Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 718/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015r. spraw ze skarg M. W. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok wraz z sankcjami wieloletnimi, - nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok i nałożeniem sankcji, oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej: organ odwoławczy lub organ II instancji) utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej: organ I instancji ) w sprawie odmowy przyznania M. W. ( dalej: Skarżącemu) przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 z sankcjami wieloletnimi oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożenia sankcji, z powodu przedeklarowania powierzchni zgłoszonych działek.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz z akt sprawy Skarżący zawarł w dniu 7 marca 2010 r. z "D." Podkarpacki Holding Budowy Dróg sp. z o.o. z siedzibą w S. – jako wydzierżawiającym umowę dzierżawy, na podstawie której wydzierżawiający zobowiązał się oddać do używania i pobierania pożytków między innymi nieruchomości o numerach ewidencyjnych 289/8 i 108/4, położone odpowiednio w miejscowości M. oraz Cz., gmina P., na okres od 1 kwietnia 2011 r. do 1 lutego 2027 r.

Na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie zawartej w dniu 13 kwietnia 2011 r. pomiędzy spółka "D." P. H. B. D. sp. z o.o. , a P. R. D. sp. z o.o., spółka ta wstąpiła w prawa wydzierżawiającego.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2013 r., sygn. akt V 1 GU 19/13 Sąd Rejonowy w T. Wydział V Gospodarczy Sekcja do Spraw Upadłościowych ogłosił upadłość spółki P. R. D. sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku.

Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. syndyk mas upadłości P.R.D. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej poinformował Skarżącego, że uznał postanowienia umowy dzierżawy zawartej w dniu 7 marca 2010 r. za uniemożliwiające osiągnięcie celu postepowania upadłościowego, a także że nie wyraża zgody na udostępnienie Skarżącemu dzierżawionej przez niego nieruchomości dla celów związanych z prowadzoną przez niego działalnością rolną.

Wnioskami z dnia 15 maja 2014 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz jednolitej płatności obszarowej między innymi do spornych działek.

O przyznanie tych samych płatności w stosunku do tych samych działek zwrócił się syndyk masy upadłości P. R. D. sp. z o.o.

( oświadczenie syndyka z dnia 2 stycznia 2015 r. – akta administracyjne ).

W związku z powyższym przeprowadzono kontrolę administracyjną.

Wezwany do wyjaśnienia Skarżący złożył korekty i wyjaśnił , że działki ewidencyjne nr 289/8 i 108/4 i położone na nich działki rolne AA, BB, CC, DD, E, EE, F o łącznej powierzchni 96,61 ha weszły w skład masy upadłościowej P. R. D. sp. z o.o., gdzie syndyk jako zarządzający nie wyraził zgody na jakiekolwiek korzystanie z w/w nieruchomości przez osoby trzecie i w związku z tym nie miał możliwości prowadzenia działalności rolniczej na powyższych działkach w roku 2014.

Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej ze względu na przedeklarowanie powierzchni oraz nałożył sankcję w wysokości 95.805,10 zł., a także odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz nałożył sankcję w wysokości 88.053,80 zł.

W odwołaniach od powyższych decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 63 ust. 1 pkt 1 oraz art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.; dalej: Prawo upadłościowe i naprawcze) w związku z art. 831 § 1 pkt 2 a ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postepowania cywilnego ( Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.; dalej: Kodeks postępowania cywilnego) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia o finansach publicznych ( Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze z.; dalej: ustawa o finansach publicznych) przez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nieruchomości objęte wnioskiem weszły w skład masy upadłości i wszelkie pożytki winny być podejmowane i przekazywane syndykowi,

- art. 53 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.; dalej: Kodeks cywilny) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że płatność rolnośrodowiskowa stanowi pożytki, podczas gdy stanowi ona należność o charakterze administracyjnoprawnym, a nie o charakterze cywilnoprawnym,

- art. 7 Konstytucji w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. z 2015 r., poz. 349; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) - w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.; dalej ustawa o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego) – w przypadku jednolitej płatności obszarowej, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności i nieuwzględnienie przez organ przepisów powszechnie obowiązującego prawa t.j. Kodeksu cywilnego oraz Prawa upadłościowego i naprawczego,

- naruszenie przepisów postępowania a to: art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: Kodeks postepowania administracyjnego ) w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, w zw. z art. art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego- w przypadku jednolitej płatności obszarowej, poprzez rozpatrzenie w sposób niewyczerpujący materiału dowodowego, nie przesłuchanie syndyka masy upadłości na okoliczność braku winy Skarżącego w nieprowadzeniu na dzierżawionej nieruchomości zabiegów agrotechnicznych,

- art. 107 Kodeksu postepowania administracyjnego w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – w przypadku jednolitej płatności obszarowej, poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji w części dotyczącej powołanych przepisów Kodeksu cywilnego i Prawa upadłościowego i naprawczego.

W uzasadnieniach Skarżący podniósł, że na podstawie art. 631 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie wchodzi do masy upadłości mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postepowania cywilnego. Zgodnie z kolei z art. 831 § 1 pkt 2a Kodeksu postepowania cywilnego nie podlegają egzekucji środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, chyba że wierzytelność powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu ( EFTA), środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2.

W dalszej kolejności podkreślił, że płatności nie maja charakteru pożytków cywilnoprawnych lecz stanowią należność o charakterze administracyjnoprawnym. Powołując się w tym zakresie na wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku II Wydział Cywilny z dnia 27 marca 27 marca 2014 r., sygn. akt II CA 158/14 wskazał, że nie są one pochodną prawa własności nieruchomości rolnej, lecz są powiązane z osobą producenta rolnego, prowadzeniem produkcji rolnej, do której nie jest wymagane legitymowanie się własnością gospodarstwa rolnego.

Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który wspomnianymi na wstępie decyzjami utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.

Powołując się na przepisy wskazał, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli: spełnia określone warunki. Tymczasem po przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że Skarżący nie prowadził działalności rolniczej na działce ewidencyjnej 289/8 o powierzchni 94,32 ha oraz na działce ewidencyjnej 108/4 o powierzchni 3,11 ha. W przypadku wariantu 2.2 Uprawy rolnicze powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 49,09 ha ( działka rolna AA o powierzchni 29,40 ha, działka rolna BB o powierzchni 10,98 ha, działka rolna CC o powierzchni 2,27 ha działka rolna DD o powierzchni 4,03 ha działka rolna EE o powierzchni 2,41 ha). Powierzchnia stwierdzona po kontroli wyniosła 0.00 ha, procent przedeklarowania wyniósł w związku z tym 100 %.

W wariancie 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnia zadeklarowana 47,52 ( działka rolna E o powierzchni 45,81 ha i działka rolna F o powierzchni 1,71 ha). Powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej 0,00 ha, procent przedeklarowania 100 %.

W przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zadeklarowana wynosiła 117,69 ha, stwierdzona 21,02 ha procent przedeklarowania 100.

Powołując się następnie na art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji ( UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. UE L z 2011 r., nr. 25, poz. 8; dalej Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011) zgodził się z organem I instancji, że Skarżącemu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa za 2014 r. oraz jednolita płatność obszarowa i zostały spełnione warunki do zastosowania sankcji powierzchniowych.

Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przepisów postepowania. W ocenie organu II instancji postępowanie przebiegało w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom. Organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a wyciągnięte wnioski znalazły wyraz w treści uzasadnienia.

Podkreślił, że Skarżący w złożonym oświadczeniu w sposób jednoznaczny wskazał, że na spornych działkach o nr ewidencyjnych 289/8 i 108/4 od roku 2013 zmienił się właściciel, kontrolę nad nieruchomościami przejął syndyk masy upadłościowej, z którym od lutego 2014 r. prowadził spór o dalsze użytkowanie działek. Złożył wniosek mając nadzieję na szybkie i pozytywne załatwienie sporu.

W ocenie organu odwoławczego w świetle oświadczenia Skarżącego oraz pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego oczywistym jest, że Skarżący nie realizował programu rolnośrodowiskowego i nie posiadał działek 289/8 i 108/4, co wykluczało możliwość uzyskania dopłat rolnośrodowiskowych oraz jednolitej płatności obszarowej w ramach płatności bezpośrednich. Organ II instancji podkreślił przy tym, że Skarżący składając w dniu 15 maja 2014 r. wnioski o przyznanie dopłat miał świadomość tego, że nie jest posiadaczem wyżej wymienionych działek oraz, że nie będzie miał możliwości prowadzenia działalności rolniczej, a tym samym nie przeprowadzi zabiegów agrotechnicznych, a pomimo to podpisał oświadczenie, w którym zapewnił, że zadeklarowane działki na dzień 31 maja 2014 r. znajdują się w jego posiadaniu.

Z dniem ogłoszenia upadłości tj. 16 sierpnia 2013 r. syndyk wszedł w posiadanie nieruchomości będących przedmiotem niniejszej sprawy. Zwrócił również uwagę na to, że postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek Skarżącego o tymczasowe udostępnienie mu nieruchomości tj. działek ewidencyjnych nr 289/8 i 108/4.

W skargach wniesionych do tutejszego Sądu Skarżący zarzucił naruszenie:

- § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.), art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że fakt naruszenia posiadania przez syndyka i prowadzenie działalności rolniczej przez syndyka jest równoznaczny z nieposiadaniem przez Skarżącego. Skarżący podkreśla, że nadal jest posiadaczem spornych nieruchomości, umowa dzierżawy nie została wypowiedziana przez syndyka. Powołując się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2014 ., sygn.. akt II GSK 2022/12 wskazał, że dla przyznania płatności nie ma faktycznie znaczenia kto dokonuje niezbędnych prac agrotechnicznych na gruncie, celem ich utrzymania zgodnie z wymaganymi normami,

- art. 16 ust. 5 akapit 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 58 akapit 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady ( WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady ( WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz.U UE L z 2009 r., nr 316, poz. 65: dalej Rozporządzenie Komisji ( UE) nr 1122/2009,

- art. 63 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy Prawa upadłościowego i naprawczego w zw. z art. 831 § 1 pkt 2a Kodeksu postepowania cywilnego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nieruchomości objęte wnioskami z dnia 15 maja 2014 r. weszły w skład masy upadłości oraz, że nie podlegają wyłączeniu z masy upadłości, w sytuacji gdy płatność rolnośrodowiskowa stanowi płatność, która pochodzi z programu finansowanego z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, a tym samym nie wchodzi w skład masy upadłości,

- art. 534 Kodeksu cywilnego przez jego błędne zastosowanie i w przyjęcie, że płatność rolnośrodowiskowa stanowi pożytki, podczas gdy stanowi ona należność o charakterze administracyjnoprawnym,

- art. 7 Konstytucji w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, oraz w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – w przypadku jednolitej płatności obszarowej, poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności legalizmu i niezastosowanie przepisów powszechnie obowiązujących,

- art. 77 §1 w zw. z art. 140 Kodeksu postepowania administracyjnego, w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, oraz w zw. z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego- w przypadku jednolitej płatności obszarowej, przez rozpatrzenie w sposób niewyczerpujący materiału dowodowego, tj. pism przedstawicieli P.R.D. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z dnia 19 maja 2014 r. oraz z dnia 26 maja 2014 r.,

- nieuwzględnienie okoliczności, że przed Sądem Rejonowym w G. Wydział I Cywilny toczy się postepowanie w sprawie z powództwa Skarżącego przeciwko syndykowi o ochronę posiadania,

- art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 Kodeksu postepowania administracyjnego w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, oraz w zw. z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – w przypadku jednolitej płatności obszarowej przez nie zawieszenie postepowania do czasu rozpoznania sprawy z powództwa o ochronę posiadania,

- art. 107 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – w przypadku płatności rolnośrodowiskowych, oraz w zw. z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku jednolitej płatności obszarowej przez brak uzasadnienia prawnego decyzji, w części dotyczącej powołania przepisów Kodeksu cywilnego i Prawa upadłościowego i naprawczego, brak uzasadnienia faktycznego dotyczącego nie zawieszenia postępowania, nie przesłuchania syndyka na okoliczność braku winy Skarżącego w nieprowadzeniu na dzierżawionej nieruchomości zabiegów agrotechnicznych.

W świetle powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających, stwierdzenie że decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o zawieszenie postępowań sądowoadministracyjnych.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że dla przyznania płatności zarówno rolnośrodowiskowych jak również bezpośrednich istotne jest, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, prowadzi działalność rolniczą, bez znaczenia jest przy tym czy przysługuje mu prawo do gruntu.

Tymczasem z dokonanych przez organ ustaleń wynikało, że Skarżący tej działalności nie prowadził.

Odnosząc się do zarzutu nie zawieszenia postępowania organ wskazał, że działał w oparciu o przepisy prawa materialnego oraz w oparciu o dokumentację zawartą w aktach sprawy, a z tej wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że Skarżący nie użytkował gruntów na spornych działkach w 2014 r.

Odnosząc się do nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania syndyka organ wskazał, że w aktach znajduje się oświadczenie syndyka, że jest jedynym i faktycznym posiadaczem spornych nieruchomości oraz, że latem 2014 r. wykonał koszenie traw oraz prasowanie i stogowanie siana.

Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 678/10, zgodnie z którym: "gdy gospodarstwo rolne znajduje się jednocześnie w posiadaniu samoistnym i zależnym, a każdy z tych rodzajów posiadania może stanowić podstawę do otrzymania płatności - płatność może być przyznana tylko jednemu podmiotowi – temu, kto faktycznie prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U z 2014r. poz. 1647 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.)

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Sąd nie znalazł podstaw do ich uchylenia. Wbrew podniesionym zarzutom są one wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania jak też prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów.

Przedmiotem sądowej kontroli są:

- decyzja w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. wraz z sankcjami wieloletnimi,

- decyzja w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożenia sankcji.

Skarżący zwrócił się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych oraz jednolitej płatności obszarowej do działek w stosunku do których o płatności zwrócił się również syndyk masy upadłości P.R.D. sp. z o.o.

Skarżący prawo do dopłat wywodzi z prawa dysponowania działkami na podstawie łączącej go z Przedsiębiorstwem Robót Drogowych sp. z o.o. umowy dzierżawy, syndyk z postanowienia o ogłoszeniu względem P.R.D. sp. z o.o. upadłości z likwidacją majątku.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. :

1. Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 Rozporządzenia Rady ( WE ) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L z 2005 r., nr 277, poz. 1 ), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej,

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skald gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (...),

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W ocenie Sądu na podstawie powyższych przepisów organy prawidłowo przyjęły, że warunkami koniecznymi do przyznania płatności rolnośrodowiskowych jak również jednolitej płatności obszarowej są między innymi: posiadanie zadeklarowanych nieruchomości i realizacja programu rolnośrodowiskowa w przypadku dopłat rolnośrodowiskowych, posiadanie zadeklarowanych nieruchomości i utrzymywanie gruntów zgodnie z normami przez cały rok - w przypadku jednolitej płatności obszarowej.

Prawidłowe są również wnioski organu, że chodzi tu o posiadanie faktyczne, a więc wykonywanie w stosunku do niej władztwa faktycznego, niezależne od tytułu prawnego. Zatem w przypadku płatności rolnośrodowiskowych konieczna jest realizacja programu rolnośrodowiskowego przez posiadacza, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej posiadanie, utrzymywanie gruntów zgodnie z wymogami nie odnosi się natomiast do posiadacza, ma charakter przedmiotowy, dotyczy konkretnych gruntów.

Należy zgodzić się z organami, że w sprawie nie budzi wątpliwość, że Skarżący tego władztwa nie wykonywał, a co za tym idzie nie dokonywał zabiegów agrotechnicznych koniecznych dla przyznania płatności rolnośrodowiskowych.

Świadczy o tym oświadczenie Skarżącego, z którego wynika, że nie wykonywał na spornych działkach żadnych czynności w 2014 r., z uwagi na działanie syndyka, który zabronił mu wejścia na sporne działki.

Również z protokołu inwentaryzacji i objęcia w posiadanie majątku wchodzącego w skład masy upadłości P.R.D. sp. z o.o. w S. W. sporządzonego w dniu 25 września 2013 r. wynika, że syndyk dokonał zabezpieczenia obejmowanego terenu, w tym spornych działek. Pismem zaś z dnia 19 lutego 2014 r. poinformował Skarżącego, że uznał postanowienia umowy dzierżawy zawartej w dniu 7 marca 2010 r. za uniemożliwiające osiągnięcie celu postępowania upadłościowego, a także, że nie wyraża zgody na udostepnienie Skarżącemu dzierżawionej przez niego nieruchomości dla celów związanych z prowadzoną przez niego działalnością rolną.

W oświadczeniu z dnia 2 stycznia 2015 r. syndyk wskazał, że latem 2014 r. dokonał koszenia traw oraz prasowania i stogowania siana.

Z uwagi natomiast na to, że Skarżący nie posiadał spornych nieruchomości bez znaczenia pozostaje kwestia ewentualnego utrzymania gruntów zgodnie z wymogami – warunek przyznania jednolitej płatności obszarowej. Nie znajdzie tu zastosowania powołany przez Skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2022/12, w którym wskazano, że "dla przyznania płatności nie miało znaczenia, kto faktycznie dokonuje niezbędnych prac agrotechnicznych na gruncie celem utrzymania zgodnie z wymaganymi normami, istotne było, aby przez cały rok kalendarzowy grunty te były właściwie utrzymane." Sprawa dotyczyła innego stanu faktycznego jak i prawnego. Pomoc finansowa dotyczyła wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a ponadto przesądzono w niej, że producentka rolna przez cały okres posiadała grunty rolne.

Dla odmowy przyznania dopłat bez znaczenia pozostaje natomaist kwestia braku winy po stronie producenta w niewykonaniu ciążących na nim obowiązków. Nie jest ona przesłanką eskulpacyjną w sprawach o przyznanie dopłat, Skarżący nie może zasłaniać się brakiem winy, w związku z powyższym ustalenia organu w tym zakresie pozbawione byłyby podstaw prawnych.

Ponadto słusznie organ podnosi, że Skarżący składając wnioski w dniu 15 maja 2014 r. miał świadomość, że nie będzie mógł zrealizować zobowiązań rolnośrodowiskowych i nie spełniał warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wskazanym już wyżej pismem z dnia 19 lutego 2014 r. syndyk poinformował Skarżącego o tym, że nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości celem realizacji działalności rolnej. Pomimo to Skarżący złożył wniosek i podpisał oświadczenie, w którym potwierdził, że zadeklarowane nieruchomości znajdują się w jego posiadaniu na dzień 31 maja 2014 r.

Nie usprawiedliwia go również twierdzenie, że złożył wniosek z nadzieją na pozytywne i szybkie rozstrzygnięcie sporu w sądzie, jak również skierowanie w dniu 1 maja 2014 r. do Sądu Rejonowego wniosku o zobowiązanie syndyka masy upadłości do tymczasowego udostępnienia dzierżawionej nieruchomości w tym działek 289/8 i 108/4, czy też złożony do Sądu Rejonowego w G. Wydział Cywilny pozew o ochronę posiadania, którym Skarżący uzasadniał potrzebę zawieszenia postępowania.

Rozpoznając w tym zakresie wniosek Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, zgadzając się równocześnie z brakiem podstaw do zawieszenia postepowania administracyjnego.

Prawidłowo organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2011, sygn. akt II GSK 678/10, zgodnie z którym gdy gospodarstwo rolne znajduje się jednocześnie w posiadaniu samoistnym i zależnym, a każdy z tych rodzajów posiadania może stanowić podstawę do otrzymania płatności – płatność może być przyznana tylko jednemu podmiotowi - temu kto faktycznie prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie. Skarżący działalności rolniczej w spornym okresie nie prowadził. Nie zasługują w związku z tym na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie będzie miało również znaczenia, czy syndyk wykonując władztwo w stosunku do spornych nieruchomości działał zgodnie z prawem, czy jak zarzuca Skarżący bezprawnie. Jak już wcześniej wskazano warunkiem przyznania dopłat nie jest legitymowanie się tytułem prawnym do tego gruntu, ale wykonywanie działalności rolniczej, której w przypadku Skarżącego nie stwierdzono.

Choć na gruncie niniejszego postępowania działalność syndyka nie podlega kontroli, to nie można zgodzić się ze Skarżącym, że sporne nieruchomości nie weszły do masy upadłości. Skarżący powołując się na art. 63 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego wskazał, że nie wchodzi do masy upadłości mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeks postepowania cywilnego. Następnie powołując art. 831 § 1 pkt 2a Kodeksu postepowania cywilnego wskazał, że nie podlegają egzekucji środki pochodzące z programu finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. Przytaczając dalej definicję tych ostatnich, wskazał, że środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlagające zwrotowi środki z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu ( EFTA), środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2.

Tymczasem mieniem, którego wejście do masy upadłościowej kwestionuje Skarżący są nieruchomości, a nie środki publiczne.

Nie może być również przedmiotem rozważań kwestia, czy płatności rolnośrodowiskowe oraz bezpośrednie stanowią pożytki cywilne. Orzekanie w tego rodzaju sprawach należy bowiem do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

W świetle powyższego za nieuzasadnione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jak tez Kodeksu cywilnego.

Podsumowując Sąd nie zgadza się z postawionymi zarzutami. Decyzje stanowią wynik prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji, a wyciągnięte przez organ wnioski zostały prawidłowo uzasadnione.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu kwestia zastosowanych sankcji, które stanowiły w rzeczywistości konsekwencję przedeklarowania powierzchni i wynik matematycznego rachunku przy uwzględnieniu danych wynikających z akt sprawy – różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym oraz stawek płatności wynikających z prawidłowo powołanych przepisów, co nie było przedmiotem sporu.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.