Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 99/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 2, art. 111l w zw. z art. 111m, art. 111n par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia B. S., dalej: "zobowiązana", "skarżąca", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta.

Powyższe rozstrzygnięcie organu zapadło w następującym stanie sprawy:

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, dalej: "organ podatkowy pierwszej instancji", decyzją z dnia [...] określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 207/04, oddalił skargę zobowiązanej na ostateczną decyzję organu odwoławczego, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 943/05, oddalił skargę kasacyjną. W związku z tym, że zobowiązana nie uregulowała zaległości podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze: [...] (obejmujący należność główną w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę) i [...] (obejmujący odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek w kwocie [...] zł), które skierował do egzekucji.

W celu realizacji wymienionych wyżej tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił szereg banków o zajęciu rachunków bankowych oraz dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych wobec podmiotów: Z. W. Z. Z.-W. Z. w L. i A. G. M. B. w L., a także świadczenia emerytalno-rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Odpis tytułu wykonawczego nr [...] doręczono zobowiązanej [...] stycznia 2004 r. wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, a odpis tytułu wykonawczego nr [...] w dniu [...] listopada 2004 r., również wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu innego rachunku bankowego. Zawiadomieniem z [...] października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął natomiast należący do zobowiązanej udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości położonej w L. przy ulicy P. Zajęcie to, na skutek uwzględnienia skargi zobowiązanej na czynności egzekucyjne zostało uchylone, o czym zawiadomiono zobowiązaną pismem z [...] stycznia 2013 r.

Zawiadomieniem z tej samej daty Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie zajął należący do zobowiązanej ten sam udział w nieruchomości oraz wezwał skarżącą do zapłaty egzekwowanej należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości udziału w nieruchomości. W tym samym dniu (tj. [...] stycznia 2013 r.) organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w L. o dokonanie wpisu w dziale III księgi wieczystej o wszczęciu egzekucji z należącego do zobowiązanej udziału w nieruchomości (wpisu dokonano w dniu [...] lutego 2013 r.). Skarga na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniem z [...] stycznia 2013 r. została prawomocnie oddalona (wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 916/15). Oddalone zostały również wnioski skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie obydwu tytułów wykonawczych (wyrok WSA w Lublinie z 23 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 40/14 i wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3219/14) i z dnia 30 grudnia 2013 r. o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułu nr [...] (wyrok WSA w Lublinie z 25 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 259/14 i wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 287/15).

W celu egzekucji zaległości dokonano także zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu najmu w stosunku do B. P. "W.", ul. P. oraz B. G. "A.- C.", ul. P. Zawiadomienia o zajęciach zostały doręczone dłużnikom zajętych wierzytelności w dniu [...] kwietnia 2015 r. i w dniu [...] kwietnia 2015 r., a skarżącej w dniu [...] kwietnia 2015 r. Skargi na te czynności egzekucyjne zostały ostatecznie oddalone postanowieniami Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. i z dnia [...] listopada 2016 r.

Następnie organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uzasadniał, że w dniu [...] września 2015 r. organ egzekucyjny wydał obwieszczenie o pierwszej licytacji udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w L. przy ulicy P. Pierwsza licytacja została wyznaczona na dzień [...] grudnia 2015 r. Do licytacji nikt nie przystąpił.

Pełnomocnik zobowiązanej do protokołu licytacji z dnia [...] grudnia 2015 r. złożył oświadczenie, określając je jako skargę na czynności poborcy skarbowego, powołując się na art. 111I w związku z art. 45 i art. 111n § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), dalej: " u.p.e.a." W jego ocenie, w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych postępowanie egzekucyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu na skutek wygaśnięcia i nieistnienia obowiązku oraz powinno zostać zawieszone z mocy prawa. Komornik skarbowy oddalił skargę. Pełnomocnik zobowiązanej złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów u.p.e.a., Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, w tym art. 111 c § 1 i 2 u.p.e.a. w związku z art. 45 § 1 tej ustawy w związku z 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. oraz w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) – dalej: "k.p.a." w związku z art. 18 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie komornika skarbowego z [...].

Na wyżej wymienione postanowienie organu odwoławczego zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z 14 października 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 208/16, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie komornika skarbowego. Sąd wyraził ocenę, że lektura protokołu licytacji z dnia [...] grudnia 2015 r. prowadzi do wniosku, zgodnie z którym zobowiązana nie sformułowała żadnych zarzutów dotyczących ściśle czynności poborcy skarbowego, prowadzącego pierwszą licytację. Kwestionowała samą zasadę prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, żądania zgłoszone przez zobowiązaną w dniu [...] grudnia 2015 r. w toku czynności zmierzających do przeprowadzenia pierwszej licytacji nie stanowiły w rzeczywistości skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, nawet jeżeli zobowiązana swoje żądania umorzenia, zawieszenia czy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, nazwała skargą. Wykonując wskazany wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 208/16, organ egzekucyjny postanowieniem z [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a postanowieniem z [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, które to postanowienia zostały przez organ nadzorczy utrzymane w mocy postanowieniami z [...].

Na postanowienie organu nadzorczego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowanie egzekucyjnego pełnomocnik wniósł skargę do sądu (skargę oddalono nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn., akt I SA/Lu 582/17).

Z kolei, w dniu [...] lipca 2017 r. organ egzekucyjny wydał obwieszczenie o drugiej licytacji udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w L. przy ul. P. Druga licytacja została wyznaczona na dzień [...] sierpnia 2017 r. na godz. 11.00 w siedzibie organu, cenę wywoławczą nieruchomości określono jako 70% oszacowanej wartości, to jest [...] zł. Z czynności tej sporządzony został stosowny protokół, z którego wynika, że przystępujący do licytacji zaoferował najwyższą cenę w wysokości ceny wywoławczej, czyli [...] zł.

Pełnomocnik zobowiązanej do protokołu licytacji złożył skargę na czynność poborcy skarbowego w postaci wywołania drugiej licytacji. W jego ocenie nie mogło nastąpić wywołanie drugiej licytacji, ponieważ pierwsza licytacja nie odbyła się, gdyż WSA wyrokiem z dnia 14 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 208/16 uchylił postanowienie komornika skarbowego z [...]. Pełnomocnik podtrzymał również swoje zarzuty co do nieistnienia obowiązku oraz zawieszenie postępowanie egzekucyjnego z mocy prawa, z uwagi na to, że zobowiązana zgłosiła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego powołując art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia komornik skarbowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy przedmiotem skargi jest bezpodstawne wywołanie drugiej licytacji, co zostało potwierdzone przez pełnomocnika zobowiązanej.

W tych okolicznościach komornik skarbowy postanowieniem z dnia [...], zawartym w protokole z licytacji, oddalił skargę uznając, że podnoszone w niej argumenty są bezzasadne. W jego ocenie, licytacja pierwsza doszła do skutku, pomimo niestawienia się licytantów w dniu [...] grudnia 2015 r. o czym świadczy protokół z przedmiotowej czynności podpisany przez pełnomocnika zobowiązanej.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, pełnomocnik zobowiązanej podniósł zasadniczo zarzut naruszenia art. 111i u.p.e.a. w związku z art. 7 § 3 i związku z art. 35 § 1 oraz art. 33 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 2, art. 60 § 1 tej ustawy i w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 u.p.e.a.; w związku z art. 7 § 3 i art. 45 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez wywołanie drugiej licytacji nieruchomości w dacie obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, z uwagi na zgłoszone zarzuty prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wydane na podstawie decyzji wymiarowych, wydanych w warunkach faktycznych i prawnych nieistnienia tego zobowiązania oraz wykonania czynności przez poborcę skarbowego w warunkach przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.

Organ nadzorczy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z [...] o przybiciu na rzecz T. R., który zaoferował cenę nabycia wynoszącą [...] zł za licytowany udział 1/2 nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w L. przy ul. P., działka nr [...] o obszarze 0,1999 ha, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą nr [...] należący do zobowiązanej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił naruszenie następujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego:

1) art. 111m § 3 u.p.e.a., w związku z art. 111m § 1 tej ustawy, poprzez wydanie postanowienia w dacie, gdy skargi i zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte;

2) art. 111m § 1 w związku z art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że oddalenie skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalającego skargę na czynności dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji, dają podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia;

3) art. 111m § 3 w związku z art. 111 m § 1 u.p.e.a., art. 7 § 3 i art. 45 § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w dacie obligatoryjnego odstąpienia od czynności egzekucyjnych;

4) art. 111 m § 3, w związku z art. 111 m § 1 i art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a., poprzez niezastosowanie się organu egzekucyjnego do obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego, skutkującym o niedopuszczalności wykonania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych i stosowania środków egzekucyjnych;

5) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący zasadności przesłanek, którymi organ egzekucyjny kierował się przy wydaniu zaskarżonej czynności egzekucyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa;

6) art. 80 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego sprawy;

7) zasady legalizmu.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pierwszej kolejności powołał się na treść art. 111 m § 1 i 2 u.p.e.a., zgodnie z którym po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę, przy czym postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3. Wskazał też na art. 111 m § 3 ww. ustawy, który stanowi, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 111 n § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.

W ocenie organu nadzoru zażalone postanowienie o przybiciu zostało wydane zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami prawa. Spełnia ono wymogi formalne z art. 111 m § 5 u.p.e.a. i nie wystąpiły jednocześnie przesłanki przemawiające za dalszym wstrzymaniem wydania postanowienia o przybiciu lub za odmową przybicia.

Organ egzekucyjny prawidłowo wstrzymał się przed wydaniem postanowienia o przybiciu niezwłocznie po zamknięciu licytacji, do czasu ostatecznego rozpatrzenia środków zaskarżenia wniesionych przez pełnomocnika skarżącej. Ostatecznym postanowieniem z [...] organ nadzorczy utrzymał w mocy postanowienie komornika skarbowego z [...] oddalające skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, a następnie ostatecznym postanowieniem z [...] utrzymane zostało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] oddalające skargę na czynności organu egzekucyjnego polegające na obwieszczeniu o drugiej licytacji udziału w nieruchomości. Oba postanowienia zawierały pouczenie, że są one ostateczne w administracyjnym toku instancji.

Zatem, do czasu wydania postanowienia z [...] wszystkie postępowania zakończyły się ostatecznymi postanowieniami i nie było podstaw do dalszego wstrzymywania wydania postanowienia o przybiciu. Wskazane w zażaleniu postępowania sądowe nie wstrzymują wydania postanowienia o przybiciu.

Istotnym, w ocenie organu odwoławczego jest też to, że wszyscy uczestnicy postępowania w egzekucji z nieruchomości zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie drugiej licytacji nieruchomości. Zobowiązana otrzymała na ręce pełnomocnika zawiadomienie o drugiej licytacji w dniu [...] sierpnia 2017 r., współwłaścicielka – J. N. otrzymała zawiadomienie [...] lipca 2017 r., a wierzyciel egzekwujący otrzymał zawiadomienie [...] lipca 2017 r. Pełnomocnik zobowiązanej dotychczas nie przedstawił poborcy skarbowemu (egzekutorowi) dowodów stwierdzających m.in. wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku w wyniku przedawnienia, wymienionych w art. 45 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej.

Organ nadzorczy zwrócił też uwagę, że prawomocnymi wyrokami NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3219/14 oraz sygn. akt II FSK 287/15, w których ocenie podlegały postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, NSA oddalił skargi kasacyjne zobowiązanej.

Prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego potwierdził również WSA, który wyrokiem z 4 października 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 582/17, oddalił wniesioną przez pełnomocnika skarżącej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 107 § 3 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej ani konstytucyjnej zasady legalizmu.

W skardze na powyższą decyzję zobowiązana, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 111 m § 1 i § 3 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że ostateczne postanowienie w administracyjnym toku instancji jest ostatecznym rozstrzygnięciem wniesionego zażalenia i wydanie zaskarżonego postanowienia w dacie, gdy skargi i zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostateczne rozstrzygnięte;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. art. 111m § 1 u.p.e.a w zw. z art. 111n § 1 i § 2 u.p.e.a., z art. 7 § 3 i art. 45 § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że oddalenie skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalającego skargę na czynności dotyczące obwieszczenia o drugiej licytacji, nie skutkują odmową przybicia, a dają podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia – w tej sytuacji winno nastąpić odstąpienie od czynności egzekucyjnych z uwagi na to, iż stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt. 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art.33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, poprzez orzekanie przez organ egzekucyjny w warunkach przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r., to jest w dacie wygaśnięcia tegoż zobowiązania, co skutkuje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. art. 111m § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 111m § 1 u.p.e.a., z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. oraz art. 97 § 1 pkt. k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a , poprzez wydanie zaskarżonej postanowienia w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być obligatoryjnie zawieszone;

- art. 23 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli przestrzegania przepisów prawa przez wierzyciela i jednocześnie organ egzekucyjny w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się przez organy I i II instancji do zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie, która to ocena oraz wskazania w sposób wyraźny zostały wyrażone w prawomocnych wyrokach o sygn. akt I SA /Lu 898/02 , III SA/Wa 2227/07 oraz I SA/Lu 208/16;

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący zasadności przesłanek, którymi organ egzekucyjny kierował się przy wydaniu zaskarżonej czynności egzekucyjnej oraz przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego sprawy;

- zasady legalizmu (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP).

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym do treści uchwały o sygn. II FPS 5/09, powoływał się na nieistnienie egzekwowanej należności ze względu na jej przedawnienie. Zdaniem skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych przedawniło się z dniem 31 grudnia 2002 r., odsetki zaś od tego zobowiązania utraciły swój byt prawny 31 grudnia 1996 r., nie mogło zatem nastąpić skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia 22 lipca 2002 r. skoro obowiązek nie istniał. Oznacza to, w ocenie skarżącej, że wszelkie czynności egzekucyjne dokonane po tej dacie były nieskuteczne, a postępowanie egzekucyjne winno być umorzone.

Skarżąca zwróciła też uwagę na to, że wbrew twierdzeniom organu, stan faktyczny i prawny przywołany w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] wydanej na podstawie m.in. art. 53a Ordynacji podatkowej, utrzymanej w mocy decyzją z [...] w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie jest tożsamy z rozstrzygniętym stanem faktycznym i prawnym przywołanym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. I SA/Lu 207/04. Z tego powodu nie można mówić o związaniu oceną prawną i wytycznymi zawartymi we wskazanym wyroku. Zachodzi więc przesłanka obligująca organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego, przy czym wnioskować może o to strona na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. Organy procedujące w sprawie niniejszej w ogóle nie rozważały możliwości zastosowania art. 7 § 3 u.p.e.a. ani odstąpienia od czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.).

Na koniec skarżąca powołała się na uchwałę II GPS 1/17 umożliwiającą wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trakcie postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Przedmiotem sądowej kontroli z punktu widzenia jego legalności jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zarzuty skargi zasadniczo sprowadzają się do tego, że - zdaniem pełnomocnika skarżącej - druga licytacja, a zatem i następujące po jej zamknięciu postanowienie o przybiciu - nie mogła mieć miejsca z uwagi na to, że pierwsza licytacja nie odbyła się w związku z uchyleniem przez WSA wyrokiem z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 208/16, postanowienia organu odwoławczego oraz postanowienia komornika skarbowego z [...] oddalającego skargę na czynności poborcy skarbowego w toku pierwszej licytacji. Ponadto pełnomocnik skarżącej konsekwentnie podnosił, że żadne postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone z uwagi na nieistnienie obowiązku (przedawnienie zobowiązania), powinno ono zostać umorzone, a co najmniej zawieszone, z uwagi na fakt, że zobowiązana zgłosiła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem nie mającym tu zastosowania. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza z kolei, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Granice niniejszej sprawy wyznaczyło postanowienie organu w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta.

W związku z powyższym, dla rozstrzygnięcia istotne znaczenia mają przepisy u.p.e.a., a konkretnie przepisy dotyczące przybicia udzielanego przez organ egzekucyjny na rzecz licytanta.

Treść art. 111m § 1 u.p.e.a. upoważnia organ egzekucyjny po zamknięciu licytacji do wydania postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. W myśl § 2, postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, który z kolei obliguje organ do wstrzymania wydania przedmiotowego postanowienia do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.

Odmowa przybicia może natomiast nastąpić w przypadku, gdy ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji (art. 111 n § 1 u.p.e.a.).

W świetle brzmienia wymienionych przepisów nie sposób zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej podważającej prawidłowość przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z analizy "Protokołu drugiej licytacji nieruchomości" z dnia [...] sierpnia 2017 r. do licytacji przedmiotowej nieruchomości przystąpiły dwie osoby. Licytującym okazał się T. R., który w trakcie licytacji zaoferował cenę w wysokości [...] zł. stanowiącą równowartość ceny wywoławczej. Zaoferowana kwota, wobec braku innych postąpień, po trzykrotnym jej obwieszczeniu, została przez prowadzącego licytację uznana za najwyższą.

W dalszej części Protokołu stwierdzono rezygnację M. K. z dalszego udziału w licytacji, jak odnotowano skargę S. S. na czynności poborcy skarbowego. Dalej prowadzący licytację oznajmił, że postanowienie w przedmiocie przybicia będzie wydane gdy skargi i zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego zostaną ostatecznie rozstrzygnięte.

Prawidłowo wyjaśnił stronie organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że przyczyna wstrzymania przybicia odpadła definitywnie z chwilą ostatecznego rozpoznania wniesionej skargi na czynności organu egzekucyjnego polegające na obwieszczeniu o drugiej licytacji udziału w nieruchomości (postanowienie z dnia [...], o którego ostateczności w administracyjnym toku instancji strona została pouczona) oraz wydania ostatecznego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie komornika skarbowego z [...] oddalające skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (postanowienie z dnia [...]).

Dlatego, wobec zakończenia ww. postępowań uzasadniających wstrzymanie wydania przedmiotowego postępowania organ zobligowany był do zakończenia etapu egzekucji, który miał miejsce w dniu [...] sierpnia 2017 r. (licytacji) poprzez udzielenie licytantowi przybicia. Brak było przy tym negatywnych przesłanek do stwierdzenia odmowy przybicia. Z akt sprawy nie wynika, aby przeprowadzona licytacja naruszyła jakiegokolwiek przepisy postępowania, które to naruszenie mogły mieć istotny wpływ na jej wynik (art. 111n § 1 u.p.e.a.). Postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji zawiera przy tym wszelkie wymagane przepisami prawa elementy, takie jak wymienienie imienia i nazwiska nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (art. 111m § 5 u.p.e.a.), stanowiąc przykład prawidłowo wydanego rozstrzygnięcia.

Zwrócić należy uwagę, że inaczej niż wydaje się uważać skarżąca, przedmiotem skargi złożonej na podstawie powyższego przepisu mogą być wyłącznie czynności podejmowane w toku licytacji (jeśli mogły mieć istotny wpływ na jej wynik), co oznacza, że nie można więc w tym trybie zaskarżyć czynności podejmowanych poza licytacją. W ramach przedmiotowej skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą tylko do prawidłowego przebiegu danej czynności (realizacji określonego środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości, jej licytacji) w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności.

Zgodzić się zatem należy z organem, że w ramach przedmiotowej skargi nie można zaskarżyć innych czynności poza dotyczącymi toku licytacji. W ramach przedmiotowej skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego – egzekucji z nieruchomości – jej licytacji) w oparciu, jak już powiedziano, o przepisy regulujące sposób, formę i termin dokonania tych czynności.

W świetle powyższego, odnosząc się do podniesionych zarówno w skardze jak i w zażaleniu okoliczności dotyczących dopuszczalności prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz nieistnienia obowiązku bądź przedawnienia dochodzonych należności podatkowych, należy wyjaśnić, iż nie mogą one być przedmiotem oceny w trybie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczącej obwieszenia o licytacji. W ramach tej skargi nie mogą być bowiem brane pod uwagę zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym, wszelkie zarzuty skargi w tym przedmiocie (naruszenia m.in. art. 59 § 1 pkt 2, art. 60 § 1, art. 33 pkt 1, czy art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) należy uznać za nietrafne, wykraczające poza granice sprawy.

Dla porządku wskazać przy tym należy, w kwestii podnoszonego w skardze umorzenia postępowania egzekucyjnego dokonanego postanowieniem z dnia [...], że - jak ustalono z urzędu - dotyczyło ono prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie pierwotnie wystawionych tytułów wykonawczych, a na skutek uchylenia pierwotnej decyzji wymiarowej wyrokiem WSA z dnia 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 898/02, postępowanie egzekucyjne istotnie zostało umorzone. Sprawa wniosków skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wskazane na wstępie tytuły wykonawcze była natomiast już kilkakrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne i sprawy kończyły się wyrokami oddalającymi skargi, a zatem potwierdzającymi prawidłowość stanowiska organu egzekucyjnego o braku podstaw do umorzenia postępowania (np. wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 862/09; wyrok NSA z 2 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1572/10, oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku; wyrok WSA w Lublinie z 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 40/14; wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3219/14, oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku; wyrok WSA w Lublinie z 25 września 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 259/14, wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 287/15, oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku i ostatnio wyroki nieprawomocne WSA w Lublinie w sprawach o sygn. I SA/Lu 582/17, I SA/Lu 794/17 i I SA/Lu 795/17). Słusznie też zauważył organ odwoławczy, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru związane są prawomocnymi wyrokami NSA z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3219/14 oraz sygn. akt II FSK 287/15, oddalającymi skargi kasacyjne, gdzie ocenie Sądu podlegały postanowienia organu w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Za chybione również, w świetle regulacji art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 111m u.p.e.a., uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 P.p.s.a. w odniesieniu do wyroku Sądu w sprawie kontroli legalności decyzji wymiarowej (wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 207/04) będącej podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wszelkie rozważania pełnomocnika skarżącej co do kwestii zgodności decyzji wymiarowej z prawem w sytuacji jej ostateczności i prawomocności, są w tej sprawie zbyteczne i nietrafne. Poborca skarbowy dokonując czynności w toku licytacji w żadnym razie nie miał możliwości oceny prawidłowości ostatecznej i prawomocnej decyzji wymiarowej będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Okoliczność, że organ egzekucyjny na każdym etapie postępowania egzekucyjnego ma obowiązek uwzględnić okoliczności, które prowadzą do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.), w tym wygaśnięcie obowiązku lub jego nieistnienie, nie oznacza, że organ ten lub poborca skarbowy ma kompetencję do weryfikowania prawidłowości podstawy tytułu wykonawczego w postaci decyzji wymiarowej. Natomiast istnienie materialnej podstawy do prowadzenia egzekucji należności określonej w decyzji i w tytule wykonawczym było wielokrotnie badane przez organy egzekucyjne i przez sądy we właściwym trybie, to jest poprzez rozpoznawanie wniosków zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Takiej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono.

Bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów art. 35 § 1 i art. 45 § 1 i 2 u.p.e.a. w powiązaniu z innymi wskazywanymi przez zobowiązaną przepisami ustawy egzekucyjnej. Wbrew twierdzeniu zobowiązanej nie mogło dojść do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., bowiem przepis ten dotyczy sytuacji kiedy zostały zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie obecnie takie zarzuty nie zostały zgłoszone, bowiem nie mogły być skutecznie zgłoszone ze względu na upływ 7 - dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanej tytułów wykonawczych (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a). Takie doręczenie miało miejsce jeszcze w roku 2004 ([...] stycznia i [...] listopada). Natomiast po upływie tego terminu zobowiązana kilkakrotnie (w tym w czasie pierwszej licytacji) wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., wskazując na okoliczności mogące być także podstawą zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Nie oznacza to jednak, że skarżąca posługiwała się środkiem obrony w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, bowiem taki środek obrony zobowiązanego zgłoszony w ustawowym terminie jest czym innym niż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.pe.a., który może być złożony w każdym czasie. Złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., po upływie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. nie powoduje jednak zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., nawet jeżeli okoliczności uzasadniające wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. mogłyby być wskazane jako stanowiące podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organ działał zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 18 u.p.e.a. Podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i został oceniony w granicach swobodnej jego oceny. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, argumentację organu z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony. W ocenie Sądu organ działał na podstawie i w granicach prawa, natomiast sam fakt, że podjął on rozstrzygniecie odmiennie niż oczekiwała tego skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.

W świetle powyższych ustaleń nie można podzielić sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., a zatem także art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 2 oraz 7 ustawy zasadniczej państwa, które jako jedną z cech państwa demokratycznego, prawnego i sprawiedliwego wskazują oparcie działania wszystkich organów władzy publicznej na podstawie prawa i w jego granicach.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.