Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1091/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) Nr (...), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 1228 zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "K.p.a.", odmówił J. B. umorzenia należności wypłaconych na rzecz osób uprawnionych z funduszu alimentacyjnego, ustalonych w decyzjach: z dnia (...) października 2010 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2009/2010) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) październik 2010 r.. nr (...) (okres świadczeniowy 2009/2010) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2009/2010) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2010/2011) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2010/2011) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2010/2011) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2011/2012) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2011/2012) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) listopada 2012 r. nr (...) (okres świadczeniowy 2011/2012) na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2012/2013 na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2012/2013 na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; z dnia (...) stycznia 2014 r., nr (...) (okres świadczeniowy 2012/2013 na kwotę (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że wnioskiem z dnia (...) lipca 2013 r. J. B. zwrócił się o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego dzieci: J., N. i O. B. Decyzją z dnia (...) września 2013 r. organ odmówił umorzenia należności, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zbadania czy nie występują przesłanki umorzenia należności wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w art. 30 ust.1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz ponownego przeanalizowania sytuacji dochodowej i rodzinnej J. B.

Organ, w ramach prowadzonego postępowania, wezwał J. B. w dniu (...) stycznia 2014 r. do złożenia oświadczenia dotyczącego jego aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej oraz przedstawienia na tę okoliczność stosownych dokumentów, obejmujących między innymi: zaświadczenia o dochodach brutto, a w razie bezrobocia decyzji o zarejestrowaniu w urzędzie pracy; decyzji o przyznanej pomocy finansowej (w razie otrzymywania pomocy finansowej z pomocy społecznej), a także inne dokumenty mogące stanowić potwierdzenie miesięcznych, stałych wydatków oraz dochodów; pisma z informacją z iloma osobami prowadzi obecnie gospodarstwo domowe, jakie są dochody członków gospodarstwa domowego, jakie zajmuje mieszkanie oraz jakie opłaty ponosi na jego utrzymanie; oświadczenie właściciela lub najemcy mieszkania w jaki sposób dzielone są koszty związane z utrzymaniem mieszkania lub czy prowadzone jest wspólne gospodarstwo domowe (w razie wspólnego zamieszkiwania z innymi członkami rodziny); faktur za leki stosowane w przypadku chorób przewlekłych (dowody płatności za 1 miesiąc) oraz zaświadczeń lekarskich o stosowanej dawce miesięcznej (w przypadku braku faktury z wyceną dokonaną przez pracownika apteki); informacji, czy po roku 2010 występował ponownie (z powodu trudnej sytuacji dochodowej i zdrowotnej) o obniżenie zasądzonych alimentów lub zniesienie obowiązku alimentacyjnego, jaki był wyrok sądu, a jeżeli nie występował, to dlaczego. Dodatkowo wnioskodawcę poinformowano, że na sytuację dochodową składają się dochody otrzymywane z rożnych tytułów, a także takie okoliczności jak stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu (zawód, umiejętności). Z kolei na sytuację rodzinną składa się ilość osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz czy i jakie świadczenia ponosi na rzecz tych osób.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych przez J. B. w pismach z dnia (...) lutego 2014 r. oraz z dnia (...) marca 2014 r. ustalono, że wnioskodawca ma 48 lat. Mieszka z rodzicami, partnerką oraz synem K. w mieszkaniu rodziców na Os. (...). Nie pracuje, jest w trakcie leczenia, legitymuje się orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia (...) kwietnia 2013 r. stwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy od dnia (...) lutego 2012 r. do dnia (...) kwietnia 2015 r. Przedłożył zaświadczenie lekarza psychiatry, potwierdzające konieczność systematycznego leczenia oraz stwierdzające, że choroba ma charakter przewlekły z okresami zaostrzeń. Ocenił, że koszt niezbędnych leków kształtuje się w kwocie ok. (...) zł miesięcznie. Wcześniej ponosił również koszty leków przeciwgrzybicznych. Partnerka J. B. – matka jego syna K. osiąga, jak oświadczył dochód w wysokości (...) zł miesięcznie, a koszt jej dojazdu do pracy wynosi (...) zł miesięcznie. Do końca marca 2014 r. wykonuje pracę zleconą, w niepełnym wymiarze czasu pracy. Rodzice wnioskodawcy są osobami starszymi, w wieku prawie 80 lat.

Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na zapytanie dotyczące wysokości dochodu rodziców. Oświadczył, że wraz z partnerką służą rodzicom pomocą i opieką, a koszty utrzymania on i jego partnerka ponoszą sami. Do złożonych wyjaśnień dołączył oświadczenie ojca – A. B., z którego wynika, że J. B. ponosi koszty utrzymania wspólnie zajmowanego mieszkania w wysokości (...) zł miesięcznie. W okresie od dnia (...) października 2011 r. do dnia (...) lipca 2012 r. był pozbawiony wolności i przebywał w Areszcie Śledczym. Jest uprawniony do renty, wypłacanej przez ZUS, w wysokości (...) zł netto ([...] zł brutto). Renta jest obciążona egzekucją prowadzoną przez komornika sądowego, w wysokości (...) zł miesięcznie, tytułem alimentów bieżących i zaległych. Z przeprowadzonego w dniu (...) czerwca 2013 r. wywiadu alimentacyjnego wynika, że posiada wykształcenie średnie – technik elektronik urządzeń telekomunikacyjnych. Ze złożonego oświadczenia majątkowego wynika, że nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na potwierdzenie złego stanu zdrowia przedłożył kserokopie karty informacyjnej z pobytu w szpitalu psychiatrycznym w okresie od dnia (...) lipca 2012 r. do dnia (...) czerwca 2013 r. W sprawie zniesienia obowiązku alimentacyjnego lub zmniejszenia rat renty alimentacyjnej wnioskodawca wyjaśnił, że występował o obniżenie wysokości zasądzonych alimentów (po (...) zł na każde dziecko – łącznie (...) zł miesięcznie), ale sąd nie uwzględnił jego pozwu i wyrokiem z dnia (...) marca 2010 r. oddalił jego powództwo. Wyjaśnił również, że po 2010 r. nie występował ponownie o obniżenie alimentów z powodu pobytu w Areszcie Śledczym i leczeniu w Szpitalu Psychiatrycznym do czerwca 2013 r.

W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że w przedmiotowej sprawie wniosek o umorzenie należności mógł być rozpoznany jedynie w oparciu o przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w myśl którego organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Jak wskazano wyżej, przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, zawartymi w tym przepisie są wyłącznie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy. Z poczynionych ustaleń wynika, że J. B., mieszkając ze swoimi rodzicami, prowadzi wraz ze swoja partnerką odrębne gospodarstwo domowe i wspólnie utrzymują syna K. Obecnie jest całkowicie niezdolny do pracy, niezdolność została orzeczona na czas określony do (...) kwietnia 2015 r. Ma stałe źródło dochodu w postaci renty, z której dokonywane są potrącenia na poczet alimentów, w wysokości regulowanej przepisami ustawowymi. Renta w wysokości (...) zł netto, (...) zł brutto znacznie przekracza wysokość przeciętnej emerytury, pobieranej w Polsce przez największą liczbę świadczeniobiorców i która wg. danych ZUS za III kwartał 2013 r. wynosi (...) zł. Dochód J. B. jest więc realnym dochodem, nie stanowiącym minimalnej kwoty, która nie pozwalałaby na utrzymanie się, co prawda obciążony jest egzekucją komorniczą, ale do wysokości regulowanej przepisami ustawowymi. Podniesiono, że obowiązek alimentacyjny obciąża rodziców nie tylko wtedy, gdy ich sytuacja materialna jest dobra, obowiązek ten ciąży także na osobach mających problemy zdrowotne, niezamożnych czy wręcz ubogich, a trudna sytuacja materialna jest okolicznością dotyczącą wszystkich dłużników alimentacyjnych i zdaniem tut. organu w podobnej sytuacji znajduje się wiele osób, co nie zwalnia ich z obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci. Sytuacji J. B. nie uznano za wyjątkową, uzasadniającą skorzystanie z instytucji, o jakiej mowa w art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Konieczność ponoszenia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i fakt posiadania zadłużenia, nie czyni sytuacji wnioskodawcy wyjątkowej, a wnioskodawca ma możliwości skorzystanie z innych rozwiązań prawnych, w tym złożenia wniosku o rozłożenie spłaty na raty.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. B., podnosząc, że jego stan zdrowia nie pozwalał na uczestnictwo w moim życiu rodzinnym. Jak wyjaśniono, utrata pracy w lipcu 2009 r., stan zdrowia, oczekiwanie na leczenie w Areszcie Śledczym, leczenie w Szpitalu Psychiatrycznym (powrót ze szpitala nastąpił w lipcu 2013 r.), czyli łącznie przebywanie poza domem przez okres 2 lat, nie pozwoliło mi na ubieganie się o pracę oraz złożenie wniosku o obniżkę alimentów. Skarżący wyjaśnił, że rentę z tytułu utraty zdrowia psychicznego mam przyznaną do kwietnia 2015 r. Obecnie dysponuje miesięcznie wraz ze swoją partnerką kwotę (...) zł z renty (resztę otrzymuje komornik z tytułu zajętości na rzecz bieżących alimentów) (...) zł z dochodu partnerki. Za powyższą kwotę nie jest on w stanie utrzymać siebie i swojej rodziny oraz przede wszystkim spłacić zadłużenia z tytułu wypłacania zaliczek alimentacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że skarżący mieszka z rodzicami, partnerką oraz z synem, przy czym wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z partnerką i synem. Utrzymują się oni z renty skarżącego w kwocie (...) zł oraz dochodów jego partnerki w kwocie (...) zł. Koszty dojazdów do pracy wynoszą (...) zł. Renta jest obciążona zajęciem komorniczym do kwoty (...) zł. Egzekucja jest przy tym prowadzona od kwietnia 2013 r. Skarżący partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania i w tym celu przekazuje rodzicom kwotę (...) zł. Skarżący nie ma żadnego wartościowego majątku ruchomego ani nieruchomości.

W dalszej części uzasadnianie organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż u skarżącego nie występują okoliczności, które można by zakwalifikować jako szczególne czy wyjątkowe. Skarżący jest wprawdzie osobą bierną całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na stan zdrowia, jednakże uzyskuje stały dochód w postaci renty. Aktywna zawodowo jest natomiast jego partnerka, która na dzień wydania decyzji przez organ I instancji wykonywała pracę zleconą w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymywała z tego tytułu (...) zł. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że mimo trudnej sytuacji na rynku pracy, osoba zaradna i zaangażowana, jest w stanie znaleźć płatne zajęcie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Partnerka skarżącego wykorzystując własne możliwości przyczynia się, choć w niewielkim stopniu, do utrzymania rodziny i polepszenia jej bytu. Kolegium dostrzegło wprawdzie, że dochód partnerki skarżącego jest niewielki, jednakże nie można wykluczyć, że będzie ona miała możliwość zwiększenia ilości godzin pracy, co mogłoby polepszyć aktualną sytuację rodziny. Nie można także zapominać, że Skarżący uzyskuje rentę w ponadprzeciętnej wysokości (...) zł netto, choć jest ona zajęta przez komornika do kwoty (...) zł. Realnie, skarżącemu pozostaje zatem kwota (...) zł. Do dyspozycji rodziny pozostaje zatem kwota (...) zł, która nie jest zbyt wysoka jak na potrzeby trzech osób, jednakże mimo niewątpliwie trudnej sytuacji, skarżący nie korzysta z pomocy osób trzecich, ani organów pomocy społecznej. Organ odwoławczy wziął pod uwagę również fakt, że sytuacja rodzinna i majątkowa oraz możliwości finansowe były weryfikowane przez Sąd Rejonowy w sprawie o obniżenie alimentów. Wyrokiem z dnia (...) maja 2010 r. sąd oddalił powództwo o obniżenie alimentów, uznając, że płacenie miesięcznie takich kwot nie przekracza możliwości skarżącego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznano, że umorzenie należności byłoby sprzeczne z interesem publicznym oraz prawami osób uprawnionych do alimentów.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. B. podtrzymując stanowisko zajęte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 26 lutego 2015 r. skarżący oświadczył, że kwota pozostaje mu na utrzymanie 3 osobowej rodzinny jest niewystarczająca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy umorzenia J. B. należności wypłaconych na rzecz osób uprawnionych z funduszu alimentacyjnego.

Matrialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć był przepis art. 30 ust. 2 z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Niewątpliwie umorzenie należności na podstawie powołanego powyżej przepisu jest instytucją wyjątkową, a zatem tylko zaistnienie po stronie dłużnika alimentacyjnego wyjątkowych okoliczności uzasadnia zastosowanie przedmiotowego przepisu. Samo rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną, pozostaje, że wnioskodawca 48 lat i mieszka wraz z rodzicami, partnerką oraz synem K. w mieszkaniu rodziców. Nie pracuje, jest w trakcie leczenia, legitymuje się orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia (...) kwietnia 2013 r. stwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy od dnia (...) lutego 2012 r. do dnia (...) kwietnia 2015 r. Jego jedyny dochód stanowi renta w wysokości (...) zł netto, (...) zł brutto, natomiast dochód partnerki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo wynosi (...) zł. W tych okolicznościach faktycznych, a w szczególności mając na względzie stosunkowo wysoką rentę, przewyższającą wysokość przeciętnej emerytury, pobieranej w Polsce przez największą liczbę świadczeniobiorców, uznano, że dochody skarżącego pozwalają na utrzymanie się, i spłatę powstałego zadłużenia. Sytuacja skarżącego nie jest bowiem wyjątkowa i nie uzasadniała, w ocenie organów, skorzystanie z instytucji, o jakiej mowa w art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W ocenie Sądu stanowisko powyższe uznać należało za przedwczesne i nie uwzględniające wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że dokonując oceny majątku skarżącego pominięto całkowicie ponoszone przez niego wydatki. I tak, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego na wydatki skarżącego oraz jego partnerki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe składają się koszty niezbędnych leków w kwocie ok. (...) zł miesięcznie, koszt dojazdu partnerki do pracy w kwocie (...) zł miesięcznie, koszt partycypacji w utrzymaniu mieszkania w wysokości (...) zł miesięcznie oraz kwotą pobierana przez komornika sądowego w kwocie (...) zł miesięcznie, tytułem alimentów bieżących i zaległych. Dodatkowo skarżący nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Zestawienie dochodów i wydatków skarżącego wskazuje, że miesięcznie cała jego rodzina dysponuje kwotą (...) zł, przy czym jest to kwota, która ma wystarczyć na utrzymanie rodziny trzyosobowej (skarżący, jego partnerka oraz ich wspólne dziecko). Sąd podkreśla, że kwota powyższa stanowi kwotę trzykrotnie niższą, od kwoty kryterium dochodowego, uprawniającego do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, która wynosi obecnie (...) zł dla osoby w rodzinie.

W tym miejscu podnieść należy, że przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) wskazuje, że dochód rodziny to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub z miesiąca złożenia wniosku, uzyskanych bez względu na ich tytuł i źródło, pomniejszona o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w tym kwotę alimentów zaległych, jeżeli jest ona od wnioskodawcy egzekwowana środkami przymusowymi. Oznacza to, że nie sposób przyjąć, jak czynią to organy administracji publicznej, aby dochody skarżącego pozwalały mu na utrzymanie się. Jego obecna sytuacja majątkowa spełnia bowiem przesłanki zakwalifikowania jej jako trudnej sytuacji życiowej, dla przezwyciężenia której konieczne będzie uzyskanie pomocy ze środków pomocy społecznej. Brak uwzględnienia miesięcznych wydatków skarżącego przy równoczesnej odmowie umorzenia powstałej kwoty zadłużenia wskazuje na brak rozpoznania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co ma szczególne znaczenie z uwagi na uznaniowość rozstrzygnięcia organów administracji publicznej oraz wynikający z tego obowiązek poszanowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.

Po drugie rozpoznając przedmiotową sprawę należy zauważyć, że skarżący utracił pracę w 2009 r., a następnie przebywał w Areszcie Śledczym oraz w Szpitalu Psychiatrycznym– powrót ze szpitala nastąpił w lipcu 2013 r. Skarżący przebywał więc, niezależnie od swojej woli, poza domem przez okres 2 lat, a więc przez okres świadczeniowy, którego dotyczył jego wniosek o umorzenie powstałych zaległości. Co więcej, skarżący jest obecnie jest całkowicie niezdolny do pracy, co potwierdza orzeczenie o niezdolności co pracy na czas określony do dnia (...) kwietnia 2015 r., a rozpoznana u niego choroba niewątpliwie uniemożliwia mu podjęcie działań mogących polepszyć jego sytuację majątkową. Jest to o tyle istotne, że na sytuację dochodową dłużnika alimentacyjnego składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności – stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć, czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 05 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Po 370/13, Baza NSA). W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej pominęły również powyższe okoliczności, do czego, w ocenie Sądu, były obowiązane rozstrzygając sprawę w oparciu o przepis art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy administracji publicznej podejmując, w oparciu o przepis art. 30 ust. 2 powołanej powyżej ustawy rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności, nie odniosły się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Uzasadnienie wydanych decyzji nie daje bowiem podstaw do przyjęcia, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Mając powyższe na Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, działając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi