Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 11/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art.140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 20 ust. 1, art. 48
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2010r. sprawy ze skargi Spółki "A" w K. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SAB/Ke 11/10

UZASADNIENIE

W skardze z dnia 2 lutego 2010r. Spółka "A" w K., na podstawie art. 101a § 2 ustawy o samorządzie gminnym, wniosła o nakazanie Radzie Gminy lub organowi nadzoru w osobie Wojewody dokonania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy zawartego w uchwale Rady Gminy nr [...] z dnia [...] poprzez uwzględnienie w tym planie złoża dolomitów dewońskich "D.W. – K." położonego w miejscowości D.W. na działce nr [..] oraz zmianę przeznaczenia terenu tej działki z rolnego na kopalniany, w terminie 30 dni od daty otrzymania akt sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że od 9 kwietnia 2008r. jest właścicielką działki nr [...] o pow. 13,62 ha i uzyskała koncesję na rozpoznanie na tej działce złoża dolomitów i wapieni dewońskich "D.W. – K.". Po przeprowadzeniu badania terenu i udokumentowaniu istnienia złoża, Spółka złożyła w Urzędzie Marszałkowskim dokumentację geologiczną złoża dolomitów, a następnie w dniu 22 stycznia 2009r. wystąpiła do Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża "D.W. – K." na działce nr [...]. Równocześnie z tym wnioskiem Spółka zwróciła się dnia 27 stycznia 2009r. do Rady Gminy z prośbą o uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla Gminy udokumentowanego złoża dolomitów dewońskich "D.W.–K" poprzez zmianę przeznaczenia terenu tej działki z rolnego na kopalniany oraz zmianę przeznaczenia terenów przylegających do złoża z budowlanych na kopalniane z uwagi na fakt, że teren oznaczony jako budowlany rozciąga się w części na złożu "Z.–K." oraz bezpośrednio przylega do złoża "D.W.–K.", co potencjalnie może uniemożliwić uzyskanie przez skarżącą koncesji na eksploatację złoża.

W odpowiedzi Rada Gminy pismem z 23 lutego 2009r. poinformowała o przyjęciu wniosku i odłożeniu go do załatwienia w bliżej nieokreślonym terminie. Podobnie odpowiedział Wójt Gminy.

Po otrzymaniu tych pism skarżąca skierowała do Rady wezwanie do usunięcia naruszenia swego interesu prawnego poprzez zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na powyższe Rada Gminy podjęła w dniu [...] uchwałę nr [...] o nieuwzględnieniu wezwania Spółki "A" w K. do usunięcia naruszenia.

Wobec powyższego skarżąca złożyła skargę do WSA w Kielcach zaskarżając częściowo uchwałę Rady Gminy z dnia 13 lipca 2006r. (w skardze błędnie wskazano rok podjęcia tej uchwały na [...]) o uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Ke 307/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podzielił argumenty skarżącej i stwierdził częściową nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy.

Spółka podała, że "miała nadzieję, iż Rada Gminy w rozsądnym terminie" podejmie uchwałę o uwzględnieniu w miejscowym planie złoża dolomitów na działce nr [...]. Wobec tego jednak, że "nadzieje te okazały się płonne", skarżąca wezwaniem do usunięcia naruszenia z dnia 14 grudnia 2009r., które Rada otrzymała 16 grudnia 2009r., wezwała organ do zaniechania bezczynności i wykonania ciążącego na nim z mocy art. 48 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, obowiązku polegającego na uwzględnieniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego złoża dolomitów dewońskich na działce [...].

Mimo tego, że Rada Gminy nigdy nie kwestionowała swego obowiązku wynikającego z powyższego przepisu i w okresie od grudnia 2008r. do dnia wniesienia skargi dokonywała już dwukrotnie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak nie naniosła stosownych zmian tłumacząc się brakiem ustawowego terminu.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia Rada Gminy w stanowisku z dnia 30 grudnia 2009r. (które skarżąca otrzymała 14 stycznia 2010r.) stwierdziła, że [...] podjęła uchwałę nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Gminy, nie określając jednak czego te zmiany będą dotyczyły, w szczególności czy uwzględnione w nim zostanie złoże dolomitów na działce nr [...] i w jakim czasie plan ten zostanie zmieniony.

W tym stanie rzeczy mimo zapowiedzi zmiany planu nadal zasadne jest złożenie skargi na bezczynność organu.

Odnosząc się do treści art. 48 ustawy Prawo geologiczne i górnicze skarżąca podniosła, że wprawdzie przepis ten nie określa terminu, w jakim rada gminy ma nanieść na plan udokumentowane złoże, nie może to jednak oznaczać całkowitej dowolności przy określanie tego terminu, co przecież prowadziłoby do całkowitego uzależnienia właściciela gruntu kopalnianego od uznania władzy publicznej i w sposób nieuzasadniony ograniczałoby jego prawo do korzystania z gruntu, tym bardziej, że – jak już wyżej zaznaczono – Rada Gminy w okresie gdy skarżąca wystąpiła o naniesienie złoża dwukrotnie zmieniała miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Spółka podkreśliła, że rozumie, iż organom Gminy przysługuje tzw. władztwo planistyczne wobec będących w ich gestii terenów i to one decydują o kształcie przestrzennym Gminy. Jednakże jako inwestor i właściciel złoża "pragnie jedynie móc" wykonywać swoje prawa właścicielskie. Poza tym, powszechnie obowiązujące przepisy prawa, a to art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 48 Prawa geologicznego i górniczego mają za cel ochronę złóż kopalin w celu przeznaczenia ich do racjonalnego korzystania, natomiast działania czy też brak działań Rady Gminy zmierza do zablokowania zarówno w chwili obecnej jak i w przyszłości możliwości korzystania z tych bogactw naturalnych.

Skarżąca stwierdziła, że w świetle przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze dolomity nie są kopaliną pospolitą, lecz podstawową, tak więc stanowią naturalne bogactwo, które powinno być spożytkowane w budownictwie krajowym, co przyczyni się do wzrostu zatrudnienia i wzrostu wpływów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ potwierdził wskazaną w skardze okoliczność wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 grudnia 2009r. oraz udzielonej na nie odpowiedzi organu, doręczonej skarżącej 14 stycznia 2010r.

Rada podkreśliła, że nie uchyla się od obowiązku uwzględnienia w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego udokumentowanych złóż dolomitów dewońskich "D.W.–K." i uchwałami z dnia [...] nr [...] oraz nr [...] przystąpiła do zmiany nr 3 studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakres zmian w planie obejmuje także obszar D. W.–K.

Organ podkreślił, że przepisy prawa nie określają, w jakim terminie rada gminy jest zobowiązana podjąć czynności w zakresie uwzględnienia w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego udokumentowanych złóż. Do procedury zmiany nie stosuje się przepisów kpa, w związku z tym nie mają uzasadnienia zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez Radę Gminy terminów wskazanych w art. 35 i 36 kpa.

Rada Gminy podniosła, że uwzględnieniu skargi sprzeciwia się brak interesu prawnego spółki "A" w K., która może powoływać się na jego ochronę dopiero po przyjęciu zmian w studium lub w planie. Ponadto skarżąca nie wskazała przepisu prawa, z którego wywodzi swój interes prawny lub uprawnienie na tym etapie procedury planistycznej.

Organ podniósł także, iż obowiązek uwzględnienia udokumentowanych złóż kopalin w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie oznacza prawnego obowiązku ukształtowania planu w sposób umożliwiający eksploatację złoża kopaliny, a rozstrzygnięcie kwestii przeznaczenia terenów objętych planem pozostawione jest uznaniu Rady Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę jej wniesienia stanowi przepis art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.01.142.1591 ze zm.).

Stosownie do art. 101 ust.1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Artykuł 101a ust.1 stanowi natomiast, że przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.

Badając wymogi formalne wniesionej skargi Sąd ustalił, że stosownie do zacytowanych przepisów, została ona poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 grudnia 2009r. (k.15 – 18). W dniu 14 stycznia 2010r. skarżąca Spółka otrzymała odpowiedź Rady w formie stanowiska zajętego dnia 30 grudnia 2009r. (k. 19-22) i następnie złożyła niniejszą skargę w dniu 2 lutego 2010r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał także, iż spółka "A" posiada interes prawny we wniesieniu skargi w trybie art. 101a ustawy o samorządzie gminny.

Bezspornym bowiem jest, że Spółka jest właścicielem działki nr [...] o pow. 13,62 ha położonej w D.W., gmina M. i na działce tej udokumentowała istnienie złoża dolomitów dewońskich "D.W.–K.". Nie ulega zatem wątpliwości, że stosownie do treści art. 140 kc skarżąca ma wywodzące się z prawa własności uprawnienie do korzystania z tej nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, które w tym przypadku sprowadza się do możliwości wydobywania znajdującej się tam kopaliny. Możliwość ta łączy się nie tylko z koniecznością uzyskania koncesji, o jakiej mowa w art. 20 ust.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2005.228.1947 ze zm.), ale także ze stosownym przeznaczeniem takiego terenu w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie przy tym z art. 48 Prawo geologiczne i górnicze udokumentowane złoża kopalin uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca Spółka ma interes prawny (znajdujący oparcie chociażby w art. 140 kc) w żądaniu uwzględnienia złoża "D.W.–K." w obowiązującym dla gminy miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...].

Skarga podlega jednak oddaleniu, gdyż w stanie faktycznym sprawy ustalonym na podstawie przedstawionych dokumentów, nie ma podstaw do przyjęcia bezczynności organu – Rady Gminy, a tym samym uznania, że interes prawny Spółki został naruszony.

Przepis art. 48 Prawa geologicznego i górniczego nakazuje wprawdzie uwzględnienie złóż kopalin przy uchwalaniu planu miejscowego lub przy jego zmianie, jednak nie określa żadnego terminu, w jakim ma to nastąpić. Już z tego powodu trudno przyjąć, że organ stanowiący gminy pozostaje w zwłoce, a więc dopuszcza się bezczynności w rozumieniu art. 101a ustawy o samorządzie gminnym.

Ponadto, w stanie faktycznym sprawy Rada Gminy podjęła w dniu [...] uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do zmiany nr 3 studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z załączników graficznych do obu uchwał wynika, że zarówno zmiana studium jak i zmiana planu obejmują teren działki nr [..] stanowiącej własność skarżącej Spółki, a co za tym idzie znajdujące się tam złoże "D.W.–K.".

Uchwały o jakich mowa wyżej rozpoczęły zatem proces planistyczny w kierunku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy a mając na uwadze zakres i wielorakość czynności, jakie przed uchwaleniem planu zobowiązany jest podjąć inny organ tej Gminy, jakim jest Wójt (art. 17 – 19 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U.03.80.717 ze zm.), nie sposób przyjąć, że okoliczność, iż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie uchwała dotycząca zmiany planu jeszcze nie zapadła, powoduje uznanie bezczynności Rady Gminy.

W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślić należy, że podejmując uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rada gminy nie jest zobowiązana wskazywać "zakresu planowanych zmian ani czasu, w jakim zmiana ta zostanie dokonana". Brak tego typu deklaracji w uchwale z dnia [...] powoduje - w ocenie Spółki - że złożenie skargi na bezczynność jest zasadne "mimo zapowiedzi zmiany planu". Przepis art. 14 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje jedynie, że integralną częścią uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu. Jak już wspomniano wyżej, do uchwały nr [...] z dnia [...] taki załącznik graficzny został dołączony i nie ulega wątpliwości, że projekt zmiany planu obejmuje obszar złoża "D.W.– K.".

Nie można także podzielić argumentów skarżącej, że o zasadności skargi przesądza fakt, że Rada Gminy w okresie od grudnia 2008r. do dnia wniesienia skargi dwukrotnie dokonywała zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a mimo to powyższe złoże dolomitów nie zostało uwzględnione. Bezspornym jest bowiem, że uchwały dotyczące zmian planu miejscowego, o jakich mowa w skardze, nie obejmowały swym zakresem obszaru, na którym położone jest złoże "D.W. –K". Jak wynika z akt sprawy, zmiana ta dotyczyła bowiem terenów pod nazwą "Regionalny Port Lotniczy" i w jej ramach nie było możliwe uwzględnienie złoża dolomitów na działce skarżącej spółki, która leży poza granicami tej zmiany planu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na rozprawie oddalone zostały także wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika skarżącej – za wyjątkiem wniosku o dopuszczenie dowodu z akt II SA/Ke 307/09 – gdyż nie spełniały one wymogów z art. 106 § 3 p.p.s.a.: artykuł prasowy nie jest dokumentem w rozumieniu tego przepisu, zaś co do pozostałych wnioskowanych dowodów, to ich przeprowadzenie nie było niezbędne, gdyż w sprawie nie zachodziły istotne wątpliwości, wymagające wyjaśnienia.