Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 74/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 207 ist. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 2 pkt 1, art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 70 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 614/14 ze skargi R.F. na decyzję Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wyniku studiów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.


UZASADNIENIE

R.F. w dniu 4 czerwca 2013 r. złożył pomyślnie egzamin magisterski przed Komisją Egzaminacyjną i uzyskał dyplom magistra prawa (nr dyplomu [...]). Absolwent otrzymał ocenę dostateczną plus jako ogólny wynik studiów. Za średnią ocen otrzymał 2,182 punktu, za ocenę pracy magisterskiej 1 punkt, zaś za ogólną ocenę egzaminu magisterskiego – 0,6 punktu, co dało razem wynik w wysokości 3,782 punktu. Do uzyskania oceny dobrej, jako ogólnego wyniku studiów, skarżącemu zabrakło zatem 0,018 oceny. Z tego względu dwukrotnie – 11 czerwca 2013 r. oraz 8 sierpnia 2013 r. – wniósł do Dziekana WPiA pisma o doliczenie oceny uzyskanej z przedmiotu nieobjętego planem studiów, tj. z niemieckiego prawa handlowego (bdb) do średniej ocen ze studiów, ewentualnie o zmianę oceny uzyskanej z przedmiotu: polskie prawo spółek (dst) na ocenę uzyskaną z niemieckiego prawa handlowego. Pierwszy wniosek został negatywnie rozpatrzony przez Prodziekana ds. studiów stacjonarnych WPiA UAM (decyzja odebrana przez skarżącego 17 lipca 2013 r.), podobnie jak i drugi (decyzja Prodziekana z dnia 3 października 2013 r. nr [...]).

W dniu 4 listopada 2013 r. R.F. wniósł odwołanie od ww. decyzji Prodziekana nr [...] skierowane do tego prodziekana.

W dniu 7 listopada 2013 r. Prodziekan wydał decyzję o braku zgody na uwzględnienie żądania skarżącego.

W dniu 4 lutego 2014 r. R.F. wniósł odwołanie od decyzji Prodziekana WPiA UAM z dnia 7 listopada 2013 r. skierowane do Rektora UAM.

Decyzją z dnia 18 marca 2014 r. nr [...] Rektor UAM utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prodziekana WPiA UAM z dnia 7 listopada 2013 r. dotyczącą oceny na dyplomie ukończenia studiów absolwenta polsko-niemieckich studiów wspólnych na kierunku prawo.

Skarżący, reprezentowany przez r.pr. A.N., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Rektora UAM w Poznaniu.

Rektor UAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ze względu na fakt, że nie należy do właściwości sądu administracyjnego, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ ten stwierdził bowiem, że zaskarżony akt ma charakter wewnątrzzakładowy i oparty jest na przepisach wewnętrznych uczelni, wobec czego nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Nie ma przy tym znaczenia, że został nazwany decyzją bądź został jego adresat błędnie pouczony o przysługującej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 614/14 odrzucił ww. skargę.

Jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że choć przepis art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie wymienia expressis verbis zdarzeń, które – jako indywidualne sprawy studentów – winny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnych, do których należy odpowiednio stosować k.p.a., niemniej jednak niewątpliwie chodzi w nim o takie sytuacje, kiedy rozstrzygnięcie organu uczelni dotyczy sfery praw i obowiązków studenta i wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2204/11, Baza NSA). Wynikać ma to z faktu, że szkoła wyższa stanowi przykład zakładu administracyjnego, w którym jego użytkownicy – studenci – podlegają władztwu zakładowego. Sąd pierwszej instancji za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 320/08, przytoczył, że uczelnia wyższa będąc zakładem administracyjnym stanowi jednostkę organizacyjną nie będąca organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Władztwo zakładowe nie jest jakimś samoistnym władztwem państwowym, lecz częścią tego władztwa, wynikającą z upoważnienia organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw. Istotę władztwa zakładowego stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa nie wydaje się w drodze decyzji administracyjnych aktów organów uczelni ze sfery aktów administracyjnych wewnętrznych. Wynikać ma to z faktu, że jednostronne działania prawne organów zakładu skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego, które to nie wypływają na sam byt tego stosunku nie wymagają wydawania decyzji indywidualnych, a co za tym idzie nie podlegają reżimowi k.p.a. (E. Ochendowski: Zakład administracyjny jako podmiot administracji państwowej, Poznań 1969, s. 214). Takie akty zakładowe wewnętrzne, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie podlegają reżimowi k.p.a. i nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego. Zaskarżeniu natomiast podlegają w ocenie WSA akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego, zatem wywierające bezpośredni skutek na zewnątrz. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, o takich aktów zewnętrznych zalicza się decyzje odmawiające przyjęcia na studia, decyzje o skreśleniu z listy studentów, rozstrzygnięcia w kwestii zwolnienia z opłat za studia, rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra.

Z powyższych względów WSA w Poznaniu podzielił stanowisko Rektora, że w drodze decyzji administracyjnych nie wydaje się aktów organów uczelni ze sfery aktów administracyjnych wewnętrznych, do których zalicza się zgodę na podjęcie dodatkowych studiów, odmowę udzielania urlopu dziekańskiego, czy też ocenę egzaminatora, będącą jego wyłącznym atrybutem.

Sąd pierwszej instancji uznał, że kognicji sądów administracyjnych podlegają, więc decyzje mające podstawę prawną w ustawie, w szczególności Prawie o szkolnictwie wyższym. Natomiast rozstrzygnięcia uczelni mające podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, jak regulamin studiów, mają charakter aktów wewnętrznych, związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, które nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej studenta, zatem nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. post. NSA z 18 września 2012r., I OSK 1583/12, dostępne www.nsa.gov.pl). WSA w Poznaniu przychylił się w niniejszej sprawie do stanowiska zaprezentowanego w orzeczeniu NSA z 24 kwietnia 2007r. (I OSK 478/07, dostępne www.nsa.gov.pl), zgodnie z którym sprawy ocen i trybu zaliczeń przedmiotów, semestrów dotyczą stosunków wewnętrznych zakładu i są rezultatem wykonywania władztwa zakładowego w stosunku do studentów – użytkowników zakładu, a w konsekwencji decyzje podjęte w takich sprawach nie podlegają jurysdykcji sądowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że niewyrażenie zgody na zmianę oceny na dyplomie ukończenia studiów nie stanowi aktu zakładowego zewnętrznego, lecz stanowi rozstrzygnięcie związane z tokiem studiów, które dotyczy działania organów uczelni, skierowanego na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w ramach stosunku zakładowego. Kwestia obliczania średniej ze studiów, składającej się na ostateczny wynik studiów oparta jest na Regulaminie studiów UAM (Obwieszenie nr 5/2012 Senatu UAM w Poznaniu z 28 maja 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu regulaminu studiów UAM w Poznaniu), przyjętego zgodnie z art. 161 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, w szczególności z regulacji zawartej w treści § 73 regulaminu. W związku z powyższym, zdaniem WSA w Poznaniu, nie wymaga ono wydania indywidualnej decyzji administracyjnej, podlegającej następnie kontroli sądowej. Nie wywiera bowiem jakiegokolwiek skutku na zewnątrz, w postaci nawiązania, odmowy nawiązania, przekształcenia bądź rozwiązania stosunku zakładowego.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł R.F., zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, jak również art. 2 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 107 § 1-5, art. 6-11, art. 77-81, art. 86, art. 86, art. 90 i art. 95 k.p.a., do czego miało dojść wskutek odrzucenia skargi. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że nie kwestionuje rozstrzygnięcia w zakresie wystawionej oceny z przedmiotu, lecz zgodność z jasno określonymi prawem regułami technicznego procesu wyliczenia średniej wynikającej z uzyskanych przez niego ocen z poszczególnych przedmiotów. Podniósł też, że wyliczona i widniejąca na dyplomie ukończenia studiów ocena stanowi esencję treści decyzji o warunkach ustania stosunku prawnego studenta kończącego studia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektora UAM wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że sprawa nie dotyczy niewłaściwego zastosowania przepisów Regulaminu Studiów, lecz nieuwzględnienia oceny z przedmiotu nieobjętego planem studiów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), do decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Zaskarżony akt posiada elementy wymagane do poddania go kontroli jako decyzji administracyjnej: pochodzi od organu administracji i w sposób władczy rozstrzyga w sprawie indywidualnej o prawach osoby fizycznej niepodlegającej organowi służbowo czy organizacyjnie (por. wyrok NSA z 21 lutego 1994 r., I SAB 54/93, OSP 1995, nr 11, poz. 221, z glosą aprobującą B. Adamiak i J. Borkowskiego, s. 495-498).

Sąd pierwszej instancji odmówił jednak kontroli skarżonej decyzji przyjmując, że ma ona charakter rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowego z zakresu toku studiów, nie mieszczącego się w kognicji sądów administracyjnych. Godzi się zatem w tym miejscu zauważyć, że podział aktów szkoły wyższej na wewnątrzzakładowe i zewnętrzne jest krytykowany w najnowszej literaturze, jako niemający oparcia w przepisach prawa, nieostry, niekonstytucyjny, a wreszcie anachroniczny, od którego orzecznictwo sądów powoli odstępuje (por. P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, Warszawa 2015, s. 82-90, 92-93; A. Jakubowski, Status prawny studentów i doktorantów w relacjach ze szkołą wyższą, "Państwo i Prawo" 2011, nr 11, s. 58-63; A. Janus, Prawo do sądu w relacjach studenta z uczelnią wyższą, w: Administracja i prawo administracyjne w kontekście ochrony praw człowieka. Materiały konferencyjne, red. I. Rzucidło, Lublin 2012, s. 130-140).

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak spostrzec, że niezależnie, czy powyższy podział zostanie uwzględniony czy też się od niego odstąpi – w każdym przypadku przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie podlega kontroli sądów administracyjnych. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem, że czynność wyliczenia ogólnego wyniku studiów R.F. jest wtórna wobec decyzji Komisji Egzaminu Magisterskiego z dnia 4 czerwca 2013 r., której treść jest ujęta w protokole egzaminu magisterskiego (k. 9 akt administracyjnych). Decyzją tą Komisja stwierdziła jednogłośnie "uzyskanie przez R.F. dyplomu magistra prawa z ogólnym wynikiem dostatecznym plus". Akt ten zawiera zatem władcze rozstrzygnięcie, skierowane do indywidualnie określonego adresata i dotyczące bezpośrednio jego praw i obowiązków. R.F. kwestionował go w zakresie ustalenia ogólnego wyniku studiów.

Przypomnieć wypada, że komisja egzaminu dyplomowego jest organem administracyjnym w znaczeniu funkcjonalnym, działa przy tym w podwójnym charakterze, gdyż tak jako organ, jak i jako gremium eksperckie w którego skład wchodzą biegli (zob. P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych..., s. 203, 285). Należy zaznaczyć, że aktualność zachowuje wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999 r. o sygn. akt I SA 841/99 (OSP 2002, z. 5, poz. 71), w którym Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie nadania tytułu zawodowego absolwentowi uczelni ma charakter administracyjny i prowadzone jest przez komisję egzaminu dyplomowego, do właściwości której należy ustalenie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji rozstrzygającej tę sprawę co do istoty lub w inny sposób kończący ją w danej instancji. Jak przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie, rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 1992 r., SAB/Po 41/91, OSP 1994, z. 4, poz. 69; uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 18 listopada 1982 r. III CZP 26/82, OSPiKA 1983, z. 11, poz. 248 z aprobującą glosą J. Homplewicza). Pogląd ten jest aprobowany także w najnowszej doktrynie (zob. np. P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych..., s. 280-281, 286). Tym samym postępowanie regulujące wydawanie tych decyzji, jak i tryb ich weryfikacji, są uregulowane w k.p.a. (por. ww. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999 r. o sygn. akt I SA 841/99). W postępowaniu tym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy tego Kodeksu, w tym jego zasady ogólne.

Skoro zatem postępowanie w przedmiocie nadania tytułu zawodowego jest postępowaniem administracyjnym opartym na k.p.a. i kończy się co do zasady decyzją administracyjną, której elementem osnowy jest określenie wyniku studiów adresata – to tym samym podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 207 ust. 1 p.s.w. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Powyższej tezy nie neguje to, że zarówno postępowanie, jak i zwłaszcza rozstrzygnięcie w sprawie nadania tytułu zawodowego determinowane jest przede wszystkim aktami uchwalonymi przez senat szkoły wyższej (regulaminem studiów). Należy bowiem spostrzec, że kluczowe dla objęcia aktu szkoły wyższej kontrolą sądu administracyjnego jest to, czy akt ten rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach jego indywidualnie oznaczonego adresata w sposób władczy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. To, że decyzja została wydana w oparciu o akty wewnętrzne uchwalone na podstawie upoważnienia ustawowego przez organ szkoły wyższej nie ma – zwłaszcza w świetle autonomii szkolnictwa wyższego (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP) – znaczenia dla objęcia tej decyzji kontrolą sądu administracyjnego. Podstawa prawna decyzji administracyjnej nie determinuje bowiem zakresu kognicji sądu administracyjnego, lecz jest przedmiotem analizy tego sądu podczas dokonywania kontroli legalności zaskarżonego aktu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócić też należy uwagę, że treścią konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP) jest "możliwość zdobywania wiedzy, kształcenia prowadzonego w zorganizowanych formach, w sposób regularny i ciągły, obejmującego najpierw pewien kanon podstawowy wiadomości ogólnych, a następnie umożliwiającego uzyskiwanie pogłębionej wiedzy specjalistycznej, kończonego uzyskaniem dokumentów, jednolicie w skali kraju dających szansę kontynuowania nauki bądź wykonywania określonego zawodu" (L. Garlicki, uwaga 4 do art. 70, w: Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Warszawa 2005, tom III, s. 3). W tym świetle nie budzi wątpliwości, że kwestia otrzymania przez jednostkę dokumentu stwierdzającego nadanie jej tytułu zawodowego (umożliwiającego m.in. wykonywanie określonego zawodu, ubieganie się o studia doktoranckie) musi być objęta kontrolą judykatury, w tym w zakresie prawidłowości ustalenia treści tego dokumentu. Skoro zatem treść dyplomu ukończenia studiów jest determinowana ustaleniami faktycznymi (m.in. w przedmiocie średniej z toku studiów) i decyzją komisji egzaminu dyplomowego, to tym samym decyzja w tym przedmiocie musi podlegać (i podlega) co do swej legalności kontroli sądu administracyjnego. Co więcej, w przypadku gdy ukończenie szkoły wyższej nie wymagałoby tego typu decyzji, lecz jedynie wydania dyplomu ukończenia studiów świadczącego o nadaniu osobie tytułu zawodowego – wówczas kontrolą sądową na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta byłaby wspomniana czynność sporządzenia i wydania dyplomu. Są to bowiem sprawy sądowoadministracyjne w rozumieniu art. 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wreszcie zasygnalizować, że także sam WSA w Poznaniu w uzasadnieniu skarżonego postanowienia stwierdził, że kontroli sądu administracyjnego podlega "rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra", a zatem będące przedmiotem analizy w niniejszej sprawie. Sąd ten jednak nie wyciągnął konsekwencji z tego stwierdzenia.

Wskazać też należy, że spór w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku Rektora wyrażonym w odpowiedzi na skargę, dotyczy prawidłowości zastosowania przepisów Regulaminu Studiów UAM co do obliczania średniej w związku z kwestią zasadności uwzględnienia wskazanego przez skarżącego egzaminu. Skarżący neguje trafność ustaleń faktycznych organu, dokonanych w oparciu o przepisy uczelniane. Spór ten nie dotyczy zatem merytorycznej oceny egzaminatora, która mieści się w przysługującym mu władztwie i nie podlega wprost reżimowi k.p.a. ani kontroli sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1994 r., I SA 1636/94, ONSA 1995, nr 4, poz. 176). Przedmiot sprawy odnosi się do prawidłowości ustalenia przez organ administracji stanu faktycznego sprawy (średniej z toku studiów przy nieuwzględnieniu oceny R.F. z niemieckiego prawa handlowego), a w konsekwencji określenia osnowy decyzji w świetle przepisów prawa – a zatem ma wymiar wyłącznie legalnościowy, objęty kontrolą sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2010 r., I OSK 1421/09; P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych..., s. 235-236; A. Jakubowski, Glosa do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 października 2010 r., II SA/Po 454/10, ZNSA 2012, nr 2, s. 160-161).

Konkludując powyższe rozważania w analizowanej sprawie, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarówno decyzja Komisji Egzaminacyjnej z dnia 4 czerwca 2013 r. (nr dyplomu [...]), jak i ww. decyzja Rektora UAM z dnia 18 marca 2014 r. – są decyzjami administracyjnymi, ocenianymi z uwzględnieniem odpowiedniego stosowania k.p.a. i specyfiki postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego (w szczególności przed komisją egzaminu dyplomowego). Zakomunikowanie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie nastąpiło – zgodnie z praktyką szkoły wyższej – ustnie, co było dopuszczalne z uwagi na pozytywny dla adresata charakter rozstrzygnięcia (uwzględniający jego żądanie), a zatem zgodnie z art. 107 § 4 i art. 14 § 2 k.p.a. (należy jednak zauważyć, że brak jest w protokole wymaganego tym ostatnim przepisem podpisu osoby egzaminowanej). Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Skoro zatem rozstrzygnięcie Komisji Egzaminacyjnej (zawarte w Protokole Egzaminu Magisterskiego) zostało ogłoszone skarżącemu 4 czerwca 2013 r., a R.F. wniósł pismo o charakterze odwołania (por. art. 128 k.p.a.) w dniu 11 czerwca 2013 r., to tym samym skarżący dochował terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie to – mimo błędnego oznaczenia adresata (brak jest jednak w aktach świadectwa, że skarżący został pouczony o prawie odwołania, w tym organie właściwym) – powinno było zostać rozpatrzone przez Rektora jako organ właściwy (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2002 r., II SA/Kr 1581/01). Nim do tego doszło, rozstrzygnięcia w sprawie wydawał Prodziekan WPiA UW, zaś została ona załatwiona ostatecznie dopiero decyzją właściwego organu – Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – wydaną w dniu [...] marca 2014 r. Nr [...]. Skarga na tę decyzję jest zatem dopuszczalna na podstawie art. 207 ust. 1 p.s.w. z zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zainicjowana nią sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Odnosząc się zaś do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zwrot kosztów postępowania, należy wskazać, że nie może być on na tym etapie uwzględniony, albowiem w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określono podstawy prawnej do zasądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23), a takim jest postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty postępowania kasacyjnego, jako koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw (art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), mogą być natomiast uwzględnione przez sąd pierwszej instancji w razie uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 tej ustawy.