Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 722/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe spółki z o.o. na jej wspólnika - jest decyzją o charakterze konstytutywnym. Z chwilą jej doręczenia osobie trzeciej powstaje obowiązek spełnienia przez nią świadczenia podatkowego.

2. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej powinna określać łączną wysokość świadczenia, jakie osoba trzecia jest zobowiązana z tego tytułu uiścić, organ właściwy do przyjęcia świadczenia oraz termin w jakim osoba trzecia ma się wywiązać z nałożonego obowiązku.

TEZY

1. Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe spółki z o.o. na jej wspólnika - jest decyzją o charakterze konstytutywnym. Z chwilą jej doręczenia osobie trzeciej powstaje obowiązek spełnienia przez nią świadczenia podatkowego.

2. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej powinna określać łączną wysokość świadczenia, jakie osoba trzecia jest zobowiązana z tego tytułu uiścić, organ właściwy do przyjęcia świadczenia oraz termin w jakim osoba trzecia ma się wywiązać z nałożonego obowiązku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 26 marca 1997 r. w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe P.B.P.H. "L." Spółka z o.o. na wspólnika Alfreda N. z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie 1.720 zł.

W motywach swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Przedsiębiorstwo Budowlane Przemysłowo-Handlowe "L." Spółka z o.o. nie uiściło należnego podatku od towarów i usług za okres od grudnia 1994 r. do kwietnia 1995 r.

W postępowaniu egzekucyjnym stwierdzono bezspornie, że Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości podatkowych. Wobec faktu, że egzekucja tych zaległości stała się bezskuteczna Urząd Skarbowy w L. postanowił przenieść odpowiedzialność z tytułu ciążących na spółce zobowiązań na wspólników.

Po rozpatrzeniu argumentów, odwołania Izba Skarbowa w L. stwierdza, iż decyzja Urzędu Skarbowego w L. o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe spółki na jej wspólnika wydana została zgodnie z Kpa w oparciu o właściwe przepisy prawa podatkowego.

Izba podniosła, iż stosownie do art. 40 ust. 1, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawach okoliczności. Przepis ten ustanawia podstawy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika. Z tytułu cudzych zobowiązań podatkowych odpowiadają osoby wskazane wyraźnie w ustawie i po spełnieniu ustawowo określonych warunków. W art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych sformułowane zostały ogólne zasady odpowiedzialności osób trzecich, zaś art. 47 ust. 2 cyt. ustawy - jest przepisem szczególnym, pozwalającym orzec o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki z o.o. nawet w wypadku, gdy nie ponoszą winy za doprowadzenie do zadłużenia w stosunku do Skarbu Państwa. Organ II instancji wskazał, iż stosownie do art. 47 ust. 2 wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku.

Z uwagi na to, iż będąc wspólnikiem Spółki "L." A.N. objął 3 udziały z 95, przeto ponosi on odpowiedzialność za jej zobowiązanie w takiej części, w jakiej miał prawo uczestniczyć w podziale zysku. Kwota wynikła z tego tytułu wynosi 1.720 zł. Izba Skarbowa stwierdza, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ skarbowy I-ej instancji poinformował podatnika o możliwości składania dodatkowych dowodów w sprawie, a mimo to nie dokonał on tego do czasu wydania decyzji przez urząd skarbowy. W ocenie Izby, podniesionej w odwołaniu trudnej sytuacji materialnej podatnik nie poparł żadnymi dowodami.

W tym stanie rzeczy zarzut odwołania dotyczący niezbadania przez urząd skarbowy sytuacji materialnej i rodzinnej strony jest bezzasadny.

Zdaniem organu odwoławczego, nie nastąpiło również naruszenie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zarzucane przez A. N. organowi podatkowemu.

Zgodnie z treścią art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Oznacza to, że urząd skarbowy, przed wydaniem decyzji, rozpatruje czy zostały spełnione przesłanki określone w wymienionym przepisie. W ocenie Izby, przedstawione przez podatnika argumenty, dotyczące trudnej sytuacji materialnej, nie stanowią przesłanek do zastosowania art. 40 ust. 2 ww. ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Izba wyjaśniła, że okoliczności te, mogą stanowić przedmiot ustaleń przy podejmowaniu decyzji przez organy podatkowe w sprawach ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.

Jednakże rozstrzygnięcie w zakresie ulg podatkowych może być przedmiotem odrębnego postępowania.

W skardze do Sądu, podatnik wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w L. zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 par. 1 Kpa przez niewyjaśnienie sytuacji materialnej skarżącego, w konsekwencji naruszenie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych; art. 107 par. 3 Kpa przez brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania, w szczególności przedstawienia argumentów przemawiających przeciwko uwzględnieniu art. 40 ust. 2 wymienionej ustawy.

W krótkich motywach skargi Alfred N. wskazał, iż w toku postępowania podnosił, że nie jest w stanie, z uwagi na sytuację materialną uregulować podatku spółki. W odwołaniu przedstawił swoją sytuację materialną i rodzinną /na utrzymaniu niepracująca żona i dwoje dzieci, bez majątku/.

Zdaniem skarżącego obowiązkiem Urzędu było o zbadanie jego sytuacji podanej w odwołaniu /Urząd ma odpowiednie służby/. Skoro nie daje wiary oświadczeniu złożonemu w odwołaniu. Podnosi, że jego sytuacja rodzinna, wbrew twierdzeniom Izby, jest podstawą do zastosowania art. 40 ust. 2 ustawy i odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Izba podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając złożoną skargę Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących ustaleń i wniosków:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja I instancji nie naruszają obowiązującego prawa tak materialnego jak też formalnego.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący, posiadając 3 z 95 udziały ponosi odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe Spółki z o.o. "L." w takiej części - w jakiej miał prawo uczestniczyć w podziale zysku. Kwota wynikła z tego tytułu wnosi 1.720 zł. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania wymienionej spółki w powyższym zakresie, wynika z przepisu art. 47 ust. 2 cyt. już wyżej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Podzielić należy stanowisko Izby wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż odpowiedzialność wspólników o której jest mowa w art. 47 ust. 2 cyt. ustawy to jeden z przypadków szczególnego rodzaju odpowiedzialności osób trzecich. Szczególny charakter tejże odpowiedzialności wynika z faktu, że na podmiotach, które je ponoszą nie ciążył pierwotnie żaden obowiązek regulowany przepisami podatkowymi. Podmioty te ponoszą skutki prawne niezgodnego z normą zachowania podatnika, polegającego na niewykonaniu przez niego zobowiązania podatkowego. Podnieść należy także, iż decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe spółki z o.o. na jej wspólnika - jest decyzją o charakterze konstytutywnym. Z chwilą jej doręczenia osobie trzeciej powstaje obowiązek spełnienia przez nią świadczenia podatkowego. Izba zasadnie wyjaśniła, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej powinna określać łączną wysokość świadczenia, jakie osoba trzecia jest zobowiązana z tego tytułu uiścić, organ właściwy do przyjęcia świadczenia oraz termin w jakim osoba trzecia ma się wywiązać z nałożonego obowiązku. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z przepisem art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W ocenie Sądu, nieuprawnione są zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przez organy skarbowe w sprawie niniejszej przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, z których wynika obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jednakże nie oznacza to, iż strona zwolniona jest od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Jak wynika z akt sprawy niniejszej, przeprowadzone zostało dodatkowe postępowanie dowodowe w celu zbadania sytuacji materialnej skarżącego, którego wynikiem jest protokół o stanie majątkowym zobowiązanego sporządzony przez pracowników Urzędu Skarbowego we W. dnia 2 czerwca 1997 r. /k. 15/.

W tej sytuacji zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego jest bezzasadny. Wskazać także trzeba, iż przedstawione przez podatnika argumenty, dotyczące trudnej sytuacji materialnej nie stanowią przesłanek do zastosowania art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Okoliczności te mogą stanowić przedmiot ustaleń przy podejmowaniu decyzji przez organy podatkowe w sprawach ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Rozstrzygnięcia w sprawach tych ulg stanowią przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł jak w sentencji.