Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 275/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 214 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. skargi I.P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.04.2006 r. sygn. I SA/Wa 1530/05 w przedmiocie zwrotu nieruchomości [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

I.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1530/05 oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz I.M., B.M., H.M. i K.B. na gruncie położonym w W. przy ul. [...], stanowiącym działkę nr [...] z obrębu [...] i część działki nr [...] z obrębu [...] oraz zwrotu znajdującego się na tym gruncie budynku mieszkalnego. W skardze I.P. wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz rozpoznania sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. Jako podstawę wznowienia wskazała przepis art. art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. późniejsze wykrycie istotnych dla sprawy środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1530/05 oddalił skargę K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] i działkę nr [...] w obrębie [...], na rzecz I.M., B.M., H.M. i K.B.

Skarżąca zauważyła, że w uzasadnieniu Sąd wskazał w szczególności, że według ustaleń postępowania administracyjnego przedmiotowa nieruchomość przy ul. [...], stanowiła przed dniem jej przejęcia przez Skarb Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) własność E.H., G.G., H. i I.F. Spadkobiercą wyżej wymienionych właścicieli był H.B. Żadna z tych osób nie złożyła wniosku w trybie art. 7 powołanego dekretu, a wniosek taki został złożony przez Urząd Likwidacyjny. Aktem notarialnym z [...] listopada 1953 r. H.B. zbył nieruchomość C.M., która nabyła ją na rzecz swoją i męża B.M. W dniu [...] lipca 1988 r. B.M. złożył wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości i zwrot znajdującego się na nim budynku. Po śmierci C.M. w 1974 r. i B.M. w 1989 r. spadkobiercami zostali: I.M., H.M., B.M. (syn) i K.B. Osobom tym Prezydent W. odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. wydaną na podstawie art. 214 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, a następcy prawni dawnych właścicieli wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1530/05 uznał, że skarga nie była uzasadniona. Zdaniem Sądu, przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa. Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują bowiem, że organy administracji publicznej wyjaśniły należycie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. W uzasadnieniu Sąd odniósł się do dwóch podstawowych kwestii rozpoznanych w postępowaniu administracyjnym, tj. kwestii istnienia możliwości prawnych skutecznego złożenia wniosku przez Urząd Likwidacyjny w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy oraz kwestii złożenia przez B.M. wniosku z dnia [...] lipca 1988 r. w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985r Nr 22, poz. 99) o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i zwrot znajdującego się na gruncie budynku.

Odnośnie pierwszej kwestii Sąd podzielił stanowisko organu, iż Urząd Likwidacyjny nie mógł być niczyim pełnomocnikiem. W kwestii drugiej Sąd wskazał, że wniosek został rozpoznany na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na utratę mocy obowiązującej poprzedniej ustawy. Podkreślając, że nie wszystkie osoby, które utraciły mienie nieruchome na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. i nie otrzymały odszkodowania mogą otrzymać grunt w użytkowanie wieczyste, zaznaczył iż uprawnienie takie przysługuje tylko byłym właścicielom lub ich następcom prawnym, którzy spełniają łącznie dwie przesłanki: 1) złożyli wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r.; 2) wnioski dotyczyły działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.

Z tych względów - zdaniem Sądu - wniosek B.M. złożony w dniu [...] lipca 1988 r. nie spełniał przesłanek zawartych w art. 214 ust. 2 tej ustawy. W ocenie Sądu, organ wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, że grunt przy ul. [...] nie jest i nie był zabudowany domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym, ani innym budynkiem wymienionym w ustawie. Na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek wielomieszkaniowy, w którym jest 31 izb.

Skarżąca podała, że w dniu [...] listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącej I.P. otrzymał z akt własnościowych nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], prowadzonych w Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] kserokopie różnych dokumentów dotyczących działań organów administracji w niniejszej sprawie. Wśród nich znajdują się dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzji przez Prezydenta W., a także dokumenty nie ujawnione przy wydawaniu decyzji chociaż mogłyby mieć wpływ i istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, czyli jej ostatecznego wyniku (pismo z dnia [...] października 2009 r. skierowane do Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] w sprawie wydania kserokopii oraz dowód opłaty skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r. za pobrane kserokopie, w tym poświadczone za zgodność). Do pierwszej grupy uzyskanych dokumentów zaliczyć należy dokumenty powołane przez Sąd, które były podstawą dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta W. Należą do nich: pismo z dnia [...] listopada 1998 r. - jako główny dokument w sprawie oraz 4 kolejne pisma, w tym z [...] września 1988 r., [...] listopada 1989 r., [...] października 1996 r. i dokument o nazwie Rejestracja Nieruchomości z [...] stycznia 1948 r. Pierwsze z wymienionych pism (z [...] września 1988 r.) stanowiło odpowiedź dla autora skargi A.B. i zawierało niczym nie potwierdzone stwierdzenie, że nieruchomość zabudowana jest domem wielorodzinnym 31 izbowym (pokoje i kuchnie). W drugim z pism (z [...] listopada 1989 r.), skierowanym do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. Urząd podtrzymał wcześniejsze swoje stanowisko (zawarte w powyższym piśmie z dnia [...] września 1988 r.) i poinformował, że w ocenie przywołanych faktów kolejna skarga A.B. jest bezzasadna. Powtórzenie danych o liczbie izb (31) zamieszczone zostało także w trzecim piśmie (z [...] października 1996 r.) skierowanym do Biura Radców Prawnych o wydanie opinii prawnej w sprawie przyznania własności strychu oraz prawa do jego nadbudowy. W piśmie tym stwierdzono: "Budynek znajdujący się na przedmiotowym gruncie zawiera 31 izb. W budynku tym sprzedanych zostało 8 lokali". Dokument o nazwie Rejestracja Nieruchomości nie zawiera jakichkolwiek danych o liczbie "lokali" lub "izb". Wymienione 4 pisma stanowiły podstawę do opracowania treści tzw. głównego pisma z [...] listopada 1998 r., w którym stwierdzono, że budynek położony w W. przy ul. [...] znajdował się tam w dniu 21 listopada 1945 r. i posiadał 31 izb (dowód: wymienione wyżej pisma z dnia: [...] listopada 1998 r., [...] września 1988 r., [...] listopada 1989 r., [...] października 1996 r., [...] stycznia 1948 r.).

I.P. wskazała, że do drugiej grupy dokumentów, które nie zostały w sprawie ujawnione (nie wykryte wcześniej, mimo że znajdują się w obiegu od 1997 r.) należy pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. skierowane do Wydziału Geodezji i Nieruchomości Urzędu Gminy W. [...] (karta 78), a także zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r., L.dz. [...] załączone do tego pisma. W piśmie stwierdzono, że "budynek posiada 17 lokali mieszkalnych, brak lokali użytkowych, brak pomieszczeń garażowych, w tym 7 lokali mieszkalnych sprzedanych przed dniem [...] kwietnia 1995 r." W zaświadczeniu wskazano, że nieruchomość położona przy ul. [...] w W., zapisana w Kw nr [...] i nieruchomość [...] nr [...] do r. 1939 stanowiła niezabudowany plac. Z przedstawionych dokumentów wynika, że została zabudowana budynkiem mieszkalnym po roku 1939 r., jednak dokładnej daty zabudowy ustalić nie można (dowód: pismo z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] i pismo z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...]).

Skarżąca zauważyła, że dokumenty te wykryte zostały przez pełnomocnika skarżącej w dniu [...] listopada 2009 r., a zatem został zachowany termin trzymiesięczny do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jej ocenie dokumenty te nie były znane wcześniej stronom postępowania, nie były podnoszone w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie były rozpatrywane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1530/05.

Zdaniem skarżącej, w opisanej sytuacji należy przyjąć, że Sąd nie miałby podstaw do oddalenia skargi, gdyby ujawnione były dowody opisane powyżej, w tym zwłaszcza w piśmie z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...], stwierdzającym, że w budynku jest 17 lokali- a nie, jak wcześniej przyjęto 31 izb, zważywszy, że w postępowaniu administracyjnym pojęcia te stosowano zamiennie. I.P. uważa, że te nowe dowody są na tyle istotne dla wyniku rozpatrywanej sprawy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. nie powinna pozostać w obrocie prawnym i stąd skarga o wznowienie postępowania sądowego jest w pełni uzasadniona.

Skarżąca podkreśliła, że nabyła prawa i roszczenia do nieruchomości od spadkobierców nieżyjącej C.M. i jej męża B.M. (dowód: akt notarialny sporządzony w dniu [...] lipca 2009 r., Rep. [...] nr [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Należy zauważyć, że skarga I.P. z dnia [...] lutego 2010 r. oparta została na podstawie przepisu art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W skardze I.P. podniosła, że w dniu [...] listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącej otrzymał z akt własnościowych kserokopie różnych dokumentów dotyczących działań organów administracji publicznej, nieujawnione przy wydawaniu decyzji przez Prezydenta W. oraz nieznane stronom, Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. i Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, mogące mieć istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej dokumentami tymi są: pismo z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...], a także zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...]. Skarżąca zauważyła, że Sąd nie miałby podstaw do oddalenia skargi, gdyby zostały ujawnione dowody opisane zwłaszcza w piśmie z dnia [...] stycznia 1998 r., stwierdzającym, że w budynku jest 17 lokali, a nie jak wcześniej przyjęto 31 izb, biorąc pod uwagę to , że w postępowaniu administracyjnym pojęcie te stosowano zamiennie.

W ocenie Sądu, wskazane w skardze pismo z dnia [...] stycznia 1998 r. i zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r. oraz opisane w nich fakty nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1530/05.

Sąd zauważa, że zgodnie z przepisem art. 273 § 2 Ppsa można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Nie można zgodzić się ze skarżącą, że pismo z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] i zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] oraz okoliczności w nich podniesione mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Trzeba bowiem wskazać, że przesłanka z art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy stanu faktycznego ustalanego na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., tj. 21 listopada 1945 r. To zaś, czy dana działka była zabudowana wskazanym w tym przepisie domem, ile dom ten miał izb i czy została w nim wyodrębniona własność samodzielnych lokali należało wykazać biorąc pod uwagę wskazaną wyżej datę.

Tymczasem z treści pierwszego z wymienionych pism w ogóle nie wynika to ile budynek przy ul. [...] w W. miał izb i samodzielnych lokali według stanu na dzień 21 listopada 1945 r. Z pisma tego wynika jedynie, że jego wystawca przesyła do Wydziału Geodezji i Nieruchomości Urzędu Gminy W. – [...] akta własnościowe nieruchomości położonej przy ul. [...] w celu ustalenia aktualnego (a więc na dzień sporządzenia tego pisma) stanu formalno – prawnego budynku wybudowanego przed 1945 r. W piśmie tym stwierdzono, że wyżej wymieniony budynek posiada 17 lokali mieszkalnych, w tym 7 lokali mieszkalnych wykupionych przed dniem [...] kwietnia 1995 r.

Nie można też uznać za zasadne twierdzenia skarżącej, że na podstawie powyższego pisma można podważyć ustalenia Sądu dotyczące tego, że budynek przy ul. [...] posiadał w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego 31 izb, powołując się na zawarte w tym piśmie stwierdzenie, że w budynku jest 17 lokali.

Sąd zauważa, że pojęcie "izby", o którym mowa w przepisie art. 214 ust. 2 ugn oraz pojęcie "lokalu mieszkalnego" obowiązujące w 1998 r. (w dacie sporządzenia pisma z dnia [...] stycznia 1998 r.) nie są tożsame. W ustawodawstwie obowiązującym w dniu 21 listopada 1945 r. pojęcie "izby" utożsamiano z pojęciem jednego pomieszczenia takiego jak: pokój mieszkalny, kuchnia, pokój dla służby, sala, pokój biurowy - rozp. Ministra Skarbu z dnia 20 kwietnia 1936 r. – Dz. U. Nr 33, poz. 258). Natomiast za lokal mieszkalny (samodzielny) uważano (w 1998 r.) izbę lub zespół izb wraz z pomieszczeniami służącymi do zaspokajania na stałe potrzeb mieszkalnych ludzi (art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. – Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.). Oczywistym zatem jest, że skoro budynek przy ul. [...] w części zawiera lokale mieszkalne wieloizbowe np. lokale mieszkalne nr: [...],[...], [...], [...] (akty notarialne Rep. [...] Nr: [...], [...], [...], [...], to logiczną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że w budynku tym jest więcej izb, niż lokali mieszkalnych.

Jeżeli chodzi o drugie z wyżej wymienionych pism (zaświadczenie), to Sąd zauważa, że nie zawiera ono jakiejkolwiek informacji na temat liczby izb w budynku przy ul. [...] i z tego względu nie ma ono w niniejszej sprawie znaczenia.

W niniejszej sprawie należy odnieść się do jeszcze jednej kwestii. Z przepisu art. 273 § 2 Ppsa wynika, że aby postępowanie wznowieniowe zakończyło się pozytywnie dla skarżącego musi on poprzeć skargę okolicznością lub dowodem, które posiadają cechę "nowości" [(świadczą o tym użyte w tym przepisie zwroty "w razie późniejszego wykrycia (...) strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu"]. Zdaniem Sądu, cecha "nowości" musi mieć charakter obiektywny i odnosić się do sprawy, a nie osoby, która poprzez nabycie określonych praw uzyskuje interes prawny i domaga się podważenia orzeczenia sądowego. Tymczasem analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wskazywane w skardze I.P. kopia pisma z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] i zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] znajdowały się w aktach administracyjnych (k- 77 i 78 akt) przed wydaniem decyzji przez Prezydenta W. Zatem mimo to, że do tych pism w postępowaniu administracyjnym nie odnieśli się poprzednicy prawni skarżącej, organy administracji publicznej i WSA w Warszawie, to dowody te istniały. Okoliczności tej nie zmienia ponowne złożenie kopii tychże pism do akt sprawy przez pełnomocnika skarżącej E.K. wraz z pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. W tej sytuacji następca prawny strony procesowej, która nie skorzystała w poprzednim postępowaniu sądowym z tychże pism, mimo że mogła z nich skorzystać, nie może opierać skargi o wznowienie postępowania na twierdzeniu, że on z tych środków dowodowych nie mógł skorzystać w tamtym postępowaniu (por. postanowienie SN z dnia 12 listopada 1973 r., sygn. akt II CO 8/73, LEX nr 7334).

Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarga I.P. z dnia [...] lutego 2010 r. nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, o której mowa w art. 273 § 2 Ppsa.

Z tego względu Sąd, na podstawie art. 282 § 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji.