Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 580/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Skarżący wniósł o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku

z rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną.

Wydaną z upoważnienia Wójta Gminy M. decyzją odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanego przez niego świadczenia.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: Kolegium, SKO)

- po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. Stwierdziło, że w przypadku skarżącego zaistniała negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: u.ś.r.), tj. skarżący ma ustalone prawo do emerytury. Dowodziło, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do - m.in. - emerytury. Wyłożyło, że ratio legis tego przepisu sprowadza się do uznania, że specjalne wsparcie ze strony państwa nie należy się osobom, które są uprawnione do świadczeń z publicznych funduszy (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych lub budżet państwa), zastępujących utracony dochód

w związku z ziszczeniem się ryzyka emerytalnego lub podobnego. Wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunom osób niepełnosprawnych (dzieci

z orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami oraz osób po 16 roku życia z orzeczeniem znacznego stopnia niepełnosprawności), na jednakowych zasadach, w jednakowej wysokości, bez względu na zakres świadczonej opieki oraz potrzeby osoby niepełnosprawnej (stopień jej faktycznej niesamodzielności). Nadmieniło, że nie może być ono postrzegane jako swoista zapłata (wynagrodzenie) za sprawowaną opiekę i pielęgnację. Dodało, że nie jest to też świadczenie z tytułu niepełnosprawności dla osoby niepełnosprawnej, gdyż ani jego wysokość, ani też warunki przyznania, nie są powiązane z faktycznym zakresem potrzeb osoby niepełnosprawnej. Poza tym, adresatem prawa do tego świadczenia jest opiekun,

a nie osoba niepełnosprawna.

Zdaniem Kolegium zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest złagodzenie po stronie opiekuna (osoby zobowiązanej wedle kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego do alimentacji względem danego niepełnosprawnego) skutków ryzyka socjalnego w postaci konieczności zaniechania aktywności zarobkowej i zawodowej, pomimo pozostawania w wieku produkcyjnym. Inaczej rzecz ujmując, osoba, która rezygnuje z pracy zarobkowej lub jej nie podejmuje z powodu ziszczenia się ryzyka socjalnego w postaci konieczności zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, otrzymuje świadczenie, które w minimalnym stopniu kompensuje jej powstałą stratę.

SKO uznało, że podmiotem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest osoba materialnie i formalnie zdolna do pracy, rezygnująca z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny oraz że świadczenie ma jej częściowo rekompensować utracony zarobek.

W ocenie Kolegium, w innej sytuacji - z punktu widzenia założeń systemu zabezpieczenia społecznego oraz ogólnych celów i zadań polityki społecznej państwa - znajdują się natomiast osoby, które - będąc albo w wieku poprodukcyjnym albo całkowicie niezdolnymi do pracy - de facto opiekując się osobą niepełnosprawną nie rezygnują już jednak z aktywności zarobkowej i zawodowej. W opinii Kolegium, wedle ogólnych założeń polityki społecznej inny jest zakres przedmiotowy polityki społecznej wobec osób w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym

i poprodukcyjnym. Pierwszej grupie osób państwo ma zapewnić dostęp do opieki

i edukacji, drugiej - dostęp do pracy, a trzeciej - dostęp do świadczeń

z zabezpieczenia społecznego w związku z konwencjonalną utratą zdolności do pracy. Skoro jednak ustawodawca tworzy system opieki długoterminowej według koncepcji tzw. opieki krewniaczej (nieformalnych, niezawodowych opiekunów), to

- zakładając w tej grupie duży odsetek osób w wieku produkcyjnym - oferuje im -

w związku z rezygnacją z aktywności zarobkowej - świadczenie w swej wysokości kompensujące utracony dochód, tj. w wysokości dochodu, którego może się spodziewać osoba aktywna zarobkowo, będąca w wieku produkcyjnym i zdolna do pracy. Dlatego też zasadnie przyjął ustawodawca, że osoby w wieku poprodukcyjnym, w stosunku do których ziściło się ryzyko emerytalne lub ryzyko

z nim zrównane lub osoby, w stosunku do których ziściło się ryzyko całkowitej niezdolności do pracy, czyli osoby mające ustalone prawo do emerytury, renty /.../ nie mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, pomimo że sprawują opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. SKO podniosło, że zasadniczym kryterium wyróżnienia i funkcjonowania

w systemie zabezpieczenia społecznego świadczenia pielęgnacyjnego nie jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz konieczność rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia z powodu sprawowania takiej opieki,

w sytuacji zdolności i gotowości podjęcia pracy (wiek produkcyjny). W przypadku osób posiadających prawo do emerytury osoby te są już natomiast po okresie aktywności zawodowej, a wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego zależna jest od liczby lat pracy oraz wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia. Tym samym, w przypadku tych osób nie można mówić już o rekompensacie za utracone wynagrodzenie, ponieważ osoby te dysponują prawem do określonego świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego. Kolegium zaakcentowało także, że fakt zróżnicowania wysokości świadczeń emerytalnych i świadczeń z zaopatrzenia społecznego (wsparcia społecznego) nie może leżeć u podstaw rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. W skardze na decyzję SKO, skarżąc tę decyzję w całości, skarżący wniósł

o uchylenie obu wydanych w jego sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił - mające istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez uznanie, że fakt nabycia przez niego prawa do emerytury jest negatywną przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy przyznaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, podczas kiedy organ posiada takie uprawnienie dokonując wykładni prokonstytucyjnej ww. przepisu. Skarżący motywował, że jego stanowisko znajduje oparcie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, prezentujących dominującą linię orzeczniczą. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

W sprawie nie jest sporne, że strona skarżąca spełnia przesłanki pozytywne, od których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Organy obu instancji stanęły jednak na stanowisku, że skoro stronie skarżącej została przyznana emerytura, to okoliczność ta wyczerpuje przesłankę negatywną, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do emerytury.

Sąd zauważa, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż istnieje potrzeba uzupełnienia wyników wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19; 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; 18 listopada 2021 r., I OSK 772/21: CBOSA). W powołanych wyrokach przyjmuje się, że zastosowanie tych dyrektyw może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych wniosków. Wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. winna uwzględniać także kontekst historyczny pojawienia się tego przepisu w systemie prawa, który przesądza o konieczności zastosowania reguł ww. wykładni. Należy dostrzec, że w dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi ona w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym

w Konstytucji RP. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Ta relacja ekonomiczna tychże świadczeń utrzymywała się do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane

i obecnie wynosi 2.119 zł (jest wyższe od otrzymywanej przez stronę skarżącą emerytury).

Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Podkreśla się, że odczytanie znaczenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w obecnych realiach, jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni celowościowej, systemowej

i funkcjonalnej (zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19; CBOSA).

Wymaga zauważenia, że zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, organy władzy publicznej powinny dokonywać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która pozwoli na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa.

Jak wynika z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotną cechą osób będących adresatami zawartej tam normy prawnej, określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę, tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) wielokrotnie podnoszono, że zasada równości polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (zob. wyroki TK z: 9 marca 1988 r., U 7/87; 6 maja 1998 r., K 37/97; 20 października 1998 r., K 7/98; 17 maja 1999 r., P 6/98; 4 stycznia 2000 r., K 18/99; 18 grudnia 2000 r., K 10/00; 21 maja 2002 r., K 30/01; 28 maja 2002 r., P 10/01; z 18 marca 2014 r., SK 53/12). Istotną cechą osób, którym na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zaś zróżnicowana w ten sposób, że te osoby, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zostały pozbawione prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie osobom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Jak podkreślał wielokrotnie TK, wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach (por. wyroki z: 23 listopada 2010 r., K 5/10; 19 kwietnia 2011 r., P 41/09; 18 czerwca 2013 r., K 37/12; 5 listopada 2013 r., K 40/12; 17 czerwca 2014 r., P 6/12). Zaznaczyć trzeba, że wypowiadając się odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych, w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r. (K 38/13) TK wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nie można znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne (zob. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19 i 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; CBOSA).

Przy wykładni omawianego przepisu trzeba mieć również na względzie, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę

(rentę) w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest

w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że prawidłowa prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. powoduje konieczność umożliwienia osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.

W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Przepis ten przewiduje, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu

i wypłacie zasiłków dla opiekunów, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują

w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 - dalej: u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ew. wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r./art. 96 u.e.r.f.u.s.), wypłacanych przez organy określone w każdej z tychże ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury (renty), przyznawanych i wypłacanych przez różne organy, jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a/ u.ś.r.

Biorąc pod uwagę przedstawione zasady konstytucyjne należy uznać, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego

i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), powinna mieć prawo do dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (w sprawie emerytury). Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury (renty) na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., zgodnie z którym prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury (renty), stosownie do art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury (renty) poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura (renta) jest prawem niezbywalnym, jednak uznać trzeba, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury (renty), lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury (renty) skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję

o wstrzymaniu wypłaty emerytury (por. NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; CBOSA).

O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury (renty) i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować, co wynika z art. 9 i art. 79a ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: k.p.a.). Taka informacja powinna być udzielona stronie, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury (renty). Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury (renty), możliwe będzie przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Podkreślić jednocześnie należy, że konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, aby nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas.

W tej sprawie organy administracji zaniechały poinformowania skarżącego

o przysługującej mu możliwości wyboru świadczenia oraz o możliwości zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie. Nie wezwały go też do złożenia brakujących dokumentów. To wszystko zaś skutkowało przedwczesną odmową przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Sąd podziela stanowisko, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje

w przypadku rezygnacji z podjęcia zatrudnienia jedynie w sytuacji, gdy jest ono realnie możliwie. Nie podziela jednak argumentacji łączącej uzyskanie prawa do emerytury z niezdolnością do pracy z uwagi na wiek (por.: wyrok WSA w Gdańsku

z 20 maja 2021 r., III SA/Gd 100/21; wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., I OSK 208/21; oba wyroki dostępne w CBOSA). Co do zasady bowiem osoba, której stan zdrowa nie wyklucza zatrudnienia, która ukończyła 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat

w przypadku mężczyzny, może podjąć zatrudnienie i uzyskiwać wynagrodzenie za pracę. Wynika to wprost z unormowań przepisów art. 103 i 103a ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewidujących, że osoba, która osiągnęła wiek emerytalny nie ma obowiązku rozwiązania stosunku pracy i może nadal pozostawać w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy (co skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury), jak również pobierając świadczenie emerytalne może ona podjąć dodatkowo zatrudnienie. Osiągnięcie wieku emerytalnego nie wyłącza zatem ze swej istoty możliwości pozostawiania

w zatrudnieniu i uzyskiwania dochodów z tego tytułu.

Podkreślić należy, że w tej sprawie organy nie dokonały żadnych ustaleń

o niezdolności skarżącego do podjęcia pracy, koncentrując się na pozostawaniu przez niego na emeryturze, co jest - zdaniem Sądu - nieprawidłowe. Zaskarżona decyzja narusza zatem normę prawa materialnego - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez jego błędną wykładnię a zaistniałe naruszenie niewątpliwie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i przedwcześnie odmówiły przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie przez niego emerytury, bez uprzedniego pouczenia go i wezwania do wykazania, że zawiesił on prawo do emerytury i że wstrzymano wypłatę tego świadczenia.

Rozstrzygając sprawę ponownie, organ administracji zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu tego wyroku. Weźmie zatem pod uwagę prawidłową wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i poinformuje skarżącego

o możliwości wyboru świadczenia oraz wezwie do złożenia stosownych dokumentów, umożliwiających wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego, z odpowiednim pouczeniem. Dalej, w zależności od wykonania przez skarżącego nałożonego obowiązku, rozstrzygnie sprawę.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 135 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję

(pkt I sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.