Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1269/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 9 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 roku sprawy ze skargi R. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2021 r . nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Dnia [...] maja 2021r.R. J. (dalej: skarżący) wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: organ) o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za: grudzień 2020r., styczeń 2021r., luty 2021r., marzec 2021r., kwiecień 2021r. dla płatników w określonych branżach. We wniosku podał, że prowadzi przeważającą działalność wg PKD [...]

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] grudnia 2020r. do [...] kwietnia 2021r. Osobna decyzja została wydana odnośnie składek na ubezpieczenia zdrowotne.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa",

- § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., p. 372, 713),

- art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2021r., poz. 423 ze zm.)

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID- 19, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...],[...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r., nie później niż do dnia [...] czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 pkt 3 powyższego rozporządzenia).

Organ podał, że kod PKD przeważającej działalności we wrześniu 2020 r. w porównaniu do marca 2021 r. nie został potwierdzony w otrzymanym rejestrze GUS, stąd strona nie może porównywać spadku do miesiąca, w którym nie prowadziła działalności oznaczonej kodem [...]

W związku z tym, zdaniem organu, nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. Organ podał, że na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2021r. (sygn. [...]) odmówiono skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] grudnia 2020r. do [...] kwietnia 2021r.

W skardze na decyzję organu skarżący podniósł, że:

- [...] maja 2021 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r.;

- na [...] marca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą oznaczoną kodem [...], a przychód uzyskany w miesiącach, za które złożył wniosek, był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r., co oznacza spełnienie przesłanek z rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., nie uzależniającego uzyskania prawa do zwolnienia z tych składek od rodzaju działalności prowadzonej w latach poprzednich;

- oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na [...] marca 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie skarżący podniósł, że na [...] marca 2021 r. prowadził działalność oznaczoną symbolem [...], a w okresie przyjętym do porównana przychodu, tj. we wrześniu 2020 r., prowadził działalność przeważającą oznaczoną [...] Przez cały czas we wrześniu 2020 r. i w marcu 2021 r. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zajmował się tym samym, tj. przygotowaniem dekoracji na imprezy okolicznościowe; taką działalnością zajmuje się już od 4 lat i w chwili składania wniosku również; wskazywał różne kody PKD z uwagi na fakt, że trudno było dopasować konkretny kod do prowadzonej przez niego działalności; na początku prowadził sklep z balonami, ale od 4 lat główną działalnością jest wykonywanie dekoracji na imprezy okolicznościowe, co odpowiada kodowi [...]; zmiany REGON w październiku 2020 r. i wpisu kodu [...] jako przeważającego w lutym 2021 r. były jedynie dopełnieniem formalności, a nie wiązały się z faktyczną zmianą prowadzonej działalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.1842 – dalej ustawa z 2 marca 2020r.).

Na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19 - wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152). Rozporządzenie to zostało z dniem 28 lutego 2021r. zastąpione rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ( Dz.U. 2021.371) i następnie zmienione rozporządzeniem z 16 kwietnia 2021r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID – 19 (Dz.U. 2021. 713). Z uwagi na fakt, że wniosek został złożony [...].05.2021r. zastosowanie znajduje rozporządzenie z [...] kwietnia 2021r. (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).

Zgodnie z § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia:

1. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. albo za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) [...], [...], [...], [...], [...],

2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r.

2. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r.

2a. Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia [...] kwietnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],

2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r.

Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia: Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] marca 2021 r.

Z powyższych przepisów wynika, że porównanie przychodu celem ustalenia spełnienia jednego z warunków przyznania zwolnienia z opłacania składek, tj. procentowego spadku przychodów, dotyczyć ma tej samej działalności w branży objętej zwolnieniem ("przychód z tej działalności"). Skoro w niniejszej sprawie skarżący do porównania podał miesiąc wrzesień 2020r., to słusznie organ uznał, że winien wykazać spadek przychodu tej samej działalności w przyjętych do porównania miesiącach.

Skarżący w marcu 2021r. wskazał jako przeważającą działalności, działalność oznaczoną kodem [...] Wpisu tego rodzaju działalności w rejestrze REGON dokonał [...].02.2021r. Była to działalność objęta zwolnieniem z opłacania składek. W okresie przyjętym do porównania, tj. we wrześniu 2020r. jako przeważającą miał wpisaną działalność oznaczoną kodem [...] (pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami). Na rozprawie wyjaśnił, że zarówno w marcu 2021r. jak i we wrześniu 2020r. profil jego działalności nie uległ zmianie. Od czterech lat zajmuje się tym samym, tj. przygotowywaniem dekoracji na imprezy okolicznościowe. Podał, że zmiana kodu PKD w lutym 2021r. była jedynie dopełnieniem formalności, gdyż jego działalność zawarta jest w kodzie PKD [...]

Okoliczności te nie były przedmiotem ustaleń organu. W ocenie organu we wrześniu 2020 r. (tj. w miesiącu, który strona wskazała w oświadczeniu, do którego porównała spadek przychodu co najmniej 40%) strona nie miała zgłoszonego kodu PKD [...], lecz inny, nie uprawniający do zwolnienia.

Organ dokonał jednak powyższego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego ujawnionego w rejestrze REGON.

Ustalenie powyższe, mimo literalnego brzmienia § 10 ust. 3 rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., powinno być dokonane nie tylko na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, ale - szczególnie w przypadku nieujawnienia w tym rejestrze kodu uprawniającego do zwolnienia i przedstawienia przez stronę twierdzeń i dokumentów uprawdopodobniających spełnienie tego warunku albo w przypadku wątpliwości organu co do faktycznego prowadzenia działalności ujawnionej w rejestrze jako przeważającej - powinno być dokonane również na podstawie innych dowodów mogących być dopuszczonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

Skarżący w skardze i na rozprawie podniósł, że na [...] marca 2021 r. prowadził działalność oznaczoną symbolem [...], a w okresie przyjętym do porównana przychodu, tj. we wrześniu 2020 r miał wpisaną działalność przeważającą oznaczoną [...], ale przez cały czas we wrześniu 2020 r. i w marcu 2021 r. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zajmował się tym samym, tj. przygotowaniem dekoracji na imprezy okolicznościowe, co odpowiada kodowi [...] Zdaniem skarżącego zmiany REGON w październiku 2020 r. i wpisu kodu [...] jako przeważającego w lutym 2021 r. były jedynie dopełnieniem formalności, a nie wiązały się z faktyczną zmianą prowadzonej działalności.

Zadaniem zatem organu przy ponownym rozpatrzeniu wniosku będzie ustalenie na podstawie wszystkich dostępnych środków dowodowych, a nie jedynie na podstawie danych z rejestru REGON, jaką faktycznie przeważającą działalność gospodarczą skarżący prowadził we wrześniu 2020 r.

Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.). Rozporządzenie to wydano na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443 ze zm.), dalej: "ustawa o statystyce publicznej".

W załączniku do ustawy o statystyce publicznej Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".

Przepis art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej stanowi, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Zawarte w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r. sformułowania dotyczące prowadzonej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności odnoszą się do faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika składek. Inne rozumienie tych pojęć mogłoby spowodować, że zwolnienie z obowiązku opłacania składek otrzymałby przedsiębiorca posiadający w rejestrze REGON kod wymieniony w § 10 ust. 1, ust. 2 lub ust. 2a rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r. (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek do zwolnienia), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por.: wyroki Sądu Najwyższego o sygn. akt II UK 142/12 i II UK 402/15).

Pomoc zatem, o jakiej mowa w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które mimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności wymienionej w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły.

Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których ją skierowano. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy mają na celu m. in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem pandemii, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że prawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby przez aktualizację danych.

Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 3 rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r. mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Są one dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 K.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.).

Przepisu § 10 ust. 3 rozporządzenia nie można zatem traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy, za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności. Strona może tą okoliczność wykazać także innymi dowodami, podważając formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W K.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej.

Zaskarżona decyzja jest zatem co najmniej przedwczesna.

Organ, ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przyjmując bezzasadnie, że § 10 ust. 3 rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r. wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien rozważyć, które z dowodów powołanych przez stronę mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w świetle wyżej wskazanej interpretacji przepisów rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., dopuścić je i dokonać ich oceny.

W przypadku ustalenia, że skarżący we wrześniu 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną kodem PKD [...] Z, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.

Ponadto organ, rozpatrując wniosek skarżącego z [...] maja 2021 r., wyda jedną decyzję - zarówno w przedmiocie przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak i składek na ubezpieczenie społeczne.

Zaskarżoną decyzję wydano zatem z naruszeniem § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a oraz ust. 3 rozporządzenia z [...] kwietnia 2021 r., a także art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3 K.p.a.

Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ skarżący nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a sprawy sądowe zainicjowane jego skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. były wolne od kosztów sądowych. Nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.