Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2229/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199,  art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za styczeń 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 149,00 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że aktualnie prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie może swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować zajęcia dokonane przez organ egzekucyjny. Wskazała, że z powodu wprowadzeniem ustawy o grach hazardowych, jej sytuacja finansowa od początku 2010 r. znacznie się pogorszyła. Wyjaśniła, że liczba eksploatowanych automatów jest obecnie o 90% niższa aniżeli pod koniec 2009 r. W konsekwencji powyższego nie posiada środków na bieżącą działalność. Spółka poinformowała, że łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza jej możliwości finansowe. Dodała, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których obecnie nie ma możliwości zbycia ani w Polsce, ani za granicą.

W oświadczeniu od majątku i dochodach podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi – 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych – 731.612,58 zł, wartość jej straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – (-) 20.267,47 zł, natomiast jej rachunek bankowy w BZ WBK S.A. został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego.

Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że w latach 2011 i 2012 skarżąca spółka uzyskała dochód w kwocie odpowiednio 187.768,33 zł i 52.924,25 zł (przy przychodach w kwocie 1.588.866,49 zł i 3.297.774,09 zł), w wrześniu, październiku i listopadzie 2013 r. spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 218.715 zł, 336.580 zł i 201.050 zł. Na dzień 31 grudnia 2012 r. jej aktywa miały wartość 7.537.796,58 zł, kapitał zapasowy – 4.585.069,19 zł oraz realizowała ona inwestycje długoterminowe o wartości 3.019.023,28 zł i inwestycje krótkoterminowe o wartości 45.685,59 zł. Na rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym saldo jest ujemne. W okresie od 1 października 2013 r. do 22 stycznia 2014 r. dokonano trzech wpłat gotówkowych – 5.000 zł, 300 zł i 100 zł. Poza tym na wydruku historii rachunku za ten okres odnotowane są obciążenia związane z opłatami za prowadzenie rachunku, w tym z tytułu prowizji za realizację zajęcia i przelew kwoty 4.940 zł na rzecz Pierwszego W. Urzędu Skarbowego. Skarżąca spółka przedłożyła również zawiadomienie o licytacji zajętych przez skarbowy organ egzekucyjny automatów do gier oraz listę ciążących na niej zaległości podatkowych i na rzecz ZUS w P. w łącznej wysokości 673.784,88 zł (wraz z odsetkami, kosztami upomnienia i egzekucyjnymi), datowaną na dzień 13 stycznia 2014 r.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia skarżąca spółka podniosła, że wykazany w rachunku zysków i strat za 2012 r. wzrost przychodów netto ze sprzedaży i pozostałych kosztów rodzajowych nie ma charakteru faktycznego, lecz jest następstwem zmiany sposobu prezentacji danych finansowych, które za 2012 r. zostały przedstawione zgodnie z wytycznymi przekazanymi przez organy podatkowe. Wskazała dalej, że jako przychód od 2012 r. przedstawia tylko wartość wpłat do automatów, natomiast wypłaty z automatów zostały ujęte w pozycji pozostałe koszty rodzajowe. Podkreśliła, że następstwem specyfiki prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, jest obrót gotówkowy. Podniosła ponadto, że sam fakt prowadzenia przez dłuższy czas wobec spółki postępowania egzekucyjnego świadczy jednoznacznie o braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi, zaś wpłaty odnotowane na ujawnionym rachunku bankowym spółki miały związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Nie może również swobodnie dysponować środkami trwałymi, które są zajęte i sukcesywnie zbywane w drodze licytacji.

Na wezwanie Sądu skierowane do strony w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) o nadesłanie bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2013 r.; zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. wraz z załącznikami o ile zostało złożone oraz deklaracji VAT-7 za miesiące grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r., strona w zakreślonym terminie nadesłała kopie deklaracji VAT-7 za żądane miesiące informując jednocześnie, że pozostałe dokumenty będą przygotowane i dostępne do końca marca.

Jako znane z urzędu wskazać należy, że obecnie na spółce ciąży obowiązek uiszczenia wpisów od skarg sprawach o sygnaturach akt I SA/Wr 892-922/13, I SA/Wr 2176-2237/13 w łącznej wysokości 12.861 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta musi być odczytywana w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Powinno się więc sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba wskazać, że ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Zdaniem Sądu, konieczność opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Przy czym wyjaśnić trzeba, że dla oceny możliwość płatniczych wnioskodawcy istotna jest tutaj kwota wpisów od skarg, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to zwykle najwyższy koszt sądowy.

Jak wynika ze złożonych deklaracji spółki, w grudniu 2013 r. wartość dostawy towarów i świadczonych usług wyniosła 243 635 zł brutto, w styczniu 2014 r. 215 700 zł brutto. Skarżąca spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, finansuje wielotysięczne wydatki, znacznie przekraczające wysokość wpisu sądowego. Nie sposób również nie dostrzec, że skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł i z pewnością w skład tego majątku nie wchodzą jedynie automaty do gier. Co więcej, posiadanie tak licznego majątku trwałego w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro może on przynieść potencjalne korzyści. Zmniejszony popyt na automaty do gier nie oznacza bowiem, że tego rodzaju urządzeń nie można w ogóle zbyć, ani w inny sposób zagospodarować. Ponadto, brak możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (np. automatów do gier) nie wystarcza dla przyjęcia, że zachodzą podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie NSA z 29 listopada 2012 r., II FZ 923/12, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć też trzeba, iż zestawienie danych z ww. deklaracji z danymi historii rachunku bankowego za ten sam okres wskazuje, że spółka prowadzi działalność z pominięciem tego rachunku. Co za tym idzie, okoliczność na którą się powołuje, to jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w którym zajęty został rachunek bankowy, pozostaje bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych. Natomiast sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie jest wystarczający dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trudno natomiast odnieść się do okoliczności zlicytowania automatów do gier. Nie jest bowiem wiadome, jaki odsetek stanowi ich wartość w stosunku do całości posiadanych środków trwałych i do jakiego stopnia wpłynie na działalność Spółki ich utrata. Takich wyjaśnień strona nie udzieliła. Zaś w procedurze rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy to wnioskodawca winien wykazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. W tym kontekście należy również zauważyć, że spółka mimo ponownego wezwania z dnia 10 marca 2014 r. (k. 71) nie przesłała bardziej aktualnych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, poza wskazanymi wyżej kopiami deklaracji VAT za grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że ocena sytuacji skarżącej w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstawy do uznania, że skarżąca spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie skarżąca ma bowiem możliwość zgromadzenia odpowiednich środków.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.