Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 828/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzzzzn (2)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 78 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 roku sprawy ze skargi B sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 25 lutego 2022 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 207,00 zł (słownie: dwieście siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., nr [...] Prezydent Miasta Poznania na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: P.r.d.), nałożył na B sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia organu w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że dnia 11 stycznia 2021 r. spółka zbyła pojazd marki FIAT o nr rejestracyjnym [...] o numerze identyfikacyjnym [...] na podstawie dokumentu przenoszącego własność. Natomiast zgłoszenie tego faktu strona dokonała dnia 24 lutego 2021 r., co oznacza, że nie wykonała obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu ww. w ustawowym 30-dniowym terminie. Przy ustaleniu wysokości kary uwzględniono, że przedmiotem działalności strony jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów, co obliguje spółkę do przestrzegania prawa oraz do należytej staranności dotyczącej postępowania zgodnie z przepisami prawa nawet jeżeli ulegają one ciągłym zmianom. Ponadto organ stwierdził, że w rozpoznawanym przypadku nastąpiła powtarzalność naruszenia prawa, ponieważ zgłoszenie nabycia lub zbycia pojazdu zostało naruszone kilkukrotnie. Ponadto samo zgłoszenie jest wykonywane nieodpłatnie, strona z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu w ustawowym terminie nie odniosła korzyści finansowych. Tym samym zaistniały przesłanki wskazane w Prawie o ruchu drogowym do nałożenia kary administracyjnej.

W ocenie organu nie zaszły przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a. do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W szczególności zdaniem organu nie można było twierdzić, iż była to znikoma waga naruszenia, gdyż przepisy dotyczące obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu obowiązują od dnia wejścia w życie ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r., Nr 98 poz. 602) tj. od 1 stycznia 1998 r. Ponadto strona nie wniosła żadnych dowodów świadczących o zrealizowaniu obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Organ postanowił odmówić odstąpienia od nałożenia kary w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej za brak terminowego zgłoszenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 189a § 1 K.p.a.) poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. Zdaniem spółki organ I instancji błędnie przyjął, że brak było podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 189f § 1 k.p.a. dającej organowi możliwość odstąpienia od wymierzenia spółce kary administracyjnej. Strona wskazała, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa dokonując po 14 dniach od upływu terminu zgłoszenia nabycia przedmiotowego pojazdu. Organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń.

Decyzją z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 25 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Przy ustaleniu wysokości kary uwzględniono czas trwania naruszenia związanego z niezgłoszeniem zbycia pojazdu w ustawowym terminie było kolejnym w danym roku kalendarzowym naruszeniem przez spółkę, jak również to, że przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów, a więc uznano spółkę za profesjonalistę w zakresie wykonywanego profilu działalności gospodarczej, który powinien przestrzegać obowiązujących przepisów.

Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 roku pełnomocnik B spółka z o.o. wniósł do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:

- art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 189a § 1 K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez uchybienie regułom procedury tj. zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej,

- art. 189a K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w tym przepisie pomimo, iż w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.

W skardze złożonej do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżąca czyniła starania, aby dochować ustawowego terminu do zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu, jednakże z przyczyn od siebie niezależnych, wynikających z panującej w kraju sytuacji związanej z pandemią koronawirusa, dopuściła się opóźnienia w tym zakresie. Powołano się na absencję pracowników skarżącej spółki w 2021 r., związaną z zakażeniami koronawirusem, kwarantannami, jak również pracą w systemie zdalnym. Wskazano, że powyższe okoliczności powodowały opóźnienia w przepływie dokumentów pomiędzy pracownikami poszczególnych działów, co miało wpływ na przekroczenie terminu wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Strona skarżąca podniosła również, że nie bez znaczenia dla dochowania 30-dniowego terminu, miały kolejne zmiany obowiązujących przepisów w trakcie trwania pandemii w zakresie odraczania w czasie obowiązków nałożonych na obywateli.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Poznania nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 300 zł.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżąca przyznała, że obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został dopełniony w terminie, powołując się na epidemię COVID-19 oraz na zmiany przepisów w zakresie terminu na dopełnienie ww. obowiązku. Organ II instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przywołał przepisy P.r.d., stanowiące podstawę do nałożenia kary pieniężnej na stronę. Organ pominął natomiast w swoich rozważaniach przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 zwanej "ustawą COVID-19"). W szczególności organ nie wskazał na przepis art.15zzzzzn² ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z przepisem art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast art. 15zzzzzn² ust. 3 ustawy COVID-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).

Powyższy przepis znajduje zastosowanie również w przypadku uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., który jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego, następują ujemne skutki dla strony, w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącą 30-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia nabycia pojazdu, które miało miejsce 5 stycznia 2021 r. – organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącej dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu tj. często zmieniające się przepisy, czy też absencja pracowników w trakcie trwania pandemii COVID-19. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.

Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi. Wypada jedynie dodać, że przepisy ustawy P.r.d. ani działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. Wprawdzie art. 140n P.r.d. ustala przesłanki wymiaru kary administracyjnej (w ust. 4 ), a więc normuje zagadnienie wyszczególnione w art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a., ale nie reguluje już zagadnienia odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymienionego w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a., a unormowanego w art. 189f K.p.a. Wobec tego należy uznać, że art. 189f K.p.a. ma zastosowanie w sprawach nakładania kar pieniężnych w trybie przepisów P.r.d.

Sąd stwierdza, że dopiero wykazanie, że skarżąca co do zasady powinna ponieść odpowiedzialność z art. 140mb pkt 2 P.r.d., co nie nastąpiło w kontrolowanej sprawie, pozwoli na dalsze rozważenie kwestii merytorycznych. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w łącznej kwocie 207 zł jako sumę pobranego wpisu od skargi (100 zł), stawki wynagrodzenia pełnomocnika (90 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).