Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1038/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] ; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz [...] kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, ze zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec M. L. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. L. wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby i zajmowane stanowiska. Poinformował o wzięciu udziału w zadaniach, narażających jego zdrowie i życie jak np. akcja ratunkowa podczas katastrofy komunikacyjnej w [...], pożar podczas koncertu w Hali [...] w [...], wybuch gazu w budynku mieszkalnym w [...], powódź w [...]- ratowanie ludzi i mienia. Podkreślił, że podczas realizacji obowiązków służbowych uległ wypadkowi, którego efektem była operacja kręgosłupa i orzeczony uszczerbek na zdrowiu w wysokości 28%. Na skutek tego komisja lekarska orzekła całkowitą niezdolność do służby w Policji i inwalidztwo, pozostające w związku ze służbą i wypadkiem.

Następnie skarżący podkreślił, że wielokrotnie był nagradzany i wyróżniany przez Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Komendanta Głównego Policji; posiada Złoty Krzyż Zasługi, Złotą Odznakę "Zasłużony Policjant", "Odznakę Honorową" od NZSS Policjantów, Złoty Medal "Za zasługi dla Ligi Obrony Kraju" od Zarządu Głównego LOP.

Analizując sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że M. L. został zwolniony ze służby z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] lutego 2006 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] maja 1982 r. do dnia [...] sierpnia 1986 r., tj. przez okres 4 lat, 3 miesięcy i 15 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata, 9 miesięcy i 24 dni. Dodatkowo do wysługi lat strony zaliczono okres zasadniczej służby wojskowej od dnia [...] kwietnia 1980 r. do dnia [...] kwietnia 1982 r. 1 rok,11 miesięcy i 6 dni).

Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] września 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby M. L. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (oraz utrzymanej nią w mocy decyzji) organ stwierdził, iż dla zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie przesłanki w postaci krótkotrwałości służby przed dniem 31.07.1990 oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12.09.1989 w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Następnie organ przeanalizował każdą z tych przesłanek i uznał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby wynosi 23 lata, 9 miesięcy i 24 dni, a służba na rzecz totalitarnego państwa była pełniona przez 4 lata, 3 miesiące i 15 dni, nie jest to służba krótkotrwała.

W ocenie organu zgromadzone dokumenty stanowią podstawę do uznania, że służba M. L. "była pełniona w trudnych warunkach" (vide [...] decyzji z dnia [...].06.2018r. oraz [...] decyzji zaskarżonej).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2019 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 8a Ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż:

1. krótkotrwała służba obejmuje okres wyłącznie do kilku miesięcy, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka krótkotrwałości może obejmować okres kilku lat w zależności od okoliczności sprawy oraz należy rozpatrywać ją indywidualnie, mając na uwadze okres całej służby Skarżącego, ale również okres życia Skarżącego i przyczyny odejścia Skarżącego ze służby.

2. rzetelnie wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia oznacza wykonywanie ich w sposób wzorowy, ponadprzeciętny, związany z wykazywaniem inicjatywy w realizowaniu obowiązków dodatkowych, zaś zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" określa kolejny warunek spełnienia tej przesłanki, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa definiuje pojęcie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jako wykonywanie ich w sposób odpowiadający wymaganiom, sumiennie, zaś określenie "w szczególności" oznacza najistotniejszy lub jeden z najistotniejszych przykładów, które nie determinuje, a jedynie może wpływać na wypełnienie przesłanki z art. 8a par.1 ust. 2 Ustawy emerytalnej.

II. Obrazę prawa postępowania administracyjnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

1. nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w tym dokonanie nie prawidłowej oceny informacji Komendanta Głównego Policji dot. przebiegu służby, z której to wynika, iż Skarżący wykonywał służbę rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem;

2. nie uwzględnienie okoliczności powoływania Skarżącego na coraz wyższe stanowiska służbowe, otrzymania odznaczenia Złotym Krzyżem Zasługi, Odznakę Zasłużony.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzję wydano bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, przesłanki zastosowania art.8a ustawy zaopatrzeniowej zostały omówione bez odniesienia do konkretnego przypadku Skarżącego, mimo iż w każdej decyzji administracyjnej organ powinien sporządzić wyczerpujące i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadnienie decyzji, spełniające kryteria art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie –zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej. W szczególności wyjaśnił, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże- zdaniem Sądu- organ nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącego, opisywanych przez niego okoliczności faktycznych w szczególności Złotego Krzyża Zasługi, całkowitej niezdolności do pracy w Policji w związku z odniesieniem 28% uszczerbku na zdrowiu jako konsekwencji wypadku na służbie.

Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżący pełnił taką służbę przez okres 4 lat, 3 miesięcy i 15 dni, a całkowity okres jego służby wynosi 23 lata, 9 miesięcy i 24 dni.

Skarżący przepracował co prawda 17,89% swojego stażu pracy na rzecz totalitarnego Państwa, lecz w toku służby na rzecz już demokratycznego Państwa, był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany przez Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Komendanta Głównego Policji; posiada Złoty Krzyż Zasługi, Złotą Odznakę "Zasłużony Policjant", "Odznakę Honorową" od NZSS Policjantów, Złoty Medal "Za zasługi dla Ligi Obrony Kraju" od Zarządu Głównego LOP. Organ zignorował niezwykle istotny fakt, że podczas realizacji obowiązków służbowych M. L. uległ wypadkowi, w którego wyniku orzeczono uszczerbek na zdrowiu w wysokości 28%. Zatem skarżący utracił ponad ¼ zdrowia podczas służby, co jest bardzo wysokim uszczerbkiem, zwłaszcza w porównaniu z innymi, powoływanymi w analogicznych sprawach. Na skutek tego zdarzenia komisja lekarska orzekła całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Policji i inwalidztwo, pozostające w związku ze służbą i wypadkiem.

Poprzestając na ogólnym wskazaniu, że dokonania i służba powinny spełniać przesłanki, zakreślone w pkt 2 i części wstępnej art. 8a ust. 1, organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności i faktów przywoływanych przez skarżącego, w tym m.in. do przyznania skarżącemu grupy inwalidzkiej i stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji.

Wzbudziło to uzasadnione wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącego, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej.

Nie jest bowiem możliwe samodzielne ustalenie przez Sąd, jakimi kryteriami kierował się organ uznając, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie spełniają przesłanek zakreślonych ustawą – np. szczególnego przebiegu służby i zasług skarżącego, zwłaszcza gdy w obu decyzjach (na k.6) organ zawarł stwierdzenie, że służba M. L. "była pełniona w trudnych warunkach". Orzeczenie lekarskie o 28% uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem na służbie nie może zostać skwitowane twierdzeniem o pełnieniu służby "w trudnych warunkach", które nie są pojęciem ustawowym. Nie może też organ ignorować uzyskanego przez skarżącego Złotego Krzyża Zasługi, Złotej Odznaki "Zasłużony Policjant" oraz innych, przez niego uzyskanych.

Sprawa skarżącego musi być zatem wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.