Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1220/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 pkt 61 lit. e w zw. z art. 279 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Zarządu [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu [...] na rzecz skarżącej Spółki A z siedzibą w K. kwotę [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Informacją z [...] marca 2020 r. (zatytułowaną "Informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], K., [...]"; znak: [...]), Państwowe Gospodarstwo [...] w K. – działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, z późn. zm.; dalej w skrócie "pr.wod.") – ustalił podmiotowi Spółce A [...] K. ", na podstawie decyzji Marszałka Województwa W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] kwietnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W uzasadnieniu wskazano, że opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 pr.wod. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502; dalej w skrócie "rozporządzenie RM") jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, w wysokości [...] zł na dobę za 1 mł/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego [...] dni, oraz maksymalnej - określonej w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości [...]/r ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi i wynoszącej po przeliczeniu [...] mł/s.

Reklamację na tę informację złożyła Spółka A w K. (dalej też jako "Spółka" lub "Skarżąca"), zarzucając, że opłata została naliczona bezpodstawnie, gdyż w powołanym art. 271 ust. 5 pr.wod. mowa jest o opłacie za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, a zdaniem Skarżącej niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia wgłębnego odkrywkowego zakładu górniczego nie spełniają znamion ścieków określonych w art. 16 pkt 61 lit. e pr.wod.

Decyzją z [...] maja 2020 r. (znak: [...]) Dyrektor Zarządu Zlewni [...] [...] (dalej też jako "Dyrektor Zarządu Zlewni" lub "Organ") na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2, art. 271 ust. 5, art. 298 pkt 1, art. 552 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020, poz. 310 ze zm.) i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) określił dla Spółki A. za okres od [...] stycznia 2020 r. - [...] kwietnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości [...] zł. za wprowadzenie ścieków – wód pochodzących z odwodnienia Odkrywki [...] do ziemi – rowu odwadniającego zlokalizowanego wzdłuż osadnika i filtra roślinnego na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] obręb P., gmina K., obliczoną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty w wysokości [...] zł na dobę za 1 mł/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego [...] dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym objętym decyzją Marszałka Województwa W. nr [...] z [...] kwietnia 2020 r., tj. w łącznej ilości [...] mł/s.

Zarząd Zlewni w K. nie uznał reklamacji wskazując, że obowiązek określenia opłaty stałej w wysokości wskazanej w informacji rocznej z dnia [...] marca 2019 r. wynika z aktualnego stanu faktycznego i prawnego, a dokonana przez Spółkę B. w reklamacji interpretacja przepisu art. 271 ust. 5 w zw. z art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Dalej wskazano, że Spółka korzysta z pozwolenia wodnoprawnego objętego decyzją Marszałka Województwa W. nr [...] z [...] kwietnia 2010 r., które zostało wydane zgodnie z wnioskiem Spółki i szczegółowo określa w pkt I.2 dopuszczalne wskaźniki zanieczyszczeń wód kopalnianych z odwodnienia zakładu górniczego. Wskazano, że substancje szkodliwe zawarte w tych wodach to:

- zawiesina ogólna,

- BZT5

- chlorki

-siarczyny

-żelazo ogólne

W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wyjaśnił, że zanieczyszczone, bo zawierające ww substancje szkodliwe wody z odwodnienia zakładu górniczego – Odkrywki [...] stanowią ścieki w świetle art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego, stąd szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu takich zanieczyszczonych wód do ziemi podlega obowiązkowi ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 pr.wod. Wyjaśniono, że kwalifikacja wód pochodzących z odwodnienia odkrywkowego zakładu górniczego jako wód zanieczyszczonych nastąpiła nie tylko w oparciu o powołane regulacje prawne, ale także w oparciu o treść pozwolenia wodnoprawnego, w powiązaniu z charakterystyką działalności kopalni odkrywkowej Spółki A. z siedzibą w K. oraz celem i sposobem korzystania przez kopalnię z wód.

Organ wskazał, że w wyniku eksploatacyjnej działalności kopalni ulegają zmianie stosunki wodne w rejonie jej oddziaływania. Wskazano, że powstające przeobrażenia dotyczą m.in. zmian jakości wody, czy przekształcenia sieci hydrograficznej. Z terenu kopalni odprowadzane są do środowiska następujące rodzaje wód:

- wody opadowe z odwodnienia zwałowiska zewnętrznego,

- wody kopalniane z odwodnienia wyrobiska górniczego i jego przedpola (wody z odwodnienia zakładu górniczego)

- ścieki socjalno-bytowe z obiektów pomocniczych i administracyjnych obsługi kopalni,

- wody deszczowe spływające z terenów zaplecza technicznego zakładu.

Odnośnie wód kopalnianych wskazano, że odwodnienie zakładu górniczego realizowane jest poprzez system hydrotechniczny. Wody spływające do rząpi pompowni ulegają po drodze zanieczyszczeniu ilastą lub węglową zawiesiną koloidalną. Ze względu na jej szczególny charakter wynikające ze składu litologicznego złoża, wielkość i głębokość wyrobiska, zawiesiny tej praktycznie nie można usunąć metodami mechanicznymi. Wskazano, że na zawiesiny te składają się cząstki węgla, piasku, iłów i glin. Zauważono, że procesowi zanieczyszczenia wód z wyrobiska sprzyja dodatkowo niezbędne podczas wydobywania kopalin jej rozdrobnienie. Ze względu na te właściwości fizyczne na skutek oddziaływania sił międzycząsteczkowych, znaczna część zawiesiny nie aglomeruje i nie jest wytrącana z wody w procesie sedymentacji, szczególnie w okresach deszczowych. Podkreślono, że nawet poddanie takich wód procesom oczyszczania nie spowoduje, że wody takie nabędą cechy wód niezanieczyszczonych.

Ponadto, że wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w wodach pochodzących z odwodnienia Odkrywki została ukształtowana na poziomie 1500 mg/l, co również wynika wprost z treści powołanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego. Wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w ściekach wprowadzanych do wód lub do ziemi przekracza zatem w analizowanej sprawie poziom 500 mg/l, co wynika jednoznacznie z treści pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Podkreślono, że to właśnie wskazane pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej w niniejszej sprawie, zgodnie z treścią przepisu art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Wskazano, że wydane na rzecz Skarżącej pozwolenie wodnoprawne odzwierciedla faktyczny zakres korzystania przez Kopalnię zwód "gdyż pozwolenie to od daty jego wydania, aż po cały okres objęty niniejszą decyzją zachowało identyczne brzmienie, tj. nie zostało cofnięte lub ograniczone, ani jego treść nie uległa zmianie – w szczególności co do wskaźnika określającego wartość sumy chlorków i siarczanów na poziomie 1500mg/l". Dalej organ wskazał, że zmiana tego wskaźnika mogłaby nastąpić , gdyby systematycznie dokonywane przez Kopalnię, w wykonaniu obowiązku określonego w pkt. I.3 pozwolenia, pomiary ilości i jakości dopuszczonych wskaźników zanieczyszczeń – sumy chlorków i siarczanów – wykazywały wartość niższą niż wskazano w pozwoleniu, a nadto wartość ta musiałaby osiągać poziom niższy niż 500 mg/l, aby kopalnia mogła korzystać ze zwolnienia z opłaty za usługi wodne. W związku z powyższym, w analizowanej sprawie nie znajduje zastosowania przepisu art. 279 pkt 3 Prawa wodnego umożliwiający zwolnienie z opłat za usługi wodne.

Dalej wskazano, że opłata stała za usługi wodne jest bowiem ściśle powiązana z wydanym, aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym - w analizowanej sprawie zakład górniczy – obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Wskazano, że woda pochodząca z odwodnienia zakładu górniczego staje się ściekiem z chwilą wprowadzenia do wód lub do ziemi; wody takie zanieczyszczają środowisko co do zasady i ich wprowadzanie podlega opłatom, z wyżej wskazanym wyjątkiem dotyczącym wód o wartości jonów nie przekraczającej 500 mg/l, który to wyjątek nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż wartości jonów w tej sprawie, jak wskazano wyżej, wynoszą 1500 mg/l zgodnie z aktualnym i wiążącym pozwoleniem wodnoprawnym znak [...] kwietnia 2010 r.

W ocenie Organu, skoro Spółka A K. S.A. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego objętego decyzją Marszałka Województwa W. znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków – wód pochodzących z odwodnienia Odkrywki [...] do ziemi - to oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Spółka A pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję [...] Zarząd Zlewni w K. z [...] maja 2020 r. wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Zdaniem Skarżącej stanowisko organu administracji jest wadliwe, a wprowadzanie do wód lub do ziemi - wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego, zdefiniowanych przez ustawodawcę w art. 16 pkt. 61 lit. e Prawa Wodnego powinno być zwolnione z opłat za usługi wodne z dwóch zasadniczych powodów.

Po pierwsze zgodnie z postanowieniami art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego ściekami nie są, zgodnie z postanowieniami tego przepisu, niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych. Skoro zaś z postanowieniami przytoczonej normy prawnej wody czyste pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego nie są ściekami to ich wprowadzanie do środowiska nie może być objęte opłatami za wprowadzanie ścieków, gdyż w świetle przytoczonych rozwiązań nie są one ściekami. W analizowanym przypadku nie budzi wątpliwości, że odprowadzane wody są wodami z odwodnienia zakładu górniczego. W związku z tym w sposób bezsporny (organ tego nie kwestionuje) została spełniona jedna przesłanka pozwalająca na uznanie, że odprowadzane wody nie są ściekami.

Drugą przesłanką, która musi być spełniona kumulatywnie do uznania, że konkretne wody nie są ściekami jest to, aby były one wtłaczane do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. W analizowanym przypadku niewątpliwie nie mamy do czynienia z wtłaczaniem wód do górotworu, ale występuje odprowadzanie wód niezanieczyszczonych pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego. Z punktu widzenia technologicznego wody pochodzące z odwodnienia wgłębnego są wodami niezanieczyszczonymi, gdyż jedynym oddziaływaniem na nie jest ich przepompowywanie. Dlatego też w świetle art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego nie mogą być uznane za ścieki, a skoro tak, to ich odprowadzanie do środowiska nie powinno być objęte obowiązkiem ponoszenia opłat, gdyż te ponoszone są tylko za odprowadzanie ścieków.

Podkreślono, że stanu tego nie zmienia również fakt, na którym koncentruje się organ administracji, a mianowicie to, że w pozwoleniu wodnoprawnym z 2010 r. wskazano, że upoważnia ono do odprowadzania ścieków. Decyzja ta była bowiem wydana przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2017 r., a skoro tak, to w procesie interpretacji jego postanowień należy uwzględnić aktualne znaczenie poszczególnych pojęć, w którym się nim posłużono. Mogą one bowiem wpływać na zakres obowiązków spoczywających na podmiotach korzystających ze środowiska. Najlepszym przykładem takiej zmiany wynikającej ze zmiany stanu prawnego są wody opadowe. W poprzednim stanie prawnym nie budziło najmniejszej wątpliwości, że były one ściekami. W obecnym zaś już takiego charakteru nie mają. Nie budzi jednak wątpliwości, aktualnie ich odprowadzanie do środowiska na podstawie pozwoleń, w których były one nazywane ściekami nie jest już odprowadzaniem ścieków. Dokładnie taka sama sytuacja występuje w przypadku wód pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego. Nawet bowiem gdyby przyjąć założenie, że w poprzednim stanie prawnym były one ściekami, to nie są już nimi świetle art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego, a skoro tak to nie mogą być one kwalifikowane obecnie jako ścieki, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku wód opadowych. Przyjęcie zaś przez organ, że skoro w pozwoleniu wskazano, że odprowadzane wody są ściekami stanowi niedopuszczalne uproszczenie, które pomija zmianę znaczenia pojęć, którymi posłużono się pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, a które obecnie mają inne znaczenie.

Po drugie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, stanowi, że zwolnione z opłat za usługi wodne (bez zróżnicowania ich rodzaju) jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Z przepisu tego nie wynika, czy zwolnienie to odnosi się tylko do opłat stałych, czy też tylko do opłat zmiennych. W związku z tym należy uznać, że zwolnienie to obejmuje wszystkie rodzaje opłat pod warunkiem, że wprowadzane ścieki spełniają warunki wskazane w tym przepisie. W analizowanym przypadku w odniesieniu do wód innych niż niezanieczyszczone wody pochodzące z odwodnienia wgłębnego organ w ogóle nie przeprowadzał w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Tymczasem z wyników prowadzonych badań monitoringowych spełniających wszystkie wymagania formalne, które są przekazywane organom ochrony środowiska wynika, że poziomy te w praktyce nie są przekroczone, a wielkości są znacząco poniżej progów uprawniających organ do ustalenia opłaty. Skoro zaś w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego nie wskazano, że zwolnieniem objęte są tylko przypadki, w których już w pozwoleniu przewidziano, że emisja siarczanów i chlorków nie będzie przekraczała tych wielkości, to znaczy że organ powinien badać rzeczywista emisję. W przeciwnym razie doszłoby do absurdalnych sytuacji, w których ze zwolnienia korzystałyby podmioty przekraczające w praktyce wielkości emisji wynikające z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, tylko dlatego, że miały określone niższe parametry w pozwoleniu.

W ocenie Skarżącej postępowanie organu administracji narusza również obowiązujące standardy prowadzenia postępowania administracyjnego. Mimo iż bowiem sposób ustalenia opłat za pobór wód ma obecnie charakter szczególny, to jednak znajdują w nim zastosowanie standardy wynikające z ogólnych reguł przeprowadzenia postępowania zawartych w K.p.a. jak i dziale III Ordynacji podatkowej, do którego wprost odsyła ustawodawca w art. 300 ust. 1 Prawa wodnego. Ustalając zakres przedmiotowy obowiązku ponoszenia opłat stałych nie można zapominać o tym, że stanowią one element realizacji w praktyce wynikającej z art. 7 ust. 1 Prawa ochrony środowiska zasady "zanieczyszczający płaci" zgodnie, z którą każdy korzystający powinien ponosić koszty swojego korzystania ze środowiska lub możliwości korzystania ze środowiska. Jeśli zaś narusza standardy wynikające z prawa lub wydanych decyzji administracyjnych to powinien ponosić opłaty podwyższone lub kary pieniężne (w zależności od sytuacji). Jeśli zatem nie ma negatywnego oddziaływania na środowisko, to automatycznie powinno to być brane pod uwagę, przy ustalaniu czy opłaty powinny być ponoszone.

Podkreślono nadto, że mówiąc o opłatach za korzystanie ze środowiska, których rodzajem są opłaty stałe ustalane na podstawie Prawa wodnego, nie można także zapominać, że nie mają one typowego charakteru fiskalnego, ale ich rolą jest stymulowanie określonych zachowań zmierzających do ograniczenia oddziaływania na środowisko.

Nadto skarżąca Spółka wskazała, że z uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie wynika, aby organ uwzględnił zasady przeprowadzenia postępowania wynikające z aktualnego brzmienia K.p.a., w szczególności art. 7a § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi oraz o zobowiązanie Skarżącej do przedłożenia wyników badań monitoringowych przeprowadzonych za okres objęty zaskarżoną decyzją, które spełniają wszystkie wymagania formalne i są przekazywane organom ochrony środowiska, określających poziom rzeczywistej emisji chlorków i siarczanów wprowadzanych do środowiska na podstawie pozwolenia wodnopranwego – na które to wyniki badań Skarżąca powołała się na s. 5 skargi.

Organ podkreślił, że, wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na treści niekwestionowanej przez Skarżącą decyzji - obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym (decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2010 r.) oraz na podstawie bezwzględnie wiążących przepisów prawa powszechnie obowiązującego (art. 271 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne) - które obligowały do wydania zaskarżonej decyzji, która w swej treści jest spójna i zgodna ze stanem faktycznym i prawnym.

Wskazano nadto, że orzeczenia powołane w skardze zostały wydane w innym stanie prawnym i znajdują zastosowanie wyłącznie do opłat stałych za okres do [...] grudnia 2019 r. Z uwagi na zmianę stanu prawnego obowiązującego od [...] stycznia 2020 r., a konkretnie wejście w życie art. 552a pkt 4 pr.wod. powołane wyroki nie są już aktualne w sprawie. Szczegółowo przedstawiono sposób obliczenia opłaty stałej posłużono się wskaźnikiem Qrocznego, a więc najkorzystniejszego dla strony Skarżącej , czego nie kwestionowały dotąd ani Kopalnia, ani sądy.

Organ nie zgodził się z argumentacją skargi jakoby sam fakt, że wody pochodzą z odwodnienia zakładu górniczego przesądzał, że nie są one ściekami.

Podkreślono, że opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest ściśle związana z pozwoleniem wodnoprawnym i jej wysokość zależy od ustalonego w pozwoleniu zakresu korzystania z wód, a zatem dokonując obliczenia opłaty stałej należy kierować się treścią tego aktu administracyjnego. W związku z powyższym, przepis art. 279 pkt 3 ustawy Prawo wodne umożliwiający zwolnione z opłat za usługi wodne nie znajduje zastosowania w analizowanej sprawie, gdyż przyjęta w analizowanej sprawie wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w wodach pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego została określona na poziomie 1500 mg/l, a zatem w sposób oczywisty przekracza wartości, o których mowa w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego.

Na wezwanie Sądu, Skarżąca nadesłała poświadczone za zgodność z oryginałem kopie wyników badań monitoringowych przeprowadzonych w dniach od [...] do [...] stycznia 2020 r. oraz od [...] do [...] marca 2020 r. (k. 39-43). Odpis tej dokumentacji wraz z zawiadomieniem o wyznaczeniu na dzień [...] października 2020 r. terminu posiedzenia niejawnego doręczono Organowi w dniu [...] października 2020 r. (k.49), jednak pozostało ono bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256 – daje jako: "k.p.a." lub innych przepisach).

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z [...] maja 2020 r. (znak: [...]) Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] (dalej też jako "Dyrektor Zarządu Zlewni" lub "Organ") określająca dla Spółki A. za okres od [...] stycznia 2020 r. - [...] kwietnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości [...] zł. za wprowadzenie ścieków – wód pochodzących z odwodnienia Odkrywki [...] do ziemi – rowu odwadniającego zlokalizowanego wzdłuż osadnika i filtra roślinnego na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] obręb P., gmina K., obliczoną jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty w wysokości [...] zł na dobę za 1 mł/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego [...] dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym objętym decyzją Marszałka Województwa W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., tj. w łącznej ilości [...] mł/s. Dokonana pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ostateczną decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] zostało udzielone skarżącej Spółce pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie ścieków - wód pochodzących z odwodnienia Odkrywki [...] do ziemi. Decyzja wskazała, że wskaźniki zanieczyszczeń "nie mogą przekraczać":

- zawiesina ogólna – 35mg/dmł,

- BZT5 – 25mg O2/dmł

- chlorki – 1000mg Cl/dmł

- siarczany – 500mg SO4/dmł

- żelazo ogólne – 10mg Fe/dmł

Decyzja Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.). Zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2020 r. oparta została natomiast o regulacje wyznaczone przepisami ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018r., poz. 2268 ze zm.), obowiązującej z przewidzianymi w niej wyjątkami od 1 stycznia 2018 r. (art. 574).

Zgodnie z przepisami tej drugiej ustawy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, od której podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 1, 6 i 8); stosownie do art. 14 ust. 6 pkt 2 Prawa wodnego. Właściwym organem Wód Polskich w opisanym zakresie jest dyrektor właściwego ZZP[...].

Z art. 267 Prawa wodnego wynika, że opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Przepis art. 268 (a także 269) formułuje regułę, w myśl której, do usług wodnych za które pobiera się opłaty zalicza się, między innymi, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (ust. 1 pkt 2 art. 268). Przepis art. 270 ust. 8 Prawa wodnego stanowi, że opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej i opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzonych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Jednocześnie ustawodawca przewiduje zwolnienia o charakterze podmiotowym i przedmiotowym od obowiązku ponoszenia opłat, które umieszczone są w różnych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest to, czy można uznać wody pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego, odprowadzane przez Skarżącą do wód lub do ziemi, za ścieki w myśl definicji ścieków określonej w art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego. Zgodnie z powyższym przepisem ścieki to wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych.

Skarżąca wskazała już w reklamacji, że w jej ocenie w przedmiotowej sprawie wody odprowadzane z odwodnienia zakładu górniczego nie mieszczą się w powyższej definicji ścieków. Organ w zaskarżonej decyzji stał na stanowisku, że posłużyć należy się wartościami wskazanymi w niekwestionowanej decyzji pozwolenie wodnoprawne z [...] kwietnia 2010 r.

W ocenie Sądu organ zupełnie pominął istotną kwestię wyłączeń wskazanych w powyższym przepisie, czyli niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych.

Skarżąca w skardze wskazała, że w przedmiotowej sprawie występuje odprowadzanie wód niezanieczyszczonych, pochodzących z odwodnienia zakładu górniczego. Skarżąca podniosła, że jedynym oddziaływaniem na nie jest ich przepompowywanie (s. 4 uzasadnienia skargi). Sąd w tym miejscu wskazuje, że wody niezanieczyszczone są to wody pierwotnie pozbawione zanieczyszczeń, a nie wody, które uzyskują swoje właściwości – w szczególności parametry zanieczyszczeń wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym bądź w przepisach – w wyniku procesu oczyszczania. Rezultat wspomnianego procesu, nawet jeżeli owe parametry zachowuje, ma status wody oczyszczonej (a nie niezanieczyszczonej) (por. wyrok. WSA w Krakowie z [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr [...], dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w powoływanym w zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Poznaniu z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zgodnie z którym ocena tego, czy można określone wody uznać za ścieki zależy nie tylko od rozumienia (wykładni) art. 16 pkt 61 lit. e Prawa wodnego, "ale także od ustaleń faktycznych", obejmujących choćby bliższą charakterystykę działalności skarżącej oraz celu i sposobu korzystania przez nią z wód. Jakkolwiek jednak Organ w niniejszej sprawie wyjaśnił na czym opiera – w tym konkretnym, badanym przypadku – swoje stanowisko co do statusu ścieku, wód odprowadzanych z odwodnienia Odkrywki [...] do ziemi, to swoich ustaleń w żaden sposób nie udokumentował, w szczególności z akt nie wynika aby w sprawie prowadził jakiekolwiek ustalenia faktyczne.

W uzasadnieniu decyzji wskazano wprawdzie, że "kwalifikacja wód pochodzących z odwodnienia odkrywkowego zakładu górniczego jako wód zanieczyszczonych nastąpiła nie tylko w oparciu o powołane regulacje prawne, ale także w oparciu o treść pozwolenia wodnoprawnego, w powiązaniu z charakterystyką działalności kopalni odkrywkowej Spółki A. z siedzibą w K. oraz celem i sposobem korzystania przez kopalnię z wód"(s. 3 uzasadnienia decyzji). Podkreślić jednak trzeba, że jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano z czego Organ wywodzi swoje stanowisko w sprawie, to nie wskazano jednak aby Organ przeprowadził w sprawie jakiekolwiek ustalenia, jak również żadne ustalenia nie zostały udokumentowane w aktach sprawy. Tymczasem, stanowisko Organu jest kwestionowane przez stronę skarżącą, która wykazała przed Sądem, że dysponuje wynikami przeprowadzonych w dniach od [...] do [...] stycznia 2020 r. oraz od [...] do [...] marca 2020 r. badań monitoringowych jakości odprowadzanych z Odkrywki [...] do środowiska ścieków (k. 39-43).

Można wnioskować, że brak potrzeby dokumentowania swoich ustaleń Organ wiąże z treścią pozwolenia wodnoprawnego z [...] kwietnia 2010 r. W tym miejscu należy zatem zwrócić uwagę, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym Skarżącej przez Marszałka Województwa W. dnia [...] kwietnia 2010 r. ([...]) wskazane zostały - maksymalne - dopuszczalne wartości (pkt. I.2 tej decyzji stanowi, że "wartości najniższych dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń ścieków – wód pochodzących z odwodnienia Odkrywki [...] wprowadzanych do ziemi – rowu odwadniającego "nie mogą przekraczać" podanych wartości), co nie oznacza, że takie są przez ścieki osiągane. W tym kontekście należy również odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jakkolwiek zostało sformułowane na gruncie stanu faktycznego dotyczącego opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowo-rozpadowych, to jednak z uwagi na przeprowadzoną przez ten Sąd wykładnię przepisów prawa przy użyciu dyrektyw systemowych i celowościowych zawiera pewne uniwersalne wskazówki, które należy uwzględniać dokonując wykładni przepisów Prawa wodnego z 2017 r. w stosunku do podmiotów, które korzystają z pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. NSA przede wszystkim wskazał, że ustawa Prawo wodne z 2017 r. wprowadziła nieznaną wcześniejszej regulacji instytucję usług wodnych oraz wprowadziła opłatę stałą i zmienną za usługi wodne. Mając na uwadze konkretne okoliczności danej sprawy "organ ustalający wysokość opłaty stałej lub zmiennej za usługę wodnoprawną nie może oprzeć się wyłącznie na fakcie istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego" (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2020 r. sygn. II OSK [...]). Przepis art. 271 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego wyraźnie wskazuje, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (...) ustalają Wody Polskie. Zatem treść tego przepisu wprowadza zasadę, że opłata stała może być ustalona tylko i wyłącznie "za wprowadzanie" ścieków do wód lub do ziemi, a nie za potencjalną możliwość takiego odprowadzania. Zasadę ustalania opłaty za korzystanie z zasobów środowiska (wód), o której mowa w art. 271 ust. 1 Prawa należy odróżnić od zasady ustalania wysokości tej opłaty, o której mowa w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, przy czym również w tym przepisie mowa jest o wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W innym wyroku (dotyczącym opłaty stałej) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że nie można z zasady dotyczącej ustalania wysokości opłaty stałej wywodzić wymagalności samego świadczenia. Z powołanych przepisów w żaden sposób nie wynika bowiem, że opłatę stałą ustala się za fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z którym bycie adresatem pozwolenia wodnoprawnego implikuje nałożenie opłaty stałej, niezależnie od tego, czy adresat tego pozwolenia faktycznie korzysta z wód, poprzez wprowadzanie do nich ścieków. Z przepisów tych natomiast wynika, że opłatę stałą ustala się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, czyli korzystanie z wód na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że dopiero korzystanie z wód implikuje obowiązek ponoszenia opłat, których wysokość ustalana jest na podstawie art. 271 ust. 5 Prawa wodnego. Jednocześnie organ uprawniony do ustalenia opłaty stałej nie może abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego. Z treści art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego wynika, że obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne wiąże się tylko z wprowadzaniem ścieków do wód lub do ziemi. Zatem ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku wnoszenia opłat do sytuacji, gdy faktycznie wprowadzane są ścieki do wód lub do ziemi, a nie istnieje tylko taka potencjalna możliwość, przewidziana w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym. NSA wskazał, że wprawdzie zgodnie z art. 270 ust. 8 Prawa wodnego opłata za usługi wodne w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, to nie można jednak przyjąć, interpretacji najmniej korzystnej tego przepisu dla podmiotu obowiązanego i dążyć do jak najwcześniejszego ustalenia zaistnienia obowiązku wniesienia opłaty stałej. Zasadny jest bowiem pogląd, że w stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne, należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok TK z dnia [...] marca 2010r., K [...], OTK-A [...]/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). Stanowisko to potwierdza również dyspozycja art. 300 Prawa wodnego, który nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach. W związku z tym, przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych na gruncie prawa podatkowego, gdzie organy administracji publicznej powinny - zgodnie z zasadą in dubio pro tributario - rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne na korzyść podatnika (por. wyrok TK z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. SK [...], OTK-A [...]/80).

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, niewątpliwie mieści się w pojęciu opłat za usługi wodne (art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego) i służy ochronie środowiska. Jest zatem instrumentem ekonomicznym mającym na celu racjonalne gospodarowanie wodami (art. 267 pkt 1 Prawa wodnego). Usługa wodna jest realizowana wówczas, gdy dany podmiot odprowadza ścieki do wód lub do ziemi, bo wówczas można mówić o korzystaniu ze środowiska, za co należą się opłaty (zwrot kosztów świadczonych usług wodnych). Zgodnie z art. 9 ust. 3 Prawa wodnego gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Stąd też wcześniejsze pobieranie opłat (także stałych), zanim dojdzie do faktycznego realizowania usługi wodnej, byłoby nieracjonalne i nieuprawnione (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2020r. sygn. II OSK [...]).

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, a tym samym stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie należy uznać za co najmniej niekompletny. Organ naruszył więc art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podkreślić należy, że Organ nie udokumentował w aktach sprawy żadnych ustaleń na temat wskaźników zanieczyszczeń w wodach pochodzących z Odkrywki [...], wprowadzanych do ziemi i to pomimo, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sam wskazał, że "gdyby systematycznie dokonywane przez Kopalnię, w wykonaniu obowiązku określonego w pkt. I.3 pozwolenia, pomiary ilości i jakości dopuszczonych wskaźników zanieczyszczeń – sumy chlorków i siarczanów – wykazywały wartość niższą niż wskazano w pozwoleniu, a nadto wartość ta musiałaby osiągać poziom niższy niż 500 mg/l, (...) kopalnia mogła korzystać ze zwolnienia z opłaty za usługi wodne". Należy wskazać, że Organ nie tylko nie udokumentował swoich własnych twierdzeń, ale również uwadze organu umknęło, że w kontrolowanym postępowaniu powinien znaleźć zastosowanie art. 79a k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 pr.wod.) – dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem [...] czerwca 2017 r. – który stanowi, że:

"§ 1. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

§ 2. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1."

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest prawidłowe stanowisko organu, że wystarczające jest oparcie wyłącznie na treści niekwestionowanego przez skarżącą Spółkę, obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego i nieudokumentowanym w żaden sposób opisie charakterystyki pracy Kopalni. Sąd wskazuje, że w procesie ustalania opłat za usługi wodne, w pierwszym rzędzie organ zobowiązany jest do zbadania, czy dla danego podmiotu istnieje w ogóle obowiązek ponoszenia tych opłat, co obejmuje także zastosowanie przewidzianych w ustawie zwolnień. Dopiero po ustaleniu, że nie zachodzi wskazany w ustawie wyjątek od ponoszenia opłaty, organ może przystąpić do jej ustalenia. W tym względzie należy zgodzić się z argumentacją skargi, że nie można interpretować zakresu zwolnienia z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, wyłącznie w oparciu o przepisy określające sposób wyliczenia opłaty stałej i opłaty zmiennej. Rolą organu jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy w danej sprawie występują okoliczności stanowiące przesłankę do zastosowania obligatoryjnego zwolnienia, które ustawodawca wprost określił w art. 279 pkt 3 pr.wod. W okolicznościach badanej sprawy Organ nie udokumentował żadnych ustaleń w tym zakresie, ale oparł swoje rozstrzygnięcie na treści pozwolenia wodnoprawnego, a więc w istocie "potencjalnej" możliwości wprowadzania ścieków z Odkrywki [...] do ziemi, nie zbadawszy jednak czy wprowadzanie ścieków z Odkrywki [...] do ziemi faktycznie ma miejsce.

Zaakcentować przy tym trzeba, że zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne o charakterze przedmiotowym i podmiotowym mają charakter wyjątków od zasady jaką jest odpłatność za usługi wodne, przepisy je określające winny podlegać wykładni ścieśniającej. Z treści art. 279 pr.wod. wynika natomiast, że wszystkie wyszczególnione w pkt 1-5 rodzaje usług wodnych polegające na wprowadzaniu ścieków lub wód, do ziemi albo do wód lub do ziemi, obligatoryjnie zwolnione zostały z opłat których obowiązek ponoszenia wynika z art. 268 Prawa wodnego. Już zatem sama wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że zwolnienie w nim przewidziane, znajduje zastosowanie do opłat za usługi wodne bez rozróżnienia, czy chodzi o opłatę stałą czy opłatę zmienną. Skoro zaś z art. 270 ust. 8 Prawa wodnego wynika, że opłata stała i opłata zmienna jest częścią składową opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków (z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie), to już literalne brzmienie przepisu wskazuje, że brak podstaw do ograniczenia tego zwolnienia tylko do opłaty zmiennej.

Sąd wskazuje, że posłużenie się w przepisie art. 279 sformułowaniem "opłata za usługi wodne", powoduje, że pojęcie to należy odczytywać w znaczeniu jakie nadane mu zostało w art. 270 ust. 8 Prawa wodnego, a więc opłaty za usługi wodne składające się z opłaty stałej i zmiennej. Lektura przepisów dotyczących opłat za usługi wodne wskazuje także, że w przypadku, gdy wolą ustawodawcy jest zastosowanie zwolnienia tylko do jednej ze składowych opłat za usługi wodne, to daje temu wyraz w sposób jednoznaczny, tak jak uczynił to w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, w którym to przepisie mowa o zwolnieniu z opłaty stałej.

Interpretując przepis art. 279 Prawa wodnego należy mieć także na uwadze, że prawodawca unijny pozostawił dowolność państwom członkowskim w kształtowaniu systemu opłat za usługi wodne, z tym jednak zastrzeżeniem, że system ten ma uwzględniać analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy oraz zasadę "zanieczyszczający płaci".

Sąd wyraża też stanowisko, że przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może zatem prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stanowisko tutejszego Sądu, w tym zakresie, zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2020 r. sygn. II OSK [...]).

Powyższe okoliczności pozostały poza rozważaniami organu, który w ogóle nie zbadał, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wartość faktycznie wprowadzanych przez stronę sumy chlorków i siarczanów nie przekracza wartości uprawniającej do zwolnienia. Sąd podkreśla raz jeszcze, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym przez Marszałka Województwa W. [...] kwietnia 2010 r. wskazane zostały - maksymalne - dopuszczalne wartości (pkt. I.2 tej decyzji), co nie oznacza, że takie są przez ścieki osiągane. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia, co w świetle art. 7, art. 77 § k.p.a stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Reasumując, Sąd uwzględniając skargę, uznał również zasadność zarzutu naruszenia art. 16 pkt 61 lit. e oraz art. 279 pkt 3 Prawa wodnego.

Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone i opisane wcześniej naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Na wysokość należnych stronie od Organu kosztów postępowania składa się: kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, wynagrodzenie reprezentującego Skarżącą radcy prawnego ([...] zł) ustalone na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ ustali, czy wody odprowadzane przez Skarżącą wpisują się w definicję ścieków zgodnie z art. 16 pkt 61 lit. e pr.wod. Ponadto organ ustali, czy w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, czyli zbada wartość faktycznie wprowadzanych (a nie wynikających z treści pozwolenia wodnoprawnego) przez stronę sumy chlorków i siarczanów i w zależności od wyniku ustaleń wyda stosowną decyzję. Organ umożliwi również Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, oraz umożliwi przedłożenie dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek zwolnienia, na istnienie których Skarżąca się powołuje, odwołując się do wyników przeprowadzonych w dniach od [...] do [...] stycznia 2020 r. oraz od [...] do [...] marca 2020 r. badań monitoringowych jakości odprowadzanych z Odkrywki [...] do środowiska ścieków.