Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1, art. 35 par. 3, art. 36, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1, 149 par. 1 i 2, art 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 658
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Dnia 16 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy legalności nadbudowy budynku mieszkalnego przy ulicy A 25 w B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć i 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

S. M. w dniu 1 czerwca 2015 roku (data wpływu do organu) zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w prowadzeniu sprawy administracyjnej, wszczętej z inicjatywy skarżącego, który wnioskiem z 2 maja 2012r. (rozszerzenie wniosku z dnia 22 marca 2012r.) zażądał sprawdzenia prawidłowości wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, położonego w B., przy ulicy A 25.

W uzasadnieniu skargi S. M. podniósł, że zawiadomieniem z dnia 16 maja 2012r. organ powiatowy wszczął postępowanie w sprawie, które toczy się już 3 lata. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], organ wydał co prawda rozstrzygnięcie w sprawie, lecz to rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...]r., nr [...]. W dniu [...]r. organ I instancji wydał w tej sprawie następną decyzję, która ponownie została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r., nr [...]. Decyzja ostateczna podlegała kontroli Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 października 2014r., sygn. akt II SA/Łd 736/14, oddalił skargę na powyższą decyzję [...]WINB.

Skarżący nadmienił, że wykonalność decyzji organu wojewódzkiego nie została nigdy wstrzymana, a prowadzone postępowanie w sprawie nigdy nie zostało zawieszane. Oznacza to, że bieg terminów przewidzianych na załatwienie sprawy nigdy nie został wstrzymany.

Następnie skarżący wskazał, że wobec wielomiesięcznej bezczynności organu powiatowego, skarżący wniósł w dniu 24 marca 2015r. w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność organu powiatowego. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uznał za zasadne zażalenie skarżącego na bezczynność w załatwieniu sprawy administracyjnej i wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 25 maja 2015r. Jednakże do dnia wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności.

Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego, a także o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący zażądał wymierzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie, że bezczynność organu miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł także o powiadomienie organu wyższego stopnia o mających miejsce nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organu powiatowego nadzoru budowlanego w B.

Na koniec skarżący wniósł o zasądzenie w trybie art. 200 powołanej ustawy od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, że w następstwie złożonego wniosku S. M. z dnia 22 marca 2012r. oraz jego rozszerzenia w dniu 14 maja 2012r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął w dniu 16 maja 2012r., postępowanie administracyjne w przedmiocie prawidłowości nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. A 25 w B., dz. nr ewid. 454 obręb [...].

W trakcie oględzin w dniu 13 czerwca 2012r. stwierdzono, iż nadbudowa obiektu mieszkalnego została przeprowadzona na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...] z dnia [...]r. i przyjęta do użytkowania na podstawie zawiadomienia o jej zakończeniu z dnia 31 grudnia 2003r. W dniu oględzin nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót budowlanych.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego w dniu 26 lutego 2013r., organ przeprowadził ponowne oględziny ww. obiektu potwierdzając fakt realizacji nadbudowy niezgodnie z zatwierdzona dokumentacją projektową poprzez brak wykonania wymaganej ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Zmieniono częściowo układ ścian wewnętrznych oraz zrezygnowano z pomieszczenia łazienki. Dodatkowo przedmiotowa nadbudowa została wyposażona w instalację elektryczną oraz centralnego ogrzewania których nie obejmowała ww. dokumentacja projektowa stanowiąca załącznik wydanego pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedstawili odrębnych opracowań w tym zakresie.

W następstwie zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję nr [...]r., którą zobowiązał D. i R. J. do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w związku z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w zakresie prawidłowego usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję, twierdząc iż wydane rozstrzygnięcie w sprawie było przedwczesne. W toku prowadzonego postępowania organ decyzją nr [...] nałożył na Państwa J. obowiązek wykonania robót budowlanych. Organ II instancji wskazał, iż zebrany materiał dowodowy nie odnosi się w całości do żądania wnioskującego.

Następnie organ podkreślił fakt, iż część zagadnień poruszonych przez wnioskodawcę we wniosku 22 marca 2012r., było już przedmiotem badania i zakończyło się ostatecznym rozstrzygnięciem w tym zakresie. Chodzi między innymi o kwestię zadaszenia od strony północnej (określanej przez skarżącego wcześniej jako obiekt budowlany - wiata), która zrealizowana było na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji pozwolenia na budowę z dnia 26 lutego 2002r. Zakresie zgłoszenia dotyczył montażu dwóch daszków od strony południowej na parterze oraz od strony północnej na wysokości piwnic czyli w rzeczywistości parteru. Ten zakres rozpatrzony został przy postępowaniu znak: [...] i zakończony został decyzją umorzeniową nr [...] z dnia [...]r. Decyzją nr [...] z dnia [...]r., umorzono postępowanie w zakresie legalności zabudowy balkonu w obiekcie przy ul. A 25 w B. oraz rozstrzygnięciem z dnia [...]r., umorzono zakres legalności zabudowy schodów wejściowych ww. budynku mieszkalnym. Powyższe rozstrzygnięcia wchodzą w zakres "wnioskowanej budowy i przebudowy przedmiotowego budynku", które zostały zakończone stosownymi rozstrzygnięciami.

Dalej organ I instancji wskazał, że w dniu [...]r. S. M. zaskarżył bezczynność PINB w B. w przedmiotowej sprawie. W dniu 13 stycznia 2014r., przekazano przedmiotową skargę do WSA w Łodzi. Jednocześnie po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego PINB w B. wydał decyzje w dniu [...], nr [...]r., zobowiązującą Państwa J. do wykonania robót budowlanych w zakresie wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało uchylone i przekazane do ponownego rozpatrzenia decyzją organu II instancji z dnia [...]r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II SAB/Łd7/14, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że nadal gromadzi niezbędny materiał dowodowy. Wyznaczono na dzień 31 marca 2015r. środek dowodowy w postaci oględzin przedmiotu postępowania oraz poinformowano Prokuraturę Rejonową w B. o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane.

W dniu [...]r., do organu I instancji wpłynęła kolejna skarga S. M. o wymierzenie organowi grzywny uwzględniając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 2 marca 2015r. akta wraz z wyjaśnieniami zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Z kolei w następstwie złożonych przez D. J. oraz R. J. zażaleń na postanowienia z dnia [...]r. na postanowienia nr [...] i nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny za nieusprawiedliwione niezastosowanie się do wezwania, akta sprawy zostały przekazane do organu II instancji. [...]WINB w Ł. postanowieniami z dnia [...]r., nr [...] i nr [...], uchylił w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

Organ I instancji wskazał następnie, że w toku prowadzonego postępowania wielokrotnie wyznaczał terminy oględzin przedmiotowej posesji. Pomimo prawidłowego wezwania z dnia 4 marca 2015r., 29 marca 2015r. oględziny budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A 25 w B. w dniach 31 marca 2015r. oraz 2 czerwca 2015r. nie odbyły się. R. i D. J. w dniu 28 maja 2015r. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności, wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 454, obręb [...], miasto B.

Na zakończenie organ I instancji stwierdził, iż zakres postępowania jest bardzo rozbudowany, a sprawa należy do tych bardzo skomplikowanych. W chwili obecnej prowadzone jest postępowanie przez organy ścigania zakresie udaremniania czynności przez strony postępowania.

Odnosząc się do skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, iż jest ona niezasadna z powodu braku możliwości przeprowadzenia oględzin przedmiotu postępowania, a tym samym brakiem możliwości zgromadzenia podstawowego materiału dowodowego. Zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania jest niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz częste wezwania pracowników inspektoratu jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki. Konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców naszego powiatu powoduje niezależne od nas zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Organ podejmuje wszelkie możliwe środki umożliwiające eliminacje nieprawidłowości, jednakże bez wsparcia organów zwierzchnich jest to niemożliwe. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność w innych ważnych sprawach. W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną która realizuje zadania inspekcyjno-orzecznicze w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, oraz dwóch referentów. Kadra ta na dzień dzisiejszy musi obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2, na terenie którego zlokalizowane są duże strefy przemysłowe m.in. A S.A. oraz B.

W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o odrzucenie skargi.

Pismem z dnia 10 września 2015r. S. M. oświadczył, że w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi modyfikuje skargę z dnia 29 maja 2015r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w ten sposób, że wnosi o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;

2. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego;

3. stwierdzenie, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 powołanej ustawy;

5. w przypadku uzasadnionego oddalenia wniosku z pkt 4 skargi, skarżący wnosi o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie, że bezczynność organu miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa;

6. zasądzenie w trybie art. 200 powołanej ustawy od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu pisma skarżący wyjaśnił, że wnosząc o przyznanie w trybie art. 149 § 2 powołanej ustawy p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej skarżący wnosi, aby sąd uwzględnił okoliczność, że wniosek o wszczęcie postępowania skarżący złożył organowi w dniu 2 maja 2012r. W dniu 23 października 2014r. organowi powiatowemu został doręczony prawomocny wyrok, uchylający decyzję wydaną w tej sprawie, więc w sprawie ma miejsce prawie już roczne pozostawanie organu nadzoru budowlanego w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ale również okoliczności całkowitego lekceważenia sobie przez organ obowiązków przewidzianych prawem, jak choćby niewykonanie zobowiązania załatwienia sprawy w dodatkowym terminie, wyznaczonym przez organ wyższego stopnia. Takie zachowanie organu powiatowego powoduje dla skarżącego potworny uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania oraz nabrania przeświadczenia, że organ nadzoru budowlanego, któremu z racji położenia nieruchomości podlega - nie jest powołany dla załatwiania jego sprawy, przez co skarżący jest pozbawiony całkowicie prawa do załatwienia jakiejkolwiek jego sprawy w tym organie od wielu lat. Skarżący czuje się wykluczony ze społeczeństwa, poprzez traktowanie przez organ jego spraw z całkowitą ignorancją. Poza uprawnieniem wnoszenia skarg do Sądu, nie pozostało skarżącemu żadne uprawnienie inne działanie, wymuszające od organu jego zgodne z prawem działanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - w skrócie: "P.p.s.a.". W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (...). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz może orzec o wymierzeniu organowi grzywny– (art. 149 § 1 i 2 P.p.s.a. – w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która to nowelizacja stosowanie do art. 2, w omawianym zakresie będzie miała zastosowanie dopiero do postępowań wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015r).

Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia - art. 37 § 1 k.p.a.

Wyczerpanie trybu zaskarżenia jest w niniejszej sprawie bezsporne, bowiem jak wynika z akt sprawy zażalenie skarżący złożył w dniu 23 marca 2015r. Zostało ono uwzględnione przez [...]WINB, który postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia 25 maja 2015r.

Zanim jednak nastąpi ocena zasadności skargi, sprecyzowania w pierwszej kolejności wymaga kwestia, jaki okres bezczynności jest objęty niniejszym postępowaniem. Wskazać bowiem należy, że orzeczeniem z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II SAB/Łd 7/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. m.in. w przedmiocie nadbudowy spornego budynku mieszkalnego. Wprawdzie sąd umorzył wówczas postępowanie w zakresie żądania zobowiązania do wydania aktu z uwagi na wydanie przez PINB decyzji w dniu [...]roku, obejmującej także nadbudowę budynku, ale potwierdził, że w sprawie organ dopuścił się bezczynności.

Z tej przyczyny orzekający w niniejszej sprawie sąd nie może ponownie oceniać stanu bezczynności organu, który podlegał już prawomocnej ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 7/14. Dlatego obecnie ocena bezczynności obejmuje okres nawet nie po wydaniu wyroku w powyższej sprawie , a uchyleniu ww decyzji z dnia [...]r. przez [...]WINB decyzją z dnia [...] roku, nr [...]. Akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 26 maja 2014r. i zdaniem sądu to właśnie od tej daty należy oceniać, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się kolejnej bezczynności. Od tego momentu, tj z chwilą wyeliminowania wadliwej decyzji należy prześledzić, czy organ podejmował skuteczne działania, zmierzające do należytego wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Co prawda decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez inwestorów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 23 października 2014r., sygn. akt II SA/Łd 736/14, skargę oddalił, jednakże jak wynika z akt sprawy postępowanie przed sądem nie miało wpływu na bieg postępowania przed organem I instancji, skoro organ ten prowadził dalej postępowanie administracyjne i podejmował czynności w sprawie. Poza tym sam fakt prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest przesłanką uzasadniającą powstrzymywanie się przez organ administracji od załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lipca 2014r., sygn. akt II SAB/Łd 66/14 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie nie będzie miał natomiast znaczenia fakt, że postanowieniem z dnia 15 lipca 2015r., sygn. akt II SAB/Łd 42/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, odrzucił skargę S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie legalności wybudowania budynku mieszkalnego, również zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 22 marca 2012r. Po pierwsze dlatego, że skarżący jednoznacznie oświadczył, że sprawa o sygn. akt II SAB/Łd 42/15 dotyczy wyłącznie legalności wybudowania budynku, natomiast w niniejszym postępowaniu organ bada legalność nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego i tej kwestii dotyczyły wspomniane wcześniej decyzje PINB w B. z dnia [...] roku i [...] roku oraz wyrok tutejszego sądu w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 7/14. Po drugie postanowienie o odrzuceniu skargi nie wywołuje skutku powagi rzeczy osądzonej i nie wyklucza ponownego złożenia skargi w tym samym przedmiocie, po spełnieniu formalnych wymogów do jej wniesienia.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać trzeba, iż w świetle art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Oceniając zatem zasadność przedmiotowej skargi, należy wskazać, że pierwszą czynnością, jaką podjął organ po otrzymaniu w dniu 26 maja 2014r. kompletu akt było wezwanie z dnia 13 czerwca 2014r. do udziału w oględzinach wyznaczonych na dzień 30 czerwca 2014r. Oględziny nie odbyły się wobec nieobecności inwestorów. Z tej samej przyczyny nie doszły do skutku kolejne oględziny wyznaczone na dzień 10 września 2014r., 1 grudnia 2014r., 27 lutego 2015r., 31 marca 2015r. i 2 czerwca 2015r. Materiał zgromadzony w aktach nie usprawiedliwia dwu- i trzymiesięcznych przerw miesięcznych przerw miedzy tymi czynnościami. Ponadto w okresie od dnia 26 maja 2014r. do dnia wpływu skargi na bezczynność do sądu (13 lipca 2015r.) organ I instancji dwukrotnie odmawiał zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie (postanowienia z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r.); postanowieniami z dnia [...]r. nałożył na inwestorów grzywnę na podstawie art. 88 § 1 K.p.a.; dwukrotnie zwracał się do Prokuratury Rejonowej w B. o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przez inwestorów przepisów Prawa budowlanego polegającego na utrudnianiu wykonywania czynności organu, jednakże żadna z podejmowanych czynności procesowych ani trochę nie przybliżyła organu do ostatecznego załatwienia sprawy.

Działania okazały się zupełnie nieefektywne, a przy tym podejmowane były w niczym nieuzasadnionych odległych odstępach czasowych. Przypomnieć jeszcze raz należy, że zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a., jednoznacznie wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tymczasem, jak słusznie podkreślił skarżący od dnia 26 maja 2014r. do dnia przekazania skargi do sądu (13 lipca 2015r.) organ nie posunął się ani o krok naprzód.

W związku z powyższym należy uznać, iż w dacie wniesienia skargi PINB w B. pozostawał w bezczynności, która miała charakter rażący.

Z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy nieefektywne działania nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności, nie prowadzą do zakończenia postępowania, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postepowania,

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. próbował zwolnić się ze stawianego mu zarzutu podnosząc, że niewywiązanie się z ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej spowodowane było brakiem możliwości przeprowadzenia oględzin przedmiotu postępowania, a tym samym brakiem możliwości zgromadzenia podstawowego materiału dowodowego. Takie stanowisko jest zupełnie nie do zaakceptowania. Nie można bowiem zapominać o tym, że to organ administracji jest gospodarzem postępowania i to organ powinien tak zorganizować postępowanie, aby nie dopuścić do stanu bezczynności. Tymczasem okazuje się, że w niniejszej sprawie to inwestorzy dyktują warunki organowi, który sparaliżowany brakiem współdziałania z ich strony, po prostu stoi w miejscu. Gdyby każdy organ administracji miał takie podejście, to żadna sprawa administracyjna nie znalazłaby końca swojego biegu. Organ nadzoru budowlanego winien był zatem podjąć zdecydowane działania i rozważyć skorzystanie z innych możliwości prowadzenia postepowania wyjaśniającego, jakie dają przepisy k.p.a. czy prawa budowalnego, w tym w art. 81 c PB.

Nie przekonuje także odwołanie organu do skomplikowanego charakteru sprawy. Swej bezczynności organ nie może również tłumaczyć trudnościami kadrowymi, czy też innymi obowiązkami, ustawowo nałożonymi na organ. W ocenie sądu nie mogą one wszakże usprawiedliwiać trwającej wiele miesięcy bezczynności organu. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma bowiem znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, wszystkie dostępne j.w.).

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy legalności nadbudowy budynku mieszkalnego przy ulicy A 25 w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

Zważywszy czas trwania postępowania przed PINB, jak i brak efektywnych działań w okresie po 26 maja 2014 roku, i to pomimo wcześniejszego uznania zarzutu bezczynności w sprawie przyjąć trzeba, że bezczynność ma też charakter rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a, czemu dano wyraz w pkt 2 wyroku. Organ w sposób oczywisty i niczym nieuzasadniony ponownie uchybił terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,.

W świetle powyższego, zasadnym jest również orzeczenie w pkt 3 wyroku o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Jej wysokość określono biorąc pod uwagę, podnoszoną w odpowiedzi na skargę, trudną sytuację kadrową inspektoratu, uznając, iż jest ona adekwatna do stopnia naruszenia prawa i spełni swą dyscyplinującą rolę.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzono na rzecz skarżącego zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu (100 zł) oraz wydatkom związanym ze stawiennictwem na rozprawie (96,95 zł).

Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast wniosek skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Jak już wskazano na wstępie, powołany przepis w nowym brzmieniu ma zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015r., podczas gdy skarga w przedmiotowej sprawie została przekazana do sądu w dniu 13 lipca 2015r.

A. P.