Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 139/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej M. K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 300 (trzysta) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. K., dalej też jako "strona", "skarżąca", reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego W. G., jest uchwała nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. ( Dz. U. Woj. [...] z dnia [...] Nr [...], poz. [...]), dalej jako "uchwała", w szczególności dotycząca obszaru oznaczonego symbolem "9 PU".

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2020 r. wyżej wymienionej uchwale zarzucono naruszenie:

1. § 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 5 Rozporządzenia nr 0151//2006 Wojewody Opolskiego z dnia 08 maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 33 z 2006 r., poz. 1133), dalej jako "rozporządzenie", poprzez jego niezastosowanie skutkujące wydaniem planu miejscowego dla terenu oznaczonego symbolem 9 PU naruszeniem przepisów prawa;

2. § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż zachodzą przesłanki dotyczące zwartej zabudowy oraz wyznaczenia linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych podczas gdy w przedmiotowej sprawie przesłanki te nie wystąpiły, co skutkowało wydaniem planu dla terenu 9 PU z naruszeniem przepisów prawa.

Dalej pełnomocnik skarżącej na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2335 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 293), dalej jako "u.p.z.p.", wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej uchwały w zaskarżonej części tj. zapisów dotyczących terenu oznaczonego w przedmiotowym planie symbolem 9 PU. Równocześnie wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł że pismem z dnia 4 lutego 2020 r. skarżąca wezwała Radę Miejską w O. do usunięcia naruszenia prawa i zmiany ustaleń planu dla terenu 9 PU polegające na włączeniu go do terenu 17 R, w szczególności z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Skarżąca wskazała na sprzeczność ustaleń dotyczących terenu oznaczonego symbolem 9 PU z obowiązującym w dacie podjęcia uchwały rozporządzeniem Wojewody Opolskiego. W odpowiedzi Rada Miejska w O. przedłożyła pismo [...] Biura Urbanistyki z dnia 3 marca 2020 r. ustosunkowujące się do zarzutów podniesionych w wezwaniu, w szczególności podkreślono, że zakaz o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowani przestrzennego gminy, planach miejscowych i decyzjach lokalizacyjnych gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na przyległych działkach.

Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się skarżąca. W uzasadnieniu skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu podniosła, że jest właścicielką nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w K. (dz. nr a). Przedmiotowa nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z obszarem oznaczonym symbolem 9 PU (teren aktywności gospodarczej) zatem w jej ocenie posiada interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi. Następnie powołano art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 poz. 713 ze zm.), dalej w skrócie: "ustawy" lub "u.s.g." i wskazano, że skarżąca wywodzi swoją legitymację skargową z niezgodności z prawem uchwały, która wywołuje negatywne następstwa w jej sferze prawnej, polegające na zniesieniu, ograniczeniu, uniemożliwieniu realizacji uprawnienia, naruszeniu interesu prawnego, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Planowany obszar 9 PU położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości należącej do skarżącej, która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. W ocenie pełnomocnika umiejscowienie w bezpośrednim sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod inwestycję, a to obszaru 9 PU - tereny aktywności gospodarczej w sposób oczywisty cechuje się negatywnym oddziaływaniem na nieruchomość skarżącej. Charakter planowanych inwestycji na obszarze 9 PU w przypadku ich realizacji będzie utrudniał lub może wręcz uniemożliwić korzystanie z tej nieruchomości w dotychczasowy sposób. Dalej podkreślono, że zarówno nieruchomość skarżącej jak i obszar 9 PU znajdują się w obszarze chronionego krajobrazu. Nieruchomość M. K. położona jest w otoczeniu lasów i terenów rolnych, a zatem planowane inwestycje na obszarze 9 PU diametralnie odbiegają od dotychczasowego sposobu z korzystania z nieruchomości, co wiązać się będzie z konieczność zanoszenia przez skarżącą negatywnego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, a to m.in. hałas, natężony ruch, szkodliwe immisje, co jednocześnie obniża wartość przedmiotowej nieruchomości. Następnie podkreślono, że okolica stanowi obszar, który powinien być szczególnie chroniony ze względu na walory przyrody. W ocenie pełnomocnika orzecznictwo wskazuje na pewnego rodzaju domniemanie ingerencji w interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości spowodowany rozszerzeniem uprawnień właścicielskich wynikającym ze zmiany planu miejscowego, w konsekwencji czego skarżąca posiada interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi.

Następnie wskazano, że powołana uchwała planu narusza przepisy prawa materialnego tj. rozporządzenia Wojewody Opolskiego z dnia 8 maja 2006 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu. Pełnomocnik skarżącej przytoczył art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz wskazał, że obszar chronionego krajobrazu "[...]" to obiekt pełniący poza funkcją przyrodniczo - ochronną funkcję turystyczno-rekreacyjną, a wszelka działalność na terenach chronionych winna zachować specyfikę i walory krajobrazu poszczególnych obszarów, być zgodną z interesem ogólnospołecznym i wymogami ochrony zasobów środowiska przyrodniczego, uwzględniać potrzebę stałego wzbogacania walorów przyrody i krajobrazu oraz zabezpieczać warunki dla wypoczynku i turystyki w sposób eliminujący ich uciążliwość dla środowiska przyrodniczego. Przeznaczenie terenu o symbolu 9 PU nie spełnia tego wymogu, jest zlokalizowany w odległości znacznie poniżej 100 m od rzeki oznaczonej na planie symbolem 10 WS (wody powierzchniowe śródlądowe-rzeki, jeziora, stawy, rowy melioracyjne), która częściowo biegnie również przez terenu 9 PU. Przedmiotowy teren określony został jako tereny aktywności gospodarczej. Teren ten znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów rolnych, lasów oraz niewielkiego terenu oznaczonego symbolem 57 MN tj. teren zabudowy jednorodzinnej. W ocenie pełnomocnika zlokalizowanie terenów aktywności gospodarczej, cechujących się określoną specyfiką, nie wpisuje się w obraz wymienionych terenów, a w szczególności gdy są one objęte obszarem chronionego krajobrazu. Dalej przytoczył § 4 ust. 11 uchwały, zgodnie z którym teren aktywności gospodarczej to zabudowa służąca prowadzeniu działalności gospodarczej wraz z towarzyszącymi obiektami usługowymi, administracyjnymi, biurowymi i socjalnymi z zakresu produkcji przetwórstwa lub montażu (lit. a), magazynowania i składowania, w tym bazy, place składowe, hurtownie (lit. b), produkcji rolnej i obsługi rolnictwa (lit. c), logistyki (lit. d), rzemiosła produkcyjnego i usługowego (lit. e), handlu hurtowego lub detalicznego w tym sprzedaży paliw (lit. f). Taki zakres aktywności gospodarczej, zdefiniowany w planie zagospodarowania przestrzennego, w ocenie pełnomocnika, nie wpisuje się w obszar chroniony krajobrazu [...] i nie służą ochronie przyrody. Dodatkowo zauważył, że obszar 9 PU znajduje się w odległości do 100 m od przepływającej w tym miejscu rzeki. Zgodnie § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, w celu zachowania walorów obszarów, o których mowa w § 1, na ich terenie określa się następujące zakazy lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczy również innych cieków naturalnych, a w szczególności strug, potoków strumieni. W konsekwencji pełnomocnik przyjął, że obszar 9 PU nie może stanowić terenów aktywności gospodarczej, gdyż nie może być zabudowany w związku z czym nie będzie spełniał przypisanych funkcji tj. terenów aktywności gospodarczej.

Odnosząc się do kwestii podniesionej w odpowiedzi organu na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa z dnia 4 lutego 2020 r., w której wskazano, że zakaz o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowani przestrzennego gminy, planach miejscowych i decyzjach lokalizacyjnych gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na przyległych działkach, pełnomocnik zauważył, że przytoczona regulacja wskazuje na dwie przesłanki: konieczności istnienia zwartej zabudowy oraz dopuszczenia uzupełnienia zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na przyległych działkach. Zdaniem skarżącej muszą one wystąpić łącznie. Dalej wyjaśniła, że nawet gdyby powołany przepis uchwały przewidywał dwie niezależne od siebie okoliczności wyłączające zakaz zabudowy, to i tak wyjątek ten nie mógłby znaleźć w sprawie zastosowania. Pierwsza przesłanka wskazuje konieczność występowania obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, która w jej ocenie na przedmiotowym terenie nie występuje, bowiem teren 9 PU znajduje się w otoczeniu gruntów, rolnych, lasów oraz niewielkiego obszaru przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinną. Druga natomiast przesłanka wymieniona w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia przewiduje możliwość wyjścia poza teren zwartej zabudowy, ale ustanawia pewne warunki. Dotyczy "uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych". Zdaniem pełnomocnika powołany przepis zakłada możliwość uzupełnienia istniejącej już zabudowy (realizuje cel skupienia zabudowy) i ustala, że muszą być zabudowane przynajmniej obydwie przyległe działki, jak również istnieje możliwość wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych, tj. bezpośrednio graniczących. Następnie wskazał, że przepis posługuje się stwierdzeniem "na działkach przyległych", co oznacza, że nie jest wystarczające, aby była zabudowana jedynie jedna przyległa działka. Przynajmniej dwie z nich muszą być zainwestowane poprzez zabudowę, aby istniała możliwość uzupełnienia. W innym wypadku miałaby miejsce kontynuacja zabudowy, co w ocenie pełnomocnika pozostawałoby w sprzeczności z przywołaną normą. Analizowany teren graniczy z terenem oznaczonym 57 MN oddzielonym od przedmiotowego terenu pasem zieleni 4 ZP, terenami rolnymi oznaczonymi symbolami 17 R oraz 18 R, drogą 4 KD-Z oraz rzeką oznaczoną 10 WS, zatem nie jest możliwe wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zbiornika wodnego stosownie do § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Dalej pełnomocnik skarżącej podkreślił, że regulacji dotyczącej przesłanki wyznaczenia linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na przyległych działkach posłużono się terminem przyległych działek. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej w skrócie: "NSA", pojęcie "działka przyległa" nie jest równoznaczne z pojęciem "działka sąsiednia". Pojęcie "działka przyległa" oznacza działkę, która dotyka, przylega, do działki inwestycyjnej, podczas gdy określenie "działka sąsiednia", którym posługuje się art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., jest pojęciem szerszym i oznacza nie tylko działki bezpośrednio przylegające ale i położone dalej - w obszarze analizowanym, na potwierdzenie przytoczył stosowne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji skoro działki przylegające do terenu inwestycyjnego 9 PU nie są zabudowane nie istnieje możliwość uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. W konsekwencji zdaniem pełnomocnika oznacza to, że nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia i tym samym nie można było zastosować odstępstwa przewidzianego w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargę Gmina O., dalej również jako "organ", reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego J. T., wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalanie, a także o obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, iż w ocenie organu przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak legitymacji skarżącego do wywiedzenia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., a pełnomocnik organu zauważyła, że w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej w skrócie "k.p.a.", w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Dalej wyjaśniła pojęcie "naruszenia interesu prawnego", a następnie wskazał, że skarżąca w przedmiotowej sprawie wywodzi swój interes prawny z faktu bycia właścicielem nieruchomości położonej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, znajdującej się w sąsiedztwie obszaru oznaczonego jako "9 PU" (tereny aktywności gospodarczej), przy czym w ocenie pełnomocnika organu nie wyjaśnia w sposób dostateczny, jak przedmiotowy plan - w zaskarżonej części - wpływa negatywnie na przysługujące jej prawo własności. Skarżąca posługuje się wyłącznie ogólnikowymi stwierdzeniami. Dalej organ wskazał, że nie podziela twierdzenia skarżącego o "bezpośrednim sąsiedztwie" działki należącej do skarżącego (położonej przy ul. [...] w K.) z obszarem 9 PU. Pomiędzy wskazanym terenem a nieruchomością skarżącego znajduje się pas zieleni (4 ZP) oraz działka stanowiąca własność innej osoby (położna przy ul. [...] w K.), tym samym takiemu sąsiedztwu zdecydowanie brak cechy bezpośredniości. Kwestia usytuowania nieruchomości skarżącej, w ocenie pełnomocnika organu, ma również wpływ na ewentualne oddziaływanie przyszłych inwestycji gospodarczych, o których wspomina skarżąca. Dalej wskazano, że w omawianym planie miejscowym ujęto regulacje mające chronić w maksymalny sposób istniejącą zabudowę mieszkaniową przed niekorzystnym oddziaływaniem zabudowy innego rodzaju, w tym poprzez wprowadzenie w § 21 planu (dotyczącym m.in. terenu oznaczonego symbolem "9 PU") szeregu nakazów oraz zakazu lokalizacji zabudowy określonego rodzaju, a także poprzez wprowadzenie ograniczeń w zakresie dopuszczonych gabarytów obiektów budowlanych oraz powierzchni zabudowy. W ocenie organu skarżąca nie dowiodła, że w następstwie podjęcia uchwały dotyczącej miejscowego planu został naruszony jej własny, indywidualny interes oraz nie wykazała, że uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa - i to obecnie, a nie w przyszłości. Pełnomocnik organu podkreśliła, że naruszany interes winien być bezpośredni, realny i aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Jednocześnie zauważyła, że naruszenie interesu konkretnej osoby nie może polegać na tym. że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 u.s.g., powinien więc bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej skarżącego, a w przedmiotem sprawie skarżąca wyłącznie domniemywa w jaki sposób zostanie wykonany miejscowy plan i zakłada, że będzie to najdalej idąca w skutkach postać alternatywnych możliwości zagospodarowania terenu objętego zaskarżoną uchwałą. Dalej podniesiono, że przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi nie jest samo posiadanie interesu prawnego - musi wystąpić również jego naruszenie, a w przedmiotowej sprawie- zdaniem pełnomocnika organu- skarżąca nie wykazała, że uchwała ta narusza jej interes prawny, który wynika z prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 pkt 2 w zw. § 3 ust. 5 oraz § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia pełnomocnik organu wskazała, że zaskarżona uchwala nie narusza kierunku zagospodarowania przestrzennego określonego w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O., obowiązującego w dacie podjęcia tejże uchwały. Podkreśliła przy tym, że rada gminy uchwalając określonej treści studium sama decyduje o zakresie (szczegółowości) związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p., który stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W związku z tym, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie od zakresu i szczegółowości ustaleń w części tekstowej studium, a także stopnia powiązania części tekstowej z częścią graficzną. Poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego organy podejmują podstawowe ustalenia w zakresie kształtowania polityki przestrzennej. Jak stanowi art. 10 ust. 1 u.p.z.p. w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z: dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu (pkt 1), stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony (pkt 2), stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, w tym krajobrazu kulturowego (pkt 3), występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (pkt 9). Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.p.z.p. w studium określa się w szczególności: kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów (pkt 1 lit. a i b), kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy (pkt 2), obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy (pkt 3). Pełnomocnik organu wyjaśniła, że w studium dokonuje się kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia. I chociaż studium nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego, nie jest aktem prawa miejscowego, to jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z obowiązującego - w chwili uchwalania planu miejscowego - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...], zmienionego uchwałą nr [...] z dnia [...], dalej jako "studium", wynika, że przedmiotowy obszar wsi K. został oznaczony symbolem "P" - "strefa zabudowy produkcyjnej, składowej, magazynowej". Tym samym w ocenie pełnomocnika organu przeznaczenie wskazanego terenu w miejscowym planie, stosownie do § 4 pkt 11 uchwały, odpowiada wytycznym ujętym w studium. Dalej wskazano, że włączenie omawianego obszaru do terenów rolniczych (zgodnie z postulatami skarżącego) byłoby sprzeczne z zapisami studium. Co więcej, inne przeznaczenie określonego terenu w planie miejscowym niż w studium należy zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p. dodatkowo pełnomocnik organu podkreśliła, że plan był uzgadniany z Wojewodą [...] pod względem jego zgodności w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu "[...]" nie wnosząc żadnych uwag. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika skarżącej co do sposobu interpretacji § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia podniesiono, że jest ona nieuzasadniona i wybiórcza. Dalej wskazano, na brak konsekwencji skarżącej w zakresie oceny istniejącej w tym miejscu zabudowy i ocennego sposobu rozumienia pojęcia "zwartej zabudowy". Następnie pełnomocnik organu podkreśliła, że tryb uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został zachowany, a skarżąca nie brała czynnego udziału w procedurze planistycznej, mimo zgodnego z przepisami zawiadomienia o takiej możliwości.

Na powyższą odpowiedź na skargę swoje wyjaśnienia przedłożyła M. K., poprzez działającego w jej imieniu pełnomocnika, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto zażądała dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentacji fotograficznej przedmiotowego terenu na okoliczność wskazane w treści uzasadnienia, a w szczególności wykazania interesu prawnego skarżącej oraz bezpośredniego sąsiedztwa. W ocenie jej pełnomocnika wykazała ona swój interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi, bowiem zaskarżona uchwała, poprzez usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie z jej nieruchomością "terenów aktywności gospodarczej" oddziałuje na wykonywanie jej prawa własności. Pełnomocnik zakwestionował, aby pas zieleni oraz budynek przy ul. [...] w K. w sposób dostateczny oddzielały jej nieruchomość od terenów 9 PU. Bliskie usytuowanie nieruchomości, które wpływa na wykonywanie prawa własności przez skarżącą, stanowi podstawę dla niej do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Dalej pełnomocnik powołał art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), dalej w skrócie: "k.c.", wskazując, że kryteria wykładni tego przepisu w zakresie "przeciętnej miary" mogą być ustalane w przy uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnym, w tym wynikające z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji w ocenie pełnomocnika ustalenia planu miejscowego mają oczywisty wpływ na stosunki sąsiedzkie. Jeżeli zatem właściciel jednej nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu może więcej, to właściciel sąsiedniej nieruchomości będzie musiał więcej znieść. Następnie wskazał, że obszar objęty zaskarżonym planem wprowadza w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej tereny aktywności gospodarczej, co niewątpliwie znacząco zmienia warunki zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Dalej przytoczył treśc § 4 ust.11 uchwały i ponownie podkreślił, że takie aktywności gospodarcze oddziałują na nieruchomość skarżącej, nie wpisują się w obszar chroniony krajobrazu [...] i nie służą ochronie przyrody. W ocenie pełnomocnika skarżącej ta okoliczność wskazuje, że interesu prawnego skarżącego należy poszukiwać także w przepisach dotyczących prawa własności i prawie wykonywania własności (art. 140 k.c.) oraz także na przepisy prawa sąsiedzkiego, a znaczenie ustaleń planu miejscowego dla wykonywania prawa własności jest w tym kontekście oczywiste, dlatego skarżąca ma legitymację procesową do wniesienia skargi na uchwałę w wyżej wymienionym zakresie Dalej pełnomocnik podkreślił, że w związku z uchwaleniem planu miejscowego, w którym zmienił się charakter obszaru sąsiadującego z nieruchomością należącą do skarżącej, wartość nieruchomości (a zatem i cena, za którą nieruchomość może zostać sprzedana) uległa zmniejszeniu - inna jest bowiem wartość nieruchomości położonej w sąsiedztwie domów jednorodzinnych, terenów rolnych oraz lasów, a inna w bezpośrednim sąsiedztwie terenów inwestycyjnych. Zmniejszenie wartości rzeczy godzi w prawo własności (a więc interes prawny) właściciela, ponieważ wyrządza określoną szkodę. Następnie pełnomocnik M. K. zauważył, że nie może dochodzić do sytuacji gdy po zapoznaniu się z technologią produkcji w istniejącej firmie produkującej modele drewniane m.in.. dla odlewnictwa w ocenie oddziaływania na środowisko, w tym nieruchomości sąsiednie, celowo pominięto tak ważne kwestie jak konieczność stosowania w produkcji żywic, szpachli czy klejów chemicznych oraz konieczność malowania czy lakierowania gotowych modeli. Następnie pełnomocnik powieli argumentację wskazaną w skardze, że dla nowo wznoszonych budynków nie została zachowana wymagana dla obszaru chronionego odległość 100 m od zbiorników wodnych rzeki [...], co niewątpliwie oddziałuje na środowisko, a co za tym idzie na nieruchomość skarżącej. Należy zatem wskazać, iż rzekoma maksymalna ochrona istniejącej zabudowy mieszkaniowej przed niekorzystnym oddziaływaniem zabudowy innego rodzaju, o której Organ wspomina w odpowiedzi na skargę nie znalazła w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Na wezwanie Sądu pełnomocnik Gminy O. uzupełnił dokumentację przedłożoną wraz z odpowiedzią na skargę o: wyciąg z treści graficznej planu w zakresie obejmującym tereny 4ZP, 9PU oraz 57MN, w skali umożliwiającej identyfikację poszczególnych działek geodezyjnych wchodzących w obszar tych terenów; wyciąg ze studium dla danego obszaru; studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy w części tekstowej i graficznej; kserokopię decyzji o pozwoleniu na budowę; wypisy z ewidencji gruntów i budynków.

Równocześnie Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. oraz decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji, gdy pozwolenie nie było wydawane w oparciu o zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na co strona odpowiedziała pismami procesowymi z 9 i 22 września 2020r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę do sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Mając na uwadze wymogi formalne skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd w pierwszej kolejności rozważył, czy niniejsza skarga poprzedzona została wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz czy wniesiona została w przewidzianym prawem terminie. Bezsporny stan faktyczny pozwolił stwierdzić, że skarżąca poprzedziła wniesienie skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do Rady Miejskiej w O. pismem z dnia 4 lutego 2020 r. W odpowiedzi z dnia 5 marca 2020 r. organ nie uwzględnił wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skargę wniesiono z zachowaniem terminu 30 dni.

Przyjmując zachowanie wymogów formalnych w następnej kolejności koniecznym było wyjaśnienie, czy skarżąca była legitymowaną do skutecznego kwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., to znaczy, czy posiada interes prawny umożliwiający zaskarżenie przedmiotowej uchwały oraz czy interes ten został naruszony skarżoną uchwałą.

Stwierdzenie zaistnienia tej ostatniej przesłanki otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi i oceny legalności skarżonej uchwały, co następuje w granicach naruszonego interesu prawnego.

Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może jednak dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.

Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. przyznaje prawo do wniesienia skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna).

Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy polegać będzie na tym, że uchwała będzie oddziaływać na sferę prawną wnoszącego skargę podmiotu, ograniczając jego uprawnienie lub zwiększając zakres obowiązków, przy czym należy wyraźnie odróżnić interes prawny od interesu faktycznego.

Konieczne jest także wykazanie przez stronę wnoszącą skargę na uchwałę w sprawie planu miejscowego istnienia związku pomiędzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą.

Interes prawny musi być aktualny, zaistniały w dniu wnoszenia skargi, a nie ewentualny, na przyszłość.

Nadto interes prawny musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy uprawnia do merytorycznego rozpoznania skargi.

Dlatego legitymację skargową, o której mowa w art.101 ust. 1 u.s.g., wyznacza dopiero stan naruszenia zaskarżoną uchwałą posiadanego interesu prawnego (uprawnienia). Z tej przyczyny dopiero stwierdzenie, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego daje sądowi możliwość merytorycznej oceny uchwały na skutek skargi wniesionej w tym trybie. Podkreślić z całą mocą należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, jak również ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, ąąnie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego.

Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. był, wskutek wniesienia skarg konstytucyjnych, kilkakrotnie przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, TK wypowiedział się o konstytucyjności tego uregulowania, oceniając charakter przewidzianego w tym przepisie uprawnienia. Trybunał orzekł, że art. 101 ustawy był już przedmiotem oceny Trybunał w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. (sygn. SK 30/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84), w którym orzekając o zgodności art. 101 ust. 2 ustawy z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji, wypowiedział się także odnośnie treści normatywnej art. 101 ust. 1 ustawy. Trybunał, w związku z rozpatrywaną wówczas skargą, ustalił między innymi, że art. 101 ustawy stwarza możliwość ochrony interesów prawnych i uprawnień różnych podmiotów w takich sytuacjach, w których nie są one chronione w inny sposób w trybie procedury administracyjnej lub cywilnej przez kontrolę sądu administracyjnego lub powszechnego.

Legitymacja z art. 101 ust. 1 ustawy opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy).

Również w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, Trybunał wyjaśniał, że przyjęta powszechnie przez sądy administracyjne interpretacja, w myśl której prawo do zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy, przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego - gwarantuje prawo do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Prawo do sądu wiąże się ściśle z rozpatrzeniem sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, w sposób sprawiedliwy i jawny, bez nieuzasadnionej zwłoki.

Przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interesu prawnego", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego - powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne.

Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy.

Trybunał podkreślił, odwołując się do nauki prawa i orzecznictwa sądowego, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Interes prawny jest więc kategorią prawnomaterialną, obejmuje uprawnienia i obowiązki oparte na prawie.

Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje zaskarżony akt. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do kategorii interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Wkroczenie przez organ w tę sferę, stanowi przejaw naruszenia interesu prawnego. Ingerencja władzy w tę sferę może być przy tym uprawniona lub naruszająca zakres przyznanych organowi kompetencji.

Taki sposób rozumienia legitymacji skargowej powszechnie przyjmowany jest też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 902/11 (opublikowany w CBOSA na stronach internetowych NSA pod adresem https://orzeczenie.nsa.gov.pl, tak jak inne powołane orzeczenia). wskazano, że dla uznania legitymacji skargowej podmiotu nie jest wystarczające wykazanie, że uchwała podjęta przez organ gminy narusza jego pojmowany w sposób subiektywny interes faktyczny. Podmiot wykazać powinien , że interes ten znajduje ochronę w obiektywnie pojmowanym porządku prawnym.

W świetle przedstawionych rozważań i okoliczności niniejszej sprawy sąd orzekający uznał, że skarżąca nie posiada legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., opierającej się na przepisie prawa materialnego, którego naruszenie zostałoby dokonane zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazała postanowieniami uchwały naruszenia interesu prawnego w odniesieniu do działki stanowiącej jej własność – nr a, obręb [...].

Z ujawnionego w sprawie i niespornego stanu faktycznego wynika, że strona jest właścicielem działki, która jest objęta ustaleniami planu miejscowego. Trudno się w tym zakresie ze stroną skarżącą nie zgodzić, mając na uwadze dyspozycję art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), który stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Jednakże, istnienie interesu prawnego samo w sobie nie wystarcza do stwierdzenia legitymacji skargowej opartej na przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Konieczne jest ustalenie, czy związek pomiędzy własną sytuacją skarżącej, a zaskarżoną uchwałą powoduje następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia strony konkretnych uprawnień, bądź nałożenia obowiązku w dacie wniesienia skargi. Wymagane było więc ustalenie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Przy czym podkreślić należy, że ciężar wykazania na czym polega to naruszenie obciążał wnoszącą skargę.

Zarówno z treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak i ze skargi oraz pisma procesowego wynika, że zarzuty sprowadzają się w swej istocie do kwestionowania postanowień planu w zakresie przeznaczenia działki nr b i c, które stanowią własność osób trzecich, ale graniczą pośrednio z działką skarżącej.

Zarzuty w tej kwestii mają charakter teoretyczny, gdyż w istocie naruszenie swego indywidualnego interesu prawnego strona wywodzi z naruszenia przez Gminę O. zasad planowania i szeroko pojętych przepisów o ochronie przyrody, w tym wynikających z ustanowienia zakazów przywołanymi już przepisami rozporządzenia Wojewody Opolskiego w sprawie obszaru chronionego krajobrazu [...].

Stanowi to odwrócenie zasad trybu skargowego określonego w art. 101 ust. 1 u.s.g. W szczególności należy najpierw wykazać naruszenie interesu prawnego, aby w dalszej kolejności sąd mógł ocenić zgodność z prawem skarżonej uchwały. Niedopuszczalne jest natomiast wywodzenie naruszenia swego interesu prawnego z zarzucanych naruszeń zasad i trybu procedury planistycznej.

Odnosząc się szerzej do argumentów dotyczących sposobu zagospodarowania działki niestanowiącej własności skarżącej wskazać trzeba, że działka nr b według treści kwestionowanej uchwały w części znajduje się w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem 9PU i ma przeznaczenie podstawowe tereny aktywności gospodarczej.

Skarżąca nie wskazała na prawne ograniczenia w sposobie zagospodarowania jej nieruchomości wynikające z przewidzianego w planie przeznaczenia działki nr b oraz c. Z ujawnionych okoliczności faktycznych trudno jest również sądowi wywieść, jakie niezgodne z prawem ograniczenia dla skarżącej, bądź jakie zmiany dotychczasowego sposobu wykorzystania posiadanego prawa mogłaby spowodować realizacja przewidzianego dla działki b przeznaczenia pod zabudowę produkcyjno-usługową. Ze względu na swoją wielkość i ukształtowanie, a także oddzielenie skarżącej od działki działką d i terenem zieleni , realizacja dotychczasowego przeznaczenia mieszkalnego bądź dalsze zagospodarowanie zgodnie z funkcją nie powinna napotkać na niedopuszczalne ograniczenia. W każdym razie pozbawienie bądź choćby ograniczenie sposobu zagospodarowania nieruchomości należącej do strony poprzez sposób zagospodarowania nie zostało dowiedzione.

Skarżąca nie wykazała jakie jest źródło przysługującego jej interesu prawnego, a wywodzenie go z sąsiedztwa z działką b i c czy też z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Wojewody Opolskiego z 8 maja 2006 r. jest chybione. Z samego faktu posiadania własności nieruchomości w sąsiedztwie obszaru objętego kwestionowanymi postanowieniami planu nie może wynikać interes prawny strony.

Skarżąca nie wykazała, by ustalenia planu w odniesieniu do działki nr b pozwalające na zabudowę pod działalność gospodarczą mogły prowadzić do naruszenia na jej nieruchomości norm powszechnie obowiązujących.

Okoliczność, że skarżąca jako właścicielka nieruchomości w sąsiedztwie obszaru objętego zaskarżonymi postanowieniami planu może być narażona na oddziaływanie ze strony inwestycji realizowanej tam w zgodzie z postanowieniami planu, tak długo, jak długo oddziaływania te nie będą naruszać żadnej normy wynikającej z przepisów prawa materialnego kształtujących sytuację skarżącej, wskazuje na istnienie po jej stronie jedynie interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej.

Każda uchwała planistyczna powoduje pewne konsekwencje w postaci uciążliwości o różnorodnym charakterze na danym terenie. Jeżeli jednak uciążliwości te zamykają się w określonym obszarze, niedotykając immisjami w sposób niedopuszczalny prawem nieruchomości sąsiedniej, nie tworzą uprawnień skargowych wynikających z art. 101 ust. 1 u.s.g.

Opisywane przez skarżąca immisje, które mogą powstawać na działce nr b poprzez wprowadzenie na części tej działki zabudowy gospodarczej i ograniczać w ten sposób jej uprawnienie do zagospodarowania własnej nieruchomości są na dzień wniesienia skargi wyłącznie zakładanym, potencjalnym zagrożeniem.

Odnośnie do weryfikacji legitymacji skargowej w zakresie kwestionowania uregulowań planu odnoszących się do terenu 9PU wywodzonych z prawa własności wyjaśnić należy, gdzie leży istota zarzutów strony.

Skarżąca nie posiada decyzji o warunkach zabudowy bądź o pozwoleniu na budowę, z której może wywodzić naruszenie swego interesu prawnego poprzez przeznaczenie sąsiadującej działki b w skarżonym planie jako teren aktywności gospodarczej. Działka nr a poprzednio była określana jako teren zabudowy mieszkaniowej. Postanowienia obecnego planu tego przeznaczenia nie zmieniły tylko je potwierdziły, co również odpowiada założeniom przyjętym w studium uwarunkowań przestrzennych (obecnie jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w układzie wolnostojącym jako przeznaczenie podstawowe, i zabudowa usługowa – jako przeznaczenie uzupełniające ; oznaczenie terenu 57 MN).

Zatem nieruchomość a miała i ma charakter przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową i takie przeznaczenie ustalono w miejscowym planie zagospodarowania, co nieuniemożliwia dotychczasowego sposobu jej użytkowania ani nie ogranicza praw właścicieli. Po uchwaleniu planu możliwość użytkowania nieruchomości nie uległa pogorszeniu. W tej sytuacji nie nastąpiła żadna zmiana dotychczasowego sposobu zagospodarowania, a tym samym w sferze uprawnień skarżącej nic się nie zmieniło.

Wynikający z wcześniejszych rozważań wniosek o braku legitymacji skargowej do kwestionowania postanowień planu odnoszących się do działki nr b skutkuje również brakiem możliwości dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem podjętej uchwały. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności nie sposób uznać, że uchwalenie kwestionowanego skargą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowało naruszenie interesu prawnego skarżącej, wywodzonego z prawa własności działki a.

W opisanych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca ani w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, ani w skardze nie zdołała wykazać, że realnie, aktualnie napotyka niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego jej prawa własności. Skutkuje to koniecznością odrzucenia skargi z powodu braku naruszenia interesu prawnego skarżącej wskazanymi w skardze postanowieniami zaskarżonej uchwały. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że skarga z art. 101 u.s.g. nie służy ochronie przed ewentualnymi, przyszłymi, hipotetycznymi naruszeniami interesu prawnego, które mogą mieć miejsce w bliżej nieokreślonej przyszłości. W konsekwencji kwestionowane postanowienia uchwały nie wpłynęły negatywnie na sytuację prawną skarżącej, w szczególności zaś na konstytucyjnie chronione prawo własności.

Dopiero w przypadku wykazania przez skarżącą naruszenia jej interesów prawnych lub uprawnień zaskarżoną uchwałą możliwe byłoby przeprowadzenie przez sąd rozważań co do istnienia lub nieistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Do tego jednak etapu postępowania z opisanych powodów nie doszło. W tych okolicznościach, ponieważ nie ma takiej potrzeby, Sąd nie może odnosić się do dalszych zarzutów skargi kwestionujących zarówno zasady jak i tryb podjęcia zaskarżonej uchwały. Ewentualne wadliwości zaskarżonej uchwały mogłyby natomiast uzasadniać wniesienie skargi przez podmiot, który nie musi wykazywać naruszenia interesu prawnego, co dotyczy prokuratora .

Końcowo i na marginesie jedynie w odniesieniu do odpisu wyroku WSA w Opolu z 20 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2408/03, który skarżąca przedłożyła Sądowi orzekającemu po ogłoszeniu postanowienia, należy odwołać się do uzasadnienia tego orzeczenia oraz wydanego w jego następstwie wyroku WSA w Opolu z dnia 18 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Op 430/04 (oba wyroki opublikowane w CBOSA na stronach internetowych NSA).

W tamtych postępowaniach sądowych dotyczących projektu innego planu miejscowego, ale obejmującego także działkę d i a WSA w Opolu zawarł następujące tezy:

1. "Zakres kontroli legalności zaskarżonej uchwały determinuje treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2408/2003, którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia [...], nr [...], z uwagi na niedochowanie wymogów przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż odrzucając zarzuty M. K. z dnia 25 sierpnia 2003 r., zgłoszone do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, terenu działalności rzemieślniczo – usługowej we wsi K., Rada nie wykazała w sposób należyty ich bezpodstawności faktycznej i prawnej. Konsekwencją uchylenia przez sąd uchwały z dnia [...] było podjęcie przez Radę Miejską w O. kolejnej uchwały, z dnia [...] o numerze [...].

2. Oceniając zgodność z prawem uchwały jaką podjęto w sprawie powtórnego rozpatrzenia zarzutów M. K., Sąd nie stwierdził, by zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.

3. Oparto na prawidłowej podstawie prawnej, tj. art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który miał zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo iż ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei stosownie do treści wskazanego wyżej przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Regulacja ta wskazuje zatem, iż właściwym organem do rozstrzygania w sprawie zarzutów jest rada gminy, natomiast forma w jakiej się wypowiada to uchwała, zawierająca – oprócz rozstrzygnięcia – dwa obowiązkowe elementy, tzn. uzasadnienie faktyczne i prawne.

4. Sąd badał, czy ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób nadmierny bądź z naruszeniem przepisów szczególnych, nie ingerują w sferę interesów prawnych lub uprawnienia M. K. W ocenie Sądu, i w tym zakresie nie doszło do naruszeń, pozwalających na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały.

5. W sprawie II SA/Op 430/04 Sąd nie stwierdził, by postanowieniami projektu planu naruszono normy prawa materialnego. Rada Gminy w O. nie nadużyła również przysługującego jej, z mocy Konstytucji i przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, władztwa planistycznego. Sąd zgodził się z argumentami Rady, iż postanowienia projektu planu zawarte w § 7 pkt 8, 9 i 10, § 9, § 10 oraz § 12 pkt 2, 4 i 7, oraz wymagania sanitarne i weterynaryjne jakie stawiają zakładom produkcji wędlin obowiązujące przepisy, służą eliminacji potencjalnych, niekorzystnych oddziaływań na powietrze, wody i krajobraz. Nadto, rzemieślniczy, a zatem nie przemysłowy, charakter projektowanej inwestycji oraz jej położenie w odległości 70 – 150 m od nieruchomości M. K. zabezpiecza przed uciążliwościami związanymi z planowaną produkcją. W tej sytuacji prawnej i faktycznej nie można przyjąć, by doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej oraz, by złamano zasady współżycia społecznego. W końcu podkreślić trzeba, że z powodów opisanych wyżej, nie ma oparcia w prawie, dążenie M. K. do ograniczenia inwestorów w czynieniu użytku z należącej do nich nieruchomości i nałożenia przez organy wnioskowanego przez skarżącą zakazu prowadzenia każdej działalności gospodarczej na działce sąsiedniej, oznaczonej nr c."

Podsumowując, ani w postępowaniach o sygn. akt II SA/Wr 2408/2003 i II SA/Op 430/04, ani też w obecnie rozpoznawanej sprawie II SA/Op 139/20 Sądy orzekające nie stwierdziły, aby postanowienia (poprzednio projektu, obecnie planu) aktu prawa miejscowego ingerowały w interes prawny lub uprawnienia skarżącej. Dlatego należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. a uiszczony wpis od skargi zwrócić na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.