Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1346/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania spółki S. w W. (dalej "skarżącej") od decyzji Wójta Gminy M. (dalej "Wójta") z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu nieprzekazania w I i II kwartale 2013 r. odebranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, utrzymało decyzję Wójta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] września 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował Wójta o wynikach kontroli przeprowadzonej u skarżącej w dniach od [...] lipca do [...] sierpnia 2014 r. W trakcie kontroli ustalono, że w 2013 r. spółka odbierała od właścicieli nieruchomości niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne o kodzie 20 03 01. Ustalono również, że ww. odpady były przekazywane do instalacji, które w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023 zostały wskazane jako instalacje zastępcze do obsługi regionu [...].

2. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r. Wójt zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzekazywanie w 2013 r. odebranych o właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych i pozostałości z sortowania przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych.

3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Wójt wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 500,00 zł z tytułu nieprzekazania w I i II kwartale 2013 r. odebranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy M. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych.

4. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożyła S. Sp. z o.o. w W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa przez dokonanie ustaleń w sposób rażąco sprzeczny z treścią materiału dowodowego, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz pominięcie wyjaśnień i niektórych dowodów złożonych przez stronę. Odwołujący się przywołał wcześniejszą argumentacje związaną z niezawarciem umów na zagospodarowanie odpadów ze względu na wykorzystywanie przez przedsiębiorstwa prowadzące regionalne instalacje sytuacji odwołującej się spółki - podmioty te ponosić mają odpowiedzialność za niezwarcie odpowiednich umów i w konsekwencji nieprzekazanie do nich odpadów. Zakwestionowano przy tym ustalenia organu, że to S. Sp. z o.o. w W. prowadziła mało intensywnie korespondencję z ww. podmiotami. Spółka podniosła, że w kolejnych dwóch sprawach SKO w W. uznało rację odwołującej się i uchyliło nałożone kary.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącej od decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2015 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając zaskarżone orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art 9e ust. 1 pkt 2 tej ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r., poz. 1399 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Sankcją za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, o której mowa w art. 9 e ust. 1 pkt 2 ustawy jest kara pieniężna. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.

Jak wynika z brzmienia przepisu art. 9e ust. 1 pkt 2 wyżej wymienione trzy rodzaje odpadów mogą być przekazywane tylko do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Nie budzi również wątpliwości, że może nią być tylko instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych wskazana w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jako instalacja główna lub zastępcza. Regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK) oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi regionu [...] wskazane zostały w uchwale Sejmiku Województwa nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia 21 listopada 2012 r. poz. 7849 ze zm.), tym samym obowiązek przekazywania odpadów zmieszanych do instalacji regionalnych wskazanych w/w uchwale powstał z dniem 6 grudnia 2012 r. tj. po upływie 14 dni od dnia ogłoszenie jej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

Stosownie do brzmienia art. 9l ust. 2 ustawy w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady.

2. W niniejszej sprawie, jak wynika z Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023 dla regionu [...] przewidziano, że instalacje RIPOK prowadzone są przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w W., B. i P.

Dla regionu [...], z dniem nowelizacji ww. uchwały Sejmiku [...] z dnia [...] października 2012 r., dokonanej uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2013 r., tj. z dniem 14 marca 2013 r., instalacje prowadzone przez R. w W. i P. w W. - stały się również instalacją regionalną do przetwarzania odpadów komunalnych.

Wobec powyższego odpady odbierane od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy M. powinny zostać przekazane do jednej z powyższych instalacji, gdyż Gmina Mi. jest wskazana jako należąca do regionu [...].

3. S. w W. przekazywała odpady do instalacji technicznej typu sito mobilne do odzysku zmieszanych odpadów komunalnych w W. przy ul. [...] – S., która to instalacja została wymieniona w ww. uchwale Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. jako instalacja do zastępczej obsługi regionu [...] do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, jak również jako instalacja zastępcza w przypadku gdy znajdująca się na terenie danego regionu instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn.

Z powyższej uchwały wynika, że przekazanie odpadów do instalacji technicznej typu sito mobilne do odzysku zmieszanych odpadów komunalnych w W. przy ul. [...], gdzie S. przekazywała odpady w okresie I i II kw. 2013 r., jako instalacji zastępczej, mogło się odbywać tylko:

1. do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych,

2. w przypadku awarii konkretnej, wskazanej w uchwale, instalacji lub niemożliwości przyjmowania przez tą instalację odpadów z innych przyczyn.

Z akt sprawy nie wynika, aby w regionie [...] nie zostały w I i II kwartale 2013 r. uruchomione RIPOK. Przeciwnie, sama strona odwołująca się wskazuje na prowadzenie korespondencji w celu zawarcia umowy na odprowadzanie odpadów do RIPOK z podmiotami wymienionymi w uchwale Sejmiku Województwa [...] dla wykonania ustawowego obowiązku przekazywania zebranych odpadów do RIPOK. Z tego też względu należy uznać, że w regionie [...] w I i II kwartale 2013 r. działały RIPOK, a więc podmioty przekazujące odpady musiały przekazywać odpady tylko do RIPOK, gdyż do instalacji zastępczych można było przekazywać odpady tylko do czasu uruchomienia RIPOK.

4. Wbrew stanowisku skarżącej w niniejszej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki, upoważniające skarżącą do przekazywania odpadów do instalacji zastępczej. Przede wszystkim z całą pewnością nie zaistniał stan awarii RIPOK, co jest okolicznością bezsporną w sprawie. Kontrowersje wzbudza natomiast kwestia czy sposób prowadzenia przez S. oraz przedsiębiorców prowadzących RIPOK działań zmierzających do zawarcia umowy o zagospodarowanie odpadów można zakwalifikować jako inna przyczyna uniemożliwiająca przekazanie odpadów. Zdaniem składu orzekającego kwestia ta nie ma znaczenia. Koniecznym jest wskazanie, że w załączniku nr 3 do uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wskazano, że dla regionu [...] instalacje S. w W. (Urządzenie techniczne typu sito mobilne S. w W., przy ul. [...] i Urządzenie techniczne typu sito mobilne S. w W., przy ul. [...]) zostały wskazane do zastępczej obsługi na wypadek awarii lub niemożliwości przekazywania odpadów z innych przyczyn instalacji:

- Sortownia odpadów R. (również zastępcza instalacja dla niej to Instalacja M. w W., gm. [...]),

- Instalacja M. (również zastępcza instalacja dla niej to Instalacja M. w gm. [...],

- Przesiewarka bębnowa [...] w W. przy ul. [...];

Przy takim sposobie określenia instalacji zastępczych uznać należy, źe odpady mogły być przekazywane do instalacji odwołującej się tylko w przypadku awarii lub niemożliwości przyjmowania odpadów z innych przyczyn tylko w tych konkretnych 3 instalacjach, a nie w przypadku awarii dowolnej instalacji, w tym w szczególności RIPOK. Akta sprawy, jak i strona nie wykazują aby taka sytuacja miała w ogóle miejsce.

5. W odniesieniu do zarzutów odwołującej się spółki nt. okoliczności związanych z prowadzonymi przez spółkę działaniami mającymi na celu zawarcie umowy o gospodarowanie odpadami z przedsiębiorcami prowadzącymi RIPOK, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje, że argumenty te oraz przedstawione dowody na tą okoliczność nie mają wpływu na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) stanowi, że uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. W ocenie składu orzekającego "inna przyczyna" o jakiej mowa w tym przepisie oraz w przepisach ustaw) o utrzymaniu czystości w i porządku w gminach musi odnosić się do obiektywnych przeszkód w możliwości przekazania do RIPOK odpadów. Założeniem przywołanych ustaw jest aby odpady trafiały do RIPOK. Przekazanie ich do innych instalacji, tj. instalacji zastępczych, powinno następować tylko w sytuacjach wyjątkowych, takich jak np. awaria. Z tego też względu pojęcie "inne przyczyny", wskazane w ww. przepisie, muszą był interpretowane ściśle, mając na względzie nadrzędny cel ustawy, czyli prawidłowe gospodarowanie odpadami. Nie można przy takiej interpretacji uznać, że niesfinalizowanie zawarcia umowy p z przedsiębiorcą prowadzącym RIPOK stanowiłoby podstawę do możliwości przekazywania odpadów do instalacji zastępczej. To na przedsiębiorcy odbierającym odpady ciąży obowiązek zapewnienia prawidłowej obsługi prowadzonej przez siebie działalności, w tym zapewnienia sobie miejsca przekazywania zebranych odpadów. Spółka, będący profesjonalistą w zakresie gospodarowania odpadami, nie może zasłaniać się i przerzucać ciężaru odpowiedzialności za brak stosownej umowy na inne podmioty. Skoro spółka podjęła się określonego rodzaju działalności, powinna spełniać wszystkie ustawowe wymagania w tym względzie.

Przyjmując zaprezentowany przez odwołującą się spółkę sposób rozumienia przedmiotowego przepisu, można go sprowadzić do absurdu i twierdzić, że inną przyczyną uniemożliwiającą przekazanie odpadów jest np. okoliczność żądania przez przedsiębiorców prowadzących RIPOK zbyt wysokich stawek za odpady; stawek nie do zaakceptowania przez przekazującego odpady. Taki stan uzasadniałby inną przyczynę niemożliwości przekazani odpadów do RIPOK, prowadząc w tym względzie de facto do zupełnej uznaniowości przedsiębiorcy czy inna przyczyna uniemożliwiająca przekazywanie odpadów do RIPOK ustąpiła. Jednakże stany faktyczne objęte dyspozycją "inna przyczyna" muszą być, zdaniem składu orzekającego, odnoszone do obiektywnych okoliczności takich jak np. zniszczenie lub zalanie dróg dojazdowych, blokada z powodu protestu itp. Muszą to być więc okoliczności związane z samym funkcjonowaniem, istnieniem instalacji, a nie związane z przedsiębiorcą go prowadzącym, czy też otoczeniem prawnym (umowy o zagospodarowanie odpadów) lub też relacjami podmiotu przekazującego odpady i przedsiębiorcy prowadzącego RIPOK. Gdyby wolą ustawodawcy było uwzględnianie takich okoliczności musiałoby to zostać wyraźnie wyrażone w ustawie, co nie ma w obecnie obowiązującym stanie prawnym miejsca.

Dodatkowo wskazać należy, że nawet przyjmując rozumienie przesłanki "inne przyczyny umożliwiającej przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej" w sposób zaprezentowany w odwołaniu, to S. w W. nie mogła skorzystać z tego przepisu w okresie co najmniej do dnia 14 marca 2013 r., tj. do dnia wejścia w życie uchwały zmieniającej uchwałę Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r., którą to zmianą dodano RIPOK w postaci P. w W. – Z., ul. [...], N. Do tej daty instalacja S. w W. nie była instalacją zastępczą na wypadek awarii lub niemożliwości przyjmowania odpadów z innej przyczyny dla żadnego z RIPOK. Tym samym, do tej daty, inna awaria lub inna przyczyna odnosiła się w stosunku do instalacji S. w W. tylko gdy takie sytuacje dotyczyły instalacji nie mających statusu RIPOK (wymienione powyżej 3 instalacje, w tym instalacja P. w W., niebędąca wtedy RIPOK). Zgodnie z przepisami, tylko awaria lub inna przyczyna dotycząca RIPOK pozwała przekazywać odpady do instalacji zastępczej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Ustawodawca pozostawił organowi orzekającemu decyzję co do wysokości konkretnej kary, określając w art. 9zc ust. J, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Uznaniowość w tym względzie nie oznacza dowolności. Jednakże, ustalenie przez organ I instancji kary w najniższej możliwej wysokości, z powołaniem okoliczności takich jak mała szkodliwości czynu, zakres naruszonego obowiązku oraz dotychczasowej działalność podmiotu, pozwala uznać, że organ ten dokonał uzasadnienia takiego, a nie innego wymiaru kary. Organ II instancji, mając również na względzie treść art. 139 Kpa, stanowiący, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, uznaje, że kara została ustalona w prawidłowej wysokości.

6. Odnosząc się na koniec do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w innych sprawach dot. nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieprzekazania odpadów do R1POK, uchylało nałożone kary i umarzało postępowanie z uwagi na uwzględnienie braku odpowiedniej umowy o zagospodarowanie odpadów z przyczyn leżących poza S. (wskazane powyżej okoliczności związane z procesem zawierania umowy), skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje ten zarzut na nieuzasadniony. Podkreślić należy, że każda sprawa będąca przedmiotem orzekania w tutejszym organie jest odrębną sprawą administracyjną w której uwzględniane są okoliczności faktyczne i prawne tylko danej sprawy. Członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy orzekaniu są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a więc orzeczenia wydane przez inne składy, w innych sprawach nie mogą wiązać lub mieć wpływu na niniejszy składa.

IV. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2015 r., podnosząc przeciwko orzeczeniu następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy organ drugiej instancji zobowiązany był do jej uchylenia oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 KPA z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania oraz prawa materialnego;

2) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji całkowicie odmiennej od uprzednio wydanych (przez ten sam organ) 5 decyzji, podczas gdy stan faktyczny i prawny, na podstawie którego wszystkie ww. decyzje zostały wydane, był identyczny (nie zaszły jakiekolwiek zmiany okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniające takie działanie);

3) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło do ustalenia przez SKO nieprawidłowego stanu faktycznego sprawy tj. błędnego przyjęcia:

a) że w niniejszej sprawie "nie zaszły ustawowe okoliczności pozwalające na przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej" podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że Skarżąca nie miała obiektywnej możliwości przekazania odpadów do RIPOK;

b) że prowadzenie przez skarżącą działań zmierzających do zawarcia umów o zagospodarowanie odpadów "nie ma znaczenia" dla oceny, czy Skarżąca podlega odpowiedzialności z art 9x ust. 1 pkt. 3 ucpg, podczas gdy okoliczności przytoczone przez Skarżącą w toku postępowania wskazują, że nie miała ona obiektywnej możliwości przekazania odpadów do RIPOK;

c) że skarżąca nie mogła skorzystać z przepisów art. 35 ust. 4 pkt. 2 oraz art. 38 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o odpadach "co najmniej do dnia 14 marca 2013 r.", ponieważ "do tej daty instalacja S. nie była instalacją zastępczą na wypadek awarii lub niemożliwości przyjmowania odpadów z innej przyczyny dla żadnego z RIPOK" podczas gdy instalacja zastępcza Skarżącej była wpisana do Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami od dnia jego uchwalenia (odpowiednio w uchwale w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu gospodarki Odpadami);

d) że zestawienie instalacji zawarte w załączniku nr 3 do uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] dotyczy także "innych przyczyn" w rozumieniu art. 35 ust. 4 pkt. 2 oraz art. 38 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o odpadach, co z uwagi na brak wskazania instalacji Skarżącej jako instalacji na wypadek awarii w stosunku do wszystkich instalacji RIPOK, zdaniem organu spowodowało, że Skarżąca nie mogła przekazać odpadów do własnej instalacji i w zw. z tym podlega karze za nieprzekazywanie do RiPOK, podczas gdy zestawienie zawarte w załączniku nr 3 obejmuje tylko sytuacje awarii instalacji, a przede wszystkim nie ma żadnego znaczenia dla ' kwestii odpowiedzialności Skarżącej za nieprzekazywanie odpadów do RIPOK;

4) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 35 ust. 4 pkt. 2 oraz art. 38 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o odpadach poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przepisie tym jest mowa tylko o "wyjątkowych" przeszkodach w przekazaniu odpadów do RIPOK, oraz na przyjęciu, że przepis ten nie obejmuje sytuacji, gdy nieprzekazanie odpadów do RIPOK nastąpiło z przyczyn niezależnych (bez winy) podmiotu odbierającego odpady, podczas gdy okoliczności takie nie wynikają z ww. przepisów;

5) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to 35 ust 4 pkt 2 oraz art 38 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o odpadach poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że "inne przyczyny" powinny być wykładane w sposób ścisły, podczas gdy jest to pojęcie nieostre stanowiące klauzulę generalną i nie może być wykładana w sposób mechaniczny i nieuwzględniający obiektywnej niemożności przekazania odpadów do RIPOK,

6) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 9x ust. 1 pkt 3 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podczas gdy w sprawie zachodzą "inne przyczyny" uzasadniające przekazanie odpadów odebranych przez skarżącą do instalacji zastępczej i tym samym kara nie powinna zostać nałożona,

7) naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 9x ust. 1 pkt 3 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w zw. z art. 35 ust. 4 pkt. 2 oraz art. 38 ust. 2 pkt. 2 Ustawy o odpadach w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolite] Polskiej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w sytuacji, gdy stan taki zaistniał na skutek okoliczności za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Organ, iż odpowiedzialność wynikająca z art. 9x ust. 1 pkt. 3 ma charakter odpowiedzialności absolutnej, co z kolei jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca podniosła w szczególności, co następuje:

1. Wymierzenie skarżącej kary było bezpodstawne, albowiem obiektywnie nie miała ona możliwości przekazywania odpadów do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów (instalacji RIPOK).

1.1. Wbrew przepisom ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw Wojewódzki Plan Gospodarowania Odpadami został uchwalony dopiero dnia 5 grudnia 2012, czyli prawie 6 miesięcy po terminie. Opóźnienie to przełożyło się na stan nieprzygotowania instalacji regionalnych wskazanych w tym planie, do przyjmowania odpadów z poszczególnych, "przypisanych" im regionów gospodarki odpadami. W dalszej konsekwencji wiązało się to z brakiem możliwości zawarcia przez spółkę umów na zagospodarowanie odpadów z regionu [...] w pewnym okresie czasu.

1.2. W dniu [...] listopada 2012 r. skarżąca wystąpiła do wszystkich poszczególnych instalacji RIPOK, funkcjonujących w [...] regionie gospodarki odpadami z prośbą o podanie szczegółowych (wymienionych przez skarżącą) warunków podpisania umowy na zagospodarowanie odpadów (inicjatywa ta została podjęta przez skarżącą przed tym, jak wskazane wyżej podmioty wystąpiły w tej samej sprawie do skarżącej co również świadczy o powyżej wspomnianym braku przygotowania instalacji do przyjmowania odpadów od 1 stycznia 2013 r.).

1.3. Podmioty prowadzące instalacje RIPOK (B. i W.) przesłały swoje wzorce umowy z bardzo dużym opóźnieniem (3 miesięcznym w stosunku do zapytania Spółki). Wzorce te nie zakładały - wbrew wyraźnej prośbie skarżącej w tym zakresie - że poprzez zagospodarowanie odpadów w danej instalacji RIPOK skarżącej zostanie umożliwiona realizacja jej ustawowych obowiązków, dotyczących osiągnięcia poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku, a także ograniczenia masy odpadów biodegradowalnych, przekazywanych do składowania. Dokumenty te zawierały szereg sprzecznych z przepisami prawa postanowień oraz wskazywały na brak woli zawarcia ze skarżącą umowy w celu przekazywania przez nią zmieszanych odpadów komunalnych do RIPOK zarządzanego przez te podmioty.

1.4. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na postanowienia wzorca umowy przewidujące warunki niezgodne z prawem w tym przede wszystkim na wymóg dostarczania przez Spółkę określonego tonażu odpadów pod rygorem kary umownej. Takie warunki stoją w sprzeczności z obowiązkiem podmiotu prowadzącego RIPOK do odbierania każdej tony dostarczonych odpadów niezależnie od ich ilości) oraz niosły ze sobą bardzo istotne ryzyko dla Spółki, biorąc pod uwagę, że większość gmin w regionie [...] ogłosiło przetargi na odbieranie odpadów komunalnych dopiero w drugim kwartale 2013 r. Akceptacja ww. warunków wstawionych przez ww. podmioty naraziłaby Skarżącą na ryzyko ponoszenia ogromnych kar umownych w przypadku przegrania przetargów na odbieranie odpadów komunalnych. Co również szczególnie istotne przekazywanie zmieszanych odpadów komunalnych do ww. instalacji nie zapewniłoby Spółce wypełnienia obowiązków nałożonych na nią a przewidzianych w art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - podmioty prowadzące instalacje RIPOK, wbrew prośbom Spółki, nie zapewniły jej o zagospodarowaniu odpadów w sposób umożliwiający jej wypełnienie ciążących na Spółce obowiązków wynikających z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Ww. okoliczności (brak możliwości określenia przez Skarżącą tonażu odpadów, których dostarczenie byłoby obowiązkiem Skarżącej wobec danej instalacji RIPOK oraz brak zapewnienia przez RIPOK, że zagospodarowanie odpadów w danej instalacji RIPOK umożliwi Skarżącej wypełnienie przez skarżącą obowiązków nałożonych na skarżącą art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) były znane podmiotom prowadzącym RIPOK. Podmioty te świadomie wykorzystały ww. okoliczności w relacjach ze skarżącą i doprowadziły do niezawarcia przez skarżącą umowy z instalacją RIPOK.

1.5. W takiej sytuacji skarżąca przedstawiła propozycje zmian do otrzymanych wzorców umów. Odpowiedź na ww. propozycje skarżąca otrzymała z bardzo dużym opóźnieniem (pod koniec drugiego kwartału) 2013 roku, przy czym propozycja skarżącej, dotycząca zmiany najistotniejszych zapisów dotyczący minimalnych ilości odpadów, jak również zobowiązania w zakresie osiągania poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, odzysku oraz redukcji ilości składowanych odpadów ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania spotkała się z odmową. Dodatkowo, np. przedstawiciele MPO przy przekazywaniu wzoru umowy zwracali uwagę na liczne problemy z wykonaniem ewentualnie zawartej umowy ze Spółką. Jak wskazywali było to spowodowane z jednej strony koniecznością rezerwacji mocy przerobowych w związku z przetargiem na odbiór i zagospodarowanie odpadów z terenu W., z drugiej z obowiązkiem zapewnienia realizacji odbioru i zagospodarowania odpadów na mocy zawartych przez MPO w tamtym czasie umów.

1.6. Wbrew prośbom kierowanym przez S. do RIPOK na podstawie art. 9 m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, S. nie otrzymała kalkulacji kosztów od podmiotów zarządzających tymi instalacjami (w większości przypadków RIPOK do dnia dzisiejszego nie przekazały S. kalkulacji kosztów (co znajduje potwierdzenie w załączanej przez Spółkę dokumentacji). Podmioty zarządzające RIPOK uzasadniały to brakiem informacji dot. kosztów składowania odpadów (tak np. L. i B.), brakiem informacji dotyczących "stałych elementów składowych kosztów prowadzenia instalacji" (MPO), oraz koniecznością wstrzymania się z zawarciem umowy ze Spółką do czasu rozstrzygnięcia przetargu na odbiór i zagospodarowanie odpadów z W. (MPO). Tymczasem taka kalkulacja, zgodnie z art. 9m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, powinna być przedstawiona przez te instalacje w terminie 7 dni.

1.7. Następnie prowadzący ww. instalacje RIPOK w ogóle przestały odpowiadać na prośby Spółki.

Prowadzący instalację H. w ogóle (i to do tej pory) nie odpowiedział Skarżącej na jej prośbę o zawarcie umowy w celu przekazywania do tej instalacji zmieszanych odpadów komunalnych.

Z kolei spółka R. po uzyskaniu statusu instalacji RIPOK podjęła ze Skarżącą negocjacje, które zakończyły się podpisaniem umowy na zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych. Początkowo ilość, którą mógł przyjąć R. od S. była niewielka (ze względu na rozbudowę instalacji). Następnie pomiędzy ww. stronami zawarty został aneks do umowy, zwiększający wolumen przyjmowanych odpadów, pozwalający na zagospodarowanie całego strumienia odpadów 20 03 01 odebranego przez Spółkę i ostatecznie od [...] lipca 2013 roku całość zmieszanych odpadów komunalnych była objęta umową z R.

Na potwierdzenie powyższych okoliczności S. do pisma stanowiącego wyjaśnienia Strony (pismo z dnia [...] października 2014 roku) przedłożyła korespondencję z podmiotami zarządzającymi instalacjami RIPOK.

Z ww. powodów Spółka zmuszona była w i i II kwartale 2013 roku do skierowania strumienia odpadów do instalacji przy ul. [...] w W., ujętej w Wojewódzkim Pianie Gospodarki Odpadami jako instalacja zastępcza. Została ona wybrana z uwzględniłem zasady bliskości o której mowa w art 20 ust. 2 ustawy o odpadach.

2. Orzekający w sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez dokonanie oceny prawnej, istotnie odbiegającej od ocen wyrażonych w poprzednich decyzjach tego organu, wydanych w takich samych stanach faktycznych i w odniesieniu do tego samego adresata. We wrześniu, listopadzie i grudniu 2014 roku oraz w lutym 2015 roku SKO wydało w sumie pięć decyzji uchylających decyzje w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieprzekazywanie w I i II kwartale 2013 roku zmieszanych odpadów komunalnych z gmin regionu [...] (do której należy także gmina M.) wydane odpowiednio przez Wójta Gminy J., Burmistrza Miasta i Gminy P., Prezydenta W., Wójta Gminy B. oraz Burmistrza Miasta Z. Rozstrzygnięcia każdej z ww. spraw było jednakowe i SKO w W. we wszystkich pięciu przypadkach uchyliło nałożone kary oraz umorzyło postępowania jako bezprzedmiotowe. W każdej z ww. pięciu spraw stan faktyczny był dokładnie taki sam jak w przypadku zaskarżonej decyzji Wójta Gminy M. – dowód: kopia decyzji SKO w W. z [...] września 2014 r. sygn. [...] kopia decyzji SKO w W. z [...] września 2014 r. sygn. [...] kopia decyzji SKO w W. z [...] listopada 2014 r. sygn. [...] kopia decyzji SKO w W. z [...] grudnia 2014 r. sygn. [...] kopia decyzji SKO w W. z [...] lutego 2015 r. sygn. [...].

Takie postępowanie SKO nie daje się pogodzić z zasadami postępowania w demokratycznym państwie prawa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa powyższe stanowi naruszenie zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli - chyba, iż nastąpiłoby odpowiednie uzasadnienie zmiany stanowiska (skarga przytacza w tym kontekście obszerne orzecznictwo sądowe).

3. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały w sytuacji niedostatecznie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, aczkolwiek uchybienia każdego z organów w tym zakresie mają różny charakter.

3.1. Organ pierwszej instancji trafnie uznał, że wyjaśnienia skarżącej w kwestii okoliczności niezawarcia w stosownym czasie umów z podmiotami prowadzącymi RIPOKI mają znaczenie w sprawie, niemniej dokonał ich nieprawidłowej oceny. Błędnie bowiem uznał Wójt, że "korespondencja na przełomie 2012 i 2013 była prowadzona zbyt opieszale" i tym samym uznaje, że nie zaszły "inne przyczyny" w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach.

3.2. Całkowicie wadliwie natomiast od jakiekolwiek oceny wyjaśnień skarżącej odstąpiło SKO, uznając iż okoliczności, których te wyjaśnienia dotyczą, nie mają w sprawie znaczenia. Tym samym w postępowaniu odwoławczym doszło do zaniechania analizy przesłanek ustawowych, przewidzianych wprost w art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 38 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach. Nie można bowiem uznać, że podniesione przez skarżącą takie okoliczności faktyczne sprawy, jak: (-) opóźnienie w uchwaleniu WPGO, (-) zachowanie podmiotów zarządzających RIPOK i niechęć do podejmowania ustaleń przed rozstrzygnięciem przetargu dla W., (-) celowe opróżnianie i nieodpowiadanie na pisma i prośby skarżącej, (-) zależność skarżącej od woli tych podmiotów oraz (-) celowo bierna ich postawa są okolicznościami "nie mającymi znaczenia". W pięciu poprzednich sprawach administracyjnych skarżącej zakończonych decyzjami umarzającymi postępowania, to właśnie te okoliczności miały dla SKO kluczowe znaczenie w wyjaśnieniu, że Spółka nie mogła postąpić w sposób inny niż postąpiła. Całkowicie niezrozumiałe jest dla skarżącej po pierwsze uznanie że okoliczności sprawy nie mają znaczenia, po drugie argumentacja, jaką jest tłumaczone takie postępowanie.

3.4. Działając na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach, podtrzymując karę nałożoną na podstawie art. 9x ust. 1 pkt. 3 ucpg, SKO stwierdziło, że nie ma potrzeby badać czy zaszły "inne przyczyny" w rozumieniu art. 38 ust.2 pkt 2 ustawy o odpadach, skoro odpady odebrane przez skarżącą zostały nieprawidłowo przekazane do własnej instalacji zastępczej. Zdaniem SKO było to nieprawidłowe, gdyż instalacja skarżącej ujęta w załączniku nr 3 do uchwały [...] była instalacją zastępczą tylko dla: sortowni R., instalacji M. w P. oraz przesiewarki J.

W rozumowaniu tym należy zwrócić uwagę na trzy bardzo istotne błędy:

1) Penalizacji na podstawie art. 9x ust, 1 pkt. 3 ucpg podlega nieprzekazanie do RIPOK. nie zaś ewentualne naruszenie uchwały sejmiku województwa wskazującej instalacje, do których w razie awarii (tylko awarii) mogą być skierowane odpady. To gdzie odpady ostatecznie zostały zagospodarowane nie ma żadnego znaczenia w kontekście ustalenia przesłanek do ukarania podmiotu odbierającego odpady na gruncie 9x ust. 1 pkt 3 ucpg. który karze za nieprzekazanie odpadów do instalacji RIPOK.

2) instalacja Skarżącej wbrew twierdzeniom organu od momentu uchwalenia WPGO dla [...] była wpisana do tej uchwały jako instalacja zastępcza i tym samym mogły zostać do niej skierowane odpady w przypadku zaistnienia "innych przyczyn" w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach;

3) Załącznik nr 3 do uchwały [...] Sejmiku Województwa [...], jak zostało w nim wprost wskazane dotyczy tylko sytuacji awarii instalacji, nie okoliczności "innych przyczyn".

W sytuacji, w której penalizacji na gruncie art. 9x ust. 1 pkt. 3 ucpg podlega nieprzekazanie odpadów do RIPOK, nie zaś zagospodarowanie w tej czy innej instalacji zastępczej bezprzedmiotowe są wywody SKO Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazujące, że skarżąca nie mogła zagospodarować odpadów w swojej instalacji zastępczej. W sposób nieuprawniony Kolegium powołało się na załącznik nr 3 uchwały [...] ponieważ regulacja ta nie pozostaje w jakimkolwiek związku z okolicznościami faktycznymi i prawnymi niniejszej sprawy oraz dodatkowo przywołana jest w sposób wadliwy. Okoliczności faktyczne sprawy są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i powinny zostać przez organ zbadane i ocenione.

4. W nieuprawniony sposób SKO dokonało zawężającej wykładni pojęcia "inne przyczyny" (uniemożliwiające podmiotowi odbierającemu odpady przekazanie ich do RIPOK), którym posługuje się art.35 ust.4 pkt 2 i art.38 ust.2 pkt 2 ustawy o odpadach. Pojęcie to ma celowo charakter nieostry, albowiem ma w zamyśle ustawodawcy objąć wszystkie, nie dające się przewidzieć przypadki obiektywnego braku możliwości przekazania odpadów do RIPOK. Przypadkiem takim jest przypadek skarżącej, albowiem skarżąca nie dysponowała żadnymi instrumentami prawnymi, mogącymi spowodować "przymuszenie" podmiotów prowadzących RIPOKI do zwarcia z nią umowy.

5. Z zestawienia art.9x ust.1 pkt 3 z art.9zc ustawy wynika, że przewidziana w nich odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w sytuacji stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekło zaskarżoną decyzją SKO było wymierzenie skarżącej, na podstawie art.9x ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - jako podmiotowi odbierającemu zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości - kary pieniężnej za nieprzekazywanie tych odpadów do regionalnej instalacji do przetworzenia odpadów komunalnych w okresie dwóch pierwszych kwartałów 2013 r. W ocenie organów obu instancji ustawowe przesłanki do wymierzenia skarżącej kary wystąpiły. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela.

2. Przepis art.9x ust.1 pkt 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy wymierzona skarżącej kara pieniężna stanowił, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości m.in. zmieszanych odpadów komunalnych, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Podkreślenia wymaga, że w toku kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego (na etapie postępowania odwoławczego przed SKO) brzmienie przywołanego przepisu uległo zmianie. Od dnia 1 lutego 2015 r. art.9x ust.1 pkt 3 ustawy przewiduje zatem, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości m.in. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.

Podkreślenia wymaga przy tym, że wskazana wyżej nowelizacja przywołanego przepisu została dokonana na mocy art.1 pkt 38 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz.87). Z uwagi na fakt, że w przepisach przejściowych ustawy nowelizacyjnej brak jest normy przewidującej, że do postępowań w przedmiocie wymierzenia kary, o której mowa w art.9x ust.1 pkt 3 ustawy, wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia nowelizacji w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, przyjąć należy – w myśl zasady legalizmu – że od dnia 1 lutego 2015 r. w niniejszej sprawie należało stosować art.9x ust.1 pkt 3 ustawy w brzmieniu nadanym nowelizacją. Jednocześnie z art. 9zc ust.1 ustawy wynika, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 3, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.

Kara administracyjna przewidziana w art.9x ust.1 pkt 3 ustawy służy wyegzekwowaniu od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązku nałożonego na te podmioty przepisem art.9e ust.1 pkt 2 ustawy, w myśl którego podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (brzmienie obowiązujące od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 1 lutego 2015 r., a zatem również w okresie dwóch pierwszych kwartałów 2013 r.).

Jednocześnie w art.9l (w brzmieniu obowiązującym m.in. w dwóch pierwszych kwartałach 2013 r.) ustawa przewidziała instrumenty, mające na celu umożliwienie podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wykonanie obowiązku nałożonego w art.9e ust.1 pkt 2, stanowiąc:

- w ust.1, że prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych jest obowiązany zawrzeć umowę na zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania ze wszystkimi podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, którzy wykonują swoją działalność w ramach regionu gospodarki odpadami komunalnymi,

- w ust.2, że w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady.

3. Uchwałą z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem lat 2018 – 2023 (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2012 r., poz.7849 z późn. zm.), wydaną na podstawie art.15 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późn. zm.) w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 z późn. zm.), Sejmik Województwa [...] określił:

1) regiony gospodarki odpadami komunalnymi, określone w załączniku nr 1 do uchwały;

2) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi regionów, określonych w punkcie 1, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, określone w załączniku nr 2 do uchwały;

3) instalacje zastępcze w przypadku gdy znajdująca się na terenie danego regionu instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn, określone w załączniku nr 3 do uchwały.

Uchwała ta weszła w życie z dniem 6 grudnia 2012 r. (§ 3).

Z załączników do przedmiotowej uchwały w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wejścia w życie wynika, co następuje:

(-) Gmina M. znajdowała się w [...] regionie gospodarki odpadami (Załącznik nr 1),

(-) dla regionu [...] wskazano trzy instalacje regionalne do przetwarzania odpadów komunalnych, tj. instalacje prowadzone przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w W., B. oraz P. (Załącznik nr 2),

(-) jako instalację zastępczą do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych wskazano instalację prowadzoną przez skarżącą (S. w W.) - urządzenie techniczne typu sito mobilne do odzysku odpadów komunalnych zmieszanych i selektywnie zebranych, W, ul. [...] (Załącznik nr 2),

(-) jako instalację zastępczą na wypadek awarii – w odniesieniu do instalacji Sortownia odpadów R. w W. przy ulicy [...] – wskazano instalację prowadzoną przez skarżącą (Załącznik nr 3).

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., która weszła w życie w dniu 14 marca 2013 r. Sejmik Województwa [...] znowelizował własną uchwałę z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Na mocy tej nowelizacji jako regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych wskazano dwie dodatkowe instalacje, prowadzone przez R. w W. oraz P. U w W.

4. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w okresie będącym przedmiotem rozliczenia (I i II kwartał 2013 r.) skarżąca nie przekazała zmieszanych odpadów komunalnych, odebranych od właścicieli nieruchomości, do którejkolwiek ze wskazanych w uchwale instalacji RIPOK (mając w okresie od 1 stycznia do 13 marca 2013 r. do wyboru trzy takie instalacje, a od 14 marca do 30 czerwca 2013 r. pięć instalacji), przekazując je w to miejsce do własnej instalacji, mającej status instalacji zastępczej. Skarżąca podnosi, że rozwiązanie takie było konieczne i prawnie dopuszczalne, albowiem w dwóch pierwszych kwartałach 2013 r. zaistniał stan braku możliwości przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji RIPOK z innych przyczyn aniżeli ich awaria. Braku takiej możliwości skarżąca upatruje w obstrukcyjnym działaniu podmiotów prowadzących wskazane wyżej instalacje, które to podmioty, motywowane chęcią utrudnienia działalności gospodarczej skarżącej (konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez nich), nie wykazały rzeczywistej woli zwarcia ze skarżącą umów o przekazywanie odpadów, pomimo podejmowania przez skarżącą stosownych starań w tej kwestii. Organy obu instancji nie podzieliły oceny skarżącej, stwierdzając niewykonanie przez skarżącą obowiązku przekazywania odpadów do instalacji RIPOK w sytuacji, w której obiektywne przeszkody do wykonania tego obowiązku (awaria instalacji RIPOK, ewentualnie inne przyczyny) nie zaistniały. Niewątpliwie trafnie podnosi w tym kontekście skarżąca pewne zróżnicowanie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji. Istotnie bowiem stanowisko Wójta należy postrzegać, jako co do zasady niewykluczające dopuszczalności uznania, że usprawiedliwioną przyczyną niewykonania obowiązku przekazywania odpadów do instalacji RIPOK może być niezawinione przez podmiot zobowiązany do dokonywania takiego przekazywania niedojście do skutku stosownej umowy (aczkolwiek w ocenie Wójta sytuacja tego rodzaju nie miała miejsca w niniejszej sprawie, a to z uwagi na niedostateczną aktywność skarżącej w kwestii zawarcia koniecznych umów). Z kolei stanowisko SKO skłania się do rygorystycznego traktowania przyczyn wyłączających obowiązek przekazania odebranych odpadów do instalacji RIPO, akcentując wymóg posiadania przez brane w tym kontekście pod uwagę okoliczności faktyczne charakteru obiektywnego. W ocenie SKO taki obiektywny charakter przeszkody należy bezspornie stwierdzić w przypadku fizycznej niemożliwości przekazania odpadów (np. awaria, powódź, strajk), nie zaś w odniesieniu do takich zagadnień jak fiasko negocjacji w sprawie zawarcia umowy o przekazywanie odpadów, a to z uwagi na daleko idącą uznaniowość kryteriów koniecznych do oceny braku zawinienia podmiotu zobowiązanego do przekazywania odpadów, jak też na realne ryzyko nadużyć.

5. Co do zasady Sąd wyraża stanowisko, że stwierdzony w oparciu o stosowną dokumentację obiektywny brak możliwości zawarcia przez podmiot zobowiązany do przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji RIPOK, umów o takie przekazywanie z podmiotami prowadzącymi przedmiotowe instalacje, może być skutecznie powoływany jako usprawiedliwiony brak możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku, niemniej sytuacja tego rodzaju ma charakter zdecydowanie wyjątkowy i na pewno nie powinna być automatycznie utożsamiana z każdą taką sytuacją, w której podmiot zobowiązany do przekazywania odpadów napotyka pewne trudności z zawarciem tego rodzaju umów. Dla stwierdzenia obiektywnego braku możliwości zawarcia umów o przekazywanie odpadów koniecznym jest bowiem przekonujące wykazanie, że podmiot zobowiązany do przekazywania odpadów dołożył w stosownym czasie niezbędnej staranności celem doprowadzenia do zawarcia wspomnianych umów a pomimo tego, z żadnym z podmiotów prowadzących instalacje RIPOK umowy tej nie był w stanie zawrzeć (z przyczyn leżących po stronie tych podmiotów). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska Wójta, że pomimo bezspornego wykazania przez skarżącą zainteresowania zawarciem umów z podmiotami prowadzącymi instalacje RIPOK (podejmowane w tym kierunku kroki szczegółowo przedstawiono zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze), postawy skarżącej nie można uznać za dostatecznie zaangażowaną. W ocenie Sądu Wójt dokonał w tym zakresie prawidłowej analizy korespondencji prowadzonej przez skarżącą oraz poszczególne podmioty prowadzące instalacje RIPOK na przełomie 2012 i 2013 r. W szczególności nie można bronić poglądu o dołożeniu przez skarżącą należytej staranności w działaniach na rzecz zawarcia umów z właściwymi podmiotami w sytuacji, w której skarżąca nie reagowała w dostatecznie zdecydowany sposób na zaistniałą dwukrotnie kilkumiesięczną zwłokę adresatów jej zapytań w udzieleniu na nie odpowiedzi (por. upływ trzech miesięcy pomiędzy skierowaniem przez skarżącą zapytań z dnia [...] listopada 2012 r. a otrzymaniem żądanych wzorców umów oraz podobnie długi czas ustosunkowywania się przez adresatów zapytań skarżącej do zaproponowanych przez skarżącą zmian do tych wzorców).

6. Całkowicie trafnie podniosła skarżąca, że w świetle dyrektywy procesowej, nakazującej organowi administracji postępowanie w sposób mający na celu pogłębianie zaufania stron do działań organów, pociągającej za sobą m.in. postulat utrzymywania jednolitości i przewidywalności orzecznictwa administracyjnego w szczególności w sprawach o podobnym stanie faktycznym, rozstrzygających sytuację prawną tych samych podmiotów, występowanie rozbieżności w orzecznictwie, w tym pochopne odstępowanie od dotychczasowej, utrwalonej linii orzeczniczej, jest wysoce niepożądane. Z niekwestionowanej potrzeby zapobiegania wskazanym wyżej zjawiskom nie można jednakże wywodzić bezwzględnego zakazu rewidowania przez organy administracji stanowiska formułowanego we wcześniejszym orzecznictwie. Możliwość takiej rewizji istnieje, natomiast wymaga szczegółowego, przekonującego uzasadnienia. W ocenie Sądu uzasadnienie takie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji SKO.

W świetle powyższych okoliczności skarga jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddalaniu.

Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.