Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2770/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt 4, pkt 5, art. 10 § 1, § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Izby Notarialnej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2231/15 w sprawie ze skargi Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Izby Notarialnej we W. 1.017 (tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2231/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił w całości skargę Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał m.in., że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., na wniosek Izby Notarialnej we W., Minister Sprawiedliwości wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. o powołaniu Z. N. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej we W. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. stwierdził, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił jej uchylenia wskazując, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 10 i 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 i art. 151 § 2, art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku Izby Notarialnej we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2015r.

Organ stwierdził m.in., że Z. N. spełnia wszystkie przesłanki powołania na notariusza określone w art. 11 Prawa o notariacie. Wyjaśnił, że w ramach badania przesłanki przewidzianej w art. 11 pkt 2 tej ustawy dokonał oceny osoby kandydatki pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Wiedza i doświadczenie zawodowe wnioskodawczyni, która ukończyła wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym i uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego, zostały sprawdzone w sposób przewidziany prawem. Notariusz M. S., która sprawowała nad nią patronat w czasie aplikacji, wystawiając bardzo dobrą ocenę z jej przebiegu, w opinii z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdziła, że Z. N. zapoznała się z czynnościami należącymi do obowiązków notariusza, jak również ze strukturą organizacyjną kancelarii oraz biurowością. Była obecna w czasie rozmów z klientami, jak również przy odczytywaniu aktów notarialnych, sporządzała projekty aktów notarialnych: umów sprzedaży, darowizny, działu spadku. Powierzone obowiązki wykonywała sumiennie, wykazując się przy tym samodzielnością oraz dobrą znajomością przepisów prawa.

W tej sytuacji, w ocenie organu, nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, by wnioskodawczyni nie nabyła wystarczającego doświadczenia dla zapewnienia, przy dokonywaniu czynności notarialnych, bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz interesów stron tych czynności. Izba nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałyby okoliczności podważające przekonanie, co do wiarygodności wnioskodawczyni w zakresie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Minister uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2.015 r., nie wynikało również, by dotychczasowe postępowanie kandydatki budziło wątpliwości co do jej rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.

Wskazując na treść art. 10 § 3 tej ustawy Minister uznał, że nie zasługują także na uwzględnienie argumenty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w części dotyczącej wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. W konsekwencji Minister uznał, że nawet wadliwość procesowa przy rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., polegająca na naruszeniu art. 10 i art. 28 k.p.a. nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i nie miała wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd też, według Ministra, w wyniku wznowionego i prowadzonego ponownie co do istoty sprawy postępowania o powołanie Z. N. na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej we W., zapadłaby decyzja w istocie odpowiadająca decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Zatem, w myśl art. 151 § 2 k.p.a., należało odmówić jej uchylenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Izba Notarialna we W.

Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że nie ma zastrzeżeń co do oceny merytorycznej poczynionej w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, rozpoznając sprawę, Minister Sprawiedliwości zgromadził pełny materiał dowodowy, szczegółowo go rozważył i ocenił, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., a następnie poczynił na tej podstawie prawidłowe ustalenia faktyczne. Przedmiotem rozważań Ministra Sprawiedliwości były wszystkie kwestie związane ze spełnieniem przez Z. N. przesłanek określonych w art. 11 Prawa o notariacie, w tym zwłaszcza wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu i nieskazitelności charakteru, jak również materia związana z celowością wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej we W. Minister Sprawiedliwości miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli.

Sąd za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia art. 146 § 2 w zw. z art. 107 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2014 r., w stosunku do której odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia uniemożliwiając weryfikację spełnienia przez decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym przesłanki odpowiadania decyzji dotychczasowej.

Według WSA niespornie decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. została wydana z naruszeniem art. 10 i 28 k.p.a. wadliwość procesowa nie wpłynęła jednak na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i nie miała żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Minister Sprawiedliwości przeprowadził postępowanie, w toku którego zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i na tej podstawie wydał decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. o powołaniu Z. N. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej we W. Ustalenia faktyczne i prawne znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. nie jest uzależnione od uzasadnienia bądź jego braku "wadliwej" decyzji.

Jako bezzasadny Sąd ocenił także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 10 § 1 Prawa o notariacie i w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42, poz. 188). W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości uwzględnił i rozważył okoliczności faktyczne istotne dla wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej we W. oraz dokonał ich oceny prawnej, co znalazło wyraz w jej uzasadnieniu.

Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro uczestniczka postępowania spełnia wszystkie przesłanki z art. 11 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości nie mógł odmówić powołania jej na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej we W., zwłaszcza gdy, jak w niniejszej sprawie, nie sprzeciwia się temu żaden inny interes chroniony prawnie. Sąd uznał przy tym za trafny pogląd organu, że skoro brak zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej nie stanowił przeszkody w dopuszczeniu Z. N. do egzaminu notarialnego, to w chwil obecnej nie może stanowić przeszkody w powołaniu jej na stanowisko notariusza.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, w sprawie zachodziła podstawa do zastosowania art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., albowiem w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Izba Notarialna we W. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, o rozpoznanie sprawy na rozprawie a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

a) art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie stwierdził naruszeń prawa, a tym samym nie zastosował środka określonego w ustawie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. odmawiając uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z mającymi wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, a mianowicie art. 146 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. w stosunku do której odstąpiono od sporządzania uzasadnienia, co uniemożliwia weryfikację spełnienia przez decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym przesłanki odpowiadania decyzji dotychczasowej,

b) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia i sporządzenie uzasadnienia niezawierającego dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie oddalenia zarzutów skarżącej podniesionych w skardze do WSA, przez co zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

a) art. 10 § Prawa o notariacie poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza,

b) art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Z. N. spełnia przesłanki powołania na notariusza, jakimi są dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oraz nieskazitelność charakteru, i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji powołującej na wspomniane stanowisko osobę, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie posiadania przymiotów warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza,

c) art. 11 ust. 4 Prawa o notariacie poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że spełniona została przesłanka odbycia aplikacji notarialnej, podczas gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, że uczestniczka rzeczywiście spełniła wymagane przesłanki odbycia aplikacji i uzyskania zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność,

d) art. 10 § 1 Prawa o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. Nr 42 poz. 188) poprzez uznanie, iż kwestia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym terenie nie stanowi przesłanki uzasadniającej wybór miejsca wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na zasadę związania Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu sprawy granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i wobec braku okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego (art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a.) kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w podstawach kasacyjnych.

Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku za zasadny.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do postawionego Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 146 § 2 k.p.a. trzeba wskazać, że zgodnie z drugim z powołanych przepisów nie uchyla się decyzji /.../ jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W podstawie prawnej decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej - wydanej w wyniku postępowania, wznowienia którego sprawa dotyczyła - stanowił m.in. objęty podstawami kasacyjnymi art. 11 ustawy Prawo o notariacie.

Stanowi on, że notariuszem może być powołany ten, kto spełnia wskazane w przepisie warunki, w tym: jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza (pkt 2) oraz odbył aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 4).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji podzielił pogląd Ministra Sprawiedliwości, że uczestniczka postępowania spełniała wszystkie przesłanki z art. 11 ustawy - Prawo o notariacie, w tym wymóg odbycia aplikacji. Sąd I instancji prezentował przy tym stanowisko, że skoro brak zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej nie stanowił przeszkody w dopuszczeniu do egzaminu notarialnego to okoliczność ta - po zdanym egzaminie - nie może stanowić przeszkody w powołaniu na stanowisko notariusza.

Kwestia niespełnienia przesłanki powołania notariusza, przewidzianej art. 11 pkt 4 Prawa o notariacie - tj. kwestia wymogu odbycia aplikacji notarialnej w RP - była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w pełni podziała pogląd - wyrażany na tle stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania w niniejszej sprawie zarówno przez Ministra Sprawiedliwości jak i przez Sąd I instancji - że kandydat na notariusza musi spełniać każde z przewidzianych ustawą – Prawo o notariacie wymagań. Skoro zatem ustawodawca w art. 11 powołanej ustawy sformułował zarówno wymóg odbycia aplikacji (pkt 4) jak i wymóg zadania egzaminu notarialnego (pkt 5) to znaczy że oba te warunki muszą być spełnione. Obie przesłanki podlegają niezależnej ocenie, ustawodawca nie przewidział możliwości wnioskowania o spełnieniu warunku odbycia aplikacji z faktu dopuszczenia do egzaminu notarialnego i faktu zdania tego egzaminu. Zdany egzamin notarialny nie jest wystarczającym kryterium merytorycznej przydatności do zawodu notariusza (por. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. II GSK 1741/16).

W tym stanie prawnym nie można się zgodzić z Sądem I instancji, że wobec faktu zdania egzaminu notarialnego - mimo niespełnienia przesłanki odbycia aplikacji - decyzja o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej miała oparcie w prawie. W konsekwencji wadliwie uznano, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 146 § 2 k.p.a. nie mógł więc być uznany za pozbawiony podstaw.

Należy jednak mieć na względzie, że z dniem 10 sierpnia 2018 r. wszedł w życie art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1443) - zgodnie z którym wymóg, o którym mowa w art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2291, z 2018 r. poz. 398 i 723) nie dotyczy osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy uzyskały pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego na aplikację notarialną, zostały wpisane na listę aplikantów notarialnych, zostały dopuszczone do egzaminu notarialnego i uzyskały pozytywny wynik z tego egzaminu.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym, że rozstrzygnięcie na etapie postępowania kasacyjnego kwestii zasadności zastosowania w sprawie art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. Z tego powodu wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku należało uwzględnić.

Oceniając zasadność pozostałych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy - niespornych z uwagi na brak zrzutów naruszenia przepisów postępowania zmierzających do podważenia tych ustaleń - nie można mówić o wadliwym zastosowaniu art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Materiał zgromadzony w sprawie nie dawał bowiem podstaw do stwierdzenia braku przesłanki określonej w powołanej regulacji, tj. wymogu nieskazitelnego charakteru i wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przesłanka rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza nie może być utożsamiana z wymogiem odbycia aplikacji notarialnej.

Nie można się zgodzić z wywodami skargi kasacyjnej, że przy ocenie, czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, naruszono art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie, w szczególności w kwestii trafności decyzji co do wyznaczenia siedziby kancelarii.

Przepis ten stanowi jedynie, że notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentuje pogląd, że przepis ten określa jedynie elementy osnowy decyzji pozytywnej, w tym stanowi o konieczności wskazania w decyzji o powołaniu notariusza siedziby kancelarii. Żadna z przesłanek odmowy powołania na stanowisko notariusza nie wiąże się z siedzibą kancelarii.

Według bowiem art. 10 § 3 Prawa o notariacie Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.

Na prawo do odmowy wyznaczenia kancelarii zgodnie z wnioskiem nie wskazuje też § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Z zawartego w nim katalogu czynności z zakresu nadzoru nad notariatem, jakie mogą być podejmowane przez Ministra Sprawiedliwości, nie sposób bowiem wywieść podstawy do odmowy powołania na notariusza ze wskazaną we wniosku siedzibą. Nie ma też podstaw prawnych do wyznaczenia przez Ministra Sprawiedliwości siedziby innej niż wskazana przez wnioskodawcę.

Nie można się też zgodzić ze stroną wnoszącą skargę kasacyjną, że Sąd I instancji naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. - zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie przepisu mogłoby wystąpić, gdyby sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sytuacji nie miała miejsca. Okoliczność zaś, że strona nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia omawianej regulacji (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r. II GSK 943/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.

Powołane w podstawach kasacyjnych art. 141 § 4 oraz art. 107 § 3 k.p.a. niewątpliwie wskazują na wymogi uzasadnienia orzeczeń. Analiza pisemnych motywów wydawanych w sprawie rozstrzygnięć świadczy jednak o tym, że wyjaśniają one zastosowane podstawy prawne w stopniu wystarczającym zarówno do wdania się przez strony w spór oraz do ich weryfikacji. Nie można zatem mówić o ich naruszeniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Fakt, że ostatnie z omówionych podstaw kasacyjnych nie znajdują usprawiedliwienia - w świetle wcześniejszych rozważań - nie podważa zasadności uchylenia zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał też, że zachodziły podstawy do rozpoznania skargi. Wobec niespornego stanu faktycznego istota sprawy z zasadzie została wyjaśniona. Wobec wejścia w życie powołanego wyżej art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw dla końcowego załatwienia sprawy administracyjnej konieczne jest natomiast dokonanie przez organ wykładni prawa materialnego oraz właściwe jego zastosowanie.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postepowania (pkt 3) wydano na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).