Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 14/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 158 par. 1 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2012r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia rozgraniczenia zewnętrznych granic części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W, na podstawie art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Z L, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C z [...] stycznia 2011r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia rozgraniczenia zewnętrznych granic nieruchomości położonej we wsi J, gmina C, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...].

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, [...] października 2010r. Z L złożyła do Urzędu Gminy w C wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego części działki nr [...], położonej w miejscowości J, gmina C. W tym samym dniu Wójt Gminy C wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. W dniu [...] stycznia 2011r. wpłynął wniosek o zatwierdzenie rozgraniczenia przeprowadzonego i opisanego w protokole granicznym przez geodetę. Tego samego dnia też Wójt Gminy C. wydał decyzję zatwierdzającą rozgraniczenie zewnętrznych granic nieruchomości położonej we wsi J., gmina C., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], stanowiącą własność Z. L – w sposób opisany i uwidoczniony w szkicu granicznym.

W dniu [...] sierpnia 2011r. do SKO we W wpłynął wniosek właścicielki działki nr [...], reprezentowanej przez pełnomocnika, o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2011r. Wniosek uzasadniono nieważnością przedmiotowej decyzji z mocy prawa, wobec naruszenia w ustaleniach rozprawy granicznej z [...] listopada 2010r., na której decyzja została oparta, art. 10 k.p.a. i art. 32 pkt 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak wynika z treści wniosku, Z. L. nie została zawiadomiona o terminie rozprawy granicznej, nie poinformowano jej również o skutkach niestawiennictwa. Wnioskodawczyni zakwestionowała również okoliczność złożenia podpisów złożonych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przez matkę, która nie była ponadto upoważniona do działania w imieniu wnioskodawczyni.

Wójt Gminy C stwierdził, iż w jego przekonaniu nie doszło do naruszenia prawa.

SKO, uznając przymiot strony wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podniosło, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Organ wskazał, iż nie jest związany zakresem żądania strony dotyczącego stwierdzenia nieważności, z urzędu musi bowiem zbadać czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Oceniając przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jaką jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, łącznie należy wziąć pod uwagę trzy przesłanki – oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, skutki jakie wywołuje decyzja. Oczywiste naruszenie prawa polega, jak wskazało SKO, na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygania a przepisem prawa, stanowiącym jego podstawę prawną. Naruszony przepis nie wymaga stosowania wykładni prawa, natomiast skutki decyzji rażąco naruszającej prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Biorąc pod uwagę powyżej wskazane przesłanki, Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja bowiem wydana została przez organ właściwy, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, decyzja skierowana została do strony postępowania, a doręczeń dokonywano w myśl przepisów k.p.a.

Odnośnie podniesionego przez wnioskodawczynię zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu, organ zwrócił uwagę, iż przesłanka ta nie stanowi wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., może być co najwyżej oceniana w ramach wadliwości, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ zwrócił przy tym uwagę, że w przypadku złożenia przez stronę wniosku o stwierdzenie nieważności, nie mógł prowadzić postępowania wznowieniowego.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Z. L., reprezentowana przez pełnomocnika wskazała, że z decyzji wydanej w pierwszej instancji wynika, iż postępowanie administracyjne zostało dotknięte wadą polegającą na uniemożliwieniu stronie brania udziału w postępowaniu, co dawałoby stronie możliwość wznowienia postępowania. Odwołująca się podniosła przy tym, że przesłanki ujęte w art. 145 k.p.a. i art. 156 k.p.a. mają naturę zarówno materialną, jak i procesową, a opisane są w sposób nieostry.

Jak wynika z treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dokumentem mającym kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie jest protokół graniczny, który winien zostać sporządzony zgodnie ze stanem faktycznym, a prawidłowość ta podlegała ocenie wójta wydającego decyzję. Organ ten miał również obowiązek zbadać, czy strony zostały prawidłowo wezwane oraz czy ewentualne osoby trzecie legitymują się stosownymi pełnomocnictwami, a także czy doszło do zawarcia ugody, lub zgodnego oświadczenia stron. Przedmiotowy protokół graniczny, jak wskazała odwołująca się, nie spełnia powyższych wymogów. Istotnym brakiem protokołu jest brak zawiadomienia stron, czy brak pełnomocnictwa udzielonego przez właścicielkę nieruchomości matce, H. K.. Punkt 11.4 protokołu wskazuje, iż przebieg granicy ustalono w oparciu o oświadczenia stron wskazanych w pkt 6 protokołu, a pkt ten Z L wskazuje jako osobę nieobecną, nie kwestionującą przebiegu granicy. Odwołująca się podniosła, iż została zmylona wynikającym z załącznika graficznego do protokołu prostym przebiegiem granicy miedzy działkami [...] i [...], podczas gdy z załącznika graficznego, znajdującego się w dokumentacji ewidencji gruntów wynika, że granica nie przebiega prosto.

Art. 33 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne został, w opinii wnioskującej o ponowne rozpatrzenie sprawy naruszony poprzez brak protokołu w zasobach dokumentacji Starostwa Powiatowego w L., co dowodzi, iż dokumentu tego nie było w zasobach Starostwa również w dacie wydania decyzji.

Odwołująca się podniosła ponadto, że dokonała rozbudowy domu przy założeniu, że granica z działką sąsiednią przebiega w odległości 4 m, w związku z czym na ścianie przy tej granicy umieściła okna. Po zmianie przebiegu granicy odległość wyniosła 3m, co doprowadzi do zamurowania okien. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie nastąpiło oczywiste i rażące naruszenie prawa skutkujące bezużytecznością budynku mieszkalnego postawionego przez wnioskodawczynię.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zaakcentowano, że wniosek wszczynający postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie został rozpoznany co do istoty, kluczowym bowiem argumentem była okoliczność, iż na dołączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma podpisu H K a jest podpis podrobiony, a także brak pełnomocnictwa udzielonego matce przez wnioskodawczynię.

Decyzją z [...] listopada 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium, ponownie rozpatrując sprawę uznało, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły wady, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji z [...] stycznia 2011r. stanowi art. 33 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. SKO zwróciło uwagę, że przed wydaniem decyzji organ obowiązany był dodatkowo dokonać oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, a w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności, winien zwrócić geodecie dokumentację do uzupełnienia, a także włączyć dokumentację techniczną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Powołując się na przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego organ wskazał, że wezwanie do stawienia się na gruncie należało doręczyć stronom za zwrotnym potwierdzeniem odbioru nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem, nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje jednakże czynności geodety, o czym należało poinformować strony. Usprawiedliwiona nieobecność natomiast powoduje wstrzymanie czynności do czasu ustania przeszkody lub wyznaczenia pełnomocnika, na okres nie dłuższy niż jeden miesiąc. Z czynności ustalenia przebiegu granic należało sporządzić protokół. Organ wskazał, iż szczegółowe regulacje dotyczące sposobu i trybu wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji, zawiera rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Decyzja o rozgraniczeniu, jak podkreślił organ, wydawana jest wówczas, gdy ustalenie przebiegu granicy jest możliwe na podstawie zebranych dowodów lub na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy nie jest ono zakwestionowane przez drugą ze stron.

Wskazując, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo strony nie wstrzymuje czynności geodety organ zwrócił uwagę na przepisy zawarte w rozdziale 8 k.p.a., dotyczące pism w postępowaniu stwierdzając, że doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, o ile podjął się oddania pisma adresatowi, jest prawnie skuteczne.

SKO podniosło, że geodeta osobiście doręczył stronom postępowania w dniu [...] października 2010r. wezwania do stawienia się na gruncie w dniu [...] listopada 2010r. We wskazanym dniu zamiast wezwanej Z L stawiła się jej matka H K. Ustalenia dokonane podczas czynności, przekazane zostały Wójtowi Gminy C, który na ich podstawie wydał 10 stycznia 2011r. decyzję o rozgraniczeniu. Powyższe, jak wskazał organ, oznacza, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie zostały naruszone art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Wezwania doręczono w prawidłowym terminie i z właściwym pouczeniem, brak jest ponadto przesłanek do uznania, że podpis H. K. został podrobiony, zwłaszcza, że matka właścicielki nieruchomości we wskazanym dniu zjawiła się na wezwanie. Organ podniósł ponadto, że z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że wnioskodawczyni dokonała błędnej interpretacji treści protokołu granicznego, w toku postępowania nie składała ona natomiast, jako nieobecna, oświadczeń i nie kwestionowała przebiegu granicy. nieuzasadnione są zatem, zdaniem organu, zarzuty odnośnie braku pełnomocnictwa udzielonego matce przez właścicielkę nieruchomości.

Organ uznał również, że brak jest podstaw do twierdzenia, że wydanie decyzji nie zostało poprzedzone dokonaniem przez wójta oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oraz zbadaniem zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Kolegium zwróciło ponadto uwagę na okoliczność, iż przedmiotowa decyzja nie została przez stronę zaskarżona do sądu.

SKO uznało zatem, iż brak jest w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa.

W skardze do sądu administracyjnego Z L, reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła decyzji wydanej w drugiej instancji rażące naruszenie art. 7, art. 10 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 32 pkt. 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.

Skarżąca podniosła, że ustalenia poczynione przez organ są dowolne i sprzeczne z zapisami zawartymi w protokole granicznym z [...] listopada 2010r., poprzez błędne przyjęcie, że wezwanie do stawienia się na gruncie w celu ustalenia granicy zostało doręczone skarżącej w sposób prawidłowy. Skarżąca podkreśliła ponadto, iż matka jej zaprzecza, jakoby podpisywała zawiadomienie o terminie.

Zgodnie z twierdzeniem skarżącej nie została ona prawidłowo wezwana do stawienia się na gruncie, nie jest zatem w tym kontekście uzasadnione podnoszenie argumentu, że skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała przebiegu granic i nie składała oświadczeń, oświadczenia bowiem składały strony obecne, co rażąco narusza zasadę równego traktowania stron. Kolegium, w opinii skarżącej, nie dokonało dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszyło art. 8 i art. 10 k.p.a.

Art. 32 pkt. 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne naruszony został, zdaniem skarżącej, poprzez niedysponowanie przez organ wydający decyzję o rozgraniczeniu, w dacie jej wydania całością dokumentacji.

Jak wskazała skarżąca, powyższe rażące naruszenia procedury mieszczą się w zakresie przedmiotowym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W razie dostrzeżenia podczas przeprowadzonej kontroli naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, orzeczenie stanowiące przedmiot skargi może zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przeciwnym wypadku sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy skargę oddala

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] listopada 2011 r., którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2011r., orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C z [...] stycznia 2011r.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadła w postępowaniu tzw. nadzwyczajnym, regulowanym przepisami art. 156 i następne k.p.a. Natomiast decyzja, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności wydana została w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Rozgraniczenie nieruchomości uregulowane jest w Rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz.1287 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa.

Przepisy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy stanowią, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami. Podkreśla się, iż w świetle takiej regulacji istotą sporu o rozgraniczenia jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości, w celu ustalenia jaki jest zakres - a więc zasięg prawa własności właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości. (Por. S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998 s. 80).

Z uwagi na to, że przedmiotem oceny Sądu jest kontrola legalności decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności, a więc podjętej w nadzwyczajnym trybie postępowania, nie można uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. i 10 k.p.a. oraz art. 32 pkt 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Podjęcie rozstrzygnięcia przez organ z naruszeniem powyższych przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Podniesione w skardze zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania w zakresie prawidłowego doręczenia przez organ wezwania skarżącej do stawienia się na gruncie.

Z treści skargi i odwołania wynika, że skarżąca kwestionuje dowody, na podstawie których organ przyjął, iż została ona prawidłowo, w trybie art. 32 ww. ustawy, wezwana do stawienia się na gruncie.

Przepisy ustawy w tym zakresie nakładają szczególny tryb postępowania. Art. 32 stanowi, że wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem (ust.1). W wezwaniu należy poinformować strony o skutkach niestawiennictwa (ust. 2). Nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety (ust. 3).

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że postępowanie o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2010r., w który jako miejsce zamieszkania wskazała J, [...]. Organ wszelką korespondencję wysyłał na ten właśnie adres wskazany we wniosku o wszczęcie, którą odbierała matka skarżącej. W wyroku z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt I SA 431/99 - publ., LEX nr 48753, NSA wyraził pogląd, że: "1. Doręczenia, o których mowa w art. 46 k.p.a., oparte są na domniemaniu, że pismo organu administracji publicznej dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo w terminie odnotowanym na odpowiednich dokumentach urzędowych przez adresata i doręczającego. Organ administracji państwowej nie ma obowiązku badania w każdym wypadku z urzędu, czy poświadczona urzędowo relacja organu doręczającego względem odbiorcy przesyłki odpowiada rzeczywistości. 2. W świetle art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest prowadzenie przeciwdowodu przeciwko dokumentom urzędowym".

W aktach sprawy brak jest dowodów na to, aby skarżąca przeprowadziła przeciwdowód w zakresie odebrania wezwania przez matkę. W nawiązaniu zaś do zarzutów skargi wyjaśnienia wymaga, że organ administracji państwowej nie ma obowiązku badania w każdym wypadku z urzędu, czy poświadczona urzędowo relacja organu doręczającego względem odbiorcy przesyłki odpowiada rzeczywistości.

Zasada prawdy obiektywnej – ustanowiona w art. 7 k.p.a. i dodatkowo realizowana unormowaniem zawartym w art. 77 § 1 k.p.a. – kształtuje całe postępowanie a zwłaszcza w zakresie rozłożenia ciężaru dowodu. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, jakim jest dowód doręczenia, spoczywa na osobie zainteresowanej obaleniem wskazanego domniemania. W tym zakresie regulacje przewidziane w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie znajdują zastosowania. Tym samym organ nie był zobligowany do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu zweryfikowanie twierdzeń strony i ustalenia okoliczności doręczenia przesyłki i autentyczności podpisu adresata, złożonego na dowodzie doręczenia. Strona skarżąca nie podważyła prawdziwości doręczenia wezwania, a w okolicznościach sprawy twierdzenia strony należy potraktować jako gołosłowne.

Okoliczności te nie mają jednak wpływu na wynik postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (art. 41 § 1 k.p.a.). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 1 k.p.a.). Z treści powyższych przepisów wynika, że organ nie przejmuje odpowiedzialności za zaniedbanie obowiązku strony wynikającego z art. 41 k.p.a. Władając zatem potwierdzeniem obioru podpisanym przez matkę miał podstawy, aby przyjąć, że nie nastąpiło uchybienie w doręczeniu wezwania, które zawierało pouczenie o skutkach nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.

Nie ma znaczenia w tym stanie rzeczy, czy matka skarżącej była należycie umocowana w dniu sporządzania protokołu granicznego w sytuacji, gdy sama skarżąca była zawiadomiona o terminie, w którym miała stawić się na gruncie. W tej sytuacji nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ rażąco naruszył przepis art. 32 ustawy.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja w sprawie odnowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C o rozgraniczenie zewnętrznych granic części nieruchomości.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi podważa odebranie wezwania o stawieniu się na gruncie przez jej matkę i kwestionuje wiarygodność podpisu złożonego przez H K i wywodzi na tej podstawie, że została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu.

Powyższy zarzut nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa, wyrażonej w art. 156 § 1pkt 2 kpa, dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rzeczywisty stan sprawy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, czy też strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wypełnia przesłanki dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1pkt 1 i 4 kpa). Przesłanki te nie dają podstaw do stosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wylicza art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyliczenie to jest zamknięte i nie daje podstaw do rozszerzania na inne rodzaje naruszenia przepisów prawa.

W myśl przepisów ustawy, w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym ustalenie przebiegu granicy następuje albo w wyniku zawarcia ugody pomiędzy stronami, mającej moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4), albo też w drodze decyzji o rozgraniczeniu, opartej na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zabranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Przepis ust. 2 tego artykułu przewiduje, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi (powszechnemu). Taka regulacja oznacza odstępstwo od statuowanej art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, w myśl której sprawa administracyjna może być rozpoznana merytorycznie dwukrotnie – przez organ I instancji i przez organ odwoławczy. Wyrażone przepisami art. 33 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odstępstwo oznacza, że po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu przez właściwy organ wójta (burmistrza, prezydenta miasta), kwestia merytorycznej poprawności ustaleń przebiegu granicy, nie podlega już kontroli organów administracji publicznej w toku instancji. Kontrolę taką może już przeprowadzić tylko Sąd powszechny po przekazaniu mu sprawy w następstwie zgłoszenia przez stronę w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, wniosku określonego przepisem art. 33 ust. 3 ustawy.

Od wydanej zatem w postępowaniu rozgraniczeniowym decyzji opartej na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie służy odwołanie do organu II instancji. Natomiast stronom służy prawo do skorzystania z tzw. nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, a więc m. in. z trybu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub o wznowienie postępowania.

Trzeba tu podkreślić, że z uwagi na inny przedmiot postępowania z trybu nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności (o czym niżej), wskazuje się w literaturze (Por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz-do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wyd. 3, C. H. Beck 2000 r., str. 666) oraz w orzecznictwie [Por. np. wyrok NSA z 22.05.1987 r. IV SA 1062/86 (ONSA 1987 Nr 1, poz. 35)], że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest także osoba, do której skierowano decyzję, w postępowaniu zakończonym decyzją, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności.

Poszczególne tryby nadzwyczajnego postępowania administracyjnego mają na celu usunięcie określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Jest to tzw. zasada niekonkurencyjności. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą możliwość ponownego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w których ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., (ew. w przypadku określonym w art. art. 145 a k.p.a.).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jedną z podstaw wznowienia postępowania stanowi brak udziału strony, bez jej winy, w postępowaniu. Jednakże w myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. W świetle brzmienia tego przepisu jest oczywiste, iż z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może wystąpić tylko ta strona, która nie brała udziału w sprawie, gdyż to na tym podmiocie spoczywa obowiązek wykazania, iż służył mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu zakończonym decyzją, którego dotyczy żądanie wznowienia postępowania. Brak przymiotu strony takiej osoby, stanowi podstawę wydania opartej na przepisie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, a w istocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia.

Na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może powoływać się inny uczestnik postępowania, w którym wydano decyzję.

W świetle powyższego, bezpodstawny jest zarzut skargi względem decyzji SKO oparty na zarzucie, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż skarżąca nie brała udziału w postępowaniu o rozgraniczenie. Zarzut ten wykracza poza przedmiot postępowania o stwierdzenie nieważności zakończonego zaskarżoną decyzją.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 25.11.2008 I OSK 1828/07 - niepublikowany), administracyjne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, należy w świetle art. 16 § 1 k.p.a. do kategorii tzw. postępowań nadzwyczajnych, w których może nastąpić wzruszenie decyzji, także ostatecznej, jednakże tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Celem postępowania o stwierdzenie nieważności, nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności (jak przy wznowieniu postępowania) - lecz weryfikacja decyzji na płaszczyźnie przesłanek nieważności decyzji wyczerpująco wyliczonych przepisie art. 156 § 1 k.p.a. w punktach 1- do 7. Weryfikacja ta polega na badaniu czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wad wyliczonych punktach 1-7 § 1 art. 156 k.p.a. Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest wada tkwiąca w decyzji w chwili jej wydania, jako w akcie kończącym postępowanie, a nie wada samego postępowania dowodowego, które ją poprzedzało. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia o zarzucie nieważności decyzji przedmiotem ustaleń organu właściwego do stwierdzenia nieważności (art. 157,158 k.p.a.), w sferze faktograficznej, są ustalenia, czy w dacie podjęcia decyzji, była ona dotknięta istniejącą choćby jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności wady mają charakter wad materialnoprawnych, a nie wad o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie skutków tych ostatnich dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (por. J. Borkowski, B. Adamiak, Komentarz - do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wyd. 3, C. H. Beck 2000 r., str. 643).

Podkreślenie to jest konieczne z uwagi na to, iż skarga oparta jest w swych podstawach faktycznych, także na zarzucie dokonania przez Wójta Gminy szeregu wadliwych ustaleń, bądź pominięciu możliwego do zebrania materiału dowodowego w czynnościach uprawnionego geodety.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być weryfikowane postępowanie, które poprzedzało jej wydanie ( por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 157/11).

W świetle powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi.