Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 18/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7a, art. 28, art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. S.Z., współwłaściciel działki nr [...] przy ul. [...], zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego w skrócie PINB) o wykonaniu przez U.K., drugiego współwłaściciela w/w nieruchomości, robót polegających m.in. na budowie wiaty o powierzchni 50 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że inwestycja ta została zrealizowana bez wymaganych prawem dokumentów, domagając się w związku z tym przywrócenia na nieruchomości stanu poprzedniego.

W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. oględzin PINB ustalił, że "na bazie" ścian pozostałych po spalonej w latach 50 - tych stodole (szczytowej i fragmentów ścian podłużnych) została wybudowana wiata. Obiekt ten posiada wymiary 9,70 x 5,0m i wysokość 3,20 w kalenicy i 2,50 przy okapie. Składa się z trzech ścian pełnych i pokryty jest blachą falistą na krokwiach drewnianych o przekroju kołowym. Dach obiektu posiada spadek na podłużną ścianę tylną. Od strony frontowej brak jest ściany, zaś krokwie podparte są podciągiem drewnianym podpartym w środku rozpiętości słupem z kształtowników stalowych. Wiata nie posiada posadzki utwardzonej. Przeznaczona jest do przechowywania i magazynowania narzędzi i sprzętu rolniczego oraz opału. W protokole oględzin zapisano, że wiata została wykonana w 2003 r., zaś inwestorem tego obiektu jest U.K., która nie uzyskiwała żadnych pozwoleń ani nie dokonywała zgłoszeń w organie administracji architektoniczno - budowlanej.

W toku postępowania S.Z. oświadczyła, iż U.K. wybudowała przedmiotową wiatę, z wykorzystaniem istniejących ruin murów po stodole spalonej w 1948r., w okresie pomiędzy kwietniem 2003 r. a rokiem 2010 r.

Na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Gminy organ ustalił, że dla terenu obejmującego działkę nr [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, PINB nakazał U.K. wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie wiaty o wymiarach 9,70 x 5,0 m położonej na działce nr [...], z powodu wykonywania robót bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie PINB zobowiązał stronę do dostarczenia, w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia, dokumentów w postaci:

1) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowej budowy, wydanej na rzecz inwestora - z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren w/w działki,

2) oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

3) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wiaty, sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do projektowania; przy czym projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego; do projektu należy dołączyć kopię uprawnień budowlanych oraz kopię aktualnego zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. U.K. złożyła do PINB wniosek o "ponowne rozpatrzenie sprawy". Wskazała, że nie wybudowała żadnej ze ścian wiaty o wymiarach 9,70 x 5,0m, co jej zdaniem wynika również z treści protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. Strona zaznaczyła, iż ściany istniały i stanowią pozostałość po spalonym budynku gospodarczym, na potwierdzenie czego strona załączyła oświadczenie K.G. (brata).

Wobec braku wypełnienia przez stronę w terminie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], PINB na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał U.K. rozbiórkę wiaty, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W wyniku rozpoznania odwołania U.K. z dnia [...] grudnia 2011 r. decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] powyższa decyzja została uchylona i sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził brak jednoznacznych ustaleń co do zakresu robót jakie zostały zrealizowane przez U.K. - a mianowicie, czy prace te polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego w postaci wiaty, czy też może ściany obecnie istniejącej wiaty są w istocie ścianami uprzednio istniejącego obiektu. Organ poddał w wątpliwość, czy stan faktyczny przedmiotowej sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2012r. kolejne oględziny. W ich trakcie, na podstawie oświadczenia U.K., ustalił, iż na przedmiotowej działce nr [...] w miejscu istniejącej obecnie wiaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania, istniała stodoła o wymiarach 9,70m x 37m. Organ stwierdził, iż istnienie w tym miejscu stodoły potwierdza fakt nadania nr [...] z dnia [...] września 1947r., którym ojciec U.K. – B.G., otrzymał gospodarstwo rolne z zabudowaniami, w skład których wchodziła m.in. stodoła. Był to obiekt murowany z cegły pełnej, kryty dachem dwuspadowym. Po roku 1950 stodoła uległa pożarowi, w związku z czym zaprzestano jej dalszego użytkowania, przy czym nie przystąpiono do jej odbudowy.

Na podstawie oświadczenia inwestora organ ustalił, że zgliszcza - pozostałości po spalonej stodole, zostały usunięte jeszcze przez jej rodziców w latach 70 - tych, z pozostawieniem części murów ocalałych po pożarze od strony północnej, które posłużyły w późniejszym okresie do powstania wiaty. W 2003r. U.K. dokonała wyrównania górnych krawędzi istniejących ścian i zadaszyła je blachą falistą na krokwiach o średnicy 12-14 cm, w rozstawie około 1m. Obecnie wiata posiada wymiary zewnętrzne 9,70m x 5,0 m i wysokość 3,20m w kalenicy i 2,50m przy okapie. Posiada trzy ściany pełne (pozostałość po spalonej stodole) i dach (nowy, wykonany przez U.K.) ze spadkiem na ścianę tylną. Od strony frontowej brak jest ściany, krokwie podparte są drewnianym podciągiem, podpartym w środku rozpiętości słupem z kształtowników stalowych. Podciąg i słup również zostały wykonane przez U.K.. Organ podał w protokole, iż wiata nie posiada utwardzonej posadzki i przeznaczona jest do przechowywania i magazynowania narzędzi, sprzętu rolniczego oraz opału. Ponadto stwierdzono, iż roboty budowlane zostały zakończone, od czasu przeprowadzenia oględzin w dniu [...] lipca 2011 r. nie dokonano żadnych zmian, na przeprowadzone roboty U.K. nie uzyskała pozwoleń lub zgłoszeń. Ponadto w protokole oględzin zapisano, że znajdujące się w aktach sprawy mapy sytuacyjno-wysokościowe potwierdzają pozostałości stodoły na działce nr [...], opisane jako ruiny, a wykorzystane do budowy wiaty.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. znak: [...] PINB nałożył na U.K. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej robót budowlanych polegających na wybudowaniu przedmiotowej wiaty. Organ wskazał, że ocena techniczna winna zawierać:

- inwentaryzację budowlaną zrealizowanych robót z określeniem zastosowanych rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych (w szczególności konstrukcja dachu, podciąg i słup podpierający),

- ocenę prawidłowości wykonania robót pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami (w tym wymaganiami normowymi), sztuką budowlaną, z uwzględnieniem ich wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu i możliwość dalszego jego użytkowania,

- w zależności od wniosków końcowych: oświadczenie o prawidłowym wykonaniu robót bądź stwierdzenie o konieczności przeprowadzenia prac dodatkowych mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót do zgodności z przepisami - w tym przypadku należy szczegółowo określić rodzaj i zakres prac dodatkowych, względnie stwierdzenie o konieczności doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego,

- stwierdzenie o możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu, bądź stwierdzenie o konieczności jego wyłączenia z użytkowania w całości lub w części.

Organ wskazał, że ocena techniczna powinna zostać sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz, że do oceny należy dołączyć potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię uprawnień budowlanych i kopię aktualnego zaświadczenia o wpisie do izby samorządu zawodowego jej autora.

Wymagana ocena techniczna, sporządzona przez mgr inż. D.S. legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej, wpisanego na listę Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...], wpłynęła do organu w dniu 6 sierpnia 2012r.

W dniu [...] września 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...], w której powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), orzekł, że nie zachodzi konieczność nałożenia na U.K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót obejmujących wykonanie konstrukcji i pokrycia dachu oraz wyrównanie górnej krawędzi ścian uszkodzonej w wyniku pożaru stodoły, w wyniku czego powstała wiata o wymiarach 9,7 x 5,0m zlokalizowana na terenie nieruchomości przy ul. [...].

W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji, powołując się na zgromadzone w sprawie dowody, wskazał, iż w miejscu obecnej wiaty istniała uprzednio stodoła, której ruiny pozostałe po pożarze wykorzystano do budowy wiaty (wynika to z kopii map geodezyjnych oraz z aktu nadania nr [...] z dnia [...] września 1947 r.). Organ uznał, że roboty zrealizowane przez U.K. nie polegały na budowie nowego obiektu lub jego części rozumianej jako całość techniczno - funkcjonalna, lecz na wykonaniu niektórych elementów obiektu z wykorzystaniem ścian innego obiektu ocalałych po pożarze (wyrównaniu ścian, wykonaniu zadaszenia, podciągu i słupa podpierającego ten podciąg). W ocenie PINB, taki zakres robót należało zakwalifikować jako przebudowę uszkodzonego budynku gospodarczego na obiekt o zmienionych parametrach technicznych (wiatę). PINB potwierdził, iż wykonanie takiego zakresu robót należało poprzedzić uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tymczasem przedmiotowe roboty zostały zrealizowane bez wymaganego pozwolenia, co powodowało konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Organ wskazał, że z przedłożonej w toku postępowania oceny technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę, wynikało, że przedmiotowe roboty budowlane nie spowodowały zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska. W związku z powyższym w ocenie PINB w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do nałożenia obowiązku wykonania dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia dotychczas zrealizowanych prac do stanu zgodnego z przepisami.

Pismem z dnia [...] października 2012 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] października 2012r., odwołanie od decyzji wniosła S.Z., zarzucając organowi bezkrytyczne przyjęcie, iż zrealizowana inwestycja nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ze względu na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, że U.K. rozpoczynając inwestycję nie dysponowała ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Zarzuciła błędne przyjęcie, jakoby wykonane roboty budowlane nie stanowiły zmiany przeznaczenia uszkodzonej części stodoły. Zdaniem odwołującej organ błędnie ustalił zakres oceny technicznej. Stwierdziła, że w protokołach oględzin zabrakło informacji, iż wykonana przez U.K. inwestycja wymagała rozbiórki pozostałości stropu "łukowego", zasypania pozostałości po piwnicy, zamurowania czterech okien piwnicznych oraz otworu drzwiowego od strony wiaty o wymiarach 5 x 4,82m. Wskazała, że to, iż dokonano zamurowania otworu drzwiowego do byłej piwnicy potwierdza zdjęcie stanowiące dokumentację fotograficzną do protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2012r. Odwołująca podważyła, jakoby autor oceny technicznej dokonał szczegółowej inwentaryzacji wybudowanych elementów oraz przeanalizował ich wpływ na stateczność obiektu i bezpieczeństwa dalszego użytkowania, co jej zdaniem podważa rzetelność i wiarygodność oceny technicznej, jako dowodu w oparciu, o który PINB wydał zaskarżoną decyzję. Skarżąca zarzuciła także skarżonej decyzji niepełne i powierzchowne uzasadnienie faktyczne i niejasne uzasadnienie prawne. Nadto zwróciła uwagę, iż godziny oględzin zostały wyznaczone w sposób uniemożliwiający stronie wzięcie w nich udziału. Zdaniem odwołującej organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Niezależnie od powyższego odwołująca podniosła, że organ I instancji naruszył art. 131 Kpa, bowiem nie poinformował stron postępowania odrębnym pismem o wniesionym odwołaniu i możliwości zapoznania się z nim.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB z dnia [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2012 r., w tym z dokumentacji fotograficznej dołączonej do tych protokołów, wynika, że przedmiotowa wiata w jej obecnej formie składa się z trzech ścian pełnych i dachu z blachy falistej, na krokwiach drewnianych oraz, że powstała z wykorzystaniem ścian pozostałych po spalonej w latach 50- tych stodole (ściany szczytowej i fragmentów ścian podłużnych). Powołując się na treść protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2012r. oraz oświadczenie inwestora organ wskazał, iż zakres zrealizowanych przez U.K. robót, które w konsekwencji doprowadziły do powstania przedmiotowej wiaty w jej obecnej formie, polegał na wyrównaniu górnych krawędzi istniejących ścian, zadaszeniu ich blachą falistą na krokwiach oraz wykonaniu podciągu i słupa podpierającego ten podciąg.

Na podstawie dokonanego porównania treści aktu nadania z 1947 r., w którym wymieniona została stodoła z zapisami mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej w dniu [...] stycznia 2009 r. (której kopia przedłożona została przez S.Z. przy piśmie z dnia [...] lipca 2011 r.), jak również w oparciu o treść znajdującego się w aktach oświadczenia K.G. z dnia [...] sierpnia 2011 r., jak podał organ odwoławczy uznano, że wymieniona w w/w akcie nadania stodoła to obiekt, z wykorzystaniem pozostałości którego powstała wiata stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania.

Zdaniem organu II instancji skoro budynek stodoły został wymieniony w dokumencie stanowiącym akt nadania to uznać należy, iż powstał w sposób legalny.

Mając powyższe na względzie WINB uznał, że zakres wykonanych przez U.K. robót nie obejmował budowy całego obiektu czy też jego części (rozumianej jako odrębna od całego obiektu całość techniczno-funkcjonalną), lecz wykonanie jedynie określonych elementów obiektu z wykorzystaniem pozostałości istniejącego wcześniej obiektu, wykonanego zgodnie z prawem. Tym samym zakres robót wypełniał definicję przebudowy, o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, a z którą wiąże się w przedmiotowej sprawie obowiązek uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej o pozwoleniu na budowę. Tymczasem jak zauważył organ z treści protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2012r. wynika, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nie zostało przez inwestora – U.K., poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę.

WINB uznał, iż realizacja takich robót bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną i wymaga przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 50 i 51 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane - stanowi bowiem przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 (budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę) i art. 49b ust. 1 (budowa obiektu bez wymaganego zgłoszenia).

Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, podzielił stanowisko PINB, że w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu konstrukcji i pokrycia dachu oraz wyrównaniu górnej krawędzi ścian uszkodzonej w wyniku pożaru stodoły, w wyniku czego powstała wiata o wymiarach 9,7 x 5,0 m zlokalizowana na terenie nieruchomości przy ul. [...], nie występuje konieczność nałożenie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych. Organ odwoławczy wskazał, iż nałożenie takiego obowiązku ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy istnieją przesłanki do podjęcia działań naprawczych w odniesieniu do samowolnie wykonanych robót budowlanych. Zdaniem WINB w omawianej sprawie przesłanki takie nie wystąpiły, w związku z czym PINB zasadnie uznał, iż nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót naprawczych.

Za takim stanowiskiem, zdaniem organu odwoławczego, przemawiają zgromadzone w sprawie dowody - przede wszystkim treść oceny technicznej przedłożonej przez inwestora na żądanie organu powiatowego w dniu [...] sierpnia 2012 r., w którym stwierdzono, że pod względem technologicznym, jak i bezpieczeństwa konstrukcji, przedmiotowy zakres prac wykonano w sposób prawidłowy, zgodny ze sztuką budowlaną oraz normami; w wyniku wykonanych robót elementy konstrukcyjne nie zostały naruszone w sposób wpływający na stateczność obiektu, jak i jego elementów; wbudowane elementy obiektu oraz użyte materiały nie wykazują uszkodzeń ugięć ani odkształceń, co świadczy o prawidłowym doborze przekroju poszczególnych elementów, jak również ich prawidłowym zakotwieniu; przeprowadzone prace nie spowodowały zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska; zaś powstały w wyniku tych prac obiekt służy jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej i jego stan można określić jako dobry oraz bezpieczny do dalszego użytkowania.

Zdaniem WINB, z omawianej oceny technicznej jednoznacznie wynika, że w związku z wykonaniem przedmiotowych robót nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, zaś stan istniejącego obiektu spełnia wymogi techniczne i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia. Organ podkreślił, że opracowanie zostało sporządzone przez osobę posiadającą zgodnie z art. 13 ust. 4 oraz art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stosowne uprawnienia budowlane i będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, która to osoba w świetle art. 12 ust. 6 w/w ustawy jest odpowiedzialna za wykonywanie tej funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy. WINB podkreślił, że dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy.

Odnosząc się do treści odwołania, organ za niezasadny uznał podniesiony przez odwołującą zarzut o nieuwzględnieniu w w/w opracowaniu wszystkich robót zrealizowanych w przedmiotowym budynku. WINB zauważył, że przedłożona na żądanie organu ocena techniczna obejmuje zarówno wykonanie robót obejmujących budowę konstrukcji wraz z pokryciem dachu w obiekcie określonym w postępowaniu jako wiata o wymiarach 9,7 x 5,0 m, usytuowanym na działce nr [...], jak również dotyczy ogólnego stanu obiektu, który powstał w związku z wykonaniem omawianych robót, a zatem stan istniejący po wykonaniu w nim robót modyfikujących ten obiekt - niezależnie od zakresu tych robót, który to stan oceniony został pozytywnie.

W ocenie organu odwoławczego, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób prawidłowy. PINB w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie pismem z dnia [...] września 2012r. znak: [...] poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie toki zmierzające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zgodzie z zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, natomiast zgodnie z treścią art. 107 § 3 Kpa sformułowanie uzasadnienia decyzji organu I instancji zawiera pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Zdaniem organu odwoławczego PINB wskazał, jakie przepisy prawa stanowiły podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz wszechstronnie i dokładnie wyjaśnił stan taktyczny sprawy i to w sposób umożliwiający jej załatwienie z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Ponadto WINB wyjaśnił, że organ I instancji wbrew zarzutom odwołania zawiadomił strony postępowania, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 131 Kpa, o wniesieniu przez S.Z. odwołania od weryfikowanej decyzji, mianowicie pismo PINB z dnia [...] października 2012 r., przekazujące w/w odwołanie do tutejszego organu przesłane zostało również do wiadomości stron postępowania.

W złożonej od powyższej decyzji skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. S.Z. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 32 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP polegającym na nierównym traktowaniu podmiotów postępowania poprzez uwzględnienie interesu jednego ze współwłaścicieli i przedkładając interes publiczny nad słuszny interes obywateli polegający na naruszeniu zasady ochrony posiadania, majątku poprzez samowolną zmianę sposobu użytkowania pozostałości po spalonej w 1950 r. stodole na wiatę,

2. art.. 48, art. 51 pkt 2 i art. 52, art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegające na bezkrytycznym przyjęciu przez organ II instancji że wykonane roboty nie stanowiły zmiany przeznaczenia uszkodzonej pożarem stodoły,

3. art. 77 § 1 kpa poprzez przyjęcie przez organ II instancji błędnych i niepełnych ustaleń organu I instancji w wyniku czego błędnie ustalony został zakres oceny techniczne. W tym ustalenia że inwestor dokonał tylko wyrównania górnych krawędzi ścian i zadaszył je blachą, a zabrakło informacji że inwestor rozebrał pozostałości stopu ,,łukowego", zasypania pozostałości po piwnicy, zamurowania 4 okien piwnicznych i otworu drzwiowego od strony wiaty o wym. 5x4,82 m,

4. art. 80 kpa polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów polegające na bezkrytycznym przyjęciu uznania PINB że autor oceny technicznej dokonał szczegółowej inwentaryzacji wybudowanych elementów oraz dokonał analizy ich wpływu na stateczność obiektu i bezpieczeństwo dalszego użytkowania. Pominięte roboty, o których wcześniej wspomina skarżąca przemawiają za uznaniem oceny za nierzetelną i niewiarygodną. Ponadto zdaniem skarżącej ocena nie wypełnia w całości zalecenia PINB zawartego w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r.

5. art. 107 § 3 kpa poprzez dokonanie zmiany treści zarzutów skarżącej pod adresem oceny technicznej wg organu: odwołująca podważyła jakoby autor oceny technicznej dokonał szczegółowej inwentaryzacji wybudowanych elementów oraz przeanalizował ich wpływ na stateczność obiektu i bezpieczeństwo dalszego użytkowania – co jej zdaniem podważa rzetelność i wiarygodność oceny, podczas gdy zarzut dotyczący naruszenia art. 80 kpa w zakresie przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów faktycznie brzmiał: polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów polegające na bezkrytycznym uznaniu, iż autor sporządzonej oceny technicznej dokonał szczegółowej inwentaryzacji wybudowanych elementów i przeanalizował ich wpływ na stateczność obiektu i bezpieczeństwo dalszego użytkowania, fakt pominięcia w ocenie w/w robót które inwestor musiał wykonać podważa wiarygodność oceny

6. art. 136 kpa polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego wobec występujących sprzecznych informacji i faktów, które były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji,

7. art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością

8. art. 8 ustawy kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób który nie pogłębia zaufania obywateli do organów państwa w zw. z powyższymi zarzutami oraz bezkrytycznego przyjęcia że postępowanie prowadzone przez PINB zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami,

9. art. 10 kpa polegające na uznaniu przez organ II instancji, że nie nastąpiło uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu na każdym etapie.

10. art. 11 kpa poprzez niezbyt jasne i mało dokładne oparte na nieprawdziwych oświadczeniach wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek swojego rozstrzygnięcia

11. art. 6 kpa w zw. z w/w zarzutami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi przez sąd może polegać zatem na uchyleniu zaskarżonego aktu, stwierdzeniu jego nieważności lub wydaniu go z naruszeniem prawa.

Skarga podlegała oddalaniu bowiem ani zarzuty w niej zawarte, ani kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o kryterium legalności, nadto z uwzględnieniem regulacji wynikającej z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostarczyły podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiot zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. stwierdzającą brak konieczności nałożenia na U.K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót obejmujących wykonanie konstrukcji i pokrycia dachu oraz wyrównanie górnej krawędzi ścian uszkodzonej w wyniku pożaru stodoły, w wyniku czego powstała wiata o wymiarach 9,7 x 5,0m zlokalizowana na terenie nieruchomości przy ul. [...].

Według ustalonego przez organy stanu faktycznego, który w tym zakresie nie był przez strony kwestionowany, będąca przedmiotem postępowania wiata powstała na bazie istniejącej uprzednio stodoły o wymiarach 9,70 m x 37 m. Stodoła ta wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego aktem nadania nr [...] z dnia [...] września 1947 r. B.G. – ojcu inwestora, U.K.. Następnie w latach 50-tych stodoła uległa znacznemu zniszczeniu na skutek pożaru. Podzielić należy stanowisko organu, który w zaskarżonej decyzji przyjął, iż budynek w/w stodoły powstał w sposób zgodny z prawem, mając na uwadze fakt, iż obiekt został wymieniony w dokumencie urzędowym stanowiącym akt nadania i nie było to kwestionowane przez żadną ze stron. Odmienne stanowisko naruszałoby obowiązującą w prawie zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz zasadę praworządności zawartą w art. 6 kpa i uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywatela zawartą w art. 7 kpa.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na podstawie zgodnych oświadczeń stron, organy ustaliły, iż U.K., będąca współwłaścicielem dz. nr [...], w 2003 r. przeprowadziła prace polegające na wyrównaniu górnych krawędzi dwóch istniejących ścian bocznych oraz ściany tylnej pozostałych po zniszczonej stodole, wykonaniu słupa stalowego, wsporników z kształtowników walcowanych pod podciągi drewniane, wykonaniu podciągów z belek drewnianych, wykonaniu belek drewnianych kotwionych do ściany tylnej, ułożeniu belek drewnianych pod pokrycie i zadaszeniu całości blachą falistą, w wyniku których powstała wiata o wymiarach 9,7 m x 5,0 m. Nie budził również wątpliwości fakt, iż w/w prace przeprowadzone zostały przez inwestora bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia udzielonego przez właściwy organ administracji budowlanej.

Mając na uwadze tak ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności doszedł do stwierdzenia, iż organy prawidłowo zastosowały do rozpoznania przedmiotowej sprawy przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), dalej zwanej Prawem budowlanym, która obowiązuje od 1 stycznia 1995r. Zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przewidziany w ust. 2 cyt. przepisu wyjątek dotyczył przepisu art. 48 (odnoszącego się do samowoli budowlanej), którego ustawodawca nakazał nie stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów ustawodawca nakazał stosowanie przepisów dotychczasowych tj. ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.

Ponieważ przeprowadzone postępowanie wykazało, iż przeprowadzenie przez inwestora prac prowadzących do powstania wiaty nastąpiło w roku 2003 nie było wątpliwości, iż zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy aktualnie obowiązującej.

Kolejnym etapem kontroli, przeprowadzonej przez tutejszy Sąd, było ustalenie, czy organy prawidłowo dokonały kwalifikacji przeprowadzonych przez U.K. robót budowlanych prowadzących do powstania wiaty. Powyższe ma bowiem bezpośredni wpływ na dokonanie dalszych ustaleń, co do obowiązku uzyskania przez inwestora wymaganego do przeprowadzenia tego rodzaju prac pozwolenia na budowę lub obowiązku dokonania zgłoszenia, a w przypadku ich braku zastosowania przez organ odpowiedniego trybu legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej.

Z treści art. 3 Prawa budowlanego stanowiącego tzw. słowniczek ustawowy, wywnioskować należy, iż roboty budowlane zaliczone mogą zostać do jednej z trzech zdefiniowanych przez ustawodawcę kategorii tj. jako: budowa, przebudowa lub remont. Stosownie do treści art. 3 pkt 6 cyt. ustawy przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei w myśl art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Natomiast przez remont stosownie do brzmienia art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Podkreślić należy, iż w odróżnieniu od przebudowy i remontu, w wyniku robót budowlanych, składających się na pojęcie "budowy" dochodzi do powstania nowej substancji budowlanej przez wykonanie obiektu budowlanego lub zmianę jego charakterystycznych parametrów, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W przypadku "przebudowy" i "remontu" zakres ingerencji w zawsze istniejącą już substancję budowlaną jest węższy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za prawidłowe zakwalifikowanie przez organy wykonanych przez U.K. robót budowlanych, które doprowadziły do powstania wiaty, jako przebudowy w rozumieniu cytowanego art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego. Zauważyć należy, iż wykonane przez inwestora prace, które doprowadziły do powstania przedmiotowej wiaty polegały w zasadzie jedynie na wyrównaniu ścian zniszczonej stodoły, ustawieniu słupa, na którym oparte zostało położone następnie zadaszenie z blachy falistej. Niewątpliwie wiata, która powstała na miejscu stodoły ma inne wymiary, powierzchnię i kubaturę niż poprzednio istniejący obiekt - stodoła, ale zwrócić należy uwagę, iż zmiana tych charakterystycznych parametrów nie nastąpiła na skutek prac wykonanych przez U.K., a spowodowana była czynnikiem zewnętrznym jakim był pożar. Zatem U.K. jako inwestor nie dokonała zmiany istotnych parametrów stodoły, gdyż w momencie podjęcia przez nią prac budowlanych obiekt ten w rzeczywistości nie funkcjonował już jako stodoła, a jedynie pozostały na jej miejscu pewne jej elementy. Podkreślić należy, iż U.K. zagospodarowała jedynie pozostałość po spalonej stodole. Sąd uznał, iż wykonane przez inwestora prace budowlane w następstwie, których powstała wiata, nie doprowadziły w istocie do modyfikacji charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu (pozostałości po stodole), a jedynie jego parametrów użytkowych, spełniając tym samym przesłanki przebudowy określonej w art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu brak było podstaw do uznania wykonanych przez stronę prac za budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż wiata jako obiekt nie została wykonana przez inwestora. U.K. nie wzniosła wiaty w całości jako obiektu budowlanego, co charakteryzuje budowę. Nie nastąpiła również w rozpoznawanej sprawie odbudowa, która prowadzi z kolei do odtworzenia obiektu, w tym przypadku byłaby to stojąca poprzednio w przedmiotowym miejscu stodoła.

W ocenie Sądu przyjęcie, iż wykonane przez U.K. roboty stanowiły przebudowę zasadnie doprowadziło zaskarżony organ do stwierdzenia, iż z wykonaniem przez inwestora wymienionych prac prowadzących do powstania wiaty, związany był obowiązek uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane (pod pojęciem tym rozumieć należy także przebudowę) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 29-31. Będąca przedmiotem postępowania wiata o wymiarach 9,7 m x 5,0 m nie zalicza się do żadnej z wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego kategorii obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub podlegających na podstawie art. 30 ustawy zgłoszeniu właściwemu organowi.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż w konsekwencji stwierdzenia przez organ w przedmiotowej sprawie faktu przeprowadzenia przez inwestora w/w prac budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę (tj. zaistnienia samowoli budowlanej), zaskarżony organ zobligowany był do przeprowadzenia procesu legalizacji przewidzianego przepisami Prawa budowlanego.

Zadaniem Sądu było w tym względzie dokonanie oceny czy proces ten został przez organy przeprowadzony we właściwym trybie, bez naruszenia przepisów prawa. Aby oceny takiej dokonać wpierw należy wyjaśnić, iż ustawa Prawo budowlane przewiduje trzy tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art. 48, tryb z art. 49b oraz tryb przewidziany przepisami 50 - 51 ustawy. Tryby te są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych. Na podstawie art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 49b ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei tryb określony w przepisach art. 50-51 ustawy znajduje zastosowanie, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Nie ulega wątpliwości, iż w sytuacji samowolnego wykonania robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia właściwym trybem jest tryb określony w art. 48, względnie art. 49b Prawa budowlanego, a w przypadku dokonania przebudowy obiektu budowlanego lub jego części organy winny prowadzić postępowanie według trybu uregulowanego w przepisach art. 50-51 Prawa budowlanego, gdyż jest to przypadek inny niż określony w art. 48 i 49b Prawa budowlanego.

Przyjęcie takiej interpretacji potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r., II OSK 1418/10 oraz wyrok z dnia 18 kwietnia 2012 r. , II OSK 155/11.

Wskazać należy, iż tryb określony w art. 50-51 odnosi się do robót budowlanych wykonanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Zauważyć należy, iż w sytuacji gdy samowolnie wykonane roboty zostały już wykonane, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, organ nie stosuje art. 50 stanowiącego o obowiązku orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania wykonywanych robót budowlanych, w takiej bowiem sytuacji zastosowanie znajduje art. 51 ust 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2012 r. II SA/Po 733/11).

Istotą postępowania unormowanego w art. 51 Prawa budowlanego jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W myśl art. 51 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1);

Zatem postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego zakończone może zostać w trojaki sposób. Gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1, wówczas organ nakazuje zaniechanie dalszych robót (co w stosunku do prac już wykonanych raczej nie znajduje zastosowania), rozbiórkę obiektu lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny.

Jeżeli natomiast możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas postępowanie legalizacyjne ma charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejności organ wydaje decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wydanie takiej decyzji winno już zatem być poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości zalegalizowania samowoli. W tej sytuacji organ działając w oparciu o treść art. 81 c Prawa budowlanego może zażądać od inwestora stosownego dokumentu związanego z prowadzeniem robót, a w szczególności ekspertyzy wskazującej czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub niezagrażający środowisku, a zatem czy wykonane zostały zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i z tzw. ,,sztuką budowlaną".

Po jej złożeniu i dokonaniu stosownych ustaleń organ jest uprawniony do wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli konieczność taka zachodzi. Decyzja ta nie legalizuje jednak samowoli i nie załatwia sprawy. Kończy ona zaledwie pierwszy etap postępowania. Właściwa decyzja legalizacyjna wydawana jest w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 ustawy, orzeka ona albo o wykonaniu obowiązku, albo w przypadku jego niewykonania, nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części lub doprowadzenie do stanu poprzedniego (w odniesieniu do prac już wykonanych przewidziane w przepisie rozstrzygnięcie o nakazie zaniechania dalszych robót nie znajduje uzasadnienia).

Natomiast w sytuacji ustalenia przez organ iż nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wydaje decyzję stwierdzającą brak takiej konieczności. Uprawnienie organów do zakończenia postępowania orzeczeniem o takiej treści potwierdza stanowisko sadów administracyjnych wyrażone m.in. w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07, a także wyroku NSA z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, iż w odniesieniu do będącej przedmiotem postępowania wiaty, która powstała jako efekt przebudowy, organy w sposób uzasadniony zastosowały tryb legalizacji uregulowany w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Sąd uznał, iż organ prowadząc postępowanie w tym trybie zasadnie nie orzekł na podstawie art. 50 Prawa budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż te zostały przez inwestora w przedmiotowej sprawie zakończone przed wszczęciem postępowania administracyjnego.

Za uzasadnione i zgodne z przepisami prawa uznał również Sąd wydanie przez organ w oparciu o treść art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r., wzywającego stronę do przedstawienia oceny technicznej robót budowlanych polegających na wybudowaniu wiaty w miejscu istniejącej stodoły, która m.in. miała zawierać stwierdzenie o możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu bądź o konieczności jego wyłączenia z użytkowania w całości lub części. Z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że przedmiotowa ocena techniczna nie budzi zastrzeżeń ani z formalnego, ani z merytorycznego punktu widzenia. Ocena ta złożona została przez zobowiązaną w terminie. Zgodnie z wymogami postanowienia nakładającego obowiązek jej złożenia sporządzona została przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, co potwierdza załączony do oceny dokument w postaci decyzji Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nadającej autorowi oceny w/w uprawnienia.

Przedłożoną przez inwestora ocenę techniczną, która stanowi istotny dowód w przedmiotowym postępowaniu, uznać należy za prawidłowo sporządzoną. Zawiera one wymagane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. elementy w tym: inwentaryzację budowlaną zrealizowanych robót z określeniem zastosowanych rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych, ocenę prawidłowości wykonania robót pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, sztuką budowlaną, z uwzględnieniem ich wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu i możliwość dalszego jego użytkowania, oświadczenie o prawidłowym wykonaniu robót oraz stwierdzenie o możliwości bezpiecznego użytkowania obiektu, bądź stwierdzenie o konieczności jego wyłączenia z użytkowania w całości lub w części. Zgodnie z treścią w/w oceny technicznej sporządzający ją specjalista, po dokonaniu opisu wykonanych prac i poddaniu ich ocenie z punktu widzenia wymogów przepisów prawa i tzw. ,,sztuki budowlanej" stwierdził, iż przedmiotowy obiekt nie zagraża bezpieczeństwu ludzi ani mienia ani też nie zagraża środowisku

Zdaniem Sądu ocenę techniczną uznać należało za sporządzoną w sposób prawidłowy i kompleksowy, a treść jej za wiarygodną. Zauważyć należy przy tym, iż ocena ta nie została w żaden sposób podważona, zatem brak było podstaw do jej zakwestionowania jako zasadniczego dowodu w postępowaniu.

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności, organ zobligowany był do zakończenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego wiaty zaskarżoną decyzją, w której treści stwierdził brak konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności czy robót budowlanych przez U.K..

Zatem wydane przez organ rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe i zgodne z prawem.

Natomiast odnosząc się kolejno do zarzutów skarżącej zawartych w skardze Sąd zwraca uwagę, iż nie doszło w sprawie do naruszenia wskazanych w skardze norm konstytucyjnych w tym art. 32 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP dotyczących równego traktowania podmiotów postępowania. Sąd zauważa, iż celem przepisów art. 50 oraz 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora. W tym ostatnim przypadku poszkodowani współwłaściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym (por. m.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2011 r. II SA/Sz 347/11 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2011 r. II SA/Łd 1448/10, wyrok NSA z 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01).

Skarżąca w treści skargi zakwestionowała ustalony przez organ w stanie faktycznym zakres robót wykonanych przez inwestora – U.K.. Zdaniem skarżącej pominięto, iż strona dodatkowo poza wymienionymi przez organ pracami dokonała: zasypania piwnicy, rozebrania pozostałości stropu ‘’łukowego", zamurowania otworu drzwiowego oraz czterech otworów okiennych. Ponadto w ocenie skarżącej brak ujęcia w/w prac w ocenie technicznej złożonej organowi skutkować powinien uznaniem oceny za nierzetelną i niewiarygodną.

W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających stanowisko skarżącej dotyczące rozebrania przez inwestora pozostałości stropu ,,łukowego", dowodów takich nie przedstawia także sama skarżąca. Natomiast odnosząc się do zakresu pozostałych robót budowlanych wskazanych przez skarżącą, a nie uwzględnionych jej zdaniem przez organy, Sąd uznał, iż nawet jeżeli roboty te miały miejsce - zasypanie pozostałości po piwnicy, zamurowanie czterech okien piwnicznych i otworu drzwiowego od strony wiaty o wym. 5x4,82 m, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Założenie, iż prace takie zostały wykonane oznaczałoby co prawda rozszerzenie zakresu robót wykonanych przez inwestora, ale zauważyć należy, iż nie stanowiły one prac prowadzących do powstania wiaty, do takich bowiem należało zaliczyć wyrównanie ścian i ich zadaszenie. Przedmiotem prowadzonego postępowania była zaś legalizacja robót budowlanych w wyniku których powstała wiata. Zatem wymienione przez skarżącą zasypanie pozostałości po piwnicy, zamurowanie czterech okien piwnicznych i otworu drzwiowego, nie wpłynęłoby na zmianę kwalifikacji wykonanych przez U.K. prac jako przebudowy i dalszy wynik postępowania. Wobec powyższego także brak wymienienia tychże prac przez eksperta w ocenie technicznej złożonej przez stronę na wezwanie organu (nawet jeżeli zostały faktycznie wykonane) nie podważa jej wiarygodności i rzetelności.

Ponadto należy zauważyć, iż skarżąca nie będąc obecną (pomimo prawidłowego zawiadomienia przez organ) na oględzinach przeprowadzonych przez organ w dniu [...] kwietnia 2012 r., na wniosek otrzymała kserokopia protokołu w w/w oględzin. Podobnie na wniosek skarżącej wydana została jej kserokopia oceny technicznej złożonej w sierpniu 2012 r. Pomimo zapoznania się z w/w dokumentacją skarżąca nie podniosła wówczas żadnych zastrzeżeń w zakresie dokonanych przez organ ustaleń oraz co do rzetelności i kompletności sporządzonej oceny technicznej.

Za nieuzasadniony uznał także Sąd zarzut skarżącej, zdaniem której wykonane przez U.K. roboty spowodowały zmianę przeznaczenia uszkodzonej pożarem stodoły. Sąd uznał wyrażone w tym zakresie stanowisko organu za prawidłowe. Zgodnie z art. 71 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Stodoła będąca budynkiem gospodarczym służącym składowaniu i magazynowaniu nie odbiega sposobem użytkowania od obecnie użytkowanej wiaty. Wręcz uznać można, iż doszło do swoistego zawężenia dotychczasowej funkcji poprzednio istniejącej stodoły.

Reasumując Sądu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i wydały rozstrzygnięcia w oparciu o wyczerpująco ustalone okoliczności faktyczne, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wyrażonymi w K.p.a., co oznacza m.in, że orzeczenia organów były podejmowane na podstawie obowiązujących przepisów prawa, stan faktyczny sprawy został przez organy wyjaśniony w sposób dokładny i nie budzący wątpliwości, a skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu. Z kolei skarżąca nie może upatrywać naruszenia normy art. 8 K.p.a. w niekorzystnym dla siebie rozstrzygnięciu.

Mając na względzie powyższe rozważania Sąd działając w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.