Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1414/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r. (znak [...]) Burmistrz Miasta i Gminy N. oddalił zgłoszone przez M. B. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków objętych tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 24 stycznia 2019 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 33 § 1 pkt 1, 2, 4, 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 z późn. zm.) - dalej jako "ustawa" - w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm.) - dalej jako "k.p.a.".

W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że art. 33 § 1 ustawy określa podstawy zarzutów, jakie może zgłosić zobowiązany w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy). Podkreślono, że katalog zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 ustawy jest katalogiem zamkniętym.

Jak wynika z akt sprawy, M. B. skutecznie zgłosiła zarzuty w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zawarte w piśmie z dnia 19.02.2019 r. (złożonym osobiście do organu w dniu 20.02.2019 r.) zgłoszone zostały w przepisanym terminie (tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości złożenia zarzutów doręczono stronie w dniu 13.02.2019 r.). Wraz ze sformułowanymi zarzutami strona zgłosiła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który to wniosek organ I instancji rozpoznał odrębnym postanowieniem.

Po zbadaniu treści tytułu wykonawczego (Nr [...]) z dnia 24 stycznia 2019 r. stwierdzono, że odpowiada on wymogom określonym w art. 27 ustawy.

W okolicznościach sprawy brak było podstaw prawnych do uwzględnienia zgłoszonych zarzutów.

W szczególności wnioskodawczyni nie wykazała, iż zmaterializowały się okoliczności określone w art. 33 pkt 1 i 2 ustawy. Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 24 stycznia 2019 r., a wynikającego z ostatecznej decyzji znak: [...] r. wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy w N. z dnia 12 września 2018 r. Decyzja ta posiada walor ostatecznej, w jej przedmiocie zapadła bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], [...]) z dnia 19 grudnia 2018 r o uchyleniu zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt 4 i w tym zakresie Kolegium orzekło, co do istoty sprawy w ten sposób, że zmieniło termin wykonania obowiązku, zaś w pozostałym zakresie - tj. nałożonych obowiązków w pkt 1, 2, 3 - Kolegium orzekło o utrzymaniu decyzji w mocy. Na podstawie tej decyzji wystawiono tytuł wykonawczy, obejmujący ww. obowiązki z pkt 1, 2 i 3 ww. decyzji), a zobowiązana nie dowiodła, że orzeczone w tej decyzji, obowiązki zostały przez nią wykonane. Zobowiązana nie dowiodła też, że obowiązki te uległy umorzeniu, albo że doszło do przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia tych obowiązków. Z pisma zobowiązanej, argumentującej zarzuty nie wynika też, aby doszło do odroczenia terminu wykonania obowiązków nałożonych w decyzji z dnia 12 września 2018 r., ani też, że brak wymagalności obowiązków wynika z innych przyczyn.

Rację ma organ I instancji, że przedstawiona na poparcie ww. zarzutów argumentacja zobowiązanej pozostaje chybiona. Strona powołuje się na umorzenie i nieistnienie innego obowiązku, aniżeli ten orzeczony ww. decyzją z dnia 12 września 2018 r. Strona odwołuje się do rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza Miasta I Gminy N. [...] -2/08 z dnia 16 grudnia 2011 r. Jednakże słusznie wskazuje organ I instancji, że zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie, iż M. B. nie obciąża obowiązek przyłączenia nieruchomości (części budynku nr [...] na działce nr [...] w S.) do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, dotyczyło obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Od tego obowiązku należy natomiast odróżnić obowiązek, który znajduje oparcie w innej regulacji prawnej - tj. z art. 363 z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Burmistrz Miasta i Gminy N., kierując się tą podstawą prawną nałożył na M. B. ww. obowiązek w ww. decyzji z dnia 12 września 2018 r. ([...]). Decyzja ta uzyskała walor ostatecznej. Na tej podstawie egzekwowany jest obecnie ujęty w ww. tytule wykonawczym obowiązek. Obowiązek ten istniał i był wymagalny w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność, iż na decyzję Kolegium z dnia 19 grudnia 2018 r została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie niweczy wykonalności tej decyzji. Jak ponadto Kolegium ustaliło, postępowanie sądowoadministracyjne w związku ze skargą prowadzone pod sygnaturą II SA/Kr 287/19 nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. W sprawie nie zapadł wyrok (tak notatka urzędowa z dnia 26 sierpnia 2019 r. - w aktach sprawy). W obrocie prawnym w dalszym ciągu funkcjonuje ostateczna decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy.

Kolegium nie dopatrzyło się także zasadności zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy, tj. że organ egzekucyjny dopuścił się błędu w ustaleniu osoby zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że osoba zobowiązana w decyzji z dnia 12 września 2018 r. ([...]). do wykonania nałożonych w niej obowiązków jest tożsama z osobą wskazaną w tytule wykonawczym wydanym na podstawie tej decyzji. Osobą tą jest M. B.. Zasadnie do tej osoby skierowano postępowanie egzekucyjne.

Strona argumentując omawiany zarzut, podnosi, że nie jest właścicielką szamba i w związku z tym nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej. Jednakże to w ww. decyzji administracyjnej rozstrzygnięto kwestię, kto jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z treści art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Prowadzenie na obecnym etapie - postępowania egzekucyjnego, szerszych ustaleń, czy weryfikacji, co do zasadności obciążenia zobowiązanej obowiązkami wynikającymi z ww. decyzji, jest wyjściem poza kompetencje organu egzekucyjnego.

Wreszcie odnosząc się do zarzutu przywołanego w art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, stwierdzić należy, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji natomiast odnoszą się do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Z przesłanką przedmiotową niedopuszczalności egzekucji mamy do czynienia, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej, lub gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. Żadna z opisanych sytuacji nie zachodzi w mniejszej sprawie. W szczególności nie mogą jej uzasadniać przywoływane przez zobowiązaną okoliczności oparte na fakcie toczącego się w przeszłości innego postępowania, oparte na innej podstawie prawnej materialnej, sprowadzające się do zarzutów merytorycznych dotyczących treści decyzji administracyjnej, w której stwierdzono istnienie kwestionowanego obowiązku.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B., zarzucając mu naruszenie:

< art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz przeprowadzenie w sposób nieprawidłowy postępowania dowodowego w niniejszej sprawie pomijając najistotniejsze kwestie sporne w zakresie podłączenia nieruchomości poprzez podpisanie protokołu odbioru przez T. S. z dn. 02.04.2005r., którego skarżąca nigdy nie otrzymała i nie podpisała,

< art. 80 i 81 k.p.a. poprzez dokonanie oceny w oparciu o wybiórczy materiał dowodowy a nie jak zobowiązuje ustawa (Kodeks Postępowania Administracyjnego) - na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

< art. 107 § 3 k.p.a.,

< art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

< art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. prawo ochrony środowiska poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień organu I i II instancji, które są nieprawidłowe, o rozpatrzenie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi M. B. podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej interpretacji przepisów wydanego tytułu wykonawczego znak; [...], z dnia 24.01.2019r. wydanego w oparciu o decyzję Burmistrza z dnia 12.09.2018r. znak; [...], na podstawie art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. Powołany przepis art. 363 w/w ustawy nie daje podstaw prawnych Burmistrzowi do nałożenia obowiązku na skarżąca podłączenia części nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, bowiem kwestię podłączenia do sieci regulują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w oparciu o warunki techniczne, których skarżąca nie otrzymała.

Zarzucono także brak rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 19.02.2019r. uchylenia tytułu wykonawczego z 24.01.2019r. - Burmistrz odniósł się tylko do zarzutów z art. 33 ustawy.

Skarżąca przypomniała, że Burmistrz w 2009r. prowadził już postępowanie przeciwko skarżącej M. B. w tym samym zakresie (nakazania M. B. przyłączenia części nieruchomości [...] do sieci kanalizacyjnej) i wobec tego samego podmiotu, które prawomocnie umorzył.

Skarżąca domaga się od organów szczegółowego wyjaśnienia sprawy w oparciu o wydany wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 września 2009r. sygn.akt; II SA/Kr 971/09, którego organy nie wyjaśniły tylko manipulacyjnie umorzyły postępowanie administracyjne w zakresie nakazania skarżącej przyłączenia części nieruchomości [...] do sieci kanalizacyjnej. Jej zdaniem sprawa z 2009r. powyższego wyroku jest tożsama z niniejszą sprawą wydaną po dziesięciu latach od umorzonego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Przedmiotem skargi jest postanowienie w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych przez M. B. w piśmie z dnia 19 lutego 2019 r. wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstwie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zachowano wymogi dotyczące wszczęcia postępowania egzekucyjnego: wykonywana decyzja była wprawdzie nieostateczna, jednak nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności; M. B. doręczono upomnienie z 28 listopada 2018 r. (zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a następnie tytuł wykonawczy.

M. B. w terminie otwartym do wniesienia zarzutów wniosła pismo, w którym domaga się umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego – który został rozpoznany odrębnie i nie mieści się w granicach niniejszej sprawy, zatem zarzuty w tym zakresie należy uznać za bezzasadne. W piśmie tym wniosła również zarzuty "na podstawie art. 33 pkt 1, 2, 4, 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia) podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Organy obu instancji prawidłowo uznały wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Prawidłowo ustalono, że brak podstaw do przyjęcia, że obowiązek objęty postępowaniem został wykonany, umorzony, że się przedawnił, wygasł lub nie istnieje. Kopia wykonywanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 12 września 2018 r. znajduje się w aktach administracyjnych, a porównanie treści decyzji z treścią tytułu wykonawczego wskazuje, że w obu tych dokumentach obowiązki nałożone na M. B. są tożsame.

Sądowi z urzędu wiadomo, że wykonywana decyzja pozostaje w obrocie prawnym i uzyskała walor ostateczności na skutek wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2018 r. znak: [...], [...] Organ odwoławczy wprawdzie dokonał niewielkiej zmiany pkt 4 wykonywanej decyzji, jednakże punkt ten nie jest objęty tytułem wykonawczym. Decyzja ta jest przedmiotem kontroli sądowej – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. II SA/Kr 287/19 oddalił skargę. Wyrok ten jest nieprawomocny, sprawa oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II OSK 2072/20).

Także kwestia braku wymagalności egzekwowanego obowiązku została przez organy obydwu instancji prawidłowo oceniona przez stwierdzenie, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania tego zarzutu.

W kwestii błędu, co do osoby zobowiązanego – nie ma wątpliwości, że M. B., wobec której wystawiono tytuł wykonawczy jest tą samą osobą co M. B. będąca adresatem wykonywanej decyzji.

Brak też podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej – co zostało szeroko i wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W świetle powyższego Sąd nie podziela zarzutów naruszenia przez organy prowadzące egzekucję przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1, art. 80 i 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przepisy te mają w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie dopatrzył się braków w postępowaniu wyjaśniającym – wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały w kontrolowanym postępowaniu ustalone prawidłowo.

Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. prawo ochrony środowiska nie mogły zostać rozpatrzone, bowiem w ogóle w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości postępowania egzekucyjnego, natomiast badanie materialnych podstaw decyzji, która jest wykonywania wykracza poza granice tej sprawy. Kwestia prawidłowości tej decyzji była badana w powołanej wcześniej sprawie sygn. II SA/Kr 287/19 przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej będzie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd również w całości podziela rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie stwierdzenia, że niniejsza sprawa nie jest tożsama z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wcześniej i umorzonym postanowieniem z 4 marca 2010 r. W tym zakresie trzeba wyjaśnić, że nawet jeśli wykonywany obecnie obowiązek jest tożsamy z nałożonym wcześniej i uchylonym obowiązkiem, to obecnie mamy do czynienia z nową decyzją, wydaną na innej podstawie prawnej. Ewentualne zarzuty w tym zakresie mogłoby dotyczyć tejże decyzji, natomiast dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym i korzysta z waloru wykonalności, prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne i konieczne.

Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.