Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1491/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 224  ust. 1 w zw. z  art. 8  ust. 5  art. 75
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.
article: art. 78  ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia [...] 1) stwierdza nieważność decyzji w zaskarżonej części oraz decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w części dotyczącej określenia grupy uposażenia; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie, w jakim stwierdzono jej nieważność.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Szefa [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] (pkt [...]), wydanym na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1, art. 37 ust. 5 oraz art. 44 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699) D. P. został wyznaczony na stanowisko służbowe radcy prawnego – Oddział Prawny – [...], stopień etatowy: [...], na okres kadencji od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2012 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2010 r.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. D. P., kwestionując przyznaną mu grupę uposażenia, wniósł w tej części odwołanie od powyższego rozkazu personalnego do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zarzucił rażące naruszenie art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65), polegające na niezastosowaniu tych norm i przyznaniu grupy uposażenia niższej, niż przysługująca na stanowisku głównego specjalisty lub innym równorzędnym stanowisku; art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na uchybieniu zasadzie równości obywateli wobec prawa oraz naruszeniu nakazu równego traktowania wszystkich przez organy władzy publicznej, poprzez przyznanie grupy uposażenia na danym stanowisku służbowym niższej, niż żołnierzowi, który poprzednio zajmował to samo stanowisko. Wniósł o zmianę decyzji w części dotyczącej przyznanej grupy uposażenia 15B i o przyznanie uposażenia odpowiadającego grupie 16A.

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu powyższego odwołania, uchylił decyzję w zaskarżonej części (dotyczącej przyznanej grupy uposażenia 15B) i przyznał D. P. na czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Stosownie do art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych, ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie". W myśl art. 75 cyt. ustawy o radcach prawnych, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych, będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w zakresie nieokreślonym w ustawie o radcach prawnych, normują przepisy pragmatyki wojskowej. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego stwierdził, że to ustawa o radcach prawnych reguluje tok służby radców prawnych w takich obszarach, jak: zakres świadczonej pracy, zależność, możliwość świadczenia pracy poza stosunkiem służbowym zawodowej służby wojskowej, czas służby, a także wysokość uposażenia.

Zdaniem organu, rozpatrując kwestię uposażenia radców prawnych – żołnierzy zawodowych, należy mieć na względzie, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych na poszczególnych stanowiskach służbowych jest ustalana zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, według grupy uposażenia wskazanej w wewnętrznym dokumencie organizacyjnym, jakim jest etat jednostki wojskowej. Dlatego też, określenia wysokości uposażenia zasadniczego można dokonać w oparciu o zapisy w etacie jednostki wojskowej, wskazując na wysokość uposażenia zasadniczego dla stanowisk służbowych głównych specjalistów (lub równorzędnych). Zgodnie z etatem [...], stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 15B. Na tym poziomie zaszeregowane zostały także stanowiska służbowe starszego specjalisty. Zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego na poziomie stanowiska służbowego starszego specjalisty w sposób oczywisty nie odpowiada dyrektywie zawartej w art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych. Toteż niezbędne jest ustalenie uposażenia D. P. na poziomie głównego specjalisty (równorzędnego). Jednak w strukturze organizacyjnej tej jednostki wojskowej nie występują stanowiska służbowe głównych specjalistów, a zatem nie jest możliwe bezpośrednie porównanie uposażeń przysługujących na stanowiskach służbowych radcy prawnego oraz głównego specjalisty.

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zaznaczył, że analizując zaszeregowanie znaczących i samodzielnych stanowisk służbowych, występujących w Dowództwie [...], ustalono, iż są to stanowiska zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16A (zastępca szefa sztabu, asystent finansowy dowódcy, szefowie oddziałów, w tym oddziału prawnego). Występują także stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika do grupy uposażenia 15B, np. szef wydziału wychowawczego. Według organu, analiza zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego w kontekście postanowień ustawy o radcach prawnych, na tle zaszeregowania stanowisk służbowych w wymienionej jednostce wojskowej, prowadzi do wniosku, że stanowisko służbowe radcy prawnego należy zaszeregować do grupy uposażenia 15C. Nie można natomiast zaszeregować stanowiska służbowego radcy prawnego na poziomie grupy uposażenia 15B, gdyż na takim poziomie są zaszeregowane w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stanowiska służbowe starszych specjalistów.

W ocenie organu, przyznana oficerowi grupa uposażenia 15C przypisana została – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 87 ze zm.) – do stopnia etatowego podpułkownika. Stąd też grupa uposażenia 15C odpowiada stopniowi etatowemu podpułkownika, lecz nie odpowiada grupie uposażenia 15B, do której zostało zaszeregowane w [...] stanowisko służbowe radcy prawnego, zajmowane przez D. P.

Zdaniem organu, pierwszeństwo w stosowaniu ustawy o radcach prawnych względem wojskowej ustawy pragmatycznej powoduje, że nie można skutecznie odmówić przyznania radcy prawnemu uposażenia na poziomie wynikającym z ustawy o radcach prawnych, powołując się na zaszeregowanie stanowiska służbowego do odpowiedniego stopnia etatowego. Organ podkreślił, że bez wątpienia przyznanie D. P. uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15B, tj. na poziomie starszego specjalisty, jest sprzeczne z postanowieniami zawartymi w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Decyzja ta została doręczona zainteresowanemu w dniu [...] lipca 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. D. P. jej przedmiotem uczynił tę część decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], mocą której organ ten, po uchyleniu decyzji Szefa [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w zakresie przyznanej grupy uposażenia 15B, orzekł o przyznaniu mu – na czas zajmowania stanowiska radcy prawnego – uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.

Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 224 ust. 1 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych, polegające na uchybieniu tym przepisom, poprzez przyznanie mu grupy uposażenia niższej, niż przysługująca na stanowisku głównego specjalisty lub innym równorzędnym stanowisku; art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na naruszeniu zasady równości obywateli wobec prawa oraz nakazu równego traktowania wszystkich przez organy władzy publicznej i przyznaniu mu grupy uposażenia na danym stanowisku służbowym niższej, niż żołnierzowi zajmującemu poprzednio to samo stanowisko.

D. P. podniósł także zarzut naruszenia przepisów postępowania, co – w jego ocenie – miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6 kpa, polegającego na podjęciu przez organ rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem; art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony oraz nieuwzględnienie interesu społecznego w postaci konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa, a także na podjęciu rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem i decyzją kształtującą wysokość uposażenia na tym samym stanowisku dla innego żołnierza zawodowego; art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie przesłanek podjęcia decyzji, której sentencja pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem oraz ustaleniami przeprowadzonymi przez organ w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 17 lutego 2011 r. skarżący wniósł o zasądzenie kosztów dojazdu na rozprawę w wysokości oznaczonej ryczałtem PKP.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ poinformował, że w Ministerstwie Obrony Narodowej podjęto prace nad systemowym uregulowaniem kwestii uposażenia radcy prawnego – żołnierza zawodowego, celem zapewnienia takich rozwiązań prawnych, jakie funkcjonują w zakresie uposażeń sędziów i prokuratorów pełniących zawodową służbę wojskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Przewidziana powyższym przepisem możliwość wyjścia przez Sąd poza zarzuty i wnioski skargi nie oznacza, że na tej podstawie Sąd może rozszerzyć przedmiot sprawy objętej jego kognicją. Kontroli sądowoadministracyjnej podlega bowiem jedynie akt lub czynność, które mieszczą się w kategorii spraw sądowoadministracyjnych (art. 1 i art. 2 ww. ustawy). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OPS 3/06 (publ. ONSAiWSA 2006/3/69), wyłączenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe nie ma zastosowania do skargi na zawarte w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi uposażeniu. Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), skarga do właściwego sądu administracyjnego nie przysługuje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji. Skoro sprawy te nie podlegają w ogóle kognicji sądów administracyjnych, to podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być w ogóle kontrolowane przez te sądy, nawet pośrednio przy okazji skargi na tę część decyzji, która dotyczy uposażenia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Istniejąca możliwość wyjścia przez Sąd poza zarzuty i wnioski skargi pozwala na dokonanie kontroli zaskarżonego aktu, której zasadniczym celem jest dostrzeżenie wszelkich naruszeń prawa, co wynika z zasady oficjalności działania Sądu, rozstrzygającego o legalności działań organu administracji publicznej. Przepis art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwarza prawną możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy dany zarzut w ogóle nie zostanie przez stronę podniesiony, jak również pozwala zastosować przewidziane prawem środki, niezależnie od tego, jaki był wniosek strony, z tym tylko zastrzeżeniem, że nie jest możliwe wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosił o uchylenie decyzji w części dotyczącej uposażenia, jednakże Sąd stwierdził kwalifikowane naruszenie prawa w tym zakresie, które skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji organów obu instancji w zaskarżonej części. W myśl art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Decyzja organu I instancji w przedmiocie uposażenia dotknięta jest tą samą kwalifikowaną wadą, jaką wykazuje decyzja organu II instancji w tym samym przedmiocie. Toteż, stosując powyższy przepis, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji w zaskarżonej części.

Już w wyroku z dnia 25 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1493/08 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LEX nr 595165) wskazał, że przyznanie radcy prawnemu, będącemu żołnierzem zawodowym, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty (grupa uposażenia 16A), świadczy o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie, w jakim dotyczy przyznania uposażenia zasadniczego w stawce niższej, niż przewidziana dla grupy uposażenia 16A.

Zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.

Z uwagi na fakt, iż sprawa niniejsza dotyczy radcy prawnego, będącego żołnierzem zawodowym, konieczne jest także przywołanie treści art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie".

Artykuł 75 ustawy o radcach prawnych wyjaśnia, że stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich, będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej (co oznacza żołnierzy zawodowych), funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw. Z przepisu tego wynika zatem, że w zakresie nieuregulowanym ustawą o radcach prawnych kwestie związane z treścią stosunku służbowego radcy prawnego, będącego żołnierzem zawodowym, w tym w szczególności kwestię uposażenia, określają przepisy pragmatyczne.

Stosując art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych odpowiednio do sytuacji skarżącego, jego treść winna być odczytywana następująco: radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku służbowego żołnierza zawodowego ma prawo do uposażenia i innych świadczeń określonych w przepisach regulujących stosunek służbowy żołnierza zawodowego. Wiadomym jest, że do wszystkich żołnierzy zawodowych stosuje się te same przepisy pragmatyczne, a więc dla uposażenia nie ma znaczenia prawnego, w której jednostce wojskowej, i na którym poziomie dowodzenia radca prawny, będący żołnierzem zawodowym, pełni służbę. Istotne natomiast jest, że uposażenie to nie może być niższe od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska.

Przepis art. 78 ust. 1 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Kwestie stawek uposażenia zasadniczego i grup uposażenia normują: rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.). Pierwszy z tych aktów prawnych wskazuje grupy uposażenia i przypisane do nich określone wartości kwotowe miesięcznego uposażenia, drugi natomiast przyporządkowuje stopień etatowy do określonej grupy uposażenia. I choć ich treść nie określa stanowiska głównego specjalisty, to Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nie neguje, że takowe funkcjonuje w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem normowane przepisami wewnętrznymi, stanowi zatem wewnętrzne źródło prawa, regulujące strukturę stanowisk służbowych, przewidzianych dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Siłach Zbrojnych.

Sąd zwraca uwagę, że art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych składa się z dwóch części, z których pierwsza to zasada stosowania w zakresie uposażeń żołnierzy zawodowych przepisów pragmatycznych (poprzez art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych), druga zaś statuuje zakaz przyznawania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym, uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego.

Bez wątpienia regulacja ta ma charakter gwarancyjny, gdyż w ten sposób ustawodawca zrównuje pod względem wynagrodzenia (uposażenia) stosunek pracy radcy prawnego ze stosunkiem służbowym, zapewniając, by w obu przypadkach radca prawny nie otrzymywał niższego wynagrodzenia (uposażenia), niż to, które przysługuje w danej strukturze organizacyjnej na stanowisku głównego specjalisty lub stanowisku równorzędnym. Między innymi dlatego w przepisie tym jest mowa o "jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego", wszak chodzi tu o każdy, nawet najmniejszy, występujący w obrocie podmiot mający zdolność zatrudniania. W przypadku struktury wielozakładowej, oznaczać to będzie konieczność obowiązywania w każdej jednostce tych samych reguł i zasad kwalifikowania stanowisk oraz wynagradzania, co ma bezpośrednie zastosowanie także do struktur Sił Zbrojnych RP, gdzie w każdej jednostce wojskowej, pełniący w niej służbę radca prawny – żołnierz zawodowy, niezależnie od poziomu dowodzenia, powinien mieć to samo uposażenie, odpowiadające wymogom art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Właśnie poprzez fakt, że przepis ten ma charakter gwarancyjny należy jego brzmienie odnosić do wszystkich radców prawnych, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiotach prawa prywatnego, ale także we wszelkich instytucjach publicznych, w tym także do tych wykonujących ten zawód na podstawie stosunku służbowego. Jest rzeczą oczywistą, że w wielu podmiotach prawa prywatnego w strukturze zatrudnienia nie przewiduje się stanowisk głównego specjalisty, dlatego wówczas wynagrodzenie radcy prawnego winno odpowiadać stanowisku równorzędnemu, czyli najwyższemu specjalistycznemu stanowisku w obowiązującej strukturze. Prawo radcy prawnego do wynagrodzenia nie niższego, niż wynagrodzenie przewidziane dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, powstaje także w sytuacjach, w których u danego pracodawcy układ zbiorowy pracy lub przepisy o wynagradzaniu pracowników nie zawierają tabel zaszeregowania pracowników oraz tabel ich wynagradzania, a ustalenie wynagrodzenia dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy następuje na podstawie indywidualnej decyzji pracodawcy.

W instytucjach i podmiotach prawa publicznego zasadniczo mocą przepisów powszechnie obowiązujących normuje się strukturę zatrudnienia, ale także w wielu przypadkach, w których brak takich przepisów, funkcjonują również wewnętrzne uregulowania w zakresie szczegółowej struktury stanowisk służbowych, czego dowodem jest wspomniana wewnętrzna struktura występująca w Siłach Zbrojnych RP.

Rację ma skarżący, twierdząc, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wykazuje wewnętrzną sprzeczność w sposobie przedstawiania argumentów, albowiem z jednej strony organ dostrzega, że sytuacja prawna radcy prawnego – żołnierza zawodowego, w zakresie przysługującego mu uposażenia nie może być kształtowana na poziomie odbiegającym od treści art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, z drugiej jednak strony – organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie czyni zadość tej regulacji, lecz ustala skarżącemu uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C, zamiast w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A. Błędnym jest stanowisko organu, że w sytuacji skarżącego porównania stanowisk można dokonać tylko w odniesieniu do stanowisk służbowych przewidzianych w Dowództwie [...], a nie w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, występujących w Siłach Zbrojnych RP. W tym zakresie argumentacja organu także wykazuje niekonsekwencję.

Jeżeli bowiem, jak słusznie twierdzi organ, przyznanie D. P. uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15B, tj. na poziomie starszego specjalisty, jest sprzeczne z postanowieniami zawartymi w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, to dlaczego organ uznaje za prawidłowe przyznanie skarżącemu uposażenia zasadniczego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C, na tle zaszeregowania stanowisk służbowych w wymienionej jednostce wojskowej, w której, jak podaje skarżący, brak jest stanowisk służbowych zaszeregowanych do grupy uposażenia 15C, skoro i tak ogólnej konstatacji w zakresie zaszeregowania stanowisk służbowych organ dokonuje w odniesieniu do całych Sił Zbrojnych RP.

Co więcej, organ zwraca uwagę, że przyznanie radcy prawnemu – żołnierzowi zawodowemu, uposażenia na poziomie głównego specjalisty spowoduje, iż w wielu sytuacjach radca prawny będzie lepiej (wyżej) uposażony, niż dowódca jednostki wojskowej, w której pełni on służbę. Jednak tego rodzaju argumentacja, w rzeczy samej pozaprawna – wywodzona z zasady słuszności, której nie stosuje się w prawie administracyjnym – nie może stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej, która podejmowana jest w ściśle określonym trybie, przy zastosowaniu norm prawa materialnego w celu ich urzeczywistnienia dla wywołania określonych skutków w sferze praw i obowiązków zainteresowanego podmiotu (strony postępowania).

Skoro przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pełni funkcję gwarancyjną, to konsekwencją tego jest zapewnienie wszystkim radcom prawnym, pełniącym służbę w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, uposażeń na tym samym poziomie, odpowiadającym uposażeniu głównego specjalisty. Na każdym szczeblu dowodzenia obowiązują przecież te same przepisy w zakresie uposażenia i dowódcy wszystkich jednostek wojskowych zobowiązani są do ich stosowania względem podległych im żołnierzy. Nie ma znaczenia prawnego, czy stanowisko głównego specjalisty występuje czy też nie na danym poziomie dowodzenia, ważne natomiast jest, że takie w ogóle istnieje w Siłach Zbrojnych i z tego powodu uposażenie radcy prawnego ma się kształtować na tym samym poziomie. Gdyby stanowiska takiego wewnętrzne przepisy nie przewidywały, wówczas konieczne byłoby odniesienie się do równorzędnego stanowiska służbowego.

Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie określenia grup uposażenia, przyznana oficerowi grupa uposażenia 15C przypisana została do stopnia etatowego podpułkownika. O ile w przypadku skarżącego grupa uposażenia 15C odpowiada posiadanemu przez niego stopniowi etatowemu podpułkownika, to jednak nie odpowiada ona grupie uposażenia 16A, do której zostało zaszeregowane stanowisko służbowe głównego specjalisty w Siłach Zbrojnych.

Trafnie organ argumentuje, że pierwszeństwo w stosowaniu ustawy o radcach prawnych względem wojskowej ustawy pragmatycznej powoduje, iż nie można skutecznie odmówić przyznania radcy prawnemu uposażenia na poziomie wynikającym z ustawy o radcach prawnych, powołując się na zaszeregowanie stanowiska służbowego do odpowiedniego stopnia etatowego. W takiej sytuacji niezrozumiałym jest, dlaczego organ – mimo wszystko – przyznał skarżącemu uposażenie w stawce niższej, niż przewidziana dla grupy uposażenia 16A. Okoliczność ta, zestawiona z treścią art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, wskazuje w sposób jednoznaczny, że uposażenie skarżącego nie kształtuje się na poziomie uposażenia głównego specjalisty. I nie chodzi tu o wykładnię przepisu prawa, którego brzmienie w istocie nie budzi żadnych wątpliwości, wszak radca prawny, będący żołnierzem zawodowym, który jest uposażony według stawki niższej, niż przewidziana dla stanowiska głównego specjalisty, nie jest przecież uposażony jak główny specjalista, czego wymaga przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

O ile zaszeregowanie konkretnego stopnia etatowego z grupą uposażenia do określonego stanowiska specjalistycznego jest zabiegiem wewnętrznym, to jednak w przypadku żołnierza zawodowego, będącego radcą prawnym, zabieg ten musi odbywać się z poszanowaniem powyższych regulacji. Przyznanie radcy prawnemu – żołnierzowi zawodowemu, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty, świadczy w sposób oczywisty o naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, które należy kwalifikować w kategoriach rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1494/08, publ. LEX nr 595166).

Rozpoznając ponownie sprawę, orzekające w sprawie organy zobowiązane będą do wydania decyzji w przedmiocie uposażenia z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag.

Należy także wyjaśnić stronie skarżącej, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia jej wniosku o zasądzenie kosztów dojazdu na rozprawę, ponieważ stawiennictwo strony na rozprawie było nieobowiązkowe, a jedynie w przypadku wezwania strony przez Sąd do osobistego stawiennictwa na rozprawie (art. 91 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), strona ta ponosi niezbędne koszty postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie miał także podstaw do zasądzenia innych kosztów postępowania, gdyż te nie wystąpiły, bowiem sprawa niniejsza korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jak również skarżący w trakcie postępowania sądowego nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim stwierdzono jej nieważność.