Wyrok NSA, sygn. akt III SA 5049/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 6a
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Przekazanie środków trwałych do nowej firmy nie jest odprzedażą i nie zwalnia skarżącego od dokonania czynności określonych w art. 6a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i upoważnia organ podatkowy - w przypadku zaniechania tych czynności - do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od nie odprzedanych środków trwałych według stanu za miesiąc, w którym upłynął okres 6 miesięcy od zaprzestania czynności podlegających opodatkowaniu.

TEZY

Przekazanie środków trwałych do nowej firmy nie jest odprzedażą i nie zwalnia skarżącego od dokonania czynności określonych w art. 6a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i upoważnia organ podatkowy - w przypadku zaniechania tych czynności - do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od nie odprzedanych środków trwałych według stanu za miesiąc, w którym upłynął okres 6 miesięcy od zaprzestania czynności podlegających opodatkowaniu.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia 22.09.1997 r. na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a nadto na podstawie art. 6a ust. 1-10, art. 10 ust. 2 i art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, określił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w kwocie 20.731 zł za miesiąc październik 1995 r. wobec Bogdana K.

Urząd ten powołując się na ustalenia kontroli podatkowej stwierdził, że Bogdan K. będąc w 1995 r. płatnikiem podatku VAT, zaprzestał z dniem 23 marca 1995 r. wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie powiadamiając właściwych organów.

Stwierdzono przy tym, iż podatnik na dzień zaprzestania wyżej wspomnianych czynności posiadał towary handlowe i środki trwałe nabyte w czasie prowadzenia działalności, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Stwierdzono także, że zaprzestanie działalności trwało ponad 6 miesięcy, a podatnik nie sporządził spisu z natury towarów na dzień zaprzestania działalności, a nadto tenże podatnik nie opodatkował towarów handlowych i środków trwałych należnym podatkiem VAT.

W takim stanie rzeczy Urząd Skarbowy do podstawy opodatkowania zaliczył towary w postaci barwników i koncentratu o łącznej wartości 12.699,96 zł oraz środki trwałe w postaci 3 sztuk wtryskarek i 3 sztuk form o łącznej wartości 102.263,20 zł i następnie określił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie wymienionej w petitum decyzji.

Izba Skarbowa nie podzieliła argumentów odwołania podatnika wywodzącego, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zaprzestania działalności gospodarczej, albowiem środki trwałe zostały przekazane do nieodpłatnego używania innemu podmiotowi gospodarczemu, a wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło dopiero z końcem 1996 r.

Izba Skarbowa w zaskarżonej decyzji podzieliła w całości ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji.

Skoro z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że w okresie od 23.03.1995 r. do 23.09.1995 r. strona nie wykonała żadnej czynności podlegającej opodatkowaniu - to zdaniem Izby - zasadne było zastosowanie art. 6a ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez opodatkowanie towarów oraz środków trwałych, w stosunku do których przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Wobec kategorycznego brzmienia tego przepisu, bez znaczenia jest fakt, iż skarżący nie powiadomił odpowiedniego organu o zaprzestaniu działalności gospodarczej i bez znaczenia jest okoliczność, że podatnik zawarł w dniu 11.01.1995 r. umowę o przekazaniu do nieodpłatnego używania środków trwałych Spółce cywilnej "K".

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bogdan K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej, mających wpływ na wynik sprawy.

Skarżący w szczególności zarzucił błędne zastosowanie art. 6a ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług wskutek naruszenia art. 7 i art. 9 Kpa poprzez pominięcie faktu iż w związku z oddaniem Spółce Cywilnej pod nazwą K. środków trwałych podatnika do nieodpłatnego używania nie nastąpiło zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej.

Skarżący wywodził przy tym, iż na używającym ciążą również obowiązki obligacyjne np. znoszenia używania jego majątku przez używającego, obowiązek przyjęcia zwrotu przedmiotu używania. Te czynności mieszczą się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżący dodatkowo naprowadził, iż jego argumentację wspomagają rozwiązanie innych ustaw podatkowych, bowiem np. w ustawie o podatku dochodowym przyjęto, że bezpłatne użyczenie rzeczy może stanowić źródło przychodu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Zdaniem Izby Skarbowej skarżący nie rozróżnia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu od instytucji zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Izby istotna jest okoliczność, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą zaprzestał czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT przez okres ponad 6 miesięcy bez powiadomienia organów o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej a dysponował towarami, które po nabyciu nie zostały odsprzedane.

Izba Skarbowa zwróciła przy tym uwagę, iż nieodpłatne przekazanie środków trwałych do używania nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.

Izba Skarbowa nie uznała także zarzutu skargi o naruszeniu art. 26 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przez potrącenie i zarachowanie podatku VAT za to samo "zdarzenie podatkowe" a wynikające z deklaracji VAT za grudzień 1996 r. dotyczącej sprzedaży towarów handlowych i środków trwałych według remanentu z dnia 31.12.1996 r.

Izba Skarbowa stwierdziła przy tym, że kwota podatku dotyczyła sprzedaży towarów, która miała miejsce w dniu 31.12.1996 r. i pozostaje bez związku z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Niesporną jest okoliczność, iż skarżący był podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, albowiem wykonywał we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 tejże ustawy.

Nie została także podważona okoliczność, iż skarżący zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu przez co najmniej sześć miesięcy i nie zawiadomił właściwych organów o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie złożył deklaracji VAT-3 i nie wyrejestrował się jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Z akt administracyjnych wynika, iż Bogdan K. z dniem 11 stycznia 1996 r. wszedł w skład spółki cywilnej celem prowadzenia działalności gospodarczej o dotychczasowym profilu i w związku z tym przekazał surowce przez siebie posiadane oraz oddał w nieodpłatne używanie środki trwałe do nowopowstałej spółki.

Te okoliczności wskazują na powody, dla których zaprzestał on wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu z ustawy o podatku od towarów i usług.

Skarżący nie poniósłby z tego powodu konsekwencji podatkowych, gdyby nie fakt, iż posiadał on towary, które po nabyciu zostały odsprzedane, a w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Z tego więc powodu organy podatkowe zastosowały instytucję opodatkowania podatkiem VAT, o której mowa w art. 6a ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

W skardze nie została zakwestionowana ta część decyzji, która dotyczyła obciążenia podatkiem od towarów i usług a postaci barwników i koncentratu o łącznej wartości 12.699,96 zł.

Organy podatkowe zasadnie określiły zobowiązanie podatkowe także w odniesieniu do środków trwałych, albowiem zgodnie z dyspozycją art. 6a ust. 1 cytowanej ustawy opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji oraz towary, które po nabyciu nie zostały odsprzedane. A więc wobec kategorycznego brzmienia tego przepisu, towar nie odsprzedany przez podatnika będącego osobą fizyczną w okresie co najmniej sześciu miesięcy wskutek zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, podlega opodatkowaniu, jeżeli w stosunku do tego towaru przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Przekazanie środków trwałych do nowej firmy nie jest odprzedażą i nie zwalnia skarżącego od dokonania czynności określonych w art. 6a ustawy i upoważnia organ podatkowy - w przypadku zaniechania tych czynności - do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od nie odprzedanych środków trwałych według stanu za miesiąc, w którym upłynął okres 6 miesięcy.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym sprawę podziela stanowisko Izby Skarbowej, iż zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nie jest tożsame z zaprzestaniem działalności gospodarczej, albowiem podatnik podatku od towarów i usług może wykonywać działalność gospodarczą wyłączoną spod działania ustawy.

Trudno się natomiast zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż oddanie środków trwałych w nieodpłatne użytkowanie stanowi również przejaw działalności gospodarczej właściciela tych środków. To twierdzenie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ stanowiącym, iż działalnością gospodarczą jest działalność wytwórcza budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność. Nieodpłatne używanie środka trwałego nie spełnia więc elementu "zarobkowości" z ustawy o działalności gospodarczej.

Biorąc powyższe pod uwagę skarga została oddalona po myśli art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.