Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1431/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 i par. 2, art. 45
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.), Sędziowie WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Bożena Suleja – Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A S.A. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ nadzoru) z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...], wydane wobec A S.A. w R. (dalej: skarżąca, zobowiązana, spółka) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

2. Dotychczasowy przebieg postępowania.

2.1. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne, dotyczące m.in. podatku od nieruchomości, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzycieli – Burmistrza Miasta U. oraz B S.A.

W toku egzekucji dokonano zajęcia nieruchomości gruntowej zabudowanej, objętej księgą wieczystą nr [...] zaś protokołem z dnia [...] r. dokonano opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Pomimo prawidłowego zawiadomienia stron postępowania, jak również wezwania uczestników, o których organ nie miał wiadomości, w wyznaczonym terminie dla dokonania powyższego opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie stawiła się żadna osoba.

Protokół spisany w dniu [...] r. doręczono za pośrednictwem poczty zobowiązanej w dniu [...] r., na adres siedziby spółki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczono pieczątkę firmową spółki wraz z podpisem osoby odbierającej korespondencję – K. M.. Protokół ten został umieszczony na tablicy Urzędu Skarbowego w C. (ogłoszenie zdjęto w dniu [...]r.) oraz doręczono go wierzycielom spółki - B S.A. – [...]r. oraz Burmistrzowi Miasta U. – [...] r. Protokół ten zawierał pouczenie o prawie wniesienia na dokonany opis i oszacowanie wartości nieruchomości zarzutów w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Z kolei przy piśmie z dnia [...] r. organ egzekucyjny przesłał zobowiązanej operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w sprawie wyceny nieruchomości, którego odbiór potwierdziła w dniu [...] r. K. M., oznaczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako pracownik.

2.2. Pismem z dnia 31 maja 2021 r. nadanym pocztą w tym samym dniu spółka złożyła zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej nr [...].

Jednocześnie pismem z dnia 31 maja 2021 r. i nadanym w tym samym dniu, spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Zobowiązana podniosła, że w czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie uczestniczył żaden przedstawiciel spółki. Prezes zarządu – R. G. pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowania a dniem 25 maja 2021 r. przebywał w podróżach służbowych, albowiem nadzorował budowę farm fotowoltaicznych. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości odebrał pracownik nie będący do tego umocowany i nie poinformował o tym fakcie prezesa zarządu. Jak zaznaczyła zobowiązana, K. M. jest upoważniona wyłącznie do odbioru przesyłek pocztowych, adresowanych do jej pracodawcy tj. C Sp. z o.o. oraz D S.A. (wówczas E S.A.). O fakcie, że upłynął termin do złożenia zarzutów poinformowali prezesa zarządu dopiero pracownicy zajmujący się obsługą prawną spółki w dniu 27 maja 2021 r. a zatem z tym dniem ustała przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności.

Końcowo spółka zaznaczyła, że w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania nie znalazła się informacja o prawie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości wynikającym z art. 110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a. albo ustawa egzekucyjna), co wywołało mylne przekonanie, iż termin do złożenia zarzutów będzie biegł dopiero od dnia odbioru korespondencji.

2.3. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów, a odrębnym postanowieniem z tego samego dnia, które jest przedmiotem odrębnego postępowania, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Uzasadniając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu organ egzekucyjny w szczególności zwrócił uwagę na sformalizowany charakter zarzutów, przewidzianych w art. 110u § 1 u.p.e.a. z czym wiąże się konieczność zachowania terminu do ich wniesienia. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostało doręczone zobowiązanej w jej siedzibie w dniu [...] r. a więc niemal miesiąc przed terminem sporządzenia z tych czynności protokołu. Spółka miała zatem czas na przygotowanie się organizacyjnie do tej czynności, np. poprzez oddelegowanie pracownika. Co więcej, organ egzekucyjny poinformował prezesa zarządu spółki o swoich czynnościach również telefonicznie a w niektórych z czynności prezes zarządu brał udział (oględziny nieruchomości z udziałem rzeczoznawcy). Prezes zarządu, zdaniem organu, był więc świadomy następujących po sobie działań organu egzekucyjnego. Organ zaznaczył też, iż z uwagi na rozmiar prowadzonej działalności spółka posiada profesjonalną obsługę prawną, która powinna dbać o jej interes. Rozwiązania organizacyjne w spółce nie mogą mieć wpływu na przywrócenie terminu a ponadto osobiste nadzorowanie czynności (inwestycji) prowadzonych w kraju przez prezesa zarządu nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu. Organ stwierdził, że obowiązek informowania o możliwości złożenia zarzutów nie wynika z art. 110o u.p.e.a.

2.4. W zażaleniu na ww. postanowienie, spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 26 § 6 u.p.e.a., zarzuciła naruszenie: 1) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu, pomimo uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu, gdyż uchybienie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, 2) błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że wydanie przesyłki nastąpiło osobie uprawnionej, podczas gdy osoba, której wydano przesyłkę nie jest pracownikiem spółki ani nie została do tego upoważniona przez jakiegokolwiek członka zarządu, nie znajduje się też w strukturach organizacyjnych spółki, 3) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 100o ustawy egzekucyjnej, polegające na błędnym uznaniu, iż zobowiązana została właściwie pouczona o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania, podczas gdy takowe pouczenie zostało zawarte dopiero w protokole opisu i oszacowania, co stanowiło jedną z przyczyn braku ich złożenia w terminie, 4) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wydanie przesyłki w niniejszej sprawie nastąpiło osobie uprawnionej oraz poprzez wadliwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że osobą uprawnioną o której mowa w art. 45 k.p.a. może być w zasadzie każda osoba, co samo w sobie przeczy twierdzeniu, że w ten sposób miałby zostać zagwarantowany właściwy obrót gospodarczy i funkcjonowanie osoby prawnej.

W uzasadnieniu zażalenia spółka powieliła argumentację, zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, zaznaczając również, że organ egzekucyjny nie ustosunkował się w wydanym postanowieniu do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.

2.5. Postanowieniem z dnia [...] r. organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał na przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, określone w k.p.a. Zaznaczył, że spółka wypełniła przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu za wyjątkiem uprawdopodobnienia, że przyczyna uchybienia terminu nastąpiła bez winy strony.

Zdaniem tego organu, fakt przebywania prezesa zarządu spółki w podróżach służbowych (nadzorowanie budowy [...] farm fotowoltaicznych) nie jest okolicznością uwiarygadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Niewątpliwie prezes zarządu spółki wiedział o toczącym się postępowaniu, co sam przyznał we wniosku o przywrócenie terminu. W dniu [...] r. zawiadomiono zobowiązaną o terminie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Można było zatem spodziewać się przesyłek urzędowych z tym związanych po dacie [...] r. i w sytuacji nieobecności prezesa zarządu powołać pełnomocnika do reprezentowania spółki zarówno w dniu sporządzenia protokołu opisu i oszacowania, jak i do złożenia zarzutów w terminie. Podniesiona przez zobowiązaną okoliczność jest zdaniem organu nadzoru wyrazem braku dbałości o swoje interesy, a więc niedbalstwa.

Następnie organ nadzoru odniósł się do twierdzenia, że wydanie przesyłki nastąpiło osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji spółki, która nie jest jej pracownikiem ani nie została do tego upoważniona, ani też nie znajduje się w strukturach organizacyjnych spółki. W tych ramach wskazywał, że jak wynika z akt postępowania, protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej, spisany dnia [...] r. został doręczony za pośrednictwem poczty – spółce w dniu [...] r. na adres siedziby spółki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka spółki wraz z podpisem osoby odbierającej korespondencję – K. M., która odbierała również inną korespondencję kierowaną do spółki, tj.: zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości doręczone w dniu [...] r.; operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny nieruchomości doręczony w dniu [...] r.; postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] r. – doręczone w dniu [...] r. Ponadto, ww. postanowienia zostały w terminie zaskarżone przez spółkę. Potwierdza to zdaniem organu tezę, iż K. M. jest osobą uprawnioną do odbioru korespondencji dla spółki.

Ponadto organ nadzoru zaznaczył, iż w postępowaniu administracyjnym jednostkom organizacyjnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Ugruntowana jest przy tym linia orzecznicza, zgodnie z którą jeżeli osoba, która przebywa w miejscu siedziby spółki i nie oświadczy doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej uprawnień, nie jest możliwy skuteczny zarzut doręczenia korespondencji osobie nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru składając własnoręczny podpis. W rozpatrywanej sprawie p. K. M., oprócz własnoręcznego podpisu na każdym zwrotnym potwierdzeniu odbioru, umieściła również pieczątkę firmową spółki.

Zdaniem organu odwoławczego znaczenia w sprawie nie ma również okoliczność, że K. M. nie przekazała odpowiednim osobom w spółce przesyłki zawierającej protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przejawem dopełnienia minimum staranności w dbaniu o własne sprawy jest takie zorganizowanie funkcjonowania prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w przypadku podmiotów będących osobami prawnymi, aby odebranej korespondencji, zgodnie z jej znaczeniem dla tego podmiotu, był nadawany dalszy bieg. Uzasadnioną przyczyną uchybienia terminu nie może być przyjęcie takiej organizacji obiegu korespondencji, która dopuszcza pozostawienie przychodzącej korespondencji bez nadania jej dalszego biegu wskutek zaniechań jednego z pracowników.

Organ drugiej instancji nie podzielił też argumentacji zobowiązanej, zgodnie z którą nie została ona właściwie, w sposób prawidłowy pouczona o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, albowiem takowe pouczenie zostało zawarte dopiero w protokole opisu i oszacowania.

Organ w tym zakresie wskazał, że zarzuty takie winny być złożone w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Termin powyższy liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od momentu doręczenia protokołu z tej czynności. Takie też pouczenie znajdowało się w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Natomiast treść art. 100o u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny takiego obowiązku, a zamieszczenie pouczenia w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogłoby prowadzić do mylnego przyjęcia, że termin na złożenie zarzutów biegnie od dnia spisania protokołu.

Końcowo, odnosząc się do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w trybie art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej, organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do wstrzymania dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia nieruchomości. Podniósł, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych może nastąpić wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony, zaś uprawnionym do wstrzymania jest organ nadzoru. Niezasadne jest zatem twierdzenie zobowiązanej, że organ egzekucyjny nie rozpoznał jej wniosku zawartego w piśmie z dnia 31 maja 2021 r.

2.6. Na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą, że nie ponosi ona winy w niedochowaniu terminu, a uchybienie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych;

- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że wydanie przesyłki nastąpiło osobie uprawnionej, podczas gdy osoba, której wydano przesyłki nie jest ani pracownikiem spółki, ani nie została do tego upoważniona przez jakiegokolwiek członka zarządu, ani nie znajduje się w strukturach organizacyjnych spółki;

- art. 9 k.p.a. w zw. z art. 110o u.p.e.a. polegające na błędnym uznaniu, iż zobowiązana została właściwie pouczona o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania, podczas gdy takowe pouczenie zostało zawarte dopiero w protokole opisu i oszacowania, co stanowiło jedną z przyczyn braku ich złożenia w terminie.

Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wydanie przesyłki w niniejszej sprawie nastąpiło osobie uprawnionej, oraz poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że osobą uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a. może być w zasadzie każda osoba, co już w samo w sobie przeczy twierdzeniu, że w ten sposób miałby zostać zagwarantowany właściwy obrót gospodarczy i funkcjonowanie osoby prawnej.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o "przywrócenie terminu do złożenia zarzutów" a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podnosił, że w dniu [...] r. korespondencja, wśród której znajdował się protokół opisu i oszacowania nieruchomości, została odebrana przez pracownika innego podmiotu, tj. C Sp. z o.o., K. M., która upoważniona była do odbioru przesyłek adresowanych wyłącznie do tegoż podmiotu jako jej pracodawcy oraz korespondencji dla firmy D S.A. (wówczas E S.A.). K. M. nie będąc do tego umocowaną odebrała też protokół z czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości sporządzony dnia [...] r. nie przekazując go prezesowi zarządu – R. G., który oczekiwał na ten dokument licząc się z tym, iż może zachodzić konieczność wniesienia zarzutów. Pełnomocnik podkreślił, iż "dopiero wówczas po raz pierwszy istniała możliwość zapoznania się z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego – M. G. w dniu 31 marca 2021 r."

Informacja o sporządzeniu protokołu opisu i oszacowania została przesłana do osób zajmujących się obsługą prawną spółki dopiero w dniu 27 maja 2021 r., którzy poinformowali prezesa zarządu, iż termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu [...] r. Biorąc to pod uwagę, należy więc uznać, iż w dniu 27 maja 2021 r. ustała przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności. Ponieważ korespondencja kierowana do spółki doręczona została do rąk osoby nieuprawnionej - pracownicy innej firmy, która odebrała przesyłkę, nie powiadamiając spółki o wpływie korespondencji, uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów nastąpiło bez winy spółki. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wniesienie pisma w terminie było również niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody – tj. nadzór kilkunastu inwestycji przez prezesa zarządu oraz niewiedza o odebraniu korespondencji przez inną osobę. Ponadto, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu "do wniesienia odwołania". Pełnomocnik stwierdził dalej, że jakkolwiek wadliwe rozwiązania organizacyjne w przedsiębiorstwie nie powinny mieć wpływu na przywrócenie terminu, tak odbiór przesyłek przez osobę nieuprawnioną pozostaje już poza wpływem skarżącej. Nie sposób również wywodzić zawinienie spółki z faktu, iż posiada ona profesjonalną obsługę prawną. Aby bowiem prawnicy mogli zainterweniować m.in. poprzez złożenie stosownych środków zaskarżenia, określona korespondencja musi zostać im przekazana, co w niniejszym sprawie nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia zarzutów.

Zdaniem pełnomocnika prezes zarządu skarżącej dochowywał w sprawie należytej staranności, na co wskazuje w szczególności fakt szybkiej reakcji po powzięciu informacji o upływie terminu.

Końcowo pełnomocnik skarżącej podniósł, że spółka, wbrew twierdzeniom organu, nie została właściwie poinformowana o możliwości złożenia zarzutów. W zawiadomieniu nie znalazła się bowiem informacja o prawie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pomimo, iż powszechna jest praktyka, zgodnie z którą zawiadomienie strony o terminie rozpoczęcia opisu i oszacowania wartości nieruchomości zawiera pouczenie o prawie i terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (mimo iż z treści art. 110o u.p.e.a. nie wynika taki wyraźny obowiązek). Zdaniem pełnomocnika organy uchybiły zasadzie informowania stron, wyrażonej w art. 9 k.p.a. i z tego właśnie przepisu wyczytać należy wymóg obowiązku pouczenia strony o trybie wniesienia zarzutów. Brak takiego prawidłowego pouczenia w ocenie pełnomocnika stanowił kolejną przyczynę niedochowania terminu.

2.7. Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

3.1. Skarga okazała się niezasadna.

3.2. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy zasadności podjętego przez organ nadzoru rozstrzygnięcia w kwestii odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd za podstawę orzekania przyjął ustalony przez organ nadzoru i wynikający z akt sprawy stan faktyczny. Poza sporem pozostaje okoliczność, że złożenie przez spółkę 31 maja 2021 r. zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej nr [...], nastąpiło z uchybieniem terminu.

3.3. Rozważając sporną kwestię na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Jak wynika zatem z treści przytoczonego przepisu to na stronie postępowania spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1370/2018). O braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2021 r., II OSK 4/19 ).

Reasumując, aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie cztery przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: 1) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, 3) prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby.

3.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Sąd podzielił pogląd organu nadzoru, że strona skarżąca nie dopełniła jednej w ww. przesłanek przywrócenia terminu, a mianowicie nie wykazała braku zawinienia w uchybieniu terminu.

W tych ramach przypomnieć należy, że wskazany we wniosku o przywrócenie terminu jako niezawiniona przyczyna jego niedochowania - fakt przebywania prezesa zarządu spółki w podróżach służbowych (nadzorowanie budowy [...] farm fotowoltaicznych) nie jest okolicznością, jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, uwiarygadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Niewątpliwie prezes zarządu spółki wiedział o toczącym się postępowaniu, co sam przyznał we wniosku o przywrócenie terminu. W dniu [...] r. zawiadomiono zobowiązaną o terminie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Można było zatem spodziewać się przesyłek urzędowych z tym związanych po dacie [...] r. i w sytuacji nieobecności prezesa zarządu powołać pełnomocnika do reprezentowania spółki zarówno w dniu sporządzenia protokołu opisu i oszacowania, jak i do złożenia zarzutów w terminie.

W ocenie Sądu podniesiona przez skarżącą okoliczność jest wyrazem braku dbałości o swoje interesy. Zasadnie bowiem organ nadzoru podnosi, iż nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także niedbalstwa rozumianego jako niedołożenie należytej staranności jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą, że nie ponosi ona winy w niedochowaniu terminu a uchybienie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

3.5. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała również, że wydanie przesyłki nastąpiło osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji spółki, która nie jest jej pracownikiem ani nie została do tego upoważniona, ani też nie znajduje się w strukturach organizacyjnych spółki. Jak wynika z akt postępowania, protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, opisanej w księdze wieczystej, spisany dnia [...] r. został doręczony za pośrednictwem poczty – spółce w dniu [...] r. na adres siedziby spółki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka spółki wraz z podpisem osoby odbierającej korespondencję – K. M., która odbierała również inną korespondencję kierowaną do spółki, tj.: zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości doręczone w dniu [...] r.; operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny nieruchomości doręczony w dniu [...] r.; postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] r. – doręczone w dniu [...] r. Ponadto, ww. postanowienia zostały w terminie zaskarżone przez spółkę. Potwierdza to zdaniem organu tezę, iż K. M. jest osobą uprawnioną do odbioru korespondencji dla spółki.

Zgodzić się także należy z organem nadzoru, że w postępowaniu administracyjnym jednostkom organizacyjnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą jeżeli osoba, która przebywa w miejscu siedziby spółki i nie oświadczy doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej uprawnień, nie jest możliwy skuteczny zarzut doręczenia korespondencji osobie nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru składając własnoręczny podpis. W rozpatrywanej sprawie K. M., oprócz własnoręcznego podpisu na każdym zwrotnym potwierdzeniu odbioru, umieściła również pieczątkę firmową spółki.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania okoliczność, że K. M. nie przekazała odpowiednim osobom w spółce przesyłki zawierającej protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pozostaje bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Przejawem dopełnienia minimum staranności w dbaniu o własne sprawy jest takie zorganizowanie funkcjonowania prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w przypadku podmiotów będących osobami prawnymi, aby odebranej korespondencji, zgodnie z jej znaczeniem dla tego podmiotu, był nadawany dalszy bieg. Uzasadnioną przyczyną uchybienia terminu nie może być przyjęcie takiej organizacji obiegu korespondencji, która dopuszcza pozostawienie przychodzącej korespondencji bez nadania jej dalszego biegu na skutek zaniechań jednego z pracowników danego podmiotu.

Tym samym nie doszło do naruszenia art. 45 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wydanie przesyłki w niniejszej sprawie nastąpiło osobie uprawnionej, oraz poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że osobą uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a. może być w zasadzie każda osoba, co przeczy twierdzeniu, że w ten sposób miałby zostać zagwarantowany właściwy obrót gospodarczy i funkcjonowanie osoby prawnej.

Z oczywistych względów art. 86 § 1 p.p.s.a. nie w sprawie zastosowania. Analogicznie organ nadzoru nie mógł naruszyć art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że wydanie przesyłki nastąpiło osobie uprawnionej, podczas gdy osoba, której wydano przesyłki nie jest ani pracownikiem spółki, ani nie została do tego upoważniona przez jakiegokolwiek członka zarządu, ani nie znajduje się w strukturach organizacyjnych spółki, albowiem nie działał on na podstawie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

3.6. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała także naruszenia art. 9 k.p.a. w zw. z art. 110o u.p.e.a. polegającego na błędnym uznaniu, iż zobowiązana została właściwie pouczona o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania, podczas gdy takowe pouczenie zostało zawarte dopiero w protokole opisu i oszacowania, co stanowiło jedną z przyczyn braku ich złożenia w terminie.

W tych ramach wskazać należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym winny być złożone w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Termin powyższy liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od momentu doręczenia protokołu z tej czynności. Takie też pouczenie, jak wykazano już wyżej, znajdowało się w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Natomiast treść art. 100o u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny takiego obowiązku, a zamieszczenie pouczenia w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogłoby prowadzić do mylnego przyjęcia, że termin na złożenie zarzutów biegnie od dnia spisania protokołu.

3.7. Z uwagi na fakt, że Skład orzekający nie doszukał się również innych naruszeń prawa (134 § 1 p.p.s.a.), na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, albowiem uznał ją za bezzasadną.