Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 395/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r., nr (...), 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu (...) r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy letniskowej działki nr ewid. gruntu (...), (...), (...), (...),(...) w miejscowości Ś., gmina W.

Postanowieniem z dnia (...) r. PINB na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. Prawo budowlane (T.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej prawo budowlane) w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i art. 123 k.p.a. w pkt 1 wstrzymał właścicielom J. S. i P. S. prowadzenie robót budowlanych dotyczących:

a) tymczasowego obiektu letniskowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. (...) położonej w miejscowości Ś., gmina W. o wymiarach (...) m, powierzchni zabudowy z tarasem (...) m²

b) tymczasowego obiektu letniskowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. (...) położonej w miejscowości Ś., gmina W. o najdłuższych wymiarach (...)m, powierzchni z tarasem (...) m²,

w pkt 2 ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy do wykonania przez właścicieli na czas wstrzymania robót budowlanych: zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich oraz

w pkt 3 nałożył na właścicieli obowiązek przedstawienia PINB w terminie 3 miesięcy zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania tereny; po zrealizowaniu powyższego obowiązku zobowiązał właścicieli do przedłożenia w terminie 4 miesięcy 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczenia właścicieli o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) PINB na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 prawa budowlanego i art. 104 k.p.a. nakazał właścicielom J. S. i P. S. rozbiórkę 1) tymczasowego obiektu letniskowego o pow. zabudowy (...) m², 2) tymczasowego obiektu letniskowego o pow. zabudowy (...) m², 3) zbiornika na nieczystości płynne- szamba obiektów zlokalizowanych na działce ozn. geod. (...) w m. Ś., gm. W. z uwagi na nie wywiązanie się przez właścicieli z zobowiązań wskazanych w postanowieniu z dnia (...) r.

Od powyższej decyzji właściciele przedmiotowych działek złożyli odwołanie.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) na podstawie art. 138 § 2 k.p.a uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że w stosunku do obiektu budowlanego o pow. (...) m² winny znaleźć zastosowanie przepisy art. 49 ust. 1 prawa budowlanego w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., ponieważ sporny obiekt budowlany wybudowany został w 1997 r., a postępowanie administracyjne dotyczące legalności jego budowy wszczęto przed dniem 11 lipca 2003 r.. Zatem w stosunku do tego obiektu nie mogły znaleźć zastosowania ani przepisy art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665), ani też obecnie obowiązujące przepisy art. 48 prawa budowlanego.

Postanowieniem dnia (...) r. nr (...) PINB na podstawie art. 123 oraz art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. rozdzielił prowadzoną sprawę objętą sygn. akt (...) w przedmiocie zabudowy letniskowej – dwóch tymczasowych obiektów letniskowych i zbiornika na nieczystości płynne, zlokalizowanych na działce nr (...).

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) PINB na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. nakazał właścicielom J.S. i P.S. rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego o pow. (...) m² usytuowanego na działce gruntu oznaczonej nr (...), w miejscowości Ś., gmina W.

W wyniku prowadzonego postępowania PINB ustalił, że przedmiotowy obiekt letniskowy o powierzchni zabudowy (...) m² posadowiony został po dniu (...) r. a przed dniem (...) r. Na powyższe wskazują następujące ustalenia: na podstawie aktu notarialnego, Rep. A Nr (...) z dnia (...) r. M. i W. S. nabyli niezabudowaną działkę gruntu o nr (...) w miejscowości Ś., w gminie W. Z działki tej zgodnie z zapisem ze szkicu wyznaczenia i utrwalenia nowych punktów granicznych sporządzonego w dniu (...) r. została wydzielona działka gruntu o nr (...). Od dnia (...) r. działka gruntu o nr (...) stanowi współwłasność J. S. oraz P. S., prawo własności nieruchomości zostało nabyte w drodze umowy darowizny – akt notarialny, Rep. A Nr (...) z dnia (...)r. W treści umowy wg oświadczenia stron "(...)znajduje się drewniany domek letniskowy na bloczkach betonowych (...)". O innym obiekcie strony w powyższym akcie nie wspominają. Obiekt wymieniony w przedmiotowym akcie notarialnym objęty jest postępowaniem administracyjnym, znak (...). Na szkicu polowym sporządzonym w dniu (...) r. wykreślony jest na przedmiotowej działce tylko jeden obiekt. Wymieniony obiekt jest już objęty postępowaniem administracyjnym znak: jak wyżej. W aktach znajdują się ponadto oświadczenia Gminy o opodatkowaniu przedmiotowej nieruchomości. Również ustalenia protokolarne podczas przeprowadzonej kontroli w dniu (...) r. potwierdzają istnienie tymczasowego obiektu letniskowego o pow. (...) m². Z powyższego wynika, że w dacie nabycia przez J. S. i P. S. przedmiotowej nieruchomości, była ona zabudowana tylko jednym obiektem budowlanym. Kontrola przeprowadzona w dniu (...)r. potwierdziła istnienie dwóch obiektów. Zatem drugi obiekt bez wątpienia powstał w (...) r. W związku z powyższym zastosowanie w przedmiotowej sprawie znalazły przepisy art. 48 prawa budowlanego.

W odwołaniu od powyższej decyzji właściciele przedmiotowej działki zażądali jej uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego. Decyzji tej zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego gdyż bezzasadnie podjęto i prowadzono postępowanie, które ponad 10 lat temu zostało faktycznie zakończone, co uzasadnia bezprzedmiotowość postępowania i rodzi obowiązek jego umorzenia. Ponadto przekroczono wszelkie terminy ustawowe do załatwienia niniejszej sprawy. Postępowanie prowadzono w stosunku do osób , które de facto nie były stronami postępowania, gdyż w rozumieniu ustawy prawo budowlane nie były one inwestorami, a jedynie nabyły działkę z istniejącymi już obiektami budowlanymi, gdzie proces budowlany był wszczęty i zakończony przez poprzedniego właściciela – inwestora. Nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie dla ustalenia stanu faktycznego, w szczególności nie przesłuchano stron postępowania, nie powołano biegłego na okoliczność czasu powstania budynku. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego poprzez błędne uznanie przez organ, że tymczasowe obiekty letniskowe, co do których nakazano rozbiórkę nie należą do żadnej kategorii obiektów wymienionych w art. 29 prawa budowlanego oraz art. 49 ust. 1 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i niezalegalizowanie budynku.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) WWINB na podstawie art. 138 § 1pkt 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że na działce nr (...) istnieją dwa obiekty letniskowe o powierzchni zabudowy (...)m² i (...)m² podłączone do - zlokalizowanego przy granicy działki od strony drogi dojazdowej w odległości około 20 m od większego domku letniskowego i 9,60 m od mniejszego domku letniskowego – szamba dwukomorowego o pojemności 10 tys. litrów. Domki te mają dwuspadowe dachy i są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (konstrukcja drewniana, a ściany pokryte sidingiem), nie są one trwale związane z gruntem i nie posiadają fundamentów. Są więc one tymczasowymi obiektami budowlanymi (art. 3 pkt 5 prawa budowlanego) nie będącymi budynkami (art. 3 pkt 2 prawa budowlanego). Skoro zakres postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją ograniczony został przez organ nadzoru budowlanego I instancji tylko do jednego (mniejszego) obiektu budowlanego, to przedmiotem postępowania jest legalność budowy tymczasowego obiektu budowlanego o powierzchni (...) m ². Należy w pełni podzielić pogląd organu nadzoru budowlanego I instancji, że wykonanie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego (wraz z urządzeniem budowlanym) wymagało uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust.1 prawa budowlanego). Jest to konsekwencją braku przesłanek do zastosowania któregokolwiek z wyłączeń od obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę określonych w art. 29-31 tej ustawy. W szczególności brak było podstaw do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego, w którym przewidziano możliwość budowy na podstawie zgłoszenia tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem. Przepis ten dotyczy bowiem tylko takich tymczasowych obiektów budowlanych, które mają istnieć do 120 dni, podczas gdy przedmiotowy obiekt istnieje już - co jest bezsporne - znacznie dłużej. Data jego budowy jest kolejną kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. W protokole kontroli z dnia (...) r. organ odnotował, że obydwa istniejące na przedmiotowej działce tymczasowe obiekty budowlane zostały wybudowane w (...) r. (choć według M. S. jeden z "domków drewnianych" powstał w (...) r.). Jednakże, rozpatrując tę sprawę ponownie, PINB trafnie zwrócił uwagę na fakt, że tak określona data budowy może dotyczyć tylko jednego z dwóch obiektów budowlanych. Tylko jeden z nich jest bowiem zewidencjonowany na mapie z dnia (...) r.; w § 1 aktu notarialnego z dnia 22 sierpnia 2007 r. zapisano, iż na działce nr (...)"(...) według oświadczenia stron znajduje się drewniany domek letniskowy na bloczkach betonowych"; na szkicu polowym sporządzonym przez uprawnionego geodetę w dniu (...) r. na wspomnianej działce również przedstawiono tylko jeden obiekt budowlany. Natomiast 1) proste porównanie (detale architektoniczne) zdjęcia archiwalnego obrazującego stan, gdy działka nr (...) była zabudowana jednym obiektem budowlanym z dokumentacją fotograficzną sporządzoną przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w dniu (...) r. oraz 2) fakt, iż to większy z obiektów letniskowych "posiada taras od strony jeziora", i taki właśnie obiekt przedstawiono na mapie z dnia (...) r., pozwalają na stwierdzenie, iż tym jednym obiektem istniejącym od (...) r. jest tymczasowy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy (...)m, a nie tymczasowy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy (...)m. Stąd wynika również, że mniejszy tymczasowy obiekt budowlany nie powstał ani w (...) r. (jak początkowo ustalił organ nadzoru budowlanego I instancji), ani przed dniem (...) r.. Nie istniał również na tej działce w (...) r. (data sporządzenia aktu notarialnego) ani nawet w dniu (...) r.(czyli w dacie sporządzenia szkicu polowego). Jeśli zatem bezsporne jest, ze obiekt ten istniał już w dniu (...) r. (data kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego) to znaczy, ze został on wybudowany pomiędzy (...) r., a (...)r. Jeśli wobec tego bezsporne jest, że: 1) w (...) r. (pomiędzy (...) a (...)) wykonane zostały roboty budowlane polegające na budowie (art. 3 pkt 6 prawa budowlanego) obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy (...)m2 usytuowanego na działce nr (...), 2) obiekt ten nie jest budynkiem (art. 3 pkt 2 prawa budowlanego), lecz tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 prawa budowlanego), 3) budowa ta - jak wykazano - mogła być rozpoczęta jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 prawa budowlanego przy jednoczesnym braku przesłanek zastosowania art. 29-31 tej ustawy) i 4) niewątpliwe jest, że budowa tego obiektu nie była nigdy przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie tylko uzasadnione, lecz również konieczne (art. 48 ust. 1 prawa budowlanego) było w tym przypadku przeprowadzenie przez organ nadzoru postępowania administracyjnego w trybie art. 48-49 prawa budowlanego. Podobnie jak przesłanki, tak też i treść nakazów wydanych przez organy nadzoru budowlanego na poszczególnych etapach tego postępowania oraz konsekwencje ich realizacji zostały precyzyjnie określone przez ustawodawcę w przepisach art. 48-49 prawa budowlanego. Dlatego na skutek niewykonania obowiązków, określonych w postanowieniu organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia (...) r. (zobowiązani nie podjęli żadnych działań, by wykonać którykolwiek z nałożonych obowiązków), obowiązkiem tego organu było nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego).

W dalszej kolejności, zdaniem organu nadzoru budowlanego, oceny wymagała zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego na J. S. i P.S.

Jeśli to "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48" (art. 52 prawa budowlanego), to oczywiste jest, że choć w pierwszym rzędzie obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego winien być nałożony na inwestora, to prawne dopuszczalne było skierowanie tego nakazu do współwłaścicieli obiektu budowlanego. Jest to istotne o tyle, że - jak już wyżej wykazano - nie jest prawdą, że w dacie nabycia działki przez jej obecnych właścicieli przedmiotowy tymczasowy obiekt budowlany już na tej działce istniał. Skoro powstał on po nabyciu tej działki przez J.S. i P. S., to uprawdopodobniony jest wniosek, że to również oni byli jego inwestorami, co dodatkowo uzasadniałoby wskazanie tych osób jako adresatów nakazu. Jeśliby jednak inwestorem tego obiektu była inna osoba nie posiadająca tytułu prawnego do obiektu, to tym bardziej uzasadnione byłoby nałożenie obowiązku na współwłaścicieli obiektu budowlanego. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że: 1) wieloletni brak działań organu nadzoru budowlanego I instancji po wszczęciu postępowania administracyjnego nie był równoznaczny ani z faktycznym umorzeniem tego postępowania, ani tym bardziej z jakimkolwiek obowiązkiem jego umorzenia. Na PINB przez ten czas ciążył obowiązek załatwienia sprawy decyzją administracyjną (art. 104 § 1 k.p.a.) ; 2) obecni właściciele działki, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany nie dość, że posiadają przymiot stron tego postępowania (art.28 k.p.a.), to jeszcze mogą - jak wykazano - być adresatami nałożonych obowiązków; 3) w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i materiałów nie było żadnych powodów, by powoływać biegłego "na okoliczność czasu powstania budynku", bądź przeprowadzać dowodu z przesłuchania stron (dowód ten jest przeprowadzany dopiero wówczas, gdy "po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy"; art. 86 ab initio k.p.a.), przy czym zaznaczenia wymaga, że strony - realizując zasadę czynnego ich udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.) - mogły aktywnie uczestniczyć w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

W skardze na powyższa decyzję J.S. i wniósł o jej uchylenie zarzucając podobnie jak w odwołaniu obrazę przepisów postępowania tj. art. 8 k.p.a. polegającą na prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej przez bezzasadne podjecie i prowadzenie postępowania, które ponad 10 lat temu zostało faktycznie zakończone, co uzasadnia bezprzedmiotowość tego postępowania i rodzi obowiązek jego umorzenia; obrazę przepisów postępowania polegającą na prowadzeniu postępowania wobec osób, które de facto nie są stronami postępowania, gdyż w rozumieniu ustawy prawo budowlane nie były inwestorami, nie wzniosły tymczasowych obiektów letniskowych, jedynie nabyły działkę istniejącymi już obiektami budowlanymi, gdzie proces budowlany by wszczęty i zakończony przez poprzedniego właściciela.; obrazę postępowania polegającą na przekroczeniu przez organy wszelkich terminów ustawowych do załatwienia sprawy; nie przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie dla ustalenia stanu faktycznego, w szczególności nie przesłuchanie stron postępowania, nie powołanie biegłego na okoliczność czasu powstania spornego obiektu budowlanego i jego charakteru; art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego przez błędne uznanie przez organ I instancji, że tymczasowe obiekty letniskowe, co do których nakazano rozbiórkę nie należą do żądnej kategorii obiektów wymienionych w art. 29 prawa budowlanego, w sytuacji gdy mają one charakter tymczasowy, nie są trwale połączone z gruntem i zgodnie z pierwotnym założeniem są przeznaczone do przeniesienia, a stwierdzenie, że do czasu posadowienia tych budynków minęło ponad 120 dni nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w tym czasie skarżący nie byli ani właścicielami budynku, ani inwestorami; obrazie art. 49 ust. 1 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie posadowienia budynku przez jego niezastosowanie i niezalegalizowanie budynku.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż te podnoszone w skardze.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjny.ch. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Bezspornym jest , że przedmiotowy obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę. Stosowanie zaś do art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30. Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona jest jedynie budowa obiektów wymienionych w art. 29 prawa budowlanego.

Wybudowany przez skarżących domek letniskowy nie mógł być, co słusznie ustaliły organy nadzoru budowlanego zaliczony do obiektu, o którym mowa w art. 29 ust 1 pkt 12 prawa budowlanego.

Prawidłowo również ustalono datę wybudowania przedmiotowego domu letniskowego. Domek ten powstał pomiędzy (...) r. a (...) r. na co jednoznacznie wskazują następujące dowody: mapa z dnia (...) r., na której zewidencjonowany został tylko jeden budynek z tarasem od strony jeziora (taras od strony jeziora posiada większy domek o pow. (...) m², jego posadowienie stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego) (k. 3 akt adm.); wyjaśnienie złożone przez W. S. w dniu (...) r., z którego wynika, że na przedmiotowej działce posadowiono budynek letniskowy w odległości 100 m od jeziora w (...) r. (k. 16 akt adm.) (data jego posadowienia różni się od daty wskazanej przez M. S. wg niej domek posadowiono w (...) r., okoliczność ta nie ma jednak większego znaczenia, bowiem wystarczającym faktem jest, że pomiędzy rokiem (...) a (...) r. powstał tylko jeden domek letniskowy); wyjaśnienie złożone przez byłą właścicielkę przedmiotowej działki M. S. w dniu (...) r. która wskazała, że od (...) r. płaciła podatek z tytułu posiadania i użytkowania jednego domku rekreacyjnego (k. 28 akt adm.); umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu (...) r., z której wynika, że na tej nieruchomości, według oświadczenia stron znajduje się drewniany domek letniskowy na bloczkach betonowych (§ 1 aktu notarialnego - k. 21 akt adm.); szkic polowy z dnia (...) r. sporządzony przez uprawnionego geodetę z wykreślonym tylko jednym obiektem budowlanym (k. 6 akt adm.); porównanie zdjęcia archiwalnego obrazującego stan przedmiotowej działki, w czasie kiedy była zabudowa jednym obiektem budowlanym z dokumentacją fotograficzną sporządzona podczas oględzin przeprowadzonych w dniu (...) r. (k. 17 i 26 akt adm.).

Natomiast kwestia, która nie została należycie wyjaśniona w niniejszej sprawie dotyczy charakteru spornego obiektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego bez uprzedniego rozważenia stwierdziły, że przedmiotowy obiekt budowlany należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt 5 prawa budowlanego. Tymczasem organy winny rozważyć kwestię zakwalifikowania przedmiotowego obiektu jako budynku z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego.

Tymczasowym obiektem budowlanym według definicji zawartej w art. 3 pkt 5 prawa budowlanego będzie budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, albo budowla stanowiąca całość techniczno- użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, albo obiekt małej architektury. W przepisie art. 3 pkt 5 prawa budowlanego wyróżnione zostały dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Po pierwsze, jest nim obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Cecha tymczasowości wynika w tym względzie z cech konstrukcyjnych, trwałości materiałów oraz technologii czy też projektu obiektu budowlanego. Po drugie, jest nim obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Ustawodawca dokonał jednocześnie przykładowego wyliczenia tego rodzaju obiektów budowlanych. Trzeba jednak zaznaczyć, że pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego nie można obejmować w sposób dowolny każdego urządzenia niepołączonego trwale z gruntem, bez uprzedniego rozważenia, czy jest ono obiektem budowlanym. (Komentarz. Prawo budowlane pod redakcją Andrzeja Glinieckiego. Wydanie I z 2012 r. Lexis Nexis s. 33 nb. 9).

Jak w wynika z powyższego tymczasowy obiekt budowlany to nic innego, jak obiekt budowlany, a więc budynek, budowla czy obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 prawa budowlanego), posiadający dodatkowe szczególne cechy (przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki czy też nie połączony trwale z gruntem).

W obowiązującym prawie nie ma obiektów budowlanych o charakterze tymczasowym, które można budować w dowolnie wybranym celu, w dowolnym miejscu i bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nawet jeżeli są to obiekty niepołączone trwale z gruntem. Zastrzeżenie to wydaje się niezbędne z uwagi na częste przypadki budowy takich obiektów (bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia), najczęściej w celach rekreacyjno- letniskowych. Przekonanie, ze obiekt budowlany niemający trwałego połączenia z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlany, zwolnionym z wszelkich rygorów prawnych, który można zbudować na swojej działce niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub bez uzyskania wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy, jest z gruntu błędne (Komentarz Prawo budowlane pod redakcją Andrzeja Glinieckiego. Wydanie I z 2012 r. Lexis Nexis s. 214-215 nb. 15).

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jemu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, LexPolonica nr 2094095).

Organy nadzoru budowlanego nie rozważyły należycie charakteru przedmiotowego obiektu, wskazując jedynie bez głębszych rozważań, ze jest to obiekt budowlany tymczasowy. Organy opisały sporny budynek jako obiekt o dwuspadowym dachu, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (konstrukcja drewniana, ściany pokryte sidingiem) i nie trwale związanym z gruntem. Nie rozważyły natomiast kwestii związanej z trwałością techniczną tego budynku oraz czy budynek ten posadowiony jest na bloczkach betonowych, a jeżeli tak, to czy bloczki te osadzone są w ziemi, co wiązałoby budynek z gruntem. Organy poza tym nie wyjaśniły jaki wpływ na charakter przedmiotowego obiektu budowlanego mają zamieszczone w nim instalacje (elektryczna, wodociągowa i kanalizacyjna - dostęp budynku do zbiornika na nieczystości płynne).

Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie więc prawidłowe zakwalifikowanie spornego obiektu budowlanego, przy uprzednim wyjaśnieniu powyższych kwestii i w zależności od poczynionych ustaleń zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a, podjecie dalszych kroków przewidzianych przepisami prawa budowlanego.

.Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.