Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 897/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 23, art. 26, art. 57
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpoznaniu odwołania Z. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej: k.p.a.; art. 7 ust. 1, ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 30 ust. 1 , ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164); art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308); art. 23, art. 26, art. 57 ust. 3, art. 71, art. 79 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65); art. 11, art. 23, art. 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. WE. L nr 30 z 30 stycznia 2009 r., str. 16).

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 15 maja 2013 r. Z. M. wystąpił o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, w treści którego ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 49,99 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych o powierzchni 23,99 ha oraz o przyznanie płatności cukrowej.

W wyniku przeprowadzonych w dniach [...] i [...] kontroli w gospodarstwie rolnym strony stwierdzono:

- większą powierzchnię PEG działki A (3,25 ha) od powierzchni zadeklarowanej 3,19 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej B/B1 o 0,03 ha;

- większą powierzchnię PEG działki C (2,27 ha) od powierzchni zadeklarowanej 2,26 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej D/D1 o 0,05 ha;

- powierzchnia zadeklarowanej działki E nie spełnia warunku wymaganej minimalnej powierzchni (0,10 ha);

- zaniżenie powierzchni działki rolnej G/G1 o 0,04 ha;

- powierzchnia działki H (1,25 ha) jest większa od powierzchni zadeklarowanej 1,03 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej I o 0,12 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej K o 0,07 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej M o 0,72 ha;

- zaniżenie powierzchni działki N (1,42 ha) o 0,60 ha.

Łączna różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,41 ha (0,269%).

Ponadto w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej M.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] orzekł o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w tym:

- jednolitą płatność obszarową wysokości 39 040, 88 zł, pomniejszoną o kwotę 2 125, 39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

- płatność cukrową w wysokości 48 886, 70 zł, pomniejszoną o kwotę 2 661, 40 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

oraz orzekł o odmowie przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych.

W odwołaniu skarżący zarzucił błędne dokonanie pomiarów powierzchni działek zgłoszonych do wniosku oraz błędne ustalenie przebiegu granic tych działek. W obszernym uzasadnieniu wskazał na czym, w jego ocenie polegały nieprawidłowości w przeprowadzonych pomiarach poszczególnych działek, skutkujące ich błędnym wynikiem. Wpływ na zły wynik pomiarów miało także, w ocenie skarżącego, posługiwanie się przez kontrolujących nieprecyzyjnymi urządzeniami. Strona podniosła nadto, że kontrole na miejscu winny odbywać się w okresie wegetacji deklarowanych upraw, a nie po ich zbiorze. Odnośnie stwierdzonego przekroczenia maksymalnej dawki nawożenia azotem, określonej w programie działań lub wynikającej z planu nawożenia dla działki rolnej M strona wskazała, że z działki tej wykluczono powierzchnię, po której odbywał się transport wykopanych ziemniaków. Powyższe skutkowało zmniejszeniem powierzchni działki i stwierdzeniem przeazotowania. Skarżący podniósł nadto, że nie uczestniczył w czynnościach kontrolnych. Podpisał jedynie protokół z kontroli, do którego wniósł zastrzeżenia. Zarzucił także dokonywanie zmian w protokole kontroli bez uprzedniego przeprowadzenia ponownych czynności kontrolnych i niepoinformowanie go o powyższym fakcie.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że w gospodarstwie rolnym Z. M. przeprowadzone zostały w dniu [...] oraz w dniu [...] (w zakresie działek B i D) kontrole na miejscu. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono: większą powierzchnię PEG działki A (3,25 ha) od powierzchni zadeklarowanej 3,19 ha; zawyżenie powierzchni działki rolnej B/B1 o 0,03 ha; większą powierzchnię PEG działki C (2,27 ha) od powierzchni zadeklarowanej 2,26 ha; zawyżenie powierzchni działki rolnej D/D1 o 0,05 ha; powierzchnia zadeklarowanej działki E nie spełnia warunku wymaganej minimalnej powierzchni (0,10 ha); zawyżenie powierzchni działki rolnej G/G1 o 0,04 ha; powierzchnia działki H (1,25 ha) jest większa od powierzchni zadeklarowanej 1,03 ha; zawyżenie powierzchni działki rolnej I o 0,12 ha; zawyżenie powierzchni działki rolnej K o 0,07 ha; zawyżenie powierzchni działki rolnej M o 0,72 ha; powierzchnia zadeklarowanej działki N (1,42 ha) jest większa od powierzchni zadeklarowanej 0,60 ha.

Łączna różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,41 ha (0,8269%).

Ponadto w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej M. Raporty z przeprowadzonych kontroli zostały doręczone wnioskodawcy w dniu [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania są tożsame z zarzutami podnoszonymi na etapie postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji, w którym nie dopatrzył się żadnych uchybień. Dokonane w gospodarstwie wnioskodawcy kontrole na miejscu zostały przeprowadzone przez uprawnione podmioty, w sposób prawidłowy, a ich przebieg został udokumentowany załączonym do akt sprawy materiałem graficznym i fotograficznym. Również dokonanym przez organ I instancji ustaleniom pokontrolnym nie można postawić zarzutu dowolności. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny sprawy prawidłowo, w ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] orzekł o przyznaniu Z. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w tym:

- jednolitej płatność obszarowa wysokości 39 040, 88 zł, pomniejszonej o kwotę 2 125, 39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, na podstawie art. 57 ust. 3 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE)nr 1122/2009, z uwagi na procentową różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli; art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego oraz na podstawie art. 23 i art. 24 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z uwagi na stwierdzoną niezgodność z tytułu wzajemnej zgodności, tj. przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej M;

- płatności cukrowej w wysokości 48 886, 70 zł, pomniejszonej o kwotę 2 661, 40 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, na podstawie art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego; art. 23 i art. 24 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z uwagi na stwierdzoną niezgodność z tytułu wzajemnej zgodności, tj. przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej M;

oraz o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych, na podstawie art. 57 ust. 3 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE)nr 1122/2009, z uwagi na procentową różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli; art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce na rok 2013.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do podważania wyników przeprowadzonych kontroli oraz sposobu ich przeprowadzenia, a ustalenia dokonane przez organ odwoławczy są zgodne z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji.

Z. M. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, zarzucając organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do argumentów podniesionych przez niego w odwołaniu.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Łd 989/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz wskazania przepisów regulujących kwestie związane z przyznaniem płatności bezpośrednich, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie odniósł się natomiast, w sposób właściwy do zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu od decyzji z dnia [...]. W powyższej kwestii organ II instancji poprzestał jedynie na przywołaniu pisma z dnia [...], skierowanego do skarżącego, a stanowiącego odpowiedź na zastrzeżenia strony wniesione do protokołu kontroli z dnia [...].

Sąd stwierdził, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] był obowiązany ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, co oznacza, iż miał obowiązek rozpatrzyć wszystkie okoliczności i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji i wyjaśnić, czym się kierował przy podejmowaniu takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ II instancji obowiązany był rozpoznać sprawę w zakresie w zakresie każdego ze stwierdzonych naruszeń, a nie ograniczać się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji.

WSA podkreślił, że organ odwoławczy w ogóle nie zajął stanowiska, co do zarzutu skarżącego, iż kontrola w jego gospodarstwie rolnym przeprowadzana była w listopadzie 2013 r., po zbiorze deklarowanej uprawy z działki M, po terenie której w tym okresie odbywał się transport ziemniaków z innych działek i kontrolujący wykluczyli tę powierzchnię z obszaru kwalifikującego się do dopłat. Skutkowało to ustaleniem kontrolujących, że powierzchnia działki M została przez skarżącego we wniosku zawyżona, a zatem pomniejszono płatność jpo, jak również kontrolujący przyjęli, iż doszło do "przeazotowania" działki M, gdyż zmniejszenie powierzchni działki wpłynęło na obliczenia odnoszące sie do ilości zużytego azotu na powierzchnię upraw. W podobnej sytuacji, kontrolujący wykluczyli część powierzchni działki E, gdzie strona dokonała już zbioru plonów. Skarżący podniósł, iż kontrolujący winni uwzględniać przy kwalifikowaniu działek do płatności rolnych rodzaj uprawy na danym terenie, okres wegetacji roślin oraz ich zbiorów. Skarżący zarzucił również, iż kontrolujący błędnie ustalili granice pomiędzy jego działkami, przez co z raportu kontroli wynika, że w przypadku niektórych działek zawyżył powierzchnię w stosunku do zadeklarowanej we wniosku, a co do innych zaniżył. Podkreślił, że przy prawidłowym ustaleniu granic pomiędzy działkami I, J i H nie byłoby "braków" w powierzchni działki rolnej I, ani "nadwyżki" powierzchni działek J i H. Wynika to z ogólnego zsumowania powierzchni działek rolnych i, J i H, które sąsiadują ze sobą. Organ w ocenie Sądu, nie zajął stanowiska także co do powyższych zarzutów. Argumenty przedstawiane natomiast przez stronę na poparcie stanowiska, co do błędnego ustalenia przez kontrolujących granic działek zadeklarowanych we wniosku, Sąd uznał za logiczne i przekonywujące.

Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżoną decyzją z dnia [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...] został przekazany skarżącemu osobiście dniu [...], o czym świadczy podpis strony, opatrzony datą na piśmie z dnia [...]. Strona wniosła zastrzeżenia do raportu w dniu [...] i w dniu [...] otrzymała odpowiedź, w której Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało wyniki kontroli z dnia [...] i [...].

Raport z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności z dnia [...] również został przekazany stronie osobiście dniu [...], o czym świadczy podpis strony, opatrzony datą na piśmie z dnia [...]. Później w dniu [...] przesyłką [...] przekazano korektę raportu przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Korekta polegała na doprecyzowaniu wpisów na stronie 23 raportu poprzez wskazanie nieprawidłowości ogólnej W.4.1. (parafka i data przy poprawce), obok istniejącej wcześniej stwierdzonej nieprawidłowości W.4.10 - stwierdzono przekroczenie maksymalne dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia, będącej jedną z nieprawidłowości ogólnej W.4.1. - Nie przestrzega się wymagań zawartych w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych dla wyznaczonych obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego (OSN), zwanym dalej "programem działań", na których jest położone gospodarstwo rolne lub jego część. Powyższa korekta była wynikiem tzw. kontroli formalnej raportu i jedynie potwierdziła wcześniej stwierdzona nieprawidłowość, sankcjonowaną w tym przypadku pomniejszeniem wnioskowanych płatności o 3%.

Dyrektor OR ARiMR w [...] wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego dokumentacja pokontrolna została ponownie przeanalizowana w związku z zarzutami skarżącego.

Odnośnie zarzutu błędnego uzasadnienia decyzji poprzez podanie daty kontroli jako [...], podczas, gdy odbyła się ona w dniu [...] oraz zarzutu daty zakończenia kontroli w [...] - organ odwoławczy wyjaśnił, że w treści decyzji organ pomylił się wskazując datę [...] jako datę kontroli na miejscu. Faktycznie kontrola odbyła się w dniu [...] i w dniu [...] w zakresie działek "B" i "D". Powyższa oczywista pomyłka nie ma w ocenie organu odwoławczego znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie. W dniu [...] dokonano kontroli w zakresie działek "B" i "D" na skutek ustalenia, że działki te powinny zostać zmierzone metodą GPS, co nakazuje instrukcja przeprowadzania kontroli na miejscu.

Odnośnie zarzutu błędnie uwzględnionej w wyniku kontroli na miejscu powierzchnia działek rolnych kwalifikującej się do płatności JPO – organ odwoławczy wskazał, że skarżący wcześniej w zastrzeżeniach z dnia [...] do raportu z kontroli zarzucił błędy w ustaleniach granic poszczególnych działek rolnych. Biuro Kontroli na Miejscu w odpowiedzi na te zastrzeżenia w piśmie z dnia [...] szczegółowo wyjaśniło, w jaki sposób dokonało pomiarów kwestionowanych działek rolnych i podtrzymało wyniki z kontroli z dnia [...] i [...], podkreślając, że ustalenia kontrole dla działek "B" i "D" nie zmieniły się w odniesieniu do kontroli przeprowadzonej w dniu [...].

W wyniku wniesionego odwołania, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w piśmie z dnia [...] wskazał, że w dniu [...] dokonano ponownego pomiaru działek rolnych B/B1 i D/D1 przy pomocy urządzenia GPS - Leica GG03 w ramach poprawy zaleceń z tzw. kontroli formalnej. Powyższe zdarzenie zostało odnotowane Raporcie z czynności kontrolnych z tytułu Programu rolnośrodowiskowego nr dokumentu [...] w polu Uwagi na stronie "Ustalenia końcowe" oraz że w tym samym dniu rolnik podpisał i otrzymał ponownie Raport PRŚ z wprowadzonymi zmianami. Dodał, że w wyniku pomiaru urządzeniem GPS zredukowano powierzchnię stwierdzoną poszczególnych działek rolnych do powierzchni PEG, na której zadeklarowano działkę rolną, gdzie zgodnie z wytycznymi obok kodu DR13+ zastosowano kod DR40 oraz, że zastosowanie różnych metod pomiaru działek rolnych "B" i "D" i wielkość tolerancji pomiaru nie miało wpływu na końcowy wynik powierzchni stwierdzonej, gdyż w obu przypadkach powierzchnia stwierdzona nie mogła przekroczyć wielkości powierzchni kwalifikowanej działki referencyjnej (PEG).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowany w zakresie działki rolnej kod DR 40 oznacza, że powierzchni działki rolnej została zredukowana do powierzchni kwalifikowanej.

Odnośnie zarzutu wskazania w treści decyzji na działki "C", "J", "M" jako na działki, gdzie przekroczono limit azotu, podczas, gdy w wyniku kontroli wskazano tylko działkę "M", organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego w sprawie, w raporcie z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej "M". Natomiast w raporcie w zakresie programu rolnośrodowiskowego, poza stwierdzonym przekroczeniem maksymalnych dawek nawożenia azotem dla działki M, stwierdzono przekroczenie limitu nawożenia dla działek C, J, M. Organ I instancji bezzasadnie powołał się w decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na nieprawidłowości w zakresie działek C,J,M, stwierdzone w wyniku kontroli realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Zdaniem organu odwoławczego okoliczność ta nie miała wpływu na większe, niż wynikało ze stanu faktycznego pomniejszenie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wystarczającą przyczyną pomniejszenia płatności o 3% było bowiem stwierdzenie przekroczenia maksymalne dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej "M".

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że w notatce służbowej z dnia [...] inspektorzy terenowi, którzy wykonywali przedmiotową kontrolę wskazali, że zarzuty beneficjenta na temat działki rolnej "M" znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] inspektorzy uważają za bezzasadne. W ich ocenie na przedmiotowej działce beneficjent prowadził ciężką rekultywację gruntów polegającą na zasypywaniu ziemią dołów i nieużytków. Do powierzchni działki rolnej inspektorzy nie zakwalifikowali obszaru zniszczonego przez prace rekultywacyjne, a nie przez transport ziemniaków, jak wynika z pisma rolnika. Z powodu braku użytkowania rolniczego w danym roku, z powierzchni uprawnionej do płatności wyłączono doły, płace manewrowe i szeroką na około 4 metry drogę dojazdową, którą beneficjent woził ziemię do rekultywacji Ponadto w swojej notatce inspektorzy napisali, że beneficjent podczas kontroli informował ich, iż w związku z "głodem ziemi" na terenie jego miejsca zamieszkania, doprowadza tę działkę do kultury rolnej. Zgodnie z obowiązującą wówczas procedurą wykonano obmiary terenu użytkowanego rolniczo w dniu kontroli oraz wykonano dokumentację fotograficzną.

Natomiast w piśmie z dnia [...] Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wyjaśnił, że przekroczenie zastosowanego azotu (N/ha) na działce rolnej " M" wynika z faktu stwierdzenia mniejszej powierzchni działki rolnej. Fotografie sporządzone w trakcie kontroli, zwłaszcza nr 8 i 9 potwierdzają w ocenie organu odwoławczego zapisy z raportu w zakresie zawyżenia powierzchni kwalifikowanej działki rolnej "M".

Odnośnie zarzutów skarżącego w zakresie działek rolnych "I", "J", "H" położonych w granicach działki ewidencyjnej nr 173 w obrębie Mętlew inspektorzy w wyniku ponownej analizy dokumentacji uznali je również za bezzasadne, ponieważ granice poszczególnych upraw w plonie głównym były ich zdaniem dobrze widoczne. W ocenie inspektorów na tych działkach rolnych występowały różne rodzaje upraw co dokumentują wykonane podczas kontroli fotografie oraz że pomiaru działek rolnych dokonano w granicach działek jakie zostały wyznaczone przez faktycznie rosnące tam rośliny. W przypadku działki "H" stwierdzono trawy, na działce "I" - gorczycę a na działce " J" - kapustę. Według inspektorów różnice w stwierdzonej powierzchni wynikają z błędnej deklaracji rolnika, a nie z błędnych pomiarów inspektorów terenowych.

Organ zauważył, że w zakresie działek rolnych "H" i "I" zastosowano kod DR 50, oznaczający, że granice upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. W zakresie działki rolnej "H" zadeklarowanej w granicach działki ewidencyjnej nr [...], stwierdzono, że część uprawy położona jest na niedeklarowanej działce nr [...] (0,0819 ha). W zakresie działki rolnej "I" zadeklarowanej w granicach działki ewidencyjnej nr [...], również stwierdzono , że część uprawy położona jest na niedeklarowanej sąsiedniej działce ewidencyjnej nr [...] (0,11 ha). Płatność zaś oczywiście przysługuje do upraw stwierdzonych w granicach zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych.

Organ wskazał, że inspektorzy terenowi również za bezzasadne uznali zarzuty strony w kwestii pomiaru działki rolnej "E" znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]. Wskazali, że działka składa się z 2 części o pow. 0,04 ha i 0,08 ha oddzielonych od siebie drogą dojazdową do budynków szerszą niż 2 metry utwardzoną żużlem (szlaką), co dokumentuje fot. 15. W tym przypadku szerokość strefy buforowej a w konsekwencji tolerancja pomiaru nie miała żadnego wpływu na wykluczenie działki rolnej z płatności, gdyż przy szerokości strefy buforowej 0,75 m lub 0,50 m otrzymujemy jednakową tolerancję pomiaru , w zaokrągleniu 0,01 ha. Przyczyną wykluczenia działki rolnej i zastosowania kodu DR4 było stwierdzenie w wyniku pomiaru działki rolnej mniejszej od 0,10 ha. W przypadku działek niespójnych każda z części powinna spełniać warunek minimalnej wymaganej powierzchni (0,1 ha).

W opinii organu odwoławczego, analizując materiał dowodowy w sprawie, brak jest podstaw do podważania wyników kontroli i sposobu jej przeprowadzenia. W toku postępowania skarżący nie zgłaszał żadnych argumentów ani wniosków dowodowych, za pomocą których mógłby wykazać, że stanowisko organów w zakresie ustalonej w trakcie kontroli powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności jest nieprawidłowe. Organ wskazał, że stosownie do treści 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Dokonane przez organy I instancji ustalenia pokontrolne poczynione zostały w zgodzie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy i nie można im postawić zarzutu dowolności, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, o czym świadczy raport z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice zdjęć z naniesionymi miejscami i kierunkami wykonania zdjęć.

Organ wskazał, że stanowisko skarżącego sprowadza się w głównej mierze do polemiki z ustaleniami organów i nie zawiera żadnych konkretnych dowodów, które - wobec zebranego materiału dowodowego - mogłyby podważyć ustalenia kontroli na miejscu. W ocenie organu odwoławczego ustalenia kontrolne nie naruszają swobodnej oceny dowodów, a protokoły z kontroli wraz z załącznikami stanowiły wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia, jako główne dowody zgromadzone w postępowaniu.

W skardze Z. M. podkreślił, że ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostały na wyliczeniach zawartych w protokole kontroli z 2013 r., które skarżący kwestionował w zastrzeżeniach do protokołu. Zdaniem skarżącego opieranie się na niewiarygodnych ustaleniach kontroli z 2013 r. przy wydawaniu decyzji za 2013 r. bez ponownej kontroli, o którą wnosił jest związane z naruszeniem jego praw. Skarżący wskazał, że dla działki nr [...] wyznaczono PEG na 3,69 ha, natomiast dla tej samej działki wydane zostały 3 inne decyzje, w których powierzchnię PEG wskazano 4,17 ha. Ponadto skarżący podniósł, że organ nie ustosunkował się do zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2015 r. Skarżący podkreślił, że pomimo protokołu kontroli przyjęto inne powierzchnie dla działek rolnych M i N. Zdaniem strony ponowne przeprowadzenie kontroli w terenie, o którą wnosił pozwoli na ustalenie powierzchni działek rolnych i wydanie poprawnej decyzji. Do skargi załączył kserokopie decyzji Kierownika BP ARiMR w [...] z dnia [...] nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Z. M. jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 267 t.j. ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że w sprawie tej wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Łd 989/14 uchylił decyzję Dyrektora OR ARiMR w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Sąd wskazał, że brak uzasadnienia stanowiska w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, jak również brak wypowiedzi w zakresie zarzutów odwołania nie pozwala na ocenę, czy organ II instancji przeprowadził postępowanie odwoławcze zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i przepisami art. 15 oraz 136-138 k.p.a. WSA podniósł, że organ w ogóle nie zajął stanowiska w zakresie zarzutu skarżącego, że kontrola w jego gospodarstwie rolnym przeprowadzana była w listopadzie 2013 r., po zbiorze deklarowanej uprawy z działki M, po terenie której w tym okresie odbywał się transport ziemniaków z innych działek i kontrolujący wykluczyli tę powierzchnię z obszaru kwalifikującego się do dopłat. Skutkowało to ustaleniem kontrolujących, że powierzchnia działki M została przez skarżącego we wniosku zawyżona, a zatem pomniejszono płatność jpo, jak również kontrolujący przyjęli, iż doszło do "przeazotowania" działki M, gdyż zmniejszenie powierzchni działki wpłynęło na obliczenia odnoszące sie do ilości zużytego azotu na powierzchnię upraw. W podobnej sytuacji, kontrolujący wykluczyli część powierzchni działki E, gdzie strona dokonała już zbioru plonów. Skarżący podnosił tymczasem w toku postępowania, iż kontrolujący winni uwzględniać przy kwalifikowaniu działek do płatności rolnych rodzaj uprawy na danym terenie, okres wegetacji roślin oraz ich zbiorów. Zarzucił również, iż kontrolujący błędnie ustalili granice pomiędzy jego działkami, przez co z raportu kontroli wynika, że w przypadku niektórych działek zawyżył powierzchnię w stosunku do zadeklarowanej we wniosku, a co do innych zaniżył. Podkreślił, że przy prawidłowym ustaleniu granic pomiędzy działkami I, J i H nie byłoby "braków" w powierzchni działki rolnej I, ani "nadwyżki" powierzchni działek J i H. Wynika to z ogólnego zsumowania powierzchni działek rolnych i, J i H, które sąsiadują ze sobą. Brak jest również stanowiska organu odwoławczego, co do powyższego zarzutu. Skarżący zwrócił również uwagę, iż urządzenia wykorzystywane przez kontrolujących do pomiarów jego działek posiadały pewną tolerancję błędu, co winno zostać uwzględnione na jego korzyść, skoro różnica w obliczeniach pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną w toku kontroli była nieznaczna (np. w przypadku działki B i D). Skarżący podniósł również, że mimo, iż kontrola powierzchni działek odbywała sie w tym samym dniu, to kontrolujący przyjęli inną wielkość strefy buforowej dla działki E (75 cm.) oraz dla działki D (50 cm.). Zalecenia Sądu sprowadzały się zatem do konieczności odniesienia sie przez organ do powyższych zarzutów skarżącego.

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2468/12 orzeczenia.nsa.gov.pl). Żadna ze wskazanych wyżej okoliczności nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, co oznacza że organ i sąd rozpoznający niniejszą skargę jest związany oceną prawną zawartą w wyroku o syg. akt III SA/Łd 989/14.

Obecnie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora OR ARiMR w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani procedury w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organ II instancji zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Łd 989/14

Przesłanki przyznania jednolitej i uzupełniającej płatność obszarowej zawarte zostały w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). Art. 7 ustawy stanowi, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu [...], w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr [...], jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika z powyższego podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Podane przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. O ile kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, to przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest już regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji, gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni (a) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy (b).

W rozpoznawanej sprawie w wyniku przeprowadzonych w dniach [...] i [...] kontroli w gospodarstwie rolnym strony stwierdzono:

- większą powierzchnię PEG działki A (3,25 ha) od powierzchni zadeklarowanej 3,19 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej B/B1 o 0,03 ha;

- większą powierzchnię PEG działki C (2,27 ha) od powierzchni zadeklarowanej 2,26 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej D/D1 o 0,05 ha;

- powierzchnia zadeklarowanej działki E nie spełnia warunku wymaganej minimalnej powierzchni (0,10 ha);

- zaniżenie powierzchni działki rolnej G/G1 o 0,04 ha;

- powierzchnia działki H (1,25 ha) jest większa od powierzchni zadeklarowanej 1,03 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej I o 0,12 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej K o 0,07 ha;

- zawyżenie powierzchni działki rolnej M o 0,72 ha;

- zaniżenie powierzchni działki N (1,42 ha) o 0,60 ha.

Ponadto w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono przekroczenie maksymalnej dawki nawożenia azotem określonej w programie działań lub wynikające z planu nawożenia dla działki rolnej M. Stanowiło to podstawę do wydania przez organ I instancji w dniu [...] decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitą płatność obszarową wysokości 39 040, 88 zł, pomniejszoną o kwotę 2 125,39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, płatność cukrową w wysokości 48 886, 70 zł, pomniejszoną o kwotę 2 661,40 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych. Skarżący nie zgadzając się z treścią decyzji wniósł odwołanie, w którym wskazał na nieprawidłowości w pomiarach działek. Decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał powyższą decyzję w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 29 stycznia 2015 r. uwzględnił skargę i uchylił decyzję z dnia [...] wskazując, że organ odwoławczy nie przeprowadził kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji, nie odniósł się do zarzutów odwołania, a jedynie powtórzył stanowisko organu I instancji i zacytował przepisy. Ponownie rozpoznając odwołanie Dyrektor OR ARiMR w [...] z dniu [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Zdaniem Sądu, rozpoznającego obecnie sprawę, w wyniku uzupełniającego postępowania dowodowego Dyrektor OR ARiMR w [...] wykazał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty są niezasadne. Powołując sie na notatkę służbową z dnia [...] sporządzoną przez inspektorów terenowych oraz wyjaśnienia Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...], prawidłowo ustalił w zakresie działki "M" znajdującej się na działce ewidencyjnej nr [...], że skarżący prowadził ciężką rekultywację gruntów polegającą na zasypywaniu ziemią dołów i nieużytków. Potwierdzają to jednoznacznie zdjęcia znajdujące sie na płycie, stanowiącej załącznik do raportu kontroli. Do powierzchni działki rolnej inspektorzy prawidłowo nie zakwalifikowali obszaru zniszczonego przez prace rekultywacyjne, a nie przez transport ziemniaków, jak wynika z pisma skarżącego. Wskazano, że z powodu braku użytkowania rolniczego w danym roku, z powierzchni uprawnionej do płatności wyłączono doły, płace manewrowe i szeroką na około 4 metry drogę dojazdową, którą beneficjent woził ziemię do rekultywacji. Natomiast w piśmie z dnia [...] Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wyjaśnił, że przekroczenie zastosowanego azotu (N/ha) na działce rolnej " M" wynika z faktu stwierdzenia mniejszej powierzchni działki rolnej. Rolnik zastosował zgodnie z zapisem w Rejestrze działań agrotechnicznych 384 kg azotu na działkę deklarowaną której powierzchnia według deklaracji wynosiła 3,00 ha. Po dokonaniu pomiaru podczas kontroli na miejscu okazało się, że powierzchnia została przedeklarowania i jest równa 2,28 ha. Zgodnie z Planem nawozowym na rok 2013 rolnik powinien zastosować 129 kg N/ha, natomiast z wyliczeń wynika, że przy zastosowaniu 384 kg N/działkę zastosował 168 kg N/ha, czyli została przekroczona zalecana dawka azotu. W tym zakresie organ odwoławczy zasadnie uznał, że nieprawidłowości wynikały z zawyżenia przez skarżącego powierzchni kwalifikowanej.

Następnie, organ odwoławczy przekonywująco wyjaśnił, z czego wynikają różnice w zakresie działek rolnych I, J, H położonych na działce nr [...], wskazując, że granice poszczególnych upraw w plonie głównym były dobrze widoczne i pomiary działek wykonano w granicach rosnących na działkach roślin. Potwierdzają tę okoliczność również zdjęcia sporządzone przez kontrolujących inspektorów i załączone na płycie do raportu kontroli. Ponadto w zakresie działek H i I prawidłowo zastosowano kod DR 50, bowiem granice upraw wykroczyły poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. W zakresie zaś działki E wyjaśniono, że pomiar działki był właściwy. Działka składa się z dwóch części o pow. 0,04 ha i 0,08 ha. Przyczyną wykluczenia działki rolnej i zastosowania kodu DR4 było stwierdzenie w wyniku pomiaru działki rolnej mniejszej od 0,10 ha. W przypadku działek niespójnych każda z części powinna spełniać warunek minimalnej wymaganej powierzchni.

Zauważyć należy, że po wniesieniu odwołania organ dokonał ponownego pomiaru działek B/B1 i D/D1. Skarżący otrzymał raport z ponownie wprowadzonymi zmianami. W wyniku ponownych pomiarów zastosowano kod DR13+ zamiast DR40, ale nie miało to wpływu na wynik powierzchni stwierdzonej.

Organ przywołując treść art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasadnie wskazał, że jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów w celu obrony swojego stanowiska.

W związku z powyższym wypada zauważyć, że ustawodawca w art. 3 przywołanej ustawy statuuje jednak jako ogólną zasadę stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi tylko modyfikacjami (w szczególności in fine ust. 3 tego artykułu). Z przepisu tego wynika - co słusznie zauważył organ uzasadniając swoją decyzję - że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodziła skutki prawne. Należy też przyznać racje organowi, że ciężar wykazania, że producent rolny prowadził działalność rolniczą na zgłoszonych we wniosku gruntów spoczywał na stronie, która wskazać winna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe.

Z kolei, w myśl art. 18 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W rozpoznawanej sprawie skarżący został przez organ zawiadomiony o terminie kontroli, jednak nie brał w nich udziału. Skarżący złożył jedynie zastrzeżenia do protokołu kontroli. Natomiast w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń poczynionych przez organy. Należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. To rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż k.p.a. regulację, dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09).

W ocenie Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie uchybił zasadom procedury i wypełnił zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi III SA/Łd 989/14. Skarżący, wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR, stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji. W zakresie zarzutu skarżącego, co do ustalenia powierzchni działki nr [...] PEG 3,69 ha, natomiast w decyzji z dnia [...] nr [...] organ przyjął powierzchnię PEG 4,17 ha, Sąd uznał go za niezasadny. Skarżący powołał się bowiem na inne postępowanie - o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto zauważyć należy, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej skarżący złożył w dniu [...], natomiast w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie JPO skarżący złożył rok wcześniej - w dniu [...]. W tej sytuacji porównywanie powierzchni działki w zakresie przyznania różnych płatności w różnych okresach jest niezasadne. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów.

Reasumując, argumenty skarżącego dotyczące nieprawidłowo ustalonej powierzchni działek są niezasadne. Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o przeprowadzeniu kontroli, lecz w nich nie uczestniczył. Organ nie miał podstaw, o co wnosił skarżący, do wyznaczenia kolejnego terminu kontroli. Należy jeszcze raz podkreślić, że dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, które obligowałoby do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

b.a.