Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 708/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 4 pkt 4, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz - Hess po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Op 450/14 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz J. M. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt: II SA/Op 450/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] z siedzibą w S. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia [...] marca 2014 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10 000 zł w związku z wykonywaniem transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, a także brak urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy w pojeździe marki [...] kontrolowanym w dniu [...] lutego 2014 r., które są naruszeniem uregulowań wynikających z art. 5, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013. poz.1414 z późn. zm., zwana dalej u.t.d.) oraz art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE.L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str.8, dalej zwane "rozporządzeniem 3821/85")

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał jako podstawę wyrokowania następujące ustalenia faktyczne.

W dniu [...] lutego 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Opolu dokonali na autostradzie [...] kontroli zespołu pojazdów składającego się z samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 2700 kg. Łączna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 6200 kg. W czasie kontroli drogowej stwierdzono brak zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji oraz brak urządzenia rejestrującego.

W dniu [...] lutego 2014 r. doręczono stronie postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu, w sprawie stwierdzonych w czasie kontroli drogowej naruszeń. Jednocześnie J. M. został wezwany do przedłożenia dokumentu uprawniającego go do wykonywania transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz do złożenia wyjaśnień w sprawie okoliczności wykonywanego w dniu kontroli przewozu, w terminie 7 dni.

W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. J. M. poinformował, że zajmuje się działalnością gospodarczą polegającą na sprzedaży maszyn rolniczych, a przewożona w dniu [...] lutego 2014 r. prasa została przez niego sprzedana K. G., zamieszkałemu w G.. Zbiornik paliwowy, będący także przedmiotem transportu, został z kolei zakupiony przez skarżącego od M. O. na potrzeby własnego gospodarstwa domowego. Skarżący równocześnie wyjaśnił, że dopuszczalna masa całkowita zestawu pojazdu wynosiła 6,1 t. w związku z powyższym uzyskał informację, że jako zestaw o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 7,5 t., jest zwolniony z obowiązku instalowania tachografu. Zarzucił, że według przepisów nie był zobowiązany do posiadania licencji na transport drogowy.

W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. J. M. wyjaśnił, że przewożony w dniu kontroli zbiornik był jego własnością prywatną i przewóz zbiornika nie był związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, oraz przedłożył zaświadczenie wydane przez Starostę S. [...] października 2013 r., nr [...], stwierdzające uprawnienie do wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wydał w dniu [...] marca 2014 r. decyzję nakładającą karę w wysokości 10 000 zł na skarżącego za naruszenie przepisów u.t.d., poprzez wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące oraz wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Jako podstawę prawną organ podał art. 5, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 u.t.d. oraz art. 3 rozporządzenia Rady nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania odwoławczego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2014 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego określone w art. 4 pkt 4 u.t.d, bowiem prowadzący pojazd podczas kontroli nie był pracownikiem skarżącego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, a właśnie w rozumieniu tej ustawy należy rozkodowywać definicję "pracownika" ujętą w u.t.d. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie rozstrzygające jest stwierdzenie faktu, czy osoba prowadząca pojazd w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli była pracownikiem skarżącego, czy nie. Dlatego przedsiębiorca był zobowiązany uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. W związku z tym, że skarżący nie posiadał takiego zezwolenia, należało na niego nałożyć karę zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d.

Organ drugiej instancji ponadto zauważył, że skontrolowany przewóz drogowy wykonywany był zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t., lecz mniej niż 7,5 t. zatem przedsiębiorca był zobowiązany wyposażyć go w urządzenie rejestrujące.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Opolu wykonywany transport nie był "niehandlowym przewozem rzeczy", bowiem taki transport należy rozumieć jako obejmujący przewóz rzeczy dokonany przez osobę fizyczną na własny rachunek i jedynie w ramach aktywności w czasie wolnym. Ponadto organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania pozostałe przepisy rozporządzenia 3821/85, które wyłączałyby pojazd skarżącego z obowiązku stosowania tachografu.

J. M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w całości, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego (art. 4 pkt 4 u.t.d.) poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na błędnym założeniu, że:

a) kierowca najęty do wykonywania przewozu na podstawie umowy cywilnoprawnej, który wykonuje przewóz na rzecz przedsiębiorcy nie może być uznany za jego pracownika, nawet w sytuacji, gdy przedmiotowy przewóz wykonywany był przez określony czas na rzecz innej osoby – przedsiębiorcy, w sposób mu podporządkowany, za wynagrodzeniem, co w konsekwencji oznacza, że spełnione zostały wszystkie elementy charakterystyczne dla stosunku pracy,

b) warunek wykonywania przewozu przez pracownika przedsiębiorcy, o którym mowa w tym przepisie nie jest spełniony, gdy kierowcy wykonują przewóz w zespole dwóch kierowców, w którym jeden z kierowców zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez:

a) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i niewyjaśnienie specyficznych okoliczności, w których I. O. prowadził pojazd należący do skarżącego, a które stanowiły warunki charakterystyczne dla stosunku pracy;

b) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przez nierozważenie w okolicznościach niniejszej sprawy:

- możliwości zmniejszenia wysokości kary pieniężnych w związku z faktem, iż w skutek działań skarżącego samochód prowadzony był przez 2 kierowców, co też dawało możliwość organizacji właściwej pracy kierowców, a także eliminowało możliwość stworzenia zagrożenia w ruchu, a nadto kara 8 000 zł i 3 000 zł w przypadku przedsiębiorcy, który nie jest przewoźnikiem, a transport zespołem pojazdów poniżej 7,5 tony wykonywał wpadkowo, nie jest proporcjonalna do popełnionego naruszenia – w takich okolicznościach kara 10.000 zł jawi się jako rażąco za wysoka,

- okoliczności, które podał skarżący organowi pierwszej instancji w piśmie z dnia 5 marca 2014 r., które zawierało informacje od skarżącego, że uzyskał on informacje w Inspekcji Transportu Drogowego, że pojazdy do 3,5 t., jak i zespoły pojazdów do 7,5 t. nie wymagają instalacji urządzenia rejestrującego – a więc dołożył należytej staranności w swej działalności, a brak takiego urządzenia spowodowany był wadliwym pouczeniem, co umożliwiło umorzenie postępowania w trybie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie, że nie podlega ona wykonaniu oraz obciążenie organu kosztami postępowania sądowego.

W uzasadnieniu J. M. podał, że organ drugiej instancji dokonał błędnej oceny, iż skarżący nie wykonywał transportu niezarobkowego. Jego zdaniem organ błędnie uznał, że wyznacznikiem statusu pracownika jest tylko umowa o pracę według Kodeksu pracy. Podkreślił, że cechą tego, czy dana osoba świadczy pracę na rzecz innej osoby, są okoliczności faktyczne: podporządkowanie tej osobie i fakt, czy otrzymuje za to wynagrodzenie. Skarżący wskazał przy tym orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2254/05, w którym został wyrażony pogląd, że "przy ustalaniu, czy kierowca był pracownikiem przedsiębiorcy wykonującego przewóz na potrzeby własne, nie można oprzeć się tylko na nazwie łączącej strony umowy i definicji z art. 2 K.p." Należy bowiem "badać treść umowy, a status kierowcy oceniać na podstawie art. 2 K.p., w związku z art. 22 § 1, § 11, § 12 K.p.". Jeśli "łączący strony stosunek prawny nie zawiera cech stosunku pracy można przyjąć, że kierowca nie jest pracownikiem przedsiębiorcy". W związku z tym skarżący uznał, że organ drugiej instancji nie zbadał powyższych istotnych okoliczności.

Ponadto skarżący wskazał, że wymierzona mu kara nie jest proporcjonalna do jego zachowania. W szczególności dotyczy to kary za nieposiadanie urządzenia rejestrującego. J. M. podniósł, że w swojej działalności nie wykonuje tak dalekich kursów, a transport który miał miejsce był przewozem wpadkowym. Z uwagi na długą trasę i bezpieczeństwo w ruchu drogowym zatrudnił do pomocy drugiego kierowcę. Zdaniem skarżącego, organ nie powinien wymierzać kary maksymalnej, nawet, jeżeli w pojeździe winien być założony tachograf.

Skarżący zauważył, że ani organ pierwszej, ani organ drugiej instancji nie uwzględniły w rozstrzygnięciu sprawy, że w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. wyjaśniał, iż uzyskał z Inspekcji Transportu Drogowego informację, że zespół pojazdów do 7,5 t., nie wymaga zamontowania urządzenia tachografu. W związku z tym należy jego zdaniem uznać, że dochował należytej staranności w swej działalności, a udzielenie mu błędnej informacji nie może działać na jego niekorzyść.

W konsekwencji kara nie powinna być na skarżącego nałożona, a organy stwierdzając inaczej naruszyły przepisy art. 7, 77 §1, 107 § 3 K.p.a., a także art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

WSA w Opolu, oddalając skargę, stwierdził, iż wykonywany przez skarżącego przewóz towarów, jak słusznie uznały organy, nie spełniał wszystkich kumulatywnych warunków niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy. Mianowicie Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd o braku cech umowy o pracę zawartej przez skarżącego z kierowcą zatrzymanego do kontroli pojazdu – I. O., co uniemożliwiło potraktowanie przejazdu jako przewóz na potrzeby własne. Jako decydujący dokument Sąd wskazał zawartą z tym kierowcą umowę cywilnoprawną, podkreślając, iż organy kontrolne Izby Celnej nie mogą zastąpić sądu powszechnego (sądu pracy) w ocenie charakteru łączącego strony stosunku umownego. Sąd wyraził pogląd, że zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o dzieło, zlecenia czy o świadczenie usług transportowych wyklucza przyjęcie, że jest on pracownikiem przedsiębiorcy, a wykonany przewóz stanowi przewóz na potrzeby własne (tak : NSA m. innymi w wyroku z 24 lipca 2007, sygn. akt I OSK 1254/06 i 3 grudnia 2007, sygn. akt I OSK 1655/06 oraz w wyroku z 7 czerwca 2011 sygn. akt II GSK 601/10, opubl. CBOSA na stronach internetowych NSA).

W konsekwencji WSA w Opolu stwierdził, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, że na wykonywanie skontrolowanego przewozu – będącego transportem drogowym, skarżący powinien był posiadać licencję.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymagało uzyskania odpowiedniej licencji, której, jak bezspornie ustalono, w dniu kontroli skarżący nie posiadał.

Powstałe uchybienie musiało zatem skutkować nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej, na zasadzie art. 92a ustawy.

J. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na mocy art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi temu zarzucił:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a. polegający na oddaleniu skargi wywiedzionej od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] czerwca 2014 r., w sytuacji gdy organ ten, rozpatrując od nowa sprawę administracyjną z uwagi na wniesienie odwołania, nie rozpatrzył jej wszechstronnie i zaniechał właściwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.

a/ zaniechał ustalenia, czy kierowca zatrzymany do kontroli przez organy Inspekcji Transportu Drogowego I. O. był pracownikiem J. M. w świetle art. 22 § 1 i § 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeksu pracy;

b/ zaniechał wyjaśnienia okoliczności, na którą powoływał się skarżący w swym stanowisku przedstawionym do akt sprawy organom administracyjnym prowadzącym postępowanie w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., w którym wskazywał on, że otrzymał informację z Inspekcji Transportu Drogowego, z której wynikało, że pojazdy do 3,5 tony oraz zespoły pojazdów do 7,5 ton nie wymagają wyposażenia w urządzenie rejestrujące;

c/ zaniechał wyjaśnienia i uwzględnienia przy orzekaniu okoliczności na jaką skarżący powoływał się w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy I i II instancji w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., że zbiornik paliwowy, który był przedmiotem transportu został zakupiony przez skarżącego na potrzeby jego własnego gospodarstwa domowego;

d/ nie umorzył postępowania w oparciu o art. 92c ust 1 ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy z uwagi na uzyskania stosownych informacji z Inspekcji Transportu drogowego skarżący nie miał wpływu na zaistnienie naruszenia polegającego na niewyposażeniu pojazdu w urządzenie rejestrujące i działał zgodnie z udzielonym mu pouczeniem;

2/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez ich niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy skarżący podał, iż działał zgodnie z pouczeniem uzyskanym z Inspekcji Transportu Drogowego i tym samym postępowanie w zakresie kary nałożonej na niego z powodu nieposiadania urządzenia rejestrującego mogło być umorzone;

3/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji

a/ nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze tj. przez nie ustosunkowanie się do zarzutów dotyczących faktu, iż w pojazd, który poddano kontroli prowadzony był przez zespół kierowców, co, jak wskazywał skarżący w skardze na decyzje wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu winno skutkować przyjęciem, że pojazd był prowadzony przez pracownika;

b/ niewyjaśnienia przyczyn dla których sąd I instancji odmówił dokonania wykładni funkcjonalnej i dynamicznej pojęcia pracownik ujętego w art. 4 ust 4 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym.

Na mocy art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi temu skarżący zarzucił:

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 4 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym prze jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że pracownikiem w rozumieniu tego przepisu jest tylko i włącznie osoba, która posiada zawartą umowę o pracę, w sytuacji gdy za pracownika należy uznać osobę, która niezależnie od nazwania jej umowy, wykonuje określoną pracę na rzecz określonego podmiotu, w sposób podporządkowany i za wynagrodzeniem ;

3/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 lit. h/ rozporządzenia numer 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zespół pojazdów należący do skarżącego winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące, w sytuacji gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że zbiornik paliwowy, który był przedmiotem transportu został zakupiony dla potrzeb gospodarstwa domowego J. M.

Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie organu kosztami postępowania.

W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 7 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo z załączonym wyrokiem (prawomocnym) Sądu Rejonowego w Białymstoku, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn.. akt: VI P 97/15 ustalającym, iż powoda I. O. i pozwanego J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r. stosunek pracy.

NSA na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dopuścił dowód z ww. dokumentu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, które w tej sprawie nie występują.

Na wstępie należy przypomnieć, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego na skarżącego kasacyjnie J. M. została nałożona kara pieniężna w kwocie 10 000 zł w związku z wykonywaniem transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, a także brak urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy w pojeździe marki [...] kontrolowanym w dniu [...] lutego 2014 r., które są naruszeniem uregulowań wynikających z art. 5, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013, poz.1414 z późn. zm., zwana dalej u.t.d.) oraz art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE.L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8, dalej zwane "rozporządzeniem 3821/85"). Skarżący kasacyjnie konsekwentnie podtrzymywał, iż prowadzone przez niego w dniu kontroli przewóz rzeczy stanowił przewóz na potrzeby własne, przy czym przedłożył organom celnym zaświadczenie wydane przez Starostę S. [...] października 2013 r., nr [...], stwierdzające uprawnienie do wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Zarówno organy celne prowadzące w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stanęły na stanowisku, iż w realiach sprawy nie został spełniony jeden z warunków wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego określone w art. 4 pkt 4 u.t.d, przesądziło o braku możliwości zakwalifikowania przejazdu jako przewóz na potrzeby własne. Mianowicie stwierdzono, że prowadzący pojazd podczas kontroli nie był pracownikiem skarżącego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, a właśnie w rozumieniu tej ustawy należy rozkodowywać definicję "pracownika" ujętą w u.t.d.

Wskazać należy, że dla przyjęcia odpowiedzialności administracyjnej z tytułu naruszenia norm prawa transportowego przewidzianych w przepisach prawa krajowego i wspólnotowego jest w tym wypadku kluczowym ustalenie jednocześnie, czy osoba prowadząca pojazd w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli była pracownikiem skarżącego, czy też nim nie była.

Jak wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 9 marca 2006 r., w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 2254/05, "ustawa nie definiuje na swój użytek pojęcia pracownika, a różne jej przepisy posługują się także szerszymi określeniami jak: "zatrudniony kierowca" /art. 5 ust. 3, p4, 39f p. 2/, "zatrudnić kierowcę" /art.39a ust.1/, "zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie kierowcy" /art.39e ust.1 p.6/. W tym stanie rzeczy dla doprecyzowania pojęcia pracownika z art. 4 p. 4 ustawy prawidłowe i konieczne jest odwołanie się do przepisów Kodeksu Pracy /dalej zwany K.p./. Nie jest jednak właściwe poprzestanie na samej tylko definicji z art. 2 K.p., określającej jako pracownika jedynie osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę /wykonywanie pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę nie będzie miało zastosowania do kierowców i dlatego w dalszych rozważaniach zostanie pominięte/. Z całokształtu przepisów KP wynika intencja ochrony praw pracowników. Jednym z przepisów, z których ochrona ta wynika jest art. 22 §1 1 K.p. stanowiący, że zatrudnienie spełniające warunki wymienione w art.22 § 1 K.p. jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Art. 22 §1 K.p. stanowi, że stosunek pracy to stosunek prawny, na podstawie którego pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Z zestawienia wskazanych przepisów wynika, że dla określenia charakteru stosunku prawnego łączącego strony należy badać treść umowy, a nie tylko jej nazwę /por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 1999 r. I PKN 642/28 OSNAPiUS z. 11/2000, poz. 417/. Zawsze, gdy z treści umowy wynikać będą wszystkie elementy stosunku pracy przyjąć należy, że strony łączy stosunek pracy, a zatem zatrudniony jest pracownikiem zatrudniającego. Nazwa umowy np. umowa zlecenia nie ma decydującego znaczenia dla oceny o jaką umowę chodzi /por. uwagi do art.22 K.Jaśkowski, E.Maniewska "Kodeks Pracy. Komentarz" Zakamycze 2004/. Przy ustalaniu czy kierowca był pracownikiem przedsiębiorcy wykonującego przewóz na potrzeby własne nie można się więc oprzeć tylko na nazwie łączącej strony umowy i definicji z art. 2 K.p. Należy badać treść umowy, a status kierowcy oceniać na podstawie art. 2 K.p. w związku z art. 22 § 1, § 11, § 2 K.p. Tylko jeśli łączący strony stosunek prawny nie zawiera cech stosunku pracy można przyjąć, że kierowca nie jest pracownikiem przedsiębiorcy".

W kontrolowanej obecnie sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poddał właściwej analizie treści wiążącej strony umowy, oparł się tylko na jej nazwie i wadliwie przyjął, że I. O., który wykonywał przewóz jako kierowca, nie był pracownikiem skarżącego. To, że ocena dokonana przez organ, a następnie zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji, była wadliwa, zostało potwierdzone złożonym do akt wyrokiem Sądu Pracy, z którego wynika, że stosunek między skarżącym a kierowcą miał charakter stosunku pracy, zatem I. O. był pracownikiem skarżącego.

Zasadne w tej sytuacji okazały się te zarzuty skargi kasacyjnej, w których podważano ustalenia dotyczące

łączącego strony stosunku prawnego (pkt 1a oraz 3a petitum skargi kasacyjnej) .

Nie ulega bowiem wątpliwości co do tego, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 p.p.s.a., 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 niezasadnie akceptując wywody organów celnych, które de facto odstąpiły od analizy przedmiotowego stosunku prawnego, ograniczając się do wskazania na postanowienia umowy cywilnoprawnej. Można również w tej sytuacji stwierdzić, iż zasadny jest zarzut niewyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd I instancji odmówił dokonania wykładni funkcjonalnej i dynamicznej pojęcia pracownik ujętego w art. 4 ust 4 lit a ustawy o transporcie drogowym.

Ponieważ w powyżej opisanym zakresie skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, zaistniały przesłanki określone w art. 188 p.p.s.a. uprawniające Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia również decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] czerwca 2014 r., co umożliwi organowi odwoławczemu poddanie stanu faktycznego sprawy ponownej analizie prawnej, z uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt: VI P 97/15 ustalającego, iż powoda I. O. i pozwanego J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] łączył w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r. stosunek pracy.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Złożona do akt umowa zlecenia i dokumenty ubezpieczeniowe oraz charakter wykonywanej pracy wskazywały wyraźnie, że kierowca był powiązany ze skarżącym stosunkiem pracy, był więc jego pracownikiem w rozumieniu art. 4 p. 4 ustawy o transporcie drogowym. Wskazać też należy, że przy interpretacji art. 4 p. 4 ustawy organ winien zachować daleko idącą ostrożność, brak bowiem podstaw do wykładni zwężającej pojęcia pracownika, prowadzącej do obowiązku uzyskiwania licencji przez przedsiębiorców, którzy w sposób oczywisty wykonują przewóz na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, a wadliwie nazwali umowy, na podstawie których zatrudnieni przez nich kierowcy wykonują pracę w rozumieniu art. 2 w związku z art. 22 § 1, § 11, § 2 K.p. Uznać zatem należy, że w sprawie niniejszej postępowanie dowodowe przeprowadzono z naruszeniem przepisów postępowania nakazujących rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę uchylenia decyzji wymienioną w art. 145 § 1 p.1 lit. c/ p.p.s.a.

W sprawie niniejszej charakter zatrudnienia kierowcy został przez organ przy wydawaniu decyzji oceniony wadliwie i inaczej niż uczynił to następnie Sąd Pracy. Należy stwierdzić, iż złożenie na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ww. wyroku świadczy o tym, że wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania decyzji, lecz nieznana organowi, co zgodnie z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto należy wskazać, iż zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania stanowiłoby podstawę uchylenia decyzji przez WSA. Wobec niebudzącego na obecnym etapie postępowania wątpliwości stanu rzeczy, co do tego, iż sprawa wymaga powtórnej oceny sprawy przez organ w świetle nowego dowodu i nowej stwierdzonej tym dowodem okoliczności, koniecznym stało się uchylenie poza skarżonym wyrokiem, także i wyżej opisanej decyzji organu odwoławczego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę znajdujący się w aktach wyrok Sądu Pracy, prawidłowo oceni status kierowcy I. O. w przedsiębiorstwie skarżącego i ponownie rozważy charakter kontrolowanego przejazdu.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.