Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3837/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 5, art. 36  ust.  8,  art.  37,  art.  38  ust.  1
journal: Dz.U. 2015 poz 513
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat ... do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia ... lipca 2015r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia ... grudnia 2014 r. w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 4 listopada 2014r. Ministerstwo Edukacji poinformowało Ministra Finansów (Organ, MF) , że w wyniku nieprawidłowości w wykazywaniu w systemie informacji oświatowej danych o liczbie uczniów, Powiat ... (Skarżący, Strona) otrzymał część oświatową subwencji ogólnej w roku 2010 wyższą od należnej o ... zł.

MF pismem z dnia 19 listopada 2014r. powiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Decyzją z dnia ... grudnia 2014r. MF zobowiązał Stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości ...zł.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, po przeprowadzeniu postępowania, Organ utrzymał w mocy decyzje pierwszoinstancyjną.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia MF, wskazując na przepis art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015r. poz. 513, z póżn. zm.) podkreślił, iż jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowej subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji.

Z kontroli przeprowadzonej w dniu ... stycznia 2013r przez Urząd Kontroli Skarbowej w S. wynikało, że została zawyżona liczba uczniów przy poszczególnych wagach , wskazana w sprawozdaniu systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009r. Uczniowie ... w S. nie mieli orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych (nieaktualne orzeczenia). Łącznie przy naliczaniu oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 została zawyżona liczba uczniów przeliczeniowych o 158,7104 uczniów.

Strona, w piśmie wyjaśniającym z dnia 5 marca 2013r, potwierdziła brak stosownych orzeczeń w odniesieniu do uczniów wykazanych szczegółowo w protokole kontroli.

Podniosła jednakże, iż według stanu na 2009r., mając podległych 6 szkół i placówek, niemożliwe jest skontrolowanie każdego wpisu i sprawdzenie, czy dany uczeń ma aktualne orzeczenie, czy nie. Częściowo, za błędy we wskazaniu liczby uczniów , odpowiadają rodzice lub opiekunowie niedostarczający na czas stosownego zaświadczenia. Ponadto, np. w związku z likwidacją Ośrodka w P., nie ma osoby do złożenia wyjaśnień co do stwierdzonych w tej placówce zawyżeń.

Generalnie Strona podkreśliła, iż jest powiatem ziemskim i prawie wszystkie dochody są przekazywane z budżetu państwa. Konieczność zwrotu kwoty , spowoduje pogorszenie sytuacji dzieci, a nawet, jeżeli subwencja została zawyżona, to przekazana została na cele oświatowe.

Organ podkreślił, iż w zaistniałej sytuacji miał obowiązek wydać przedmiotowa decyzję, gdyż nie zachodzi tu możliwość zastosowania uznaniowości.

W skardze na powyższe rozstrzygniecie, Strona zarzuciła decyzjom obu instancji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

1) Art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust.1 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015r. poz. 513, z póżn. zm.) poprzez zobowiązanie Powiatu Sławieńskiego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 bez zajęcia stanowiska przez organ odnośnie możliwości przedawnienia zobowiązania i jego rodzaju,

2) Art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, a także w sposób pomijający całkowicie interes społeczny.

W związku z tym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę, Organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.

Na wstępie, należy zająć się zarzutem przedawnienia. Nie jest on zasadny, gdyż decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z art. 36 ust. 8 ustawy o dochodach , nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. W niniejszej sprawie przedawnienie rozpoczęło bieg od dnia 31 grudnia 2009r i winno się zakończyć z dniem 31 grudnia 2014r. Decyzja Ministra (ustalająca) została wydana w dniu ... grudnia 2014r., doręczona w dniu 29 grudnia 2014r., więc przed upływem biegu przedawnienia.

Zgodnie z przepisem art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowej subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o dochodach, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej; O.p.). Ponieważ ustawa o dochodach te reguluje kwestie, nie ma tu zastosowania O.p.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma posiadanie przez dziecko orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej podział części subwencji ogólnej na rok 2010 pomiędzy poszczególne jednostki samorządu terytorialnego przy wzięciu pod uwagę zakresu zadań realizowanych przez te jednostki, według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009r. Algorytm przewidywał m. inn. odrębne wagi P 2, P 4, P 5, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno – pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z tym przepisem, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w specjalistycznych. Orzeczenie to określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w ty stopnia upośledzenia umysłowego. Jest to więc jedyna podstawa do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009r. Ponieważ na ten dzień jest ustalana część oświatowa subwencji ogólnej, nie można było uwzględnić uczniów , których dotyczyła waga P 2, P 4, P 5, gdyż brak było aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Przy czym należy pamiętać, iż bez znaczenia dla sprawy jest powód nie posiadania na datę 30 września 2009r stosownego orzeczenia. Żaden inny dowód – jak chociażby przekazana przez Stronę dokumentacja wychowanków, załączona do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – nie mogła być przez Organ wzięta pod uwagę, stąd nietrafny jest zarzut skargi o naruszeniu przepisu art. 75 § 1 k.p.a. Złożone dokumenty nie potwierdzały, iż uczniowie, według stanu na dzień 30 września 2009r., spełniali warunki do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 przy wagach P 2, P 4 , P 5, P 33.

Sąd stwierdza, że MF w sposób prawidłowy prowadził postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania Skarżącej z tytułu uzyskania nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Organ nie mógł uwzględnić interesu społecznego, gdyż naruszyłby przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach.

Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). MF wydał decyzje zgodnie z przepisami prawa materialnego, prowadząc postępowanie zgodnie z procedurą.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.