Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 185/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3a
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 7 ust. 2 pkt 5, art. 11
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu Związku Łowieckiego w udzieleniu informacji publicznej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że pismem z dnia 7 października 2014 r. K.M. wskazując, iż działa z ramienia Dziennik [...] i powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w E. o udzielenie informacji poprzez przysłanie kopii protokołów podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego odbytych w roku 2014 w formie kserokopii, przesyłką pocztową lub skanów pocztą e-mail. Wnioskodawca wskazał, iż w przypadku uznania, że w treści wnioskowanych protokołów znajdują się dane osobowe, dane te mogą zostać anonimizowane.

W odpowiedzi na wniosek, Łowczy Okręgowy Przewodniczący Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w E. (dalej: ZO PZŁ) pismem z dnia 23 października 2014 r., zwrócił się do K.M. Dziennik [...] o przedstawienie dokumentu uwiarygodniającego, iż jest on uprawniony do uzyskania informacji, o którą wystąpił w trybie art. 4 ustawy Prawo prasowe tj. potwierdzenia swojego statusu dziennikarza. Jednocześnie zaproszono wnioskującego do biura Zarządu Okręgowego PZŁ w E. w dniu 29 października w godzinach 10:00 do 14:00 celem zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami.

W dniu 17 listopada 2014 r. (data wpływu do ZO PZŁ w E.) P.G. - redaktor naczelny dziennika [...], działając poprzez pełnomocnika radcę prawnego M.T., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w E. w udzieleniu prasie informacji publicznej na wniosek z 7 października 2014 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) zwanej dalej: u.d.i.p., poprzez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej prasie. Uzasadniając skargę powołał się na art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r Nr 5, poz. 24, ze zm), gdyż z regulacji tej wynika, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dlatego dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakter adresata wniosku. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył informacji publicznej i został skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 u.d.i.p do udostępniania informacji, zatem właściwym dla jego załatwienia był tryb tej ustawy.

Podkreślono, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją wskazanej wyżej ustawy, co potwierdzono w wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13. Skoro ustawodawca przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 34 ustawy Prawo łowieckie i podmiot ten gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa wykonując zadania z zakresu ochrony i rozwoju m.in. zwierząt łownych i innych dziko żyjących, to jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zatem złożony wniosek, jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez organ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a nie w trybie art. 4 u.p.p. Skarżący wniósł o nakazanie w trybie art. 149 § 1 ppsa. udzielenia informacji w ciągu 14 dni zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz zasądzenie na podstawie art. 200 ppsa. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że na wniosek z dnia 7 października 2014 r. Łowczy Okręgowy PZŁ w E. poinformował K.M., iż nie udzieli mu informacji prasowej do czasu wykazania, że jest dziennikarzem działającym na rzecz dziennika [...]. Na to pismo redakcja do chwili wniesienia skargi nie udzieliła odpowiedzi. Wyjaśniono także, że poinformowano stronę o możliwości przejrzenia żądanych dokumentów w siedzibie ZO PZŁ w E. Przytoczono treść art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe (dalej: u.p.p) wyjaśniając, że w sprawie nie doszło do odmowy udostepnienia informacji prasie, gdyż dopiero na żądanie redaktora naczelnego może być sporządzona odmowa z zachowaniem wymagań wynikającym z prawa prasowego. Podkreślono, że skoro strona p. K.M. wystąpił o udzielenie informacji w trybie prawa prasowego, to oczywistym było sprawdzenie przez organ uprawnień do żądania takiej informacji w kontekście wymagań wynikających z art. 7 ust. 5 u.p.p. Organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż do chwili obecnej redaktor dziennika nie potwierdził, że osoba występująca w jego imieniu posiadała status dziennikarza, natomiast samo sporządzenie wniosku na papierze z logo dziennika nie przesądza o posiadaniu przez osobę wnioskującą uprawnienia do żądania informacji w trybie prawa prasowego. Natomiast, gdyby wnioskodawca nie wskazywał na swoje uprawnienie do informacji wynikające z prawa prasowego, to oczywistym byłoby dla organu, że żąda takiej informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i w tym trybie rozpoznany zostałby wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie jest zasadna.

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność organu administracji w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy ppsa.), w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy), a także mogą być wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a ustawy ppsa.). W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.

Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, że obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Wyjaśnić pozostaje także, że w literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w E., polegająca na niezałatwieniu wniosku z dnia 7 października 2014 r., złożonego przez osobę, wskazującą, że jest uprawniona w imieniu dziennika [...] o udzielenie informacji prasowej temu dziennikowi.

Na wstępnie należy podnieść, że w tej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż Zarząd Okręgowy PZŁ, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 782), do których odsyła art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (tj. Dz.U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.). Kwestia ta była rozstrzygana m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. (w sprawie o sygn. akt I OSK 89/13) uznał, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Analizując kompetencje PZŁ wynikające z przepisów ustawy pozostaje stwierdzić, że ustawodawca przekazał mu do realizacji zadania z zakresu administracji publicznej. Zdania te wynikają m.in. z art. 34 ustawy Prawo łowieckie. Tymi zadaniami są m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (patrz. R. Stec, "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", LEX 2012). publicznoprawnym charakterze działalności Polskiego Związku Łowieckiego świadczy także konieczność odbycia, przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4 -7 ustawy Prawo łowieckie).

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W świetle zaś art. 3a ustawy Prawo prasowe wniosek dziennikarza skierowany do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie informacji, która ma charakter informacji publicznej, powinien być rozpoznany w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Wobec tego w oparciu o wyżej wskazaną regulację zarówno milczenie podmiotu, do którego zwrócono się o udzielenie informacji jak i odmowa jej udzielenia, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a podstawę jej wniesienia stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ppsa.

W ocenie Sądu rozpoznającego tę sprawę sama możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu nie przesądza jeszcze o zasadności skargi redaktora naczelnego dziennika [...]. O ile bowiem zgodzić się można ze skarżącym, że w tym wypadku mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl których prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu (a zatem nic nie stoi na przeszkodzie by z żądaniem udzielenia takiej informacji wystąpił K.M.), o tyle w wypadku gdy dana osoba występuje w imieniu dziennika istotna jest również kwestia upoważnienia do takiego działania. Treść wniosku z dnia 7 października 2014 r. nie budzi wątpliwości, że składająca je osoba nie działała we własnym imieniu - lecz jak wskazała - w imieniu dziennika [...] w trybie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.p. W tej sytuacji słusznie Zarząd Okręgowy PZŁ w E. podjął działanie zmierzające do ustalenia, czy wniosek o udzielenie informacji prasie jest prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdyby K.M. był dziennikarzem dziennika [...], to wówczas zważywszy na treść przepisów art. 11 i 7 ust. 2 pkt 5 u.p.p., mógłby skutecznie taki wniosek złożyć. Zgodnie bowiem z cytowanymi przepisami, dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 cytowanej ustawy, przy czym dziennikarzem w jej rozumieniu jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji.

Reasumując w okolicznościach tej sprawy niezbędne było zbadanie czy osoba, która podpisała wniosek faktycznie jest dziennikarzem dziennika [...] (tj. czy pozostaje w stosunku pracy z redakcją lub zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji). Zarząd Okręgowy PZŁ w E., w tym celu zwrócił się do wskazanej osoby o udzielenie stosownych informacji, jednak pismo to z dnia 23 października 2014 r. zostało zignorowane. Wobec tego nie sposób przesądzić, czy wniosek został faktycznie złożony z upoważnienia P.G. - redaktora naczelnego dziennika [...] a tylko w takim wypadku to właśnie on byłby uprawniony do złożenia skargi będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Należy podkreślić, że samo sporządzenie pisma na papierze firmowym dziennika [...] kwestii tej nie wyjaśnia chociażby z tego względu, że używanie takiego firmowego papieru jest możliwe nie tylko przez dziennikarzy ale także przez innych pracowników dziennika.

Jak już wskazano p. K.M. mógł złożyć wniosek o udzielenie informacji publicznej także we własnym imieniu, jednak wówczas to on winien wystąpić ze skargą na bezczynność w jej udzieleniu czego nie uczynił, jak również nie wyjaśnił, aby żądane informacje zostały mu udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Reasumując ponieważ przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga - na bezczynność Zarządu Okręgowego PZŁ w udzieleniu informacji prasowej - złożona przez P.G. - redaktora naczelnego dziennika [...], która dotyczyła bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosku z dnia 7 października 2014 r., złożonego przez osobę, wskazującą, że jest uprawniona do wystąpienia w imieniu dziennika [...] – K.M., ustalenie kto złożył wspomniany wniosek jest w tym wypadku kwestią kluczową, bowiem ewentualna bezczynność dotyczyła konkretnego wniosku. Także skarga P.G. dotyczy konkretnej bezczynności, gdyż nie byłoby możliwe wystąpienie ze skargą na nieudzielenie informacji, gdyby strona o taką informację nie wystąpiła. W rzeczonej sprawie nie sposób jednak stwierdzić, czy P.G. o taką informację wystąpił, bowiem nie jest autorem wniosku, jak również nie wykazał, że upoważnił do działania w swoim imieniu osobę, która wniosek sporządziła.

Z uwagi na to nie sposób zarzucić Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego bezczynność, skoro skarżący wezwany do nadesłania upoważnienia udzielonego K.M., wezwanie to zignorował uznając, że nie musi kwestii upoważnienia wyjaśniać.

Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.