Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 503/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1,  art. 148 par. 1,  art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi E.G. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr[...] , wydanym po wcześniejszym kasacyjnym orzeczeniu organu odwoławczego z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, Starosta Ś. działając na podstawie art. 123, art. 148 § 1, art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił E. G. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w W.na działce zarejestrowanej w ewidencji gruntów pod numerem [...] (AM-[...], obręb [...]-[...]).

W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wyjaśnił, że wniosek o wznowienia postępowania w opisanej powyżej sprawie wniosła w dniu [...] r. E. G., która wskazała w nim m.in., że: inwestor kwestionowanych robót budowlanych – M. K. nie dysponowała pisemną zgodą wnioskodawczyni na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało podpisane przez M. K., a nie przez M. K., w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa upoważniającego M. K. do występowania w imieniu M. K.

Ponadto E. G. w skierowanym do organu wniosku podała, że złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inną niż inwestor i nie upoważnioną do takiej czynności osobę jest istotną nową okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji i nie znaną organowi, który wydał kwestionowaną wnioskiem o wznowienie postępowania decyzję, co stanowi przesłankę uzasadniającą wszczęcie wnioskowanego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego.

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że właściwy w sprawie wznowienia postępowania organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wznowienia postępowania przyjmując, że wskazane przez skarżącą okoliczności mogłyby stanowić przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego, jednakże tylko w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. To znaczy w takim przypadku, gdyby dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne - w szczególności oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - okazały się fałszywe. Dnia [...] roku wpłynęło zażalenie na postanowienie Starosty Ś. o odmowie wznowienia postępowania wniesione przez E. G.

Wojewoda D. po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem NR [...] z dnia [...] roku uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ ten wskazał jednocześnie, że Starosta Ś. w ponownie prowadzonym postępowaniu winien ustalić, kiedy skarżąca dowiedziała się o przesłance stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a także zaznaczył, iż okoliczność złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez M. K. zamiast M. K., wyczerpuje przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania.

W trakcie postępowania wyjaśniającego Starosta Ś. wezwał E.G. do udzielenia wyjaśnień, kiedy dowiedziała się o tym, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało podpisane przez M. K. Wystąpił także do Prokuratury Rejonowej w Ś. z wnioskiem o przekazanie kopii zawiadomienia E. G. o popełnieniu przestępstwa polegającego na podrobieniu podpisu na dokumentach oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na wezwanie E.G. oświadczyła, że o okoliczności dowodzącej o tym, że wniosek o pozwolenie na budowę i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostały podpisane przez inwestora tj. M.K., dowiedziała się po zapoznaniu z ustaleniami Prokuratora Rejonowego w Ś. zawartymi w uzasadnieniu Postanowienia nr [...] z dnia [...] roku, które otrzymała dnia [...] roku. Jednakże z przekazanej przez prokuraturę kopii zawiadomienia E. G., datowanego na dzień 14 marca 2011 roku, między innymi o popełnieniu przestępstwa polegającego na podrobieniu podpisu na dokumentach oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynika bezsprzecznie, że E. G. wiedziała o podpisaniu przedmiotowych dokumentów przez osobę inną niż M. K., w terminie nie późniejszym niż 14 marca 2011 roku (data zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa). Zatem, mając na uwadze stempel pocztowy koperty, którą przesłano wniosek o wznowienie postępowania - datowany na dzień 20 maja 2012 roku, należy przyjąć, że E. G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego ponad dwa miesiące po tym, jak dowiedziała się o podpisaniu wniosku i oświadczenia przez osobę inną niż M. K.

Następnie Starosta Ś. wyjaśnił, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego na wniosek strony jest możliwe jedynie w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, t.j. zaistnieją okoliczności wskazane w art. 145 § 1 bądź art. 145a wyżej cytowanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a podanie zostanie wniesione z zachowaniem wymaganych terminów. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podkreślił przy tym, że jak wykazał to organ odwoławczy, okoliczność złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez M. K. zamiast M. K. wyczerpuje przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania ale wniosek o podjęcie postępowania administracyjnego został złożony po upływie wymaganego miesięcznego terminu. Oznacza to brak spełnienia przesłanek warunkujących wznowienie postępowania, co wobec dyspozycji art. 149 § 3 wyżej cytowanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego obliguje organ do odmowy wznowienia postępowania.

Na opisane powyżej postanowienie zażalenie wniosła E. G. zarzucając w nim błędne ustalenie przez organ pierwszej instancji terminu przyjętego za podstawę odmowy wznowienia postępowania i nieprawidłowe przyjęcie przez ten organ, że uchybiła jednomiesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie, który określa art. 148 § 1 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia podała m.in., że jej zdaniem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dniu [...] r. tj. w dniu otrzymania postanowienia Prokuratora Nr[...], a nie – jak wskazuje organ administracyjny – w dniu [...] r. Wskazała ponadto, że była przez ustawodawcę zobligowana do udowodnienia zarzucanych nieprawidłowości postępowania orzekającego, a to nie było możliwe bez odpowiednich czynności prokuratora i biegłych z zakresu grafologii. Nie jest bowiem – jak wskazała – wystarczające dla skutecznego żądania wznowienia postępowania podejrzenie o zaistnieniu nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym.

W uzasadnieniu zażalenia E. G. zarzuciła również, że Starosta Ś. wiedział o wskazywanej przez nią we wniosku o wznowienie niezgodności podpisów, bowiem dysponował dokumentami pochodzącymi od inwestora, na podstawie których mógł stwierdzić, że widniejące na nich podpisy wyraźnie różnią się między sobą.

Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz reguły przyjęte dla postępowania wznowieniowego, zawarte m.in. w przepisach: art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 § 3, art. 150 § 1 kpa.

Następnie Wojewoda D. podał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Organ wskazał, że zdaniem skarżącej, okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Ś. z dnia [...]r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchnię użytkową 27,10 m2, powierzchnię zabudowy 35,80 m2 i kubaturę 101 m3, usytuowanego w W. [...], na działce nr [...] (AM-[...], obręb [...] – W.) jest złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez M. K. zamiast inwestora M. K., jak i niewiedza Starosty Ś. o tym fakcie, co wyczerpuje przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt. 5.

O powyższej okoliczności, jak wyjaśnia skarżąca, dowiedziała się z postanowienia Prokuratora Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. sygn. akt [...], otrzymanego (zdaniem E. G.) w dniu [...] r. zgodnie z którym, "na dokumentach tj. oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 1 września 2006r. oraz wniosku o pozwolenie na budową z dnia 1 września 2006r. złożonych do akt postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudową sygn. akt[...], podpis o treści "M. K." na przedmiotowych dokumentach za zgodą i wiedzą M. K. złożył syn M. K., który występował w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę jako upoważniony do reprezentowania matki."

Zdaniem Wojewody D. w badanej sprawie istotnym jest jednak fakt, iż zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa "polegającego na podrobieniu podpisu na dokumentach: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 1 września 2006r. i wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 1 września 2006 r." E. G. złożyła osobiście do Prokuratury Rejonowej w Ś. w dniu [...]r.

Skoro, skarżąca sama poinformowała Prokuratora Rejonowego w Ś. zawiadomieniem z dnia 15 marca 2011 r. o popełnieniu przestępstwa polegającego na podrobieniu podpisu na oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", tym samym stwierdzić należy – w ocenie organu odwoławczego - iż o istnieniu okoliczności uzasadniającej wznowienie przedmiotowego postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 wnioskodawczyni wiedziała co najmniej przed dniem 15 marca 2011 r.

Następnie Wojewoda D. wyjaśnił w uzasadnieniu, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisywaną wcześniej decyzją nadany został w placówce poczty polskiej w dniu 20 maja 2011 r. zatem stwierdzić należy, iż E. G. nie zachowała terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Zdaniem organu przyjąć należy, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczy się od dnia złożenia zawiadomienia do Prokuratura Rejonowego w Ś., tym samym upływał on z dniem 15 kwietnia 2011 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce poczty polskiej 20 maja 2011 r., a wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 24 maja 2011 r.

W takim stanie prawnym organ odwoławczy stwierdził, że w pełni podziela stanowisko Starosty Ś., iż wniosek strony wniesiony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Ponadto wyjaśnił, iż dzień otrzymania postanowienia Prokuratora Rejonowego w Ś. z dnia [...] r. sygn. akt 1 Ds. 460/11 potwierdzającego fakt złożenia podpisu pod oświadczeniem o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane przez M. K. zamiast inwestora – M. K., tj. [...] r. nie może stanowić dnia rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe postanowienie Prokuratora Rejonowego w Ś. stanowi w swej istocie jedynie potwierdzenie wystąpienia przesłanki będącej postawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Nr[...], nie stanowi zaś faktu jej ujawnienia, a sam przepis art. 148 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, iż dniem od którego należy liczyć termin 1 miesiąca jest dzień, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie że okoliczność ta może być podstawą tego wznowienia, bądź też wymagana jest konieczność potwierdzenia jej wystąpienia.

W zakończeniu uzasadnienia Wojewoda D., wskazał, że dopiero podczas toczącego się już wznowionego postępowania, organ prowadzący bądź też strona mogła wystąpić do organów ścigania w celu potwierdzenia bądź też wykluczenia faktu zaistnienia okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania, będącej w badanej sprawie złożeniem podpisu pod oświadczeniem o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane przez nieuprawnioną do tego osobę i stwierdził, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie winno skutkować odmową wznowienia postępowania.

Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionowała E. G. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi zarzuciła naruszenie przez Wojewodę D. przepisów art. 148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego przez mylne przyjęcie, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem jednomiesięcznego terminu.

Powołując się na tak sformułowany zarzutu E. G. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie o wznowieniu postępowania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację zbieżną z zawartą w zażaleniu wniesionym na postanowienie Starosty Ś. wskazując ponadto, że gdyby bez czynności prokuratora w treści podania o wznowienie postępowania podała, że to nie M. K. złożyła podpisy na dokumentach wymaganych w postępowaniu orzekającym, to mogłaby narazić się na zarzut naruszenia dóbr osobistych.

Wskazała również, że "okolicznością faktyczną, czy dowodem nie jest sam proces myślowy, czy wnioskowanie o wyjaśnienie, lecz sytuacja istniejąca realnie".

W zakończeniu uzasadnienia skarżąca zwróciła uwagę, że organy orzekające w sprawie nie dostrzegają faktu, iż nie jest warunkiem koniecznym dla złożenia zawiadomienia o przestępstwie uzyskanie wiedzy o takim zdarzeniu.

Ponadto oświadczyła, że w związku z ujawnieniem prawdy obiektywnej jej wolą jest doprowadzenie do weryfikacji decyzji Starosty Ś. wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podając dodatkowo, że treść skargi nie daje podstaw do jego uchylenia, a powołane w skardze zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Istotne również jest, że w ustawowo określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie będącej przedmiotem instancyjnego postępowania administracyjnego, co powoduje, że zasadność skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub o innej szczególnej treści wynikającej z przepisów art. 145 – 150 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec takich warunków prawnych Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez orzeczenie o wznowieniu postepowania.

Kwestionowanym w skardze postanowieniem Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie Starosty Ś. wydane na podstawie art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, uznając tym samym zasadność odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Ś. z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchnię użytkową 27,10 m2, powierzchnię zabudowy 35,80 m2, usytuowanego w W. [...] na działce nr [...] (AM-[...], obręb [...] – W.).

Zaskarżona czynność orzecznicza i czynność ją poprzedzająca podjęte zostały przy zastosowaniu przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania.

Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnych, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Stwierdzenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa. Inicjatywą w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca – generalnie – przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie w postępowaniu jurysdykcyjnym oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa.

Podanie (wniosek) o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy w sprawie wznowienia organ, oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku, który określony został w przepisie art. 148 § 1 kpa stanowiącym m.in., że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 kpa, albo w trybie art. 149 § 3 kpa. Należy też podkreślić, że orzekając na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania właściwy organ stwierdza wyłącznie niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych albo uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewody D. oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Ś. z dnia [...] r. wynika, że organy właściwe instancyjnie uznały, iż E.G. wnioskując na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ś. z dnia [...]r. Nr[...], wcześniej opisywaną, nie zastosowała się do wymogów terminowych zastrzeżonych dla takiej czynności w przywołanym powyżej przepisie art. 148 § 1 kpa i wystąpiła z żądaniem weryfikacyjnym do właściwego organu administracji publicznej po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

Należy przy tym wyjaśnić, że konkretyzując przesłankę wznowieniową, o której mowa we wskazanym we wniosku przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa E.G. podała, że w postępowaniu orzekającym, którego wznowienia żąda, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i wniosek o pozwolenie na budowę opatrzone są podrobionymi podpisami inwestora – M.K., w postępowaniu tym nie działał żaden prawidłowo umocowany pełnomocnik, a ponadto w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poświadczona została nieprawda.

Z materiału sprawy wynika, że kwestię podpisania wskazanych powyżej dokumentów przez inną niż inwestor – M. K. osobę wyjaśniał Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ś. na wniosek E. G., która pismem doręczonym w dniu [...] r. zawiadomiła Prokuraturę Rejonową w Ś. o popełnieniu przestępstwa.

W ocenie organów administracyjnych właściwych instancyjnie E. G. najpóźniej w dniu [...]r. (czyli przed doręczeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa Prokuraturze Rejonowej w Ś.) wiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zatem podanie o wznowienie postępowania nadane przez E.G. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 20 maja 2011 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 kpa.

Zakreślony w tym przepisie termin jednego miesiąca wpłynął bowiem w dniu [...] r.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela oceny przyjętej w tym zakresie przez organy orzekające.

Zważyć przede wszystkim należy, że wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego opisywaną poprzednio decyzją Starosty Ś. z dnia [...]r. Nr [...] E.G. powołała się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Precyzując we wniosku weryfikacyjnym wskazaną w nim przesłankę wnioskodawczyni wyjaśniła, że nowymi istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest podpisanie wymienionych przez nią dokumentów przez osobę inną niż M. K.– inwestor (podrobienie podpisów) i poświadczenie przez inwestora nieprawdy w jednym z tych dokumentów tj. w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zachowania takie są typizowane ustawowo (w art. 233 § 1 i art. 270 § 1 kodeksu karnego), zatem mają znamiona czynu karalnego (przestępstwa), a fakt ich ewentualnego popełnienia musi być w sposób jednoznaczny stwierdzony przez powołane do tego organy.

Istotne jest przy tym, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, zatem wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła, a ich stosowanie precyzyjne, pozbawione cech dowolności, czy uznaniowości i wynikające z niebudzących wątpliwości stanów faktycznych. W literaturze prawniczej i judykaturze wielokrotnie podkreślano, że konsekwencją przyjęcia wykładni ścieśniającej dla przepisów regulujących nadzwyczajne trybu weryfikacyjne jest – w przypadku art. 145 § 1 pkt 5 kpa – to, że nowe okoliczności muszą być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy tzn. skutkujące prawdopodobieństwem innego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu orzekającym, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności muszą być przedstawione organowi po zakończeniu postępowania, którego dotyczy wniosek wznowieniowy (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09, Lex nr 746308; wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 471/11, Lex nr 966374; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 74/11, Lex nr 853003).

W orzecznictwie wskazywano także, iż w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego organ nie może podejmować czynności zmierzających do udowodnienia zaistnienia przesłanki wskazywanej przez podmiot wnioskujący o wznowienie, czy też wykazywania zasadności jego twierdzeń o zaistnieniu takiej przesłanki, bowiem nie taki jest cel postępowania wznowieniowego. Podkreślono przy tym stanowczo, że to podmiot inicjujący takie postępowanie nadzwyczajne ma obowiązek przedstawić dowody świadczące o tym, że postępowanie jurysdykcyjne zakończone ostateczną decyzją obarczone jest wadą, stanowiącą podstawę żądania weryfikacyjnego (np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 950/06, nie publ.).

Sąd w składzie orzekającym ten pogląd podziela.

W tak określonych warunkach prawnych prawidłowe było – zdaniem Sądu – wystąpienie przez E. G. z wnioskiem o wznowienie postępowania z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa dopiero po uzyskaniu przez uprawniony organ karny tj. Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. potwierdzenia podejrzewanych przez nią faktów. Nieistotny jest przy tym procesowy rezultat prowadzonego przez ten organ postępowania.

W warunkach istniejących w tej sprawie Starosta Ś. w przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego musiałby w jego toku podjąć takie same czynności, jak wnioskodawczyni tzn. skierować do właściwego prokuratora rejonowego zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia czynów karalnych, opisanych we wniosku wznowieniowym.

Organ administracji publicznej nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego ustalenia faktów objętych normami kodeksu karnego.

Z tych względów zasadne jest – w ocenie Sądu – twierdzenie skarżącej, że jednomiesięczny termin, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 kpa rozpoczął bieg w dniu następnym po doręczeniu jej postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. Nr [...] z dnia [...] r., które miało miejsce w dniu [...] r.

Nieprawidłowe jest zatem twierdzenie organów orzekających w postępowaniu instancyjnym, że wystąpienie z żądaniem weryfikacyjnym przez E. G. w dniu [...] r. nastąpiło z uchybieniem terminu zastrzeżonego dla takiej czynności we wskazanym powyżej przepisie procesowym. Ta okoliczność powoduje, że zaskarżone postanowienie orzekające o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] r. uznać należało za naruszające przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to obligowało Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez uwzględnienie skargi.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt. II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tego samego aktu, z którego wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić w podejmowanych czynnościach procesowych ocenę Sądu przedstawioną w uzasadnieniu wyroku.

H.B.8.11.2012r.