Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 389/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r. nr [...] nakładającą na D. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ,,A’’ Transport Krajowy Międzynarodowy D. B. ul. [...] w B., karę pieniężną w kwocie 20.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

29 listopada 2017 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki KRONE o nr rej. [...]. Kontrola ta obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm. – dalej jako "ustawa o SENT").

Z dokumentów przedłożonych do kontroli ustalono, że przewoźnikiem towaru o nazwie [...], zaklasyfikowanego do kodu CN 2710, w ilości 27584 litry, była firma ,,A’’ Transport Krajowy Międzynarodowy D. B. posiadająca licencję z 2 września 2016 r. nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ważną od 5 marca 2015 r. do 4 marca 2025 r. Nadawcą przewożonego towaru był ,,B’’ ul. [...], [...]. Natomiast odbiorcą ,,C’’ [...]. Do kontroli nie okazano obowiązkowego dokumentu SENT z wyszczególnionym numerem referencyjnym, gdyż zgłoszenie to zostało dokonane dopiero w trakcie przeprowadzanej kontroli.

Mając na uwadze powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej jako organ I instancji), po wszczęciu postępowania, decyzją z [...] r. nr [...] nałożył na przewoźnika D. B. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł z tytułu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o SENT.

Od decyzji organu I instancji pełnomocnik strony złożył odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej jako O.p.) w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów przyjmując, że niecelowe jest przyznanie ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i nierówne traktowanie interesów podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść podatnika,

- art. 22 ust. 3 ustawy o SENT przez jego niezastosowanie, podczas gdy odstąpienie od nałożenia kary było uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

Nie znajdując podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał ją w mocy (vide: decyzja z [...]r. nr [...]).

W jej uzasadnieniu powołał się na art. 3 ust. 2 ustawy o SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, czyli na katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej CN, do których zaklasyfikowany został przewożony w niniejszej sprawie towar o nazwie [...] w ilości 27584 litry, podlegający systemowi monitorowania drogowego.

Dalej organ wskazał na art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, który wymienia obowiązki przewoźnika w przypadku przewozu towarów przez terytorium kraju (RP), a który zaczyna się i kończy w innym państwie członkowskim (tzw. tranzyt). Do obowiązków tych ustawodawca zaliczył przesłanie do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku przewidziana została kara pieniężna wynosząca 20.000,00 zł, nakładana na przewoźnika zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce, gdyż D. B., przed rozpoczęciem przewozu nie dokonał zgłoszenia towaru w systemie SENT i nie uzyskał numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał stanowisko organu pierwszej instancji, co do naruszenia przez przewoźnika obowiązków wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o SENT bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Stosując przepisy ustawy o SENT nie relatywizuje stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi /tu przewoźnika/ i wymierzając karę pieniężną nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. To oznacza, że sam fakt naruszenia obowiązku zgłoszenia pociąga skutek w postaci kary pieniężnej.

Dalej organ odwoławczy odesłał do dokumentów przedłożonych do kontroli, albowiem wynikało z nich jednoznacznie, że przewożony towar podlegał obowiązkowej rejestracji w systemie SENT, a przepis prawa, z którego wynikał ten obowiązek nie wymagał żadnych zabiegów interpretacyjnych. Za prawidłowe uznał zatem nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, skoro organ I instancji nie dopatrzył się okoliczności, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Wyjaśnił, że ustawodawca w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT dał organowi możliwość - na wniosek strony lub z urzędu - odstąpienia od nałożenia kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, jeżeli to odstąpienie: nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o SENT. W przypadku stwierdzenia przez organ zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek (tj. ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego), organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej pod warunkiem, że to odstąpienie spełnia wymogi określone w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. W razie stwierdzenia przez organ w postępowaniu, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi, ponieważ nie przemawia za tym ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, traci sens ustalanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną czy pomocą de minimis. Ulgi tej i tak nie można już udzielić, a przez to nie znajdują zastosowania przepisy regulujące pomoc publiczną. Ponieważ odmowa przyznania ulgi nie prowadzi do udzielenia pomocy to nie było potrzeby rozpatrywania jej w kontekście dopuszczalności pomocy publicznej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że użyte w art. 22 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy o SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Ponieważ decyzje o udzieleniu ulg mają charakter uznaniowy, oznacza to, że samo złożenie wniosku nie obliguje organu do ich udzielenia. Trzeba mieć na uwadze, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Organ nie dopatrzył się ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Jako "ważny interes podatnika" należy bowiem rozumieć nadzwyczajne okoliczności, losowe przypadki, a także sytuację majątkową podatnika zagrażającą jego egzystencji oraz przyczyny, które ją spowodowały. Te nie zostały przez stronę podane. Tymczasem to przewoźnik powinien wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazywała, że przewoźnik o odstąpienie od wymierzenia kary z powołaniem się na swój ważny interes nie występował. Natomiast organ nie dopatrzył się ważnego interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Zwrócił się bowiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z pytaniem, czy przedsiębiorca posiada zaległości w składkach ZUS oraz czy wobec niego jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w okresie ostatnich pięciu lat. Ponadto zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o informacje, czy posiada zaległości w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych oraz czy jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w ciągu ostatnich pięciu lat. Ponieważ otrzymał odpowiedź negatywną wobec biernej postawy przewoźnika w zakresie wykazania istnienia ważnego interesu uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary, stwierdził, że nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy regulującej zasady systemu monitorowania przewozu towarów nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego. W ocenie organu odwoławczego powyższe działanie było prawidłowe, albowiem odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga by przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Poza tym stawiałoby przewoźnika w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, uczestniczących w obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 191 w zw. z art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Strona miała zapewniony aktywny udział w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji. Miała możliwość składania wyjaśnień i dowodów, ale z tego prawa nie skorzystała. Nie można zatem zarzucić organowi, że działał wbrew regułom postępowania przewidzianym w art. 120 i art. 121 O.p.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji zarzucił im, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 191 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów przyjmując, że niecelowe jest przyznanie skarżącemu ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i nierówne traktowanie interesów podatnika i Skarbu Państwa oraz rozstrzyganie materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść podatnika;

2) przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 22 ust. 3 ustawy o SENT przez jego niezastosowanie, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślił, że przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z przewozem drogowym zostały skierowane do nierzetelnych przewoźników w celu ograniczenia możliwości wykorzystywania transportu do realizacji nielegalnych przewozów "towarów wrażliwych". W żadnym razie nie można za taki podmiot uznać skarżącego biorąc pod uwagę historię jego zgłoszeń SENT. Jednorazowe potknięcie, będące wynikiem ludzkiego błędu, nie powinno być tak surowo karane. Tym bardziej, że zgłoszenia SENT skarżący dokonał w niedługim czasie po rozpoczęciu przewozu przez terytorium kraju. Ponadto ilość miesięcznie wysyłanych zgłoszeń SENT potwierdza, że w jego przypadku nie może być mowy o przewoźniku nierzetelnym, celowo nie dokonującym zgłoszenia bądź nagminnie wysyłającym nieuzupełnione zgłoszenia SENT, czy podającym dane przewożonego towaru nie pokrywające się z danymi zawartymi w zgłoszeniu. To oznacza, że organ nie dążył do wyjaśnienia stanu faktycznego. Przyjmując, że niecelowe jest przyznanie skarżącemu ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej naruszył art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Podstawą materialnoprawną decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną stanowiły prawidłowo powołane przez organ przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., dalej jako ustawa o SENT), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

Nie ulega wątpliwości, że skontrolowany przez organ przewóz towaru podlegał przepisom ustawy o SENT. Dotyczył bowiem towaru o nazwie [...] wymienionego w art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT, którego masa brutto przekraczała 500 kg. Ponieważ ten przewożono z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego przewoźnik stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o SENT zobowiązany był przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

W niniejszej sprawie organy bezsprzecznie wykazały, że to skarżący był przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT zobowiązanym do dokonania zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla wykonywanego przewozu. Prowadził bowiem działalność gospodarczą w zakresie przewozu towarów o nazwie ,,A’’ Transport Krajowy Międzynarodowy D. B.

W ocenie Sądu nie ma zatem sporu co do tego, czy ziściły się przesłanki merytoryczne uzasadniające ukaranie skarżącego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem jednoznacznie, że kontrolowany przewóz wykonywany był z terytorium Niemiec na terytorium Bułgarii, a więc podlegał obowiązkowi zgłoszenia o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT. Tymczasem przewoźnik takiego zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu nie dokonał. Przyczyny tego stanu rzeczy przedstawione przez skarżącego w odwołaniu i skardze (ludzki błąd), nie mogły mieć wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej.

Przede wszystkim podkreślić należy, że treść analizowanego wyżej przepisu art. 7 ustawy o SENT nie pozostawia swobody decydowania o terminie dokonania zgłoszenia w rejestrze zgłoszeń. Przewoźnik ma obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju - dokonać zgłoszenia i uzyskać numer referencyjny dla takiego zgłoszenia. Ponieważ tego nie uczynił prawidłowo organ zastosował się do wskazanej wyżej regulacji. Twierdzenie jakoby przy tym naruszył art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, który stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Podkreślić należy, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Istotnie kara jest wysoka, ale ma ona spowodować, by naruszenia przepisów były nieopłacalne. Sankcja ma odstraszać i działać prewencyjnie. Dlatego konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowanie.

Podobnie konstrukcja przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT wskazuje jednoznacznie na odpowiedzialność obiektywną, niedopuszczającą różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy. To oznacza, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przypadki takie muszą być nadzwyczajne, gdyż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od tej zapłaty.

W tym miejscu należy zauważyć, że pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika", od których uzależnione jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej są pojęciami nieokreślonymi. Muszą być zatem oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że zadaniem organów podatkowych jest również dbanie o wpływy do budżetu państwa. Odstąpienie od ukarania nie jest bowiem zasadą, nie jest też prawem strony, ale przywilejem, gdyż zasadą jest odpowiedzialność pieniężna oparta o obiektywne przesłanki.

W powyższym kontekście orzekające w sprawie organy prawidłowo, zdaniem Sądu, zinterpretowały przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego". Ważny interes przewoźnika to nie subiektywne przekonanie strony o istnieniu takiego interesu, ale sytuacja nadzwyczajna, na którą przewoźnik nie ma wpływu. Użycie słowa "ważny", podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Ważny interes przewoźnika może wystąpić wtedy, kiedy obniżą się znacznie jego zdolności płatnicze, spowodowane zdarzeniami losowymi, przy czym wymaga to wykazania konkretnych okoliczności, w tym również ekonomicznej sytuacji firmy, która uniemożliwia wywiązanie się z ciążących na niej obowiązków.

Organy nie mogą zatem uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki czy działania przyczyn zewnętrznych. Wymierzona w niniejszej sprawie – kara, co należy wyraźnie podkreślić, nie dotyczy jednak błędu o charakterze omyłki, ale braku dokonania samego zgłoszenia w systemie SENT. Naruszenie polegające na niedokonaniu zgłoszenia do rejestru zgłoszeń przewozu towaru podlegającego systemowi monitorowania nie powstało w związku ze szczególnymi, nadzwyczajnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania strony, a wręcz przeciwnie były konsekwencją jego zaniechania.

Ponadto, jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o SENT numer referencyjny jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania. To oznacza, że ustawodawca dał podmiotom dokonującym zgłoszeń możliwość dokonywania ich przed planowanym transportem. W tej sytuacji przedstawione przez stronę skarżącą argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie. Tym bardziej, że decyzja o odstąpieniu od wymierzenia kary ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet spełnienie przesłanki w postaci zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego nie przesądza o obowiązku udzielenia ulgi, a jedynie stwarza taką możliwość.

W zaskarżonej decyzji, jak trafnie wywiodły orzekające organy, nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej było wynikiem jego własnych działań, których konsekwencje, dochowując staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z transportem określonych grup towarów, można było przewidzieć.

Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że skarżący nie przedstawił żadnych przesłanek bądź dokumentacji czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej mu uiszczenie wymierzonej kary. Natomiast z ustaleń poczynionych przez organ wynikało, że nie posiada zaległości podatkowych, niepodatkowych, ani jakichkolwiek innych wobec Skarbu Państwa, nie jest też prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne. W tych okolicznościach zasadnie organ stwierdził, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 7 ustawy o SENT.

Odnosząc się do kwestii "interesu publicznego" wskazać należy, że prawidłowo, zdaniem Sądu, organ zinterpretował ten interes jako uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Prawidłowo wskazał, że zasadą jest płacenie należności publicznych, gdyż odstąpienie od tego obowiązku stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo.

Wprawdzie brak środków finansowych czy majątku powodujące konieczność sięgnięcia przez stronę po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono.

Podobnie nie ma większego znaczenia w niniejszej sprawie argument jakoby wystąpienie interesu publicznego powinno być łączone z ustalaniem sytuacji w jakiej doszło do uszczuplenia należności budżetu państwa wskutek zachowania legalnie działającego podmiotu dopuszczającego się naruszenia przepisów ustawy o SENT. Istota odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy o SENT polega na karaniu także za uchybienia formalne, natomiast dla odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny muszą wystąpić inne, poza formalnym charakterem naruszenia, okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mimo naruszenia, w sytuacji tego konkretnego podmiotu, nie pozostawałoby w interesie publicznym jego ukaranie. Z akt sprawy lub z okoliczności wskazanych przez stronę powinno wynikać, że istnieją podstawy do uwzględnienia takich szczególnych okoliczności uzasadniających rozważenie odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie strona żadnych takich okoliczności nie wskazała. Rację więc miały orzekające organy, że skoro skarżący w sposób nie budzący wątpliwości zaniechał zgłoszenia w odpowiednim terminie przewozu towaru do rejestru systemu SENT, to zastosowanie przewidzianej przepisami ulgi byłoby nie tylko niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych, ale nie uwzględniałoby wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak konstytucyjna zasada równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe. Owszem przy ocenie zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary należałoby uwzględnić akcentowany przez skarżącego fakt prawidłowego dotychczas sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, tym niemniej przekonywująca jest w tym względzie argumentacja organów, że prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z prawem nie jest przywilejem, lecz obowiązkiem przedsiębiorcy, zaś kara pieniężna jest właśnie sankcją za naruszenie tego obowiązku.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organy obu instancji dokonały właściwej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zakresie braku przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W toku postępowania strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Możliwość skorzystania z ulgi na podstawie tegoż przepisu (w zakresie ważnego interesu przewoźnika) uzależniona jest w głównej mierze od inicjatywny strony postępowania. To przewoźnik powinien wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Tymczasem analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że skarżący nie wnosił o odstąpienie od wymierzenia kary z powołaniem się na swój ważny interes. W konsekwencji bezpodstawne są zarzuty sformułowane w skardze. Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.