Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3001/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.15 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 93 ust 1 u.g.n. w zw z art 1 ust 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Łukasz Szlęzak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 400/19 w sprawie ze skargi D. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działek oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 13 czerwca 2019 r. oddalił skargę D. K. i K.K. (Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (Kolegium) z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działek.

Skarżący zaskarżyli wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. :

1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 16 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu ewidencyjnego U. i części obrębów W. i G. - część [...] (uchwała Rady Gminy U. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., Dz.Urz.Woj. Z. nr [...] poz. [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., dalej jako "m.p.z.p.") poprzez błędną wykładnię, wyrażającą się w uznaniu, iż szerokość dróg wewnętrznych (odpowiednio 5 i 10 m) jest uzależniona od przesłanki zabudowania albo niezabudowania nieruchomości, podczas gdy z literalnego brzmienia § 16 pkt 6 m.p.z.p. wynika jednoznacznie, iż szerokość dróg wewnętrznych uzależniono od tego, czy to teren, a nie nieruchomość, ma charakter zabudowany albo niezabudowany;

2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 16 pkt 6 w zw. z § 8 ust. 1 m.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą w uznaniu, iż skoro szerokość dróg wewnętrznych jest uzależniona od przesłanki zabudowania albo niezabudowania nieruchomości, to tym samym użyte w m.p.z.p. pojęcie "nieruchomość" oraz "teren" mogą być stosowane zamiennie i są jednakowe, podczas gdy wzgląd na racjonalność ustawodawcy i wymogi rzetelnej legislacji nakazuje uznać, że zróżnicowanie użytej w m.p.z.p. terminologii nie było przypadkowe, a termin "teren" nie może być stosowany zamiennie z terminem "nieruchomość ";

Skarżący wnieśli na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości oraz zasądzenie na ich rzecz na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed przystąpieniem do analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów przypomnieć należy istotę sporu zaistniałego w sprawie.

Skarżący wystąpili z wnioskiem o zaopiniowanie przedłożonego projektu podziału działki nr [...] w obr. ew. U., na dziesięć działek nr [...]. Organy obu instancji negatywnie zaopiniowały przedłożony projekt podziału nieruchomości ze względu na jego sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt przewidywał bowiem wydzielenie działki drogowej (dz. nr [...]) o szerokości 6 m, tymczasem plan miejscowy przewiduje wydzielenie dróg o szerokości 10 m (§ 16 pkt 6). Stanowisko organów podzielił Sąd Wojewódzki oddalając skargę.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni pojęcia "teren" użytego w § 16 pkt 6 m.p.z.p. Skarżący wywodzili, że nie jest możliwe utożsamianie pojęcia "teren" użytego w m.p.z.p. z pojęciem "działka" czy też "nieruchomość". Wskazywali, że pojęcie "teren" winno być rozumiane zgodnie ze znaczeniem nadanym mu w § 8 pkt 1 m.p.z.p., zgodnie z którym "terenem jest fragment obszaru planu o określonym przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania wydzielony na rysunku planu liniami rozgraniczającymi". W konsekwencji wywodzili, że pojęcie "teren" użyte w § 16 pkt 6 m.p.z.p. winno być w ten sam sposób rozumiane, co oznacza, że jeżeli dana działka znajduje się na terenie w rozumieniu § 8 pkt 1 m.p.z.p., a więc na fragmencie obszaru planu o określonym przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania wydzielonym na rysunku planu liniami rozgraniczającymi, na którym już choć jedna działka ma charakter zabudowany, to wówczas szerokość drogi wewnętrznej winna wynosić 5 metrów. Drogi wewnętrzne o szerokości 10 metrów muszą być natomiast przewidziane w przypadku podziału działki położonej na terenie na którym żadna inna działka nie ma charakteru zabudowanego.

Stanowisko Skarżących jest nieprawidłowe.

Wykładnia przedstawiona przez Skarżących nie uwzględnia brzemienia przepisów ustawowych, na podstawie których wydawany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Pomija również treść przepisów regulujących kwestie związane z podzielam i scaleniem nieruchomości. Skarżący w swojej argumentacji pomijają art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst obowiązujący na datę wydania postanowienia Kolegium opublikowany w Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej "u.p.z.p."), zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym (art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p.). W tym zakresie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a następnie wydanych na jej podstawie planów zagospodarowania przestrzennego stanowią uzupełnienie i konkretyzację przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst obowiązujący w dniu wydania postanowienia Kolegium opublikowany w Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm., dalej. "u.g.n."), co do zasad podziału i scalania nieruchomości. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.g.n, ustawa o gospodarce nieruchomościami określa zasady scalania i podziału nieruchomości, regulując w przepisach od art. 92 do art. 100 zasady podziału nieruchomości. Co istotne, ustawa o gospodarce nieruchomościami wprowadza wymóg zgodności planowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 u.g.n.)

Nie można zatem postanowień miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wykładać w oderwaniu od ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy tych ustaw dotyczą podziału nieruchomości, nie zaś terenów w rozumieniu przedstawionym przez Skarżących.

Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że przyjęcie wykładni przedstawionej przez Skarżących oznaczałoby, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak jest obligatoryjnych w świetle art. 15 ust. 2 u.p.z.p. zapisów regulujących szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Idąc bowiem tokiem rozumowania Skarżących należałoby uznać, że plan nie reguluje scalania i podziału nieruchomości, tylko terenów rozumianych jako obszary planu o określonym przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania wydzielone na rysunku planu liniami rozgraniczającymi. Tego typu wykładnia § 16 pkt 6 m.p.z.p. w związku z § 8 pkt 1 m.p.z.p. byłaby sprzeczna zarówno z art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. jak i art. 93 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.g.n.

Zgodnie z § 16 pkt 6 m.p.z.p. w granicach planu, dla terenów przeznaczonych pod zabudowę ustala się możliwość wydzielenia odrębnych działek dla realizacji dróg wewnętrznych, nieoznaczonych w planie, o szerokości pasa drogowego minimum 5 m na terenach zabudowanych i 10 m na terenach przeznaczonych pod zabudowę oraz dla realizacji przejść pieszych i infrastruktury technicznej. Brzmienie tego przepisu oznacza, że pod pojęciem terenów przeznaczonych pod zabudowę rozumie się zarówno tereny już zabudowane jak i tereny, które dopiero mogą podlegać zabudowie. Uwzględniając treść przywołanych wyżej przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać należy, że § 16 pkt 6 m.p.z.p. dotyczy zasad wydzielania dróg wewnętrznych na podlegających podziałowi nieruchomościach położonych na terenach oznaczonych jako przeznaczone pod zabudowę, przy czym przepis ten wprowadza odrębne zasady dotyczące nieruchomości już zabudowanych i odrębne zasady dotyczące nieruchomości niezabudowanych. Wykładnia taka zgodna jest z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego podzielając wykładnię § 16 pkt 6 m.p.z.p. przyjętą przez organy obu instancji za podstawę wydania postanowienia o odmowie zatwierdzenia planu podziału.

Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a, zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.