Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1007/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r., znak: D[...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) - po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W związku ze sprzeciwem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] i wszczęciu postępowania administracyjnego, Wojewoda [...] - powołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2017 r. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych (oznaczonych: C1.12, C1.13, C14, C15, C16, C17, C18, C19, C1.20 i C1.21), 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych (oznaczonych: D1.22 i D1.23), budynku usługowego (oznaczonego: H.24), instalacji zewnętrznych: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, układu komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych, instalacji oświetlenia zewnętrznego i telekomunikacji oraz urządzenia zieleni i ukształtowania terenu, na części działki nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w Ł..

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji GINB wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę - w art. 16 § 1 k.p.a. - zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Przy czym do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.

Organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że organ administracji nie jest związany zarzutami zawartymi we wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji i jeśli nawet uważa, że podniesione przez wnioskodawcę zarzuty są niezasadne, to musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. GINB dodał jednocześnie, że o tym, czy naruszenie prawa ma charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Następnie, organ II instancji podniósł, powołując się na 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), że według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeżeli jest ona wymagana) oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.

GINB wyjaśnił, że inwestor wraz z wnioskiem z 18 marca 2016 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...], obręb [...] w Ł.) na cele budowlane. Ponadto inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2014 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wielorodzinnych i budynku usługowego wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi oraz dwoma zjazdami z ul. [...] na fragmencie na fragmencie w.w. działki ew. oraz fragmentach działek drogowych nr ew. [...], [...], obręb [...] w Ł. przy ul. [...] (przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] na rzecz inwestora).

Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stwierdził, że w niniejszym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Następnie organ odwoławczy powołał art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

GINB podniósł, że nie stwierdził, aby kontrolowane rozwiązania projektowe naruszały rażąco ustalenia ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2014 r. o warunkach zabudowy. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń wymogów ww. decyzji o warunkach zabudowy co do:

1) rodzaju zabudowy (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wielorodzinna i usługowa);

2) nieprzekraczalnej linii nowej zabudowy od ul. [...] - w odległości 6,0 m od granicy pasa drogowego - zgodnie z załącznikiem graficznym (projektowana - 6,0 m od ul. [...] - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - nr rysunku: PZT.A.01);

3) obowiązującej linii nowej zabudowy dla wszystkich budynków - w jednakowej odległości od krawędzi jezdni projektowanych dróg wewnętrznych (projektowana - 4,0 m od krawędzi jezdni projektowanych dróg wewnętrznych - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - nr rysunku: PZT.A.01);

4) wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni objętej wnioskiem części działki nr ew. [...] - nie więcej niż 0,23 (projektowany - 0,19 - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130); szerokości elewacji frontowej każdego budynku mieszkalnego jednorodzinnego - od 12,0 m do 18,0 m (projektowana - 13,2 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

5) wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (wysokość okapu głównych połaci dachu) każdego budynku mieszkalnego jednorodzinnego - nie więcej niż 8,0 m (projektowana - 7,15 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

6) wysokości kalenicy każdego budynku mieszkalnego jednorodzinnego - nie więcej niż 8,0 m (projektowana - 7,03 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

7) szerokości elewacji frontowej każdego budynku mieszkalnego wielorodzinnego - od 12,0 m do 18,0 m (projektowana - budynek C - 17,04 m; budynek C1 - 16,54 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

8) wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (wysokość okapu głównych połaci dachu) każdego budynku mieszkalnego wielorodzinnego - nie więcej niż 10,0 m (projektowana - 9,69 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

9) wysokości kalenicy każdego budynku mieszkalnego wielorodzinnego - nie więcej niż 11,5 m (projektowana - 10,57 m - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

10) szerokości elewacji frontowej budynku usługowego - 23,8 m ± 20% /od 19,0 m do 28,6 m/ (projektowana - 19,0 m - Projekt budowlany Część 4 - TOM 14. Projekt budowlany budynku H.24 - str. 1434);

11) wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (wysokość okapu głównych połaci dachu) budynku usługowego - nie więcej niż 8,0 m (projektowana - 4,03 m - Projekt budowlany Część 4 - TOM 14. Projekt budowlany budynku H.24 - str. 1434);

12) wysokości kalenicy budynku usługowego - nie więcej niż 8,0 m (nie dotyczy - projektowany dach płaski - Projekt budowlany Część 4 - TOM 14. Projekt budowlany budynku H.24 - str. 1434);

13) geometrii dachu: kąt nachylenie głównych połaci dachowych - do 15°, dopuszcza się fragmenty dachów spadzistych o nachyleniu od 30° do 45° (projektowany - do 15° - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

14) układ połaci dachowych - dachy wielospadowe (projektowane - dachy wielospadowe - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130);

15) kierunek głównej kalenicy dachu - równoległy lub prostopadły w stosunku do projektowanych dróg wewnętrznych (projektowany - równoległy lub prostopadły - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130 verte);

16) obsługi komunikacyjnej inwestycji – z ul. Spadochroniarzy przez projektowane zjazdy (projektowana - wjazdy z ul. Spadochroniarzy - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130 v.);

17) czy też ilości miejsc postojowych dla samochodów osobowych poza pasami dróg publicznych w liczbie minimum jedno miejsce na każde mieszkanie, lecz nie mniej niż jedno miejsce na 60 m2 powierzchni mieszkania oraz od 30 do 60 miejsc na 1000 m2 powierzchni użytkowej usług (projektowane - 109 miejsc postojowych / wymagana ilość miejsc parkingowych obliczona wg danych określonych w projekcie budowlanym - 109 - Projekt budowlany Część 1 - TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu - str. 130 v.).

Organ wyjaśnił, że sporna inwestycja - 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych i 2 budynki mieszkalne jednorodzinne, budznek usługowy,, instalacja zewnętrzna: wodociągowa, kanalizacji sanitarnej i deszczowa, układ komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz urządzenie zieleni i ukształtowania terenu, na części działki nr ew. [...] - nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji organu powiatowego. W ocenie organu II instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika również, aby sporne przedsięwzięcie powodowało uciążliwości w emisji substancji i energii. Nadto organ wyjaśnił, że w § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b ww. rozporządzenia, jest mowa o "powierzchni zabudowy budynków" a nie o powierzchni nieruchomości przeznaczonej pod planowane przedsięwzięcie.

GINB nie stwierdził również aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowanymi decyzjami, rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) W szczególności nie uchybiono rażąco przepisom § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 (odległości budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i granicy działki), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), czy też § 271 i n. (warunki ochrony przeciwpożarowej) ww. rozporządzenia.

Organ II instancji wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów skarżącego w sprawie "likwidacji kanałów melioracyjnych", że z pisma Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] z [...] lipca 2015 r., znak: [...], wynika, iż na terenie działki o nr ew. [...], obręb [...] w Ł. oraz na terenach bezpośrednio przylegających (teren ograniczony ulicami: [...], [...] i [...]), nie występują urządzenia melioracyjne, w tym rowy. Tym samym, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w odwołaniu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] dotyczący kwalifikowanego naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na rozbiórkę kanalizacji deszczowej na działce o nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w Ł., natomiast projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], przewiduje zaprojektowanie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, którą ścieki opadowe z terenu inwestycji odprowadzane będą do kanału deszczowego Ø600 w ulicy [...] (zob. Projekt budowlany część 1 – TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu str. 167).

Ponadto GINB wskazał, że decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] zezwolił na lokalizację dwóch zjazdów publicznych z ul. [...] (działki nr ew. [...], [...], [...], [...], obręb [...]) na teren nieruchomości położonej przy ul. Spadochroniarzy, działka nr ew. [...], obręb [...] w Ł..

Organ odwoławczy zaznaczył także, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Natomiast projekt zagospodarowania terenu został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K. M..

W konsekwencji, organ II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto decyzja ta nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] (dalej "skarżący"), zarzucając rażące naruszenie art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez wykroczenie poza zasadę swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego, dowolnym i błędnym przyjęciu, że nie zachodzą warunki do stwierdzenia nieważności decyzji. Tymczasem gdyby GINB zauważył, że Wojewoda [...] (rozstrzygając kwestię nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]) nie dostrzegł naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak uzyskania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wszystkich wymaganych uzgodnień (brak uzyskania zgody na przebudowę/usunięcie kanałów deszczowych, nieuzyskanie pozwolenia wodnoprawnego) – nie nastąpiłaby bezzasadna odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

W uzasadniemu skargi skarżący podniósł, że Prezydent Miasta [...] przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na budowę zignorował brak uzyskania przez inwestora zgody na przebudowę lub zlikwidowanie kanałów melioracyjnych, przy przyjęciu wersji, że nie są to urządzenia wodne w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego. Zdaniem Prokuratora kanały deszczowe umieszone na całym obszarze inwestycji, a nie tylko wydzielonej części dotyczącej tej sprawy są urządzeniami wodnymi w rozumieniu wskazanej ustawy (...).

Następnie strona skarżąca podniosła, że z pisma Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] z dnia 8 lutego 2017 r., nr [...] wynika, iż na likwidację zlokalizowanych na działce nr [...] kanałów deszczowych niezbędna był zgoda właściciela, tj. Wydziału Gospodarki Komunalnej DSS UM[...]. Po uzyskaniu zgody inwestor powinien wystąpić do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] o wydanie wymagań technicznych na ich przebudowę/likwidację. Do dnia 3 lutego 2017 r. takie wystąpienie nie wpłynęło do wskazanego Zakładu. Prokurator zaznaczył, że decyzja Prezydenta Miasta [...] była wydana w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc przed dniem 3 lutego 2017 r. stała się ostateczna. Tymczasem, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] marca 2018 r. podniósł, że inwestor otrzymał zgodę na rozbiórkę kanalizacji deszczowej na działce ewid. nr [...], obręb [...] decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r., czyli po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.

Prokurator podkreślił, że niniejsza sprawa dotyczy tylko wycinka całej inwestycji, nie mniej jednak Prezydent Miasta [...] miał obowiązek dokonania oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat całości, a nie jednej sztucznie wydzielonej inwestycji. Podział nieruchomości na mniejsze cztery części i złożenie czterech wniosków spłyciło rygory dotyczące przebiegu postępowania, bowiem w pierwotnej wersji byłyby uciążliwe dla inwestora, jak i dla organu w związku z wymogiem chociażby poszerzenia zakresu prowadzonego postępowania w tym uzyskania dodatkowych uzgodnień.

W konsekwencji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), przy czym warunkiem wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego jest stwierdzenie, że naruszenia te mogły mieć (lub miały) istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 k.p.a. Jak słusznie podkreślił organ administracji - zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie – o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego.

Stwierdzić trzeba, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652).

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny czy Prezydent Miasta [...] wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. S. pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, budynku usługowego, instalacji zewnętrznych: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, układu komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych, instalacji oświetlenia zewnętrznego oraz urządzenia zieleni i ukształtowania terenu, na części działki nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w Ł. - rażąco naruszył art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego brak uzyskania zgody na przebudowę/usunięcie kanałów deszczowych (w uzasadnieniu skargi - kanałów melioracyjnych) oraz brak uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie, stanowi podstawę do wyeliminowania ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z obrotu prawnego.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie wydały rozstrzygnięcie odpowiadające powyższym ustaleniom oraz przepisom prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że stosowanie do art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny.

Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Ponadto pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego).

Jak wynika z akt sprawy, inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (kwestia niesporna) oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji na fragmencie działki ew. nr [...] oraz fragmentach działek drogowych nr ew. [...], [...], obręb [...] w Ł. przy ul. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...] lipca 2017 r., - na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 59 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U z 2017 r., poz.1073) – odmówiło stwierdzenia nieważności z urzędu ostatecznej ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Skarga Prokuratora Okręgowego w [...] na ww. decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 714/17.

Zdaniem Prokuratora, w niniejszej sprawie, "Prezydent Miasta [...] zignorował brak uzyskania przez inwestora zgody na przebudowę lub zlikwidowanie kanałów melioracyjnych przyjmując wersję, że nie są to urządzenia wodne w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego". W ocenie skarżącego kanały deszczowe umieszczone na całym obszarze inwestycji (a nie tylko wydzielonej części) są urządzeniami wodnymi w rozumieniu ustawy Prawo wodne.

Powyższego stanowiska Sąd nie podziela.

I tak, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z powołanej wyżej decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż projekt tej decyzji był przekazany do uzgodnienia Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] - w zakresie jego kompetencji. Brak wniesienia zastrzeżeń w wyznaczonycm terminie jest traktowany za dokonanie uzgodnień – stosownie do art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenym.

Ponadto, prawidłowo dostrzegł organ nadzoru, że w piśmie z 21 lipca 2015 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] wyraźnie stwierdził, że na terenie działki inwestycyjnej o nr ew. [...], obręb [...], w Ł. oraz na terenach bezpośrednio przylegających (teren ograniczony ulicami: [...], [...] i [...]), nie występują urządzenia melioracyjne, w tym rowy. Wobec powyższego, wbrew stanowisku skarżącego, nie było to przyjęcie "wersji" przez organ zatwierdzający pozwolenie na budowę ale przyjęcie stanowiska kompetentnego w tym zakresie organu.

Bez wątpienia, na terenie nieruchomości inwestycyjnej, znajdują się kanały deszczowe. Na likwidację bądź ich przebudowę wymagana jest wyłącznie zgoda właściciela tych urządzeń (Miasta [...]). Jak słusznie wskazał organ nadzoru, w projekcie budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016 r., przewidziano zaprojektowanie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, którą ścieki opadowe z terenu inwestycji odprowadzane będą do kanału deszczowego Ø600 w ulicy [...] (Projekt budowlany część 1 – TOM 1. Projekt zagospodarowania terenu – str. 167). Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 września 2016 r. została zawarta umowa pomiędzy Miastem [...] a inwestorem, której przedmiotem jest "ustalenie między stronami warunków usunięcia kolicji projektowanych budynków jednorodzinnych i wielorodzinnych istniejącymi miejskimi kanałami deszczowymi zlokalizowanymi na terenie działki nr ew. [...], w obrębie [...], w rejonie ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] w Ł. (§ 1 ust. 1 umowy). W umowie tej stwierdzono, że usunięcie powyższej kolizji polegać będzie na likwidacji kanałów deszczowych w miejscu kolizji (...), zgodnie z wymaganiami technicznymi wydanymi przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji (§ 1 ust. 2). Z kolei, w § 2 ww. umowy Miasto (jako właściciel ww. urządzeń) wyraziło zgodę na ich przebudowę zgodnie z wydanymi warunkami. Decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na rozbiórkę kanalizacji deszczowej na działce o nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w Ł..

Zdaniem Sądu, przystąpienie do wyżej wymienionych prac w zakresie przebudowy kanalizacji deszczowej na terenie nieruchomości inwestycyjnej, w zgodzie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz uzyskanymi warunkami technicznymi od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w [...] – nie może stanowić o rażącym naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto, jak wyżej już wskazano, na etapie prowadzenie uzgodnień w zakresie ustalania warunków zabudowy, Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] zastrzeżeń do projektu decyzji nie wniósł.

W konsekwencji - zarzut skarżącego sprowadzający się do braku uzyskania przez inwestora stosownych pozwoleń wodnoprawnych w rozumieniu Prawa wodnego nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Analiza akt sprawy nie pozwoliła na uznanie, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie wystąpiły więc żadne przesłanki, określone w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...].

Jednocześnie, w skardze Prokurator podniósł, że "inwestor od początku tworzył w organach administracyjnych pewne poczucie odrębności podmiotów starających się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a następnie pozwoleń na budowę, co dostrzeżone skutkowało wniesienim przez skarzącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarg od wyroków Sądu Administracyjnego w Łodzi wydanych w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności warunków zabudowy dotyczących wskazanej inwestycji".

W tym miejscu Sąd zauważa, że przy ocenie kontrolowanej decyzji, Sąd uwzględnił odrębność postępowań w sprawie o udzielenie warunków zabudowy i o udzielenie pozwolenia na budowę. Skoro bowiem ustawodawca zdecydował się na rozdzielenie w postępowaniu administracyjnym dwu faz procesu inwestycyjnego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie założenia, że przedmiotem badania zarówno w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę byłyby te same okoliczności.

W tym stanie rzeczy, wobec powyższej oceny prawnej braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. - na podstawie art. 151 p.p.s.a - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.