Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2142/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78, art. 89 par 1, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1990
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania obywatela [...] U. M., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. z dnia [...] marca 2017 r., [...] o odmowie wjazdu na granicy.

W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] marca 2017 r. do kontroli granicznej na kierunku wjazdowym do Polski w przejściu granicznym Placówki Straży Granicznej w T. zgłosił się obywatel [...] U.M., legitymujący się paszportem seria i numer [...] wydanym przez władze [...] w dniu 1 lipca 2016 r. ważnym do dnia 1 lipca 2026 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w T. stwierdzając, że cudzoziemiec nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach odmówił mu wjazdu na terytorium RP. W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając jej rażące naruszenie: 1) art. 56 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji o odmowie wjazdu wobec woli wystąpienia przez cudzoziemca z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej; 2) art. 28 ust. 1 pkt 1 u.c. przez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do osób. które wnoszą o objęcie ich ochroną międzynarodową; 3) art. 28 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.c. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy strona podczas kontroli granicznej wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej; 4) art. 24 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uniemożliwienie stronie złożenia wniosku do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T.;. 5) art. 7, 77, 10, 32, 67 § 1 i § 2 ust. 2, 73 ust. 1, 75 § 1,107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Do odwołania dołączono m.in. oświadczenie strony o złożeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w dniu [...]marca 2017 r.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie, wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen (Dz. Urz. L 77 z dnia 23 marca 2016 r., s. 1), w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. L 81, z dnia 21 marca 2001, s. 1), chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową. Art. 14 rozporządzenia stanowi, że obywatelowi państwa trzeciego, który nie spełnia wszystkich warunków wjazdu ustanowionych w art. 6 ust. 1 i który nie należy do żadnej z kategorii osób, o których mowa w art. 6 ust. 5, odmawia się wjazdu na terytorium państw członkowskich. Jak stanowi art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jeżeli nie posiada ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. W myśl art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lub art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bądź złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która w art. 16 stanowi, iż do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, brzmieniu dotychczasowym, z tym, że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.

Organ wyjaśnił, że cudzoziemiec stawiając się na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej każdorazowo podlega odrębnej, szczegółowej odprawie granicznej przeprowadzanej w przejściu granicznym przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Straż Graniczna obowiązana jest przede wszystkim przeciwdziałać nielegalnej migracji i poprzez prowadzone działania uniemożliwiać osobom nie spełniającym warunków wjazdu i pobytu dostęp nie tylko do terytorium RP ale jednocześnie, z uwagi na brak kontroli na granicach wewnętrznych Unii Europejskiej, do terytorium całej strefy Schengen. Niniejszy obowiązek wynika z przepisów kodeksu granicznego Schengen, w szczególności z art. 13. Organ Straży Granicznej każdorazowo przeprowadza, indywidualną, wnikliwą ocenę konkretnej sytuacji na podstawie rozpytania cudzoziemca odnośnie szczegółów dotyczących celu wjazdu i pobytu. Taka szczegółowa odprawa przeprowadzana jest na drugiej linii kontroli. Jeżeli w trakcie niej cudzoziemiec podaje wyłącznie ekonomiczne lub osobiste, natury rodzinnej przyczyny wjazdu, komendant placówki Straży Granicznej obowiązany jest wszcząć postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy. Wszystkie działania realizowane przez Straż Graniczną wobec cudzoziemców na drugiej linii kontroli granicznej w trakcie odprawy granicznej uregulowane są w artykule 8 kodeksu.

W toku takiej weryfikacji prowadzonej wobec U. M. okazało się, że nie posiada on ważnej wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu. W związku z tym, w celu prowadzenia dalszych czynności cudzoziemiec został przekazany na drugą linię kontroli, gdzie zapytany o cel wjazdu oświadczył, że jego rodzice mają rodzinę w [...] i [...] i zamierza udać się wraz z rodziną do [...] ponieważ w [...] nie ma żadnej przyszłości dla młodych ludzi i nie ma pracy. Co istotne, oświadczenia tożsamej treści złożyli podróżujący wraz z nim członkowie rodziny: rodzice: S. M. i L. B. oraz pełnoletnie rodzeństwo. Kontrola drugiej linii jest odprawą szczegółową która w myśl przepisów kodeksu granicznego Schengen może być przeprowadzona w innym miejscu, innym niż to, w którym dokonywana jest odprawa wszystkich osób (pierwsza linia). Uczestnikami odprawy granicznej - w tym kontroli na drugiej linii - są wyłącznie funkcjonariusze, którzy posiadają stosowne upoważnienia w tym zakresie oraz podróżny - w tym przypadku cudzoziemiec. Tym samym nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w niej osób nie podlegających w tym samym czasie tego typu czynnościom. Cudzoziemiec samodzielnie uzasadnia cel swojego wjazdu a okoliczność ta stanowi jeden z obligatoryjnych elementów warunkujących przekroczenie zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Charakter czynności na drugiej linii oraz miejsce ich prowadzenia (specjalnie wydzielona strefa w infrastrukturze przejścia granicznego) uniemożliwiają na tym etapie realizowania czynności odprawy granicznej dopuszczenie do nich pełnomocnika ustanowionego przez cudzoziemca w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu. Zakres działań pełnomocników w tego typu sprawach nie może bowiem powodować zakłóceń płynności odpraw granicznych osób przekraczających granicę. Ponadto, w przypadku, gdy okoliczności niespełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu nie budzą wątpliwości a obowiązujące przepisy obligują organ do wydania w danym stanie faktycznym decyzji określonego rodzaju, realizowanie przez organ w toku postępowania administracyjnego pewnych czynności, takich jak np. zapewnienie ustanowionemu pełnomocnikowi możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz zgłoszenia żądań w wyznaczonym terminie prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania i wiązałoby się z nawet kilkutygodniowym pobytem cudzoziemca w pomieszczeniach przejścia granicznego do czasu wydania rozstrzygnięcia, co jest prawnie niemożliwe i obiektywnie niewykonalne. Trzeba podkreślić, że decyzja o odmowie wjazdu na terytorium RP wydawana jest w trakcie odprawy granicznej osobie, której nie zezwolono na przekroczenie granicy państwowej RP i zostaje przez cudzoziemca wykonana z chwilą jej wydania z mocy ustawy. W sytuacji, gdy cudzoziemiec jest reprezentowany przez pełnomocnika, decyzja jest niezwłocznie doręczana pełnomocnikowi, który ma również możliwość zapoznania się z całością materiałów dotyczących sprawy.

Fakt niespełniania przez U. M. warunków wjazdu nie budził wątpliwości, zatem obowiązkiem organu było podjęcie czynności w kierunku uniemożliwienia stronie wjazdu i wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału nie wynika, aby w toku postępowania lub przed wydaniem decyzji o odmowie wjazdu na granicy wnosiła o udzielenie wyjaśnień lub wnosiła jakiekolwiek uwagi lub żądania mające wpływ na rodzaj wydanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew zarzutom pełnomocnika w omawianej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Jak wskazano wyżej z rozpytania przeprowadzonego przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w T. wynika, że U. M. stawiając się w dniu [...] marca 2017 r. do odprawy granicznej w T. oświadczył, że wraz z rodziną zamierza udać się do rodziny mieszkającej w [...]. Odprawiani w tym samym dniu członkowie jego rodziny podawali tożsame okoliczności wjazdu. Strona nie deklarowała chęci ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Podkreślenia wymaga, że każde rozpytanie odnośnie deklarowanego przez cudzoziemca celu i warunków wjazdu przeprowadzane jest przez funkcjonariusza w języku zrozumiałym dla cudzoziemca. Nie znajdują zatem potwierdzenia ani argumenty sformułowane w odwołaniu odnośnie deklarowania przez stronę chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ani zarzuty pod adresem funkcjonariuszy Straży Granicznej, że odmówili przyjęcia takiego wniosku. Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie strony oraz N. M. w charakterze świadka - na okoliczność zamiaru złożenia przez cudzoziemca w dniu [...] marca 2017 r. wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ uznał ich przeprowadzanie bezcelowe, bowiem nie był on obecny podczas czynności odprawy granicznej cudzoziemca. Nie ma zatem on rzeczywistej wiedzy odnośnie tego jakiej treści oświadczenia w jej toku składała strona. Wskazał, iż żadne przepisy prawa nie nakładają na organ Straży Granicznej obowiązku przesłuchania cudzoziemca podczas odprawy granicznej, jak również nie ma możliwości dopuszczenia do niej ani pełnomocnika, ani żadnych innych osób wskazanych przez cudzoziemca.

Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, czynności podejmowane w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, mogą być ograniczone jedynie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów, jeżeli okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości. Taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie, strona nie posiadała dokumentów uprawniających do wjazdu w dniu [...]marca 2017 r. a w czasie odprawy granicznej deklarowała, że celem jej wjazdu i pobytu jest podróż wraz z rodziną do [...]. Fakt niespełniania przez nią warunków wjazdu nie budził zatem wątpliwości, tym bardziej, że pozostali pełnoletni członkowie jej najbliższej rodziny podróżujący wraz z nią złożyli tożsame, spójne oświadczenia w tej materii. Sporządzanie przez funkcjonariuszy Straży Granicznej każdorazowo notatek dotyczących czynności weryfikacyjnych podejmowanych wobec cudzoziemca, zawierających jego oświadczenia w zakresie okoliczności wjazdu służy uzupełnieniu materiału dowodowego i pełni rolę informacyjną w przypadku ewentualnych podejmowanych wobec niego działań, oraz dowodzi, że organ dochował wymaganej staranności w zakresie precyzyjnego i pełnego określenia w sposób zindywidualizowany powodu wjazdu na terytorium RP. Zarzuty pełnomocnika, że nie został dopuszczony do przesłuchania cudzoziemca prowadzonego w toku odprawy granicznej oraz kontroli na II linii są zatem nieuzasadnione.

Organ wskazał, że jedyną okolicznością warunkującą przyjęcie wniosku w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej jest osobista i wyrażona w sposób bezpośredni i świadomy wola cudzoziemca w tym zakresie. Zawarta w oświadczeniu pełnomocnika z dnia [...] marca 2017 r. informacja, że cudzoziemiec przekazał jej, że zgłaszał podczas odprawy granicznej wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej jest w opinii organu odwoławczego niewiarygodna. Gdyby U. M. w sposób bezpośredni i samodzielny zgłaszał taką wolę, to wniosek zostałby od niego przyjęty. Organ wymaga od cudzoziemca pewnej świadomości w zakresie zgłaszanych żądań. Z obserwacji funkcjonariuszy Straży Granicznej wynika bowiem, że cudzoziemcy nieposiadający ważnych wiz lub innych ważnych dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy często komunikują się pomiędzy sobą, instruując, jakich sformułowań używać w rozmowie z funkcjonariuszem Straży Granicznej w celu przekroczenia granicy. Z uwagi na to organ Straży Granicznej każdorazowo w sposób zindywidualizowany i bezpośredni dąży do uzyskania od cudzoziemca informacji odnośnie świadomości znaczenia artykułowanych słów a w sytuacji, gdy z całości oświadczeń cudzoziemca wynika, że jego rzeczywistą wolą jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, każdorazowo wniosek taki jest przyjmowany. Konieczność ustalenia w każdym przypadku rzeczywistej woli cudzoziemca na podstawie jego rozpytania odnośnie szczegółów wjazdu i pobytu nie jest w żadnym wypadku tożsama z badaniem przesłanek w zakresie zasadności udzielenia stronie ochrony międzynarodowej - tego rodzaju czynności pozostają w gestii Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców oraz Rady do spraw Uchodźców. Jak podkreślił organ II instancji U. M. przed dniem [...] marca 2017 r. dziewięciokrotnie stawiał się na granicy w celu wjazdu na terytorium RP nie posiadając ważnej wizy i dziewięciokrotnie odmówiono mu wjazdu na podstawie art. 28 ust. 1 pkt I ustawy o cudzoziemcach z powodu braku ważnej wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu. Strona w żadnym w poprzednio prowadzonych postępowań nie deklarowała woli ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Dołączony przez pełnomocnika dokument z dnia 27 marca 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, sporządzony już po wydaniu skarżonej decyzji o odmowie wjazdu na granicy zatytułowany " wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej" również nie ma znaczenia w tym postępowaniu odwoławczym. Nie spełnia on wymogów prawnych ani formalnych tego rodzaju wniosku. Jeżeli zamiarem U. M. jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, to powinien wyrazić taką wolę stawiając się do odprawy granicznej. Organ stwierdził, że U. M. w dniu 17 marca 2017 r. nie deklarował woli ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, a gdyby wola taka została przez stronę wyrażona, organ przyjąłby od niej wniosek w tym przedmiocie, a postępowanie administracyjne w zakresie odmowy wjazdu na granicy w ogóle nie zostałoby w takim przypadku wszczęte.

Organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, ustalenia dokonane podczas kontroli granicznej w dniu 17 marca 2017 r. wskazywały, iż U. M. należało odmówić wjazdu na terytorium RP z uwagi na brak ważnej wizy oraz jakiegokolwiek innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP i w konsekwencji wydać decyzję w tym przedmiocie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 2 lit. b) ustawy o cudzoziemcach orz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o odmowie wjazdu na granicy, pomimo że z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący na granicy, jak również w odwołaniu od decyzji wyraził wolę złożenia wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej;

- art. 14 ust. 1 i ust. 3 akapit 3 kodeksu granicznego Schengen poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja o odmowie była nieuzasadniona, jak również niedokonanie innych wskazanych w tych przepisach czynności w sytuacji gdy skarżący w trakcie postępowania zadeklarował wolę złożenia wniosku;

3) a także naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 77, 80, k.p.a., 10 k.p.a. w zw. z art. 81 i art. 32 k.p.a., art. 10 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 i 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 34 § 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w ramach postępowania, podczas którego sporządzono notatkę służbową z rozpytania cudzoziemca dotyczącego deklarowanego przez niego celu wjazdu do Polski, zaś nie przeprowadzono przesłuchania skarżącego i nie sporządzono protokołu z tego przesłuchania, pomimo iż informacje dotyczące celu wjazdu na terytorium RP podawane przez skarżącego mają istotne znaczenie w sprawie dotyczącej odmowy wjazdu, gdyż na ich podstawie podejmowana jest decyzja w sprawie ewentualnej odmowy wjazdu.

Pełnomocnik skarżącego mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Główny Straży Granicznej jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. o odmowie wjazdu na granicy U. M. na terytorium RP nie naruszają prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdy nie posiada ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Z treści powołanego przepisu jasno wynika, że wydanie decyzji o odmowie wjazdu na terytorium Polski ma charakter obligatoryjny, w sytuacji gdy nie zachodzi przesłanka negatywna, uniemożliwiająca jej wydanie. Przesłanki negatywne określa art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy, stanowiący, że zasady wynikającej z ust. 1 wskazanego przepisu nie stosuje się do cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej: a) zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lub art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, b) złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Podkreślić przy tym wymaga, iż wedle art. 30 tej ustawy, do przekraczania przez cudzoziemca granicy w zakresie uregulowanym przepisami kodeksu granicznego Schengen nie stosuje się przepisów art. 23, art. 25, art. 34, art. 35 oraz przepisów wydanych na podstawie art. 33 ust. 5. Wskazane przepisy podlegające wyłączeniu, określają warunki, które musi spełnić cudzoziemiec aby mógł przekroczyć granicę (art. 23 i 25 ), a także zasady prowadzonego postępowania w przedmiocie odmowy wjazdu. Z kolei art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen; t.j. Dz.U.UE L 2016.17.1 z dnia 23 marca 2016 r.) stanowi, że rozporządzenie to określa zasady regulujące kontrolę graniczną osób przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii. Pojęcie "kontrola graniczna" w rozumieniu definicji zawartej w art. 2 pkt 10 rozporządzenia oznacza działania podejmowane na granicy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i do celów w nim określonych, wyłącznie w odpowiedzi na zamiar przekroczenia tej granicy lub na akt jej przekroczenia, bez względu na wszelkie inne okoliczności, składające się z odprawy granicznej oraz ochrony granic. Natomiast pojęcie "odprawa graniczna" oznacza czynności kontrolne przeprowadzane na przejściach granicznych w celu zapewnienia, aby można było zezwolić na wjazd osób, w tym ich środków transportu oraz przedmiotów będących w ich posiadaniu, na terytorium państw członkowskich lub aby można było zezwolić na opuszczenie przez nie tego terytorium (art. 2 pkt 11 ). Szczegółowe wymagania, a także sposób przeprowadzania kontroli uregulowane zostały w art. 6 – art. 9 rozporządzenia (kodeks graniczny Schengen). Z tego względu, nie ma potrzeby stosowania w tym zakresie przepisów prawa krajowego. W ramach odprawy granicznej, która jest częścią kontroli granicznej, odbywa się sprawdzanie i weryfikacja w zakresie spełnienia wymogów umożliwiających cudzoziemcowi wjazd. Podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia nie określają zasad postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemca, a to oznacza, że nie jest wyłączone stosowanie przepisów prawa krajowego w tym zakresie. Wynika z tego, że do postępowania prowadzonego w przedmiocie odmowy wjazdu, znajduje zastosowanie art. 34 ustawy o cudzoziemcach, jako przepis szczególny, a także przepisy k.p.a. Wskazuje na to art. 14 rozporządzenia dotyczący odmowy wjazdu, wedle którego, odmowa wjazdu następuje w związku z niespełnieniem określonych w nim warunków wjazdu, w drodze decyzji podejmowanej przez organ do tego upoważniony na mocy prawa krajowego, wydawanej w formie standardowego formularza, wywierającej skutek natychmiastowy, jednak bez uszczerbku dla stosowania szczególnych przepisów dotyczących prawa do azylu i ochrony międzynarodowej. Przepis ten również stanowi, że osobom, którym odmówiono wjazdu, przysługuje prawo odwołania od decyzji, a postępowanie odwoławcze jest prowadzone zgodnie z prawem krajowym, jak też, że złożenie odwołania nie ma skutku zawieszającego w stosunku do decyzji o odmowie wjazdu. Obywatel państwa trzeciego jest uprawniony do uzyskania korekty przez państwo członkowskie, które odmówiło wjazdu, anulowanego stempla wjazdu i innych anulowanych lub dodanych wpisów, które zostały wprowadzone, jeżeli w wyniku postępowania odwoławczego stwierdzono, że decyzja o odmowie wjazdu była nieuzasadniona. Zauważyć należy, że przepis ten normuje tylko niektóre kwestie dotyczące odmowy wjazdu, jak: forma rozstrzygnięcia, formularzowy charakter decyzji, natychmiastowy jej skutek, a także brak skutku wstrzymującego wykonanie decyzji w przypadku wniesienia odwołania. Poza zakresem tej regulacji pozostawiony został przebieg postępowania, zmierzającego do wydania decyzji o odmowie wjazdu. Oznacza to, że podlega ono przepisom prawa krajowego, z zastrzeżeniem, że skutek niespełnienia pozytywnych wymogów do przekroczenia granicy w postaci odmowy wjazdu, nie może prowadzić do naruszenia przepisów dotyczących prawa do azylu i ochrony międzynarodowej. Stosowanie przepisów krajowych w postępowaniu, którego skutkiem jest decyzja o odmowie wjazdu, znajduje odzwierciedlenie we wzorze przewidzianego w art. 14 rozporządzenia formularza decyzji, który stanowi załącznik V część B (standardowy formularz odmowy wjazdu na granic). Wzór ten przewiduje zawarcie informacji dla przybywającego, że odmawia mu się wjazdu na terytorium danego kraju ze wskazaniem przepisów prawa krajowego. W niniejszej sprawie organ wydający decyzję o odmowie wjazdu na terytorium RP, stwierdziwszy na tzw. "pierwszej linii kontroli", że cudzoziemiec nie posiadał dokumentów uprawniających go do przekroczenia polskiej granicy, a zarazem granicy Schengen, przeszedł do przeprowadzenia dalszych czynności na tzw. "drugiej linii kontroli" w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporządzenia z dnia 9 marca 2016 r. Oznacza to, że nie spełniał on wymagań przewidzianych w art. 6 rozporządzenia i odpowiednio w art. 23 ustawy o cudzoziemcach. Pokreślenia wymaga, iż do wyjaśnienia niespełnienia przez cudzoziemca pozytywnych przesłanek wjazdu, w ramach czynności dokonywanych podczas odprawy granicznej szczegółowej, a obejmujących weryfikację warunków wjazdu: dokumentów, tożsamości i obywatelstwa, autentyczności dokumentów, sprawdzeń w odpowiednich bazach danych, sprawdzeń stempli, weryfikację miejsca wyjazdu i celu pobytu - nie stosuje się zasad postępowania administracyjnego, wynikających z przepisów prawa krajowego. Czynności te mają zatem charakter techniczny i prowadzą albo do potwierdzenia spełnienia warunków i umożliwienia wjazdu albo do skutku w postaci wydania decyzji odmownej, po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym następuje potwierdzenie braku spełnienia przesłanek pozytywnych wjazdu (art. 28 ust. 1 ustawy), jak też potwierdzenie braku wystąpienia przesłanki negatywnej do wydania decyzji o odmowie wjazdu (art. 28 ust.2 ustawy). Trafnie wskazał organ, że czynności odprawy granicznej nie muszą wiązać się z wytwarzaniem jakiegokolwiek materiału dowodowego, choć w niektórych przypadkach szczegółowa weryfikacja może prowadzić do uzyskania wydruków z baz danych, czy też do sporządzenia notatki urzędowej, stanowiących materiał dowodowy w prowadzonym następnie postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu.

Z akt sprawy wynika, że z czynności przeprowadzonych na "drugiej linii" funkcjonariusz Straży Granicznej sporządził notatkę służbową, w której zamieścił oświadczenie skarżącego, że jego rodzice mają rodzinę w [...] i w [...] i zamierzają udać się do [...], ponieważ w [...]nie ma żadnej przyszłości dla młodych ludzi, nie ma pracy. Z takiego udokumentowanego oświadczenia woli skarżącego jednoznacznie wynika, że nie zamierzał się on ubiegać o ochronę międzynarodową w Polsce, gdyż wraz z rodziną chciał udać się do [...]. W tych warunkach organ miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji o odmowie wjazdu. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, tym samym podkreślenia wymaga, że notatka służbowa, na której oparł się organ wydając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a. Dokumentem urzędowym bowiem, w rozumieniu powołanego przepisu, jest treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji. Wprawdzie w myśl art. 67 § 1 k.p.a. co do zasady z czynności w przeprowadzonych w toku postępowania sporządza się protokół, a więc z przesłuchania ( rozpytania) strony. Takie postępowanie staje się bardziej transparentne, strona bowiem zaznajamiana jest z treścią protokołu, który powinien być jej odczytany i przez nią podpisany, jak również przez sporządzającego. W niniejszej sprawie z przesłuchania skarżącego zamiast protokołu została sporządzona notatka służbowa. W zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się oryginał tego dokumentu, który ma niewątpliwie charakter dokumentu urzędowego i w stosunku do którego nie zachodzą żadne podstawy do zakwestionowania tego co zostało w nim stwierdzone, a więc do pozbawienia go waloru wiarygodności.

W ocenie Sądu, skoro z notatki służbowej nie wynika aby skarżący podczas kontroli granicznej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej bądź zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku, a jednocześnie nie legitymował się dokumentami uprawniającymi go do przekroczenia granicy, to tym samym zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o odmowie wjazdu na terytorium RP.

W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż dopuszczalność wydania wobec skarżącego decyzji o odmowie wjazdu, uzależniona była nie tylko od wykazania, że nie spełnia on przesłanki wymienionej w art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, ale też od wyjaśnienia czy podczas kontroli granicznej nie zadeklarował zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jak już wskazano, ta druga okoliczność, stanowiąca negatywną przesłankę do wydania decyzji o odmowie wjazdu, powodowałaby konieczność oceny czy wyrażona została wola złożenia takiego formularza. W tym kontekście, zważywszy także na ograniczoną przestrzeń przejścia granicznego, w której dokonuje się owo "rozpytanie" cudzoziemca na tzw. "drugiej linii kontroli" – nie jest trafny postulat pełnomocnika skarżącego, by cudzoziemiec "rozpytywany" był w obecności swego pełnomocnika, w sytuacji, gdy uprzednio go ustanowił. Trafnie przyjął organ odwoławczy, że charakter czynności na tzw. "drugiej linii" oraz miejsce ich prowadzenia (specjalnie wydzielona strefa w infrastrukturze przejścia granicznego), uniemożliwiają na tym etapie realizowania czynności odprawy granicznej, dopuszczenie do nich pełnomocnika ustanowionego przez cudzoziemca w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu (art. 32 k.p.a.). Zapewnienie ustanowionemu pełnomocnikowi możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji I instancji oraz zgłoszenia żądań w wyznaczonym terminie, prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania tego postępowania i znacznego utrudnienia dokonywanych odpraw. Trafnie zatem przyjęto w tej sprawie, że fakt ustanowienia takiego pełnomocnika, skutkuje doręczeniem mu decyzji o odmowie wjazdu cudzoziemca -mocodawcy, o ile taka została wydana. Podkreślenia wymaga, że składanie przez cudzoziemca deklaracji na granicy ma charakter bezpośredni i osobisty. Obowiązujące przepisy (art. 26, 28 i 29 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), wymagają, by cudzoziemiec osobiście złożył wniosek lub zadeklarował zamiar jego złożenia w momencie przekraczania granicy. Nie jest to też tego rodzaju postępowanie, w którym co do zasady, celowe byłoby przesłuchiwanie świadków, także po wniesieniu odwołania od decyzji odmownej, a więc przed II. instancją, co do okoliczności i czynności, przy których nie uczestniczyli.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, trafnie przyjęto zbędność takich przesłuchań, a więc i niecelowość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, na której owo przesłuchiwanie świadków wskazanych przez Stronę, miałoby miejsce. Nie doszło więc do zarzuconego naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 89 § 2 k.p.a. Wobec sporządzonej notatki organu, z której wynika że skarżący nie złożył oświadczenia woli o zamiarze ubiegania się o ochronę międzynarodową nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i wnioskowanego świadka. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie zachodzą bowiem wątpliwości, że cudzoziemiec nie spełniał warunków niezbędnych do przekroczenia granicy. W ocenie Sądu czynności przeprowadzone, w trakcie odprawy granicznej, wobec skarżącego zostały zrealizowane zgodnie z procedurą dotyczącą umożliwienia cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP w celu poszukiwania ochrony międzynarodowej postępowania – jaka obowiązuje funkcjonariuszy Straży Granicznej. W związku z tym, że skarżący nie deklarował w dniu [...] marca 2017 r. woli złożenia wniosku o udzielenie tego rodzaju ochrony i nie spełniał warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP, Komendant Placówki Straży Granicznej w T. był obowiązany do zastosowania przepisów prawa materialnego i nie miał możliwości wyboru innego sposobu rozstrzygnięcia, poza odmową wjazdu na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi zarówno dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art. 7, art. 10, art. 32, art. 67 § 1 i § 2 pkt 2, art. 77, art. 80 oraz art. 81 kpa, jak i prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 2 pkt 2) lit. b oraz art. 34 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, a także oraz art. 6 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE i art. 14 ust.1 i ust.3 kodeksu granicznego Schengen.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.