Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 327/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 par. 1, art. 71 b par. 1, par. 4,  art. 71 f par. 1, par. 2, par. , par. 4, art. 71 j par. 2, par. 3, par. 4 , par.6
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z k.p.a. w zw. z art. 71k § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania P. S. od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację notarialną, utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę - ustalającą negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację notarialną zdającego. Zdający uzyskał z testu 96 punktów. Zgodnie zaś z treścią art. 71 j § 3 ustawy - Prawo o notariacie, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punków.

Od powyższej uchwały zdający złożył odwołanie, w którym zarzucił, że pytania nr 58, 69, 73, 100, 119 oraz 134 są wadliwe, wieloznaczne oraz błędnie sformułowane. Jednocześnie skarżący wnosił o zmianę zaskarżonej uchwały w całości i ustalenie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację notarialną, ewentualnie o obniżenie granicy punktów koniecznych do przyjęcia na aplikację do liczby 94. Ponadto wniósł o zaliczenie jako pozytywnych kolejnych 7 pytań nie wadliwych, w szczególności o numerach 78, 79, 80, 85, 94, 98, 99, na które podał wadliwą odpowiedź, ewentualnie o obniżenie granicy punktów koniecznych do przyjęcia na aplikację notarialną do liczby 87 ze względu na zakłócenia dźwiękowe na sali egzaminacyjnej podczas trwania egzaminu.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż ponownie merytorycznie rozpoznał całokształt niniejszej sprawy oraz ponownie ocenił wszystkie zebrane dowody dotyczące egzaminu, poddając analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także pytań testowych), jak i jego przebiegu. W ocenie organu egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami ustawy Prawo o notariacie i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego i notarialnego (Dz. U. Nr 84, poz.708). Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków Komisji Kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 71j § 5 ustawy Prawo o notariacie. Z protokołu nie wynika, by w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu zdającego.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości wszystkie pytania testowe zostały sformułowane prawidłowo, z wyjątkiem pytania nr 36. Pytanie to zostało sformułowane w sposób naruszający treść art. 71i § 1 ustawy Prawo o notariacie, albowiem wszystkie zaproponowane odpowiedzi są wadliwe. W związku ze stwierdzoną wadliwością pytania, został przyznany zdającemu dodatkowy 1 punkt.

Po ponownym przeliczeniu punktów organ II instancji uznał, iż skarżący uzyskał z egzaminu 97 punktów, nie zaś 96, jak ustalono w uchwale, a więc także nie uzyskał wymaganych ustawowo minimum 100 punktów, dlatego wynik egzaminu nadal pozostaje negatywny.

Zakwestionowane pytanie nr 58 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w postępowaniu kasacyjnym, po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dopuszczalne:

A. przytoczenie przez skarżącego nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych,

B. powołanie przez skarżącego nowych faktów i dowodów,

C. powołanie przez skarżącego zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na art. 39813 § 3 k.p.c. Przepis ten stanowi: "Skarżący może przytoczyć nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych"

Natomiast zdający udzielił odpowiedzi "B".

W odwołaniu zdający zarzucił, że żadna z trzech odpowiedzi nie jest prawidłowa, ponieważ przepis art. 398 13 § 3 k.p.c., stanowiący wg klucza podstawę prawną prawidłowej odpowiedzi, nie wskazuje terminu w jakim można przytoczyć nowe uzasadnienie podstaw kasacji. W jego ocenie z orzeczenia Sądu Najwyższego o sygn. akt I CKN 1312/98 wynika, że po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest dopuszczalne powołanie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

W ocenie organu odwołujący się nie dostrzegł, że pytanie nie dotyczyło terminu do wniesienia kasacji, lecz tego, jakie uprawnienia przysługują skarżącemu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odwołujący przywołując orzeczenie Sądu Najwyższego nie dostrzegł, że dotyczy ono regulacji ujętej w art. 39311 k.p.c., uchylonej w dniu 6 lutego 2005 r. na podstawie art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98). W ocenie organu w zaskarżonym pytaniu jest mowa o postępowaniu kasacyjnym, a więc postępowaniu toczącym się po wniesieniu skargi kasacyjnej. W tak rozumianym postępowaniu kasacyjnym, po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący może przytoczyć nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, na co wyraźnie wskazuje cała systematyka art. 39813 k.p.c. Zdaniem organu pytanie jest jednoznaczne, wszystkie wątpliwości na które powołuje się odwołujący nie znajdują uzasadnienia w konstrukcji pytania, w którym zawarte zostało sformułowanie: "w postępowaniu kasacyjnym". Pytanie wyraźnie nie odnosi się do skutku wniesienia skargi kasacyjnej po terminie, ale do dopuszczalności podejmowania określonych czynności procesowych w samym postępowaniu kasacyjnym.

Kolejne zakwestionowane pytanie nr 69 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą – prawo bankowe, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zgody Komisji Nadzoru Finansowego wymaga powołanie:

A. wyłącznie prezesa zarządu banku,

B. dwóch członków zarządu banku, w tym prezesa,

C. wszystkich członków zarządu banku".

Prawidłową odpowiedzią na pytanie jest odpowiedź "B", oparta na przepisie art. 22b ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.), który stanowi, że "Powołanie dwóch członków zarządu banku, w tym prezesa, następuje za zgodą komisji Nadzoru Finansowego. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje rada nadzorcza".

Odwołujący się udzielił natomiast odpowiedzi "A". W odwołaniu zdający zarzucił, że art. 22b ustawy Prawo bankowe, który stanowi podstawę prawną odpowiedzi nie zawiera sformułowania, "jeżeli przepis szczególny stanowi inaczej", co oznacza, że pytanie zostało sformułowane w sposób błędny, zawiera treści nie mające podstaw w ustawie, której dotyczy. Dodatkowo wskazał, że jego konstrukcja sugeruje prawdziwość innej odpowiedzi niż w wykazie prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych. W ocenie dowołującego jest to pytanie oparte nie na ustawie, a doktrynie prawa lub ustawach szczególnych.

Zdaniem organu stawiane zarzuty są bezzasadne, kwestionowane pytanie wynika wprost z treści cytowanego przepisu, a użycie zwrotu "jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej" ma charakter wskazania całkowicie wyłączającego jakiekolwiek ustawy szczególne o których wspomina odwołujący twierdząc, że pytanie odsyłało do ustaw szczególnych. Organa podkreślał, ze odwołujący stwierdzając, iż konstrukcja pytania sugeruje prawdziwość innej odpowiedzi, nie wskazał jaka to inna odpowiedź, niż uznana za prawidłową, była w pytaniu sugerowana i nie uzasadnił swojego stanowiska.

Zakwestionowane przez stronę pytanie nr 73 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą – Prawo wekslowe, kto podpisał weksel jako przedstawiciel innej osoby, przekraczając granice swego umocowania:

A. odpowiada sam wekslowo tylko za różnicę między kwotą do której miał umocowanie, a kwotą na którą faktycznie weksel podpisał,

B. odpowiada sam wekslowo za całą kwotę,

C. nie odpowiada wekslowo".

Prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B", oparta na art. 8 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe (Dz. U. nr 37, poz. 282, z późn. zm.), który stanowi, że "Kto podpisał weksel jako przedstawiciel innej osoby, nie będąc umocowanym do działania w jej imieniu, odpowiada sam wekslowo, a jeżeli zapłacił, ma takie same prawa, jakżeby miała osoba, której jest rzekomo przedstawicielem. Zasady te stosuje się również do przedstawiciela, który przekroczył granice swego umocowania".

Zdający udzielił odpowiedzi " A". W odwołaniu zarzucił wadliwość pytania wskazując, że z art. 8 ustawy Prawo wekslowe nie wynika, by osoba podpisująca weksel jako przedstawiciel innej osoby odpowiadała wekslowo za całą kwotę, albowiem w przepisie wskazano "opowiada sam wekslowo". W jego ocenie osoba podpisująca weksel jako przedstawiciel innej osoby przekraczając granice umocowania odpowiada wekslowo, ale nie za całą kwotę w sytuacji kiedy część została już przyjęta zgodnie z art. 26 ustawy Prawo wekslowe. Podał, że ustawodawca nie zawarł w treści art. 8 ustawy Prawo wekslowe sformułowania "za całą kwotę" i z tych powodów pytanie należało uznać za wadliwe. Wskazał, również na art. 47 ustawy – Prawo wekslowe, że kto weksle wystawił, przyjął, indosował lub zań poręczył, odpowiada wobec posiadacza solidarnie, a zatem jest to odmienna regulacja, niż odpowiedzialność za całą kwotę.

W ocenie organu argumentów odwołującego nie sposób podzielić, gdyż zakwestionowana regulacja jest jednoznaczna, a konstrukcja pytania prawidłowa. Zdaniem organu trudno zakładać, by osoba znająca przepis stanowiący podstawę prawną odpowiedzi, wybrała inną odpowiedź niż odpowiedź prawidłową "B". Zaznaczył, że zakres wekslowej odpowiedzialności jasno wynika z art. 1 pkt 2 ustawy Prawo wekslowe, obejmując odpowiedzialność za zapłatę oznaczonej w wekslu sumy pieniężnej. Użyte w art. 8 ustawy Prawo wekslowe sformułowanie "odpowiada wekslowo" dotyczy zapłaty za całą kwotę wskazaną w wekslu podpisanym przez osobę działającą jako przedstawiciel osoby trzeciej, która przekroczyła zakres swego umocowania. Odnosząc się do powołanego przez zdającego art. 26 ustawy Prawo wekslowe stwierdził, że dotyczy to przyjęcia weksla przez trasata, a nie obowiązku zapłaty za sumę wekslową. Odnośnie wskazanej regulacji z art. 47 ustawy Prawo wekslowe organ podał, że dotyczy to odpowiedzialności solidarnej, co także nie zmienia reguły ujętej w art. 8, bowiem oznacza ona odpowiedzialność za całą kwotę wspólnie wszystkich osób (chyba, że któraś tych osób odpowiada za kwotę mniejszą).

Kolejnym zakwestionowanym pytaniem przez odwołującego się było pytanie nr 100, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jeżeli niezdolność ubezpieczonego do pracy uzasadniająca wypłatę zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego została spowodowana przez inną osobę w wyniku popełnienia przez nią nieumyślnego przestępstwa lub wykroczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych:

A. nie może dochodzić od sprawcy zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego,

B. może dochodzić od sprawcy zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli niezdolność do pracy trwała dłużej niż 3 miesiące,

C. może dochodzić od sprawcy zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli niezdolność do pracy trwała dłużej niż 6 miesięcy".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512, z późn. zm.), który stanowi, że "Jeżeli niezdolność ubezpieczonego do pracy uzasadniająca wypłatę zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego została spowodowana przez inną osobę w wyniku popełnienia przez nią umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo płatnik składek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, może dochodzić od sprawcy zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego".

Skarżący udzielił odpowiedzi "B". W odwołaniu podniósł, że żadna odpowiedź nie jest prawidłowa, gdyż art. 70 ust. 1 ustawy o świadczeniach nie umocowuje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dochodzenia wypłaconego zasiłku w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia. Zdaniem odwołującego przepis ten nie wyklucza uprawnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w stosunku do sprawcy nieumyślnego przestępstwa lub wykroczenia. W ocenie odwołującego pytanie jest wadliwe ponieważ przepis którego dotyczy nie zabrania ani nie wyklucza dochodzenia od sprawcy nieumyślnego przestępstwa lub wykroczenia zwrotu wypłaconego świadczenia, nie wyklucza on także, stosowania przepisów kodeksu cywilnego. Wskazał, że doktrynalna interpretacja tego przepisu nie może być podstawą do udzielenia odpowiedzi na to pytanie.

Zdaniem organu sprawdzenie wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego, absolwenta wyższych studiów prawniczych, nie może ograniczyć się do literalnej znajomości treści przepisu, który stanowi podstawę prawidłowej odpowiedzi. Zrozumienie przepisu oznacza bowiem umiejętność zrekonstruowania normy prawnej, która jest zawarta w treści przepisu prawnego. Z art. 70 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego należy wyprowadzić normę, z której wynika, że jeśli przestępstwo lub wykroczenie popełnione zostanie nieumyślnie, to brak jest możliwości wystąpienia z regresem do sprawcy. Tylko bowiem umyślność uzasadnia wystąpienie z roszczeniem regresowym do sprawcy szkody. Ustosunkowując się do zarzutu błędnego sformułowania pytania organ wskazał, że pytanie wraz z odpowiedzią "A" tworzy zdanie prawdziwe. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi nie wymagało od kandydata konieczności przeprowadzenia szczegółowych zabiegów interpretacyjnych. Pytanie polegało na umiejętności odczytania normy prawnej zawartej w podanym przepisie. Wprawdzie zdający, aby udzielić prawidłowej odpowiedzi, musiał dokonać pewnej wykładni powołanego wyżej przepisu, ale wykładnia ta nie wychodziła poza zakres wymagany od zdającego przez ustawę Prawo o notariacie, co akceptuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 27/10, LEX nr 596704, w którym podkreślał miedzy innymi, że jest dopuszczalne wymaganie od kandydatów na aplikantów znajomości podstawowych zasad wykładni prawa czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne.

Kolejne zakwestionowane pytanie nr 119 brzmiało:

"Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, organem, który na wniosek Państwa Członkowskiego, stanowiąc jednomyślnie, może zdecydować, że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, będzie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, na zasadzie odstępstwa od zasad ogólnych dotyczących konkurencji, jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzje, jest :

A. Rada,

B. Rada Europejska,

C. Komisja Europejska".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź " A", oparta na art. 108 ust. 2 zd. 3 Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - tekst uwzględniający zmiany wprowadzone Traktatem z Lizbony (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, z późn. zm.), który stanowi, że " Na wniosek Państwa członkowskiego Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zdecydować, że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, będzie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, na zasadzie odstępstwa od postanowień artykułu 107 lub rozporządzeń przewidzianych w artykule 109, jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję".

Zdający udzielił odpowiedzi "C", podnosząc w odwołaniu, że pytanie jest wadliwe z uwagi na jego błędne i niejasne sformułowanie, bowiem Traktat nie zawiera w swojej treści terminu "zasad ogólnych dotyczących konkurencji". W jego ocenie pomoc opisana w pytaniu może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na zasadzie odstępstwa od postanowień art. 107 lub rozporządzeń przewidzianych w art. 109, jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taka decyzję. Natomiast art. 107 i art. 108 nie zawierają w swojej treści "zasad ogólnych dotyczących konkurencji", co znacznie rozszerza pytanie, dając możliwość stosowania wszystkich przepisów Traktatów europejskich, regulujących kwestie europejskie, gdzie w wielu przypadkach występuje inny organ decyzyjny niż Rada.

Zdaniem organu pytania egzaminacyjne nie muszą i nie powinny być prostą parafrazą dosłownego brzmienia przepisów traktatowych. Sugerowane przez odwołującego rozwiązanie prowadziłoby do tego, że treści pytań odsyłałoby do numerów konkretnych artykułów Traktatów, co byłoby równoznaczne z pozostawienie, osobom egzaminowanym niemożliwego do spełnienia i absurdalnego wymagania znajomości treści i numerów kolejnych artykułów traktatów. W ocenie organu nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że znaczenie frazy "zasady ogólne prawa konkurencji" na gruncie języka prawniczego odbiega od znaczenia, jakie ma ona w języku potocznym. Użycie w treści pytania, sformułowania, które występuje w języku potocznym nie jest rozwiązaniem wadliwym.

Zakwestionowane przez zdającego pytanie nr 134 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą – Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły:

A. 2 lata od śmierci spadkodawcy,

B. 3 lata od śmierci spadkodawcy ,

C. 5 lat od śmierci spadkodawcy."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź " A", oparta na art. 99 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.), który stanowi, że " Bieg terminów przewidzianych w art. 68, 70, 71, 77 § 1 oraz art. 80 § 1 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy".

Odwołujący udzielił odpowiedzi "B" podnosząc, że pytanie zostało skonstruowane wadliwie, gdyż nie zawsze bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spadkodawcy ulega zawieszeniu. Wskazał, że art. 99 ustawy – Ordynacja podatkowa nie dotyczy zobowiązania podatkowego opisanego w art. 69 i art. 118 ustawy. W związku z tym żadna odpowiedzi nie była prawidłowa.

Zdaniem organu w pytaniu nie chodziło o udzielenie odpowiedzi na to w jakich przypadkach bieg terminu zobowiązań podatkowych ulega zawieszeniu lub jakich zobowiązań podatkowych dotyczy, ale tego jak długo może trwać zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy po jego śmierci.

Organ podniósł, że brzmienie tego przepisu jest jasne i zbędne było zamieszczenie w pytaniu dodatkowych informacji i czynienia dodatkowych założeń, w tym jakich szczegółowych zobowiązań podatkowych przepis ten dotyczy.

Organ odnosząc się do wniosku odwołującego o przyznanie mu punktów za kolejne 7 pytań niewadliwych o numerach 78, 79, 80, 85, 94, 98 i 99, ewentualnie o obniżenie granicy punktów koniecznych do przyjęcia na aplikacje notarialną do liczny 87, ze względu na zakłócenia na sali egzaminacyjnej podczas egzaminu i uniemożliwienia skupienia się zdającemu stwierdził, że zarzut ten i żądanie są bezzasadne. Organ powołał się na pismo z [...] października 2011 r. przewodniczącego Komisji Kwalifikacyjnej, który wyjaśnił, że w trakcie trwania egzaminu nastąpiło dwukrotne, krótkotrwałe (po około 3-4 minuty) zakłócenie systemu audio, polegające na tym, że z głośników zainstalowanych na sali egzaminacyjnej dochodziły odgłosy z przebiegu odbywającej się piętro wyżej konferencji stomatologów. Zakłócenie to nie było jednak długie i nadmiernie głośnie oraz zostało szybko usunięte. Uznając, że zakłócenia te nie miały istotnego wpływu na przebieg egzaminu nie odnotowano tego faktu w protokole z przebiegu egzaminu. Organ podniósł, że z protokołu nie wynika by odwołujący zgłaszał jakiekolwiek uwagi dotyczące przebiegu egzaminu, a więc zdaniem organu trudno uznać, aby chwilowa awaria systemu audio w jakiś wyjątkowo niekorzystny sposób wpłynęła na składanie egzaminu przez odwołującego i przeszkodziła mu w udzielaniu odpowiedzi na pytania zawarte w teście. W związku z powyższym, zdaniem organu, opinia psychologiczna załączona do akt przez odwołującego nie mogła wpłynąć na wynika egzaminu P. S.

Zdający sam sobie skrócił czas egzaminu, a zatem oczekiwanie, że przewodniczący powinien przedłużyć czas egzaminu jest niezrozumiałe.

Organ wskazał, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Zgodnie z art. 71j § 3 Prawa o notariacie pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. Zatem przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca pomimo przyznania zdającemu dodatkowego punktu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie wyniku egzaminu jako pozytywny oraz wniósł o dowód z opinii biegłego sądowego psychologa na okoliczność, że zakłócenia dźwiękowe w czasie trwania egzaminu miały wpływ na jego przebieg, w efekcie doprowadziły na skrócenie czasu na udzielenie odpowiedzi i na obniżeniu jakości normalnych procesów psychicznych, ważnych dla udzielania prawidłowych odpowiedzi. Zdaniem skarżącego zaistniała sytuacja naruszyła zasadę równości zawartą w Konstytucji RP, ponieważ poprzez zakłócenia zdający egzamin w Poznaniu mieli dużo bardziej utrudnione zadanie aniżeli zdający w innych miastach. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2011 r., w tym ponownie zakwestionował poprawność pytań nr 58, 69, 73, 119 oraz 134.

Skarżący zarzucił, iż Minister Sprawiedliwości wydając zaskarżoną decyzję nie odnosząc się do wniosków dowodowych podniesionych w odwołaniu dopuścił się naruszenia art. 8, art. 75 i 78 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie znajdując jednocześnie podstaw do uznania zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze. Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości podkreślił, że okoliczność, iż sytuacja dochodzących na salę dźwięków dotyczyła w równej mierze wszystkich zdających, którzy przebywali na sali egzaminacyjnej, a wśród których były osoby, które uzyskały pozytywny wynik egzaminu. Organ stwierdził, że zarzut o pominięciu opinii psychologicznej nie jest słuszny, gdyż w decyzji jednoznacznie stwierdził, że dokument ten znajduje się w materiale dowodowym i dokonał jego oceny. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości całe postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, a treść wydanej w sprawie decyzji potwierdza odniesienie się do wszystkich zgłaszanych przez skarżącego uwag, wątpliwości i zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Nabór na aplikację notarialną przeprowadziła Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu zgodnie z art. 71 § 1 ustawy Prawo o notariacie (P.n.) w drodze egzaminu wstępnego na tę aplikację powołana przez Ministra Sprawiedliwości zgodnie z art. 71b § 1 P.n. Członkowie Komisji spełniali warunki wskazane w art. 71f § 1 P.n., a Komisja wykonywała swoje czynności w składzie określonym przez przepisy § 2 i § 3 art. 71f. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępcę spośród swoich przedstawicieli zgodnie z art. 71f § 4 P.n.

Egzamin wstępny polegał, zgodnie z art. 71b § 4 P.n., na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

Egzamin wstępny polegał na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po 3 propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna była prawidłowa, oraz z kart odpowiedzi. Kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź zaznaczając ją na karcie odpowiedzi uzyskując za prawidłową odpowiedź 1 punkt (art. 71j § 1 P.n.). Prawidłowość odpowiedzi oceniano według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu (art. 71j § 1a P.n.).

Test został sprawdzony, zgodnie z art. 71j § 2 P.n., przez Komisję w składzie przeprowadzającym egzamin.

Warunkiem przyjęcia na aplikację było uzyskanie przez zdającego, zgodnie z art. 71 § 2 P.n. pozytywnej oceny z egzaminu, którą można było uzyskać w przypadku otrzymania z testu co najmniej 100 punktów (art. 71j § 3 P.n.). Skarżący, po weryfikacji pytań przez Ministra Sprawiedliwości, otrzymał z testu 97 punktów, zatem nie spełnił warunku z przepisu art. 71j § 3 P.n. co skutkowało tym, że zgodnie z art. 71 § 2 P.n. nie mógł zostać przyjęty na aplikację notarialną.

Z przebiegu egzaminu został sporządzony protokół zgodnie z art. 71j § 4 P.n. podpisany przez członków Komisji uczestniczących w egzaminie, a dokumentację z przeprowadzenia egzaminu przewodniczący Komisji przekazał właściwej radzie izby notarialnej, sporządzając z tej czynności protokół, kopie protokółu przekazując Ministrowi Sprawiedliwości (art. 71j § 6 P.n.).

W tym miejscy koniecznym jest odniesienie się do zarzutu skarżącego co do tego, że w trakcie egzaminu na skutek awarii systemu nagłośnienia nie mógł należycie skupić się nad odpowiedziami z testu. Fakt wystąpienia tej awarii potwierdził Przewodniczący Komisji w oddzielnym piśmie stwierdzając jednak, że nie miał on istotnego wpływu na przebieg egzaminu. Podkreślał, że nikt ze zdających, w tym również skarżący, nie zwracał się do Komisji z żądaniem przedłużenia czasu egzaminu z uwagi na tę awarię. Z protokółu egzaminu wynika, iż egzamin zakończył się o godzinie 13.44, a o godzinie 13.50 wszyscy zdający opuścili salę egzaminacyjną. Skarżący opuścił salę egzaminacyjną o godzinie 13.37, a więc wcześniej niż się egzamin zakończył. Z zestawienia tych okoliczności wynika, że skarżący pomimo zaistnienia owej awarii zakończył egzamin przed czasem. Stąd w ocenie składu orzekającego Sądu nie można podzielić zarzutu skarżącego o istotnym wpływie awarii na składanie egzaminu przez skarżącego i o spowodowaniu tą awarią takiego rozproszenia uwagi, które stało się przyczyną udzielenie błędnych odpowiedzi.

Wniosek skarżącego o zakwalifikowaniu złożonego egzaminu do oceny pozytywnej przez zmniejszenie w stosunku do tego zdającego ilości punktów kwalifikacyjnych, nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisu art. 71j § 3 P.n. Komisja egzaminacyjna oraz Minister Sprawiedliwości (w tym i Sąd orzekający w sprawie) nie są upoważnieni do działania niezgodnego z ustawami, a przychylenie się do wniosku skarżącego byłoby takim działaniem, naruszającym również podnoszoną przez skarżącego konstytucyjną zasadę równego traktowania. Uznając zatem za poprawne pytania nr 78, 79, 80, 85, 94, 98 i 99, na które udzielono niewłaściwych odpowiedzi, skarżący nie mógł domagać się, w powołaniu na okoliczność awarii, zaliczenia ich do odpowiedzi poprawnych i przyznanie za udzielone odpowiedzi na te pytania punktów.

Skarżący domagał się przyznania punktów za odpowiedzi na pytania nr 58, 69, 119 i 134. W odwołaniu zakwestionował ich większą ilość do czego odniósł się Minister Sprawiedliwości, a Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia by stanowisko organu w zakresie dotyczącym pozostałych pytań nie było trafne lub sprzeczne ze wskazanymi przepisami mającymi zastosowanie w tych pytaniach.

Mający zastosowanie w pytaniu nr 58 przepis art. 398(13) § 3 k.p.c. wskazuje jednoznacznie na poprawną odpowiedź zawartą pod lit. A (zdający zakreślił lit. B). Przepis ten odnosi się do już zawisłego przez sądem kasacyjnym postępowania kasacyjnego, zatem po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 398(13) § 3 k.p.c. skarżący może przytoczyć nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych i treść tego przepisu odpowiada wprost odpowiedzi po lit. A. Jak podkreślał natomiast Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 22 lipca 2007 r. (I UK 27/09) i z dnia 10 lutego 2009 r. (II UK 199/08) nie można w trybie art. 398(13) § 3 k.p.c. podnosić zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a taką odpowiedź zawarto pod lit. B wskazaną jako prawidłową przez zdającego.

Poprawna odpowiedź na pytanie nr 69 zawarta była pod literą B, a nie pod literą A zakreśloną przez zdającego. Jak zasadnie bowiem wskazał organ administracji poprawna odpowiedź na to pytanie wynikała wprost z art. 22b ust. 1 Prawa bankowego – "Powołanie dwóch członków zarządu banku, w tym prezesa, następuje za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego. Z wnioskiem o wyrażenie zgody występuje rada nadzorcza". Skarżący podkreślał, że zmyliła go treść pytania "jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej" nie wykazał jednak dlaczego i z uwagi na jaki przepis szczególny podał odpowiedź A. Jeżeli zatem zgodnie ze wskazaną w pytaniu ustawą i jej art. 22b ust. 1 powołanie prezesa i dwóch członów zarządu wymaga zgody KNF to odpowiedź pod lit. B była wprost odwołaniem do wskazanego przepisu.

Poprawnej odpowiedzi na pytanie nr 119 należało udzielić przez zakreślenie lit. B, a nie lit. C jak uczynił to zdający. Poprawna odpowiedź wynikała z art. 108 ust. 2 zdanie trzecie Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – "Na wniosek Państwa Członkowskiego Rada, stanowiąc jednomyślnie, może zdecydować, że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, będzie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, na zasadzie odstępstwa od postanowień artykułu 107 lub rozporządzeń przewidzianych w artykule 109, jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję. Jeśli w odniesieniu do danej pomocy Komisja wszczęła procedurę przewidzianą w pierwszym akapicie niniejszego ustępu, wystąpienie zainteresowanego Państwa z wnioskiem skierowanym do Rady powoduje zawieszenie tej procedury do czasu zajęcia stanowiska przez Radę". Zdający podkreślał, że w przepisie tym nie ma zwrotu zawartego w pytaniu "na zasadzie odstępstwa od zasad ogólnych dotyczących konkurencji" lecz wymienione są wskazane tam przepisy – art. 107 i art. 109. Należy zatem zauważyć, że przepisy te (art. 107) zawierając określenia "wszelka pomoc" "zakłócenie konkurencji" i "wszelkie właściwe rozporządzenia w celu zastosowania artykułów 107 i 108" wskazują na pewne zasady ogólne i właśnie konkurencję, które to określenia zawierało pytanie. Natomiast udzielona przez zdającego odpowiedź przez zakreślenie litery C w żadnym razie nie mogła być prawidłowa. Zadania Komisji Europejskiej w zakresie udzielania pomocy państwom członkowskim wyrażają się wnioskowanie do Rady o udzielenie tej pomocy, na wskazuje przykładowo art. 107 ust. 3 pod literą e) Traktatu.

Również na pytanie nr 134 zdający udzielił odpowiedzi nieprawidłowej zaznaczając odpowiedź pod lit. B zamiast pod lit. A. Wskazany jako podstawa prawna prawidłowej odpowiedzi przepis art. 99 Ordynacji podatkowej jednoznacznie określa okres zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy na 2 lata liczony od chwili jego śmierci do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. W pytaniu chodziło o to, by udzielić odpowiedzi przez określenie okresu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy, a nie jakich zobowiązań podatkowych spadkodawcy dotyczy lub w jakich przypadkach bieg terminu ulega zawieszeniu. Wskazane odpowiedzi jednoznacznie odnosiły się właśnie do okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spadkodawcy przez podkreślenie w pytaniu, że chodzi wyłącznie o spadkodawcę, a nie inną osobę, do której mogą mieć zastosowanie inne przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia jej zobowiązań podatkowych.

Stwierdzając zatem, że Komisja egzaminacyjna i organ administracji publicznej nie naruszyły przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.