Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 196/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 28 i art. 127 § 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 196/18

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2017r. po rozpoznaniu odwołania K. W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] dot. zezwolenia na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce z nr ew. [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] G., gmina [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 28 i 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

K. W. złożyła odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. dotyczącej zezwolenia na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce z nr ew. [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] G., gmina [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu postanowienia wyjaśniło, że w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje z urzędu czynności mające na celu ustalenie, czy dany środek zaskarżenia, a w tym konkretnym przypadku odwołanie jest prawnie dopuszczalne. Mogą bowiem zaistnieć takie sytuacje, że odwołanie będzie niedopuszczalne z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym.

Kontrola dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością, jaką podejmuje organ II instancji po otrzymaniu tego rodzaju środka zaskarżenia i nie wiąże z badaniem merytorycznej zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka niedopuszczalności odwołania skarżącej, wynikająca z przyczyny o charakterze podmiotowym.

Zasadniczą okolicznością determinującą sposób rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ma ta okoliczność, iż zgodnie z przepisem art. 127 § 1 Kpa, tylko stronie służy odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Natomiast zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego łub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny łub obowiązek.

Organ wskazał, że jak wynika z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego zaskarżona decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. stała się decyzją ostateczną. Decyzja ostateczna może być natomiast wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II Kpa. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa

Oznacza to, że termin z art. 129 Kpa dotyczący wniesienia odwołania odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono. Nie dotyczy on zatem K. W..

Organ wyjaśnił, że K. W. wraz z odwołaniem wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji jednakże postanowieniem nr [...] z dnia [...].11. 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło K. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Wójta Gminy [...] stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji wobec nie wniesienia od niej odwołania przez strony postępowania administracyjnego. W takim przypadku ma zastosowanie art. 134 Kpa, który stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania

K. W. wniosła skargę na postanowienie SKO z [...].11.2017 r. zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Powyższemu postanowieniu zarzuciła:

1. Naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenie nieważności postanowienia w całości w oparciu o art. 156 § 1, pkt 1 k.p.a.

2. Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w całym postępowaniu administracyjnym, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1, pkt. 4 k.p.a.

3. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zbadanie w sposób wyczerpujący materiału w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ zapomniał, że nie miała możliwości odwołania się przed organem I instancji, gdyż Wójt nie dał jej możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu. Następnie po upłynięciu rocznego terminu - decyzję wygasił.

W świetle art. 28 k.p.a. postępowanie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku. Uważa, że zachodzi tryb nadzwyczajny i powinno jej się pozostawić uprawnienia, aby mogła bronić się.

Postępowanie powinno toczyć się na nowo, a skarżąca powinna w nim uczestniczyć.

Podała, że o treści decyzji zezwalającej na wycinkę dowiedziała się [...].10.2017 r. i od razu złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przewrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] nie narusza przepisów prawa w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozpoznał przedmiotową skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Według art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W związku ze złożeniem odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2015 r. dotyczącej zezwolenia na wycinkę 82 szt. drzew rosnących na działce ew. nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] G. w gminie [...] organ odwoławczy zobowiązany był w pierwszej kolejności dokonać wstępnej oceny dopuszczalności odwołania z punktu widzenia przesłanek przedmiotowo – podmiotowych. W niniejszej sprawie organ choć organ dokonywał wstępnej oceny dopuszczalności odwołania, pominął jednak konieczność dokonania w pierwszej kolejności analizy przesłanek przedmiotowych, które przede wszystkim wykluczały możliwość rozpatrzenia odwołania. Oznacza to, że organ naruszył przepisy prawa procesowego tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1, 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, gdyż nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego i oceny stanu faktycznego w zakresie związanym z oceną dopuszczalności odwołania, jak też sporządził uzasadnienie zawierające niespójną argumentację, także w odniesieniu do wskazanej w sentencji postanowienia podstawy prawnej. Te nieprawidłowości nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ choć dokonana przez organ ocena powodów niedopuszczalności odwołania nie jest w pełni prawidłowa, co skutkowało także nieprawidłowym wskazaniem podstawy prawnej w części dotyczącej powołania art. 28 i art. 127 § 1 kpa, to jednak błędy te nie skutkowały wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie istniała podstawa prawa do zastosowania art. 134 kpa, wobec istnienia negatywnej przesłanki wykluczającej dopuszczalność wniesienia odwołania, a tym samym jego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Dlatego też wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia nie było uzasadnione i celowe, gdyż wynik przeprowadzonego ponownie postępowania byłby taki sam.

Organ odwoławczy wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania ocenił, że w sprawie zachodzi przesłanka podmiotowa niedopuszczalności odwołania, gdyż odwołująca się nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2015 r. , tym samym nie przysługuje jej prawo wniesienia odwołania, co wynika z art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 129 kpa.

Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zawarł niezwiązane z tą argumentacją, dotyczącą przesłanki podmiotowej zasygnalizowane tylko spostrzeżenie, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna, a wnoszącej odwołanie nie został przywrócony termin do jego wniesienia. Organ odwoławczy w istocie pomylił kwestie istotne z nieistotnymi, a przesłanki podmiotowe z przesłankami przedmiotowymi.

Niewątpliwie odwołanie nie zostało złożone przez osobę, która brała udział w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i której dotyczył termin określony w art. 129 kpa do wniesienia odwołania. Nie oznacza to jednak, że wnoszącej odwołanie nie przysługiwałby status strony na podstawie art. 28 kpa, a tylko tyle, że nie została potraktowana jako strona w toczącym się postępowaniu. Rozważania w tym zakresie nie były jednak celowe i konieczne w postępowaniu dotyczącym dopuszczalności wniesionego odwołania, skoro organ odwoławczy ustalił, że decyzja której odwołanie dotyczyło stałą się decyzją ostateczną (co więcej nie został przywrócony termin do złożenia odwołania). W tej sytuacji organ powinien był dokonać oceny dopuszczalności odwołania w kontekście istnienia przeszkody przedmiotowej do rozpatrzenia odwołania związanej z ostatecznością decyzji, nie zaś przystępować do powierzchownej, niezwiązanej z analizą interesu prawnego oceny statusu strony. Dokonywanie tej oceny było w niniejszej sprawie niezasadne.

Należy wskazać, że stosownie do treści art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Według art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Ze względu na treść powyższych przepisów nie może być wątpliwości, że odwołanie może być wniesione jedynie od istniejącej w obrocie nieostatecznej decyzji.

Istotna kwestia, którą organ powinien w tym postępowaniu wziąć pod uwagę, a nie uczynił tego, związana jest z wynikającą z materiału dowodowego okolicznością, nieistnienia w obrocie prawnym decyzji organu I instancji, której dotyczy wniesione odwołanie. Decyzja Wójta gminy [...] z [...] grudnia 2015 r. zezwalająca na wycinkę drzew rosnących na działce nr ew. [...] obręb nr [...] G. gmina [...] została wygaszona decyzją tego organu z [...] marca 2016 r. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych zawiera decyzję z [...] marca 2016 r. stwierdzającą wygaszenie decyzji z [...] grudnia 2015 r., a zatem organ posiadał wiedzę o tej decyzji. Z chwilą uostatecznienia się tej decyzji przestała funkcjonować w obrocie prawnym i obowiązywać decyzja z [...] grudnia 2015 r.

Nie tyle więc status ostateczności decyzji organu I instancji, co jej wyeliminowanie z obrotu prawnego stanowi rzeczywistą przyczynę braku możliwości wniesienia odwołania. Niemożność wniesienia odwołania powoduje, że zachodzi przeszkoda przedmiotowa uniemożliwiająca prowadzenie postępowania odwoławczego, co powinno skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 kpa. Dlatego też zaskarżone postanowienie powinno pozostać w obrocie prawnym.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.