Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 388/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Op 37/12 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 18 listopada 2011 r. nr ... w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za lipiec 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie sygn. akt I SA/Op 37/12 odmówił M. sp. z o.o. w K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 18 listopada 2011 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za lipiec 2010 r.

Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan sprawy wyjaśnił, że spółka w złożonym wniosku wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W minionym roku podatkowym spółka osiągnęła stratę w kwocie 9.890.506,67 zł. Wskutek wprowadzenia nowych, niekorzystnych regulacji spółka ponosi znacznie większe obciążenie podatkiem od gier, co odbiło się na jej kondycji finansowej i powoduje redukcje zatrudnienia. W roku ubiegłym roku wskaźnik rentowności sprzedaży i kapitału własnego wykazał znaczny spadek, co może wskazywać na zagrożenie dalszego istnienia firmy. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach, pełnomocnik wykazał, iż strona skarżąca posiada środki trwałe o wartości 31.038.967,68 zł, środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości 29.855,49 zł (BS B. O/O K.), poniosła stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 9.890.506,67 zł, zaś wielkość kapitału zakładowego opiewa na kwotę 1.928.000 zł. Wraz z wnioskiem pełnomocnik przedłożył kserokopie z wyciągu rachunku bankowego, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2010 r. Nadto, na wezwanie referendarza, pełnomocnik przedłożył również kserokopie deklaracji podatkowych CIT-8 za 2010 r., deklaracji VAT-7 za okres wrzesień- grudzień 2011 r. i styczeń 2012 r., wyciągi z rachunku bankowego za styczeń 2012 r., zestawienia obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń 2012 r., bilans oraz rachunek zysków i strat za 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny okoliczności przedstawionych przez skarżącą w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie a dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że skarżąca jest obowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł. Oprócz niniejszego postępowania, przed Sądem pierwszej instancji toczy się obecnie kilkanaście innych postępowań i łączna wysokość wpisów należnych od wszystkich skarg z udziałem skarżącej stanowi kwotę 21.884 zł. Sąd oceniając przekazane informacje wynikające z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7, w kontekście osiąganych przez spółkę przychodów z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów stwierdził, iż skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w sprawie niniejszej oraz w innych sprawach stanowi wartość niewspółmiernie niską. Już z samej deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2012 r. wynika, iż podstawa opodatkowania świadczonych przez spółkę usług bądź wartości dostarczanych przez nią towarów wyniosła 10.105.622 zł. Jak obliczył Sąd suma wpisów należnych od wszystkich skarg zawisłych przed tym Sądem stanowi jedynie 0,2 % tej kwoty. Natomiast sprzedaż towarów i usług zwolnionych od podatku od towarów i usług za okres od września 2011 r. do końca grudnia 2012 r. stanowiła wartość ponad 40 milionów zł. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiada znaczny majątek, o czym świadczą dane wynikające z bilansu i rachunku zysków i strat za 2011 r. Przychody netto z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej za 2011 r. wyniosły 122.326.500 zł. Wprawdzie skarżąca akcentuje, iż w roku tym poniosła stratę w wysokości 9.890.506,57 zł, jednakże w ocenie Sądu, nie jest to okoliczność, która pozwala na miarodajną ocenę sytuacji finansowej strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż przedłożone dokumenty w postaci zestawień obrotów i sald, kont wynikowych i bilansowych za miesiąc styczeń 2012 r. wskazują, iż spółka posiadała wówczas środki pieniężne na rachunku bieżącym w kwocie 10.625.304,02 zł (konto 130); środki pieniężne w kasie krajowej w kwocie 7.285.071,39 zł (konto 101) oraz środki na rachunku dewizowym w kwocie 218,46 zł. Sąd oceniając dostarczone przez skarżącą dokumenty uznał, że aktualna sytuacja finansowa spółki nie stanowi przeszkody w partycypowaniu w kosztach niniejszego postępowania sądowego.

Spółka nie zgodziła się z opisanym wyżej postanowieniem i wywiodła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła mu naruszenie prawa procesowego tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od koszów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. W uzasadnieniu wskazała, że posiadany majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Natomiast sprzedaż majątku nieruchomego spółki miałaby charakter nieodwracalny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej została uregulowana w art. 246 § 2 P.p.s.a. i zgodnie z nią prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż regulacja zawarta w opisanym przepisie stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie, do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.

Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 P.p.s.a. wynika, iż sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym.

W świetle przytoczonych unormowań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie tutejszego Sądu Sąd pierwszej instancji dokonał rzetelnej analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy i zawartego w nim oświadczenia o majątku i dochodach, a także dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i doszedł do słusznego przekonania, że spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca w istocie nie wykazała, że boryka się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Zasadnie Sąd uznał, że wykazanie w danym roku podatkowym starty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. W rozpatrywanej sprawie spółka nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej, a jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej są gołosłowne. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą.

Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczność braku możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (automaty) nie wystarcza dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych. Skarżąca spółka nie wskazała, jaką część jej majątku stanowią automaty do gier, jednak mając na względzie wysokość obrotów spółki przyjąć należy, że spółka posiada, bądź może pozyskać, środki wystarczające na poniesienie wydatków związanych ze swoim udziałem w sprawie.

Również zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do kwestii przyznania spółce prawa pomocy w zakresie częściowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (postanowienie z dnia 5 sierpnia 2011r. sygn. akt I SA/Bd 470/11) bowiem nie jest ono wiążące w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny za Sądem pierwszej instancji podkreśla, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie brał pod uwagę danych odnoszących się do miesięcy od września do grudnia 2011r., jak i danych z początku roku 2012, w związku z czym nie musi się ona pokrywać z oceną sytuacji spółki wykazaną w niniejszej sprawie.

Ponadto, za nieuwzględnieniem wniosku przemawiało porównanie wysokości wpisu, jaki strona zobowiązana jest uiścić w przedmiotowej sprawie (a także pozostałych sprawach zawisłych przed WSA w Opolu łącznie w wysokości 21.884 zł) z przychodem netto spółki oraz poniesionymi kosztami działalności operacyjnej. Analiza możliwości płatniczych spółki doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił.