Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1370/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 28 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" S.A. z siedzibą w G., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6 maja 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania dokumentów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej - dalej jako "Dyrektor UKS", wszczął wobec "A" S.A. z siedzibą w G. - dalej jako "Spółka", postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za luty 2014 r.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r. Dyrektor UKS, działając na podstawie

m.in. art. 180 § 1 i art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dopuścił jako dowód w prowadzonym postępowaniu kontrolnym uwierzytelnione kserokopie enumeratywnie wymienionych dokumentów źródłowych zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową w G. w postępowaniu karnym o sygn. akt V Ds. [...] (16 protokołów przesłuchania).

Natomiast postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Dyrektor UKS, działając

na podstawie m.in. art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączył z jawności w prowadzonym postępowaniu kontrolnym informacje zawarte w enumeratywnie wymienionych dokumentach (16 pozycji - protokołów przesłuchań zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową w G. w postępowaniu karnym o sygn. akt V Ds. [...]).

Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Spółka, na podstawie art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej, wniosła o wydanie uwierzytelnionych odpisów protokołów przesłuchań świadków włączonych do akt sprawy postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2015 r. Dyrektor UKS nie uzasadnił zastosowania przesłanki interesu publicznego, ograniczając się jedynie do jej przywołania. W ocenie strony, w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie, w jaki sposób wydanie uwierzytelnionych odpisów protokołów miałoby naruszyć interes publiczny (tożsamy z dobrem wspólnym) oraz wskazanie, w czym organ upatruje interesu publicznego i jaka jest jego treść. Przesłanka ochrony interesu publicznego nie może bowiem oznaczać złamania podstawowej zasady postępowania kontrolnego, tj. zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zadaniem strony, uzasadnienie zawarte w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2015 r. jest co najmniej niewystarczające do wyłączenia jawności akt sprawy w postępowaniu podatkowym dotyczącym Spółki.

Strona wskazała, że jeżeli jednak okazałoby się, iż pewne elementy protokołów faktycznie wymagają ochrony ze względu na interes publiczny, prawidłowym postępowaniem Dyrektora UKS byłoby zanonimizowanie tego pisma w odpowiednim zakresie. Zatem organ powinien zanonimizować odpowiednie części tego pisma, pozwalając jednak stronie zapoznać się ze stanem faktycznym znajdującym się w piśmie. Jeżeli organ uzasadni interes publiczny, który musi być chroniony, to ma prawo do chronienia jedynie tych danych, których ujawnienie naruszyłoby interes publiczny. Zatem prawidłowym działaniem Dyrektora UKS byłoby zanonimizowanie protokołów w zakresie nazwisk osób podejrzanych przez Prokuraturę Okręgową w G., a następnie wydanie uwierzytelnionych odpisów zanonimizowanych protokołów zgodnie z wnioskiem.

W ocenie strony, postanowienie z dnia 1 kwietnia 2015 r. narusza ogólne zasady postępowania podatkowego, w szczególności postanowienia art. 121 § 1 i art. 123 Ordynacji podatkowej. Podniesiono również, że działanie Dyrektora UKS, który jednocześnie uznaje dowody za istotne, a z drugiej strony nie daje możliwości zapoznania się z takimi dowodami, oznacza faktyczny brak możliwości powoływania dowodów na okoliczności przeciwne - o ile dowody "utajnione" przed kontrolowanym przemawiają przeciw niemu.

Pismem z dnia 5 maja 2015 r. Dyrektor UKS poinformował stronę,

że postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. wyłączono z jawności informacje zawarte

w protokołach przesłuchań świadków i podejrzanych w związku z tym, że ujawnienie informacji zawartych w tych dokumentach mogłoby naruszyć interes publiczny. Organ wskazał, że wyłączenie z jawności informacji polegało na anonimizacji wyłącznie danych osobowych osób przesłuchiwanych, zawartych w protokołach przesłuchań i sporządzeniu

z nich wyciągów. Zdaniem Dyrektora UKS, zmodyfikowanie dokumentów w tym zakresie nie ma wpływu na ich treść merytoryczną i całkowicie umożliwia ustalenie stanu faktycznego wynikającego z tych dokumentów. W ocenie organu, strona nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym i może zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym na każdym etapie tego postępowania. Poinformowano, że uwierzytelnione odpisy wyciągów protokołów przesłuchań świadków

i podejrzanych mogą być wydane stronie w siedzibie Urzędu Kontroli Skarbowej

w G. (po uprzednim uzgodnieniu telefonicznym terminu odbioru) lub przesłane na adres pełnomocnika strony.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. Dyrektor UKS, działając na podstawie

m.in. art. 178 i art. 179 Ordynacji podatkowej, odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wymienionych w postanowieniu z dnia 31 marca 2015 r. oraz w piśmie strony z dnia 13 kwietnia 2015 r., wyłączonych z jawności z akt sprawy prowadzonej wobec Spółki, ze względu na interes publiczny.

W uzasadnieniu wskazano, że wyłączone z jawności informacje zawarte

w dokumentach wymienionych w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2015 r. dotyczyły danych osobowych przesłuchiwanych świadków podejrzanych (adresy, nr PESEL itp.). W ocenie organu, anonimizacja wyłącznie danych osobowych osób przesłuchiwanych, zawartych

w protokołach przesłuchań, i zmodyfikowanie dokumentów w tym zakresie - poprzez sporządzenie z nich wyciągów - nie ma wpływu na ich treść merytoryczną i całkowicie umożliwia ustalenie stanu faktycznego wynikającego z tych dokumentów. Podniesiono,

że powyższe informacje nie stanowiły podstawy do ustaleń w niniejszym postępowaniu

i pozostają bez znaczenia dla prowadzonej sprawy, ponieważ nie dotyczą Spółki oraz kwestionowanych faktur VAT dotyczących zakupu i sprzedaży oleju rzepakowego.

Organ zauważył również, że pismem z dnia 5 maja 2015 r. poinformował stronę

o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii oraz wydawania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (art. 178 § 1-3 Ordynacji podatkowej).

Dyrektor UKS wskazał, że skoro strona żąda wydania uwierzytelnionych dokumentów, które zostały wyłączone z akt sprawy ze względu na interes publiczny, wydane jej mogą być wyłącznie uwierzytelnione wyciągi z tych dokumentów. Tym samym, strona ma możliwość zapoznania się z całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z wyciągami z protokołów wnioskowanymi w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając mu naruszenie:

1. art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuprawnioną odmowę wydania Spółce uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych dokumentów, z uwagi na to, że zdaniem strony w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka interesu publicznego, uzasadniająca wyłączenie dokumentów z akt postępowania. Tym samym brak było podstaw do odmowy wydania Spółce uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych dokumentów, przez co naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu;

2. art. 179 § 1 w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uzasadnienie postanowienia z dnia 6 maja 2015 r.,

w którym ograniczono się jedynie do błędnego wskazania, że w sprawie zaistniała przesłanka interesu publicznego, skutkująca wyłączeniem przedmiotowych dokumentów z akt niniejszego postępowania. Zdaniem strony, Dyrektor UKS

nie uzasadnił wystąpienia ww. przesłanki, przez co naruszył obowiązek uzasadnienia postanowienia zgodnie z postanowieniami Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu zarzucono, że w sprawie naruszono art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie występuje przesłanka interesu publicznego, uzasadniająca odmowę wydania Spółce uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych dokumentów, co narusza jednocześnie zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem strony, z postanowienia z dnia 6 maja 2015 r. nie wynika, na jakiej podstawie organ uznał, iż przesłanka taka wystąpiła, oraz że udostępnienie uwierzytelnionych odpisów dokumentów faktycznie mogłoby naruszyć interes publiczny.

Wskazano, że jeżeli pewne fragmenty dokumentów faktycznie wymagają wyłączenia ich z jawności ze względu na interes publiczny, Dyrektor UKS mógłby je zanonimizować

w odpowiednim zakresie (zgodnie z wnioskiem), pozwalając jednak stronie zapoznać się

z ich treścią. Jeżeli organ w odpowiedni sposób uzasadni wystąpienie w danej sprawie przesłanki interesu publicznego, który musi być chroniony, to ma prawo do zanonimizowania jedynie tych danych, których ujawnienie faktycznie naruszyłoby interes publiczny. Takie postępowanie pozwoliłoby zrealizować zarówno zasadę wyrażoną

w art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, jak i pozwoliłoby na ochronę interesu publicznego zgodnie z art. 179 § 1 ww. ustawy.

Zdaniem strony, organ w postanowieniu z dnia 6 maja 2015 r. nie uzasadnił wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego, uzasadniającej wyłączenie dokumentów z akt sprawy, a także odmowę sporządzenia odpisów dokumentów - ograniczając się jedynie do jej przywołania. W ocenie strony, konieczne jest wyjaśnienie,

w jaki sposób wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów miałoby naruszyć interes publiczny. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest co najmniej niewystarczające do uzasadnienia odmowy wydania Spółce uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgodnie z wnioskiem. Takie działanie organu, który jednocześnie uznaje dowody za istotne, włączając je do akt sprawy, a z drugiej strony nie daje możliwości zapoznania się stronie tego postępowania z takimi dowodami, oznacza faktyczny brak możliwości powoływania przez stronę dowodów na okoliczności przeciwne - o ile dowody "utajnione" przed stroną przemawiają przeciw niemu. Dodatkowo wskazano, że dokumenty wyłączone z akt sprawy na podstawie interesu publicznego są w znacznej części, a być może nawet w całości, cytowane w protokole z badania ksiąg podatkowych z dnia 24 kwietnia 2015 r.

Dyrektor Izby Skarbowej - dalej jako "Dyrektor", nie podzielił argumentacji żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 lipca 2015 r. organ odwoławczy przyznał, że zasadą jest, iż w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest udostępnić stronie akta sprawy, co wynika z art. 178 Ordynacji podatkowej. Jednakże przepisów tego artykułu nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny (art. 179).

Dyrektor podał, że informacjami niejawnymi - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia

5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228)

- są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy

i sposobu ich wyrażania.

Organ odwoławczy zauważył, że użyte w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcie "interesu publicznego" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, przez co utrudniona może być interpretacja wynikającej z tego przepisu normy prawnej. Niemniej jednak, posiłkując się dotychczasowym dorobkiem judykatury, można przyjąć, że przez "interes publiczny", o którym mowa w przepisach Ordynacji podatkowej, należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

Dyrektor podał, że pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się również dobro osób trzecich niebędących stroną w toczącym się postępowaniu. Także ze względu na tak rozumiany "interes publiczny" organ podatkowy jest umocowany do wyłączenia z akt sprawy dokumentów. Wynika to stąd, że "interesem publicznym" w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty, w szczególności gdy zawierają istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych lub osobach. Zaufanie zaś obywateli do organów władzy publicznej to jedna z zasad, którą organy powinny przestrzegać w prowadzonych postępowaniach podatkowych.

Organ odwoławczy podniósł, że skoro uprawnienie organu podatkowego rozciąga się tak daleko, że może on wyłączyć z akt sprawy cały dokument, to zasadne wydaje się przyjęcie wniosku o możliwości pozbawienia dostępu strony tylko do jego części. Wniosek ten Dyrektor wywiódł z rozumowania argumentum a fortiori (z silniejszego) w odmianie

a maiori ad maius (z większego na mniejsze). Jeżeli bowiem ktoś jest uprawniony do czynienia czegoś więcej, uprawniony jest też do czynienia czegoś mniej. Owo czynienie czegoś więcej wiąże się w przedmiotowej sprawie ze zwiększonym ograniczeniem praw strony postępowania. Skoro zatem organ może ograniczyć prawa strony w szerszym zakresie, może je ograniczyć także w mniejszym zakresie. Z perspektywy art. 31 ust. 3 Konstytucji RP działanie takie jest w zasadzie obligatoryjne, zaś granica nieodzownego ograniczenia prawa strony oscyluje wokół kryterium osiągnięcia celu w postaci ochrony interesu publicznego. A zatem, organ wyłączając z akt sprawy dokument winien w aktach pozostawić jego kopię z trwale usuniętymi informacjami pozwalającymi zidentyfikować podmiot, którego dane były w nim zawarte, przy czym wyłączone dokumenty są przechowywanie odrębnie od akt sprawy, które nie są dostępne stronie.

Dyrektor wskazał, że skoro wniosek strony z dnia 13 kwietnia 2015 r. dotyczył wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów włączonych do akt sprawy postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r., a kolejno postanowieniem z dnia 1 kwietnia

2015 r. wyłączono z jawności informacje zawarte w tych dokumentach ze względu na interes publiczny, pozostawiając przy tym w aktach sprawy sporządzone wyciągi

z przedmiotowych protokołów, to organ pierwszej instancji był zobligowany na podstawie powołanych przepisów do odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów,

o których mowa w postanowieniu z dnia 31 marca 2015 r.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnienia wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego Dyrektor zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż wyłączone z jawności informacje zawarte w dokumentach wymienionych

w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2015 r. dotyczyły danych osobowych przesłuchiwanych świadków i podejrzanych (adresy, nr PESEL itp.). Anonimizacja wyłącznie danych osobowych osób przesłuchiwanych, zawartych w protokołach przesłuchań

i zmodyfikowanie dokumentów w tym zakresie - poprzez sporządzenie z nich wyciągów

- nie ma wpływu na ich treść merytoryczną i całkowicie umożliwia ustalenie stanu faktycznego wynikającego z tych dokumentów. Zaznaczono, że powyższe informacje nie stanowiły podstawy do ustaleń postępowaniu kontrolnym i pozostają bez znaczenia dla prowadzonej sprawy, ponieważ nie dotyczą Spółki oraz kwestionowanych faktur VAT dotyczących zakupu i sprzedaży oleju rzepakowego.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji

w zaskarżonym postanowieniu uzasadnił przesłankę interesu publicznego, bowiem interesem publicznym w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z jawności informacje zawarte w przedmiotowych dokumentach, w tym przypadku dane osobowe, adresy przesłuchiwanych świadków

i podejrzanych.

W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego [...], wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przewidzianych, zarzuciła wydanym w sprawie rozstrzygnięciom naruszenie:

1. art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez to, że Dyrektor w postanowieniu z dnia 28 lipca 2015 r. uznał za prawidłowe błędne stanowisko wyrażone w postanowieniu Dyrektora UKS z dnia 6 maja 2015 r., przejawiające się w nieuprawnionej odmowie wydania Spółce uwierzytelnionych odpisów dokumentów, z uwagi na to, iż błędnym zdaniem obydwu organów w sprawie zaistniała przesłanka "interesu publicznego", o której mowa w art. 179 § 1 in fine Ordynacji podatkowej, uzasadniająca wyłączenie dokumentów z akt postępowania

i odmowę dostępu skarżącej do dokumentów - w sytuacji, gdy w sprawie przesłanka "interesu publicznego" z art. 179 § 1 in fine Ordynacji podatkowej nie wystąpiła, o czym świadczy też to, iż dokumenty są w znacznej części, a być może nawet w całości, cytowane w protokole badania ksiąg z dnia 24 kwietnia 2015 r. sporządzonym przez Dyrektora UKS; tym samym, w sprawie brak było podstaw do odmowy wydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów dokumentów, przez co naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej;

2. art. 179 § 1 w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uzasadnienie postanowienia Dyrektora z dnia 28 lipca 2015 r., w którym organ ten ograniczył się jedynie do uznania za prawidłowe błędnego stanowiska Dyrektora UKS w postanowieniu z dnia 6 maja 2015 r., że w sprawie zaistniała przesłanka "interesu publicznego" uzasadniająca wyłączenie dokumentów

z akt postępowania bez uzasadnienia swojego stanowiska w tym zakresie, tj. bez uzasadnienia wystąpienia ww. przesłanki w sprawie będącej przedmiotem skargi, przez co Dyrektor w postanowieniu z dnia 28 lipca 2015 r. błędnie zaakceptował naruszenie przez Dyrektora UKS w postanowieniu z dnia 6 maja 2015 r. ustawowego obowiązku uzasadnienia postanowienia zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej;

3. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 233 § 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie w sprawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej oraz poprzez błędne niezastosowanie art. 233 § 2 pkt 1 lit. a w zw.

z art. 239 Ordynacji podatkowej przejawiające się w tym, że Dyrektor postanowieniem

z dnia 28 lipca 2015 r. błędnie utrzymał w mocy nieprawidłowe postanowienie Dyrektora UKS z dnia 6 maja 2015 r. - w sytuacji, gdy w realiach powinien je uchylić.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zaprezentowaną zarówno

w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r., jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.

W art. 178 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) została wprawdzie wyrażona zasada, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, to jednak od reguły tej są wyjątki, m.in. uregulowane w art. 179 tej ustawy, z którego wynika,

że przepisów art. 178 Ordynacji podatkowej nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Ustawa nie przewiduje możliwości wyłączenia dostępności akt postępowania

w całości, lecz jedynie wyłączenie poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Zgodnie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP), dopuszczalne jest pozbawienie strony dostępu jedynie do tej części akt (dokumentu), która zawiera dane uzasadniające jego wyłączenie z akt sprawy (wyrok WSA w Białymstoku

z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt I SA/Bk 229/08, ZNSA 2009/1/131). Skoro zatem istnieje możliwość wyłączenia i w konsekwencji pozbawienia strony dostępu do całego dokumentu, to tym bardziej można pozbawić stronę dostępu tylko do części informacji ujętej w takim dokumencie. Artykuł 179 § 2 Ordynacji podatkowej daje zatem podstawę do wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu (np. poprzez jego anonimizację), jeżeli tylko ona zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, zaś pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu w aktach sprawy jest niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1958/10, LEX nr 1145448; i z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1362/12, LEX nr 1481498).

Organ podatkowy miał prawo do pozbawienia możliwości wglądu strony do pewnych dokumentów z uwagi na wystąpienie wymienionych w powyższej regulacji przesłanek.

Skarżąca miała możliwość zapoznania się z wyżej wymienionymi dokumentami

w wersji zanonimizowanej.

Jak wynika z akt sprawy, strona miała możliwość odniesienia się do ustaleń zawartych w wyłączonych dokumentach, ponieważ miała do nich wgląd - po usunięciu

z nich informacji zawierających dane osobowe.

Wyłączenie i odmowa umożliwienia skarżącemu (jego pełnomocnikowi) zapoznania się z wyłączonymi danymi personalizującymi świadków jest odmową leżącą w interesie publicznym, wskazanym jako przesłanka zastosowania art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się dobro osób trzecich, niebędących stroną

w toczącym się postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte we włączonych do akt sprawy dokumentach, bowiem zawierają istotne dane o tych podmiotach (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 3037/11, ONSiWSA 2015/2/22; i z dnia

30 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1876/10, LEX nr 1167874).

Podkreślenia wymaga, że - wbrew zarzutom zawartym w skardze - bez znaczenia dla oceny złożonych zeznań świadków pozostają ich dane osobowe zawarte

we włączonych do akt protokołach przesłuchań. Nieujawnione stronie dane zawarte

w spornych dokumentach nie były zawiązane z postępowaniem kontrolnym prowadzonym wobec podatnika. Odmowa udostępnienia informacji nie dotyczyła informacji o znaczeniu dla rozstrzygnięcia dotyczących okoliczności podlegających kontroli. Zaznaczyć należy,

że informacje te i materiały w tym zakresie udostępniono stronie, usunięto z nich jedynie dane umożliwiające identyfikację osób fizycznych.

Całkowicie niezasadny i oderwany od realiów sprawy jest zarzut "błędnego uzasadnienia postanowienia", w którym organ odwoławczy jakoby ograniczył się jedynie do uznania za prawidłowe błędnego stanowiska Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienie w pełni odpowiada standardom określonym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie zawiera szczegółową relację o stanie sprawy i podjętych w nim czynnościach oraz przytoczenie treści wszystkich przepisów mających w niej zastosowanie. Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu i dokonał analizy pojęcia "interesu publicznego" z odwołaniem się do licznych wyroków sądów administracyjnych,

w szczególności wykazując, że pod tym pojęciem należy rozumieć także ochronę dóbr osobistych obywateli nie będących stroną postępowania podatkowego.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]