia dodatkowo sankcji, w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, skutkującej przyznaniem temu rolnikowi, w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie, płatności rolnośrodowiskowej w wysokości zmniejszonej o 20 %.

Sąd podtrzymuje poogląda zaprezentowany w sprawie o sygn. I SA/Bk 366/14 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), że w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ustawodawca przewidział sankcję administracyjną, skutkującą nałożeniem w drodze aktu stosowania prawa przez organ administracji publicznej ujemnych (niekorzystne) skutków dla podmiotów prawa, które nie stosują się do obowiązków wynikających z norm prawnych.

Zdaniem Sądu rozszerzającą wykładnię § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przeprowadził organ w tej sprawie uznając, że dla zastosowania przedmiotowej 20 % sankcji w stosunku do płatności należnych

za 2012 r., wystarczające jest stwierdzenie, że skarżąca Spółka w 2013 r. wycofała

z powierzchni podjętego zobowiązania określony obszar czym nie zachowała, któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.

Niewątpliwie skarżąca Spółka, która zmniejszyła obszar, na którym powinna realizować przez określony czas zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jeżeli nie zachodzą przypadki, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ma obowiązek zwrócić przyznaną mu z tego tytułu płatność rolnośrodowiskową także za lata wcześniejsze. Jednakże z uwagi na treść art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, który w przypadku zobowiązań wieloletnich przewiduje zmniejszenia pomocy, wykluczenia i jej odzyskiwanie także do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, obowiązek zwrotu dotyczy tylko tej części płatności, która została przyznana

do powierzchni działki rolnej lub jej części, która została wycofana z podjętego zobowiązania. Tym samym organ mógł do płatności za 2012 r. zastosować zmniejszenie, o którym mowa w § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a więc żądać zwrotu tej część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem. Nie uprawniony był natomiast do zastosowania 20 % sankcji, która, jak wynika z brzmienia § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, skutkuje przyznaniem temu rolnikowi płatność rolnośrodowiskowej w wysokości zmniejszonej jedynie w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1, § 3 Kpa, zauważyć należy, że chociaż decyzja nie zawiera określenia, którego okresu wypłaty należności dotyczy, lecz poprzedzona została postanowieniem z [...] stycznia 2014 r., w którym wskazano, że dotyczy ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...] z [...] lutego 2013 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. Tego typu uchybienie jako nie mające ostatecznie wpływu na rozstrzygnięcie samo w sobie nie mogłoby stać się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze stwierdzone naruszenie prawa materialnego polegające na nieuprawnionym zastosowaniu 20 % sankcji, o której mowa w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przy ustalaniu wysokości nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych za 2012 r., Sąd w oparciu o postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz na podstawie art. 152 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł

na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić ocenę prawną dotyczący charakteru sankcji, o której mowa w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i możliwości jej zastosowania, jedynie w roku, w którym działanie skarżącej Spółki wyczerpało znamiona deliktu administracyjnego

tj., w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.