Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3480/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu G. sp. z o.o. w W. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 3480/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w W. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Skarżąca - G. spółka z o.o., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie posiada wolnych od zajęcia aktywów obrotowych, ani też zbywalnego majątku trwałego, który pozwalałby na uiszczenie wpisu w tak wielkiej wysokości. Skarżąca oświadczyła, że wskutek wydania decyzji na kwotę przekraczającą 20 milionów zł, które to decyzje są obecnie wykonywane i stanowią podstawę dokonywanej z majątku Skarżącej egzekucji.

Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnej możliwości obrony swoich racji w sytuacji, w której warunkiem rozpatrzenia skargi byłaby konieczność uiszczenia wpisu od skargi.

Obecnie, w związku ze zmianami na rynku, które przyniosła ustawa o grach hazardowych, Skarżąca nie ma możliwości prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, bowiem wszystkie posiadane zezwolenia wygasły. Skarżąca oświadczyła, że nie ma możliwości korzystania z konta bankowego, gdyż pozostaje ono zajęte. Skarżąca podniosła, że w 2013, 2014 oraz 2015 r. przyniosła gigantyczną stratę, w kwocie ponad 25 milionów zł. Wartość środków trwałych jest pozornie duża jednak są to przede wszystkim działki niezabudowane, zajęte lub zabezpieczone przez organ egzekucyjny. Natomiast automaty do gier o niskich wygranych są obecnie niesprzedawalne.

Skarżąca oświadczyła, że wspólnicy podjęli uchwałę o postawieniu spółki w stan likwidacji. Obecnie Spółka nie generuje przychodów poza kwotą czynszu za dzierżawę pola (kilkanaście tysięcy złotych rocznie) i incydentalnym zbyciem starego komputera.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Skarżącej wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł. Skarżąca rok 2014 r. zakończyła stratą w wysokości 4.754.042,47 zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca posiada: w [...] [...] zł (dostępne środki 0 zł), a w [...] [...] zł.

Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła, zestawienia faktur VAT, wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat, listy wynagrodzeń, informację o finansowaniu działalności spółki z pożyczek, informacje o saldach zobowiązań i należności.

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z dnia 25 lutego 2016 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), przez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów i nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż wobec Skarżącej prowadzona jest egzekucja, na kwotę ponad 22.000.000 złotych. Spółka poniosła w 2013 roku i ponosi obecnie w 2014 roku straty, sięgające odpowiednio kwot 20.626.516,86 złotych oraz 3.139.391,58 zł obecnie nie osiągając niemal żadnych przychodów. Zdaniem Skarżącej ocenie powinna podlegać faktyczna aktualna zdolność firmy do opłacenia wpisów sądowych, dokonana na podstawie najnowszych danych finansowych skarżącej, a nie, jak to uczynił Referendarz, na podstawie danych historycznych, które mogą mieć jedynie znaczenie pomocnicze.

Bieżąca sytuacja finansowa skarżącej jest beznadziejna, na skutek egzekwowania zaskarżanych decyzji, na kwotę ponad 22.000.000 złotych.

Zarząd Skarżącej miał świadomość faktu, iż postępowania podatkowe się toczą. Ponadto przewidział sytuację, w której spółka będzie być może zmuszona do dochodzenia swoich racji i prawdy w Sądzie i pozostawił rezerwę wystarczającą na nawet kilkukrotne zapłacenie wpisów sądowych, w kwocie ponad 1.200.000 zł, którą wpłacił na konto bankowe spółki. Skarżąca podkreśliła, iż całość tej kwoty została przelana na konto organu egzekucyjnego, pomimo zapewnień o pozostawieniu w dyspozycji spółki kwot na wpisy sądowe i inne niezbędne wydatki. Zdaniem Skarżącej brak środków nie powstał z jej winy. Spółka od zajęcia rachunków bankowych w 2014 roku nie zgromadziła środków w wysokości pozwalającej jej na opłacenie wpisów od skarg złożonych do WSA, a każda kwota z rachunku jest egzekwowana przez organ egzekucyjny. Nieruchomości, które spółka mogłaby zbyć aby uzyskać środki na wpis, zostały zajęte przez organ egzekucyjny.

W ocenie Skarżącej automaty do gier nie są sprzedawalne, bowiem nie posiadają możliwości spełnienia aktualnych wymogów technicznych, i mogą działać jedynie w spółce do końca okresu ważności homologacji (homologacja jest przypisana do firmy użytkującej i nabywca musiałby dokonać nowych badań technicznych, które od 2009 roku odbywają się przy uwzględnieniu nowych parametrów technicznych, których automaty nie spełniają).

Zdaniem Skarżącej skoro wobec niej prowadzona jest egzekucja z wszystkich zbywalnych składników majątku, na kwotę ponad 22 000 000 złotych, a zgromadzone na cele wpisu środki zostały wyegzekwowane na inny cel, oczywistym jest, iż dołożyła wszelkich starań, aby móc zapłacić za wpisy sądowe. Fakt, iż obecnie środków nie posiada, bowiem są egzekwowane, nie może stanowić przeszkody do przyznania możliwości obrony przed błędnymi decyzjami organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy przywołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).

Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od opłat sądowych w całości, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/GI 219/08). Według poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, podzielanych przez tut. Sąd, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04). Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu referendarz słusznie zauważył, iż Skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Strona skarżąca, która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, wskazała, iż jej sytuacja finansowa jest zła i stale się pogarsza, a w związku z wprowadzeniem ustawy o grach hazardowych, jej dochody znacząco zmalały.

W ocenie Sądu wprowadzona zmiana legislacyjna - mając na uwadze obrót jaki Spółka wykazywała - nie przemawia za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest bowiem wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Sytuacja materialna Skarżącej była już wielokrotnie oceniana przez sądy administracyjne. Wskazać w tym miejscu należy, że z analizy dokumentów złożonych do niniejszej sprawy jak również do pozostałych spraw Spółki (np. III SA/Wa 1202/14) wynika, że Skarżąca w 2010 r. uzyskała przychód w kwocie 817.879.079 zł, w 2011 r. przychód w kwocie 596.217.102 zł, w 2012 r. 420.979.563 zł, w 2013 r. przychód w kwocie 255.000.315 zł, a w pierwszym kwartale 2014 r. przychód w kwocie 34.604.896 zł. Co istotne w 2013 r. oraz w pierwszym kwartale 2014 r. Skarżąca kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7 za miesiące od września 2013 r. do lutego 2014 r. wynika z kolei, że jeszcze w tych miesiącach, mimo akcentowanej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, Skarżąca dokonywała transakcji handlowych (przykładowo w styczniu 2014 r. sprzedaż kształtowała się na poziomie 185.517 zł, a w lutym 2014 r. na poziomie 104.065 zł.).

Dodatkowo wskazać należy, że z przedłożonego bilansu sporządzonego 31 grudnia 2014r. wynika, że Skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł oraz aktywa trwałe o wartości [...] zł, w tym grunty ([...] zł.), budynki i lokale ([...] zł) oraz środki trwałe ([...] zł).

W ocenie Sądu w aspekcie wyników gospodarczych spółki za ostatnie lata okoliczność zajęcia przez organ egzekucyjny w dniu 11 kwietnia 2014 r. wskazanej przez stronę kwoty ponad 1.200.000 zł z jej rachunku bankowego nie może przemawiać za zwolnieniem od kosztów- sądowych, ani sam fakt obciążenia rachunku bankowego strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zdaniem Sądu bez znaczenia, dla kwestii spełnienia przesłanek przyznania Spółce prawa pomocy, był przy tym końcowy wynik finansowy Spółki za 2014 tj. strata na poziomie 4.754.042,47 złotych. Jak bowiem wynika z postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2013r., sygn. akt I FZ 327/13 w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych. Z kolei w postanowieniach z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt II GZ 112/11 i z dnia 19 listopada 2004r. o sygn. akt I FZ 436/04 NSA stwierdził, że jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Sąd w pełni aprobuje powyższe poglądy i stwierdza, że oceniając przesłanki przyznania prawa pomocy Skarżącej, należy odnieść się przede wszystkim do osiąganego przez nią przychodu i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej.

Z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał zatem, że referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 grudnia 2015 r., co orzekł jak w sentencji.