Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt III SA 3315/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński (spr.) Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie ulgi z tytułu wyszkolenia uczniów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 137,20 (sto trzydzieści siedem 20/100) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26.11.2002r. Nr "[...]" Izba Skarbowa w O., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w E. z dnia l0.09.2002r., na mocy której odmówiono T. G. przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów w rzemiośle murarstwo.

W uzasadnieniu ww. decyzji Izba wskazała, że wnioskiem z dnia 5 lipca 2002r T. G. zwróciła się o przyznanie ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczniów: K. Z., R. O. oraz P. S. w rzemiośle murarstwo. Do wniosku załączyła zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego, dyplom ukończenia Policealnego Studium o specjalności budownictwo ogólne oraz zaświadczenia potwierdzające szkolenie uczniów, wydane przez Izbę Rzemieślniczą i Przedsiębiorczości w B. z których wynika, że K. Z., R. O. oraz P. S. odbywali naukę zawodu w firmie skarżącej w okresie od dnia 11.02.2002r. do dnia 3l.05.2002r.. Egzamin złożyli z wynikiem pozytywnym w dniu 10.06.2002r.

W sprawie ustalono również, że T. G. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych w okresie od 31 maja 1993r. do 31 maja 2002r. Decyzją Prezydenta Miasta E. wydaną w dniu 22 maja 2002r. działalność ta została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31 maja 2002r.

Na podstawie tych ustaleń Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że zgodnie z art. art. 27c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do skorzystania z ulgi z tytułu nauki zawodu przysługuje wyłącznie osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów. W ocenie organów podatkowych prawo do powyższej ulgi jest nierozerwalnie związane z podatnikiem wykonującym działalność gospodarczą spełniającym pozostałe warunki określone w ustawie. W sytuacji zatem, gdy w dniu złożenia wniosku o przyznanie ww. ulgi strona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskiwała przychodów z tego tytułu ze względu na jej likwidację, brak było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania przedmiotowej ulgi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba stwierdziła ponadto, że instytucja ulg podatkowych jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, a właściciel zakładu pracy nie nabywa "automatycznie" prawa do ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia. Wyjaśniono nadto, że powołany w odwołaniu wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia l999r. wiąże Sąd i organ podatkowy wyłącznie w sprawie której dotyczy. Nie ma więc wpływu na niniejszą decyzję.

W skardze na powyższą decyzję, T. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuca organom podatkowym naruszenie art. 27c ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przesłanką nabycia praw do ulgi jest prowadzenie działalności gospodarczej w okresie szkolenia uczniów, a nie w okresie realizacji tej ulgi. Zdaniem skarżącej, że nie traci prawa do ulgi ten podatnik, który po wyszkoleniu ucznia zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W celu poparcia przedstawionego stanowiska cytuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999r. Ponadto powołuje się na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 4 listopada 1996r. w przedmiocie korzystania z ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu całą dotychczasową argumentację . Ponadto wyjaśniła, że skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowanej ulgi również ze względu na treść art. 27c ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z załączonych dokumentów wynika, że wskazani uczniowie naukę zawodu w przeważającej części okresu odbyli w A Sp. z o.o.- 29 miesięcy, u skarżącej niecałe 4 miesiące, kończyli zaś w zakładzie R. G. Nie można zatem przyjąć, że rozwiązanie umów o naukę zawodu z powodu zakończenia działalności przez T. G., nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Odnosząc się do powołanego przez podatniczkę pisma Ministerstwa Finansów stwierdzono, że treść jego nie stoi w sprzeczności z podjętą przez Izbę decyzją. Wyjaśnia ono bowiem dwie kwestie związane z możliwością uzyskania ulgi oraz z zasadami korzystania z przyznanej ulgi uczniowskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy szkolenie uczniów trwające od 11.02.2002r. do dnia 31.05.2002r. zakończone wynikiem pozytywnym, w sytuacji gdy podatniczka w związku z rezygnacją z prowadzonej działalności gospodarczej została wykreślona z ewidencji, będzie uprawniało do skorzystania z tej ulgi.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, że warunkiem skorzystania z ulgi podatkowej, o której mowa w art. 27c ust. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w 10 rozporządzenia z dnia 24.03.1998r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie przychodów z tego tytułu w dacie składania wniosku o ulgę. Stanowisko takie jest sprzeczne z treścią ww. § 10 rozporządzenia.

Ustawodawca bowiem wprowadzając ulgę podatkową z tytułu wyszkolenia ucznia (zwaną też "ulgą uczniowską") na mocy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przyznał prawo do skorzystania z tej ulgi osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą którzy jednocześnie na mocy odrębnych przepisów posiadają uprawnienia do szkolenia uczniów oraz zatrudniają w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu.

W myśl § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.03.1995 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (...)" zwalnia się w części od podatku dochodowego przez obniżenie tego podatku o kwotę ustaloną w wysokości i na warunkach określonych w rozporządzeniu. Ulga przysługuje, jeżeli szkolenie zostało zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu.

Z brzmienia gramatycznego tych przepisów nie wynika, w ocenie Sądu, ograniczenie zakresu zastosowania przedmiotowej ulgi wyłącznie do podatników prowadzących działalność gospodarczą w chwili składania wniosku o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia.

Skład Sądu orzekający w przedmiotowej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony m. in. w wyroku z dnia 28 kwietnia 1999r. sygn. akt I SA/Gd 755/97, iż zwolnienie to odnosi się do podatku dochodowego, nie zaś jego części należnej od dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ocena przesłanek udzielenia ulgi polega na sprawdzeniu czy w czasie, kiedy prowadzona była nauka zawodu, osoba fizyczna prowadziła działalność gospodarczą i miała uprawnienia do szkolenia uczniów.

Zatem należy stwierdzić, że w sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności przez skarżącą z przyczyn niezależnych od niej i po złożeniu przez uczniów egzaminów kończących naukę z wynikiem pozytywnym brak było podstaw prawnych do odmowy przyznania ww. ulgi. Skarżąca spełniła bowiem przesłanki materialnoprawne warunkujące przyznanie ulgi tj. posiadała odpowiednie kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne wymagane do nauki zawodu, nadto w okresie szkolenia prowadziła działalność gospodarczą. Fakt, iż wniosek o zastosowanie ulgi złożyła już w chwili zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie wpływa na nabyte uprawnienie do skorzystania ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia. Składając wniosek o przyznanie ulgi zgodnie z warunkami określonymi w § 13 rozporządzenia z dnia 24.03.1995r. potwierdziła jedynie chęć skorzystania z nabytego już uprawnienia.

Odnosząc się do stwierdzeń Izby Skarbowej przedstawionych w odpowiedzi na skargę, dotyczących okresu szkolenia uczniów przez skarżącą i przyczyn zakończenia działalności i tym samym nie spełniania przesłanek do skorzystania z ww. ulgi z tych przyczyn, Sąd stwierdza, iż nie były one rozważane przez organy podatkowe w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Nie stanowiły one również podstawy podjętych rozstrzygnięć. Praktyka taka, w ocenie Sądu, może prowadzić do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego określonych w ustawie Ordynacja podatkowa tj. zasady zaufania do organów podatkowych, zasady prawdy obiektywnej, zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Nadto próba przenoszenia rozstrzygania tych wątków na etap postępowania sądowo- administracyjnego świadczy o wadliwości przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.