Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 918/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: organ drugiej instancji/organ odwoławczy/DIAS) z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r.

1.2. W dniu 22 września 2017 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca/Strona/Spółka) złożyła deklarację podatkową VAT-7 za sierpień 2017 r. z zadeklarowaną kwotą do zwrotu w wysokości 140.000 zł, w terminie 60 dni, w trybie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., dalej: u.p.t.u.). Termin zwrotu przypadał na dzień 21 listopada 2017 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) w toku prowadzonych czynności sprawdzających postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. przedłużył termin dokonania zwrotu wykazany w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. do dnia 31 stycznia 2018 r.

W dniu 28 listopada 2017 r. na podstawie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 20 listopada 2017 r. została wszczęta kontrola podatkowa wobec Skarżącej w zakresie:

- podatku od towarów i usług za czerwiec 2017 r. i sierpień 2017 r. w związku ze zwrotem;

- sprawdzenia kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe za I kwartał 2017 r., kwiecień-maj 2017 r. i lipiec 2017 r.;

- ustalenia kont bankowych, wierzytelności, ruchomości, nieruchomości, kontrahentów, przepływów środków pieniężnych i niepieniężnych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., doręczonym w dniu 28 listopada 2017 r., przedłużono termin dokonania zwrotu podatku do dnia 30 marca 2018 r.

Następnie NUS postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. (doręczonym w dniu 15 marca 2018 r.) przedłużył termin zwrotu wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. do dnia 29 czerwca 2018 r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie NUS z dnia [...] marca 2018 r. DIAS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

Następnie NUS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. (doręczonym w dniu 27 czerwca 2018 r.), utrzymanym w mocy postanowieniem DIAS z dnia [...] września 2018 r., przedłużył termin zwrotu wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.

Dalej organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. (doręczonym w dniu 26 grudnia 2018 r.), utrzymanym w mocy postanowieniem DIAS z dnia [...] marca 2019 r., przedłużył termin zwrotu wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. do dnia 28 czerwca 2019 r.

NUS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. (doręczonym w dniu 24 czerwca 2019 r.), utrzymanym w mocy postanowieniem DIAS z dnia [...] listopada 2019 r. po raz kolejny przedłużył termin zwrotu, do dnia 28 czerwca 2019 r.

Następnie NUS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. przedłużył termin zwrotu wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. Postanowienie zostało doręczone w dniu 27 czerwca 2019 r. Strona w dniu 23 lipca 2019 r. wniosła zażalenie. DIAS postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. stwierdził, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

1.3. Organ pierwszej instancji, na podstawie art. 274b O.p. oraz art. 87 ust. 2 u.p.t.u., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. po raz kolejny przedłużył termin zwrotu wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r., do dnia 30 czerwca 2020 r. Postanowienie zostało doręczone w dniu 13 grudnia 2019 r.

1.4. Pismem z dnia 18 grudnia 2019 r. Strona złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2019, w którym zarzuciła NUS naruszenie:

- art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez niezastosowanie przysługującego Spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

- art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. w z w. z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej: O.p.) poprzez bezpodstawne przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia,

- art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie skarżonego postanowienia i niewskazanie żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia Spółce terminu zwrotu podatku VAT.

1.5. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych powstały wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń Strony wymagające dalszej weryfikacji i analizy zebranego materiału dowodowego. W toku czynności sprawdzających organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że kwota do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynika m.in. z kwoty nadwyżki z poprzednich okresów rozliczeniowych w wysokości 38.093,00 zł. W związku z powyższym zachodzi konieczność dodatkowej weryfikacji poprawności odliczenia podatku naliczonego przez kontrolowaną Spółkę.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. wezwano prezesa zarządu Spółki A. M. w celu przesłuchania w charakterze Strony na okoliczność prowadzonej działalności gospodarczej. A. M. nie stawiła się w wyznaczonym terminie. W dniu 14 października 2019 r. wpłynęła do urzędu odpowiedź na wezwanie, w której pełnomocnik Strony poinformował, że stawiennictwo mocodawczyni nie jest możliwe ze względu na chorobę. Jednocześnie Strona wniosła o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania. Pismem z dnia 24 października 2019 r. wyznaczono kolejny termin przesłuchania. A. M. nie stawiła się w wyznaczonym terminie. W dniu 27 listopada 2019 r. wpłynęła do urzędu drogą mailową, informacja, że A. M. nie stawi się na przesłuchanie, z uwagi na fakt, iż przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie wniesiono o zmianę terminu przesłuchania. NUS pismem z dnia 3 grudnia 2019 r. wyznaczył kolejny termin przesłuchania Strony na dzień 8 stycznia 2020 r.

DIAS wskazał, że wobec powyższego organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że istnieją przesłanki dalszego sprawdzania rozliczeń podatnika, innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.

DIAS stwierdził, iż NUS zaskarżonym postanowieniem słusznie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r. Organ podatkowy orzekając o przedłużeniu terminu zwrotu nie działał w sposób dowolny, a stanowisko co do konieczności weryfikacji zasadności zwrotu jest uzasadnione w stanie faktycznym sprawy. Tym samym, organ pierwszej instancji zrealizował przypisaną do tego rodzaju rozstrzygnięcia funkcję gwarancyjną, informując podatnika o wydłużeniu terminu do dokonania zwrotu.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Na opisane w punkcie 1.5. postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Wniesiono również o zwrot podatku VAT na rachunek bankowy Spółki, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.2. W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 86 ust 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez niezastosowanie przysługującego Spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

- art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.pt.u. w zw. z art. 274b § 1 O.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia;

- art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie skarżonego postanowienia i niewskazanie przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia Spółce terminu zwrotu podatku VAT.

Jednocześnie Skarżąca wskazała, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1245/19, uchylił postanowienie organu odwoławczego, tj. DIAS. Sąd w przedmiotowym wyroku uwzględnił skargę Spółki zakresie bezpodstawnego przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. w kwocie 140.000.00 zł. Organ odwoławczy, mając pełną świadomość treści ww. wyroku, nie miał podstaw do podtrzymania postanowienia organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Z tego względu Sąd winien zobowiązać organ podatkowy do zwrotu podatku VAT na rachunek bankowy Spółki.

2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

3.3. Przedmiotem oceny Sądu w rozpoznanej sprawie było postanowienie DIAS z [...] marca 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z [...] grudnia 2019 r. o przedłużeniu Skarżącej terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r., do dnia 30 czerwca 2020 r.

3.4. Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia DIAS oraz poprzedzającego go postanowienia NUS nie dopatrzył się naruszeń prawa, które uzasadniały by ich uchylenie.

Zaskarżone w sprawie postanowienie DIAS przekonuje bowiem, że w niniejszej sprawie pozostają w toku czynności wyjaśniające zasadność zwrotu podatku prowadzone w trybie kontroli podatkowej, a organ ma wystarczające przesłanki, aby termin zwrotu podatku przedłużyć.

3.5. Wyjaśniając materialnoprawne podstawy orzekania w tej sprawie wskazać należy, że z przepisu art. 87 u.p.t.u. wynika, że wprowadza on dwie równorzędne zasady dotyczące sposobu postępowania z nadwyżką VAT: otrzymanie jej zwrotu na rachunek bankowy albo przeniesienie jej na następne okresy rozliczeniowe. Wybór sposobu postępowania pozostawiono podatnikowi. Jeśli podatnik wybierze tzw. zwrot bezpośredni, zasady jego dokonania określa m.in. art. 87 ust. 2 u.p.t.u., określając termin zwrotu i możliwość przedłużenia tego terminu oraz miejsce jego dokonania (np. rachunek bankowy).

Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W świetle zatem art. 87 ust. 2 u.p.t.u. przedłużenie ww. terminu zwrotu jest możliwe, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji (sprawdzenia). Rozwiązanie to ma służyć zabezpieczeniu interesów budżetu Państwa i unikaniu dokonywania zwrotów, które w wyniku późniejszych działań administracji podatkowej (jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego) mogłyby okazać się nienależnymi. Przepis art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu. Wystarczy więc powzięta przez organ podatkowy wątpliwość co do zasadności zwrotu.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ponadto, że niebagatelne znaczenie przy prawidłowej wykładni art. 87 ust. 2 zdanie 2 u.p.t.u. ma okoliczność, że ewentualny zwrot VAT uwarunkowany jest merytorycznym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, a następnie rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej prawidłowego określenia wysokości tego podatku i z tej zależności merytorycznej (rachunkowej) wynika również celowościowa wykładnia ww. przepisu, określająca chronologię i sposób zakończenia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Taka interpretacja wynika również z tego, że w ustawie o podatku od towarów i usług przyjęto szczególny sposób rozliczenia VAT, oparty na metodzie fakturowej, co sprawia, że bez sprawdzenia prawidłowości deklaracji, w sytuacji powzięcia wątpliwości, nie sposób sprawdzić czy zwrot jest zasadny. Za stanowiskiem tym przemawia też systemowa wykładnia art. 87 u.p.t.u., który w ust. 6 możliwość skorzystania przez podatnika z preferencyjnego okresu otrzymania zwrotu różnicy VAT – w terminie 25 dni, ogranicza jedynie do przypadków, gdy zasadność zwrotu nie budzi wątpliwości.

Przewidziany w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny.

W postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2127/13). Chodzi natomiast o sytuacje, gdy istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13).

Przepisy art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w omawianym zakresie znajdują oparcie w treści art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE seria L z 2006r. Nr 347/1 ze zm., dalej: Dyrektywa 112), zgodnie z którym państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule Xl Dyrektywy 112, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym. Procedura dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku jest zatem dopuszczalna, a jej celem jest przede wszystkim ochrona interesów budżetowych Skarbu Państwa przed próbą wyłudzenia nienależnych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.

Przykładem akceptowania potrzeby zapobiegania nadużyciom podatkowym i skutecznego ich eliminowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt U 6/06, w którym Trybunał, mając na względzie zasadę neutralności podatku VAT wynikającą z ww. Dyrektywy 112, ale równocześnie uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej kontroli rozliczania przez podatników tego podatku – podkreślił, że orzecznictwo ETS wyraźnie chroni interes państw członkowskich w zapobieganiu próbom niewłaściwego wykorzystywania prawa do odliczania podatku należnego. Z tego powodu Trybunał uznał, że "przy kształtowaniu treści przepisów mających zapewnić kontrolę prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług, konieczne jest uwzględnienie z jednej strony wymogów płynących z zasady neutralności podatku VAT, z drugiej zaś – ochrony interesu finansowego Skarbu Państwa". Podkreślenia przy tym wymaga, że przedłużenie terminu dokonania zwrotu nie narusza konstytucyjnych zasad wyrażonych w art. 2 Konstytucji RP oraz art. 217 Konstytucji RP. Kwestia ta była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt K 16/07, wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia niekonstytucyjności art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Należy również wskazać, że prawodawca przewidział formę ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., w przypadku gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, organ wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu. Spełniony został zatem wymóg ustawowego uregulowania spornego zagadnienia, a ponadto zrównoważone zostały interesy stron, to jest podatnika i fiskusa, co oznacza, że spełnione zostały fundamentalne względy praworządności w zakresie wprowadzenia możliwości przedłużenia terminu do zwrotu podatku.

Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu.

Z instytucji złożenia zabezpieczenia Skarżąca nie skorzystała.

3.6. Przenosząc na grunt niniejszej sprawy powyższe poglądy orzecznicze, które Sąd podziela i uznaje za własne, wskazać należy, że Spółka w rozpoznanej sprawie złożyła deklarację (korektę deklaracji) wykazując kwotę zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r. w terminie 60 dni.

Po pierwsze należało uznać, że w sprawie doszło do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki VAT za ww. okres rozliczeniowy. Podjęte przez organy podatkowe postanowienia nie były sprzeczne z wykładnią przedstawioną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2016 r. sygn. akt I FPS 2/16. W postanowieniu NUS wskazano bowiem konkretny termin, do którego przedłużono wnioskowany przez Spółkę zwrot bezpośredni nadwyżki VAT. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone zanim upłynął termin zwrotu podatku wyznaczony poprzednim postanowieniem.

Weryfikację poprawności odliczenia podatku naliczonego przez Spółkę uzasadnia niewątpliwie okoliczność, że Prokuratura Okręgowa w W. prowadzi śledztwo w związku z istnieniem podejrzenia popełnienia przestępstwa przez głównego dostawcę towarów dla Spółki, tj. A. Sp. z o.o. Jak wynika z treści skargi, Skarżąca nie neguje, że jest prowadzone śledztwo wobec jej kontrahenta. Skarżąca podnosi natomiast, że śledztwo toczy się w odniesieniu do innego okresu rozliczeniowego i w odniesieniu do transakcji z innymi podmiotami.

Objęcie śledztwem głównego kontrahenta Skarżącej nawet w odniesieniu do transakcji za inny okres rozliczeniowy powoduje, że uzasadnionym jest dokładne i wszechstronne zweryfikowanie też innych transakcji tego kontrahenta zaistniałych w innych okresach rozliczeniowych, z innymi podmiotami niż tylko te, które zawierały transakcje objęte prowadzonym śledztwem.

Organ trafnie zwraca uwagę, że ma znaczenie dla oceny zgromadzonego materiału dowodowego decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w B. wydana wobec A. Sp. z o.o., określająca obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktur wystawionych w trybie art. 108 u.p.t.u. za okres styczeń-marzec 2017 r.

W granicach sprawy przedłużenia terminu zwrotu podatku nie można finalnie wypowiadać się, czy ustalenia decyzyjne wobec A. utrzymają się w mocy podczas kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. Przedłużając termin zwrotu podatku organ miał jednak uzasadnione przesłanki, aby przyjąć, że istnieje prawdopodobieństwo, że takie same nieprawidłowości, jakie opisuje wskazana decyzja, wystąpiły także w okresie obejmującym sierpień 2017 r. Logika i doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że analogiczne nieprawidłowości mogą się powtarzać w kolejnych okresach rozliczeniowych. Dlatego też treść wskazanej decyzji za wcześniejsze okresy rozliczeniowe głównego kontrahenta Skarżącej uzasadnia potrzebę dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku za sierpień 2017 r. u Skarżącej.

NUS wskazał również na konieczność przesłuchania w charakterze strony prezesa zarządu Spółki – A. M.. Wezwania kierowano w dniach 30 sierpnia 2019 r. oraz 24 października 2019 r. A. M. nie stawiła się na wezwania, wnosząc każdorazowo o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania, z uwagi na stan zdrowia. Wobec powyższego, NUS kolejnym wezwaniem z dnia 3 grudnia 2012 r. wyznaczył termin przesłuchania strony na dzień 8 stycznia 2020 r.

3.7. W świetle powyższych okoliczności, mających potwierdzenie w aktach sprawy, jak również przy uwzględnieniu motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało uznać, że organy podatkowe wydając postanowienia o przedłużeniu zwrotu VAT działały prawidłowo, mając na względzie przede wszystkim treść art. 87 ust. 2u.p.t.u.

Dostrzeżenia wymaga również, że kwota jednorazowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest relatywnie wysoka (wynosi 140.000 zł), co też dodatkowo uzasadnia ostrożność organu i celowość starannego zbadania podstaw zwrotu jeszcze przed jego dokonaniem.

Zdaniem Sądu, działania organów podatkowych wskazują, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, że były one ukierunkowane na zbadanie, w określonym trybie, wątpliwości co do zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu VAT. Nie oznacza to istnienia okoliczności, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Na takim etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Powinien też uwzględniać okoliczności dowodowe, którymi dysponuje na danym etapie. O tym, czy rozstrzygnięcie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest zasadne, decydują wszystkie podane przez ten organ wątpliwości. Nie chodzi zatem o wykazanie w trybie postanowienia o przedłużeniu zwrotu, że zwrot nadwyżki VAT naliczonego nad należnym jest niezasadny, ani że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu, lecz wykazanie jedynie istnienia uzasadnionych okoliczności przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu.

Podkreślenia wymaga, że przy podejmowaniu rozstrzygnięć o przedłużeniu terminu zwrotu podatku możliwie jest również kierowane się nie tylko tymi danymi, które rodzą wątpliwości z uwagi na specyfikę danej sprawy, ale także tymi, które zazwyczaj, z powodu notoryjnie znanych okoliczności, nasuwają wątpliwości co do zasadności zwrotu. Sama formalna poprawność deklaracji, faktury i/lub innych dokumentów przedłożonych przez podatnika wnioskującego o zwrot, nie wyklucza automatycznie wątpliwości co do zasadności zwrotu.

Wbrew przypuszczeniom Skarżącej, kontrolowane przez Sąd postanowienia organów obu instancji nie są wyrazem stanowiska, że zwrot nadwyżki VAT nie powinien być dokonany. Postanowienia te należy postrzegać jako instrument zapobiegający dokonywaniu niezasadnych zwrotów, który powinien mieć zastosowanie tylko do czasu wyjaśnienia zasadności deklarowanego przez podatnika zwrotu. Instrument ten organy obu instancji w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wykorzystały zgodnie z prawem, a DIAS wydając zaskarżone postanowienie w sposób należyty i zgodny z prawem, mając także na względzie zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponownie rozpatrzył sprawę, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów.

3.8. Zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji wydając zaskarżone postanowienia w sposób wystarczający wykazały, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. Wskazano bowiem, na czym polegały wątpliwości, które spowodowały dalsze sprawdzanie zasadności zwrotu VAT. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. Przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie można wykładać, w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie celu tego przepisu – umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku, do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13).

Podnieść też trzeba, że przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku zwrotu podatku na rachunek podatnika po upływie terminu wskazanego w art. 87 ust. 2 i 6 u.p.t.u., jeżeli podjęte przez organ czynności, nie pozwalają na stwierdzenie zasadności zwrotu podatku. Organ nie ma obowiązku zwrotu podatku, tylko dlatego że został wykazany w deklaracji podatkowej. Ma prawo sprawdzić każdy wykazany w deklaracji podatkowej zwrot podatku.

W ocenie Sądu, okolicznością uzasadniającą dodatkową weryfikację zasadności zwrotu podatku jest również brak możliwości zweryfikowania zasadności zwrotu w terminie określonym w art. 87 ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. W niniejszej sprawie, jak już wyżej podniesiono, dalsza weryfikacja zasadności zwrotu podatku była związana z tym, że podjęte czynności zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotu w trybie kontroli podatkowej nie dały jeszcze rezultatu.

W realiach niniejszej sprawy materiał dowodowy, którym dysponował organ pozostawał niekompletny i niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu podatku. Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku. Jak już wskazano gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie pozostawia wątpliwości, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wystarczą wątpliwości organu.

Kwestią wtórną jest natomiast czas trwania kontroli podatkowej, która to kwestia nie może być przedmiotem badania w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 O.p.

Skarżone postanowienie nie neguje prawa do odliczenia podatku naliczonego, a więc zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. jest niezasadny.

3.9. Powyższej oceny nie może zmienić podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że tutejszy Sąd wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., III SA/Wa 1245/19 uchylił postanowienie DIAS z [...] marca 2019 r. w przedmiocie przedłużenia Spółce terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. Zauważyć bowiem należy, że mimo przywołanego rozstrzygnięcia uchylającego postanowienie DIAS, w mocy pozostawiono postanowienie organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ nie stracił zatem punktu odniesienia, jakim jest ciągłość przedłużenia terminu zwrotu podatku. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że powodem uchylenia postanowienia były niedostatki argumentacji za przedłużeniem terminu zwrotu podatku i ich powtarzalność, bez wnoszenia niczego nowego do sprawy.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest inny niż sprawy rozstrzygniętej wskazanym wyrokiem. Przede wszystkim wydana została decyzja wobec głównego kontrahenta Skarżącej poddająca też w wątpliwość rzeczywistość transakcji ze Skarżącą za okresy rozliczeniowe styczeń – marzec 2017 r. Nie ma uzasadnionych powodów, aby zakładać, że okoliczności transakcji z A. w sierpniu 2017 r. miałyby się znacząco różnić od tych już zakwestionowanych w A. za wcześniejsze okresy rozliczeniowe 2017 r.

Sąd w rozpoznawanej sprawie poddając kontroli zaskarżone postanowienie, orzeka autonomicznie w przedmiocie legalności tego postanowienia, bez względu na to, jak oceniono poprzednie postanowienia DIAS wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku za sierpień 2017 r. Sąd orzekający w sprawie nie dostrzega w zaskarżonym postanowieniu mankamentów analogicznych do tych, które zostały wytknięte we wskazanym wyroku III SA/Wa 1245/19 tutejszego Sądu.

3.10. Reasumując, Sąd nie znalazł powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącą, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.

3.11. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.