Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 59/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 149  par. 1,  art. 161,  art. 200 i 201   par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1  ust. 1, art. 6  ust. 1  pkt 5,  art. 13
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi G. B. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej 1) w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] roku: a) umarza postępowanie, b) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] roku dotyczącego lokali w budynku OSP S.: a) zobowiązuje Wójta Gminy K. do załatwienia wniosku skarżącego, b) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie w części dotyczącej wniosku skarżącego z dnia [...] roku odnoszącego się do uchwały z dnia [...] roku; 4) w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] roku: a) umarza postępowanie, b) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 5) w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] roku dotyczącego kontroli i zaleceń pokontrolnych: a) umarza postępowanie, b) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 6) oddala skargę w pozostałej części; 7) zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 20 marca 2014 r. G. B. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy K. (w skardze oznaczono organ jako Urząd Gminy K.), w zakresie udostępnienia informacji publicznej i domagał się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji oraz do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący złożył 6 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, co do których do dnia złożenia skargi organ ani nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności wskazał, że urząd gminy nie posiada statusu organu. Ustosunkował się jednak do poszczególnych wniosków.

I tak odnośnie pierwszego z nich z dnia 19.02.2014 r., w którym skarżący domagał się przesłania kopii protokołu z dnia 6.12.2013 r. z przeprowadzonych II rokowań poprzetargowych dot. sprzedaży nieruchomości [...] w K. oraz kopii opinii prawnej, uzasadnienia lub innego dokumentu, jeżeli takowe istnieją, z którego merytorycznie będzie wynikało dlaczego nie wybrano oferty spełniającej warunków rokowań, jeżeli takie informacje nie są zawarte w protokole, organ podniósł, że udzielił odpowiedzi pismem z dnia 6.03.2014 r. wyjaśniającym, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a innych żądanych dokumentów organ nie posiada, przy czym waloru informacji publicznej nie można przypisać opinii prawnej. Na rozprawie pełnomocnik organu wyjaśnił nadto, że w dniu 27.10.2014 r. udzielono skarżącemu informacji w postaci protokołu przeprowadzonych II rokowań i oświadczył, że inne dokumenty nie zostały wytworzone.

W drugim wniosku z dnia 25 lutego 2014 r. skarżący domagał się przekazania kopii zawartych umów na udostępnienie – użytkowanie lokali, w tym użytkowych, w obiekcie gminnym – budynku OSP S. przy ul. [...] w latach 2006-2014, podanie które z umów zostały zawarte z wolnej ręki z uzasadnieniem, a które zawarto na podstawie procedury przetargowej oraz przekazanie kopii dokumentów przetargowych, uchwał, wykazów, ogłoszeń, protokołów i innych dokumentów merytorycznych z tych postępowań. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że odpowiedzi udzielono pismem z dnia 7.03.2014 r., w którym wyjaśniono, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, a nadto, że wykładnia przepisów prawa, ocena ich zastosowania, też nie stanowią takiej informacji, a udostępnienie dokumentu w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP), wyłącza wnioskowy tryb dostępu do informacji publicznej. Na rozprawie pełnomocnik organu dodał, iż informacje w przedmiotowym zakresie posiada OSP S.i tam skarżący winien się zwrócić.

W trzecim wniosku, też z dnia 25 lutego 2014 r. skarżący domagał się przesłania informacji publicznej na okoliczności, czyja inicjatywa uchwałodawcza spowodowała podjęcie uchwały z dnia [...] r., nr [...] oraz o przesłanie kopii opinii Komisji Rady Gminy, opinii prawnej, uzasadnienia uchwały lub innego dokumentu, z którego będzie wynikało dlaczego podjęto tę uchwałę. Organ wskazał, że odpowiedzi na ten wniosek udzielono pismem z dnia 11.03.2014 r. Na rozprawie skarżący cofnął skargę w części dotyczącej tego wniosku.

W kolejnym czwartym wniosku z dnia 3 marca 2014 r. skarżący domagał się przekazania kopii umowy dofinansowania projektu "Dom Spotkań Wiejskich w R." zawartej między Urzędem Marszałkowskim w K. a Gminą K., przekazania kopii umów – dokumentów, na podstawie których w budynku DSW w R. lokale użytkowe były i są wynajmowane przez LKS [...] oraz bibliotekę publiczną oraz przekazanie umowy – porozumienia zawartego pomiędzy Urzędem Marszałkowskim, Gminą i Biblioteką Publiczną dot. przejęcia praw i obowiązków beneficjenta powyższego projektu. W piśmie z dnia 31.03.2014 r. organ powiadomił skarżącego, że odpowiedź będzie udzielona w terminie dwóch miesięcy od daty złożenia wniosku i wskazał przyczyny opóźnienia. Na rozprawie pełnomocnik organu wyjaśnił, że odpowiedzi udzielono pocztą elektroniczną w dniu 24.10.2014 r. w zakresie umowy dofinansowania. Co do porozumienia objętego tym wnioskiem strony zgodnie oświadczyły, że w dniu wniesienia wniosku nie zostało ono jeszcze zawarte, a po jego sfinalizowaniu w maju 2014 r. skarżący otrzymał wnioskowane materiały z Urzędu Marszałkowskiego. Natomiast odnośnie pozostałych dokumentów wymienionych we wniosku pełnomocnik organu wyjaśnił, iż takowe nie istnieją.

W piątym wniosku skarżący domagał się przesłania kopii sprawozdań z działalności Wójta między sesjami lub niezwłoczne uzupełnienie braków w BIP przez podanie kto odpowiada za aktualizację danych w BIP i jest administratorem odpowiedzialnym za zamieszczanie tych informacji. Pismem z dnia 18.03.2014 r., przesłanym pocztą elektroniczną w dniu następnym organ poinformował skarżącego, że wskazane sprawozdania zamieszczone są w protokołach z sesji Rady Gminy udostępnianych w BIP Urzędu Gminy i są tam też dostępne dane osób umieszczających informacje. To stanowisko organ podtrzymał w postępowaniu sądowym.

W ostatnim wniosku z dnia 5 marca 2014 r. skarżący żądał przesłania kopii protokołów kontroli i zaleceń pokontrolnych (RIO i NIK) dla Gminy K. lub niezwłoczne uzupełnienie braków BIP od 2008 r. oraz ustalenie i podanie kto odpowiada za aktualizację danych BIP i jest administratorem odpowiedzialnym za zamieszczenie wnioskowanych informacji. W odpowiedzi na skargę organ powołał się na swoje pismo z dnia 20.03.2014 r., w którym poinformował skarżącego, że wskazane dane są udostępniane w BIP. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznał, że w omawianym zakresie BIP został uzupełniony po wniesieniu skargi i obecnie zawiera wszystkie informacje dotyczące przeprowadzonych w Gminie kontroli.

Organ podniósł w końcu, że brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie dyscyplinarnego karania pracownika, a działania skarżącego ocenił jako noszące znamiona nadużycia prawa do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznana skarga w istocie obejmuje sześć spraw administracyjnych o udostępnienie informacji publicznej, bowiem odnosi się do sześciu odrębnych wniosków skarżącego w tym zakresie. Kwestia bezczynności organu musiała być zatem osobno rozstrzygnięta w stosunku do przedmiotu wynikającego z poszczególnych wniosków.

Postępowanie sądowe w zakresie pierwszego wniosku z dnia 19.02.2014 r. należało umorzyć, skoro wymieniona w nim kopia protokołu została skarżącemu przesłana w dniu 27.10.2014 r. w sposób określony we wniosku i w postaci, do jakiej nie wniósł on zastrzeżeń. W chwili wniesienia skargi bezczynność zatem co prawda istniała, ale ustała przed chwilą wyrokowania. Jednocześnie bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ odpowiedział na ten wniosek pismem z dnia 6.03.2014 r., w którym błędnie przyjął, iż żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej. Pocztą elektroniczną wysłano to pismo 3.04.

2014 r. Dlatego też na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 zd. drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U,. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa, orzeczono, jak w pkt 1 sentencji.

W odniesieniu do całej skargi zauważyć należy, że już na początku postępowania sądowego przyjęto, iż dotyczy ono bezczynności Wójta Gminy K., który stosownie do art. 33 ustawy o samorządzie gminnym wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy, będąc jego kierownikiem. Tak więc adresatem pism kierowanych do urzędu jest w istocie wójt, będący organem administracji publicznej. Niedopuszczalnym rygoryzmem formalnym byłoby na tym etapie postępowania dyskwalifikowanie skargi osoby działającej bez profesjonalnego wsparcia prawniczego z powodu wytkniętej w odpowiedzi na skargę niedokładności w oznaczeniu organu, zwłaszcza że nie budzi żadnych wątpliwości o jaki organ chodzi w kontekście składanych przez skarżącego wniosków.

Bezczynność organu wystąpiła również w przypadku drugiego wniosku. W piśmie z dnia 7.03.2014 r. organ poinformował wprawdzie skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), dalej: ustawa o dostępie, jednakowoż stanowiska tego nie można podzielić. Dokumenty związane z korzystaniem przez inne podmioty z lokali gminnych należą niewątpliwie do informacji o majątku publicznym, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c lub d ustawy o dostępie. W omawianym wniosku skarżący nie zwracał się przy tym o wykładnię przepisów prawa ani o ocenę ich zastosowania, wobec tego uwagi poczynione przez organ w wymienionym piśmie są bezprzedmiotowe. Natomiast jeżeli określone dane stanowią informację publiczną to organ dysponujący nimi nie może powoływać się na okoliczność, iż są one w posiadaniu innego podmiotu. Tak więc od właściwego załatwienia wniosku organu nie zwalniało posiadanie informacji przez posiadacza lokalu, na co wskazywał na rozprawie pełnomocnik organu. Dlatego też na podstawie art. 149 § 1 ppsa zobowiązano organ do załatwienia tego wniosku. Termin wykonania obowiązku wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie, w zw. z art. 286 § 2 ppsa. Także w tym przypadku nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa z uwagi na terminową reakcję organu na wniosek.

Wobec cofnięcia skargi w zakresie wniosku z dnia 25.02.2014 r. dotyczącego inicjatywy uchwałodawczej umorzono postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ppsa, gdyż brak było w tym względzie przeciwwskazań ujętych w art. 60 ppsa.

Rażącej bezczynności dopuścił się organ natomiast w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 3.03.2014 r. Pomijając nawet okoliczność, że powiadomienie o opóźnieniu załatwienia wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie, skoro pismo z dnia 31.03.2014 r., wysłano elektronicznie 2.04.2014 r., to wniosek ten załatwiono dopiero w dniu 24.10.2014 r., co ujawniono na rozprawie sądowej. Organ nie usprawiedliwił nawet tak długiej zwłoki w swoim działaniu i to mimo wniesionej skargi na jego bezczynność. Samo postępowanie sądowe należało jednak umorzyć, skoro część informacji organ jednak przed wyrokowaniem przekazał, część znalazła się w posiadaniu skarżącego z innego źródła, a części danych organ nie wytworzył. Rozstrzygnięcie o tej części skargi oparte jest na powołanych już przepisach art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 zd. drugie ppsa.

Ostatnio wymienione przepisy mają też zastosowanie do części skargi dotyczącej wniosku skarżącego z dnia 5.03.2014 r. w przedmiocie protokołów kontroli i zaleceń pokontrolnych RIO i NIK. W dniu 24.03.2014 r. organ przesłał co prawda odpowiedź na wniosek, ale okazało się, że nie odpowiadała ona rzeczywistemu stanowi rzeczy, skoro na rozprawie organ przyznał, że w zakresie objętym żądaniem wniosku BIP został uzupełniony po wniesieniu skargi. Można dodać, że z BIP wynika, że protokoły kontroli RIO i NIK zostały ujawnione dopiero 23.10.2014 r. Do tego czasu wyjaśnienie udzielone skarżącemu było nieprawdziwe, w związku z czym bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa o czym orzeczono mimo umorzenia postępowania.

W pozostałej części skarga została oddalona jako bezzasadna. Na wniosek skarżącego z dnia 5.03.2014 r. dotyczący sprawozdań z działalności Wójta między sesjami organ udzielił odpowiedzi w dniu 19.03.2014 r. pocztą elektroniczną, a więc z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu i formie określonej we wniosku. Skarżący nie podważył merytorycznej treści tej odpowiedzi, a udostępnienie informacji w BIP zwalnia organ z udostępniania informacji publicznej w inny sposób. Nb. Sąd sprawdził prawdziwość twierdzeń organu. Chybiony był też wniosek skargi domagający się zainicjowania czynności dyscyplinarnych, gdyż Sąd orzeka w ramach wyznaczonych art. 149 ppsa, nie przewidującego takiej możliwości. Dlatego orzeczono, jak w pkt 6 sentencji z mocy art. 151 ppsa.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 201 § 1 ppsa.